banner79

banner80

Zamanında yapılmayan bir muhasebe kaydı önemli sonuçlar yaratabilir

02.09.2021

MUHASEBE 02.09.2021, 13:26
Zamanında yapılmayan bir muhasebe kaydı önemli sonuçlar yaratabilir

Basit hatalar sadece vergide değil, her alanda, özellikle ticari hayatta önemli sonuçlara neden  olabiliyor.  

Vergi uygulamalarında da zaman zaman, atılması gereken bir muhasebe kaydının zamanında  atılmamasının veya yanlış atılmasının, beyannamelerin süresinde verilmemesinin, beyannamede  doldurulması gereken bir satırın boş bırakılmasının, verilmesi gereken bir dilekçenin  verilmemesinin nelere mal olduğunu görüyoruz. Bu eksikler veya hatalar bazen haklarımızın geri  dönmemek üzere kaybolmasına, bazen telafi edilemez sonuçlara, bazen gereksiz maddi kayıplara,  bazen de gereksiz ve zor bürokratik işlemlere muhatap olunmasına yol açıyor. 

Özetlediğim örnek durumlarla ilgili geçmişte birkaç makale yazdım. Küçük hataların veya  eksiklerin ne sonuçlar doğuracağına dikkat çektim. 

Bu makaleyi, geçtiğimiz günlerde gördüğüm bir Danıştay kararı nedeniyle yazmaya karar verdim.  Sonuçlanmış bir dava değil ama gelinen noktada da yeterince ders veriyor. 
 

Dava konusu 

Dava konusu olan olayda, taşınmazını satan ve Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 5.maddesinin 1.  fıkrasının (e) bendinde yer alan istisnadan yararlanan kurum adına, hesaplanan istisna tutarının  özel bir fon hesabına alınmadığı ve istisna kazancına ilişkin yeminli mali müşavir tasdik raporu  düzenlenmediği gerekçesiyle, sözü edilen maddede öngörülen istisna şartlarının ihlal edildiği ileri  sürülerek kurumlar vergisi tarhiyatı yapılıyor. Tarhiyata neden olan bu iki gerekçe dışında bir  sorun olmadığı anlaşılıyor. 

Konuyla ilgili aşağıda özetleyeceğim Vergi Mahkemesi ve Danıştay kararlarından; 

  • İki yıldan fazla elde tutulan taşınmazın Temmuz 2010 – Haziran 2011 özel hesap döneminde  satıldığı, 
  • Satıştan elde edilen kazancın 679-Diğer Olağan Dışı Gelir ve Kârlar hesabına kaydedilerek  dönem kârının hesabında dikkate alındığı,  
  • Satış tutarının %75'ine isabet eden istisna kazanç tutarının beyanname üzerinde indirim  konusu yapıldığı, 
  • Taşınmaz satışından istisnaya isabet eden kısım dahil elde edilen net kârın sonraki yıllara ait  yasal defter ve kayıtlarında 570- Geçmiş Yıllar Kârlar hesabında izlediği ve satış kazancına  ilişkin tutarın 2014 yılında özel fon hesabına aktarıldığı, anlaşılıyor. 


Vergi Mahkemesi kararı 

Tarhiyatın dava konusu edilmesi sonucu konuya bakan Vergi Mahkemesi; 

  • Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 5. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde yer alan istisnanın  uygulanmasının temel koşulunun, taşınmazların iki tam yıl süreyle şirket aktifinde yer alması  ve satıştan elde edilen kazancın istisnadan yararlanan kısmının beş yıl süreyle pasifte özel bir  fon hesabında tutulması olduğu,
  • Kazancın özel bir fon hesabında tutulmasını öngören düzenlemenin asıl amacının farklı  hesaplar kullanılmak suretiyle kazancın kurum dışına çıkartılmasını önlemek olduğu, 
  • İhtiyatlar ve kâr ayrı gösterilse dahi pasif tablosuna kaydolunan öz sermayenin cüzileri  sayılacağından ve özel fon hesabının da bilançonun pasif kısmında gösterilmesi gerektiğinden,  davacı şirket tarafından taşınmaz satış kazancından istisnaya isabet eden kısmın 570-Geçmiş  Yıllar Kârlar hesabında izlenmesi ile pasifte özel fonda gösterilmesi arasında, işletmenin pasif  toplamı ile öz sermayesinde bir değişmeye neden olmayacağından herhangi bir fark olmadığı, 
  • Olayda, söz konusu istisna kazanç tutarının kurum dışına çıkarılmadığı, işletme sahibine  ortaklara dağıtılmamış bulunan kârlardan ilgili yedek hesaplarına alınmayan hesapların  izlendiği Geçmiş Yıllar Karlar hesabında tutulduğu, vergilendirmede olayın gerçek mahiyetinin  esas olduğu kuralı da göz önüne alındığında özel fon hesabında tutulmadan Kanun'da beklenen  amacın gerçekleştiği,  
  • Taşınmaz satış kazanç istisnasından yararlanmak için yeminli mali müşavir tasdik raporunun  düzenlenmesi gerektiğine ilişkin düzenlemeye konuyla ilgili Genel Tebliğde yer verildiği, 
  • Kanun’da sayılan şartlar arasında taşınmaz satış kazanç istisnasına ilişkin olarak yeminli mali  müşavir tasdik raporunun düzenlenmesi gerektiği yönünde bir şarta yer verilmediği,  
  • Kanunen tanınmış bir hakkın şekil eksiklikleri nedeniyle tebliğ düzenlemeleriyle kısıtlanması  düşünülemeyeceğinden yapılan tarhiyatta hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle tarhiyatı  kaldırıyor. 


