banner79

banner80

Kâr dağıtımına sınırlama getirilemez

EKONOMİ 04.04.2020, 14:29 04.04.2020, 14:36
Kâr dağıtımına sınırlama getirilemez

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği'nin 01.04.2020 tarihli duyurusu ile Ticaret Bakanlığı'nca kendilerine iletilen 31.03.2020 tarihli yazı ile Covid-19 virüsü nedeniyle sermaye şirketlerinin öz kaynaklarını korumasının önemine işaret edildiği ve 28.11.2012 tarih ve 28481 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ‘Anonim Şirketlerin Genel Kurul Toplantılarının Usul ve Esasları ile Bu Toplantılarda Bulunacak Ticaret Bakanlığı Temsilcileri Hakkında Yönetmeliği'nin 13/5. maddesine dayanılarak aşağıdaki duyurunun tüm şirketlere yapılmasının istendiği belirtilmiştir.

 “Kamunun iştiraki olan şirketler hariç olmak üzere, sermaye şirketlerinin 2019 yılı hesap dönemine ilişkin olarak bu yıl gerçekleştirilecek genel kurul toplantılarında gündeme alınacak nakit kâr payı dağıtımı kararlarında, geçmiş yıl kârlarının dağıtıma konu edilmemesi ve dağıtım tutarının 2019 yılı net dönem kârının yüzde 25'ini aşmaması ile yönetim kuruluna kâr payı avansı dağıtımı yetkisi verilmemesi…”

Bu duyuruya göre, 2019 öncesi yıllara ilişkin olarak genel kurul yapılmamışsa; 2020 yılında yapılacak bir genel kurulda geçmiş yıl kârlarının dağıtımı ile ilgili olarak da bir karar alınamayacak, ancak geçmiş yıllara ilişkin olarak genel kurul yapılmış kârın dağıtılması kararı ile ilgili olarak parça parça ödeme söz konusu ise bu ödemelerin devam etmesi ile ilgili herhangi bir sakınca söz konusu olmayacaktır.

 

GENELGENİN HUKUKİ TEMELİ YOK AMA TESCİLİ ENGELLEME GÜCÜ VAR

Öncelikle, duyuruda atıf yapılan Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanmış ‘Anonim Şirketlerin Genel Kurul Toplantılarının Usul ve Esasları ile Bu Toplantılarda Bulunacak Ticaret Bakanlığı Temsilcileri Hakkında Yönetmeliği'nin 13/5. maddesini inceleyecek olursak; 13. madde ile olağan genel kurul gündeminde bulunacak hususlara değinilmiş, duyuru ile atıf yapılan beşinci fıkrada ise “Yapılan denetim sonucunda veya herhangi bir sebeple bakanlıkça, şirket genel kurulunda görüşülmesi istenen konuların gündeme konulması zorunludur” düzenlemesine yer verilmiştir.

Her ne kadar Ticaret Bakanlığı'nca Covid-19 virüsü nedeniyle sermaye şirketlerinin öz kaynaklarını koruması amaçlanmış, bu itibarla ‘Anonim Şirketlerin Genel Kurul Toplantılarının Usul ve Esasları ile Bu Toplantılarda Bulunacak Ticaret Bakanlığı Temsilcileri Hakkında Yönetmeliği'nin 13/5. maddesine dayanılarak sermaye şirketlerince alınacak kâr payı dağıtımı kararlarına sınırlama getirilmeye çalışılmışsa da, bu müdahalenin Türk Ticaret Kanunu'nda dayanağı bulunmamaktadır. Zira, Türk Ticaret Kanunu'nun 408/II-d,509/2,519,523 ve 608. maddelerinde de açıkça görüleceği üzere; kâr payı dağıtımı, şirket genel kurulunun şirketin ve ortakların menfaatlerini birlikte göz önünde bulundurarak değerlendireceği bir husustur.

Sermaye şirketlerinin her birinin kendine has yapıları bulunmakta olup, yabancı ortaklı sermaye şirketleri, halka kapalı anonim şirketler gibi farklı yapıya sahip şirketlerin her biri göz önüne alındığında; devlet eliyle tüm bu şirketler için aynı uygulamaya gidilmesinin dayatılması, Türk Ticaret Kanunu'na aykırı olduğu gibi şirketler için sağlaması umulan faydadan ziyade zarara sebebiyet vereceği de aşikârdır.

