banner79

banner80

Finansal kiralama sözleşmesi devam eden iktisadi kıymetler yeniden değerlemeye tabi tutulabilir

23.10.2021

MEVZUAT 23.10.2021, 10:52
Finansal kiralama sözleşmesi devam eden iktisadi kıymetler yeniden değerlemeye tabi tutulabilir

7326 sayılı Kanun ile Vergi Usul Kanunu’nun geçici 31’inci maddesine yeni bir düzenleme eklenmiştir. Buna göre, tam mükellefiyete tabi ve bilanço esasına göre defter tutan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri, 09.06.2021 tarihi itibariyle aktiflerinde yer alan taşınmazlar ile amortismana tabi diğer iktisadi kıymetlerini 31/12/2021 tarihine kadar yeniden değerlemeye tabi tutabilecektir.

İlgili düzenleme ile işletmelere aktifine kayıtlı iktisadi kıymetleri ÜFE oranında cari değerlere getirme fırsatı verilmiştir. Böylece, vergi planlaması açısından çok cazip olanaklar ortaya çıkmaktadır. Bu yazının konusu, söz konusu düzenlemenin sağladığı vergi avantajları ve hesaplama teknikleri olmadığından bu kısımla ilgili detaylara girilmemektedir.

Finansal kiralamaya konu iktisadi kıymetlerin yeniden değerleme konusu yapılıp yapılamayacağı hususuna ilişkin 530 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği’nde yer alan aşağıdaki ifade bazı kafa karışıklıkları yaratmış gözükmektedir: 

“Finansal kiralama yoluyla iktisap edilen ve mülkiyeti devredilmiş olan iktisadi kıymetlere ait yeniden değerleme oranının belirlenmesinde iktisap tarihi olarak, kiracının kullanma hakkını aktifleştirdiği tarih esas alınır.”

Söz konusu düzenlemeden yola çıkarak, finansal kiralamaya konu iktisadi kıymetin yeniden değerlemeye tabi tutulabilmesi için mülkiyetinin devredilmiş olması gerektiği şeklindeki yorumlarla karşılaşılmaktadır.  Buna göre, kiralama süresi halen devam eden ve dolayısıyla henüz mülkiyeti kiracıya devredilmemiş iktisadi kıymetler yeniden değerlemeye tabi tutulamayacaktır. Oysa bu yoruma katılmak mümkün değildir.

Şöyle ki, ilgili düzenlemede, finansal kiralamaya konu iktisadi kıymetler için yeniden değerleme yapılıp yapılmayacağından ziyade hesaplamaya dair bir belirleme bulunmaktadır. Öyle ki, söz konusu hüküm, tebliğin “Yeniden Değerlemeye Tabi Tutulabilecek İktisadi Kıymetler” bölümünde değil, “Yeniden Değerleme Oranı” başlıklı kısmında düzenlenmiştir.

Vergi idaresi, kiralama süresi bitip mülkiyet devri gerçekleşen iktisadi kıymetlerin hesaplamasına dair tereddütleri gidermeyi amaçlamıştır. Örneğin, 2013 yılında finansal kiralamaya konu edilen bir taşınmaz, 5 yıllık kira süresi boyunca 260 haklar hesabında takip edilir ve kira süresi bitince ise, 2018 yılında 252 taşınmazlar hesabına nakledilir. İşte bu gibi kıymetleri yeniden değerlemeye tabi tutacak olan mükellefler için, yeniden değerleme hesaplamasının nasıl yapılacağıyla ilgili karmaşayı gidermek adına ilgili düzenleme yapılmıştır. Değerlemeye konu taşınmaz veya iktisadi kıymet 2018 yılında aktife kaydedilmiş olsa da, bu kıymet için iktisap tarihi olarak kira sözleşmesinin başına (2013) atıf yapılmaktadır.  Böylece, 2013 yılındaki ÜFE oranları dikkate alınarak yeniden değerleme işlemi yapılacaktır.

Mülkiyet devri sözleşme sonunda gerçekleşmekle birlikte, kiralama konusu iktisadi kıymetin ilk kez aktife alınarak değerleme işlemlerine tabi tutulduğunu söylemek güçtür. Zira sözleşme süresi boyunca değerleme işlemleri kiralanan kıymetin tabi olduğu mevzuat hükümlerine göre ve adeta iktisadi kıymetin kendisi işletme aktifindeymiş gibi yapılmaktadır.

Nitekim, VUK’un mükerrer 290’ıncı maddesine göre, kiracı tarafından aktifleştirilen finansal kiralamaya konu iktisadî kıymeti kullanma hakkı, VUK’da kiralama konusu iktisadî kıymet için belirlenmiş esaslar çerçevesinde yeniden değerlemeye ve amortismana tâbi tutulur. VUK’un mükerrer 290’ıncı maddesinde, yeniden değerleme işleminin mükerrer 298’inci maddeye göre yapılacağı belirtilmektedir. Söz konusu madde enflasyon düzeltmesine ilişkin olup, buradan haraketle, geçici 31’inci madde kapsamında yeniden değerleme yapılamayacağı şeklinde bir yorum çıkarılmamalıdır.

Zira VUK’un mükerrer 290’ıncı maddesi yürürlüğe girdiğinde yeniden değerlemeye dair sadece mükerrer 298’inci madde yürürlükteydi. VUK’un mükerrer 290’ıncı maddesinden asıl anlaşılması gereken, olası bir yeniden değerleme durumunda, finansal kiralama kapsamındaki iktisadi kıymetin kullanma hakkının da buna tabi olduğudur.

Ezcümle, vergi idaresinin finansal kiralama sözleşmesi sona erip mülkiyet devri gerçekleşmiş olan kıymetlere dönük yeniden değerleme hesaplamasına dair tereddütleri gidermek için yaptığı düzenlemeden hareketle, mülkiyet devri gerçekleşmemiş kıymetlerin yeniden değerlemeye tabi tutulamayacağı belirtilemez. Bu durum, VUK’un mükerrer 290’ıncı maddesinin de bir gereği olup, tebliğ hükmüyle zaten kısıtlanamaz ve kısıtlanmamıştır.

Dünya | Okan COŞGUN

Yorumlar (0)
25
açık
Namaz Vakti 22 Mayıs 2022
İmsak 03:43
Güneş 05:34
Öğle 13:06
İkindi 17:03
Akşam 20:28
Yatsı 22:10
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Sivasspor 38 54
10. Kasımpaşa 38 53
11. Adana Demirspor 37 52
12. Galatasaray 38 52
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 37 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Liverpool 38 89
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 67
6. M. United 38 59
7. West Ham United 38 57
8. Wolverhampton Wanderers 38 54
9. Leicester City 38 50
10. Brighton 38 49
11. Brentford 38 47
12. Newcastle 38 47
13. Crystal Palace 38 46
14. Aston Villa 38 46
15. Southampton 38 41
16. Everton 38 40
17. Burnley 38 36
18. Leeds United 38 36
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 37 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Espanyol 37 41
14. Elche 37 39
15. Getafe 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 37 31
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@