banner79

banner80

Engelli emekliliği hakkında her şey

Engellilerin emekliliğinde belki en kritik nokta engellilik oranlarının tespit edilmesi. Engellilik oranına göre emeklilik koşulu değişiyor. İşte ayrıntılar...

GÜNDEM 12.07.2021, 11:20
Engelli emekliliği hakkında her şey

Engelliler diğer sigortalılardan farklı olarak yaş şartına tabi olmaksızın emekli olabilirler. Bunun için ilk olarak engellilerin engellilik oranlarının tespit edilmesi gerekmektedir. Bu oran engellilerin emekliliğinde kritik noktadır. Engellilik oranına göre emeklilik koşulları farklılık göstermektedir.

Engellilerden bir işverene bağlı olarak çalışanlar, yani 4/a’lılar, engellilik oranı ve ilk kez sigortalı oldukları tarihe göre emeklilikte farklı koşullara tabidirler.

İlk kez 1 Ekim 2008 ve sonrasında sigortalı olan engelliler, SGK’dan alacakları sevk ile yetkili hastanelerden aldıkları sağlık raporları uyarınca çalışma gücündeki kayıp oranına göre emekli olurlar. Buna göre; sağlık kurulu raporuna göre çalışma gücü kaybı;

Yüzde 50 ila yüzde 59 arası sigortalılar 16 yıllık sigortalılık süresi ve en az 3.700 gün,

Yüzde 40 ila yüzde 49 arası olanlar ise 18 yıllık sigortalılık süresi ve en az 4.100 gün şartlarını yerine getirdiklerinde emekli olabilirler.

Ancak 1 Ekim 2008 ila 1 Ocak 2015 arasında ilk kez sigortalı olan engelliler için kademeli geçiş ile belirlenen emeklilik koşulları söz konusu. İlk kez sigortalı olunan tarih ilerledikçe emeklilik için geçerli koşullar ağırlaşmaktadır. 01.01.2015 ve sonrasında ilk kez sigortalı olan engelliler en az 4.320 gün prim ve 16 yıl sigortalılık şartları ile emekli olabilir. Bu durumdaki kişilerin ilk kez sigortalı oldukları tarihe göre emeklilik için tabi oldukları prim ödeme gün sayısı yandaki tablodaki gibidir.
 

Kazanılan haklar nasıl korunacak?

İlk kez 1 Ekim 2008 öncesinde sigortalı olmuş engellilerin kazanılmış hakları korunmuştur. Bu tarihten önce ilk kez sigortalı olmuş engelliler, engellilik nedeniyle vergi indiriminden yararlanmaya hak kazanmış olduklarını vergi daireleri veya defterdarlıklar tarafından sevk edildikleri ve Sağlık Bakanlığı’nca belirlenen yetkili sağlık kurumlarından aldıkları raporla tespit ettirmeli. Engelliliği nedeniyle vergi indiriminden yararlanan sigortalılardan 6 Ağustos 2003 itibarıyla 12 yıl ve daha fazla sigortalılık süresi bulunanlara engellilik derecelerine göre kademeli geçiş ile emeklilik hakkı sağlanmıştır. Ancak bu tarihten sonra ilk kez sigortalı olanlar için aşağıdaki koşullar geçerlidir.

Engellilik oranı yüzde 80 ila yüzde 100 arası olanlar için 15 yıl ve 3.600 gün,

Engellilik oranı yüzde 60 ila yüzde 79 arası olanlar için 18 yıl ve 4.000 gün,

Engellilik oranı yüzde 40 ila yüzde 59 arası olanlar için 20 yıl ve 4.400 gün.

6 Ağustos 2003’ten önce sigortalı olanlar ise emeklilik için kademeli geçişe tabi. 6 Ağustos 2003 itibarıyla 12 yıl ve daha fazla sigortalılık süresi olanlar eski hükümlere göre, yani 15 yıl ve 3.600 gün prim koşulunu yerine getirerek emekli olabilirler. Ancak 6 Ağustos itibarıyla 12 yıldan az sigortalılık süresi bulunanlar için engellilik dereceleri göz önüne alınarak kademeli bir geçiş süreci öngörülmüştür.

