banner79

banner80

Kur garantisi vergilerden ödenemez

24.12.2021

GÜNDEM 24.12.2021, 09:42
Kur garantisi vergilerden ödenemez

İktidar, “Dolar kuru bizi ilgilendirmez, ihracat için rekabetçi kur gerekir” anlayışı ile hareket ederken; kurların kontrolden çıkması üzerine, 20 Aralık 2021 akşamında vatandaşların gerek döviz tevdiat hesaplarında yer alan tasarruflarını Türk Lirası'na dönmeleri ve gerekse Türk Lirası mevduatı olanların dövize dönmemeleri için kur garantili mevduat kartını açtı.

Döviz tevdiat hesaplarının Türk Lirası'na dönmesi durumunda, kur garantisi ile ilgili Merkez Bankası bir tebliğ yayımladı. Kur farkı zararı çıkması durumunda, kur farkını ödemeyi taahhüt etti.

Türk Lirası mevduatını dövize çevirmeyenlerin, döviz kurunun yükselmesi karşısında uğrayacakları kur farkı zararının Hazine tarafından karşılanacağı, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından bir basın açıklaması ile duyuruldu.


MEVDUAT SAHİBİNİN KUR ZARARI, KAMU GİDERİ DEĞİLDİR

Hazine ve Maliye Bakanlığı, TL'de kalan mevduat sahibinin uğradığı kur zararını ödeyebilir mi? sorusunun yanıtını birlikte bulalım.

Anayasa'nın 73. maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Herkes, kamu giderlerini karşılamak üzere, mali gücüne göre vergi ödemekle yükümlüdür” düzenlemesi birçok anayasal vergileme ilkesi ile birlikte; ”verginin kamu giderlerinin karşılığı olması” ilkesini de tanımlamıştır. Bu ilke, kamu giderlerinin vergi ile finanse edileceğini ve kamu giderleri gerektirmedikçe vergi alınamayacağını ifade etmektedir.

Anayasa Mahkemesi kararlarında vergi; “Kamu giderlerini karşılamak amacıyla yasalarla gerçek ve tüzelkişilere malî güçlerine göre getirilen bir yükümlülüktür. Belirli bir hizmetten doğrudan yararlanma karşılığı olmayan vergi tüm kamu hizmetleri için yapılan giderlere ortak katılma payıdır” biçiminde tanımlanmıştır. (AYM, E.1995/24, K.1995/52, 28/9/1995; E.2003/9, K.2004/47, 1/4/2004; E.2013/66, K.2014/19, 29/1/2014).

Verginin bireysel faydalanma karşılığı olmaksızın, tüm kamu giderlerini karşılamak üzere mükelleflerin mali güçlerine göre alınması; tercih değil zorunluluktur. Bu zorunluluk, genel idare esaslarına göre yürütülen hizmetlerden elde edilen bireysel faydaların tamamen veya kısmen ölçülememesinden kaynaklanmaktadır. Bu hizmetlerin sunulması dolayısıyla tüm topluma yayılan faydanın bireyselleştirilememesi, bu hizmetlerin finansmanında faydalanmadan başka bir ölçütün geliştirilmesini zorunlu kılmış ve verginin mükelleflerin gelir, servet ve harcamaları dikkate alınarak belirlenen mali güçlerine göre alınması yoluna gidilmiştir. Bireysel faydanın ölçülemediği kamu hizmetlerinin, esas olarak mükelleflerin mali güçlerine göre ödediği vergilerle finanse edilmesi gerekmektedir. Vergiler, bütün bu hizmetlerin anonim karşılığı olarak toplanacak ve bu hizmetlerin finansmanında kullanılacaktır. Vergi mükellefleri de bu hizmetlerden bireysel karşılık sağlamamakla birlikte, bütün toplumla birlikte faydalanacaktır. Faydası topluma yayılmayan kamu hizmetleri, vergi ile finanse edilemez. Dolayısıyla, 84 milyonun ödediği vergiler, bankada hesabı bulunan 1-2 milyon mevduat sahibinin kur farkı zararının ödenmesinde hiçbir gerekçe ile kullanılamaz. Kaldı ki; kamu giderini tanımlayan 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Mali Kontrol Kanunu'nun 3/h maddesinde belirlenmiş kriterler de, mevduat sahibinin kur farkı zararının kamu gideri olmadığını açıkça ortaya koymaktadır.


