banner79

banner80

Şirket aktifindeki varlıklar için sürekli yeniden değerleme şart!

Ülkemize enflasyon muhasebesinin ilk getirildiği 15 yıl önceki ortama geri dönüş yaptık. Bu bir sorundur ve bir şeyler yapılması gerekir!

MEVZUAT 14.12.2020, 11:47
Şirket aktifindeki varlıklar için sürekli yeniden değerleme şart!

Ülkemizde geçmişte uzun süre yaşanan yüksek enflasyon, finansal tabloları bozmuş ve gerçek durumu yansıtmaktan uzaklaşmasına neden olmuştu. Bu yüksek enflasyon ortamında uygulanan stok değerleme yöntemi "son giren ilk çıkar" ile yeniden değerleme uygulaması da bu sorunu çözmekte yetersiz kalmıştı.

Bu enflasyonist ortam, vergilemede özkaynak kullananlar aleyhine sonuç doğurmakta; borçlanarak faaliyet gösterenlerin vergi matrahı azalırken, öz sermayesi ile çalışanların matrahı artmaktaydı.

İşte bu nedenlerle 2004 yılında "enflasyon düzeltmesi" adı altında enflasyon muhasebesi mevzuatımıza dâhil edildi.

Bu düzenlemenin gereği olarak önce, vergisel sonucu olmayacak şekilde 31.12.2003 tarihli bilançolarda yer alan parasal olmayan iktisadi kıymetler düzeltmeye tabi tutuldu, sonra 31.12.2004 tarihli bilançolar, vergisel sonuç da yaratacak şekilde düzeltildi.

Mevcut düzenlemeye göre, üretici fiyatları genel endeksinde son 3 yılda yüzde 100'den ve içinde bulunulan yılda yüzde 10'dan fazla artış olması halinde malî tabloların enflasyon düzeltmesine tâbi tutulması gerekiyor. Enflasyon düzeltmesi uygulaması, bu iki şartın birlikte gerçekleşmemesi halinde ise sona eriyor.

2005 yılında bu iki şart birlikte gerçekleşmediği için uygulama sona erdi, sonraki hiçbir yılda da bu iki şart birlikte gerçekleşmediği için bir daha enflasyon düzeltmesi yapılmadı. Sadece kuyumcularla sınırlı olarak uygulama devam ediyor.

Cumhurbaşkanının (eskiden Bakanlar Kurulunun) yüzde 100 oranını yüzde 35'e kadar indirme yetkisi var, ancak bu yetki de kullanılmadı. Arada bazı yıllarda yüzde 10 artış gerçekleşti, eğer o yıllarda yüzde 100 oranı yüzde 35'e düşürülseydi enflasyon düzeltmesi yapılabilecekti.

2004 yılında sırf enflasyon muhasebesi getirildiği için mali müşavirlik mesleğini bırakanları hatırlarım.

Aradan 15 yıl geçti, demek ki mesleğe bu süre içinde başlayan muhasebeci ve mali müşavirler bu deneyimi hiç yaşamadılar.

Bu sürede endekste yaklaşık 5 kat artış gerçekleşti ve buna rağmen mali tablolar düzeltmeye tabi tutulmadı.

Bir anlamda ülkemize enflasyon muhasebesinin ilk getirildiği 15 yıl önceki ortama geri dönüş yaptık.

Bu bir sorundur ve bir şeyler yapılması gerekir!

 

Ne yapılabilir?

- Cumhurbaşkanı yüzde 100 oranını yüzde 35’e düşürerek enflasyon düzeltmesi yapılmasını sağlayabilir.

- Mevcut mali işler kadroları ve mali müşavirler enflasyon düzeltmesi uygulamasını çoğunlukla bilmiyorlar. Üstelik uygulama çok zor ve karışık. Geçmişte bu gerekçelerle çok eleştirilmişti. Bu nedenle yöntem değişikliği yapılarak daha basit bir modele geçilebilir.

İlk aklan gelen geçmişteki yeniden değerleme uygulamasını geri getirmek. Söz konusu uygulama hem çok basitti, çünkü tüm amortismana tabi iktisadi kıymetler için geçerliydi, yani kapsam tartışması yoktu; hem de varlıkların kayıtlı değerlerinin endekslerle (yeniden değerleme oranları ile) artırılması şeklinde basit bir uygulama söz konusu idi. Amortisman değerlenen tutarlar üzerinden ayrılmaktaydı.

