banner79

banner80

Yeşil dönüşümün dış ticarete etkileri

22.10.2021

EKONOMİ 22.10.2021, 13:04
Yeşil dönüşümün dış ticarete etkileri

Küresel salgın gümrükte gündemi belirlemeye devam ediyor. Tedarik zincirinde yaşanan sıkıntılar üretimlerin durmasına neden olacak boyutlarda. Özellikle yarı iletken olarak adlandırılan çip krizi birçok otomobil şirketini maalesef olumsuz etkilemiş durumda. Basından da takip edildiği üzere ünlü markalar ara ara üretimlerine ara vermek zorunda kalıyor. Buna paralel tedarik zincirinde artan maliyetler de ciddi anlamda gündemi meşgul ediyor. Bu dönemde hem teslim sürelerinde hem de taşıma maliyetlerindeki artış, dış ticaretçileri planlama yapmakta ve sürdürülebilir bir tedarik yapısı oluşturmakta oldukça zorluyor.

Bu çerçevede en çok konuşulan konular ise iklim değişikliği ve çevre konuları oluyor. Bu konular, özellikle Avrupa Birliği tarafından sınırda karbon vergisi tatbik edileceğinin duyurulmasıyla dış ticaretin de gündeminde yerini aldı. Bu noktada kritik bir gelişme yaşandı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından “Paris Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun” 7 Ekim 2021 tarihinde yürürlüğe girdi. Böylece Paris Anlaşması bizim tarafımızda da onaylanmış oldu. Bu onaylama süreci ile iklim değişikliği konusu artık daha çok konuşulur hale geliyor.


Paris İklim Anlaşması ve ortak mallar teorisi

Paris İklim Anlaşması, 12 Aralık 2015 tarihinde Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 21. Taraflar Konferansı’nda kabul edildi. 2015'in Aralık ayında Paris'te kabul edilen yeni iklim anlaşmasıyla küresel sıcaklıklardaki artışı 1,5 °C'nin altında tutmanın önemi konusunda anlaşıldı. Ancak bunun hayata geçirilmesi için anlaşmayı onaylayan ülkelerin bu ortak amaca uygun çalışma yapması gerekiyor.

Bunun arkasında yatan nedeni, daha önce Roma Kulubü ile aktarmaya çalışmıştık. Bu kulüp üyesi olmayan ama benzer konularda çalışan ünlü ekolojist Garrett Hardin’in “Ortak Malların Trajedisi” adlı makalesinde de bu yaklaşımları bulabiliriz. Bu teorinin; ortak olarak kullanılan bir kaynağın, herkesin kendi çıkarını maksimize edecek şekilde kullanmasından dolayı, bir süre sonra o ortak kaynağın dengesini bozarak yok etmesine dayandığını söyleyebiliriz. Bir örnekle basitleştirecek olursak, çobanların koyunlarını ortak bir merada otlattığını düşünelim. Çobanlar için en iyi seçenek, koyunlarının olabildiğince iyi bir şekilde beslenmesi ve sağlıklı olabilmesidir. Fakat her çoban için en rasyonel karar bu olduğundan dolayı, bir süre sonra merada hiçbir ot kalmayacak ve bütün çobanların sahip oldukları koyunlar açlıktan ölecektir.


Bizim için ne değişiyor?

Anlaşma ile aynı AB’de olduğu gibi bir planlama yapmak ve bir yol haritası çıkarmak gerekiyor. Aslında anlaşma imzalanınca Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından Paris Anlaşması kapsamında çalışmalar yapılıyordu ve ülke strateji planları hazırlanmıştı. Bu kapsamda sera gazı emisyonlarının 2030 yılında referans senaryoya göre, artıştan ! oranına kadar azaltılması planlanıyor. Niyet edilen Ulusal Katkı Beyanı ile yürütülmesi öngörülen plan ve politikalarda ise yapılacaklar; Enerji, Sanayi, Ulaştırma, Binalar ve Kentsel Dönüşüm, Tarım, Atık ve Yutak Alanlar başlıkları altında sınıflandırılıyor.

Ek olarak, küresel salgının da etkisiyle “sürdürülebilirlik” konusunun ve bununla birlikte karbon-nötr politikalarının daha da gündeme gelmesiyle 2019 yılının Aralık ayında yayımlanan Avrupa Yeşil Mutabakatı, Türkiye için bu düzene geçişte bir yol haritası çizmesi açısından fırsat sağlıyor. 2021 Temmuz ayında yayımladığı Yeşil Mutabakat Eylem Planı, uluslararası ticaretteki bu dönüşüme adapte olunmasını ve sürdürülebilir bir ekonomik yapıya geçişi destekliyor.

