banner79

banner80

Bilançoda saatli bomba “şerefiye”

MUHASEBE 31.01.2020, 13:21
Bilançoda saatli bomba “şerefiye”

“Hani iyi günde kötü günde, bir ömür beraber olacaktık. Nerede birbirimize verdiğimiz o sözler…” Kraft Heinz Co’nun CFO’su geçen sene finansal tablolarına 7.3 milyar dolar şerefiye değer düşüklüğü yazıp, arkasından da bu habere tepki olarak şirket hisseleri 13.23 dolar düştüğünde muhtemelen bu sözleri söylemiştir. Belki de “General Electric Co. evvel ki sene 22 milyar şerefiye değer düşüklüğü gideri yazmıştı, biz yine ucuz kurtulduk” da demiş olabilir. Calcbench Inc. şirketinin Eylül sonu itibariyle şirket finansal tablolarından derlediği bilgiye göre Amerika Birleşik Devletleri pazarında işlem gören halka açık şirketlerin bilançolarındaki şerefiye tutarı 5.5. trilyon doları geçiyormuş (Bilgi WSJ’dan alınmıştır. Kafadan sallıyorum zannetmeyin). Şerefiye değer düşüklüğünde gelir tablosuna gider olarak yazılacak rakamın muazzamlığına bakar mısınız?

Gönül isterdi ki size Türkiye’den de rakamsal bilgiler vereyim ama maalesef konuyla ilgili bir araştırma veya analize şu ana kadar rastlayamadım. İlgilenenlere duyurulur…

 

Şerefiyenin doğuşu

Şerefiye nereden çıkar derseniz, bir gönül ilişkisinin meyvesi olduğunu söylemek yanlış olmaz. Nasıl mı? Örneğin mahallemizin bıçkın delikanlısı Amazon Inc. gönlünü Whole Foods Market Inc.’ye kaptırır ve babasından ister. Başlık parası olarak 2017 senesinde 13.7 milyar dolar öder. Öder ödemesine de havalı market zinciri Whole Foods’un süpermarketlerinin ve varlıklarının değeri olsa olsa 9 milyar dolar etmektedir. Bu durumda sormazlar mı “…Ya sen hangi akla hizmet değerinden daha fazla para ödedin?” diye. Türkiye Finansal Raporlama Standartları, TFRS 3 İşletme Birleşmesi Standardı uyarınca edinen işletme (Amazon Inc.) işlem tarihinde edinilen işletmenin (Whole Foods) net varlıklarının gerçeğe uygun değeri ile ödediği veya ödeyeceği para arasındaki farkı karşılaştıracaktır. Edinilen işletmenin tanımlanabilir varlıkların ve üstlenilen tanımlanabilir borçların birleşme tarihindeki net tutarları ödeyeceğiniz bedelden düşükse, aradaki fark bilançoda ayrı bir varlık olarak, şerefiye (goodwil) diye muhasebeleştirilir. Tersi durumda ise yani daha değerli bir varlığı daha ucuza aldıysanız, bu işlem sonucu ortaya çıkan fark “pazarlıklı satın alma (negatif goodwill)” olarak kar-zarar tablosunda gelir olarak muhasebeleştirecektir.

Hemen söyleyeyim sizin aklınızdaki sorunun aynısını geçen sene Temmuz ayında FASB (Financial Accounting Standards Board – Amerika’daki muhasebe standartlarını yayımlayan kuruluş) sordu: “Şerefiye nedir?” Soruyu görünce herhalde bu bir şaka, bizdeki 1 Nisan onlarda Temmuz ayına tekabül ediyor diye düşündüm ama bir yandan da Amerika pazarındaki şirketlerin bilançolarda taşıdıkları 5.5 trilyon dolar şerefiyeyi hatırlayınca, ne kadar sorgulasalar yeridir dedim.

Şerefiye, maddi olmayan varlık olarak ayrı sınıflandıramadığımız, sinerji, pazar payı, rakibin bünyeye katılması, maliyetlerde verimlilik sağlanması, teknolojiye erişim gibi farklı neden ve amaçlarla uzun vadede bize fayda sağlayacağını düşündüğümüz maddi olmayan duran varlıktır.

