banner79

banner80

Grup şirketlerine verilen ancak tahsil edilemeyen borç paralar için karşılık ayrılabilir mi?

Şüpheli alacaklar için karşılık ayrılmasına ilişkin düzenleme, vergi uygulamasının karmaşık ancak bir o kadar da eğlenceli konuları arasında yer alıyor. Tahsil edilemeyen alacaklar, son dönemde hemen her işletmenin karşılaştığı önemli ve güncel bir sorun.

MEVZUAT 07.10.2020, 09:12
Grup şirketlerine verilen ancak tahsil edilemeyen borç paralar için karşılık ayrılabilir mi?

Şimdi işletmeler, mal ve hizmet satışından çok, satış bedellerini tahsil edip edemeyecekleriyle ilgileniyorlar. Bazen satmaktansa, malların stokta kalmasını yeğliyorlar.

Mal ve hizmet satışlarından kaynaklanan ancak tahsili şüpheli hale gelen alacakların, aranılan şartların gerçekleşmesi koşuluyla şüpheli alacak sayılmasında ve karşılık ayrılmasında herhangi bir sorun bulunmuyor.

Sorun, mal ve hizmet satışından ziyade grup şirketlerine, diğer ilişkili şirketlere ve şirket ortaklarına verilen ancak tahsil edilemeyen borç paralardan kaynaklanan alacakların şüpheli alacak sayılıp sayılmayacağı ve bunlar için karşılık ayrılıp ayrılamayacağı konusunda yaşanıyor.

Bu konudaki tereddütler, tahmin edilenin çok ötesinde, oldukça fazla!
 

Şüpheli Alacakla İlgili Yasal Düzenleme

Şüpheli alacaklara ilişkin düzenleme, Vergi Usul Kanunu’nun 323. maddesinde yer alıyor. Söz konusu düzenlemeye göre, ticari kazancın elde edilmesi veya idame ettirilmesi ile ilgili olarak dava veya icra safhasında bulunan alacaklarla, yapılan protestoya veya yazı ile bir defadan fazla istenilmesine rağmen borçlu tarafından ödenmemiş olan dava ve icra takibine değmeyecek derecedeki küçük alacaklar şüpheli alacak sayılıyor, maddede belirtilen şartları taşıması halinde ise karşılık ayrılarak gider yazılıyor.

Şüpheli alacak düzenlemesi, tahsil edilemeyen alacaklar üzerinden vergi ödenmesinin önüne geçilmesi amacıyla getirilmiş özel bir uygulama. Mükellefler bu uygulamadan yararlanarak, tahsil edemedikleri kazancın vergisini ödemekten kurtuluyorlar.
 

Bir alacağın şüpheli alacak sayılarak karşılık ayrılabilmesi için belirlenen koşullar şu şekilde:

- Alacak, ticari ve zirai kazancın elde edilmesi ve devamı ile ilgili olmalı,

- Bilanço usulüne göre defter tutulmalı,

- Alacak teminatsız olmalı,

- Alacak, dava veya icra safhasında bulunmalı ya da yapılan protestoya veya yazı ile bir defadan fazla istenmesine rağmen ödenmemiş bulunan dava ve icra takibine değmeyecek küçük alacaklar olmalı (alacağın tahsili şüpheli hale gelmiş olmalı),

- Karşılık, alacağın şüpheli hale geldiği yani dava veya icra takibine başlanıldığı hesap döneminde ayrılmalı.
 

Grup Şirketlerine Verilen Ancak Tahsil Edilemeyen Borç Paralar Şüpheli Alacak Sayılır Mı? Karşılık Ayrılabilir Mi?

Uygulamada, şirketler, finansman ihtiyacı olan grup şirketlerine borç para verebiliyor. Bu oldukça sık karşılaşılan, ayrıca herkes tarafından normal karşılanan bir durum. Borç para veren şirketler, KVK’nın 13. Maddesinde düzenlenen transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı uygulaması kapsamında 3’er aylık ve/veya yıllık olarak adat yöntemiyle faiz ve bu faiz üzerinden de KDV hesaplayarak, borç para kullandırılan grup şirketlerine fatura ediyorlar.

Borç para alan grup şirketleri bazı durumlarda borçlarını ödeyemiyorlar. Bu durumda ise, borç para veren şirketler alacaklarını tahsil etmek amacıyla dava veya icra yoluna başvurabiliyor, bu alacaklarını şüpheli alacaklar hesabına alarak karşılık ayırıyorlar.
 

Maliye Bu Konuya Nasıl Bakıyor?

Maliye bu konuya tabi ki borç para verip tahsil edemeyen şirketler gibi bakmıyor! Konuyu borç verilen ana para ve adat faizi + KDV olarak ikiye ayırıyor, karşılık ayrılacak tutarı da buna göre belirliyor.

 

Maliye’ye göre,

- Prensip olarak şüpheli alacak karşılığı ayrılabilmesi için; ortada bir alacağın söz konusu olması, alacağın ticari ve zirai kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi ile ilgili olması, bu kapsamda da işletme kayıtlarına hasılat olarak girmiş veya ticareti yapılan/yapılacak mal veya hizmetin doğrudan maliyetiyle ilgisinin olması ve bu mahiyetteki alacağın tahsilinin şüpheli hale gelmiş bulunması gerekiyor.

İlişkili şirket statüsündeki grup şirketlerine borç verilmesinden kaynaklı alacakların ve bunlara ilişkin kur farklarının, ticari faaliyetin elde edilmesi ve idame ettirilmesi ile ilgili olmaması nedeniyle bu alacak için şüpheli alacak karşılığı ayrılması mümkün bulunmuyor.

