banner79

banner80

Finansal kiralama sözleşmesi devam eden iktisadi kıymetler yeniden değerlemeye tabi tutulabilir

23.10.2021

MEVZUAT 23.10.2021, 10:52
Finansal kiralama sözleşmesi devam eden iktisadi kıymetler yeniden değerlemeye tabi tutulabilir

7326 sayılı Kanun ile Vergi Usul Kanunu’nun geçici 31’inci maddesine yeni bir düzenleme eklenmiştir. Buna göre, tam mükellefiyete tabi ve bilanço esasına göre defter tutan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri, 09.06.2021 tarihi itibariyle aktiflerinde yer alan taşınmazlar ile amortismana tabi diğer iktisadi kıymetlerini 31/12/2021 tarihine kadar yeniden değerlemeye tabi tutabilecektir.

İlgili düzenleme ile işletmelere aktifine kayıtlı iktisadi kıymetleri ÜFE oranında cari değerlere getirme fırsatı verilmiştir. Böylece, vergi planlaması açısından çok cazip olanaklar ortaya çıkmaktadır. Bu yazının konusu, söz konusu düzenlemenin sağladığı vergi avantajları ve hesaplama teknikleri olmadığından bu kısımla ilgili detaylara girilmemektedir.

Finansal kiralamaya konu iktisadi kıymetlerin yeniden değerleme konusu yapılıp yapılamayacağı hususuna ilişkin 530 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği’nde yer alan aşağıdaki ifade bazı kafa karışıklıkları yaratmış gözükmektedir: 

“Finansal kiralama yoluyla iktisap edilen ve mülkiyeti devredilmiş olan iktisadi kıymetlere ait yeniden değerleme oranının belirlenmesinde iktisap tarihi olarak, kiracının kullanma hakkını aktifleştirdiği tarih esas alınır.”

Söz konusu düzenlemeden yola çıkarak, finansal kiralamaya konu iktisadi kıymetin yeniden değerlemeye tabi tutulabilmesi için mülkiyetinin devredilmiş olması gerektiği şeklindeki yorumlarla karşılaşılmaktadır.  Buna göre, kiralama süresi halen devam eden ve dolayısıyla henüz mülkiyeti kiracıya devredilmemiş iktisadi kıymetler yeniden değerlemeye tabi tutulamayacaktır. Oysa bu yoruma katılmak mümkün değildir.

Şöyle ki, ilgili düzenlemede, finansal kiralamaya konu iktisadi kıymetler için yeniden değerleme yapılıp yapılmayacağından ziyade hesaplamaya dair bir belirleme bulunmaktadır. Öyle ki, söz konusu hüküm, tebliğin “Yeniden Değerlemeye Tabi Tutulabilecek İktisadi Kıymetler” bölümünde değil, “Yeniden Değerleme Oranı” başlıklı kısmında düzenlenmiştir.

Vergi idaresi, kiralama süresi bitip mülkiyet devri gerçekleşen iktisadi kıymetlerin hesaplamasına dair tereddütleri gidermeyi amaçlamıştır. Örneğin, 2013 yılında finansal kiralamaya konu edilen bir taşınmaz, 5 yıllık kira süresi boyunca 260 haklar hesabında takip edilir ve kira süresi bitince ise, 2018 yılında 252 taşınmazlar hesabına nakledilir. İşte bu gibi kıymetleri yeniden değerlemeye tabi tutacak olan mükellefler için, yeniden değerleme hesaplamasının nasıl yapılacağıyla ilgili karmaşayı gidermek adına ilgili düzenleme yapılmıştır. Değerlemeye konu taşınmaz veya iktisadi kıymet 2018 yılında aktife kaydedilmiş olsa da, bu kıymet için iktisap tarihi olarak kira sözleşmesinin başına (2013) atıf yapılmaktadır.  Böylece, 2013 yılındaki ÜFE oranları dikkate alınarak yeniden değerleme işlemi yapılacaktır.

Mülkiyet devri sözleşme sonunda gerçekleşmekle birlikte, kiralama konusu iktisadi kıymetin ilk kez aktife alınarak değerleme işlemlerine tabi tutulduğunu söylemek güçtür. Zira sözleşme süresi boyunca değerleme işlemleri kiralanan kıymetin tabi olduğu mevzuat hükümlerine göre ve adeta iktisadi kıymetin kendisi işletme aktifindeymiş gibi yapılmaktadır.

