banner79

banner80

Sürdürülebilir finansmanda avokadonun suçu ne?

05.11.2021

EKONOMİ 05.11.2021, 09:34
Sürdürülebilir finansmanda avokadonun suçu ne?

Rüzgâr bu aralar Glasgow tarafından esiyor. Dile kolay yüzden fazla ülke temsilcisi uçaklarına atlayıp karbon emisyonu sala sala 26. İklim Değişikliği Konferansına katılıyor. Karbon ayak izi (carbon footprint) düşük olsun diye konferans boyunca sadece İngiltere’de yetişen yiyeceklerden yemek, her biri 320 litre su isteyen avokadoya hayır diyebilmek kolay olmasa gerek.

Bu karamsar havayı dağıtmak için hemen sizinle iki güzel gelişmeyi paylaşayım. Birincisi, Türkiye 7 Ekim 2021 tarihinde Paris Anlaşmasını imzaladı. 2030 yılı itibariyle sera gazı emisyonlarındaki artışı yüzde 18 ila yüzde yüzde 21 oranında azaltacağını açıkladı. İkincisi ise finansal piyasalarda. Bloomberg’in verilerine göre 2020 yılında sürdürülebilir finansman veya sürdürülebilirlik kriterlerine endeksli kredi (sustainability-linked loans) ve yeşil krediler (green loan) piyasası 700 milyar doları aşmış.

Madem hepimiz bu konuda adım atmaya kararlıyız, sürdürülebilir finansman piyasası da büyüyor, o zaman bu tip kredilere aşina olup finansal tablolara etkilerine bakalım.


Sürdürülebilir finansman normal krediden farklı mı?

Evet! Sürdürülebilir finansman (sustainability-linked loan), yatırımcılara finans sağlanmasında çevresel, sosyal ve yönetişim (ESG) hususlarının dikkate alındığı finansman türüdür. Bu sürdürülebilirlik kriterleri (SLLP- sustainability -linked loan principles) doğrultusunda belirlenen performans hedeflerine göre (SPTs – sustainability performance targets) şirketin aldığı kredi faiz oranı değişkenlik göstermektedir. Bu performans kriterleri, karbon salınım oranını azaltma (green house gas emission), enerjide tasarruf sağlama gibi şirket içi kriterler olabileceği gibi, dışarıdan bağımsız bir göz tarafından sürdürülebilir derecelendirmesiniz de olabilir. Şirket bu kriterleri sağladığında faiz oranında indirim veya tersine durumda ise faiz oranında artırım (margin ratchet) olacaktır. Örneğin şirketin enerji tüketimini yenilenebilir enerji yoluyla sağlaması Türkiye’de sıkça karşımıza çıkan performans hedeflerinden bir tanesidir.


Sürdürülebilirlik kriterlerine endeksli kredi alayım mı?

Diyelim ki sürdürülebilirlik kriterlerine endeksli kredi aldınız, bu durumda finansal tabloları etkileyecek ilk konu kredi sözleşmesinin içinde yer alan ESG metriklerinin türev ürün (derivative) olarak nitelendirilip nitelendirilmeyeceği olacaktır. TFRS 9, Finansal Araçlar Ek A bölümünde yer alan kriterler de dikkate alındığında kredinin içindeki bu metriklerin değeri finansal değişkene bağlı olarak veya sözleşmenin taraflarından birine özgü olmayan finansal olmayan bir değişkene bağlı olarak (underlying variable) değeri değişiyorsa, o zaman çanlar sizin için çalıyordur. Bu durumda kredi sözleşmenizin yanı sıra bir de nur topu gibi türev ürününüz olabilir.
 

Yoksa türev ürün mü aldım?

Eğer kredinin içinde yer alan ESG metrikleri şirketin özelinde düzenlenmişse, örneğin belirli bir süre içinde karbon salınımı yüzde 20 azaltacağım diye belirlemiş, bu metriklerin saklı türev ürün (embedded derivative) olarak değerlendirilme ihtimali çok daha düşük olacaktır.

Ancak, ESG metrikleriniz sözleşmenin taraflarından birine özgü olarak değişmiyorsa, örneğin karbon emisyon kredilerindeki satış fiyatına endekslenmişse, üstüne üstelik ileri bir tarihte ödenecekse, o zaman ne diyelim, yandı gülüm keten helva. Bu durumda kredinin yanı sıra elinizde bir de türev ürün olma ihtimali kuvvetle muhtemeldir.


Finansal tabloları nasıl etkileyecek?

