banner79

banner80

19.01.2021, 08:44

Anonim şirketlerde birinci tertip yedek akçe ve kar dağıtımı

Anonim şirketlerde birinci tertip yedek akçe ve kar dağıtımı

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu yürürlüğe gireli 10 (on) seneyi geçti. Uygulamalardan sonra yeni yeni problemler çıkıyor, tereddütler, duraksamalar oluşuyor.
SMMM, YMM ve diğer uygulamacılar ile üniversite öğretim üyelerinin de üzerinde en çok durdukları, aynı zamanda anlaşamadıkları konulardan biri de anonim şirketlerde birinci tertip yedek akçenin hangi kar üzerinden ayrılacağı, geçmiş yıl zararları olduğu takdirde birinci tertip yedek akçenin ayrılıp ayrılmayacağı veya hangi tutar üzerinden ayrılacağı, karın hangi tutar üzerinden dağıtılacağı konusudur.
Ben de kendi fikrimi bu yazımda açıklamaya çalışacağım.
Eski ticaret kanunumuzdaki 466’ıncı madde kar dağıtımı ve yedek akçeleri düzenlemekte iken 6102 sayılı son TTK da ise 519 uncu madde aynı konuları içermektedir.
6102 sayılı TTK’nun kar dağıtımı ve yedek akçelerle ilgili düzenleme maddelerini yazımızda gösterelim.
TTK 507-(1) Her pay sahibi, kanun ve esas sözleşme hükümlerine göre pay sahiplerine dağıtılması kararlaştırılmış net dönem karına, payı oranında katılma hakkını haizdir.
TTK 509-(2) Kar payı, ancak net dönem karından ve serbest yedek akçelerden dağıtılabilir.

MADDE 519- (1) Yıllık kârın yüzde beşi, ödenmiş sermayenin yüzde yirmisine ulaşıncaya kadar genel kanuni yedek akçeye ayrılır.
(2) Birinci fıkradaki sınıra ulaşıldıktan sonra da;
a) ………………..
b)………………….
c) Pay sahiplerine yüzde beş oranında kâr payı ödendikten sonra, kârdan pay alacak kişilere dağıtılacak toplam tutarın yüzde onu, genel kanuni yedek akçeye eklenir.
(3) Genel kanuni yedek akçe sermayenin veya çıkarılmış sermayenin yarısını aşmadığı takdirde, sadece zararların kapatılmasına, işlerin iyi gitmediği zamanlarda işletmeyi devam ettirmeye veya işsizliğin önüne geçmeye ve sonuçlarını hafifletmeye elverişli önlemler alınması için kullanılabilir.
(4) İkinci fıkranın (c) bendi ve üçüncü fıkra hükümleri, başlıca amacı başka işletmelere katılmaktan ibaret olan holding şirketler hakkında uygulanmaz………………………….
Konumuzla ilgili olduğundan dolayı 519 uncu maddenin gerekçesini de yazımızda belirtmek gerekir.

GEREKÇE Madde 519 – Madde, 6762 sayılı Kanunun 466’ncı maddesinden alınmıştır. Ancak, anılan 466’ncı maddenin ifadesi, uygulamada yorum güçlükleri doğurduğundan gerek kelimelerin seçiminde, gerek söz diziminde önemli değişiklikler yapılmış, ancak içeriğe temel olan düşünce ve hükümler değiştirilmemiştir.
Gerekçeden anlaşıldığı üzere eski ticaret kanununun yedek akçe ve kar dağıtımı ile ilgili hükümleri değişmemiş, maddelerin anlaşılması için söz diziminde ve kelimelerin seçiminde değişiklikler yapılmıştır.
Kar dağıtımı ve yedek akçelerle ilgili bir başka madde de 523 üncü maddedir.

