banner79

banner80

Şirketlerin sermaye kaybı ve borca batıklık durumu ile ilgili acil düzenleme bekleniyor

Yapılması gereken, tebliğdeki geçici düzenlemeye, realize olmamış kur farkı zararlarına ilaveten benzer başka gider unsurlarını dâhil etmek

EKONOMİ 12.11.2020, 16:34
Şirketlerin sermaye kaybı ve borca batıklık durumu ile ilgili acil düzenleme bekleniyor

Bugün sorun eskisinden daha canlı bir şekilde varlığını koruyor. Çünkü TL’deki erime devam ediyor, ticari faaliyetler yavaşladı, birçok sektörde durma noktasına geldi. Bu durum doğal olarak finansal tabloları bozuyor. Söz konusu yazımda ele alınan öneriler tabii ki finansal tabloları iyileştirecektir. Bunları tekrarlayacak değilim, isteyen yazıyı okur. Ancak her işletme bu önerileri uygulama imkânına sahip olamayabilir.

Bugün, şirketleri teknik iflas durumundan kurtaracak, mali yapılarını bu açıdan düzeltecek ne tür düzenlemeler yapılabileceğine, şirketlerin bu konuda nasıl desteklenebileceğine cevap aramaya çalışacağım.

Önce mevzuatı özetle hatırlamakta yarar var. Düzenleme Türk Ticaret Kanunu (TTK) 376’da yer alıyor. Buna göre;

- Son yıllık bilançodansermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının yarısının zarar sebebiyle karşılıksız kaldığı anlaşılırsa, yönetim kurulu derhâl genel kurulu toplantıya çağırmak ve uygun gördüğü iyileştirici önlemleri sunmak zorundadır.

- Yine son yıllık bilançoya göre, sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının üçte ikisinin zarar sebebiyle karşılıksız kaldığı anlaşılırsa, derhâl toplantıya çağrılan genel kurul, sermayenin üçte biri ile yetinme veya sermayenin tamamlanmasına karar verebilir. Bu kararları vermediğinde şirket kendiliğinden sona erer, yani iflas süreci başlar.

- Şirketin borca batık durumda bulunduğu şüphesini uyandıran işaretler varsa (sermaye kaybı olmasa dahi), yönetim kurulu, aktiflerin hem işletmenin devamlılığı esasına göre hem de muhtemel satış fiyatları üzerinden bir ara bilanço çıkarmakla görevlidir. Bu bilançodan aktiflerin, şirket alacaklılarının alacaklarını karşılamaya yetmediğinin anlaşılması hâlinde, yönetim kurulu, bu durumu şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesine bildirmek ve şirketin iflasını istemek zorundadır.

Şimdi yeniden şirketleri sermaye kaybı ve borca batıklık durumundan kurtaracak düzenlemelere dönebiliriz. Aslında bu düzenlemenin bir örneği mevzuatımızda mevcut.

2018’de yaşanan benzer kur krizi nedeniyle aynı sorun ortaya çıkınca Ticaret Bakanlığı yayımladığı bir Tebliğ ile geçici bir süre için (1 Ocak 2023 tarihine kadar) henüz ödenmemiş yabancı para cinsinden borçlardan doğan kur farkı zararlarının, TTK 376 kapsamında sermaye kaybı veya borca batık olma durumuna ilişkin yapılan hesaplamalarda dikkate alınmayabileceğini düzenledi. (Geçici Md.1)

Görüldüğü gibi çözüm gayet basit. Yani ödenmemiş (realize olmamış) borçlar için hesaplanan kur farkları finansal tablolarda (bilanço ve gelir tablosunda) yer alıyor, ancak sermaye kaybı veya borca batıklık hesaplamalarında dikkate alınmıyor.

Biraz açalım; genel kurula, ödenmemiş döviz cinsinden borçlar için hesaplanan kur farkları dikkate alınarak düzenlenmiş finansal tablolar sunuluyor. Genel kurul bu tabloları onaylıyor, ancak sermaye kaybı ve borca batıklık durumu analiz edilirken ödenmemiş döviz cinsinden borçlar üzerinden hesaplanan kur farkları dikkate alınmıyor. Yani genel kurulda "Her ne kadar finansal tablolara göre sermaye kayıp durumu varsa da ödenmemiş borçlara ilişkin kur farkları dikkat alınmadığında bu durum ortadan kalkıyor." şeklinde bir karar alınarak bu sorun çözülüyor.

Bu geçici düzenleme 2018 ve 2019 yıllarında çok önemli bir fayda sağladı. 2023 başına kadar da sağlamaya devam edecek. Çünkü birçok şirket borçlarını çevirdiği, yani borca batıklık durumu yaşamadığı halde kur farkı zararları sebebiyle sermayesini kaybetmiş görünüyor veya kaybetmek üzere…

Şimdi yapılması gereken, tebliğdeki geçici düzenlemeye, realize olmamış kur farkı zararlarına ilaveten benzer başka gider unsurlarını dâhil etmek…

Bu tür düzenlemeler, dünyada örneği görülmemiş düzenlemeler değil, Covid - 19 pandemisi sebebiyle bu yönde geçici düzenlemeler yapan ülkeler var.

