banner79

banner80

Esnek çalışma her yerde

GÜNDEM 28.10.2019, 15:32
Esnek çalışma her yerde

Esnek çalışma işverene daha fazla hareket alanı tanırken, işçinin korunması amacıyla çerçevesinin çizilmesi ise zorunlu. Bu uygulamalara bir göz atalım...

Sanayi Devrimi ile başlayan iş hukuku taraflar arasındaki hassas dengeleri gözetmekle birlikte işçinin korunması yönünde bir gelişim seyri izlemiştir.

Dünyada yaşanan ekonomik krizler, durgunluk, küreselleşme sonucu artan rekabet ve yeni teknolojilerin devreye girmesi ile esnekleşme ihtiyacı doğmuş, istihdam yapıları ve üretim süreçleri değişmiş, çalışma süreleri ve yerleri farklılaşmıştır. Esnekleşme istihdamın artırılmasında da bir araç olarak görülmüştür.

Bunların sonucunda tipik belirsiz ve tam süreli sözleşme türünden uzaklaşılmış, belirli süreli sözleşmeler, kısmi çalışma, çağrı üzerine çalışma, geçici iş ilişkisi, alt işverenlik ilişkisi, evde çalışma, tele çalışma gibi sözleşme türleri uygulanmaya başlanmış, yoğunlaştırılmış iş haftaları, kısa çalışmalar ve kayan iş süreleri ortaya çıkmıştır.

Bu bağlamda esnekleşme iş sözleşmesi türlerinde, çalışma sürelerinde, iş ilişkilerinde ve bunlara bağlı sosyal güvenlik düzenlemelerinde standart düzenlemelerden uzaklaşılmasını, iş organizasyonunda işverene daha fazla hareket alanı bırakılmasını ifade etmektedir.
 

Kuralsızlık değil

Esneklik, ilk başlarda genel olarak kuralsızlaştırma, yasal düzenlemelerin etkisiz hale getirilmesi olarak değerlendirilmekteydi.

Fakat süreçte esnekleşmenin kuralsızlaştırmadan ziyade daha fazla kural koyma faaliyeti olduğu ortaya çıktı. Esnek uygulamalar işverene iş organizasyonunda daha fazla hareket alanı tanırken, işçinin korunması amacıyla bu uygulamaların çerçevelerinin çizilme zorunluluğu doğdu. Doğan bu zaruret de beraberinde birçok yeni hükmü getirdi. Esnekleşmede yeni arayışların çözülmesi de beraberinde yeni düzenleme yapma ihtiyacını gündeme getirecektir.
 

Belirli süreli

Genç işsizlerin istihdam edilememelerinin başlıca sebebi işverenlerin deneyimli işçi arayışıdır. İşverenlere neden tecrübeyi kendilerine kazandırmadıkları sorulduğunda, cevap genellikle memnun olmama halinde iş sözleşmesini sona erdiremedikleri bu nedenle riske girmek istemedikleri oluyor.

İş Kanunu’muzda belirli süreli iş sözleşmesinin ilk kez yapılmasında objektif koşul aranması ve ilk yenilemede esaslı neden yoksa zincirleme kabul edilerek belirsiz süreliye dönüşmesi, bu tür iş sözleşmelerinin kurulmasını sınırlandırmaktadır.

İlk kez yapılan belirli süreli sözleşmelerde Borçlar Kanunu’nda olduğu gibi objektif koşul aranmaması talep ediliyor. Buna karşın ilk kez yapılacak belirli süreli sözleşmelere süre sınırı getirilmesi, sürenin sonunda objektif koşulun varlığının aranması gençlerin istihdamını artırırken, bu sözleşmelerin kötüye kullanımını engelleyecektir.
 

Süre ve ücret bağlantısı

Esnek çalışma süreleri ile ücret ve buna bağlı olarak Sosyal Güvenlik Kurumu’na prim ödeme gün sayısı bildirim sistemimiz uyumlu değildir. Bu nedenle zamana göre ücretin hesaplanma yönteminin detaylarının belirlenmesi, kurulacak sisteme uygun şekilde Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirim yapabilme olanağının getirilmesi yerinde olacaktır.

Çağrı üzerine sözleşmeler...