MADDE 523- (1) Kanuni ve esas sözleşmede öngörülen isteğe bağlı yedek akçeler ayrılmadıkça pay sahiplerine dağıtılacak kâr payı belirlenemez.
Yukarıya aldığımız maddeler ve gerekçeye göre diyebiliriz ki GEÇMİŞ YIL ZARARLARI KARŞILANMADAN KAR DAĞITILAMAYACAĞI GİBİ YEDEK AKÇE DE AYRILAMAZ.
Kar payı dağıtımını yukarıdaki maddelere göre bir daha açıklamaya çalışırsak:
a.TTK 509 madde: kar payı ancak net dönem karından ve serbest yedek akçelerden dağıtılabilir.
b.Kar dağıtımı sırasında dikkat edilmesi gereken bir konu da geçmiş yıl zararlarının durumudur.
c.TTK 507 maddeye göre her pay sahibi kanun ve esas sözleşme hükümlerine göre pay sahiplerine dağıtılması kararlaştırılmış net dönem karına payları oranında katılma hakkına sahiptir.
d.Ortaklara dağıtılabilecek kar net dönem karıdır.
e.Yedek akçeler de bu hükümler esas alınarak ayrılacaktır.
f.Ayrılan yedek akçe şirketin zararlarını kapamada kullanılabilecektir.
g.Öyle ise devreden bir zarar varsa geçmiş yıl zararları düşülmeden yedek akçe ayrılmasının şirkete bir faydası olmayacaktır.
h.Çünkü şirketin gerçek karı, önceki yıl zararlarının düşülmesinden sonra anlaşılabilecektir.
i.Yani, Şirketin geçmiş yıllara ait zararları varsa, dağıtılacak kardan öncelikle bu zararlar mahsup edilir, sonra kalan net kısım dağıtılabilir.
j.Bu durumda 570 ve 580 hesapların mahsup edilmesi işlemi kar dağıtımı ve yedek ayrılması aşamasında yapılması gerek muhasebe ve grekse TTK açısından gereklidir.
k.Kurumlar Vergisi kanunu açısından ise geçmiş yıl zararları kurumlar vergisi beyannamesinde her yıla ilişkin tutarlar ayrı ayrı gösterilmek ve son beş yıla ilişkin KV. beyannamelerinin kanunî süresinde verilmiş olması şartıyla dönem karından indirilmesi imkanı bulunmaktadır. Yani geçmiş yıl zararları KV beyannamesinde gösterilmelidir.
l.Söz konusu zararların beyannamede gösterilmemesi durumunda Vergi İdaresi, KVK 9. maddesini gerekçe göstererek indirim hakkından vazgeçildiği ve sonraki yıllarda da indirim hakkından faydalanılmaması gerektiği görüşündedir.

SONUÇ OLARAK: Geçmiş yıl zararları mahsup edilmeden ne kar dağıtılabilir ne de birinci tertip yedek ayrılır. Gerek TTK, gerek Tek düzen muhasebe sistemi ve gerekse KVK açısından birinci tertip yedek akçe ancak geçmiş yıl zararları indirildikten sonra kalan tutardan ayrılabilir ve kar dağıtımının hesabı bundan sonra yapılabilir.

Yorumlar (0)
6
hafif yağmur
Namaz Vakti 07 Mart 2021
İmsak 05:58
Güneş 07:22
Öğle 13:20
İkindi 16:33
Akşam 19:08
Yatsı 20:27
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 27 60
2. Galatasaray 27 57
3. Fenerbahçe 27 55
4. Trabzonspor 27 51
5. Hatayspor 27 46
6. Alanyaspor 27 43
7. Gaziantep FK 28 43
8. Karagümrük 27 41
9. Göztepe 27 36
10. Antalyaspor 27 35
11. Sivasspor 26 33
12. Konyaspor 26 32
13. Malatyaspor 28 31
14. Kasımpaşa 27 29
15. Kayserispor 26 28
16. Rizespor 27 28
17. Başakşehir 27 26
18. Erzurumspor 27 26
19. Denizlispor 27 24
20. Ankaragücü 26 23
21. Gençlerbirliği 26 21
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 25 50
3. İstanbulspor 25 47
4. Adana Demirspor 25 45
5. Altınordu 25 45
6. Altay 24 41
7. Tuzlaspor 24 41
8. Ankara Keçiörengücü 25 40
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 25 32
11. Ümraniye 24 31
12. Menemenspor 25 27
13. Adanaspor 24 26
14. Boluspor 24 26
15. Balıkesirspor 24 25
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 25 16
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 27 65
2. Leicester City 28 53
3. M. United 27 51
4. Chelsea 27 47
5. Everton 26 46
6. West Ham 26 45
7. Liverpool 27 43
8. Tottenham 26 42
9. Aston Villa 26 40
10. Arsenal 27 38
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 28 35
13. Crystal Palace 27 34
14. Southampton 27 33
15. Burnley 28 30
16. Brighton 27 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 27 23
19. West Bromwich 27 17
20. Sheffield United 28 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 24 58
2. Barcelona 26 56
3. Real Madrid 25 53
4. Sevilla 25 48
5. Real Sociedad 25 42
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 26 37
8. Granada 25 33
9. Levante 25 32
10. Athletic Bilbao 24 30
11. Valencia 26 30
12. Celta de Vigo 25 30
13. Osasuna 26 28
14. Cádiz 26 28
15. Getafe 26 27
16. Real Valladolid 26 25
17. Elche 25 24
18. Eibar 26 22
19. Deportivo Alaves 25 22
20. Huesca 25 20
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@