banner79

banner80

VUK 359 ne olacak?

1 Ocak 1999`dan önce sahte ya da içeriği bakımından yanıltıcı belgelerin, bilerek kullanılması halinde öngörülen hapis cezası Zekeriya Temizel döneminde "bilerek" sözcüğünün metinden çıkarılmasıyla birlikte ciddi mağduriyetlere yol açmaya başladı.

GÜNDEM 06.04.2021, 17:44
VUK 359 ne olacak?

Bir süredir he yayınlarda ve hem de sosyal medyalarımızda çok yoğun bir VUK 359 talebi ile karşılaşıyoruz. Her gün bir çok gazeteci ve siyasetçinin paylaşımlarında yapılan yorumlarla seslerini duyurmaya çalışan VUK 359 mağdurları için elimden geleni yapmaya gayret edeceğim. Elbette ki toplumun önemli bir kısmını ilgilendiren VUK 359 nedir acaba diye soranlar olabilir. İş dünyasının başında adeta Demokles'in Kılıcı gibi sallanan ve son aylarda adeta ciddi serzenişlere sebebiyet veren Vergi Usul Kanunu`nun 359. Maddesinden kaynaklanan sorunları burada açıklamak istiyorum.

1 Ocak 1999`dan önce sahte ya da içeriği bakımından yanıltıcı belgelerin, bilerek kullanılması halinde öngörülen hapis cezası Zekeriya Temizel döneminde "bilerek" sözcüğünün metinden çıkarılmasıyla birlikte ciddi mağduriyetlere yol açmaya başladı. Müfettişlerin, yaptıkları işlemlerde sanki her sene suç işlenmiş gibi tutanaklar tuttuğu ve mahkemelerin de bu tutanakların neticesinde esnafa her mali yıl için ayrı ayrı hapis cezası veriliyor. Her hesap dönemi için de ayrı ayrı ceza uygulanması da tuz biber oldu.

Örneğin, sadece bir tane mali denetime tabi tutulan şirket, 2017-2018-2019-2020 yılları arasında birkaç sahte fatura kullanıldığı tespit edildiğinde, tek bir denetim geçirmesine rağmen, her yıl denetim geçirmiş gibi işlem yapılarak her yıl için 3 yıl 1 ay 15 gün hapis cezasına çarptırılan esnaf, 4 mali yıl için toplamda 12 yıl 6 ay hapis cezasıyla cezalandırılıyor.

Bu değişiklikle birlikte büyük küçük demeden bütün işletmeler büyük bir sıkıntıyla karşı karşıya kaldı. Özellikle her ay yüzlerce personeli tarafından çeşitli faaliyetlerle ilgili binlerce faturayı kayıt altına alan şirketlerde kasıt unsuru ve hazine zararı aranmadığından dolayı sayıları her geçen gün hızla artan bir mağdur kesim oluştu.

Vergi Usul Kanununun 359. maddesinin (a) fıkrasında, ver­gi ka­nun­larına gö­re tu­tu­lan ve­ya dü­zen­le­nen ve sak­lan­ma ve ib­raz mec­bu­ri­ye­ti bu­lu­nan; def­ter ve kayıtlar­da he­sap ve mu­ha­se­be hi­le­le­ri ya­pmak, ger­çek ol­ma­yan ve­ya kay­da ko­nu işlem­ler­le il­gi­si bu­lun­ma­yan kişiler adına he­sap açmak ve­ya def­ter­le­re kaydı ge­re­ken he­sap ve işlem­le­ri ver­gi mat­rahının azal­ması so­nu­cu­nu doğura­cak şekil­de ta­ma­men ve­ya kısmen başka def­ter, bel­ge ve­ya diğer kayıt or­tam­larına kay­de­tmek, def­ter, kayıt ve bel­ge­le­ri tah­rif etmek, giz­lemek ve­ya muh­te­vi­yatı iti­ba­riy­le yanıltıcı bel­ge dü­zen­lemek, bu tür bel­ge­le­ri kul­la­nmak suç olarak kabul edilmiştir.

359. maddenin (b) fıkrasında ise; def­ter, kayıt ve bel­ge­le­ri yok etmek ve­ya def­ter sa­hi­fe­le­ri­ni yok ede­rek ye­ri­ne başka yap­rak­lar koymak ve­ya hiç yap­rak koy­mamak ve­ya bel­ge­le­rin asıl ve­ya su­ret­le­ri­ni ta­ma­men ve­ya kısmen sah­te ola­rak dü­zen­le­mek ve­ya bu bel­ge­le­ri kul­la­nmak filleri suç olarak kabul edilmiştir.

Dikkat edilirse 359. Maddenin bu fıkralarında sayılan suçlarda, suçun oluşumu bakımından (çift defter tutmak hariç) "vergi ziyaı" aranmamıştır. Yani suçun unsurları arasında, hazine nezdinde vergi kaybı yaratmak yoktur. Bir kişi vergi ziyaına yol açmasa dahi, 359. maddede yazılı fiilleri işlerse, ceza yargısı deyişi ile "vergi usul kanununa muhalefet"ten mahkûmiyet alabilmektedir.

