banner79

banner80

7338 ile amortisman konusunda da sorun çıktı

04.11.2021

MEVZUAT 04.11.2021, 09:39
7338 ile amortisman konusunda da sorun çıktı

Vergi Usul Kanununun amortisman uygulamasını düzenleyen 320’nci maddesinde 7338 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle, mevcut amortisman usullerinde bir değişiklik ön görülmemekle birlikte, işletme aktifine yeni kaydedilecek amortismana tabi iktisadi kıymetler için mükelleflere günlük bazda amortisman ayrılabilmesi konusunda bir seçimlik hak tanınmıştır. Bu haktan yararlanmayı tercih edenler faydalı ömür süresinin gün bazında hesaplanabilmesi için, Hazine ve Maliye Bakanlığınca yıl olarak tespit ve ilan edilen faydalı ömür sürelerini üçyüzatmışbeş ile çarpacaklardır.

Öte yandan yıl bazında amortisman uygulaması (ve/veya binek otomobilleri için kıst amortisman uygulaması) aynen devam etmektedir.

Mükellefler, yıl bazlı veya gün bazlı amortisman tercihlerini amortisman uygulamasına başlanıldıktan sonra değiştiremeyeceklerdir.

Yapılan değişikliklerle yıllık veya günlük amortisman uygulamasındaki tercihin envanterdeki bütün iktisadi kıymetler için yapılacağına dair kanunda bir düzenleme yoktur. Bu nedenle mükelleflerin diledikleri iktisadi kıymetler için yıllık, diledikleri için ise gün bazlı amortisman uygulamasını tercih edebilecekleri düşüncesindeyim. Nitekim 7338 sayılı Kanunun 34’ madde gerekçesinde de “yıl veya gün esasına göre amortisman ayırabilme serbestisi tanınan iktisadi kıymetler”den söz edilmektedir. Yine Kanunun ilgili düzenlemelerinde bir değişiklik olmaması sebebiyle gün bazlı amortisman uygulamasını tercih eden mükelleflerin, normal amortisman veya azalan bakiyeler usulünde amortisman ayırabilmeleri mümkündür. 

Ancak gün bazlı amortisman konusu düzenlenirken kullanılan ve kasten mi yoksa özensizlik sonucu mu kullanıldığını anlayamadığım bir ifade, kafaları karıştırmıştır. “Daha önceki yazılarımda yer alan pek çok örnekten hareketle, burada da madde yazımında acaba bir özensizlik mi var” sorusunu da sormadan edemiyorum. 

320. maddenin 1. fıkrasına göre, bir iktisadi kıymet için yıllık bazda amortisman ayrılabilmesi, iktisadi kıymetin aktife alınması ile mümkün hale gelir. Fıkrada açıkça, amortisman süresinin iktisadi kıymetin aktife girdiği yıldan başlayacağı yazılıdır. Bu konuda bir değişiklik yoktur. Nitekim 320. maddeye yeni fıkralar ekleyen maddenin (7338 sayılı Kanun md. 34) gerekçesinde de “mevcut usullere yenileri eklenmektedir” denilmekle, mevcut usullerde bir değişiklik yapılmadığı vurgulanmaktadır. Burada aktife alma, kullanıma hazır olma veya kullanmaya başlamayı değil, envantere kaydetmeyi ifade etmektedir. Nitekim bir Danıştay Kararında da ifade olduğu gibi, aktife kayıtlı değerler için kullanılıp kullanılmama koşulu aranmaksızın amortisman ayrılabilir.  Bu konuda pek çok Karar vardır.

Ancak gün bazlı amortismanı düzenleyen ve 320 maddeye yeni eklenmiş fıkrada, aktife yeni kaydedilecek iktisadi kıymetler için bunların kullanıma hazır olduğu tarihten itibaren gün bazlı amortisman ayrılabileceğinden söz edilmektedir. 320. maddenin fıkraları bağımsız olarak yöntemleri belirlediğine göre, gün bazlı amortismanın tercih edilmesi halinde, iktisadi kıymetin kullanılmaya hazır olduğu tarihte aktife kaydetmek gerekecektir. Eğer iktisadi kıymet, kullanıma hazır olmadan aktife kaydedilirse, zorunlu olarak yıllık amortisman usulü uygulanacaktır.

Böylece kanun koyucu, yıllık amortismanın tercihi halinde farklı, gün bazlı amortismanın tercihi halinde farklı, amortisman ayırmaya başlama tarihi belirlemiştir.

