banner79

banner80

Şirketlerde Faaliyet Bölümleri Raporlaması

TFRS 8, Faaliyet Bölümleri Standardına göre işletmenin gerçekleştirdiği faaliyetler ile faaliyette bulunduğu ekonomik ortamın niteliğini ve finansal etkilerini değerlendirmelerini mümkün kılan bilgileri açıklanması istenmektedir.

DENETİM 12.03.2021, 16:46
Şirketlerde Faaliyet Bölümleri Raporlaması

Şirketiniz belki kâr ediyordur ama bir bakmışsınız bazı faaliyet alanlarınız o kadar da kârlı değil. Bu sene birçok şirket konsolide kâr açıkladı ama faaliyet bölümleri ile ilgili açıklamalara detaylı baktıysanız, bazı faaliyet bölümlerinin performanslarının hiç de iç açıcı olmadığını fark etmişsinizdir. Misal, şirket otomotiv faaliyetini kârlı kapattı ama petrol fiyatlarındaki düşüşten enerji faaliyetlerinden zarar etti.

Nereden mi biliyorum? Faaliyet Bölümleri raporlamasından...

Hatırlarsınız Esin Hanım ile halka arz süreciyle ilgili sohbet ediyorduk. Esin Hanım gibi halka arz veya bono/tahvil ihracı düşünen şirketler, hem de halihazırda borçlanma araçları veya özkaynağa dayalı finansal araçları borsa veya teşkilatlanmış diğer piyasalarda işlem gören şirketler finansal raporlamalarında faaliyet bölümleri bilgisini vermek zorundadırlar. (Halka arz ile ilgili detayları merak edenler 10 Mart 2021 tarihli yazıma bakabilir.)
 

Şirketin faaliyet bölümleri nedir?

TFRS 8, Faaliyet Bölümleri Standardı diyor ki: “Ey yönetici, işletmenin gerçekleştirdiği faaliyetler ile faaliyette bulunduğu ekonomik ortamın niteliğini ve finansal etkilerini değerlendirmelerini mümkün kılan bilgileri açıkla.”

Örneğin, bizim komşu Esin Hanım tek başına işletmenin faaliyetlerine ilişkin karar almaya yetkili merciidir (CODM- chief operating decision maker). Kimseye laf, söz bırakmaz.

Öncelikle CODM kolları sıvayacak ve şirketin faaliyet bölümlerini (operating segment) tespit edecek. Faaliyet bölümü, şirketin hasılat elde edilebilen ve harcama yapabilen işletme faaliyetleridir. Faaliyet bölümü denebilmesi için CODM tarafından faaliyet sonuçlarının düzenli gözden geçirilmesi, bölüme tahsis edilecek kaynaklara ilişkin kararların alınması ve bölümün performansının değerlendirilmesi gerekmekte olup, finansal bilgilerinin de mevcut olması gerekir.

Örneğin Esin Hanım tekstil alanında faaliyet gösteriyor. Boya ve kumaş üretiminin yanı sıra perakende satış faaliyetleri var.  “Bunların hepsi tekstil işi, demek ki benim tek faaliyetim var.” diyen Esin Hanım’a cevabım hazır: Faaliyet bölümlerinizi birleştirebilmeniz (aggregate) için benzer ekonomik özelliklere sahip olmaları gerekir. Boya, kumaş üretimi ve perakende satışın ürün veya hizmet niteliği aynı mı, müşteri türü veya sınıfı benzer mi, üretim süreci, dağıtım şekli benzerlik mi gösteriyor...

Her faaliyet bölümü finansal tablolarda raporlanmaz. Raporlanabilir bölüm (reportable segment) olabilmeleri için sayısal eşiklerden (quantitative tresholds) herhangi birini karşılamaları gerekir:

a) Bölümün hasılatının, işletmenin toplam hasılatının yüzde 10’unu veya daha fazlasını oluşturması.

b) Raporlanan kârının veya zararının mutlak tutarının yüzde 10’u veya daha fazlası olması.

c) Varlıklarının, tüm faaliyet bölümlerinin toplam varlıklarının yüzde 10’u veya daha fazlası olması gerekir.

