banner79

banner80

Yapılandırma kanunu kapsamında ödenen yükümlülüklerin vergi matrahından gider olarak indirilmesi

Enflasyon farklarının (Yİ-ÜFE tutarlarının), genel hükümlere göre vergi matrahından gider olarak indirilmesi mümkün olmayan gecikme zammı veya gecikme faizi yerine alınıyor olması, bunları hukuken gecikme zammı veya gecikme faizine dönüştürmez.

MEVZUAT 01.11.2021, 09:35
Yapılandırma kanunu kapsamında ödenen yükümlülüklerin vergi matrahından gider olarak indirilmesi

Eylül ayı sonunda başvuru süresi biten yapılandırma kanunu kapsamında ödenmesi gereken tutarların vergi matrahından indirilebilmesi konusunu 7 Temmuz tarihli yazımda ayrıntılı bir şekilde irdelemiştim.

Bugün 1 Kasım 2021, peşin ödemelerin ve ilk taksitin son ödeme günü. Bu nedenle konuyu özellikle yapılandırma kanunu kapsamında ödenmesi gereken spesifik yükümlülükler yönünden hatırlatma ihtiyacı duydum.

Aşağıdaki görüşlerim, Vergi Usul Kanununa göre (yani vergisel açıdan) yapılması gereken muhasebe kayıtlarına yöneliktir. Finansal tablolarını TMS/TFRS’ye göre düzenlemek zorunda olan şirketler, ödenmesi gereken vergilerin finansal tablolara yansıtılması konusunu ilgili standartlar yönünden ayrıca değerlendirmelidir.
 

Matrah ve vergi artırımı nedeniyle ödenmesi gereken vergiler

Matrah ve vergi artırımı nedeniyle ödenmesi gereken vergiler, kanunda açıkça yazdığı için vergi matrahının tespitinde indirim konusu yapılamaz. Bu tutarlar, tahakkuk tarihi itibariyle kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) olarak dikkate alınmalıdır. Ödenmesi gereken tutarlar KKEG olarak dikkate alınacağından, taksitli ödemeyi tercih eden mükelleflerin ilgili taksitleri, tahakkuk tarihi yerine taksit tarihleri itibariyle gider yazmasının vergisel açıdan bir sakıncası yoktur.

Kasa mevcudu ve ortaklardan alacakların düzeltilmesi nedeniyle ödenen vergiler

Kayıtlarda yer aldığı hâlde işletmede bulunmayan kasa mevcudu ve ortaklardan alacaklar ile bunlarla ilgili diğer işlemler dolayısıyla beyan edilen tutarlar üzerinden yüzde 3 oranında ödenmesi gereken vergiler, kanunda açıkça düzenlendiği için kurumlar vergisi matrahının tespitinde indirim konusu yapılamaz. Yani KKEG olarak dikkate alınması gerekir.
 

Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanan tutarlar

Yapılandırılan borçlara ilişkin gecikme zammı ve gecikme faizlerinin silinerek bunların YERİNE alınan enflasyon farklarının (Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanan tutarların) gider yazılıp yazılamayacağı konusunda kanunda herhangi bir düzenleme bulunmuyor.

Bu nedenle, genel hükümlere göre bunların gider olarak indirilebileceğini düşünüyorum. Çünkü, bunlarla ilgili olarak yapılandırma kanununda özel bir yasaklama bulunmuyor.

Enflasyon farklarının (Yİ-ÜFE tutarlarının), genel hükümlere göre vergi matrahından gider olarak indirilmesi mümkün olmayan gecikme zammı veya gecikme faizi yerine alınıyor olması, bunları hukuken gecikme zammı veya gecikme faizine dönüştürmez.

Yapılandırma kanununda gider olarak indirimi mümkün olmayan yükümlülükler açıkça yazılmıştır. Bunların arasında Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanan tutarlar yoktur.

Ancak Vergi İdaresi, geçmiş yapılandırma uygulamalarında, bu tarz tutarların vergi matrahından indirilemeyeceği yönünde özelgeler vermişti. 

Bu görüşlerin temel dayanağı, bunların gecikme faizi ve gecikme zammı gibi fer'i amme alacakları yerine alındığı gerekçesi idi. Ancak vergi hukukunda kıyas yasağı vardır. Kanunda açıkça yazılmayan bir konuda kıyasen hüküm verilemez.

Bu nedenle özelgelere katılmadığımı belirtmek isterim. Vergide yasallık ilkesi bu tutarların gider yazılmasını gerektirir.

Yİ-ÜFE tutarlarının, üzerinden hesaplandığı borç aslının gider yazılabildiği hallerde gider yazılabileceği yönünde görüşler de vardır. Bu tutarların borç aslı gibi değerlendirilmesi gerektiği (yani bir anlamda borç aslına dönüştüğü) yönünde bir hüküm bulunmadığı için bu görüşlere de katılmıyorum.
 

Taksitli ödemelerdeki katsayı farklarının durumu

Taksitli ödemeyi tercih edenler taksit sayısına göre bir tür “vade farkı” niteliğinde katsayı farkı ödemek zorundalar. Kanunda bu ödemelerin gider kaydı ile ilgili de açık bir hüküm bulunmuyor.