Bu yol haritası ile temel olarak, Türkiye ekonomisinin en önemli kollarından biri olan ihracat tarafında pazar payı ve rekabetçiliğin korunması, AB ile olan Gümrük Birliği sayesinde de mevcut değişime olan entegrasyonumuzun hız kazanması ve geliştirilmesi amaçlanıyor. Böylelikle küresel tedarik zincirindeki konumumuzun korunması ve değişecek olan paradigmada Türkiye’nin karbon-nötr (yeşil) yatırımlar açısından cazip bir ülke haline gelmesi hedefleniyor. Son olarak bu eylem planında, konuyla ilgili kamu-özel sektör ve diğer bütün paydaşların etkin bir şekilde katılımı da bekleniyor.


Ne yapmalı?

Paris Anlaşması’nın onaylanması öncelikle dış ticaretimiz açısından olumsuz etkilerin giderilmesi için oldukça önemli. Bu bağlamda, ihracatta ve rekabette olumsuz durumlar yaşamamak için AB tarafındaki Avrupa Yeşil Mutabakat’a uyumlu bir yol haritasının hızlıca hayata geçirilmesi gerekiyor. Kısa vadedeki hedefimiz, AB pazarındaki olumsuz durumu ortadan kaldıracak aksiyonların alınması olmalı.

Orta ve uzun vadede, çevre ile uyumlu bir sanayileşme stratejisi yapılması gerekiyor. Bunun için her şirket kendi adına bir yaklaşıma ve dönüşüme yönelik bir stratejiye sahip olmalı. Üretim süreçlerinde bunun gibi dönüşümler çok kolay ve kısa zamanda olmayabilir. Bundan dolayı hem zaman hem de kaynak için şimdiden fizibilite çalışmalarının yapılması gerekir. Yoksa çok geç olabilir.

VergideGündem | Sercan Bahadır

Yorumlar (0)
12
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 08 Aralık 2021
İmsak 06:38
Güneş 08:09
Öğle 13:01
İkindi 15:22
Akşam 17:43
Yatsı 19:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 15 39
2. Konyaspor 15 27
3. Fenerbahçe 15 27
4. Hatayspor 15 26
5. Başakşehir 15 25
6. Alanyaspor 15 24
7. Galatasaray 15 23
8. Karagümrük 15 22
9. Beşiktaş 15 21
10. Adana Demirspor 15 20
11. Sivasspor 15 19
12. Giresunspor 15 19
13. Kayserispor 15 19
14. Altay 15 18
15. Antalyaspor 15 18
16. Gaziantep FK 15 18
17. Göztepe 15 14
18. Öznur Kablo Yeni Malatya 15 14
19. Kasımpaşa 15 11
20. Rizespor 15 10
Takımlar O P
1. Ankaragücü 15 30
2. Erzurumspor 13 28
3. Ümraniye 14 27
4. Eyüpspor 14 27
5. Bandırmaspor 14 25
6. Samsunspor 14 22
7. Tuzlaspor 13 21
8. İstanbulspor 14 20
9. Kocaelispor 14 20
10. Gençlerbirliği 14 20
11. Boluspor 14 19
12. Adanaspor 15 19
13. Menemenspor 14 18
14. Bursaspor 14 17
15. Manisa FK 15 17
16. Denizlispor 14 15
17. Ankara Keçiörengücü 14 14
18. Altınordu 15 13
19. Balıkesirspor 14 7
Takımlar O P
1. Man City 15 35
2. Liverpool 15 34
3. Chelsea 15 33
4. West Ham 15 27
5. Tottenham 14 25
6. M. United 15 24
7. Arsenal 15 23
8. Wolverhampton 15 21
9. Brighton 15 20
10. Aston Villa 15 19
11. Leicester City 15 19
12. Everton 15 18
13. Brentford 15 17
14. Crystal Palace 15 16
15. Leeds United 15 16
16. Southampton 15 16
17. Watford 15 13
18. Burnley 14 10
19. Newcastle 15 10
20. Norwich City 15 10
Takımlar O P
1. Real Madrid 16 39
2. Sevilla 15 31
3. Real Betis 16 30
4. Atletico Madrid 15 29
5. Real Sociedad 16 29
6. Rayo Vallecano 16 27
7. Barcelona 15 23
8. Valencia 16 22
9. Athletic Bilbao 16 21
10. Osasuna 16 21
11. Espanyol 16 20
12. Mallorca 16 19
13. Villarreal 15 16
14. Celta de Vigo 16 16
15. Granada 15 15
16. Elche 16 15
17. Deportivo Alaves 15 14
18. Cádiz 16 12
19. Getafe 16 11
20. Levante 16 8
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@