banner79

banner80

Tarım sektörü alarm veriyor

Ne yazık ki Türkiye tarımda, neoliberal politikalara teslim olmuş ve kendi kendine yeten bir tarım ülkesi olma vasfını kaybetmiştir. Tarımda seçim popülizmi ile çiftçilere bölge bazlı verilen sübvansiyonlar işe yaramamış, nüfus artışına karşın tarım alanları küçülmüş ve tarımsal üretim neredeyse her üründe gerilemiştir.

EKONOMİ 21.02.2022, 09:07
Tarım sektörü alarm veriyor

Gelişmiş sosyal ekonomiler kendi tarımını koruyabilmek için her türlü desteği ve korumayı sağlamakta, tarımsal üretimlerini bilimsel veriler doğrultusunda her yıl yeniden planlamaktadır. Ne yazık ki Türkiye tarımda, neoliberal politikalara teslim olmuş ve kendi kendine yeten bir tarım ülkesi olma vasfını kaybetmiştir. Tarımda seçim popülizmi ile çiftçilere bölge bazlı verilen sübvansiyonlar işe yaramamış, nüfus artışına karşın tarım alanları küçülmüş ve tarımsal üretim neredeyse her üründe gerilemiştir.


TARIMSAL ÜRETİMDE FİYAT ARTIŞLARININ ÖNÜ ALINAMIYOR

Tarımsal ürünlerde maliyet ve fiyat oluşumlarını analiz ettiğimizde tarımsal ürünlerin fiyat artışlarının önemli bir kısmı girdi maliyetlerindeki (gübre, işçilik, ilaç, yem, su, enerji, mazot, tohum) artışlardan kaynaklanıyor. Bu girdi maliyetlerinin yarıdan fazlası ithal edildiğinden, kur artışları bu maliyetleri daha da artırıyor.

2022 yılı ocak ayı itibarıyla yıllık TÜFE rakamı yüzde 48.69 ve yıllık ÜFE rakamı yüzde 93.53 olarak gerçekleşti.

Ocak ayı itibarıyla TÜFE içinde gıda fiyatları artışı yıllık yüzde 55.61 olarak açıklandı. Gıdada aralık ayı artışı yüzde 15.99 iken ocak ayında yüzde 10.90 oldu. Sadece iki aylık artış, kasım sonu endekse göre birikimli olarak yüzde 28’i geçmiş oldu. 

Üretici fiyatları tarafına baktığımızda, ocak ayı itibarıyla gıda ürünleri fiyat artışı yıllık yüzde 75.94 olarak açıklandı. Tarım sektörü üretici fiyatlarının aralık ayında yüzde 12.51 ve ocak ayında yüzde 14.83 oranında arttığı görülüyor. Sadece iki aylık artış birikimli olarak yüzde 28’in üzerinde artmış görünüyor. 

Tarım-ÜFE’de yıllık artış ocak ayı itibarıyla yüzde 52, aylık olarak bir önceki aya göre yüzde 14.83 oranında artmış oldu. Son iki aylık artış olarak baktığımızda sübvansiyonlara rağmen buğday, arpa, çavdar, yulaf grubunda üretici fiyat artışları birikimli olarak yüzde 27’nin üzerine çıkmış durumda.

Buğday ve tahıl grubu ürünlerinde 2021 yılındaki kuraklık nedeniyle ciddi rekolte azalmaları yaşandı. Bu durum fiyat artışlarını tetikledi. Ancak çiftçinin bundan yararlanması da pek mümkün olmadı. Çiftçinin hasat yaptığı dönemde buğday fiyatı ton başına 2 bin 250 TL olarak açıklanmıştı ve ürün bu fiyattan toplandı. Ancak, kısa sürede piyasada fiyatlar 5 bin liraların üzerine çıktı. Aynı şekilde ton başına arpa fiyatı 1.750 TL olarak açıklanmışken piyasada 4 bin TL’nin üzerine çıktığı gözlendi. Benzer fiyat artışları tüm bakliyat ürünlerinde de yaşandı. Türkiye, tüm bu ürünlerde ithalatını artırır hale geldi. Sadece hububat ürünleri ithalatımız 2021 yılında yüzde 30 artış gösterdi.