İlk olarak akla finansal kiralama işlemleri geliyor. Yakın zamanda uygulamaya giren kiralama standardı "TFRS 16 Kiralama İşlemleri", kira sözleşmelerinin ilk yıllarında şirketlerin özkaynaklarının olumsuz şekilde etkilenmesine neden oluyor. Sırf bu nedenle şirketler kiralamanın ilk yıllarında sermaye kayıp durumu ile karşı karşıya kalabiliyorlar.

Yeni standardın uygulanması özellikle çok sayıda işyeri kiralaması yapan (marketler, çok mağazalı perakendeciler gibi) şirketleri etkiliyor.

Bu nedenle tebliğe ekleme yapılarak, TFRS 16 Kiralama İşlemleri standardının finansal tablolar üzerinde yarattığı olumsuz etkinin sermaye kaybı ve borca batıklık durumuna ilişkin yapılan hesaplamalarda dikkate alınmaması sağlanabilir. Bildiğim kadarıyla bu öneri Ticaret Bakanlığına bazı sivil toplum kuruluşları tarafından iletildi. Hatta Ticaret Bakanlığı'nın hazırladığı tebliğ taslağı kamuoyunun görüşüne sunuldu.

Taslakta pandemi süreci dikkate alınarak, geçici bir süre için kur farklarına sağlanan istisnanın kapsamının genişletilmesi (2020 yılında tahakkuk eden finansal kiralama ve faaliyet kiralamasından kaynaklanan giderler ile amortisman ve personel giderlerinin yarısının da sermaye kaybı ve borca batıklık durumuna ilişkin hesaplamalarda dikkate alınmaması) öngörülüyor.

Finansal kiralama ve faaliyet kiralamasından kaynaklanan giderlerin tamamı ile amortisman giderlerinin yarısının dikkate alınmamasını anlıyorum. Bence nakit çıkışı olmayan amortisman giderlerinin tamamı dikkate alınmayabilir. Ancak personel giderlerinin yarısının bu hesaplamada dikkate alınmamasını doğru bulmuyorum.

Ticaret Bakanlığının bu tebliği tartışmaya açtığı tarihten itibaren uzun zaman geçti, hâlâ yayımlanmamış olması iş dünyasını tedirgin ediyor. Yıl sonuna çok az bir zaman kaldı, konunun çok önemli ve acil olduğunu hatırlatırım.

T24 | Erdoğan SAĞLAM

Yorumlar (0)
11
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 25 Şubat 2021
İmsak 06:13
Güneş 07:38
Öğle 13:22
İkindi 16:25
Akşam 18:57
Yatsı 20:16
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 25 54
2. Beşiktaş 24 51
3. Fenerbahçe 25 51
4. Trabzonspor 25 48
5. Alanyaspor 25 42
6. Hatayspor 25 42
7. Gaziantep FK 25 39
8. Karagümrük 25 37
9. Antalyaspor 25 33
10. Göztepe 25 32
11. Sivasspor 24 31
12. Konyaspor 24 30
13. Malatyaspor 25 30
14. Kasımpaşa 25 29
15. Rizespor 25 27
16. Kayserispor 25 25
17. Erzurumspor 25 25
18. Başakşehir 25 24
19. Denizlispor 25 21
20. Ankaragücü 24 20
21. Gençlerbirliği 24 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 23 53
2. Samsunspor 23 49
3. İstanbulspor 23 43
4. Altınordu 23 41
5. Adana Demirspor 23 39
6. Ankara Keçiörengücü 23 38
7. Altay 23 38
8. Tuzlaspor 22 37
9. Bandırmaspor 23 31
10. Bursaspor 22 31
11. Ümraniye 23 31
12. Adanaspor 23 26
13. Balıkesirspor 23 24
14. Boluspor 23 23
15. Menemen Belediyespor 22 23
16. Akhisar Bld.Spor 23 19
17. Ankaraspor 22 13
18. Eskişehirspor 23 7
Takımlar O P
1. Man City 25 59
2. M. United 25 49
3. Leicester City 25 49
4. West Ham 25 45
5. Chelsea 25 43
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Aston Villa 23 36
9. Tottenham 24 36
10. Leeds United 25 35
11. Arsenal 25 34
12. Wolverhampton 25 33
13. Crystal Palace 25 32
14. Southampton 25 30
15. Burnley 25 28
16. Brighton 25 26
17. Newcastle 25 25
18. Fulham 25 22
19. West Bromwich 25 14
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Real Madrid 24 52
3. Barcelona 24 50
4. Sevilla 23 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Villarreal 24 37
7. Real Betis 24 36
8. Levante 24 31
9. Granada 24 30
10. Athletic Bilbao 23 29
11. Celta de Vigo 24 29
12. Valencia 24 27
13. Osasuna 24 25
14. Cádiz 24 25
15. Getafe 24 24
16. Deportivo Alaves 24 22
17. Eibar 24 21
18. Real Valladolid 24 21
19. Elche 23 21
20. Huesca 24 19
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@