banner79

banner80

Pareto analizi

Cevdet AKÇAKOCA // YMM

MEVZUAT 07.12.2021, 09:08
Pareto analizi

Bugün, işletmelerde, yönetimde, ticarette velhasıl hemen hemen her yerde uygulayabileceğimiz bir analiz ve karar alma yönteminden bahsetmek istiyorum. 
Öncelikle pareto analizi konusunda bir uzman olmadığımı bildirmek isterim. Bu analiz işletmecilikte, kalite kontrolde, satışta ve burada sayamayacağım kadar çok konuda kullanılabilecek bir çalışmadır. 
Bu yazımda özellikle Süleyman Demirel Üniversitesi-Endüstri mühendisliğinden İpek Şahin’in çalışmasından faydalandım. Kendisi ile görüşemediğim için bazı örnekleri aynen kullandığım için iznini ve affını dilerim. Bilgi paylaşıldıkça büyür prensibi gereği onun bilgisinden ve yazısından faydalandım.  
Evet, paylaşmak istediğim bilgi ve analizin ismi: Pareto analizi. 
Pareto analizi İtalyan Ekonomist Vilfredo Pareto tarafından bulunmuştur. Yönetim bilimci Joseph M. Juran da pareto analizi konusunda bilinen bir isimdir. Pareto analizi, bir sorunun önemli sebeplerini, nispeten daha önemsiz sebeplerden ayırmak için kullandığımız bir çubuk diyagramıdır. Pareto Analizi, önemli ölçüde genel etki yaratan sınırlı sayıda görevin seçiminde kullanılan karar vermede istatistiksel bir tekniktir. Pareto analizi ilkesi 80/20 kuralı olarak da bilinir ve anılır.
Herhangi bir konuda yaptığınız incelemede, problemlerin % 20’sini kontrol ederek sonucun % 80 ini bulabilirsiniz, yani problemlerin %80 ’ini bulabilir ve çözüm kararını daha kolayca verebilirsiniz. Örneğin kalite iyileştirmesini ele alalım, problemlerin büyük çoğunluğu (% 80) birkaç temel nedenden (% 20) kaynaklanır sonucuna ulaşabiliriz. Örnek olarak, Paretonun gözlemine göre, İtalya’nın bütün “gelirinin %80’ine, İtalyan nüfusunun sadece %20’si” sahip bulunmaktadır. Pareto analizinde sözü geçen 80/20 oranı yaklaşık oranlarda da olabilir. Elimizdeki verilere göre 90/10 veya 70/30 gibi olabilir. Pareto analizi veya 80/20 kuralını hemen hemen her şeye uygulayabiliriz.
• Müşteri şikayetlerinin %80’i ürün ve hizmetlerinizin 
%20’sinden kaynaklanmaktadır.
• Programdaki gecikmelerin %80’i, gecikmelerin olası 
nedenlerinin %20’sinden kaynaklanmaktadır.
• Ürünlerinizin ve hizmetlerinizin %20’si kârınızın%80’ini oluşturur.
• Satış gücünüzün %20’si şirket gelirinizin %80’ini üretir.
• Sistem hatalarının % 20’si sorunlarının % 80’ine 
neden olmaktadır.
• Pareto İlkesinin kalite kontrolünde birçok uygulaması vardır. 
Toplam kalite kontrol ve Altı Sigma’da da kullanılan 
araçlar arasındadır.
FAYDALARI NELER?
• Problem üzerinde en çok etkisi olan faktörleri gösterir.
• Problemleri listelemek ve karşılaştırma yapabilmek adına 
önemli bir araçtır.
• Yine problemlerin ve faktörlerin önemine göre tablo 
oluşturma fırsatı sunar.
• Oluşturulan listedeki toplam hata sayılarını da hesaplar. 
Ayrıca, çalışma içindeki her bir problemin ayrı ayrı yüzdelerini de
hesaplamaktadır.
• Yapılacak olan bir takım çalışmasında ise izlenecek ortak 
yolu belirlemede yardımcı olur.
NASIL HAZIRLANIR?
• Yöntemi kullanmaya başlamak için üzerinde çalışılacak
 bilgileri içeren bir liste yapılır. 
• Bu liste üzerinde önemli olan değişken tespit edilir. 
• Bu önemli kritere göre büyükten küçüğe liste sıralanır. 
• Önemli kriter olan değişkenin kümülatif toplamı alınır ve 
orantısal olarak da belirtilir.
• Pareto prensibi yalnızca bir sonuç göstermek için değil, çıkan 
sonuçlara göre kararlar alınmasına yardımcı olmak için 
kullanılmalıdır.
• Pareto analizinde ele alınan örneklerden birinde, ornek olarak bir restoran ele alınmış ve  örnekten çıkarılan sonuca göre restoran sahibinin elindeki personel, zaman ve parasal kaynağa bağlı olarak en azından ilk 4 şikayet konusunda iyileştirici tedbirler alması beklenmelidir. Bu konularda alınan tedbirlerden sonra hala imkan varsa ikinci grup şikayetler konusunda da bazı tedbirler uygulamaya koyabilir. Ancak bir sınır belirleyip artık iyileştirme çalışmasını o noktada bırakmalıdır. Örnekte az şikayet alan konularla da ilgilenilmesi restoran işletmesini başka faaliyetlerinde zafiyete uğratma riski taşıyabileceği gibi elde edilecek marjinal fayda bakımından da etkin bir karar olmayacaktır.
Pareto Grafiği Örneği
• Bir tükenmez kalem üreten fabrikada, tükenmez kalemlerin bozuk olduğu yönünde şikayetler alınmıştır. Bizden de bu sorunu ortadan kaldırmamız isteniyor. Daha önceden üretilmiş olan 200 hatalı tükenmez kalemini incelemeye alalım.

