banner79

banner80

Özel hastaneler ile vakıf üniversitelerinde çalışan hekim ve diş hekimleri için önemli bir düzenleme

İş sözleşmesinde açıkça 4/1-a kapsamında çalıştığı belirtilmeyenler daha zor koşullar ile emekli olurlar, kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin, iş güvencesi gibi haklardan mahrum kalırlar. Geçen hafta yürürlüğe giren kanun uyarınca da serbest meslek erbabı olarak kabul edilip her yıl defter tutup, beyanname vermek zorunda kalırlar.

GÜNDEM 21.04.2022, 10:42
Özel hastaneler ile vakıf üniversitelerinde çalışan hekim ve diş hekimleri için önemli bir düzenleme

Türkiye’de hekimler son yıllarda büyük bir hayal kırıklığı yaşıyorlar. Kamuda çalışan hekimler, sağlıkta şiddet, ağır çalışma koşulları gibi sebeplerle çareyi özel hastanelere veya yurt dışına gitmekte arıyorlar. Özel hastanelere geçenler de bir süre sonra yurt dışı arayışına giriyorlar.

Özel hastanelerde veya vakıf üniversitelerinde çalışan hekimlerin sosyal güvenlik statüsüne ilişkin 2015 yılında değişiklik yapıldı. Son yıllarda hızla yaygınlaşan özel hastanelerin beklentilerini karşılamayı amaçlayan bu değişiklik, hekimler açısından büyük bir hak kaybı riskini ortaya çıkardı.

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na göre, şirket sahibi veya ortağı olanlar ya da kendi adına bağımsız faaliyet gösteren mimar, mühendis, avukat gibi serbest meslek erbabı 4/1-b (BAĞ-KUR) statüsüne tabi bulunuyor. Bu kapsamda, özel kliniği olan, muayenehanesi bulunan veya hastane ortağı durumundaki hekimler öteden beri 4/1-b’li olarak faaliyet gösteriyorlardı. İşverene bağlı olarak özel hastanelerde çalışan hekimler ise 4/1-a statüsüne tabi tutuluyorlardı. Nitekim, bir işverene bağlı çalışan mimar, mühendis, avukatlar 4/1-a (SSK) statüsüne tabi olmaya devam ediyorlar.

2015 yılında 5510 Sayılı Kanun’a ilave edilen Ek Madde 10 ile hekim ve diş hekimleri için tartışmalı bir hüküm getirildi. Söz konusu hüküm şöyle:

“Şirket ortağı olan veya mesleğini serbest olarak icra eden hekimler ile tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olan kişiler, özel hukuk kişileri ve/veya vakıf üniversitelerine ait sağlık kurum ve kuruluşları bünyesinde hizmet vermeleri hâlinde sözleşmelerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayılır. Ancak, bu maddenin yayımı tarihinden önce 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı olarak çalışılan sürelere ilişkin haklar saklıdır.”

Bunun anlamı şu; özel hastaneler ile vakıf üniversitelerinde çalışan hekim ve diş hekimlerinin imzaladıkları sözleşmede açıkça sözleşmenin İş Kanunu kapsamında düzenlendiği ve 4/1-a statüsüne tabi çalışacakları belirtilmemiş ise otomatik olarak 4/1-b kapsamında sayılıyorlar. Kanunda bu şekilde bir istisnai düzenlemenin sadece hekimler için bulunduğunun altını çizmek gerekir.
 

4/1-B’YE (BAĞ-KUR) TABİ OLMAK NE KAYBETTİRİYOR?

4/1-b’ye tabi olmak hekimler açısından birçok hak kaybına yol açtığı gibi, ek yükümlülükler de getiriyor.

EMEKLİLİK KOŞULLARI ZORLAŞIR: Her şeyden önce, 4/1-a’ya tabi olanlar daha az, 4/1-b’ye tabi olanlar ise daha fazla prim günüyle emekli olabilirler. Bu fark, sigorta başlangıç tarihine göre değişir. 8 Eylül 1999 – 30 Nisan 2008 tarihleri arasında çalışmaya başlayan 4/1-a’lılar 7000, 4/1-b’liler ise 9000 gün ile emekli olurlar. 30 Nisan 2008 sonrası çalışmaya başlayan 4/1-a’lılar 7200, 4/1-b’liler 9000 günü doldurduklarında emekli olabilir. 8 Eylül 1999 öncesi çalışmaya başlayanlar açısından fark daha da fazladır.

EMEKLİ AYLIKLARI DAHA DÜŞÜK OLUR: Emekli aylığının hesaplama yöntemi dolayısıyla 4/1-a’lıların aylığı daha yüksek bağlanır. Ayrıca, 4/1-a’lıların kazançlarının tamamı üzerinden prim ödendiği için de aylıkları yüksek olur. 4/1-b’liler primlerini kendileri ödediği için genellikle düşük kazanç üzerinden prim yatırırlar, bu da düşük emekli aylığı bağlanmasına yol açar.

