banner79

banner80

İhtilaflı borçlar ve hukuk devleti

GÜNDEM 03.11.2020, 09:38
İhtilaflı borçlar ve hukuk devleti

16 Ekim günü Adalet ve Kalkınma Partisi’ne mensup 55 milletvekilinin imzası ile Meclis’e “İşsizlik Sigortası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun teklifi sunuldu. Bu kanun teklifinde kamuya borcu olan yüzbinlerin umudu yapılandırma ve vergi ile varlık barışına ilişkin hükümlerin de yer alması bekleniyordu. Ancak borç yapılandırması ile ilgili hükümler, verilen önerge ile teklifin Plan ve Bütçe Komisyonu görüşmeleri sırasında teklife eklendi.

Ancak teklife vergi barışına ilişkin, bir diğer deyişe vergi affına yönelik matrah artırımı, kasa, cari hesap, stok ve envanter affı hükümleri eklenmedi. Bu düzenlemelerin eklenip eklenmemesi, siyasi tercih sorunudur. Siyasi irade görüşünü zaten Orta Vadeli Mali Plan’da, 2023 sonuna kadar vergi affı düzenlemesi yapılmayacağı açıklamasıyla, affa karşı olduğunu ortaya koymuştur. İşin bu yönüne bir şey demek mümkün değil. Kaldı ki, yapılandırma ihtiyacının dışında matrah artırımı ve diğer aflara, gerek mali düzeni bozması gerekse mali idarenin otoritesini zedelemesi sebepleri ile karşı olduğumu daha önce yazmıştım (3.9.2020 günlü DÜNYA gazetesinde yayımlanan yazım). Konunun kamu borçlarının yapılandırması cephesine gelince, bu konuda önemli bir hususa değinmek gerekmektedir. Bu da ihtilaflı, bir başka deyişle yargı aşamasındaki borçlar konusudur. Daha önceki yapılandırma kanunlarında ihtilaflı borçlulara, davalarından vazgeçmeleri kaydı ile ve belli indirimlerle taksitler halinde ödeme yaparak borçlarını kapatma olanağı tanınmıştı. Bu defa Sayın Milletvekillerinin teklifinde veya yine milletvekillerince verilen önergelerde ihtilaflı borçların yapılandırması yer almadı.

Belki de haklılar. Vergi idaresinin işlemine itibar etmeyip, idarenin hukuka aykırı işlem yapmayacağına inanmayıp, idare daima haklıdır demeyip, bu işlemde hukuka aykırılık olabilir savıyla yargıda hak arayanları bir de ödüllendirecekmiydik. Zaten bunlar yargıya başvurmakla çok ayıp etmişler, mahkemeleri gereksiz dosyalarla doldurmuşlardır. Adam zaten vergi kaçırmış, hazineyi zarara uğratmış, bir de utanmadan dava açmış ve idari işlemin hukuka aykırılığı savıyla haklılığını ispata çalışıyor. Şimdi bunlara, gel taksitle öde, sana indirim yapayım mı diyecektik.

Ancak bir hukuk devletinde mahkemeye başvuru, yapılan işlemin bir kere de hâkimin hukuk süzgecinden geçirmesini isteme, hiçbir zaman yaptırıma bağlanamaz veya ayrı muameleye tabi tutulma için bir gerekçe olamaz. Zaten bu nedenledir ki Anayasamız “idarenin bütün eylem ve işlemlerinin yargı denetimine açık olduğunu” (madde 125) belirtmiştir. Teklifin sonuçlarına göre aynı gün hatta aynı konuda hakkında cezalı vergi tarhiyatı yapılan iki mükelleften biri ödeme dâhil hiçbir şey yapmamış, diğeri dava açmışsa, hiçbir şey yapmamış olan borcu yapılandırılarak ödüllendirilirken, dava açmış olan bu ödülden mahrum edilmektedir.

1960’lı yıllarda çıkan af kanunlarında, ihtilaflı borcu olanlara isterlerse davadan feragat etmeden de yararlanma hakkı tanınmaktaydı (ancak davasını sürdürenler davalarını kaybettiklerinde borçlarını %10 zamla ödemeyi taahhüt ediyorlardı). Hukuk anlayışı demek ki çok değişmiş. Dava açanlara önce davadan feragat şartını getirdik, şimdi de artık yapılandırma hakkını vermiyoruz.