Engelli emekliliği hakkında her şey

Engelli emekliliği hakkında her şey

Prim günü dolmuşsa sevk yapılabilir

İlk kez 1 Ekim 2008 ve sonrasında sigortalı olmuş engelliler emeklilik için bahsettiğimiz koşullara tabidirler ancak bu durumdaki kişilerin henüz sigortalılık süreleri ve prim ödeme gün sayıları dolmadığı için emeklilik işlemleri başlamamıştır. Bu durumdaki kişilerin SGK tarafından sevkleri ancak prim ödeme gün sayıları tamamlandıktan sonra gerçekleştirilir. İlk kez 1 Ekim 2008’de sigortalı olan 4/a’lı bir engellinin sevk işlemleri en erken 10 Ocak 2018’de yapılabilir. Dolayısıyla bu kişilerin şu an itibarıyla çalışma gücü kayıp oranlarının belirlenmesi söz konusu değil.
 

Kendi işini yapan nasıl emekli olur?

İlk kez 1 Ekim 2008’den sonra sigortalı olan kendi işini yapan, yani 4/b’li engelliler, 5510 sayılı kanunun 28. maddesi uyarınca 1 Ekim 2008’den sonra yaş şartına tabi olmaksızın emekli olabilmekte. Bunun için engellilerin SGK’ya başvurarak engellilik oranlarını tespit ettirmeleri ve bu oran doğrultusunda emeklilik koşullarını belirlemeleri gerekli.

Engellilerin emekli olabilmeleri için yalnızca bir işverene bağlı olarak çalışmaları gerekmemektedir. Bağ  Kur yani 4/b kapsamında kendi işini yapan engelliler de bu kapsamda engellilik oranları doğrultusunda daha kısa sürede ve yaş şartına tabi olmaksızın emekli olabilirler. Dolayısıyla anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi ortağı, limited şirketin ortağı konumundaki bir engelli de Bağ  Kur’lu olarak emekli olabilir.

İlk kez 1 Ekim 2008’den sonra sigortalı olan 4/b’li engellilerin engellilik oranının belirlenmesi için SGK tarafından yetkili hastanelere sevk edilmeleri için prim gününü veya sigortalılık süresini beklemelerine gerek yok. Bu kişiler 1 Ekim 2008’den  itibaren sevklerini SGK’dan alarak engellilik durumlarını tespit ettirebilirler.
 

İlk kez sigortalı olunan tarih önemli

Engellilerin engellilik oranının tespiti için almaları gereken rapor konusunda raporun alındığı tarihin bir önemi yok. Önemli olan engellinin ilk kez sigortalı olduğu tarih. 1 Ekim 2008 öncesi ilk kez sigortalı olmuş engelliler vergi indirimi oranını tespit ettirerek rapor alacaklar ve buna göre emeklilik şartları belirlenecek. İlk kez 1 Ekim 2008 sonrası sigortalı olan 4/a’lılar prim ödeme gün sayılarını doldurduktan sonra SGK’ya başvurarak çalışma güçlerindeki kayıp oranını tespit ederek emeklilik koşullarını belirleyecekler. İlk kez 1 Ekim 2008 sonrası sigortalı olmuş 4/b’li engelliler ise bu tarihten sonra SGK’ya başvurarak çalışma gücü kayıplarını tespit ettirerek emeklilik için tabi oldukları koşulları belirleyebilirler.

Milliyet | Cem KILIÇ

Yorumlar (0)
3
açık
Namaz Vakti 28 Ocak 2022
İmsak 06:44
Güneş 08:12
Öğle 13:22
İkindi 15:58
Akşam 18:22
Yatsı 19:45
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 54
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Karagümrük 23 30
13. Kasımpaşa 23 27
14. Göztepe 23 27
15. Galatasaray 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 47
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Arsenal 21 36
7. Tottenham 20 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Barcelona 21 35
6. Real Sociedad 21 34
7. Villarreal 22 32
8. Rayo Vallecano 21 31
9. Athletic Bilbao 22 31
10. Valencia 22 29
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 22 22
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 22 17
20. Levante 21 11
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@