Henüz İtfa edilmemiş Kur Zararlarının Türk Ticaret Kanununun 376 ncı maddesi kapsamında Sermayenin Kaybı veya Borca Batık Olma Durumlarında Dikkate alınmayacak.

Bilindiği üzere; Şirketlerin faaliyetlerinin zarar ile kapanması Öz Kaynaklarının azalmasına sebep olmaktadır.

Henüz İtfa edilmemiş Kur Zararlarının   Türk Ticaret Kanununun 376  ncı maddesi kapsamında Sermayenin Kaybı veya Borca Batık Olma Durumlarında Dikkate alınmayacak.

GİRİŞ

Bilindiği üzere;  Şirketlerin  faaliyetlerinin    zarar ile kapanması   Öz Kaynaklarının azalmasına sebep olmaktadır. Zarar lar  Kurumlar Vergisi Kanununun 9 maddesi gereğince  Beyannamelerde ayrı gösterilmek şartı ile 5 yıl indirim konusu yapılabilirler. 5 yıl  indirimi  yapılamayan ( kar ın yetersizliği sebebi ile)  geçmiş yıl zararları,  için  Vergi yönünden artık yapılacak bir işlem kalmamıştır.

Bir başka önemli hususta; MATRAH ARTIRI mı konusudur. Her 5 yıl da bir çıkan aflar mükelleflerin inceleme korkusu  ile ,  bir nevi sigorta gibi Matrah Artırımı  yapmaları  sonucu, artırdıkları dönemde zarar var ise, bu zararın % 50 sini ilerleyen yıllarda karlarından indirim yapa-mamalarıdır.

Örneğin ,  2016  yılı zararı   1.500.000.00TL + 2018 Yılı zararı  3.000.000.00 TL Toplam : 4.500.000.00 TL  olan zararın   YARISI  2.250.000.00 TL (4.500.000.00/2)  artık indirimi mümkün olmayan zarar  kapsamına gelmektedir.

 Bir nevi teknik iflasa sebep olmaktadırlar. Ortakların bu duruma bir çözüm bulması gerekmektedir.
 

SERMAYE KAYBI VE YA BORCA BATIK OLMA DURUMU

Yasal düzenleme

Sermaye azalması ve borca batık  olma durumu  6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu nun  376 maddesin de düzenlenmiştir.

Ayrıca  uygulamaya esas olmak üzere, Ticaret Bakanlığı  15.09.2018 tarih 30536 sayılı Resmi Gazetede yayınladığı tebliğ ile  Sermaye kaybı ve ya Borca batık olma şartlarının oluşması durumun da  yapılması gereken işlemleri açıklayan tebliğ  yayınlamıştır.  Tebliğ e göre;
 

1. Sermaye Kaybı  

Genel kurulun toplantıya çağrılması

MADDE 5 – (1) Son yıllık bilançodan, sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının en az yarısının ya da üçte ikisinin zarar sebebiyle karşılıksız kaldığı anlaşıldığı takdirde yönetim organı, genel kurulu hemen toplantıya çağırır. Genel kurulun gündem maddeleri arasında, sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının karşılıksız kaldığı belirtilir.

(2) Sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının en az yarısının ya da üçte ikisinin zarar sebebiyle karşılıksız kaldığı durumlarda farklı bir gündem ile toplantıya çağrılmış olsa dahi bu husus genel kurulda görüşülür

Örmek :

ÖZ KAYNAKLAR

MİKTAR (TL)

Sermaye

15.000.000.00

Sermaye Düzeltilmesi Olumlu Farkları

700.000.00

Yasal Yedekler

100.000,00

Geçmiş Yıllar Karları

4.000.000,00

Geçmiş Yıllar Zararları (-)

-10.000.000,00

Dönem Net Zararı (-)

-5.000.000,00

Öz Kaynak Toplamı:

4.800.000.00

Örnek te sermaye nin 3/2 si kayıp olduğu görülmektedir. Yönetim kurulu/müdürlerin  şirketi   derhal   Genel kurul toplantısına  çağırması gerekir.

2. Sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının en az yarısının karşılıksız kalması halinde genel kurul
MADDE 6 –

(1) Sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının en az yarısının karşılıksız kalması halinde yönetim organı, bu genel kurula uygun gördüğü iyileştirici önlemleri sunar.

