banner79

banner80

2022 yılında sürekli ve bir defalık yeniden değerleme ne zaman ve nasıl yapılabilir?

İstenirse 1/1/2022 tarihinden itibaren herhangi bir tarihte geçici 32’ye göre yeniden değerleme yapılabilir.

MEVZUAT 14.03.2022, 16:21
2022 yılında sürekli ve bir defalık yeniden değerleme ne zaman ve nasıl yapılabilir?

Değerli okurlar, hatırlayacaksınız 2021 Aralık ve 2022 Ocak aylarında enflasyon düzeltmesi, geçici yeniden değerleme ve sürekli yeniden değerleme uygulamalarını uzun uzun tartıştık.

Neticede 2021 yılında enflasyon düzeltmesi şartları oluştuğu halde Ocak 2022 ayında yayımlanan bir yasal düzenleme ile 2021 yılı için enflasyon düzeltmesinin yapılmaması sağlandı.

Söz konusu düzenlemeye göre, geçici vergi dönemleri de dahil olmak üzere 2021 ve 2022 yılları ile 2023 geçici vergi dönemlerinde şartlar oluşsa bile enflasyon düzeltmesi yapılmayacak. Bu dönemler enflasyon düzeltmesi şartlarının gerçekleşmediği dönem olarak kabul edilecek.

Ancak 2023 sonu itibariyle enflasyon düzeltmesi şartlarının oluşup oluşmadığına bakılmaksızın enflasyon düzeltmesi yapılacak.

Bu şekilde 2021 yılı için enflasyon düzeltmesi yapılmayacağının anlaşılması üzerine Vergi Usul Kanunu (VUK) geçici 31’de düzenlenen bir defalık yeniden değerleme olanağı gündemin ilk sıralarına yerleşti.

Bu geçici maddeye göre yapılması mümkün olan bir defalık yeniden değerleme, daha önce 2018 yılında taşınmazlar için bir defaya mahsus olmak üzere getirilen ancak o dönemde pek rağbet görmeyen yeniden değerleme uygulamasının, kapsamın genişletilmesi ve ödenmesi gereken verginin yüzde 5’ten yüzde 2’ye düşürülmesi suretiyle iyileştirilerek 31 Aralık 2021 tarihine kadar (son beyan tarihi 31 Ocak 2022 olmak üzere) bir kez daha yapılmasına olanak veren bir uygulamaydı.

Enflasyon düzeltmesinin ertelenmesi ve daha önceki yeniden değerleme uygulamasının önemli ölçüde iyileştirilmesi nedeniyle, karşılığında yüzde 2 vergi ödenmesine rağmen çok sayıda mükellef geçici 31’den yararlandı. Bu sayede 2021 yılında değerlemeye konu edilen varlıkların yeni değerleri üzerinden 2021 yılı dahil amortisman ayırma olanağı elde edildi. Ayrıca varlıkların yeni değerleri “maliyet” olarak kabul edildi. Nitekim değerlemeye konu edilen varlıkları 2021 yılında satanlar bu maliyeti dikkate alarak satış kazancını daha düşük hesapladılar ve daha düşük vergi ödediler.

Bu vesileyle söylemek isterim: Maliyenin geçici 31’den yararlanma istatistiklerini açıklamasını heyecanla bekliyoruz!

Böylece geçici 31 ile kapsama giren varlıkların değerleri 2021 yılı mayıs ayı sonuna kadar Yİ-ÜFE değerleri ile değerlenmiş/güncellenmiş oldu.

Şimdi gündemde VUK geçici 32’de düzenlenmiş yine yüzde 2 vergi ödenerek yararlanılabilecek olan “bir defalık yeniden değerleme” ile VUK Mükerrer 298/Ç’de düzenlenmiş vergisiz “sürekli yeniden değerleme” uygulaması var. Bu iki uygulama da zorunlu değil, isteyen mükellefler istedikleri varlıkları için uygulamalardan yararlanabilecekler.

Geçici 32’den geçici 31’den yararlanmış olanlar da yararlanabilecek. Geçici 32'den yararlanmak, değerlemeye konu edilen varlıkların değerlerinin Yİ-ÜFE değerleri ile Aralık 2021 sonuna kadar güncellenmesini sağlayacak.  Dolayısıyla bu uygulamanın geçici 31’de olduğu gibi önemli vergisel avantajları olacak. 

2022 yılında sürekli ve bir defalık yeniden değerleme uygulamalarından yararlanılabilir mi?

2022 yılı, enflasyon düzeltmesi şartlarının oluşup oluşmadığına bakılmaksızın enflasyon düzeltmesi dışına çıkarıldığına ve enflasyon düzeltmesi şartlarının gerçekleşmediği dönem olarak kabul edildiğine göre 2022 yılı için mükerrer 298/Ç kapsamında yeniden değerleme yapılabilmesi mümkün. Çünkü bu yeniden değerleme uygulaması, enflasyon düzeltmesi şartlarının gerçekleşmediği her hesap döneminin sonu itibariyle istenirse yapılabiliyor.  

