banner79

banner80

Ekonomide güven kaybı devam ediyor

Cuma günü TÜİK tarafından açıklanan “ekonomik güven endeksi”; tüketici, reel kesim, hizmet, perakende ticaret ve inşaat sektörlerine ait güven endekslerinin birleştirilmesinden oluşuyor. Buna göre, mevsim etkisinden arındırılmış “ekonomik güven endeksi”, nisan ayında bir önceki aya göre 1.1 puan azalarak 94.7’ye geriledi, bu ise geçen yıl mayıs ayından beri görülen en düşük seviye oldu. 

EKONOMİ 05.05.2022, 18:11
Ekonomide güven kaybı devam ediyor

Nisan ayında bir seri güven endeksi, imalat sanayii kapasite kullanma oranı ve Türkiye imalat PMI endeksi açıklandı. Bugünkü yazımda, ekonomik gelişmelerin öncü göstergeleri olarak kabul edilen bu endekslerin analizine dayalı değerlendirmeler yapacağım. 

Cuma günü TÜİK tarafından açıklanan “ekonomik güven endeksi”; tüketici, reel kesim, hizmet, perakende ticaret ve inşaat sektörlerine ait güven endekslerinin birleştirilmesinden oluşuyor. Buna göre, mevsim etkisinden arındırılmış “ekonomik güven endeksi”, nisan ayında bir önceki aya göre 1.1 puan azalarak 94.7’ye geriledi, bu ise geçen yıl mayıs ayından beri görülen en düşük seviye oldu. 

İktisadi yönelim anketlerine dayanılarak oluşturulan güven endeksleri, tüketici ve üreticilerin genel ekonomik duruma ilişkin değerlendirme, beklenti ve eğilimlerini gösteriyor. Ekonomik güven endeksinin 100’den küçük olması genel ekonomik duruma ilişkin beklenti ve değerlendirmelerin kötümser olduğu anlamına geliyor. 

Mevsim etkilerinden arındırılmış nisan ayı tüketici güven endeksinde, reel kesim (imalat sanayii) güven endeksinde ve imalat sanayi kapasite kullanma oranında mart ayına göre düşüş görülüyor. Ayrıca mart ayı Türkiye imalat PMI endeksi de son 10 ayda ilk kez eşik değer olan 50.0’nin altına gerileyerek 49.4 seviyesinde gerçekleşti. Bu göstergeler, ikinci çeyrekte imalat sanayiinin yavaşlama eğilimine girdiğini gösteriyor. Bunca teşvik ve sübvansiyonlar, düşük faizli kredi bolluğu sanayi üretimini canlandırmaya yetmiyor.

LİKİDİTE GENİŞLEMESİ ENFLASYONU BÜYÜTÜYOR

Buna karşın hizmet sektörü güven endeksinde, ticaret sektörü güven endeksinde ve inşaat sektörü güven endeksinde ise mart ayına göre hafif bir toparlanma olduğu görülüyor. Daha önce aylarca düşen bu endekslerin toparlanmasında gelecek dönemlerde talep artışının olacağı ve iş hacminin genişleyeceği beklentilerinin etkili olduğu ifade ediliyor. 

Bu iyimserlikte, Covid-19 salgınının giderek etkisini yitirmiş olmasının payı var. Ayrıca diğer ülkeler, likidite daraltması ve faiz artışı tedbirleriyle enflasyon artışını sınırlandırılmaya çalışırken daha yüksek enflasyon oranlarıyla karşı karşıya olan Türkiye, likidite genişlemesine ve faiz indirimlerine gitti. İktisat kuramına aykırı bu para politikası bir yönüyle ekonomik büyümeyi desteklese de yüksek enflasyonist sonuçlar ve daha büyük belirsizlikler doğurarak ekonomik işleyişi bozmaktadır. BDDK verilerine göre, toplam kredi hacmi 22 Nisan ile biten haftada geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 46.74 oranında artarak 5.4 trilyon liraya çıkmış, bunun yarıdan fazlası mali olmayan kesime verilen TL cinsi ticari kredilerden oluşuyor. 