Sermaye şirketleri, kâr elde etme amacıyla kurulurlar. Elde edilen kâr sayesinde şirketin ticari faaliyetinin devamı sağlanırken, bu kârın dağıtımı ile de sermaye şirketi ortağı şirketten beklentisi olan maddi karşılığı elde etmektedir.

Yukarıda kısaca özetlemeye çalıştığım Türk Ticaret Kanunu hükümleri ve atıf yapılan genelge incelendiğinde; şirketlerin kâr dağıtımının idari bir genelge ile sınırlandırılması mümkün değildir. Bu genelge ile ilgili olarak Danıştay'da dava açmak gerekecektir. Bu davanın sonuçlanma süresinin en az 6-8 ay olacağı dikkate alındığında ve bu genelgeye aykırı olarak kâr dağıtım kararı alındığında; ticaret sicilde tescille ilgili sorun yaşanacağı dikkate alınarak, yasal temeli olmayan bu düzenlemeye işletmeler çoğunlukla uyacaktır.

Ülke olarak bu tür bir salgının ön görülüp, gerek vergi ve gerekse diğer mevzuatlarda, bu durumlarda kullanılabilecek yasal düzenlemelerin eksik olduğunu hep beraber gördük.

Ticaret Bakanlığı'nın özellikle işçi alacakları ve diğer alacaklıların şirketlerden olan alacaklarını güvence altına almak için, bu tür bir düzenleme yaptığını anlamak mümkün. Ancak, hukuk devletinde bu tür düzenlemelerin yasal dayanağının olması elzemdir.

Kâr dağıtımının sınırlandırılmasının, vergi gelirlerini azaltıcı yönünü de unutmamak gerekmektedir. Şöyle ki; geçen yıl dağıtılan kâr paylarından yapılan yüzde 15 stopaj kesintisine bağlı stopaj geliri 4.5 milyar TL olmuştur. Ayrıca kâr payı elde eden şirket ortaklarının ödedikleri Gelir Vergisi tutarı da 6 milyar TL'dir. Her yıl açıklanan Gelir Vergisi rekortmenler listesinde ilk sıralarda yer alan holding patronlarını, kâr dağıtımı sınırlaması nedeni ile önümüzdeki yıl listelerde göremeyince şaşırmayalım.

Sözcü | Nedim TÜRKMEN

Yorumlar (0)
12°
açık
Namaz Vakti 24 Ocak 2021
İmsak 06:46
Güneş 08:15
Öğle 13:21
İkindi 15:54
Akşam 18:18
Yatsı 19:41
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 19 41
2. Galatasaray 20 39
3. Fenerbahçe 19 39
4. Gaziantep FK 19 34
5. Trabzonspor 20 33
6. Alanyaspor 19 31
7. Hatayspor 19 31
8. Karagümrük 20 30
9. Malatyaspor 20 27
10. Antalyaspor 20 26
11. Göztepe 19 25
12. Rizespor 20 25
13. Sivasspor 19 24
14. Başakşehir 20 24
15. Konyaspor 20 23
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 20 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 18 38
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Ankara Keçiörengücü 18 31
7. Bursaspor 18 30
8. Tuzlaspor 18 30
9. Altınordu 17 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 18 19
14. Akhisar Bld.Spor 18 16
15. Menemen Belediyespor 17 16
16. Balıkesirspor 18 16
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Aston Villa 17 29
9. Chelsea 19 29
10. Southampton 18 29
11. Arsenal 19 27
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 19 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 17 44
2. Real Madrid 19 40
3. Barcelona 19 37
4. Sevilla 19 36
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 20 28
8. Real Betis 20 27
9. Cádiz 20 24
10. Levante 19 23
11. Getafe 18 23
12. Celta de Vigo 19 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 19 20
15. Real Valladolid 20 20
16. Eibar 19 19
17. Osasuna 20 19
18. Deportivo Alaves 20 18
19. Elche 18 17
20. Huesca 20 13
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@