banner79

banner80

Yatırıma katkı tutarlarının yüzde 10’u bazı vergi borçlarının ödemesinde kullanılabilecek

Yatırım teşvik belgesiz harcamaların da indirime konu edilmesi yatırım indirimini sıradan bir indirime dönüştürmüş, seçici ve teşvik edici olma özelliklerini ortadan kaldırmıştı. Bu nedenle kaldırılması bence de doğru bir karardı, ancak yerine konulan sistem doğru kurgulanamadı.

EKONOMİ 29.10.2021, 09:11
Yatırıma katkı tutarlarının yüzde 10’u bazı vergi borçlarının ödemesinde kullanılabilecek

Vergi sistemimizde yatırım harcamalarını özendiren önemli destek unsurlarından biri, geçmişte uygulanan yatırım indiriminin yerine getirilen “vergi indirimi” uygulamasıdır.

Yatırım indirimi, yapılan yatırım harcamalarının, teşvik belgeli olup olmadığına bakılmaksızın belli oranlarda vergi matrahından indirilmesi şeklinde uygulanmaktaydı. Genel oran yüzde 40’tı, fakat bazı bölgelerde veya bazı teşvikli yatırımlarda yüzde 100 veya yüzde 200 gibi yüksek oranlar geçerli idi.

Yatırım teşvik belgesiz harcamaların da indirime konu edilmesi yatırım indirimini sıradan bir indirime dönüştürmüş, seçici ve teşvik edici olma özelliklerini ortadan kaldırmıştı. Bu nedenle kaldırılması bence de doğru bir karardı, ancak yerine konulan sistem doğru kurgulanamadı.

Yeni vergi indirimi sistemi, teşvik belgeli yatırımlardan elde edilen kazançlara uygulanmak üzere getirildi. Özetle anlatırsak, teşvik belgeli yatırımlarda yatırım için öngörülen katkı tutarına ulaşıncaya kadar gelir veya kurumlar vergisi genel orandan değil indirimli orandan hesaplanıyor. Böylece yatırıma katkı tutarına kadar gelir veya kurumlar vergisi alınmayarak yatırımların teşvik edilmesi amaçlanıyor.

Yatırıma katkı tutarı, indirimli gelir veya kurumlar vergisi uygulanmak suretiyle tahsilinden vazgeçilen vergi yoluyla yatırımların Devletçe karşılanacak tutarını, bu tutarın yapılan toplam yatırım tutarına bölünmesi suretiyle bulunan oran ise yatırıma katkı oranını ifade ediyor.

Vergi indirimi desteği halihazırda stratejik yatırımlar, bölgesel teşvik uygulamaları ve öncelikli yatırımlar, cazibe merkezleri programı, hamle programı, proje bazlı teşvik uygulamaları çerçevesinde düzenlenen teşvik belgeleri kapsamında sağlanıyor.

Destek uygulamasında en önemli unsur “yatırıma katkı oranı” olup, bu oran yatırımın yapıldığı bölgeye veya yatırımın türüne göre değişiyor.

Başlangıçta sadece yatırımın tamamlanıp işletme döneminde bu yatırımlardan elde edilen kazançlara indirimli vergi oranının uygulanması öngörülmüştü. Ancak kısa süre içinde bu uygulamanın yetersiz kaldığı anlaşıldı, çünkü yeni yatırımlardan elde edilen kazançların işletme döneminin ilk yıllarında yetersiz olması nedeniyle vergi avantajından yararlanma süreleri çok uzamaktaydı. Özellikle yatırımların yeni kurulan şirket bünyesinde yapılması halinde bu sorun yaşanmaktaydı.

Hangi yatırımcı 20, 30, hatta 50 yıla ulaşan sürelerde sağlayacağı vergi avantajını düşünerek yatırım planlar ki?

Bu nedenle yatırım döneminde elde edilen diğer kazançlara da indirimli vergi oranlarının uygulanması kabul edildi.

Bütün bu tavizlere rağmen yatırıma katkı tutarlarının kullanımı sağlanamayınca, yatırımcıların devreden katkı tutarlarının başka vergi borçlarının ödenmesinde kullanılabilmesi talepleri gündeme geldi.

