banner79

banner80

ZARAR BEYAN EDEN ŞİRKETLER VE ORTAKLARI DİKKAT!

MEVZUAT 25.12.2019, 13:03 25.12.2019, 13:11
ZARAR BEYAN EDEN ŞİRKETLER  VE ORTAKLARI  DİKKAT!

Öncelikle belirtmeliyim ki makalemde anlatacağım konular tavsiye niteliği dahi taşımayıp bir bilanço yılı (veya takvim yılı) kapanırken zarar beyan eden ve ortaklar cari hesabını borçlu olarak bilanço kapatan şirketlere kısaca hatırlatma niteliğinde olacaktır. Şimdiden keyifli okumalar diyorum.
 

Şirketten para çeken ortakların durumu (Ortaklar cari hesabının borç bakiye vermesi) : 6102 yılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre şirket ortaklarına borçlanma yasağı getirilmiş ancak sonrasında çıkarılan 6335 sayılı yasayla şirket ortaklarının belli şartlar altında şirketten borçlanabileceklerine yönelik düzenlemeler yapılmıştır. Zarar açıklayacak şirket ortaklarının şirketten para çekmeleri konusu cezai yaptırımlara konu olabildiğinden zarar beyan edebilecek şirketlerin çıkarılacak ara bilançolarında durum değerlendirmesi yapmaları şirket ve ortaklarının yararına olacaktır.
 

Şirket  ortakları hangi durumlarda şirketten para çekebilir ?

6102 sayılı TTK' nın 358'inci maddesine göre,

  • Pay sahipleri, sermaye taahhüdünden doğan vadesi gelmiş borçlarını ifa etmedikçe şirkete borçlanamaz.
  • Pay sahipleri şirketin serbest yedek akçelerle birlikte kârı geçmiş yıl zararlarını karşılayacak düzeyde olmadıkça şirkete borçlanamaz.

Kanun gerekçesini incelediğimizde pay sahiplerinin şirkete karşı borçlanmalarının yani, sermaye taahhüdü dahil, birçok iş ve işlemde şirket kasasını kullanmalarının, kişisel harcamalarını bu kanaldan yapmalarının, hatta şirketten para çekmelerinin engellenmesi amaçlanmaktadır. Hükme aykırılık, aynı zamanda cezaî yaptırıma da bağlanmıştır (TK madde 562, b.4).

Kanun metninin çok genel bir ifade kullanıyor olması sermaye taahhüt borcu bulunan ortağın mı borçlanamayacağı yoksa şirketin bilançosunda sermaye taahhüdünün bulunmasının tüm ortaklara borçlanma yasağı mı getirdiği anlaşılamamaktadır. Kanaatimiz kanununun işlerliği açısından sermaye taahhüt borcu bulunan ortağın borçlanamayacağı yönündedir.
 

Peki diğer şarta göre; kanununun düzenleme amacına aykırılık teşkil edebileceği (düşünülebilecek) şekilde geçmiş yılda çok küçük bir kâr eden şirket, bu cari yıl içerisinde hazırlanan ara bilançolarında (geçici vergi dönemlerinde) büyük oranda zarar etmişse, ortakları borçlanabilecek midir?
 

Bu sorunun cevabı ise T.T.K.376’ncı madde de   “… son yıllık bilançoya göre” diye tanımlama yapılmış bununla hangi bilanço kastedildiği kanun gerekçesinde anlatılmıştır.

Madde gerekçesinde, son yıllık bilançodan kastın, yalnızca son yıl bilançosu olmayıp, bir ara bilançoda durum tespit edilmiş ise, yönetim kurulunun son yıllık bilançoyu beklemesi gerekmeyeceği açık bir ifade ile izah edilmiştir. Kanaatimiz cari dönemde zarar eden şirket ortaklarının şirkete borçlanmaları halinde cezai yaptırımlarla karşı karşıya kalabilecekleri yönündedir.   

“Sermaye” terimi ile bilânçoda sermaye kalemi altında yer alan esas sermaye ve kayıtlı sermaye sisteminde çıkarılmış sermaye; kanunî yedek akçe ile 519 uncu madde hükmünde düzenlenen akçeler kastedilmiştir.

 

T.T K.MADDE 376- (1) Son yıllık bilançodan, sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının yarısının zarar sebebiyle karşılıksız kaldığı anlaşılırsa, yönetim kurulu, genel kurulu hemen toplantıya çağırır ve bu genel kurula uygun gördüğü iyileştirici önlemleri sunar.