Hemen enseyi karartmayalım, önce bu saklı türev ürününün kredi sözleşmesinden (esas ürün- host contract) ayrıştırılıp ayrıştırılamayacağını değerlendirmek gerekir. Bunu belirleyen kriterlerin (TFRS 9 madde 4.3.3) sağlanması durumunda saklı türev ürün krediden ayrı olarak finansal tablolarda muhasebeleşecektir.

Ancak bir bakmışsınız sürdürülebilirlik kriterleriniz kredi ile ilişkili olduğu için ayrıştırılamaz nitelikte bir saklı türev veya baştan türev tanımını sağlayamadı. “Oh ne güzel, kurtuldum.” deyip, hemen bir şenlik havası yaratmayın, bununda kendine göre finansal tablolara etkisi var.

Kredi veren banka ve finansal kuruluşlar için ise itfa edilmiş maliyet veya gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülen varlıkları için (verdikleri krediler) karşılarına finansal varlığa ilişkin sözleşme şartlarının, belirli tarihlerde sadece anapara ve anapara bakiyesinden kaynaklanan faiz ödemelerini içeren nakit akışı içerip içermediği (SPPI test) konusu ortaya çıkacaktır.

Şimdi tüm bunlardan sonra “Avokadonun suçu ne?” diye soracaksınız. Haklısınız. BBC’nin son haberine göre bir yıl boyunca haftada bir veya iki hamburger yemenin yarattığı karbon gazı salımı İngiltere’deki evlerin 95 günlük ısınmasına eşitmiş. Anlayacağınız bu konuda avokado yalnız değil.

Dünya | Aslı GEDİK

Yorumlar (0)
9
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 09 Aralık 2021
İmsak 06:38
Güneş 08:10
Öğle 13:01
İkindi 15:22
Akşam 17:43
Yatsı 19:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 15 39
2. Konyaspor 15 27
3. Fenerbahçe 15 27
4. Hatayspor 15 26
5. Başakşehir 15 25
6. Alanyaspor 15 24
7. Galatasaray 15 23
8. Karagümrük 15 22
9. Beşiktaş 15 21
10. Adana Demirspor 15 20
11. Sivasspor 15 19
12. Giresunspor 15 19
13. Kayserispor 15 19
14. Altay 15 18
15. Antalyaspor 15 18
16. Gaziantep FK 15 18
17. Göztepe 15 14
18. Öznur Kablo Yeni Malatya 15 14
19. Kasımpaşa 15 11
20. Rizespor 15 10
Takımlar O P
1. Ankaragücü 15 30
2. Erzurumspor 13 28
3. Ümraniye 14 27
4. Eyüpspor 14 27
5. Bandırmaspor 14 25
6. Samsunspor 14 22
7. Tuzlaspor 13 21
8. İstanbulspor 14 20
9. Kocaelispor 14 20
10. Gençlerbirliği 14 20
11. Boluspor 14 19
12. Adanaspor 15 19
13. Menemenspor 14 18
14. Bursaspor 14 17
15. Manisa FK 15 17
16. Denizlispor 14 15
17. Ankara Keçiörengücü 14 14
18. Altınordu 15 13
19. Balıkesirspor 14 7
Takımlar O P
1. Man City 15 35
2. Liverpool 15 34
3. Chelsea 15 33
4. West Ham 15 27
5. Tottenham 14 25
6. M. United 15 24
7. Arsenal 15 23
8. Wolverhampton 15 21
9. Brighton 15 20
10. Aston Villa 15 19
11. Leicester City 15 19
12. Everton 15 18
13. Brentford 15 17
14. Crystal Palace 15 16
15. Leeds United 15 16
16. Southampton 15 16
17. Watford 15 13
18. Burnley 14 10
19. Newcastle 15 10
20. Norwich City 15 10
Takımlar O P
1. Real Madrid 16 39
2. Sevilla 15 31
3. Real Betis 16 30
4. Atletico Madrid 15 29
5. Real Sociedad 16 29
6. Rayo Vallecano 16 27
7. Barcelona 15 23
8. Valencia 16 22
9. Athletic Bilbao 16 21
10. Osasuna 16 21
11. Espanyol 16 20
12. Mallorca 16 19
13. Villarreal 15 16
14. Celta de Vigo 16 16
15. Granada 15 15
16. Elche 16 15
17. Deportivo Alaves 15 14
18. Cádiz 16 12
19. Getafe 16 11
20. Levante 16 8
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@