Kısmi süreli veya çağrı üzerine çalışmalar diğer ülkelere nazaran Türkiye’de daha sınırlı istihdam sağlıyor. Bu durumun en önemli nedeni ilgili çalışma türlerinin sosyal güvenlik sistemi ile yeterli uyumunun bulunmaması ve ilgili çalışanların sosyal güvenlik haklarının önemli ölçüde sınırlanmış olmasıdır.

Türkiye’de sosyal güvenlik sistemi yaşlılık aylığı ve sağlık yardımları bakımından tam zamanlı yani aylık 30 gün çalışanları esas alıyor. Kısmi süreli veya çağrı üzerine çalışanların haftalık çalışma süresi en fazla 30 gün olduğu için aylık çalışma gün sayısı da en çok 20 gün olabilmektedir. Bu durum da emeklilik için gerekli olan asgari 7200 günlük sigortalı gün sayısına ulaşmayı zorlaştırıyor. Genel sağlık sigortasından yararlanmak da güçleşiyor. Bu nedenle ilgili çalışma şekillerine özel sosyal güvenlik düzenlemelerinin yapılması gerekiyor.

Geçici iş ilişkisi

Geçici iş ilişkisinin kurulabileceği durumlara ilişkin kanunda getirilen sınırlamalar muğlak ifadeler barındırıyor. Bu muğlaklık da işverenlerin geçici iş ilişkisine başvurmalarında çekinceli davranmalarına sebep oluyor. Öngöremedikleri yaptırımlarla karşılaşmak yerine tipik iş ilişkisi sınırları içinde kalmayı tercih ediyorlar. Geçici iş ilişkisinin kurulabileceği durumların somutlaştırılması yerinde olacaktır.

Uzaktan çalışma nasıl oluyor?

Kısmi süreli veya çağrı üzerine çalışmalar diğer ülkelere nazaran Türkiye’de daha sınırlı istihdam sağlıyor. Bu durumun en önemli nedeni ilgili çalışma türlerinin sosyal güvenlik sistemi ile yeterli uyumunun bulunmaması ve ilgili çalışanların sosyal güvenlik haklarının önemli ölçüde sınırlanmış olmasıdır.

Türkiye’de sosyal güvenlik sistemi yaşlılık aylığı ve sağlık yardımları bakımından tam zamanlı yani aylık 30 gün çalışanları esas alıyor. Kısmi süreli veya çağrı üzerine çalışanların haftalık çalışma süresi en fazla 30 gün olduğu için aylık çalışma gün sayısı da en çok 20 gün olabilmektedir. Bu durum da emeklilik için gerekli olan asgari 7200 günlük sigortalı gün sayısına ulaşmayı zorlaştırıyor. Genel sağlık sigortasından yararlanmak da güçleşiyor. Bu nedenle ilgili çalışma şekillerine özel sosyal güvenlik düzenlemelerinin yapılması gerekiyor.

Geçici iş ilişkisi

Geçici iş ilişkisinin kurulabileceği durumlara ilişkin kanunda getirilen sınırlamalar muğlak ifadeler barındırıyor. Bu muğlaklık da işverenlerin geçici iş ilişkisine başvurmalarında çekinceli davranmalarına sebep oluyor. Öngöremedikleri yaptırımlarla karşılaşmak yerine tipik iş ilişkisi sınırları içinde kalmayı tercih ediyorlar. Geçici iş ilişkisinin kurulabileceği durumların somutlaştırılması yerinde olacaktır.

Milliyet | Cem Kılıç

Yorumlar (0)
5
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 20 Ocak 2021
İmsak 06:48
Güneş 08:17
Öğle 13:20
İkindi 15:50
Akşam 18:13
Yatsı 19:37
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 18 38
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 18 33
5. Hatayspor 18 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 18 27
9. Göztepe 19 25
10. Antalyaspor 19 25
11. Malatyaspor 18 24
12. Sivasspor 18 23
13. Başakşehir 19 23
14. Konyaspor 19 22
15. Kasımpaşa 18 22
16. Rizespor 18 21
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Erzurumspor 19 16
20. Ankaragücü 18 15
21. Denizlispor 18 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. Leicester City 19 38
2. M. United 18 37
3. Man City 17 35
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 15 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Sevilla 18 33
5. Villarreal 18 32
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 18 27
8. Cádiz 19 24
9. Celta de Vigo 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 18 22
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Real Valladolid 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@