banner79

banner80

Bilançomun falından VUK değerlemesi çıktı

11.10.2021

MEVZUAT 11.10.2021, 10:09
Bilançomun falından VUK değerlemesi çıktı

Sabah kalktığınızda heyecanla bugünkü falınızı okuyanlardan mısınız? İtiraf etmeliyim ki ben okumayalı  yıllar oldu. Ama ne demişler “Fala inanma, falsız da kalma”. Bugünkü falım da bana “Taşınmaz ile  Amortismana Tabi Diğer İktisadi Kıymetlerin Yeniden Değerlenmesine İlişkin Vergi Usul Kanunu Tebliği”  çıktı. Ne yapalım hep aşk, sağlık mutluluk üçgeni çıkacak değil ya. 

Bakalım, VUK Tebliğ’ndeki değerleme Türkiye Finansal Raporlama Standartları (TFRS’)’na göre  hazırladığımız finansal tabloları nasıl etkileyecek; değerlenmiş varlıklara ve özkaynaklardaki değerleme  fonuna ne olacak? Kahvemizi alalım, falımıza başlayalım.  

Güneş - Ay yörüngesi Yengeç burcundayken, 16 Temmuz 2021 tarihinde, Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği  (Sıra No:530) ile taşınmazlar ile amortismana tabi diğer iktisadi kıymetlerin yeniden değerlenmesi tebliği  yayımlandı. 

Eylül- Ekim ayıyla birlikte Ay denge burcu olan Terazi burcuna girdiğinde, hayatımızda dengesizlikler  başladı. VUK Tebliğ uyarınca gayrimenkul ve amortismana tabi diğer iktisadi kıymetlerini yeniden  değerleyip, değer artışını özkaynaklarda özel fon hesabına kaydeden 6 Ekim doğumlu, Terazi Burçlu Tuna  Bey, TFRS finansal tablolarına baktığında bu rakamların yerinde yerler estiğini gördü. Haniydi o canım  makinedeki değer artışı, neredeydi yeni kavuştuğu özkaynakları güçlendiren fon. Yoksa TTK 376 hayalleri  suya mı düşmüştü. 

Tuna Bey, hemen tebliğ kapsamına giren varlıklarla ilgili TMS 16 Maddi Duran Varlıklar ve TMS 40  Yatırım Amaçlı Gayrimenkuller Standartlarını karıştırdı. Bir de ne görsün, işin rengi bu varlıkları deftere  aldıktan sonra seçtiği ölçüm prensibine göre değişiyormuş. TFRS finansal tablolarda bu varlıkların  defterlere alındıktan sonraki ölçümleri maliyet modeli (cost model) veya yeniden değerleme modeline  (revaluation model) göre olabiliyormuş. Makinelerini maliyet modeline göre tutan Tuna Bey, maddi duran  varlıklarını muhasebeleştirdikten sonra, finansal tablolarda maliyetinden birikmiş amortisman ve varsa  birikmiş değer düşüklüğü zararları indirildikten sonraki değeri ile göstermekteydi.  

Maliyet modelinde etkiler 

Finansal tablolarda makinelerini maliyet modeline göre takip eden dostumuz Tuna Bey, VUK’da yaptığı  değerleme kaydını TFRS’ye göre hazırladığı finansal tablolarda iptal etmek durumundadır, çünkü TFRS’de  seçmiş olduğu muhasebe politikası “maliyet modeli”dir. Bu durumda 500 birim maliyeti olan makine  VUK’da değerleme sonucu 700 birime çıkıp, özkaynaklarda 300 birim değerinde fon oluştururken, bu fon  TFRS finansallarda iptal edilecektir. Bunun yanısıra VUK mali tablolarda 700 birim değerindeki  makineden VUK’da belirlenmiş ömürler üzerinden amortisman ayrılırken, TFRS finansal tablolarda halen  500 birim üzerinden ekonomik ömrü boyunca amortismana tabi tutulmaya devam edilecektir. 

Falım kötü çıktı diye umutsuzluğa kapılmayın Tuna Bey, bu işin bir de ertelenmiş vergi etkisi var, belki  oradan şans kapınızı çalar. Bilançodaki rakamları değiştirip de bizim sevgili ertelenmiş vergi standardımız  TMS 12’nin bu işe karışmayacağını düşünmek çok naif olurdu. Ertelenmiş vergi (deferred tax), vergiye esas  değerlerle, TFRS bilançolarda oluşan değerler arasındaki geçici farklardan (temporary differences)  hesaplanır.  

Nerede o pozitif etki? 

İyi güzel de VUK değerlemesinin TFRS finansal tablolarda hala bir pozitif etkisini göremedim diyenlere  hemen müjdeyi vereyim. 