Geçici 32’ye göre yapılabilecek bir defalık yeniden değerleme, mükelleflerin mükerrer 298/Ç’ye göre yeniden değerleme yapacakları hesap döneminden önceki hesap dönemi itibariyle bir kez yapılabilecek bir uygulama olduğundan, 2022 yılında geçici 32’ye göre de yeniden değerleme yapmak mümkün bulunuyor.

2022’de sürekli ve bir defalık yeniden değerleme uygulamalarından ne zaman yararlanılabilir?

Mükerrer 298/Ç kapsamında yapılabilecek yeniden değerleme 1/1/2022 tarihinde yürürlüğe girdi ve enflasyon düzeltmesi yapma şartlarının gerçekleşmediği hesap dönemlerinin sonu itibariyle uygulanabiliyor. Yukarıda belirtiğim yasal düzenleme ile 2022 yılı enflasyon düzeltmesi şartlarının gerçekleşmediği dönem olarak kabul edildiğine göre 2022 sonu itibariyle uygulanabilir.

Bu uygulama geçici vergi dönem sonları itibariyle de yapılabildiği için ilk kez 2022 yılı birinci geçici vergi dönem sonu (yani 31 Mart 2022 tarihi) itibariyle yapılabilir. İzleyen ikinci ve üçüncü geçici vergi dönem sonları itibariyle de uygulanması mümkün.

Geçici 32’ye göre yeniden değerleme de yine 1/1/2022 tarihinde yürürlüğe giren bir uygulama olup, mükerrer 298/Ç uyarınca yapılabilecek yeniden değerleme ile aynı tarihte veya daha önceki bir tarihte uygulanabilir. Anlayacağınız istenirse 1/1/2022 tarihinden itibaren herhangi bir tarihte geçici 32’ye göre yeniden değerleme yapılabilir.

Geçici 32’ye göre yeniden değerleme 2022 yılında yapıldığında 2021 sonu itibariyle, izleyen yıllarda yapıldığında ise yapıldığı dönemden önceki dönem sonu itibariyle yapılabilecek, dolayısıyla kapsama giren varlıklar bu tarihler itibariyle güncellenebilecektir.

2022’de sürekli yeniden değerleme yapmadan bir defalık yeniden değerleme yapılabilir mi?

Evet yapılabilir.

Çünkü yasal düzenlemeye göre; geçici 32 kapsamında yeniden değerleme sadece bir kez, mükerrer 298/Ç kapsamında yapılabilecek yeniden değerleme öncesinde yapılabildiğinden, geçici 32 kapsamında yeniden değerleme yapmakla birlikte yeniden değerlemenin ilgili olduğu hesap döneminden sonraki hesap dönemi için (örneğin 2022 yılı için) mükerrer 298/Ç kapsamında yeniden değerleme yapmayan mükellefler, daha sonraki dönemlerde mükerrer 298/Ç kapsamında yapacakları yeniden değerlemede tekrar geçici 32’den yararlanamazlar. Yani varlıkların değerini aradaki süre için güncelleyemezler.

Bunu daha somut olarak ifade etmek gerekirse, 2022 yılının herhangi bir tarihinde geçici 32 kapsamında yeniden değerleme yapan bir mükellef, mükerrer 298/Ç kapsamında 2022 için yeniden değerleme yapmayıp 2023 yılında yaparsa, 2023 yılında bir kez daha geçici 32’ye göre yeniden değerleme yapamaz. Bu örnekte varlıklar sadece 2021 sonuna kadar değerlenmiş olur.

Bu düzenleme, mükelleflerin sürekli yeniden değerleme yapmadan da bir defalık yeniden değerleme uygulamasından yararlanabileceklerinin açık bir ifadesidir. Yani mükellefler 2022 yılında mükerrer 298/Ç kapsamında yeniden değerleme yapmalarına gerek olmadan geçici 32 kapsamında 2021 sonu itibariyle yeniden değerleme yapabilirler.

Görüldüğü üzere geçici 32 bir kez ve mükerrer 298/Ç öncesinde, mükerrer 298/Ç ise enflasyon düzeltmesi şartlarının gerçekleşmediği her dönem için (dolayısıyla birden fazla) yapılabilir.

Geçici 32 geçmiş dönemlere ilişkin kümülatif bir değerleme imkânı sağlarken, mükerrer 298/Ç sadece ilgili olduğu yıl için bir dönemlik değerlemeye imkân verir.

Tebliğ çıkmadı, 2022 yılı ocak, şubat ve mart aylarında satılan varlıklar için geçici 32’den yararlanılabilir mi?