İTHAL GİRDİLER VE KUR ARTIŞLARI SEKTÖRÜ ZORLAMAKTADIR

Gübrede son bir yıl içinde fiyat artışları dört katını, zirai ilaçlarda ve mazotta iki katını aştı. Tarımda kullanılan su, sulama sistemleri ve sulama için gereken elektrik fiyatlarında aynı biçimde iki katı aşan fiyat artışları görüldü. Önemli ithal girdi olan soya fasulyesi, Güney ve Kuzey Amerika’daki iklim değişikliği nedeniyle sadece son bir ayda dolar bazında fiyatı yüzde 20 artmış durumda. Hayvancılık tarafındaki gelişmeler daha çok kur artışlarından etkilendi. Hayvan yemi üretiminde kullanılan girdilerin yarıya yakını ithal edilmektedir. Kurlardaki artışa bağlı olarak hem kanatlı hayvan yeminde hem de süt ve et besiciliğinde kullanılan yemlerde benzer oranlarda artışlar yapıldı. Bu artışlara rağmen süt ve et besicileri halen maliyetlerini kurtaracak bir ürün satış fiyatı seviyesinde olmadıklarını dile getiriyorlar. 

Ulusal Kırmızı Et Üreticileri, 2021 yılının hiçbir ayında besi maliyetinin piyasa et alım fiyatının altında kalmadığını raporlamışlar. Yılın tamamında zarara katlanmışlar. Bunun sebebini ise “maliyetlerin yüksekliği ve piyasada dana etine talebin azalması” olarak gösteriyorlar. Maliyet artışının temel sebebi yem fiyatlarındaki artıştır. Yem üretiminde maliyetlerin yarıdan fazlası ithal bazlı girdilerden oluşmaktadır. Bu nedenle, son aylardaki kur artışları maliyet yükselmesinin esas nedeni halindedir. Yıl içinde Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından yapılan sübvansiyonlu arpa ve mısır satışları, yem üretiminde fiyatların daha fazla artmasını engellemiştir. Ancak bu politikanın sürdürülebilirliği konusunda üreticilerin endişeleri bulunmaktadır. 

2021 yılında sığır besiciliği zarar etmiş, kesimler nedeniyle et arzı arttığı için et fiyatlarının yükselmesini engelleyen bir sonuç doğurmuştur. Ancak yeni yılla birlikte bu eksik kapasitelerin yerine konmaması halinde yılın kalan kısmında, maliyet artışlarının yanında, arza bağlı nedenlerle de et fiyatları yükselebilecektir. Zaten hayvanları yerine koyma maliyetleri şimdiden yükselmiş durumda. Geniş kesimlerin önemli besin kaynağı olan beyaz ette de yerine koyma maliyetlerinin altında satışların yapıldığı görülüyor.

Öte yandan, en fazla tarımsal girdi tedarik ettiğimiz bölge olan Ukrayna ve Rusya’ da yaşanmakta olan gerilimin yaratacağı olumsuz sonuçlar, tarım sektörü ve turizm için ayrı bir risk faktörü olarak ortaya çıkmıştır. 

Sübvansiyonlara ve yüzde 7’lik KDV indirimine rağmen tarımda sözünü ettiğimiz üretim maliyetlerinin fiyatlara tam olarak yansıtılması halinde, 2022 yılında yine yüksek fiyat artışlarının görüleceği, sektörün zorlanacağı, vatandaşların beslenme ve gıda güvenliğinin tehdit altına gireceği anlaşılıyor.

Cumhuriyet | İrfan Hüseyin Yıldız

Yorumlar (0)
20
açık
Namaz Vakti 17 Mayıs 2022
İmsak 03:50
Güneş 05:38
Öğle 13:05
İkindi 17:01
Akşam 20:23
Yatsı 22:03
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 37 58
7. Antalyaspor 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 37 52
10. Sivasspor 37 51
11. Galatasaray 37 51
12. Kasımpaşa 37 50
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 37 47
15. Giresunspor 37 45
16. Gaziantep FK 37 43
17. Rizespor 37 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 35 61
4. İstanbulspor 35 59
5. Erzurumspor 35 58
6. Eyüpspor 35 54
7. Manisa Futbol Kulübü 36 49
8. Tuzlaspor 35 49
9. Samsunspor 35 48
10. Gençlerbirliği 35 48
11. Keçiörengücü 35 48
12. Boluspor 35 47
13. Denizlispor 35 46
14. Altınordu 35 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 35 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 36 86
3. Chelsea 36 70
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 36 48
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 36 45
14. Aston Villa 36 44
15. Southampton 36 40
16. Everton 36 36
17. Leeds United 37 35
18. Burnley 36 34
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 85
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 37 64
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 37 42
13. Espanyol 37 41
14. Getafe 37 39
15. Elche 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 37 32
20. Deportivo Alaves 37 31
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@