banner79

banner80

Varlığa dayalı menkul kıymetler ihracı

28.08.2021

MEVZUAT 28.08.2021, 14:03
Varlığa dayalı menkul kıymetler ihracı

Yazın son günlerinin keyfini çıkarıp, şöyle bir uzanmışken, bir de film patlatayım diyorsunuz.  2007-2008 finansal krizinden bahseden ve likit olmayan varlıkların nasıl “seküritizasyon” yoluyla  satıldığı ve nakde dönüştürüldüğünü anlatan filmin adı “Inside Job”. Ama önce seküritizasyon ve  varlığa dayalı menkul kıymetler nedir, varlıklar nasıl bilanço dışına çıkarılabilir, bahsedelim ki, siz  de “Inside Job”’u zevkle seyreder, belki bir de üstüne “Margin Call”’u patlatırsınız.
 

Nedir bu seküritizasyon? 

Seküritizasyon, kurumların (kaynak kuruluş - originator) bilançolarında yer alan likit olmayan  varlıklarını bir havuzda veya merkezde toplayarak organize piyasalarda pazarlanabilir, likiditesi  yüksek menkul kıymet haline dönüştürme işlemidir. Bu menkul kıymetler (securities), Varlığa  Dayalı Menkul Kıymetler (VDMK - Assets Backed Secuirities) ve İpoteğe Dayalı Menkul Kıymetler  (İDMK, Mortgage-backed Securities) olarak ihraç edilen menkul kıymetin dayanak varlığına göre  iki çeşide ayrılır.  

“O zaman, elde likit olmayan ne var ne yok bohçaya koyarım.” derseniz, yanılırsınız. Sermaye  Piyasası Kurulu, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında, hangi kurumların bu işlemleri  yapabileceğini ve torbaya hangi varlıkların gireceğini “Varlığa Dayalı veya İpoteğe Dayalı Menkul  Kıymetler Tebliği (III-58.1)” ile tanımlamış bulunmakta. Torbada yer alabilecek varlıklara, ben  diyeyim kredi kartı alacakları, bankaların ve finansman şirketlerinin tüketici kredileri ile ticari  kredilerinden kaynaklanan alacakları, mal ve hizmet üretimi faaliyetinde bulunan anonim  ortaklıkların müşterilerine yaptıkları faturalı satışlardan kaynaklanan senede veya teminata  bağlanmış ticari alacakları, siz deyin konut kredilerinden kaynaklanan alacaklar. Daha neler  neler… 
 

Gelsin paralar 

Gelelim işleme… Önce bize likide olmayan varlıklarını satacak kaynak kuruluş bulacağız, ki bunlar  da genelde bankalar, finansal kiralama şirketleri, finansal kuruluşlardır. Alacak havuzunu  satacağımız bir Özel Amaçlı Kuruluş (SPV - Special Purpose Vehicle, Structured Entity) da kuralım  ki, SPV bu alacakları göstererek menkul kıymet ihraç etsin, örneğin VDMK, ve yatırımcılardan  aldığı paralarla da kendisine satılan/transfer edilen varlıkların parasını kaynak kuruluşa ödesin. Eğer ki bizim menkul kıymet ihraççısı fon olacaksa, VDMK için Varlık Finansmanı Fonu, İDMK  ihracı ise Konut Finansmanı Fonu kurulmalıdır.  

Film arasına çıkmadan önce birinci bölümün kısa bir özetini yapalım: Kaynak kuruluş, likit  olmayan varlıklarını sattı, cebine parayı koydu. VDMK’ya yatırım yapan yatırımcı, kaliteli  alacaklardan gelecek nakitle dünya turuna mı çıksam diye hayallere daldı. Aradaki kuruluş SPV’de  “Benim zaten ömrüm bir kelebek misali, VDMK süresinin sonunda biter, gider” dedi. Bu arada  belirtmeden geçmeyeyim, Türkiye’de fonlar süreli ve süresiz olarak kurulabilir, ancak VDMK  ihracı dışında başka iş yapamayacakları için süresiz kurulsalar, boş zamanlarında çekirdek mi  çitleyecekler sorusu aklıma gelmiyor değil. Yan rollerde menkul kıymetleştirilen alacakların  tahsilat ve takip hizmetlerini veren "hizmet sağlayıcıları" da unutmayalım. Bu role en çok “Müşterilerimi en iyi ben bilirim, tahsilatları da en iyi ben yaparım” diyen kaynak sağlayıcı  bankalar yakışır. Merak etmeyin, hizmet sağlayıcı ortalığı boş bulup, “Astığım astık, kestiğim  kestik” diyemez. SPK Tebliği, hem fonun, hem de hizmet sağlayıcının yapısını ve görev  tanımlarını belirlemiş. Bir de size güzel haberim var: SPK “risk tutma yükümlülüğü” demiş, ama  ben daha ziyade “sağlam kazığa bağlama” derdim. Alacaklarını fona veya bizim SPV’ye devreden  kaynak kuruluş veya kurucu, VDMK’ın nominal değerinin %5’ini almak ve vadesinin sonuna kadar  elinde tutmak zorundadır.  

Şimdi siz film arasında mısır mı patlatacaksınız, çay mı demleyeceksiniz, acele edin! İkinci yarı  haftaya yayımda. Bakalım o varlıklar bankanın/işletmenin bilançosundan dışarı çıkabilecek mi?  Fon öksüz mü kalacak, yoksa banka onu sahiplenip, konsolide edecek mi? İkinci yarıda buluşmak  üzere…

PWC | Aslı GEDİK

Yorumlar (0)
4
açık
Namaz Vakti 28 Ocak 2022
İmsak 06:44
Güneş 08:12
Öğle 13:22
İkindi 15:58
Akşam 18:22
Yatsı 19:45
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 54
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Karagümrük 23 30
13. Kasımpaşa 23 27
14. Göztepe 23 27
15. Galatasaray 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 47
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Arsenal 21 36
7. Tottenham 20 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Barcelona 21 35
6. Real Sociedad 21 34
7. Villarreal 22 32
8. Rayo Vallecano 21 31
9. Athletic Bilbao 22 31
10. Valencia 22 29
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 22 22
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 22 17
20. Levante 21 11
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@