banner79

banner80

Soru ve Cevaplarıyla İhracat Bedelinin %25’inin TCBM’ye Satılmasında Uygulama

İhraç Bedelinin Yurda Getirilmesi ve Bankalara Satılması Noktasında Yaşanan Değişikler Nelerdir?

MEVZUAT 16.02.2022, 09:46
Soru ve Cevaplarıyla İhracat Bedelinin %25’inin TCBM’ye Satılmasında Uygulama

1-  04.09.2018 tarihli Resmi Gazete’de Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin İhracat Bedelleri Hakkında 2018-32/48 sayılı Tebliğ yayımlandı.  

Ø Anılan tebliğ ile 6 aylık süreyle sınırlı olmak üzere, Türkiye’de yerleşik kişiler tarafından gerçekleştirilen ihracata ilişkin bedellerin, fiili ihraç tarihinden itibaren 180 gün içinde yurda getirilmesi ve en az %80’inin bir bankaya satılması zorunluluğu getirildi.
 

2-   Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin İhracat Bedelleri Hakkındaki 2018-32/48 sayılı Tebliğ’de Değişiklik Yapan sırasıyla 03.03.2019 ve 31.08.2019  Resmi Gazete tarihli 2019-32/53 ile 2019-32-/55 Sayılı Tebliğler yayımlandı. 

Ø Değişikliklerle birlikte ihracat bedellerinin yurda getirilerek bankalarda bozdurulmasına ilişkin zorunluluğun geçerlilik süresi 04.03.2020’ye kadar uzatıldı.
 

3-  31.12.2019 tarihli Resmi Gazete’de Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ’de Değişiklik Yapılmasına Dair 2019-32/56 Sayılı Tebliğ yayımlandı.


Yapılan değişiklikle,

Ø İhraç bedelinin en az %80’inin bankalara satılması zorunluluğu kaldırılmış,

Ø Bankalarca ihracat bedeli kabul belgesi adı altında yeni bir belge düzenlenmesi zorunluluğu getirilmiş,

Ø İhracat bedellerinin gümrük beyannamesinde beyan edilen döviz cinsinden farklı bir döviz cinsi ile yurda getirilmesi imkanı tanınmış,

Ø Fiili ihraç tarihinden itibaren 180 günden fazla vade öngörülmesi durumunda, bedellerin vade bitiminden itibaren 90 gün içinde yurda getirilmesinene imkan tanınmış,

Ø Mücbir sebep hallerinde verilecek süreler belirlenmiş, bu sürelerin aşılması halinde yapılacak işlemler belirlenmiş ve mücbir sebep dışında kalan ve haklı durum olarak nitelenecek haller açıklığa kavuşturulmuş,

Ø Terkin limit ve uygulama süreleri yeniden belirlenmiştir.
 

4-  T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 31.12.2021 tarihli talimatıyla 16.01.2020 tarihinde yayımlanan İhracat Genelgesi’ne “Ek 1. Madde” ilave edildi.  

Ø Ek madde ile 03.01.2022 tarihinden itibaren İhracat Bedeli Kabul Belgesi(İBKB)’ne veya Döviz Alındı Belgesi(DAB)’ne bağlanan ihracat bedellerinin %25'inin, İBKB’yi veya DAB’ı düzenleyen bankaya satılacağı;

Ø İhraç bedelinin %25’ini satın alan bankanın, bu döviz bedelini TCMB tarafından işlem günü için ilan edilen döviz alış kuru ile aynı gün TCMB’ye satacağı ve TCMB’nin banka nezdindeki hesabına aktarılacağı,

Ø Söz konusu tutarın tam karşılığının ise banka tarafından ihracatçıya Türk parası olarak ödeneceği belirtilmiştir.
 

TCMB, uygulamaya yön vermek adına 03.01.2022 tarihinde yürürlüğe giren “İhracat Genelgesinin Ek 1 inci Maddesi Kapsamında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına Yapılacak Döviz Satışına İlişkin Uygulama Talimatı”nı yayımlamıştır.
Uygulamaya ilişkin gelen belli başlı sorular ve talimat kapsamındaki değerlendirmelerimiz aşağıda yer almaktadır.

 

Soru 1: Bütün yabancı para cinslerinden ihraç bedellerinin %25’inin TCMB’ye satılması zorunlu mudur?

Cevap 1: Talimata göre, yanlızca ABD Doları, Euro ve İngiliz Sterlini cinsinden İBKB veya DAB’a bağlanmış olan ihraç bedellerinin %25’inin TCMB’ye satılma zorunluluğu bulunmaktadır. Bunlar dışındaki döviz cinsinden ihraç bedelleri İBKB ve DAB’a bağlansa dahi kapsam dışındadır.  
 