Nitekim, VUK’un mükerrer 290’ıncı maddesine göre, kiracı tarafından aktifleştirilen finansal kiralamaya konu iktisadî kıymeti kullanma hakkı, VUK’da kiralama konusu iktisadî kıymet için belirlenmiş esaslar çerçevesinde yeniden değerlemeye ve amortismana tâbi tutulur. VUK’un mükerrer 290’ıncı maddesinde, yeniden değerleme işleminin mükerrer 298’inci maddeye göre yapılacağı belirtilmektedir. Söz konusu madde enflasyon düzeltmesine ilişkin olup, buradan haraketle, geçici 31’inci madde kapsamında yeniden değerleme yapılamayacağı şeklinde bir yorum çıkarılmamalıdır.

Zira VUK’un mükerrer 290’ıncı maddesi yürürlüğe girdiğinde yeniden değerlemeye dair sadece mükerrer 298’inci madde yürürlükteydi. VUK’un mükerrer 290’ıncı maddesinden asıl anlaşılması gereken, olası bir yeniden değerleme durumunda, finansal kiralama kapsamındaki iktisadi kıymetin kullanma hakkının da buna tabi olduğudur.

Ezcümle, vergi idaresinin finansal kiralama sözleşmesi sona erip mülkiyet devri gerçekleşmiş olan kıymetlere dönük yeniden değerleme hesaplamasına dair tereddütleri gidermek için yaptığı düzenlemeden hareketle, mülkiyet devri gerçekleşmemiş kıymetlerin yeniden değerlemeye tabi tutulamayacağı belirtilemez. Bu durum, VUK’un mükerrer 290’ıncı maddesinin de bir gereği olup, tebliğ hükmüyle zaten kısıtlanamaz ve kısıtlanmamıştır.

Dünya | Okan COŞGUN

Yorumlar (0)
9
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 09 Aralık 2021
İmsak 06:38
Güneş 08:10
Öğle 13:01
İkindi 15:22
Akşam 17:43
Yatsı 19:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 15 39
2. Konyaspor 15 27
3. Fenerbahçe 15 27
4. Hatayspor 15 26
5. Başakşehir 15 25
6. Alanyaspor 15 24
7. Galatasaray 15 23
8. Karagümrük 15 22
9. Beşiktaş 15 21
10. Adana Demirspor 15 20
11. Sivasspor 15 19
12. Giresunspor 15 19
13. Kayserispor 15 19
14. Altay 15 18
15. Antalyaspor 15 18
16. Gaziantep FK 15 18
17. Göztepe 15 14
18. Öznur Kablo Yeni Malatya 15 14
19. Kasımpaşa 15 11
20. Rizespor 15 10
Takımlar O P
1. Ankaragücü 15 30
2. Erzurumspor 13 28
3. Ümraniye 14 27
4. Eyüpspor 14 27
5. Bandırmaspor 14 25
6. Samsunspor 14 22
7. Tuzlaspor 13 21
8. İstanbulspor 14 20
9. Kocaelispor 14 20
10. Gençlerbirliği 14 20
11. Boluspor 14 19
12. Adanaspor 15 19
13. Menemenspor 14 18
14. Bursaspor 14 17
15. Manisa FK 15 17
16. Denizlispor 14 15
17. Ankara Keçiörengücü 14 14
18. Altınordu 15 13
19. Balıkesirspor 14 7
Takımlar O P
1. Man City 15 35
2. Liverpool 15 34
3. Chelsea 15 33
4. West Ham 15 27
5. Tottenham 14 25
6. M. United 15 24
7. Arsenal 15 23
8. Wolverhampton 15 21
9. Brighton 15 20
10. Aston Villa 15 19
11. Leicester City 15 19
12. Everton 15 18
13. Brentford 15 17
14. Crystal Palace 15 16
15. Leeds United 15 16
16. Southampton 15 16
17. Watford 15 13
18. Burnley 14 10
19. Newcastle 15 10
20. Norwich City 15 10
Takımlar O P
1. Real Madrid 16 39
2. Sevilla 15 31
3. Real Betis 16 30
4. Atletico Madrid 15 29
5. Real Sociedad 16 29
6. Rayo Vallecano 16 27
7. Barcelona 15 23
8. Valencia 16 22
9. Athletic Bilbao 16 21
10. Osasuna 16 21
11. Espanyol 16 20
12. Mallorca 16 19
13. Villarreal 15 16
14. Celta de Vigo 16 16
15. Granada 15 15
16. Elche 16 15
17. Deportivo Alaves 15 14
18. Cádiz 16 12
19. Getafe 16 11
20. Levante 16 8
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@