YILLIK İZİN HAKLARI OLMAZ: 4/1-b statüsünde çalıştırılanlar İş Kanunu’nun çalışanı koruyan hükümlerinden yararlanamazlar. İş Kanunu, çalışanlara birtakım haklar ve güvenceler sağlar. 4/1-a’ya, dolayısıyla İş Kanunu’na tabi olmayanlar yıllık ücretli izin haklarından yararlanamazlar. Ancak ücretsiz izne çıkabilirler.

KIDEM TAZMİNATI ALAMAZLAR: İş Kanunu’na tabi çalışanlar, her yıl için 30 günlük brüt ücret tutarında emekli ikramiyesi alabilir iken 4/1-b’ye tabi çalışan hekimlerin kıdem tazminatı hakkı olmaz.

İŞ GÜVENCESİNDEN YARARLANAMAZLAR: İş Kanunu’na tabi çalışanların çalışma süreleri, çalışma şartları, iş akdinin nasıl sona ereceği kanunla düzenlenmiştir. Otuz veya daha fazla çalışanın bulunduğu işyerinde çalışanların gerekçesiz işten çıkartılması halinde iş güvencesi hükümleri uygulanır. 4/1-b statüsünde çalışanlar iş güvencesinden yararlanamazlar.

MOBBİNG KARŞISINDA KORUNMASIZ KALIRLAR: İş Kanunu’na tabi çalışanlar mobbing uygulamaları ile karşı karşıya kaldıklarında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na başvurarak haklarını arayabilirler. 4/1-b statüsünde çalışanlar kendi adına faaliyet gösteren kişi olarak değerlendirildiğinden, mobbing karşısında hukuki güvenceden yoksun kalırlar.
 

SERBEST MESLEK KAZANCINA TABİ VERGİ YÜKÜMLÜSÜ OLURLAR

Hekimler için 5510 Sayılı Kanun’da yapılan istisnai düzenleme, geçen hafta yürürlüğe giren 7394 Sayılı Kanun ile 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu’na da taşındı. Buna göre, 5510 Sayılı Kanun’un ek 10’uncu maddesi uyarınca 4/1-b statüsünde çalışan hekimlerin elde ettiği gelirler serbest meslek kazancı olarak değerlendirilecek. Kazançlarının vergilendirilmesi için defter tutacaklar, her yıl beyanname dolduracaklar.

Söz konusu düzenlemenin gerekçesinde, özel hastane ve vakıf üniversitelerinde özel sözleşmeye dayalı çalışan hekimlerin gelirlerinin ücret olarak mı serbest meslek kazancı olarak mı vergilendirileceği hususunda tereddütlerin giderilmesini teminen bir veya birden fazla özel sağlık kuruluşu ile sözleşme düzenleyen hekimlerin serbest meslek erbabı olarak kabul edilmesi ve kazançlarının serbest meslek kazancı hükümlerine göre vergilendirilmesinin sağlandığı belirtildi.

Normalde 4/1-a statüsünde aynı anda birden fazla işverenle hizmet akdi düzenleyerek çalışmak mümkün. Sosyal güvenlik veya vergi mevzuatı açısından bir engel bulunmuyor. Birden fazla işverene bağlı olarak çalışanların primleri işverenlerce ayrı ayrı yatırılır ve emekli aylığına yansıtılır. Hekimler ise kaç işveren / hastane ile çalıştıklarına bakılmaksızın serbest meslek erbabı kabul edilecekler.

Habertürk 

Yorumlar (0)
22
açık
Namaz Vakti 16 Mayıs 2022
İmsak 03:52
Güneş 05:39
Öğle 13:05
İkindi 17:01
Akşam 20:22
Yatsı 22:01
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 37 58
7. Antalyaspor 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 37 52
10. Sivasspor 37 51
11. Galatasaray 37 51
12. Kasımpaşa 37 50
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 37 47
15. Giresunspor 37 45
16. Gaziantep FK 37 43
17. Rizespor 37 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 35 61
4. İstanbulspor 35 59
5. Erzurumspor 35 58
6. Eyüpspor 35 54
7. Manisa Futbol Kulübü 36 49
8. Tuzlaspor 35 49
9. Samsunspor 35 48
10. Gençlerbirliği 35 48
11. Keçiörengücü 35 48
12. Boluspor 35 47
13. Denizlispor 35 46
14. Altınordu 35 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 35 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 36 86
3. Chelsea 36 70
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 67
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 36 48
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Crystal Palace 36 45
13. Aston Villa 36 44
14. Newcastle 37 44
15. Southampton 36 40
16. Everton 36 36
17. Leeds United 37 35
18. Burnley 36 34
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 85
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 37 64
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 37 42
13. Espanyol 37 41
14. Getafe 37 39
15. Elche 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 37 32
20. Deportivo Alaves 37 31
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@