Bilançoya varlık yazmak güzelde, şerefiye ve sınırsız yararlı ömre tabi maddi olmayan duran varlıklar amortismana tabi tutulmaz ve değer düşüklüğü göstergesi olsun olmasın her yıl değer düşüklüğü testine tabi tutulur. Değer düşüklüğü gideri de gözünün yaşına bakmadan kâr zarar tablosunda gider olur.
 

Şerefiyenin çöküşü - aşkın sonu

Anlayacağınız Amazon Inc’ın derdi süpermarket zincirini babasından alınca bitmeyecek, her yıl (tercihen aynı tarihlerde) defterlerinde kayıtlı şerefiye tutarını TMS 36 Varlıklarda Değer Düşüklüğü Standardı hükümlerince geri kazanılabilir tutar ile karşılaştıracak. Bu da Amazon’a yanlış bir gönül ilişkisine mi girdi yoksa bu işten kazançlı mı çıktığının muhakemesini verecek.

Geri kazanılabilir tutar (recoverable amount), bir varlığın veya nakit yaratan birimin, satış maliyetleri düşülmüş gerçeğe uygun değeri (fair value less costs of disposal) ile kullanım değerinden (value in use) yüksek olanıdır. Satış maliyetleri düşülmüş gerçeğe uygun değeri genellikle “market approach” olarak tanımlanıp, sattığımda varlıktan veya nakit üreten birimden elde edeceğim tutarı gösterirken; kullanım değeri genellikle “income approach” diye değerlendirilip bu varlık veya nakit üreten birimin bana sağlayacağı net nakit akımını gösterir (örneğin net temettülerin bugüne indirgenmesiyle bulacağım değer). İndirgenmiş nakit akımı işletmenin beklentilerini gösteren bir yöntem olduğu için bu hesaplamaya konu olan bütçeler yönetim onaylı, ayakları yere sağlam rakamlardan oluşmalı, hesaplamalarda öngörülen varsayımlar (büyüme oranı, iskonto oranı) dipnotlarda detaylı olarak açıklanmalıdır. Yoksa biz nereden bilelim bu şerefiye Amazon’nun sonsuz aşkının simgesi mi, yoksa ileriye dönük bir hamlesi mi.

PWC | Dünya | Aslı GEDİK

Yorumlar (0)
12°
açık
Namaz Vakti 24 Ocak 2021
İmsak 06:46
Güneş 08:15
Öğle 13:21
İkindi 15:54
Akşam 18:18
Yatsı 19:41
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 19 41
2. Galatasaray 20 39
3. Fenerbahçe 19 39
4. Gaziantep FK 19 34
5. Trabzonspor 20 33
6. Alanyaspor 19 31
7. Hatayspor 19 31
8. Karagümrük 20 30
9. Malatyaspor 20 27
10. Antalyaspor 20 26
11. Göztepe 19 25
12. Rizespor 20 25
13. Sivasspor 19 24
14. Başakşehir 20 24
15. Konyaspor 20 23
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 20 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 18 38
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Ankara Keçiörengücü 18 31
7. Bursaspor 18 30
8. Tuzlaspor 18 30
9. Altınordu 17 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 18 19
14. Akhisar Bld.Spor 18 16
15. Menemen Belediyespor 17 16
16. Balıkesirspor 18 16
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Aston Villa 17 29
9. Chelsea 19 29
10. Southampton 18 29
11. Arsenal 19 27
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 19 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 17 44
2. Real Madrid 19 40
3. Sevilla 19 36
4. Barcelona 18 34
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 20 28
8. Real Betis 20 27
9. Cádiz 20 24
10. Levante 19 23
11. Getafe 18 23
12. Celta de Vigo 19 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 19 20
15. Real Valladolid 20 20
16. Eibar 19 19
17. Osasuna 20 19
18. Deportivo Alaves 20 18
19. Elche 17 17
20. Huesca 20 13
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@