Örneğin bir şirkette yönetimdeki ortak, sırf dağıtılacak kârı azaltmak maksadı ile sahte veya yanıltıcı belge kullansa, ancak KDV'sini indirim konusu yapmasa ve kurumlar vergisi beyannamesinde de faturaları KKEG içerisine dahil etse, yine de 359. maddeye muhalefetten mahkûm olabilecektir. Oysa vergi ziyaı şartının ihdası halinde bu fiil bir vergi suçu olmaktan çıkacak, Türk Ceza Kanununa göre özel evrakta sahtecilik suçu kapsamına girecektir. Olması gereken de budur.

Tek bir tespitle birden fazla yılda sahten belge kullandığı suçlaması yapılanlar hakkında her bir yılı ayrı suç kabul edip ceza verilmesi, 15 yılı aşkın mahkûmiyetlere yol açmaktadır. Her bir tespit, bir suç işleme kararı olarak kabul edilip, bir mahkumiyete hükmedilmesi, ancak fiilin birden fazla yılda görüldüğü durumlarda ceza artırımına gidilmesi yerinde ve adil olacaktır. Yoksa her bir yılı ayrı bir suç olarak kabul etmek, toplamda adaletsiz ceza yığılmalarına yol açmaktadır. Sırf bu uygulama dolayısıyla 359. Maddeye istinaden 20 yıla kadar varan mahkûmiyetler ortaya çıkmaktadır.

Öte yandan sahte veya yanıltıcı belge kullanma fiilinde 4369 sayılı Kanunla "bilme" şeklindeki özel kastın kaldırılması da bilmeden kullananların da haksız yere ceza lamalarına sebebiyet vermektedir. Örneğin normal ve gerçek bir ticari ilişkisine binaen belge alan bir tacir, belge aldığı mükellefin daha sonra alt alımlarının sahte belgeye dayandığının tespiti ile sahte belge düzenleyen kişi olarak nitelendirilmesi sonucu bir anda sahte belge kullanıcısı haline dönüşebilmekte ve sahte belge kullanmaktan mahkûm olmaktadır. Bu şekilde yargılanan ve/veya mahkûm olan mükellefler vardır. Öte yandan çok şubeli, çok personelli ve özellikle pazarlama şirketlerinde personel tarafından getirilen harcama belgelerini defterlerine kaydeden şirketlerin yönetim kurulu üyeleri, bu belgeler yüzünden yargılanabilmekte ve ceza alabilmektedirler. Bu nedenle sahte belge kullanma fiilinde, bilme özel kasdının aranmasının Kanun değişikliği ile sağlanması gerekmektedir.

Maddenin kaleme alınıştaki gariplikleri veya haksızlıkları gidermek için vergi müfettişlerini ceza mahkemesi yerine koyan ve kast araştırması yaptıran 306 sayılı Genel Tebliğ uygulamasını, ceza suçu işleyene verilir hükmünü taşıyan Vergi Usul Kanununun 337. maddesine rağmen kolaya kaçılıp doğrudan temsile yetkili kişileri sanık mevkiine taşıyan uygulamayı da dikkate alırsak, söz konusu maddeden kaynaklanan sorunun büyüklüğü daha fazla ortaya çıkmaktadır.

Kanunun farklı yorumlanmasından dolayı yaklaşık 70 bine yakın esnaf, tüccar, iş adamı hem hapis cezası, hem de Asliye Mahkemesi'nin yanı sıra Vergi Mahkemeleri'yle boğuşurken, yaklaşık 250 bin kişiyi de aynı akıbet bekliyor.

Sonuç olarak Zekeriya Temizel döneminde yapılan bir hatadan dolayı iş dünyasında çok ciddi sorun yaşatan VUK 359 maddesi mutlaka çözüm bekliyor.

Star | Resul KURT

Yorumlar (0)
13
az bulutlu
Namaz Vakti 20 Nisan 2021
İmsak 04:37
Güneş 06:11
Öğle 13:08
İkindi 16:53
Akşam 19:56
Yatsı 21:23
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 33 71
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Alanyaspor 34 52
6. Gaziantep FK 33 51
7. Hatayspor 33 50
8. Karagümrük 34 50
9. Sivasspor 33 50
10. Göztepe 35 47
11. Rizespor 34 42
12. Antalyaspor 34 42
13. Konyaspor 34 41
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 34 37
17. Kayserispor 34 35
18. Başakşehir 33 33
19. Gençlerbirliği 34 32
20. Erzurumspor 34 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 31 61
4. Altay 31 57
5. İstanbulspor 31 57
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Ümraniye 31 47
9. Tuzlaspor 31 47
10. Bursaspor 31 43
11. Bandırmaspor 31 39
12. Boluspor 31 38
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 31 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 31 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 32 66
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 32 53
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 32 46
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 31 70
2. Real Madrid 31 67
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 31 64
5. Villarreal 31 49
6. Real Betis 31 48
7. Real Sociedad 31 47
8. Granada 30 39
9. Levante 31 38
10. Celta de Vigo 31 38
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Osasuna 31 37
13. Cádiz 31 36
14. Valencia 31 35
15. Getafe 31 31
16. Deportivo Alaves 31 27
17. Huesca 31 27
18. Real Valladolid 30 27
19. Elche 31 26
20. Eibar 31 23
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@