Yukarıda oluşturduğumuz pareto grafiğini incelediğimizde, bizim için en önemli hatanın ölçüde tutarsızlık hatası olduğunu görürüz. O halde enerjimizi bu hatayı gidermekte yoğunlaştırmamız gerekir. Ayrıca ölçüde tutarsızlık hatasını giderdiğimizde, diğer hatalardan da giderilmiş olanlar da olabilir. Böylece ıskarta oranımızda beklediğimizden de daha fazla düşüş gerçekleştirebiliriz. Kullanılabileceğimiz bir yöntem olan Pareto analizi yazımızın faydalı olacağını ümit etmekteyim.
 

Ekohaber | Cevdet AKÇAKOCA

Yorumlar (0)
10
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 21 Ocak 2022
İmsak 06:48
Güneş 08:17
Öğle 13:20
İkindi 15:51
Akşam 18:14
Yatsı 19:37
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 22 51
2. Konyaspor 21 42
3. Fenerbahçe 22 36
4. Alanyaspor 22 35
5. Beşiktaş 22 35
6. Hatayspor 22 35
7. Başakşehir 21 34
8. Adana Demirspor 22 34
9. Kayserispor 22 31
10. Gaziantep FK 21 31
11. Sivasspor 22 30
12. Karagümrük 22 30
13. Galatasaray 22 27
14. Giresunspor 22 26
15. Kasımpaşa 22 24
16. Göztepe 22 24
17. Antalyaspor 22 23
18. Rizespor 22 21
19. Altay 22 18
20. Ö.K Yeni Malatya 21 15
Takımlar O P
1. Ümraniye 20 42
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 20 38
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. İstanbulspor 20 33
7. Adanaspor 20 32
8. Samsunspor 19 30
9. Tuzlaspor 20 27
10. Gençlerbirliği 20 26
11. Manisa Futbol Kulübü 20 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 20 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 20 23
16. Altınordu 20 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 23 44
4. West Ham United 22 37
5. Tottenham 19 36
6. Arsenal 20 35
7. M. United 21 35
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 21 29
10. Leicester City 19 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 22 23
15. Leeds United 20 22
16. Everton 19 19
17. Watford 19 14
18. Norwich City 21 13
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 21 45
3. Real Betis 21 37
4. Atletico Madrid 20 33
5. Real Sociedad 20 33
6. Barcelona 20 32
7. Rayo Vallecano 20 31
8. Villarreal 21 29
9. Valencia 21 29
10. Athletic Bilbao 21 28
11. Espanyol 21 27
12. Celta Vigo 21 26
13. Osasuna 21 25
14. Granada 21 24
15. Elche 21 22
16. Getafe 21 21
17. Mallorca 20 20
18. Deportivo Alaves 21 17
19. Cadiz 21 15
20. Levante 20 11
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@