Unutmadan söyleyeyim, raporlanabilir bölümüzün hasılat tutarı, toplam hasılat tutarının %75’ni sağlamıyorsa, bu oranı sağlayana kadar raporlanabilir bölüm olma eşiğin altında kalan faaliyet bölümlerinden bir veya birkaçını da açıklamak durumundasınız. (IFRS 8, IG7 raporlanabilir bölüm adımlarını özetlemektedir.)

 

Şirketler hangi bilgileri açıklamak zorunda?

Evet sonunda geldik hangi bilgileri açıklayacağımıza. Şimdiden uyarayım Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu “Şirket ticari sırrıdır.” açıklamasını pek sevmiyor.

Raporlanabilir bölümleri nasıl oluşturduğunuz, hangi şirketler bu bölümde yer almaktadır gibi genel bilgilerin yanı sıra bölüm bazında kar-zarar, hasılat, faiz gelir ve gideri, amortisman ve itfa giderleri, vergi tutarı, CODM’e raporlanıyorsa bölüm bazında varlıklar ve yükümlülükler bu bilgilerden bazıları.

Raporlanabilir bölümün finansal bilgileri farklı muhasebe standartlarına göre hazırlanmış veya CODM faaliyet bölümlerini EBITDA performanslarına göre takip ediyor olabilir. Bu durumda CODM’e sunulan bu finansal veriler dipnotlarda yer alacak ancak TFRS finansal tablolarla mutabakatı (reconciliation) yapılacaktır.
 

Farklı faaliyet bölümlerim yok diyenler

Esin Hanım, bütün süreci tekrar gözden geçirdi ve “Benim raporlanabilir bölümlerim yok” dedi. Bu durumda dipnotlarda herhangi bir bilgi açıklanmayacak mı dersiniz?

Gerekli bilginin mevcut olmaması ve bilginin hazırlanmasının aşırı maliyetli olması gibi durumlar söz konusu olmadığı sürece (ki böyle olması halinde bu durum açıklanır), ürün ve/veya hizmet bazında hasılat tutarı, farklı coğrafi alanlarda faaliyet gösteriliyorsa hasılatın coğrafi dağılımı ve tek bir işletme dışı müşteri ile yapılan işlemlerden elde edilen hasılat, işletmenin hasılatının yüzde 10’u veya daha fazlasıysa müşteri bilgisi açıklanmalıdır.

Chartered Financial Analyst (CFA) Institute’nın 2018 yılında yaptığı “yatırımcı gözüyle faaliyet bölümleri anketi”ne göre yatırımcıların %90.1 bu bilgileri görmek istiyor ve analiz ediyor. Siz, siz olun, şirketlerin faaliyet bölümleri bilgisine göz atmayı unutmayın. 

Dünya | Aslı GEDİK

Yorumlar (0)
13
az bulutlu
Namaz Vakti 20 Nisan 2021
İmsak 04:37
Güneş 06:11
Öğle 13:08
İkindi 16:53
Akşam 19:56
Yatsı 21:23
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 33 71
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Alanyaspor 34 52
6. Gaziantep FK 33 51
7. Hatayspor 33 50
8. Karagümrük 34 50
9. Sivasspor 33 50
10. Göztepe 35 47
11. Rizespor 34 42
12. Antalyaspor 34 42
13. Konyaspor 34 41
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 34 37
17. Kayserispor 34 35
18. Başakşehir 33 33
19. Gençlerbirliği 34 32
20. Erzurumspor 34 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 31 61
4. Altay 31 57
5. İstanbulspor 31 57
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Ümraniye 31 47
9. Tuzlaspor 31 47
10. Bursaspor 31 43
11. Bandırmaspor 31 39
12. Boluspor 31 38
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 31 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 31 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 32 66
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 32 53
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 32 46
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 31 70
2. Real Madrid 31 67
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 31 64
5. Villarreal 31 49
6. Real Betis 31 48
7. Real Sociedad 31 47
8. Granada 30 39
9. Levante 31 38
10. Celta de Vigo 31 38
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Osasuna 31 37
13. Cádiz 31 36
14. Valencia 31 35
15. Getafe 31 31
16. Deportivo Alaves 31 27
17. Huesca 31 27
18. Real Valladolid 30 27
19. Elche 31 26
20. Eibar 31 23
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@