banner79

banner80

Sürdürülebilir finansmanda avokadonun suçu ne?

05.11.2021

EKONOMİ 05.11.2021, 09:34
Sürdürülebilir finansmanda avokadonun suçu ne?

Rüzgâr bu aralar Glasgow tarafından esiyor. Dile kolay yüzden fazla ülke temsilcisi uçaklarına atlayıp karbon emisyonu sala sala 26. İklim Değişikliği Konferansına katılıyor. Karbon ayak izi (carbon footprint) düşük olsun diye konferans boyunca sadece İngiltere’de yetişen yiyeceklerden yemek, her biri 320 litre su isteyen avokadoya hayır diyebilmek kolay olmasa gerek.

Bu karamsar havayı dağıtmak için hemen sizinle iki güzel gelişmeyi paylaşayım. Birincisi, Türkiye 7 Ekim 2021 tarihinde Paris Anlaşmasını imzaladı. 2030 yılı itibariyle sera gazı emisyonlarındaki artışı yüzde 18 ila yüzde yüzde 21 oranında azaltacağını açıkladı. İkincisi ise finansal piyasalarda. Bloomberg’in verilerine göre 2020 yılında sürdürülebilir finansman veya sürdürülebilirlik kriterlerine endeksli kredi (sustainability-linked loans) ve yeşil krediler (green loan) piyasası 700 milyar doları aşmış.

Madem hepimiz bu konuda adım atmaya kararlıyız, sürdürülebilir finansman piyasası da büyüyor, o zaman bu tip kredilere aşina olup finansal tablolara etkilerine bakalım.


Sürdürülebilir finansman normal krediden farklı mı?

Evet! Sürdürülebilir finansman (sustainability-linked loan), yatırımcılara finans sağlanmasında çevresel, sosyal ve yönetişim (ESG) hususlarının dikkate alındığı finansman türüdür. Bu sürdürülebilirlik kriterleri (SLLP- sustainability -linked loan principles) doğrultusunda belirlenen performans hedeflerine göre (SPTs – sustainability performance targets) şirketin aldığı kredi faiz oranı değişkenlik göstermektedir. Bu performans kriterleri, karbon salınım oranını azaltma (green house gas emission), enerjide tasarruf sağlama gibi şirket içi kriterler olabileceği gibi, dışarıdan bağımsız bir göz tarafından sürdürülebilir derecelendirmesiniz de olabilir. Şirket bu kriterleri sağladığında faiz oranında indirim veya tersine durumda ise faiz oranında artırım (margin ratchet) olacaktır. Örneğin şirketin enerji tüketimini yenilenebilir enerji yoluyla sağlaması Türkiye’de sıkça karşımıza çıkan performans hedeflerinden bir tanesidir.


Sürdürülebilirlik kriterlerine endeksli kredi alayım mı?

Diyelim ki sürdürülebilirlik kriterlerine endeksli kredi aldınız, bu durumda finansal tabloları etkileyecek ilk konu kredi sözleşmesinin içinde yer alan ESG metriklerinin türev ürün (derivative) olarak nitelendirilip nitelendirilmeyeceği olacaktır. TFRS 9, Finansal Araçlar Ek A bölümünde yer alan kriterler de dikkate alındığında kredinin içindeki bu metriklerin değeri finansal değişkene bağlı olarak veya sözleşmenin taraflarından birine özgü olmayan finansal olmayan bir değişkene bağlı olarak (underlying variable) değeri değişiyorsa, o zaman çanlar sizin için çalıyordur. Bu durumda kredi sözleşmenizin yanı sıra bir de nur topu gibi türev ürününüz olabilir.
 

Yoksa türev ürün mü aldım?

Eğer kredinin içinde yer alan ESG metrikleri şirketin özelinde düzenlenmişse, örneğin belirli bir süre içinde karbon salınımı yüzde 20 azaltacağım diye belirlemiş, bu metriklerin saklı türev ürün (embedded derivative) olarak değerlendirilme ihtimali çok daha düşük olacaktır.

Ancak, ESG metrikleriniz sözleşmenin taraflarından birine özgü olarak değişmiyorsa, örneğin karbon emisyon kredilerindeki satış fiyatına endekslenmişse, üstüne üstelik ileri bir tarihte ödenecekse, o zaman ne diyelim, yandı gülüm keten helva. Bu durumda kredinin yanı sıra elinizde bir de türev ürün olma ihtimali kuvvetle muhtemeldir.


Finansal tabloları nasıl etkileyecek?

Hemen enseyi karartmayalım, önce bu saklı türev ürününün kredi sözleşmesinden (esas ürün- host contract) ayrıştırılıp ayrıştırılamayacağını değerlendirmek gerekir. Bunu belirleyen kriterlerin (TFRS 9 madde 4.3.3) sağlanması durumunda saklı türev ürün krediden ayrı olarak finansal tablolarda muhasebeleşecektir.

Ancak bir bakmışsınız sürdürülebilirlik kriterleriniz kredi ile ilişkili olduğu için ayrıştırılamaz nitelikte bir saklı türev veya baştan türev tanımını sağlayamadı. “Oh ne güzel, kurtuldum.” deyip, hemen bir şenlik havası yaratmayın, bununda kendine göre finansal tablolara etkisi var.

Kredi veren banka ve finansal kuruluşlar için ise itfa edilmiş maliyet veya gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülen varlıkları için (verdikleri krediler) karşılarına finansal varlığa ilişkin sözleşme şartlarının, belirli tarihlerde sadece anapara ve anapara bakiyesinden kaynaklanan faiz ödemelerini içeren nakit akışı içerip içermediği (SPPI test) konusu ortaya çıkacaktır.

Şimdi tüm bunlardan sonra “Avokadonun suçu ne?” diye soracaksınız. Haklısınız. BBC’nin son haberine göre bir yıl boyunca haftada bir veya iki hamburger yemenin yarattığı karbon gazı salımı İngiltere’deki evlerin 95 günlük ısınmasına eşitmiş. Anlayacağınız bu konuda avokado yalnız değil.

Dünya | Aslı GEDİK

Yorumlar (0)
25
açık
Namaz Vakti 22 Mayıs 2022
İmsak 03:43
Güneş 05:34
Öğle 13:06
İkindi 17:03
Akşam 20:28
Yatsı 22:10
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Sivasspor 38 54
10. Kasımpaşa 38 53
11. Adana Demirspor 37 52
12. Galatasaray 38 52
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 37 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Liverpool 38 89
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 67
6. M. United 38 59
7. West Ham United 38 57
8. Wolverhampton Wanderers 38 54
9. Leicester City 38 50
10. Brighton 38 49
11. Brentford 38 47
12. Newcastle 38 47
13. Crystal Palace 38 46
14. Aston Villa 38 46
15. Southampton 38 41
16. Everton 38 40
17. Burnley 38 36
18. Leeds United 38 36
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 37 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Espanyol 37 41
14. Elche 37 39
15. Getafe 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 37 31
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@