Anayasa Mahkemesi'nin en son kararı da yapamazsınız diyor

Kaderin cilvesi olsa gerek, “kur garantili mevduat” enstrümanın açıklanmasından 3 saat sonra tam da bu konuyu ilgilendiren bir Anayasa Mahkemesi kararı yayımlandı. (E.2018/135,K.2021/71 sayılı Karar, 21/12/2021 tarih ve 31696 sayılı Resmi Gazete) Anayasa Mahkemesi, 5602 sayılı Şans Oyunları Hasılatından Alınan Vergi, Fon ve Payların Düzenlenmesi Hakkında Kanun'a eklenen, ödenen Katma Değer Vergisi'nin (KDV) bir kısmının yatırım ve işletme giderlerinde kullanılmak üzere Spor Toto Teşkilat Başkanlığı adına açılan özel hesaba iadesini öngören kuralın Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iptaline; kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak altı ay sonra yürürlüğe girmesine karar verdi.

Kararda; “Diğer vergiler gibi KDV'nin de mükellef tarafından bir kere ödendikten sonra artık bütçe disiplini içinde, bütçede gösterilen kamu hizmetlerinin tamamının finansmanında kullanılmak üzere bir anonim karşılığa dönüşmesi gerekmektedir. Dava konusu kuralda; mükellefin ödediği verginin bir kısmının yine bu mükellefin harcamalarının finansmanına tahsisi söz konusudur. Dolayısıyla, kural gereği vergi anonim karşılık olma özelliğini yitirerek, özel işletmecilik esasına göre yürütülen bir hizmetin finansmanı için alınan bir karşılığa dönüşmüştür. Bu ise verginin tüm kamu giderlerinin karşılığı olması ilkesiyle bağdaşmamaktadır. Bu aykırılık yönünden başka mükelleflerce ödenmiş verginin, belli bir hizmete tahsisi ile dava konusu kuralda olduğu gibi belli bir mükellefçe ödenmiş verginin yine kendisinin sunduğu hizmete tahsisi arasında bir fark bulunmamaktadır” görüşlerine yer vermiştir. Mahkeme, yukarıda yer alan gerekçelerle düzenlemeyi Anayasa'nın 73. maddesine aykırı bularak iptal etmiştir.

Yukarıda açıkladığım gerekçeler, Anayasa'nın 73. maddesi, Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 3/h maddesi ve Anayasa Mahkemesi'nin yerleşik içtihatları dikkate alındığında; “Kur Korumalı TL Vadeli Mevduat hesabı açtıranların olası kur zararlarının vergi gelirlerinden ödenmesi” mümkün değildir.

Sözcü | Nedim TÜRKMEN

Yorumlar (0)
10
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 21 Ocak 2022
İmsak 06:48
Güneş 08:17
Öğle 13:20
İkindi 15:51
Akşam 18:14
Yatsı 19:37
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 22 51
2. Konyaspor 21 42
3. Fenerbahçe 22 36
4. Alanyaspor 22 35
5. Beşiktaş 22 35
6. Hatayspor 22 35
7. Başakşehir 21 34
8. Adana Demirspor 22 34
9. Kayserispor 22 31
10. Gaziantep FK 21 31
11. Sivasspor 22 30
12. Karagümrük 22 30
13. Galatasaray 22 27
14. Giresunspor 22 26
15. Kasımpaşa 22 24
16. Göztepe 22 24
17. Antalyaspor 22 23
18. Rizespor 22 21
19. Altay 22 18
20. Ö.K Yeni Malatya 21 15
Takımlar O P
1. Ümraniye 20 42
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 20 38
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. İstanbulspor 20 33
7. Adanaspor 20 32
8. Samsunspor 19 30
9. Tuzlaspor 20 27
10. Gençlerbirliği 20 26
11. Manisa Futbol Kulübü 20 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 20 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 20 23
16. Altınordu 20 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 23 44
4. West Ham United 22 37
5. Tottenham 19 36
6. Arsenal 20 35
7. M. United 21 35
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 21 29
10. Leicester City 19 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 22 23
15. Leeds United 20 22
16. Everton 19 19
17. Watford 19 14
18. Norwich City 21 13
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 21 45
3. Real Betis 21 37
4. Atletico Madrid 20 33
5. Real Sociedad 20 33
6. Barcelona 20 32
7. Rayo Vallecano 20 31
8. Villarreal 21 29
9. Valencia 21 29
10. Athletic Bilbao 21 28
11. Espanyol 21 27
12. Celta Vigo 21 26
13. Osasuna 21 25
14. Granada 21 24
15. Elche 21 22
16. Getafe 21 21
17. Mallorca 20 20
18. Deportivo Alaves 21 17
19. Cadiz 21 15
20. Levante 20 11
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@