Ben de yazılarımda bu ihtiyacı ifade etmeye çalışmıştım.

İş dünyasının bu yöndeki talepleri, önce Cumhurbaşkanının açıkladığı ekonomik reform paketinde karşılık buldu. 

Hazine ve Maliye Bakanlığının internet sitesinde kamuoyu ile paylaşılan Ekonomi Reformları Eylem Planında, 31 Aralık 2021 tarihine kadar gerçekleştirilmesi öngörülen eylemler arasında, “yeni yatırımlara yönelik teşvik programlarında, hak edilen yatırıma katkı tutarının kurumlar vergisi haricindeki diğer vergi ödemelerinden de belirli oranlarda indirilebilmesine imkân sağlanacağı” hususuna da yer verildi.

Bu eyleme ilişkin yasal düzenleme 26 Ekim 2021 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan 7338 sayılı Kanunla gerçekleştirildi.

1/1/2022 tarihinden itibaren yapılacak yatırım harcamalarına uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe giren düzenleme ile, yatırım teşvik belgesi bazında 2022 yılı başından itibaren yapılacak yatırım harcamaları üzerinden hak kazanılacak yatırıma katkı tutarının yüzde 10’luk kısmının, özel tüketim vergisi ve katma değer vergisi hariç olmak üzere tahakkuk etmiş diğer vergi borçlarından terkin edilmek suretiyle kullanılabilmesi mümkün hale geldi. Yani belirlenen tutar, KDV ve ÖTV hariç diğer vergi borçlarının ödemesinde kullanılabilecek.

Terkin talebinde bulunulabilecek tutar, hak edilen yatırıma katkı tutarından indirimli kurumlar vergisi yoluyla kullanılan yatırıma katkı tutarının düşülmesinden sonra bulunan tutarın yarısından fazla olamayacak.

Ayrıca, diğer vergi borçlarından terkin edilebilecek toplam tutar, ilgili yatırım teşvik belgesi kapsamında fiilen yapılan yatırım harcamalarına, yatırıma katkı oranı uygulanmak suretiyle hesaplanan tutarın %10’undan fazla da olamayacak..

Bu düzenleme elbette olumlu ancak tartışmaları bitirmedi, hatta yeni tartışmalar başlattı. Bu tartışmaları aşağıda özetlemeye çalışacağım:

1) Eskiden hak kazanılan (devreden) katkı tutarlarının kapsam dışında bırakılması, başka bir ifadeyle uygulamadan 1 Ocak 2022 tarihinden itibaren yapılacak harcamalar dolayısıyla en erken 2023 yılında yararlanılabilecek olması yoğun olarak eleştiriliyor. Çünkü eritilmesi gereken asıl birikim önceki yıllarda yapılan harcamalardan kaynaklanıyor. 

Yatırıma katkı tutarının yüzde 10’luk kısmının, vergi ödemelerinde kullanılabilmesi, kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken ayı takip eden ikinci ayın sonuna kadar talep edilmesi şartıyla mümkün olabilecek. Buna göre ilk uygulama 2022 yılında yapılacak harcamalar üzerinden hesaplanacak tutarların 2023 yılı Nisan ayında 2022 yılı kurumlar vergisi beyannamelerinin verilmesinden sonra ve 2023 yılı Haziran ayı sonuna kadar talep edilmesi şartıyla yapılabilecek. Bu süre içinde kapsama giren tahakkuk etmiş borcu olmayanların bu imkândan yararlanamayacakları anlaşılıyor. Bu nedenle talepte bulunma süresinin uzatılması mutlaka sağlanmalıdır. Gelecekte doğacak borçlar için de uygulama mümkün olabilmelidir.

2) Diğer vergi borçlarının terkini suretiyle kullanılan tutarın bir katına isabet eden yatırıma katkı tutarından vazgeçildiği kabul ediliyor. Bu da haksız. Yani 100 birim vergi ödemesi için 200 birimlik katkı tutarı harcanıyor/siliniyor. En azından vazgeçilen yatırıma katkı tutarları dolayısıyla vergi matrahına indirimli oranda gelir/kurumlar vergisi uygulanması kabul edilebilirdi. Kanuna aksine hüküm konularak bu imkân da tanınmadı.