Enflasyon düzeltmesi hükümlerinin bu doğrultuda kalıcı olarak değiştirilmesi çok isabetli olacaktır!
 

Alternatif olarak geçici bir süre için yeniden değerleme imkânı getirilebilir.

2018 yılında bir defaya mahsus taşınmazlarla sınırlı olarak yeniden değerleme imkânı sağlanmıştı. Yeniden değerleme nedeniyle taşınmazların değerinde meydana gelen değer artışı, bilançonun pasifinde özel bir fon hesabında gösterilmiş ve fona alınan tutarlar üzerinden yüzde 5 vergi ödenmesi öngörülmüştü. Vergi oranının yüksekliği nedeniyle zorunlu olmayan (ihtiyari) bu uygulamadan çok az sayıda mükellef yararlandı.

Bu uygulama, aktifteki iktisadi kıymetlerden istenenleri için (amortismana tabi olmayanlar dahil) geçerli olmak üzere, daha düşük bir vergi oranı ile (yüzde 2-3 gibi) yeniden düzenlenirse, hem varlıkların güncel değerleriyle aktifte görünmesi sağlanır, hem de karşılığında pasife kaydedilecek fon tutarı ile şirketlerin özkaynakları güçlenir. Üstelik çok ihtiyaç duyduğumuz bu günlerde Hazineye de nakit girişi sağlanır. Bu şekilde değeri güncellenen amortimana tabi iktisadi kıymetlerin yeni değerleri üzerinden amortisman ayrılmasına imkan verilmesi kaydıyla uygulama ciddi ilgi görebilecektir.

Fiyat endeksleri ile yapılan düzeltme varlıkların değerini güncel değerine taşımayabilir. Bu nedenle isteyen mükelleflere varlıklarını SPK’dan lisans almış yetkili gayrimenkul değerleme uzmanlarına tespit ettirme imkânı da tanınabilir. Bu imkân uygulanın cazibesini ve etkinliğini artıracaktır.

Bu doğrultuda bir düzenleme yapılırsa, bazı mükelleflerin sırf bilançolarının sermaye kaybı yönünden daha iyi görünmesi için, vergi mevzuatımızda yeri olmadığı halde vergisel sonuç yaratmadan aktifteki bazı varlıklarını değerlemeleri ve hesapladıkları değer farklarını pasifte sermaye yedekleri hesabında izlemelerine de gerek kalmaz. Bu uygulamaya ilişkin tartışmalar da kendiliğinden sona erer.

T24 | Erdoğan SAĞLAM

Yorumlar (0)
10°
açık
Namaz Vakti 26 Ocak 2021
İmsak 06:45
Güneş 08:13
Öğle 13:22
İkindi 15:56
Akşam 18:20
Yatsı 19:43
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 20 44
2. Fenerbahçe 20 42
3. Galatasaray 20 39
4. Gaziantep FK 20 35
5. Alanyaspor 20 34
6. Trabzonspor 20 33
7. Hatayspor 20 32
8. Karagümrük 20 30
9. Malatyaspor 20 27
10. Antalyaspor 20 26
11. Göztepe 20 25
12. Kasımpaşa 20 25
13. Rizespor 20 25
14. Sivasspor 20 24
15. Başakşehir 20 24
16. Konyaspor 20 23
17. Kayserispor 20 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 20 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 20 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 18 38
2. İstanbulspor 18 37
3. Samsunspor 18 36
4. Altay 18 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Ankara Keçiörengücü 18 31
7. Bursaspor 18 30
8. Tuzlaspor 18 30
9. Altınordu 18 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 18 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 18 19
14. Menemen Belediyespor 18 19
15. Akhisar Bld.Spor 18 16
16. Balıkesirspor 18 16
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Aston Villa 17 29
9. Chelsea 19 29
10. Southampton 18 29
11. Arsenal 19 27
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 19 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 18 47
2. Real Madrid 19 40
3. Barcelona 19 37
4. Sevilla 19 36
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 20 28
8. Real Betis 20 27
9. Athletic Bilbao 19 24
10. Celta de Vigo 20 24
11. Cádiz 20 24
12. Levante 19 23
13. Getafe 19 23
14. Valencia 20 20
15. Eibar 20 20
16. Real Valladolid 20 20
17. Osasuna 20 19
18. Deportivo Alaves 20 18
19. Elche 18 17
20. Huesca 20 13
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@