Evet yararlanılabilir.

Sürekli yeniden değerlemede, değerlenen varlıkların değerlemenin yapıldığı dönem sonu itibariyle bilançoya kayıtlı olması gerekir. Oysa bir defalık geçici 32 kapsamında yapılabilecek yeniden değerlemede ise, bir önceki hesap dönemi sonu itibariyle (örneğin 2022’de geçici 32’den yararlanıldığında 2021 sonu itibariyle) bilançoda kayıtlı olan varlıklar için yeniden değerleme yapılması mümkündür.

Bu nedenle 2022 yılının ocak, şubat veya mart aylarında satılan varlıklar için satış öncesinde veya sonrasında bir defalık yeniden değerlemeden yararlanılabilir.

Geçici 32’den yararlanılabilmesi için Maliye Bakanlığı’nın düzenleme yapmasını beklemek zorunlu değildir. Bu nedenle henüz tebliğ yayımlanmamışken, geçici 32 kapsamında Yeniden Değerleme Beyannamesi e-Beyanname sisteminde 26/2/2022 itibariyle kullanıma açılmıştır. Bu gelişme de göstermektedir ki, tebliğ çıkmadan da geçici 32'ye göre yeniden değerlemeden yararlanmak mümkündür. Örneğin ocak veya şubat ayında satılan varlıklar için şubat ayı itibariyle değerleme yapılması mümkün olduğu gibi, bu değerlemenin mart ayı itibariyle de yapılması mümkün bulunmaktadır.

Ocak ayında satılan varlıklar için ocak ayı itibariyle değerleme yapma imkânı var mıdır?

Geçici 32 uygulamasında pasifte özel bir fon hesabında gösterilen değer artışı tutarı üzerinden yüzde 2 oranında hesaplanan vergi, yeniden değerleme işleminin yapıldığı tarihi izleyen ayın (ocak ayı itibariyle yapılan değerleme için şubat ayı) sonuna kadar bir beyanname ile vergi dairesine beyan edilmeli ve ilk taksiti beyanname verme süresi içinde, izleyen taksitler beyanname verme süresini takip eden ikinci ve dördüncü ayda olmak üzere üç eşit taksitte ödenmelidir.

Eğer şubat sonuna kadar beyanname verilmemişse ocak ayı itibariyle değerleme yapma imkânı yoktur.

Ancak ocak ayında satılan varlıklar için şubat veya mart ayı itibariyle değerleme yapmak ve izleyen aylarda beyanda bulunmak mümkündür. Varlıkların ocak ayında satılmış ve satış kayıtlarının eski değerlere itibar edilerek yapılmış olması, bu kayıtların şubat veya mart ayı itibariyle yapılacak değerlemelere göre düzeltilmesine engel değildir.

Ocak ve şubat aylarında satılan varlıklara ilişkin yapılacak tek seferlik yeniden değerleme vergi avantajını 2022 yılı birinci geçici vergi dönemi itibariyle yaratacağından, yüzde 2 vergiyi erken ödememek adına, satışa konu bu varlıklar için mart ayı itibariyle uygulamadan yararlanmak daha makul gözüküyor. 

T24 | Erdoğan SAĞLAM

Yorumlar (1)
Ali Rıza Türköz 2 ay önce
Üstad, çok güzel bir değerlendirme yazısı olmuş. Elinize sağlık.
Bu yazınızı bir örnekle açıklarsanız, harika olur.
Teşekkürler.
22
açık
Namaz Vakti 17 Mayıs 2022
İmsak 03:50
Güneş 05:38
Öğle 13:05
İkindi 17:01
Akşam 20:23
Yatsı 22:03
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 37 58
7. Antalyaspor 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 37 52
10. Sivasspor 37 51
11. Galatasaray 37 51
12. Kasımpaşa 37 50
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 37 47
15. Giresunspor 37 45
16. Gaziantep FK 37 43
17. Rizespor 37 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 35 61
4. İstanbulspor 35 59
5. Erzurumspor 35 58
6. Eyüpspor 35 54
7. Manisa Futbol Kulübü 36 49
8. Tuzlaspor 35 49
9. Samsunspor 35 48
10. Gençlerbirliği 35 48
11. Keçiörengücü 35 48
12. Boluspor 35 47
13. Denizlispor 35 46
14. Altınordu 35 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 35 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 36 86
3. Chelsea 36 70
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 67
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 36 48
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Crystal Palace 36 45
13. Aston Villa 36 44
14. Newcastle 37 44
15. Southampton 36 40
16. Everton 36 36
17. Leeds United 37 35
18. Burnley 36 34
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 85
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 37 64
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 37 42
13. Espanyol 37 41
14. Getafe 37 39
15. Elche 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 37 32
20. Deportivo Alaves 37 31
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@