Bu nedenle, katsayı farklarının da genel hükümlere göre gider olarak indirilebileceğini düşünüyorum:

Katsayı farkları; vergi matrahından indirilmesi mümkün olmayan, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Kanun hükümlerine göre ödenen gecikme zammı veya tecil faizi olmadığı gibi, Vergi Usul Kanununa göre ödenen gecikme faizi niteliğinde de değildir.

7326 sayılı Kanunda gider olarak indirimi mümkün olmayan yükümlülükler açıkça sayılmış olup, bunların arasında katsayı farkları yoktur. Yukarıda belirttiğim gibi vergi hukukunda kıyas yasaktır.

Katsayı farkları esasen vade farkı niteliğindedir. Vade farklarının da vergi matrahından indirilmesi prensip olarak mümkündür. Yasallık ilkesi bu tutarların da vergisel açıdan gider yazılmasını gerektirir.

Katsayı farkları, Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanan tutarlar gibi gecikme faizi veya gecikme zammı yerine alınan bir yükümlülük de değildir. Yani böyle zorlama bir gerekçe de söz konusu olamaz. Kaldı ki, bu tutarları taksitlendirmek yerine kredi kullanarak peşin ödeyen firmaların, kredi faiz giderlerini gider olarak dikkate alabileceği dikkate alındığında, bu katsayı farklarının da gider olarak indirilebilmesi gerekir.
 

Riske girmek istemeyen mükellefler ne yapabilir?

Açıkça vergisel açıdan gider yazılması yasaklanmamış enflasyon farkları (Yİ-ÜFE tutarları) ile taksit katsayı tutarlarının vergi matrahından indirilebileceğini düşünüyorum.

Benim tespit edebildiğim, yeni yapılandırma kanununa ilişkin bu konuda herhangi bir resmi görüş (sirküler, özelge vs.) bulunmasa da geçmişteki özelgeler, Maliyenin bu konuda farklı düşünme olasılığının bulunduğunu gösteriyor. Özellikle gecikme zammı ve faizi yerine alınan enflasyon farkları açısından Maliyenin görüşü daha net olarak tahmin edilebilir. Taksit farkları içinse böyle bir netlik söz konusu değil.

Bu nedenle, söz konusu tutarları vergi matrahından indirerek vergi/tarhiyat riski almak istemeyen mükellefler, 2021 yılı gelir/kurumlar vergisi beyannamelerini bu açıdan ihtirazî kayıtla vererek dava açmayı düşünebilirler. 

T24 | Erdoğan SAĞLAM

Yorumlar (0)
9
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 09 Aralık 2021
İmsak 06:38
Güneş 08:10
Öğle 13:01
İkindi 15:22
Akşam 17:43
Yatsı 19:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 15 39
2. Konyaspor 15 27
3. Fenerbahçe 15 27
4. Hatayspor 15 26
5. Başakşehir 15 25
6. Alanyaspor 15 24
7. Galatasaray 15 23
8. Karagümrük 15 22
9. Beşiktaş 15 21
10. Adana Demirspor 15 20
11. Sivasspor 15 19
12. Giresunspor 15 19
13. Kayserispor 15 19
14. Altay 15 18
15. Antalyaspor 15 18
16. Gaziantep FK 15 18
17. Göztepe 15 14
18. Öznur Kablo Yeni Malatya 15 14
19. Kasımpaşa 15 11
20. Rizespor 15 10
Takımlar O P
1. Ankaragücü 15 30
2. Erzurumspor 13 28
3. Ümraniye 14 27
4. Eyüpspor 14 27
5. Bandırmaspor 14 25
6. Samsunspor 14 22
7. Tuzlaspor 13 21
8. İstanbulspor 14 20
9. Kocaelispor 14 20
10. Gençlerbirliği 14 20
11. Boluspor 14 19
12. Adanaspor 15 19
13. Menemenspor 14 18
14. Bursaspor 14 17
15. Manisa FK 15 17
16. Denizlispor 14 15
17. Ankara Keçiörengücü 14 14
18. Altınordu 15 13
19. Balıkesirspor 14 7
Takımlar O P
1. Man City 15 35
2. Liverpool 15 34
3. Chelsea 15 33
4. West Ham 15 27
5. Tottenham 14 25
6. M. United 15 24
7. Arsenal 15 23
8. Wolverhampton 15 21
9. Brighton 15 20
10. Aston Villa 15 19
11. Leicester City 15 19
12. Everton 15 18
13. Brentford 15 17
14. Crystal Palace 15 16
15. Leeds United 15 16
16. Southampton 15 16
17. Watford 15 13
18. Burnley 14 10
19. Newcastle 15 10
20. Norwich City 15 10
Takımlar O P
1. Real Madrid 16 39
2. Sevilla 15 31
3. Real Betis 16 30
4. Atletico Madrid 15 29
5. Real Sociedad 16 29
6. Rayo Vallecano 16 27
7. Barcelona 15 23
8. Valencia 16 22
9. Athletic Bilbao 16 21
10. Osasuna 16 21
11. Espanyol 16 20
12. Mallorca 16 19
13. Villarreal 15 16
14. Celta de Vigo 16 16
15. Granada 15 15
16. Elche 16 15
17. Deportivo Alaves 15 14
18. Cádiz 16 12
19. Getafe 16 11
20. Levante 16 8
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@