Hatırlayalım, Eylül 2021’de enflasyon (TÜFE) oranı ve politika faizi oranı yüzde 19’lar civarında başabaş noktasındaydı. Bugün politika faizi yüzde 14’lerde, resmi enflasyon rakamı yüzde 61.14’lerde. Böylece tasarruf sahiplerinin cezalandırıldığı, borçlu kesimlerin (ki en büyük borçlu devlet) ödüllendirildiği, enflasyonist şişkinlik üzerinden daha çok vergi alındığı haksız bir gelir transferi sistemi kuruldu. Bu sistemin en büyük mağdurları ise satın alma güçleri eriyen ve giderek daha çok yoksullaşan dar ve sabit gelirliler oldu. 

TÜKETİCİ GÜVENİ DİPTE

Nisan ayı tüketici güven endeksi 7.3 puan düşerek 67.3’e, tarihi dip seviyesine indi. Tüketici güveninin alt endekslerinden en fazla düşüş mevcut dönemde hanenin maddi durumunda görülüyor. Tüketicilerde belirgin bir kötümserlik ve işsiz sayısının artacağı beklentisi var. Türk-İş’in nisan ayına ilişkin açıkladığı açlık ve yoksulluk sınırı verileri, hayat pahalılığındaki artışın ulaştığı boyutları gösteriyor: Gıda enflasyonu nisanda aylık yüzde 8.02, son 12 ayda yüzde 85.02 olarak hesaplandı. Dört kişilik bir ailenin beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması tutarı olan açlık sınırı 5 bin 323.64 TL oldu. Gıda harcaması ile giyim, konut (kira, elektrik, su, yakıt), ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu diğer aylık harcamalarının toplam tutarı olan yoksulluk sınırı ise 17 bin 340.47 TL olarak tespit edildi. Türkiye’de çalışan nüfusun yarısı (asgari ücret, 4 bin 253 -TL) açlık sınırının altında, büyük çoğunluğu ise yoksulluk sınırının altında ücretle geçinmeye çalışıyor. Emeklilerin ve işsizlerin durumu içler acısı, küçük çiftçi ve esnafın da durumu farksız değil. Gelir dağılımında bozulan adaletin yansımaları, devlet yönetiminde daha fazla kuralsızlık ve otoriterleşme olarak karşımıza çıkıyor.

Cumhuriyet | İrfan Hüseyin Yıldız

Yorumlar (0)
17
açık
Namaz Vakti 18 Mayıs 2022
İmsak 03:49
Güneş 05:37
Öğle 13:06
İkindi 17:02
Akşam 20:24
Yatsı 22:04
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 37 58
7. Antalyaspor 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 37 52
10. Sivasspor 37 51
11. Galatasaray 37 51
12. Kasımpaşa 37 50
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 37 47
15. Giresunspor 37 45
16. Gaziantep FK 37 43
17. Rizespor 37 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 35 61
4. İstanbulspor 35 59
5. Erzurumspor 35 58
6. Eyüpspor 35 54
7. Manisa Futbol Kulübü 36 49
8. Tuzlaspor 35 49
9. Samsunspor 35 48
10. Gençlerbirliği 35 48
11. Keçiörengücü 35 48
12. Boluspor 35 47
13. Denizlispor 35 46
14. Altınordu 35 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 35 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 37 89
3. Chelsea 36 70
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 36 48
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 36 45
14. Aston Villa 36 44
15. Southampton 37 40
16. Everton 36 36
17. Leeds United 37 35
18. Burnley 36 34
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 85
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 37 64
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 37 42
13. Espanyol 37 41
14. Getafe 37 39
15. Elche 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 37 32
20. Deportivo Alaves 37 31
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@