Soru 2: İhraç bedeli dövizin %25’i TCMB’ye ne zaman satılmak zorundadır?

Cevap 2: Talimata göre ihraç bedelinin TCMB’ye satış tarihi, İBKB ya da DAB’ın düzenlendiği tarihtir.
 

Soru 3: İBKB veya DAB’ın düzenlendiği durumlarda, mücbir sebep halleri ya da haklı durumlar öne sürülerek ihraç bedeli dövizin %25’inin TCMB’ye satışı ihracatçı bakımından ertelenebilir mi?

Cevap 3: İhraç bedeli dövizin %25’i İBKB’nin düzenlendiği tarihte TCMB’ye satılmak zorundadır. Gerek ihracat genelgesinde gerekse uygulama talimatında buna ilişkin aksi bir açıklama bulunmamaktadır.
 

Soru 4: Bir ihracatçı, TCMB’ye ihraç bedelinin %25’inden daha yüksek bir oranda döviz satabilir mi?

Cevap 4: İhracat Genelgesi ve uygulama talimatı çerçevesinde, İBKB’de belirtilen döviz cinsi ihracat bedelinin oransal olarak ancak %25’i TCMB’ye satılmak zorundadır. Daha azının ya da daha fazlasının  satılması söz konusu değildir.
 

Soru 5: İhracatçının ithalat işlemlerinden doğan döviz yükümlülükleri, İBKB’ye bağlanan döviz cinsi ihracat bedelinden tenzil edilebilir mi?  TCMB’ye satılacak tutar indirim ve mahsuplar sonrasında kalan ihracat bedelinin %25’i midir?

Cevap 5: 2018-32/48 sayılı Tebliğ’in 7 nci maddesindeki indirimler  genelgede belirtilen usul ve esaslar dahilinde uygulandıktan sonra kalan meblağın ihracat bedeli olarak banka hesabına aktarılması esastır. İBKB, indirimler uygulandıktan sonra ortaya çıkan bedel üzerinden düzenlenir. TCMB’ye yapılacak satış da bu bedel üzerinden hesaplanır.
 

Soru 6: ABD Doları, Euro ve İngiliz Sterlini cinsinden düzenlenen ihracat satış faturası ve Gümrük Çıkış Beyannamesindeki yabancı paranın farklı bir döviz cinsinden yurda getirilmesi ve İBKB’ye bağlanması halinde bunların da TCMB’ye satılması gerekir mi?

Cevap 6: Gerek 2018-32/48 sayılı Tebliğ’de gerekse ihracat genelgesinde belirtildiği üzere, ihracat bedellerinin beyan edilen Türk parası veya döviz üzerinden yurda getirilmesi esas olup, bedelin beyan edilenden farklı bir döviz üzerinden ülkeye getirilmesi de mümkündür. Dolayısıyla, GÇB’de ABD Doları, Euro ve İngiliz Sterlini cinsinden yapıldığı belirtilen ihracata ilişkin bedelin bu üç yabancı paradan farklı bir döviz cinsinden yurda getirildiğinin genel usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilmesi ve İBKB’ye bağlanması halinde, İBKB’ye bağlanan ABD Doları, Euro ve İngiliz Sterlini dışındaki yabancı paraların TCMB’ye satışı söz konusu değildir.
 

Soru 7: Türk Lirası ile düzenlenen ihracat satış faturası ve Gümrük Çıkış Beyannamesine bağlı ihracat bedelinin ABD Doları, Euro ve İngiliz Sterlini cinsinden yurda getirilmesi ve İBKB’ye bağlanması halinde İBKB’ye bağlanan ihracat bedelinin %25’inin TCMB’ye satılması gerekir mi?

Cevap 7: 2018-32/48 sayılı Tebliğ’de  ve ihracat genelgesinde belirtildiği üzere, ihracat bedellerinin beyan edilen Türk parası veya döviz üzerinden yurda getirilmesi esastır. Ancak, beyan edilenden farklı bir döviz üzerinden ülkeye getirilmesi yani tahsili de mümkündür. Dolayısıyla, ihracatın Türk Parası ile yapılmış olmasına rağmen, yurda getirilen ve İBKB’ye bağlanan ihracat bedelinin ABD Doları, Euro ve İngiliz Sterlini cinsinden olması halinde, İBKB’ye bağlanan ihracat bedelinin %25’i TCMB’ye satılmak zorundadır.
 

Soru 8: ABD Doları, Euro ve İngiliz Sterlini cinsinden ihracatın muafiyet kapsamındaki ülkelere yapılması halinde ihracat bedelinin %25’inin TCMB’ye satış zorunluluğu uygulamasına tabi olacak mıdır?