Danıştay temyiz kararı (1) 

Temyiz istemini inceleyen Danıştay Üçüncü Dairesi, 07.03.2019 tarih ve E:2015/11008,  K:2019/1637 sayılı kararıyla, temyiz istemini aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle reddediyor.


Danıştay temyiz kararı (2) 

Karar düzeltme istemini inceleyen Danıştay Üçüncü Dairesi, kararın düzeltilmesi isteminin  kabulüne ve Danıştay Üçüncü Dairesinin 07.03.2019 tarih ve E:2015/11008, K:2019/1637 sayılı  kararının kaldırılmasına karar verdikten sonra temyiz istemi yeniden inceliyor ve Vergi  Mahkemesinin kararını bozuyor. 

Danıştay Üçüncü Dairesinin 26.11.2020 tarih ve E:2020/262 K:2020/4835 sayılı kararında  özetle; 

  • Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 5. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde, kurumların, en az iki  tam yıl süreyle aktiflerinde yer alan taşınmazların satışından doğan kazançların %75'lik  kısmının istisna kapsamında olacağı, bu istisnanın, satışın yapıldığı dönemde uygulanacağı ve  satış kazancının istisnadan yararlanan kısmının, satışın yapıldığı yılı izleyen beşinci yılın  sonuna kadar pasifte özel bir fon hesabında tutulacağı, istisna edilen kazançtan beş yıl içinde  sermayeye ilave dışında herhangi bir şekilde başka bir hesaba nakledilen kısım için uygulanan  istisna dolayısıyla zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergilerin ziyaa uğratılmış sayılacağının düzenlendiği, 
  • Davacı tarafından 2011 yılında taşınmaz satışından elde edilen kazancın istisnaya ilişkin  kısmının, sözü edilen yasal düzenlemede ifade edildiği şekilde pasif bir fon hesabında  tutulmadığı, kazancın 679- Diğer Olan Dışı Gelir ve Kârlar hesabında izlendiği, 
  • Bu durumda Kurumlar Vergisi Kanunu'nun uyuşmazlık konusu dönemde yürürlükte bulunan 5. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde istisnadan yararlanmak için öngörülen şartın yerine  getirilmediği dikkate alındığında yapılan tarhiyatın hukuka uygun olduğu sonucuna varıldığı, 

belirtilerek vergi mahkemesi kararı bozuluyor.

Kararda yeminli mali müşavir raporu düzenlenmemesiyle ilgili bir değerlendirme yok. Bu  durumu, istisnadan yararlanmak için yeminli mali müşavir tasdik raporu düzenlenmesinin  zorunlu olmadığı şeklinde değerlendirildiğini ve bu nedenle bu konudan bahsedilmediğini tahmin  ediyorum.  


Alınacak ders 

Yargı süreci devam ediyor ve sonuçta nihai karar ne olur bilmiyorum. Belki de bir aftan  yararlanılır ve yargı süreci de devam etmez. Ancak açık bir şey var ki, dava kazanılsa dahi basit  bir muhasebe kaydının zamanında yapılmaması nedeniyle önemli bir risk 10 yıl taşınmış,  muhtemelen önemli bir maliyete de katlanılmış. Belki bir on yıl daha sıkıntılı süreç devam  edecek ve risk taşınmaya, maliyette artmaya devam edecek.

PWC | Recep BIYIK

Yorumlar (0)
4
açık
Namaz Vakti 28 Ocak 2022
İmsak 06:44
Güneş 08:12
Öğle 13:22
İkindi 15:58
Akşam 18:22
Yatsı 19:45
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 54
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Karagümrük 23 30
13. Kasımpaşa 23 27
14. Göztepe 23 27
15. Galatasaray 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 47
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Arsenal 21 36
7. Tottenham 20 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Barcelona 21 35
6. Real Sociedad 21 34
7. Villarreal 22 32
8. Rayo Vallecano 21 31
9. Athletic Bilbao 22 31
10. Valencia 22 29
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 22 22
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 22 17
20. Levante 21 11
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@