3) Vergi ödemelerinde kullanabilecek tutarın, hak edilen yatırıma katkı tutarından indirimli kurumlar vergisi yoluyla kullanılan yatırıma katkı tutarının düşülmesinden sonra bulunan tutarın yarısı olarak belirlenmesi de eleştiriliyor. Neden tamamı kullanılmasın ki? Bu konu da yasal düzenleme ile düzeltilmelidir. Bu kısıtlama vergi ödemesinde kullanılan tutarın bir katına isabet eden katkı tutarından vazgeçilmiş sayıldığı için öngörülmüş olabilir. Ancak ödemede kullanılacak tutarı karşılayacak miktarda katkı tutarı kaldığı sürece bu kısıtlama uygulanmamalıdır. Kaldı ki kanunun vazgeçmeye ilişkin hükmü de değiştirilmelidir.

4) Belirlenen yüzde 10 oranı düşük. Sanıyorum bunda bazı yatırımlara çok yüksek yatırıma katkı oranı verilmiş olmasının payı olabilir. Daha doğru bir uygulama, yatırıma katkı oranı da gözetilerek oran belirlenebilirdi. Genel oran olarak yüzde 10’dan daha yüksek bir oran belirlenebilir, buna karşılık yüksek katkı oranından yararlananlarda bu oran düşürülebilirdi. Böylece adalet de sağlanmış olurdu. Şimdi en düşük katkı oranından yararlananla, en yüksek orandan yararlanan yatırımcılar aynı oranda (yüzde 10) getirilen imkândan yararlanabiliyor.

Gelir İdaresinin 7338 sayılı Kanuna ilişkin olarak hazırladığı Etki Analizinde, bu düzenlemenin 900 milyon TL tutarında etkisinin olacağı tahmin ediliyor. Hatta vazgeçilen katkı payı düşünüldüğünde etkinin daha da az olacağı ifade ediliyor. Bu tutar ve söz konusu “ifade” çok da cömert davranılmadığını gösteriyor. Umarım en kısa sürede yasadaki kısıtlamalar kaldırılır.

Bu konuda son olarak, eski yatırım indirimine benzer, ancak daha selektif, daha adil ve uygulanması daha kolay olan bir sisteme geçmek zorunda olduğumuzu belirtmek isterim. Yeni yatırımcıları da koruyan bir sistemi kurgulamalıyız. Esas tartışılması gereken konu budur.

29 Ekim Cumhuriyet Bayramımız kutlu olsun...

T24 | Erdoğan SAĞLAM

Yorumlar (0)
20
açık
Namaz Vakti 17 Mayıs 2022
İmsak 03:50
Güneş 05:38
Öğle 13:05
İkindi 17:01
Akşam 20:23
Yatsı 22:03
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 37 58
7. Antalyaspor 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 37 52
10. Sivasspor 37 51
11. Galatasaray 37 51
12. Kasımpaşa 37 50
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 37 47
15. Giresunspor 37 45
16. Gaziantep FK 37 43
17. Rizespor 37 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 35 61
4. İstanbulspor 35 59
5. Erzurumspor 35 58
6. Eyüpspor 35 54
7. Manisa Futbol Kulübü 36 49
8. Tuzlaspor 35 49
9. Samsunspor 35 48
10. Gençlerbirliği 35 48
11. Keçiörengücü 35 48
12. Boluspor 35 47
13. Denizlispor 35 46
14. Altınordu 35 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 35 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 36 86
3. Chelsea 36 70
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 36 48
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 36 45
14. Aston Villa 36 44
15. Southampton 36 40
16. Everton 36 36
17. Leeds United 37 35
18. Burnley 36 34
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 85
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 37 64
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 37 42
13. Espanyol 37 41
14. Getafe 37 39
15. Elche 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 37 32
20. Deportivo Alaves 37 31
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@