Cevap 8: İhracat Genelgesinin Ek:2 no.lu tablosunda belirtilen ülkelere yapılan ihracatlarda, ihracat bedelinin yurda getirilmesi ve banka hesaplarına alınması zorululuğu bulunmadığı için İBKB düzenlenmesi ve dolayısıyla TCMB’ye satış yapılması gerekmemektedir.
 

Soru 9: Serbest bölgelerden yapılan ihracata ilişkin bedellerin %25’i TCMB’ye satış uygulamasına tabi olacak mıdır?

Cevap 9: Serbest bölge işlem formu kapsamında gerçekleştirilen 5.000-ABD Doları veya karşılığı döviz ya da Türk lirasını geçmeyen ihracat işlemlerinde, ihracat bedelinin tamamı ihracatçının serbest tasarrufuna bırakıldığı için muafiyet kapsamındadır. Ayrıca, serbest bölgelerde yerleşik firmalar kambiyo mevzuatı kapsamında yurtdışında yerleşik sayıldığından bu firmalara gelen bedeller için İBKB düzenlenmesine ve Merkez Bankasına satış yapılmasına gerek bulunmamaktadır.
 

Soru 10: Terkin sınırları içerisinde kalan ihracat bedelleri TCMB’ye satış uygulaması dahilinde midir?

Cevap 10: İhracat Genelgesinde belirtilen terkin sınırları dahilindeki ihracat bedelleri için İBKB düzenlenmesi ve TCMB’ye satış yapılması zorunlu değildir.
 

Soru 11: ABD Doları, Euro ve İngiliz Sterlini cinsinden muafiyet kapsamındaki ihracat bedelleri banka hesabına yatırılır ve DAB düzenlenirse, DAB’a bağlanan ihracat bedelinin %25’i TCMB satış uygulaması kapsamında mıdır?

Cevap 11: Muafiyet kapsamındaki ihracat bedelleri için ihracat bedeli olduğunun tevsik edilmesi amacıyla İBKB veya DAB düzenletilmesi halinde bu bedellerin de %25’inin TCMB’ye satılması gereklidir. Diğer taraftan, bu bedellerin sadece Türk lirasına çevrilmesi için bir DAB düzenlenmesi halinde TCMB’ye satış yapılmaz.
 

Soru 12: İhracat bedelinin tamamı mı yoksa yurda getirilip İBKB’ye bağlanan kısmı mı TCMB’ye satışa konu edilir ?

Cevap 12: %25’lik döviz satış tutarı İBKB’ye bağlanacak tutar üzerinden hesaplanacaktır. Örneğin, ihracat bedeli 200.000 Euro olsa bile bunun sadece 100.000 Euro’luk kısmı için İBKB düzenlenmiş ise TCMB’ye satılacak tutar da (100.000 x %25=) 25.000 Euro olacaktır.
 

Soru 13: İBKB düzenlenip TL’ye çevrilen tutar sonradan dövize dönüştürülebilir mi?

Cevap 13: İBKB düzenlenip TL’ye çevrilen tutar ihracatçının serbest tasarrufunda olup ihracatçı tarafından tekrar dövize dönüştürebilir.

KPMG | Şaban Atuçuran

Yorumlar (0)
17
açık
Namaz Vakti 18 Mayıs 2022
İmsak 03:49
Güneş 05:37
Öğle 13:06
İkindi 17:02
Akşam 20:24
Yatsı 22:04
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 37 58
7. Antalyaspor 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 37 52
10. Sivasspor 37 51
11. Galatasaray 37 51
12. Kasımpaşa 37 50
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 37 47
15. Giresunspor 37 45
16. Gaziantep FK 37 43
17. Rizespor 37 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 35 61
4. İstanbulspor 35 59
5. Erzurumspor 35 58
6. Eyüpspor 35 54
7. Manisa Futbol Kulübü 36 49
8. Tuzlaspor 35 49
9. Samsunspor 35 48
10. Gençlerbirliği 35 48
11. Keçiörengücü 35 48
12. Boluspor 35 47
13. Denizlispor 35 46
14. Altınordu 35 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 35 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 37 89
3. Chelsea 36 70
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 36 48
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 36 45
14. Aston Villa 36 44
15. Southampton 37 40
16. Everton 36 36
17. Leeds United 37 35
18. Burnley 36 34
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 85
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 37 64
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 37 42
13. Espanyol 37 41
14. Getafe 37 39
15. Elche 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 37 32
20. Deportivo Alaves 37 31
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@