(2) Yönetim organı, son bilançoyu genel kurula sunarak şirketin finansal yönden bulunduğu durumu bütün açıklığıyla ve her ortağın anlayabileceği şekilde anlatır. Bu hususta genel kurula rapor da sunulabilir.

(3) Yönetim organı, şirketin mali durumundaki kötüleşmeyi ortadan kaldırmak veya en azından etkilerini hafifletmek amacıyla, uygun gördüğü sermayenin tamamlanması, sermaye artırımı, bazı üretim birimlerinin veya veya bölümlerinin kapatılması ya da küçültülmesi, iştiraklerin satışı, pazarlama sisteminin değiştirilmesi gibi iyileştirici önlemleri alternatifli ve karşılaştırmalı olarak aynı genel kurula sunar ve açıklar.

(4) Genel kurul, sunulan iyileştirici önlemleri aynen kabul edebileceği gibi değiştirerek de kabul edebilir ya da sunulan önlemler dışında başka bir önlemin uygulanmasına karar verebilir.

3. Sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının en az üçte ikisinin zarar sebebiyle karşılıksız kalması halinde genel kurul
MADDE 7 – (1) Sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının en az üçte ikisinin zarar sebebiyle karşılıksız kalması halinde, toplantıya çağrılan genel kurul;

a) Sermayenin üçte biri ile yetinilmesine ve Kanunun 473 ilâ 475 inci maddelerine göre sermaye azaltımı   yapılmasına,

b) Sermayenin tamamlanmasına,

c) Sermayenin artırılmasına,

karar verebilir.
 

4. Sermayenin azaltılması
MADDE 8 – (1) Sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının en az üçte ikisi zarar sebebiyle karşılıksız kalan şirketin genel kurulu, sermayenin üçte biriyle yetinmeye karar verdiği takdirde sermaye azaltımı Kanunun 473 ilâ 475 inci maddelerine göre yapılır.

(2) Bu madde kapsamında yapılacak sermaye azaltımında yönetim organı, alacaklıları çağırmaktan ve bunların haklarının ödenmesinden veya teminat altına alınmasından vazgeçebilir.
 

5- Sermayenin tamamlanması
MADDE 9 – (1) Sermayenin tamamlanması, bilânço açıklarının ortakların tamamı veya bazı ortaklar tarafından kapatılmasıdır. Kanuni yedek akçelerin yitirilen kısımlarının tamamlanmasına gerek yoktur. Sermayenin tamamlanmasına karar verilmesi halinde her ortak zarar sebebiyle karşılıksız kalan tutarı kapatacak miktarda parayı vermekle yükümlüdür. Her ortak, payı oranında tamamlamaya katılabilir ve verdiğini geri alamaz. Bu yükümlülük, sermaye konulması veya borç verilmesi niteliğinde olmayıp karşılıksızdır. Ayrıca yapılan ödemeler, gelecekte yapılacak sermaye artırımına mahsuben bir avans olarak nitelendirilmez.

(2) Sermayenin tamamlanmasında, anonim ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler bakımından Kanunun 421 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi, limited şirketler bakımından ise 603 ve devamı maddeleri uygulanır. Sermayenin tamamlanamaması, bazı ortakların kendi istekleriyle tamamlama yapmasına engel oluşturmaz.

(3) Bilanço zararlarının kapatılması için getirilen yükümlülükler uyarınca yapılan ödemeler öz kaynaklar içerisinde sermaye tamamlama fonu hesabında toplanır ve takip edilir.

6. Sermayenin artırılması
MADDE 10 – (1) Genel kurul tarafından;

a) Sermayenin zarar sonucu ortaya çıkan kayıp kadar azaltılması ile birlikte eş zamanlı olarak istenilen tutarda artırımına karar verilebilir. Sermayenin azaltılması işlemi ile birlikte eş zamanlı sermaye artırımında artırılan sermayenin en az dörtte birinin ödenmesi şarttır.

b) Sermayenin zarar sonucu ortaya çıkan kayıp kadar azaltılması yoluna gidilmeden sermaye artırımına karar verilebilir. Bu şekilde yapılacak sermaye artırımında sermayenin en az yarısını karşılayacak tutarın tescilden önce ödenmesi zorunludur.