Bu sonuçtan biraz da Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi sorumludur. Bakanlıkların kanun teklif veya kanun tasarısı sunma yetkisi sistem gereği kaldırılınca kanun teklif yetkisi sadece milletvekillerine kalmıştır. Milletvekillerinin ise konularında bakanlıklar kadar uzman olmaları beklenemez. Nitekim gazetemiz yazarlarından Numan Ergin Emre’nin 26 Ekim’de yayımlanan yazısından da anladığım kadarı ile imzacı milletvekillerinden 1 veya 2’si mali mevzuat alanında çalışmış kişidir. Bu kanun teklifini Hazine ve Maliye Bakanlığı hazırlayıp sunsaydı veya hiç olmazsa bakanlık yetkililerine danışılsaydı, böyle bir adaletsizlik eminim olmazdı.

Teklifi komisyonda bakanlığın savunması, bakanlığı teklif sahibi yapmaz. Bakanlığın savunması da yanlış ve sisteme aykırıdır. Teklifi, sunan savunur. Komisyonda, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın görüşü alınan kurum olması gerekirdi. Sistem karışıklığı diyelim.

İhtilaflı borçların kapsama girip girmemesi, borçlulara kolaylık meselesi değildir. Hukuk devleti anlayışı ve yargıya başvuruya saygı meselesidir.

Teklifin Meclis Genel Kurulu’nda görüşülmesi sırasında bu haksızlığın ve bence yanlışlığın düzeltilmesi, ihtilaflı borçların da kapsama alınması gerekir. Bu yolla, hem yargıya gidenler cezalandırılmaktan kurtulur, hem de yapılandırmadan yararlananların sayısı ve hazineye gelecek gelir miktarı artar. Öte yandan, zaten iş yükü dolayısıyla çoğu kez makul sürede davaları sonuçlandıramayan yargının iş yükü de hafifler.

Dünya | Bumin ÖZDOĞRU

Yorumlar (0)
11
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 25 Şubat 2021
İmsak 06:13
Güneş 07:38
Öğle 13:22
İkindi 16:25
Akşam 18:57
Yatsı 20:16
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 25 54
2. Beşiktaş 24 51
3. Fenerbahçe 25 51
4. Trabzonspor 25 48
5. Alanyaspor 25 42
6. Hatayspor 25 42
7. Gaziantep FK 25 39
8. Karagümrük 25 37
9. Antalyaspor 25 33
10. Göztepe 25 32
11. Sivasspor 24 31
12. Konyaspor 24 30
13. Malatyaspor 25 30
14. Kasımpaşa 25 29
15. Rizespor 25 27
16. Kayserispor 25 25
17. Erzurumspor 25 25
18. Başakşehir 25 24
19. Denizlispor 25 21
20. Ankaragücü 24 20
21. Gençlerbirliği 24 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 23 53
2. Samsunspor 23 49
3. İstanbulspor 23 43
4. Altınordu 23 41
5. Adana Demirspor 23 39
6. Ankara Keçiörengücü 23 38
7. Altay 23 38
8. Tuzlaspor 22 37
9. Bandırmaspor 23 31
10. Bursaspor 22 31
11. Ümraniye 23 31
12. Adanaspor 23 26
13. Balıkesirspor 23 24
14. Boluspor 23 23
15. Menemen Belediyespor 22 23
16. Akhisar Bld.Spor 23 19
17. Ankaraspor 22 13
18. Eskişehirspor 23 7
Takımlar O P
1. Man City 25 59
2. M. United 25 49
3. Leicester City 25 49
4. West Ham 25 45
5. Chelsea 25 43
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Aston Villa 23 36
9. Tottenham 24 36
10. Leeds United 25 35
11. Arsenal 25 34
12. Wolverhampton 25 33
13. Crystal Palace 25 32
14. Southampton 25 30
15. Burnley 25 28
16. Brighton 25 26
17. Newcastle 25 25
18. Fulham 25 22
19. West Bromwich 25 14
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Real Madrid 24 52
3. Barcelona 24 50
4. Sevilla 23 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Villarreal 24 37
7. Real Betis 24 36
8. Levante 24 31
9. Granada 24 30
10. Athletic Bilbao 23 29
11. Celta de Vigo 24 29
12. Valencia 24 27
13. Osasuna 24 25
14. Cádiz 24 25
15. Getafe 24 24
16. Deportivo Alaves 24 22
17. Eibar 24 21
18. Real Valladolid 24 21
19. Elche 23 21
20. Huesca 24 19
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@