Şöyle bir senaryo düşünün: Makinemizin VUK ve TFRS’de başlangıç maliyetleri aynı olsun. Sadece  amortisman süresini dikkate aldığımızda, VUK’da amortisman 5 yıl, TFRS’de 10 yıl dersek, makinenin  TFRS’deki net defter değeri VUK değerinden büyük olacak ve geçici farktan ertelenmiş vergi  hesaplanacaktır. TFRS bilançoda makinenin net defter değerinin, vergiye esas net defter değerinden  büyük olduğu durumda bu geçici farkın etkisi “ertelenmiş vergi yükümlülüğü” (deferred tax liability)  doğuracaktır”. Ertelenmiş vergi yükümlülüğü de bilançoda pasifte, kar-zarar tablosunda ise gider olarak  muhasebeleştirilir. 

Şimdi senaryomuzu biraz değiştirelim ve Tuna Bey’in makinelerini VUK Tebliğ uyarınca değerlediğini düşünelim. Bakalım etkisi ne olacak? VUK mali tablolarda 500 birim olan makine, değerleme sonucu 700  birime çıkaracak ve bu yeni değer üzerinden amortisman hesaplayacaktır. TFRS finansal tablolarında ise  makine 500 birimdir ve 10 yıl boyunca amortismana tabi tutulacaktır. Makinenin VUK’daki defter değeri  amortisman sonrası 560 birim iken, aynı makinanın TFRS’deki net defter değeri 450 birim olacaktır. Bu  yeni durumda TFRS bilanço makinenin net defter değeri, vergiye esas net defter değerinden küçük  olacağından ve geçici farkın etkisi “ertelenmiş vergi varlığı” (deferred tax asset) yaratacaktır. Ertelenmiş  vergi varlığı bilançonun aktifinde yer alırken, bundan doğan ertelenmiş vergi geliri de kar-zarar tablosuna  kaydedilecektir. Dolayısıyla amortismana tabi varlığın VUK’daki net defter değeri TFRS net defter  değerinden büyük olduğu sürece kar-zarar tablosuna ertelenmiş vergi yoluyla pozitif etki getirecektir. Ama  bu etkinin de sonsuza kadar süreceğini düşünmeyin, ne de olsa makinanın da 5 yıl, hadi bilemediniz 10 yıl  ömrü var.  

Maliyet modeli izleyen Tuna Bey’e şans kapıyı çalmış olabilir. Bakalım makinelerini yeniden değerleme  modeline göre ölçen Handan Hanım bu Tebliğ’den nasıl etkilenecek? Devamı haftaya…

PWC | Aslı GEDİK

Yorumlar (0)
14
açık
Namaz Vakti 23 Ekim 2021
İmsak 05:52
Güneş 07:17
Öğle 12:53
İkindi 15:50
Akşam 18:20
Yatsı 19:39
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 9 21
2. Hatayspor 9 19
3. Fenerbahçe 9 19
4. Beşiktaş 9 17
5. Karagümrük 9 17
6. Galatasaray 9 17
7. Alanyaspor 9 17
8. Altay 10 15
9. Konyaspor 9 14
10. Adana Demirspor 9 12
11. Öznur Kablo Yeni Malatya 10 12
12. Kayserispor 9 11
13. Gaziantep FK 9 11
14. Sivasspor 9 10
15. Başakşehir 9 9
16. Antalyaspor 9 9
17. Göztepe 9 8
18. Giresunspor 9 8
19. Kasımpaşa 9 6
20. Rizespor 9 1
Takımlar O P
1. Ankaragücü 10 24
2. Ümraniye 9 21
3. Eyüpspor 10 20
4. Erzurumspor 9 18
5. Kocaelispor 8 16
6. Bandırmaspor 9 15
7. Tuzlaspor 8 14
8. Samsunspor 8 11
9. Gençlerbirliği 8 11
10. Menemenspor 9 11
11. İstanbulspor 8 10
12. Denizlispor 9 10
13. Altınordu 9 10
14. Adanaspor 10 9
15. Manisa FK 10 9
16. Boluspor 8 8
17. Bursaspor 8 8
18. Balıkesirspor 8 6
19. Ankara Keçiörengücü 8 4
Takımlar O P
1. Chelsea 8 19
2. Liverpool 8 18
3. Man City 8 17
4. Brighton 8 15
5. Tottenham 8 15
6. M. United 8 14
7. West Ham 8 14
8. Everton 8 14
9. Arsenal 9 14
10. Brentford 8 12
11. Wolverhampton 8 12
12. Leicester City 8 11
13. Aston Villa 9 10
14. Crystal Palace 8 8
15. Southampton 8 7
16. Watford 8 7
17. Leeds United 8 6
18. Burnley 8 3
19. Newcastle 8 3
20. Norwich City 8 2
Takımlar O P
1. Real Sociedad 9 20
2. Osasuna 10 18
3. Real Madrid 8 17
4. Sevilla 8 17
5. Atletico Madrid 8 17
6. Rayo Vallecano 9 16
7. Barcelona 8 15
8. Real Betis 9 15
9. Athletic Bilbao 8 13
10. Valencia 9 12
11. Espanyol 9 12
12. Villarreal 8 11
13. Mallorca 9 11
14. Elche 9 9
15. Celta de Vigo 9 7
16. Cádiz 9 7
17. Granada 9 7
18. Levante 9 5
19. Deportivo Alaves 8 3
20. Getafe 9 2
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@