banner79

banner80

Kira bedellerinin ödenememesi mücbir sebep midir?

Koronavirüs salgını nedeniyle alınan tedbirlerden etkilenen birçok işletme var. Bunlar mücbir sebep kapsamına alındı. Mücbir sebep hali, başta işyeri kiraları olmak üzere birçok konuda tartışmaları gündeme getirdi...

EKONOMİ 10.04.2020, 20:52 10.04.2020, 21:07
Kira bedellerinin ödenememesi mücbir sebep midir?

KORONAVİRÜS salgınının ekonomik hayat üzerindeki etkilerini azaltmak için, 26 Mart 2020 Tarih ve 31080 (Mükerrer) Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7226 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile çeşitli yasal düzenlemeler yapıldı. Söz konusu torba kanunda koronavirüsle mücadele dışında çok sayıda düzenleme de yer alıyor. Geçen hafta çok tartışılan “çeklerin ödenememesi” konusunu işlemiştik. Bu hafta ise, yine çok tartışılan “kiraların ödenememesi” konusunu işleyeceğiz. Alınan tedbirler sonucu, sosyal izolasyonun desteklenmesi neticesinde iktisadi yaşam çok etkilendi. Bu olumsuz şartlar altında, birçok işletmenin işyeri kira ödemelerinde sıkıntılar yaşayabileceği tahmin ediliyor. Dolayısıyla, kira sözleşmelerinin akıbetleri hakkında birtakım endişeler ve tartışmalar doğdu.

İŞYERİ KİRALARI İÇİN YENİ DÜZENLEME

7226 Sayılı Kanunun ilgili geçici maddesiyle, aşağıdaki tek cümlelik bir düzenleme yapıldı.

“GEÇİCİ MADDE 2 - (1) 1/3/2020 tarihinden 30/6/2020 tarihine kadar işleyecek işyeri kira bedelinin ödenememesi kira sözleşmesinin feshi ve tahliye sebebi oluşturmaz.”

Görüldüğü üzere Kanun ile sadece işyeri kiralarına yönelik bir düzenleme yapılmıştır. Buna göre, 1/3/2020 tarihinden 30/6/2020 tarihine kadar işleyecek işyeri kira bedelinin ödenememesi kira sözleşmesinin feshi ve tahliye sebebi oluşturmayacak. Ancak bu düzenleme, söz konusu kiraların hiç ödenemeyeceği anlamına gelmediği gibi sadece işyeri kiralarını kapsıyor. Kaldı ki, alınan tedbirler kapsamında İçişleri Bakanlığı’nca kapatılan işyerleri dışında, sosyal izolasyon nedeniyle kendiliğinden kapanan işyerlerinin sayısı da önemsenecek boyutlarda.

Borçlar Kanunu’nun (BK) 136’ncı maddesine göre,

“Borcun ifası borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle imkânsızlaşırsa, borç sona erer. Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde imkânsızlık sebebiyle borçtan kurtulan borçlu, karşı taraftan almış olduğu edimi sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca geri vermekle yükümlü olup, henüz kendisine ifa edilmemiş olan edimi isteme hakkını kaybeder. Kanun veya sözleşmeyle borcun ifasından önce doğan hasarın alacaklıya yükletilmiş olduğu durumlar, bu hükmün dışındadır. Borçlu ifanın imkânsızlaştığını alacaklıya gecikmeksizin bildirmez ve zararın artmaması için gerekli önlemleri almazsa, bundan doğan zararları gidermekle yükümlüdür.”

Dolayısıyla, ifa imkânsızlığından söz edilebilmesi için aşağıda yer alan üç koşulun aynı anda mevcut olması gerekir.

Buna göre:

a) Borcun ifası imkânsız hale gelmeli,

b) İmkânsızlık sözleşme akdedildikten sonra ortaya çıkmalı,

c) Borçlu, borcu imkânsız hale getiren nedenden ve imkânsızlık halinden sorumlu olmamalıdır.

Görüldüğü üzere, mevcut durumda BK göre de ifa imkansızlığı doğmuş bulunuyor.

YENİ TARTIŞMA VE BEKLENTİLERE YOL AÇTI

Yaşanmakta olan olağanüstü bu sürecin daha ne kadar süreceği veya yol açacağı tahribatın şiddetini ve kapsamını şimdiden belirlemek çok güç. Ancak, yaratacağı ekonomik tahribatın çok etkili ve uzun süreli olacağı tartışmasız. Bu durumu, kira borçlusu ve alacaklısı açısından değerlendirdiğimizde, aşağıda sıralanabilecek yeni tartışmalar ve beklentiler gündeme gelebilir.

Sadece işyeri kirası değil, ifa imkansızlığı doğan tüm işyeri ve mesken kiralarının kapsama alınması,

İfa imkânsızlığı nedeniyle mesken kira sözleşmelerinin feshinin, işyeri kira sözleşmelerinin ise 30 Haziran’dan sonra feshinin gündeme gelmesi,

Olası sokağa çıkma yasağı halinde kiraların ödenememesi halinde yeni bir düzenleme yapılması,

Bazı kiracıların mal sahiplerinden kira indirimi talep etmesi,

Sıkıntının devam etmesi halinde devletten kira desteği talebinin gelmesi gibi bir dizi sorun, tartışma ve beklenti bulunuyor.

Şimdilik 30 Nisan’a kadar birçok konuda olduğu gibi, kira borcu için icra takiplerinin de durdurulması söz konusu. İşyeri kirasının ödenememesinin ise, 30 Haziran’a kadar tahliyesinin ve sözleşme feshinin engellenmesi düzenlemesi bulunuyor. Dolayısıyla, yeni bir düzenleme yapılamazsa, 30 Nisan’dan sonra ödenemeyen kiralar için icra tabii ki yapılması önünde bir engel de bulunmuyor.

Sonuç olarak, her şeyden önce sadece işyeri kiralarının değil, bu süreçte işsiz kalan veya ücretsiz izne çıkarılan çalışanlar bakımından konut kiralarının da düzenlemenin kapsamına alınması gerekirdi. Ayrıca, düzenleme ile sözleşmelerin fesih ve tahliyesine yasak getirilmiş olup, kira bedellerinin ödenmesi/ ödenememesi konusunda herhangi bir düzenleme söz konusu değil. Hiç değilse, devlet kararıyla kapatılan işyerleri için acil ve adil bir çözüm getirilmesi uygun olacaktır.

PARADERGİ | Talha APAK

Yorumlar (0)
1
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 19 Ocak 2021
İmsak 06:48
Güneş 08:18
Öğle 13:20
İkindi 15:49
Akşam 18:12
Yatsı 19:36
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 18 38
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 18 33
5. Hatayspor 18 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 18 27
9. Antalyaspor 19 25
10. Malatyaspor 18 24
11. Sivasspor 18 23
12. Başakşehir 18 23
13. Konyaspor 18 22
14. Göztepe 18 22
15. Kasımpaşa 18 22
16. Rizespor 18 21
17. Gençlerbirliği 18 19
18. Kayserispor 18 16
19. Erzurumspor 19 16
20. Ankaragücü 18 15
21. Denizlispor 18 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 18 37
2. Man City 17 35
3. Leicester City 18 35
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. Chelsea 18 29
8. Southampton 18 29
9. West Ham 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 15 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 18 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@