banner79

banner80

Teknopark istisnası ve Ar-Ge indiriminden yararlananlara getirilen girişim sermayesi yatırımı yapma yükümlülüğüne dair hatırlatmalar

Kimler bu yatırımları yapmak zorunda? Fon ayırma yükümlülüğünün limiti var mı? Fon ne zaman ve nasıl ayrılacak?

MEVZUAT 18.02.2022, 10:58
Teknopark istisnası ve Ar-Ge indiriminden yararlananlara getirilen girişim sermayesi yatırımı yapma yükümlülüğüne dair hatırlatmalar

Değerli okurlar, bugün 2021 yılının başlarında yapılan yasal düzenleme ile bazı vergisel teşviklerden yararlanan özel sektör firmalarına, 2022 yılından itibaren getirilen girişim sermayesi yatırımı yapma yükümlülüğünü (hem mükelleflere hem de yetkisi olan kişi ve kurumlara) hatırlatmak istiyorum. 


Kimler bu yatırımları yapmak zorunda?

Teknoloji geliştirme bölgelerinde (teknoparklarda) faaliyet gösteren gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, münhasıran bu bölgelerdeki yazılım, tasarım ve araştırma – geliştirme (Ar-Ge) faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları 31/12/2028 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden istisna edilmiş bulunuyor (4691 sayılı 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu, Geçici Md.2). 

Diğer taraftan, Ar-Ge ve tasarım harcamalarının yüzde 100’ü oranında Ar-Ge/tasarım indirimi uygulanıyor (5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun Md.3). Yani yapılan Ar-Ge ve tasarım harcamalarının tamamı vergi matrahından indirilebiliyor.

İşte bu vergi avantajlarından yararlanmanın bir maliyeti olarak yararlanılan istisna/indirim tutarının yüzde ikisi tutarında fon ayırma ve bununla belli bir süre içinde Türkiye’de yerleşik girişimcilere yatırım yapmak üzere kurulmuş girişim sermayesi yatırım fonu paylarının satın alınması veya girişim sermayesi yatırım ortaklıkları ya da kuluçka merkezlerinde faaliyette bulunan girişimcilere sermaye olarak konulması şartı getirildi.

Amaç bu istisna ve indirim imkânından yararlananların, bu teşviklerden elde ettikleri kaynakları belli oranda bu ekosisteme yatırmalarını sağlamak.


Fon ayırma yükümlülüğünün limiti var mı?

Evet, var. Her iki düzenlemeye göre de aktarılması gereken yükümlülük, yıllık bazda 20 milyon Türk lirası ile sınırlı.

İlgili Kanunlarda istisna ve indirim için ayrı düzenlemeler yapıldığı için bu fonu ayırma ve yatırım yükümlülüğünün istisna ve indirim için ayrı ayrı yerine getirilmesi gerektiği anlaşılıyor.


Fon ne zaman ve nasıl ayrılacak?

İlgili Kanunlara eklenen hükümlere göre, 1/1/2022 tarihinden itibaren

- Teknoloji geliştirme bölgelerinde faaliyet gösteren ve yıllık beyanname üzerinden istisna edilen kazançları tutarı 1 milyon Türk lirası ve üzerinde olan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafından, bu tutarın yüzde ikisi (4691 sayılı Kanun Ek Md.3),

- Yıllık beyanname üzerinden yararlanılan Ar-Ge ve tasarım indirimi tutarı 1 milyon Türk lirası ve üzerinde olan kurumlar vergisi mükellefleri tarafından, bu tutarın yüzde ikisi pasifte geçici bir hesaba aktarılacak.

Yükümlülük 1/1/2022 tarihinden itibaren elde edilen kazançlar üzerinden değil, bu tarihten itibaren verilecek yıllık beyannameler üzerinden tanımlandığı için hesap dönemi takvim yılı olan mükelleflerin 2022 yılı Nisan ayında verilecek 2021 yılı beyannameleri ile özel hesap dönemi olan mükelleflerin 1/1/2022 tarihinden itibaren verdikleri/verecekleri yıllık beyannameler üzerinde yararlanılan istisna/indirim tutarları üzerinden bu yükümlülüğün yerine getirileceği anlaşılıyor.

Bu konuda hiçbir yetkisi bulunmayan Hazine ve Maliye Bakanlığının yükümlülüğün başlayacağı beyannamelere, dolayısıyla başlayacağı tarihe ilişkin açıklama yapması tereddütleri gidermesi bakımından isabetli olacak.

Yükümlülük yıllık beyannameler için getirildiğinden, geçici vergi beyannameleri üzerinden fon ayırma yükümlülüğü bulunmuyor.

İstisnadan yararlanan gelir vergisi mükelleflerine de fon ayırma yükümlülüğü getirilmişken, indirim nedeniyle sadece kurumlara bu yükümlülük getirilmiş bulunuyor. 

Yıllık beyannameler üzerinde yararlanılacak istisna ve indirim tutarlarının yüzde 2’si oranında hesaplanacak tutarların beyannamenin verilmesi ile kesinleşeceğini ve bu nedenle beyan tarihi itibariyle fona aktarım kaydının yapılması gerektiğini düşünüyorum. Fon kaydı, "549 – Özel Fonlar" hesabına yapılabilir.