(2)  Son yıllık bilançoya göre, sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının üçte ikisinin zarar sebebiyle karşılıksız kaldığı anlaşıldığı takdirde, derhâl toplantıya çağrılan genel kurul, sermayenin üçte biri ile yetinme veya sermayenin tamamlanmasına karar vermediği takdirde şirket kendiliğinden sona erer.
 

Son yıllık bilânçodan, zararlar sebebiyle sermaye ile kanunî yedek akçeler toplamının üçte ikisinin karşılıksız kaldığı anlaşıldığı takdirde, yönetim kurulunun çağrısı üzerine genel kurul iki karardan birini alabilir,

(1) Sermayenin üçte biri ile yetinme, yani sermayenin azaltılıp zararın bünye dışına atılması;

(2) Tamamlama.
 

       Bu iki karardan birini almamışsa anonim şirket sona erer. Tamamlama ile azaltılan sermaye kadar veya ondan fazla sermaye artırımı yapılması veya bilânço açıklarının pay sahiplerinin tümünce (Tasarı m. 421 (1), b.1) veya bazı pay sahipleri tarafından kapatılması ya da bazı alacaklıların alacaklarını silmesi kastedilmektedir. Tamamlamada oybirliği sağlanırsa her pay sahibi bilânço açığını (495 MADDE 376 ) kapatacak parayı vermekle yükümlüdür. Bu yoldaki bir genel kurul kararı ( Tasarının 421 inci maddesinin ikinci fıkrasının birinci bendi anlamında) bir belirli olaya özgü ek yüküm ihdas etmiş demektir. Bu ek yüküm ne sermaye konulması ne de borç verilmesi olmayıp karşılıksızdır. Oybirliği sağlanmamışsa bazı pay sahiplerinin kendi istekleriyle tamamlama yapmalarına engel yoktur.

Not: Sermaye artırımı konusuna bilinirliği açısından değinilmemiştir. 

Faydalı olması ümidiyle…

Özkan ÇİNAR                                                                                                      
Mali Müşavir/SPK Denetçisi
Yönetim Danışmanı/Eğitmen    

Kaynak: www.bdTurkey.com
(Bu makale kaynak göstermeden yayınlanamaz. Kaynak gösterilse dahi, makale aktif link verilerek yayınlanabilir. Kaynak göstermeden ve aktif link vermeden yayınlayanlar hakkında yasal işlem yapılacaktır.)

Yorumlar (0)
10°
açık
Namaz Vakti 26 Ocak 2021
İmsak 06:45
Güneş 08:13
Öğle 13:22
İkindi 15:56
Akşam 18:20
Yatsı 19:43
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 20 44
2. Fenerbahçe 20 42
3. Galatasaray 20 39
4. Gaziantep FK 20 35
5. Alanyaspor 20 34
6. Trabzonspor 20 33
7. Hatayspor 20 32
8. Karagümrük 20 30
9. Malatyaspor 20 27
10. Antalyaspor 20 26
11. Göztepe 20 25
12. Kasımpaşa 20 25
13. Rizespor 20 25
14. Sivasspor 20 24
15. Başakşehir 20 24
16. Konyaspor 20 23
17. Kayserispor 20 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 20 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 20 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 18 38
2. İstanbulspor 18 37
3. Samsunspor 18 36
4. Altay 18 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Ankara Keçiörengücü 18 31
7. Bursaspor 18 30
8. Tuzlaspor 18 30
9. Altınordu 18 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 18 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 18 19
14. Menemen Belediyespor 18 19
15. Akhisar Bld.Spor 18 16
16. Balıkesirspor 18 16
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Aston Villa 17 29
9. Chelsea 19 29
10. Southampton 18 29
11. Arsenal 19 27
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 19 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 18 47
2. Real Madrid 19 40
3. Barcelona 19 37
4. Sevilla 19 36
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 20 28
8. Real Betis 20 27
9. Athletic Bilbao 19 24
10. Celta de Vigo 20 24
11. Cádiz 20 24
12. Levante 19 23
13. Getafe 19 23
14. Valencia 20 20
15. Eibar 20 20
16. Real Valladolid 20 20
17. Osasuna 20 19
18. Deportivo Alaves 20 18
19. Elche 18 17
20. Huesca 20 13
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@