Ancak, söz konusu alacaklara hesaplanan adat faizleri ile bu faizlere ilişkin KDV için, Kanunda yer alan şartların yerine getirilmesi durumunda şüpheli alacak karşılığı ayrılması mümkün oluyor.

- Borcun döviz cinsinden verildiği durumlarda, döviz cinsinden alacakların dönem sonunda değerlenmesi nedeniyle oluşacak kur farkları da asıl alacağın akıbetine tabi olduğundan, alacak aslına ilişkin kur farkları için, ticari faaliyetin elde edilmesi ve idame ettirilmesi ile ilgili olmaması nedeniyle şüpheli alacak karşılığı ayrılması mümkün bulunmuyor. Ancak, adat faizlerine ilişkin kur farkları ve KDV’si için, Kanunda yer alan şartların yerine getirilmesi şartıyla şüpheli alacak karşılığı ayrılması mümkün bulunuyor (GİB İstanbul VDB.nin 17.07.2020 tarihli ve 11395140-105 [VUK1-21705] E.529078 sayılı, Kocaeli VDB.nin  20.06.2013 tarihli ve 70280967-105 [323-2012/12] -111 sayılı özelgeleri).

Maliye’nin Görüşü Sadece Grup Şirketleri Değil, Şirket Ortakları ve İlişkili Diğer Şirketler İçin de Geçerli!

Maliye’nin grup şirketlerine yönelik yukarıda yer alan görüşü, şirket ortakları ve diğer ilişkili şirketlere verilen borç paralar için de geçerli. Yani, şirket ortakları ile diğer ilişkili şirketlere borç para verilmesinden kaynaklı alacakların, ticari faaliyetin elde edilmesi ve idame ettirilmesi ile ilgili olmaması nedeniyle şüpheli alacak karşılığı ayrılması mümkün bulunmuyor. Ancak, söz konusu alacaklara hesaplanan adat faizleri ile bu faizlere ilişkin KDV için, Kanunda yer alan şartların yerine getirilmesi durumunda şüpheli alacak karşılığı ayrılması mümkün bulunuyor.
 

Peki, Bu konuda Yargının Bir Görüşü - Kararı Var Mı?

Yaptığımız araştırmada, bu konuda yargı tarafından verilmiş bir karara rastlamadık. Yani, bu konuda yargının açıklanmış herhangi bir görüşü bulunmuyor.
 

Borç Verilen Paraların Aslı İçin Karşılık Ayıran Yandı!

Grup şirketleri, şirket ortakları ve diğer ilişkili şirketlere verilen ancak tahsil edilemeyen borç paralardan kaynaklanan alacakların adat faizi ve KDV’si dışında kalan kısmı için dava ve icra yoluna başvurulsa dahi, şüpheli alacak karşılığı ayrılamıyor. Şüpheli alacak karşılığı, sadece söz konusu alacakların adat faizi ve KDV’sine isabet eden kısmı için söz konusu olabiliyor.

Bunun aksine davranarak, söz konusu alacakların adat faizi ve KDV’si dışında kalan kısmı için de şüpheli alacak karşılığı ayıranlar yandı! Bunun tespit edilmesi halinde, karşılık giderleri reddedilecek, karşılık giderleri nedeniyle zamanında alınmayan vergi gecikme faizi ve bir kat vergi ziyaı cezası ile geri istenilecek.
 

Aman dikkat!
Peki, bunun bir çözümü yok mu? Tabi ki var, grup KDV ve grup kurumlar vergisi mükellefiyeti.
 

Ne dersiniz?

OgünHaber | Abdullah TOLU

Yorumlar (0)
10
açık
Namaz Vakti 11 Mayıs 2021
İmsak 03:59
Güneş 05:43
Öğle 13:05
İkindi 17:00
Akşam 20:18
Yatsı 21:54
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 38 81
2. Fenerbahçe 38 79
3. Galatasaray 38 78
4. Trabzonspor 38 67
5. Hatayspor 38 60
6. Sivasspor 38 59
7. Alanyaspor 38 57
8. Gaziantep FK 38 55
9. Karagümrük 38 54
10. Göztepe 38 51
11. Konyaspor 38 48
12. Rizespor 38 45
13. Malatyaspor 38 44
14. Başakşehir 38 44
15. Kasımpaşa 38 43
16. Antalyaspor 39 43
17. Kayserispor 38 40
18. Ankaragücü 38 38
19. Erzurumspor 39 37
20. Gençlerbirliği 38 35
21. Denizlispor 38 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 35 80
2. M. United 34 70
3. Chelsea 35 64
4. Leicester City 35 63
5. West Ham 35 58
6. Liverpool 34 57
7. Tottenham 35 56
8. Everton 34 55
9. Arsenal 35 52
10. Leeds United 35 50
11. Aston Villa 34 48
12. Wolverhampton 35 45
13. Crystal Palace 34 41
14. Burnley 35 39
15. Newcastle 35 39
16. Brighton 35 37
17. Southampton 34 37
18. Fulham 35 27
19. West Bromwich 35 26
20. Sheffield United 35 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 35 77
2. Real Madrid 35 75
3. Barcelona 35 75
4. Sevilla 35 71
5. Real Sociedad 35 56
6. Real Betis 35 54
7. Villarreal 35 52
8. Celta de Vigo 35 47
9. Athletic Bilbao 35 46
10. Granada 35 45
11. Cádiz 35 43
12. Osasuna 35 41
13. Valencia 35 39
14. Levante 35 39
15. Getafe 35 34
16. Deportivo Alaves 35 32
17. Real Valladolid 35 31
18. Huesca 35 30
19. Elche 35 30
20. Eibar 35 29
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@