Fona aktarılacak tutarların ilgili yıl kârından ayrılacağını, kârın yetersiz olması durumunda ise zarar karşılığında kayda alınacağını söyleyebiliriz.


Süresinde aktarım yapılmamasının müeyyidesi nedir?

Fona kaydedilen tutarların, geçici hesabın oluştuğu yılın (örneğin 2022 yılına ilişkin beyannamelerde yararlanılan tutarlar üzerinden hesaplanan ve 2023 yılı Nisan ayında kayda alınan yükümlülüğün 2023 yılı) sonuna kadar Türkiye’de yerleşik girişimcilere yatırım yapmak üzere kurulmuş girişim sermayesi yatırım fonu paylarının satın alınması veya girişim sermayesi yatırım ortaklıkları ya da kuluçka merkezlerinde faaliyette bulunan diğer girişimcilere sermaye olarak konulması şart.

Bu tutarların ilgili yılın sonuna kadar aktarılmaması (yani öngörülen girişim sermayesi yatırımlarının yapılmaması) durumunda, yıllık beyanname üzerinden istisna edilen kazançlar ile indirim konusu yapılan tutarların yüzde 20’si, ilgili yılda yararlanılan gelir ve kurumlar vergisi istisnası ile Ar-Ge/tasarım indirimine konu edilemez. Bu tutarlar nedeniyle zamanında alınmayan vergiler vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın tarh edilir. Düzenlemelerde belirtilmemiş olsa da genel hükümlere göre vergilerin gecikme faizi ile birlikte aranması gerekir.


Cumhurbaşkanına verilen yetkiler neler?

Düzenlemelerin ikisine göre de Cumhurbaşkanı, uygulamaya ilişkin tutar ve oranları birlikte ya da ayrı ayrı sıfıra kadar indirmeye, beş katına kadar artırmaya yetkili.

Cumhurbaşkanı bu yetkilerini bugüne kadar kullanmadı. Yetkinin kullanılıp kullanılmayacağını da bilemeyiz, ancak içinde bulunduğumuz kriz ortamı dikkate alınarak oran ve tutarların düşürülmesi isabetli olacaktır.  


Uygulama usul ve esasları henüz belirlenmedi

Her iki düzenlemeye göre de uygulamaya ilişkin usul ve esasların yönetmelikle belirlenmesi gerekiyor. 

Yasal düzenleme yapıldıktan sonra değiştirilen Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Uygulama Yönetmeliğinde bu konuya ilişkin yapılan tek belirleme, Yönetmeliğe "Girişim sermayesi uygulamaları" başlıklı 35/c maddesinin eklenmesi oldu. Bu madde aynen kanuni düzenlemede yer alan hükümleri içeriyor. Yani teknoloji geliştirme bölgeleri ile ilgili uygulama usul ve esaslarının henüz belirlenmemiş olduğunu söylemek yanlış olmaz.

Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Uygulama ve Denetim Yönetmeliğinde ise bu konuda herhangi bir değişiklik yapılmadı.

22 Mart 2021 tarihli yazımda uygulama esaslarına ilişkin eksiklik ve sorunları ifade etmiştim. Maalesef kanuni düzenleme benzer örneklere göre çok yetersiz. Sanki Maliyenin elinden çıkmamış gibi...

Her yeni düzenleme sonrasında erteleme beklentisi artık alışkanlık haline geldi. Ancak bu defa soru işaretleri çok fazla. Ayrıca yatırım yapılacak yeterli girişim sermayesinin olmadığı söyleniyor. Bu nedenlerle kanuni düzenlemedeki eksikliklerin giderilmesine ve uygulama esaslarının yayımlanmasına yetecek kadar bir süre için erteleme yararlı olabilir.

Bu konunun ilgili kişi ve kurumların ajandasında en kısa sürede yer alması dileğiyle…

T24 | Erdoğan SAĞLAM

Yorumlar (0)
22
açık
Namaz Vakti 17 Mayıs 2022
İmsak 03:50
Güneş 05:38
Öğle 13:05
İkindi 17:01
Akşam 20:23
Yatsı 22:03
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 37 58
7. Antalyaspor 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 37 52
10. Sivasspor 37 51
11. Galatasaray 37 51
12. Kasımpaşa 37 50
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 37 47
15. Giresunspor 37 45
16. Gaziantep FK 37 43
17. Rizespor 37 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 35 61
4. İstanbulspor 35 59
5. Erzurumspor 35 58
6. Eyüpspor 35 54
7. Manisa Futbol Kulübü 36 49
8. Tuzlaspor 35 49
9. Samsunspor 35 48
10. Gençlerbirliği 35 48
11. Keçiörengücü 35 48
12. Boluspor 35 47
13. Denizlispor 35 46
14. Altınordu 35 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 35 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 36 86
3. Chelsea 36 70
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 67
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 36 48
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Crystal Palace 36 45
13. Aston Villa 36 44
14. Newcastle 37 44
15. Southampton 36 40
16. Everton 36 36
17. Leeds United 37 35
18. Burnley 36 34
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 85
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 37 64
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 37 42
13. Espanyol 37 41
14. Getafe 37 39
15. Elche 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 37 32
20. Deportivo Alaves 37 31
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@