7. Genel kurulun gerekli tedbirlerden birini almaması

MADDE 11 – (1) Sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının üçte ikisinin zarar sebebiyle karşılıksız kalması halinde genel kurulun, 7 nci maddede belirtilen tedbirlerden birine karar vermemesi halinde şirket kendiliğinden sona erer. Bu şekilde sona eren şirketin tasfiye işlemleri, Kanunun 536 ncı ve devamı maddelerine göre yürütülür.

 

8. Borca batık olma durumu

MADDE 12 – (1) Borca batık olma durumu, şirketin aktiflerinin borçlarını karşılayamaması halidir.

(2) Borca batık durumda olmanın işaretleri, yıllık ve ara dönem finansal tablolardan, denetime tabi şirketlerde denetim raporlarından, erken teşhis komitesinin raporlarından, yönetim organının belirlemelerinden ortaya çıkabilir.

(3) Şirketin borca batık durumda bulunduğu şüphesini uyandıran işaretler varsa, yönetim organı, aktiflerin hem işletmenin devamlılığı esasına göre hem de muhtemel satış fiyatları üzerinden bir ara bilanço çıkartır.

(4) Yönetim organı, hem işletmenin devamlılığı esasına hem de aktiflerin muhtemel satış değerlerine göre çıkarılan ara bilânço üzerinden aktiflerin şirket alacaklarını karşılamaya yetmediğine karar vermesi ve 7 nci maddede belirtilen tedbirleri almaması halinde şirketin iflası için mahkemeye başvurur

9- Esas alınacak finansal tablolar

MADDE 13 –
(1) Şirketlerin sermaye kaybı veya borca batık olma durumları, Kanunun 88 inci maddesine göre hazırlanacak finansal tablolar esas alınarak belirlenir. Finansal tabloların düzenlenmesinde ihtiyari olarak Türkiye Muhasebe Standartlarının uygulanmasının tercih edilmesi halinde, bahsi geçen durum bu şekilde hazırlanan finansal tablolar üzerinden değerlendirilir.

10. Sermayenin kaybı veya borca batık olma durumlarında birleşmeye katılma
 

MADDE 14 – (1) Sermaye kaybı veya borca batık durumda olan bir şirket, kaybolan sermayeyi karşılayabilecek tutarda serbestçe tasarruf edilebilen öz varlığa sahip bulunan bir şirket ile birleşebilir.

(2) Birleşmeye  taraf olan bir şirketin, sermayesiyle kanuni yedek akçeleri kaybolmuş veya borca batık durumda olması halinde; birleşmeye taraf olan diğer şirketin kaybolan sermayeyi veya borca batıklık durumunu karşılayacak miktarda serbestçe tasarruf edebileceği özvarlığa sahip bulunduğu ve buna ilişkin tutarların, hesap şekli de gösterilerek doğrulandığı veya belirtilen durumların mevcut olmadığının doğrulandığı yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile ortaya konulur. Devrolunan şirketlerin denetime tabi olması halinde bu rapor, denetime tabi şirketin denetçisi tarafından da hazırlanabilir.
 

11. Tebliğde önemli bir düzenleme ise Henüz itfa edilmemiş Kur farkları nın sermaye kaybı veya borca batık hesaplamaların da dikkate alınmayacak.
GEÇİCİ MADDE 1 –
(1) 1/1/2023 tarihine kadar, Kanunun 376 ncı maddesi kapsamında sermaye kaybı veya borca batık olma durumuna ilişkin yapılan hesaplamalarda, henüz ifa edilmemiş yabancı para cinsi yükümlülüklerden doğan kur farkı zararları dikkate alınmayabilir.

Sonuç :

  Yöneticilerin  Şirketlerin sermaye kaybı veya borca batık durumlarını kontrol ederek,     varsa Bir an önce GENEL KURUL toplantısı çağrısı yaparak , ortakların kararı ile şirketin bundan sonraki faaliyetleri ni  nasıl devam ettireceklerine karar vermelidirler.

Saygılarımla,

Memduh ÖZCAN
SMMM/BAĞIMSIZ DENETÇİ

Kaynakça;

  1. TTK
  2. TC Resmi Gazete,  www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/09/20180916.htm

Kaynak: www.bdTurkey.com

Güncelleme Tarihi: 17 Eylül 2018, 16:55
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

Başlıksız Belge