Bu olamaz mı? Olabilir. Yasa koyucunun tercihidir. Nitekim lafzi yorum, bu sonucu vermektedir. Lafzın açık olduğu yerde ise başka yorum yöntemlerine gidilemez. Zaten birinci fıkradaki “aktife kayıt” koşulu korunarak 3. fıkrada “kullanıma hazır olma” ibaresinin kullanılması, yasa koyucunun her iki yöntemin uygulanma koşullarını farklılaştırdığını göstermektedir.

Burada kafayı karıştıran, madde gerekçesidir. Maddenin gerekçesine bakarsak, “işletme aktifine yeni kaydedilecek amortismana tabi kıymetler için aktife girme tarihinden itibaren günlük esasa göre amortisman ayrılabilmesi” mümkündür. Gerekçeye göre gün bazlı amortisman yöntemini tercih için, iktisadi kıymetin aktife alınması yeterli olup, kullanıma hazır olması gerekmez.

Sanki gerekçeyi başkası, maddeyi başkası yazmış gibi.

Gelir İdaresi maddelerin yorumunda bugüne kadar hep lafzı bir kenara bırakarak, hep gerekçeyi öne çıkarmıştır. Örneğin tazminatların gider yazılmasında, kanunun suçtan doğmamasını aramasına rağmen gerekçeye bakarak kusurdan doğmamasını arıyorsa, burada da gerekçeyi öne çıkartarak gün bazlı amortisman tercihi için gerekçedeki gibi aktife almayı yeterli kabul edebilir. Ancak 3. fıkradan hareketle, 1. fıkradaki yıllık amortisman ayırmada aranan “aktife kayıt” koşulunu, onlarca içtihadı yok sayarak, “kullanıma hazır olma” şeklinde değiştiremez. İsteseydi bunu yasa koyucu yapardı.

Bakalım, idari yorumu ifade eden genel tebliğ açıklaması nasıl olacak? 

Dünya | Bumin DOĞRUSÖZ

Yorumlar (0)
12
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 08 Aralık 2021
İmsak 06:38
Güneş 08:09
Öğle 13:01
İkindi 15:22
Akşam 17:43
Yatsı 19:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 15 39
2. Konyaspor 15 27
3. Fenerbahçe 15 27
4. Hatayspor 15 26
5. Başakşehir 15 25
6. Alanyaspor 15 24
7. Galatasaray 15 23
8. Karagümrük 15 22
9. Beşiktaş 15 21
10. Adana Demirspor 15 20
11. Sivasspor 15 19
12. Giresunspor 15 19
13. Kayserispor 15 19
14. Altay 15 18
15. Antalyaspor 15 18
16. Gaziantep FK 15 18
17. Göztepe 15 14
18. Öznur Kablo Yeni Malatya 15 14
19. Kasımpaşa 15 11
20. Rizespor 15 10
Takımlar O P
1. Ankaragücü 15 30
2. Erzurumspor 13 28
3. Ümraniye 14 27
4. Eyüpspor 14 27
5. Bandırmaspor 14 25
6. Samsunspor 14 22
7. Tuzlaspor 13 21
8. İstanbulspor 14 20
9. Kocaelispor 14 20
10. Gençlerbirliği 14 20
11. Boluspor 14 19
12. Adanaspor 15 19
13. Menemenspor 14 18
14. Bursaspor 14 17
15. Manisa FK 15 17
16. Denizlispor 14 15
17. Ankara Keçiörengücü 14 14
18. Altınordu 15 13
19. Balıkesirspor 14 7
Takımlar O P
1. Man City 15 35
2. Liverpool 15 34
3. Chelsea 15 33
4. West Ham 15 27
5. Tottenham 14 25
6. M. United 15 24
7. Arsenal 15 23
8. Wolverhampton 15 21
9. Brighton 15 20
10. Aston Villa 15 19
11. Leicester City 15 19
12. Everton 15 18
13. Brentford 15 17
14. Crystal Palace 15 16
15. Leeds United 15 16
16. Southampton 15 16
17. Watford 15 13
18. Burnley 14 10
19. Newcastle 15 10
20. Norwich City 15 10
Takımlar O P
1. Real Madrid 16 39
2. Sevilla 15 31
3. Real Betis 16 30
4. Atletico Madrid 15 29
5. Real Sociedad 16 29
6. Rayo Vallecano 16 27
7. Barcelona 15 23
8. Valencia 16 22
9. Athletic Bilbao 16 21
10. Osasuna 16 21
11. Espanyol 16 20
12. Mallorca 16 19
13. Villarreal 15 16
14. Celta de Vigo 16 16
15. Granada 15 15
16. Elche 16 15
17. Deportivo Alaves 15 14
18. Cádiz 16 12
19. Getafe 16 11
20. Levante 16 8
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@