DUYURU

Tarih: 30/07/2026
Sayı : 2026-31

Bilindiği üzere; uygulamada ortaya çıkan yeni hususlar veya değişen koşullar çerçevesinde, standart yayımlamaya yetkili kuruluşlar tarafından çeşitli revizyon projeleri yürütülmektedir. Bu kapsamda; sera gazı emisyonlarının açıklanmasına ilişkin uygulamada ortaya çıkan hususların giderilmesi amacıyla Uluslararası Sürdürülebilirlik Standartları Kurulu (ISSB) tarafından yürütülen “Amendments to IFRS S2: Amendments to Greenhouse Gas Emissions Disclosures” başlıklı revizyon projesi tamamlanmış ve Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standardı 2’ye (TSRS 2) sera gazı emisyonlarının açıklanmasına ilişkin değişiklikler getirilmiştir. TSRS 2’de yapılan söz konusu değişiklikler temel olarak aşağıda özetlenmektedir:

• Sera gazı emisyonlarının ölçülmesinde, yetkili bir makam veya işletmenin kote olduğu borsa tarafından farklı bir yöntem kullanılmasının zorunlu kılınabileceği hususuna açıklık getirilmiş,

• Kapsam 3 Kategori 15 sera gazı emisyonlarının açıklanmasına ilişkin hükümlerde düzenlemeye gidilmiş ve bu kapsamda ilave açıklama yükümlülükleri getirilmiş,

• Ticari bankacılık ve sigortacılık faaliyetlerinde bulunan işletmelerin finanse edilen emisyonlarına ilişkin açıklamalarında kullanacakları sektör sınıflandırma sistemine dair hükümler yeniden düzenlenmiş ve

• Söz konusu değişikliklerin ilk kez uygulandığı yıllık raporlama dönemine ilişkin geçiş hükümlerine yer verilmiştir.

“TSRS 2’de Yapılan Değişiklikler: Sera Gazı Emisyonlarının Açıklanmasına İlişkin Değişiklikler”in yayımlanması Kurulumuzun 22/07/2026 tarih ve 75935942-050.01.04-[01/44275] sayılı Kararıyla kabul edilmiş olup, söz konusu Kurul Kararı, 28/07/2026 tarih ve 33323 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

İşletmeler, “TSRS 2’de Yapılan Değişiklikler: Sera Gazı Emisyonlarının Açıklanmasına İlişkin Değişiklikler”i 1 Ocak 2027 tarihinde veya sonrasında başlayan raporlama dönemleri için uygulayacak olup, erken uygulamaya izin verilmektedir. Değişiklikleri erken uygulayan işletmelerin bu durumu açıklaması gerekmektedir.

“TSRS 2’de Yapılan Değişiklikler: Sera Gazı Emisyonlarının Açıklanmasına İlişkin Değişiklikler”e ulaşmak için tıklayınız.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Sayı: 2026-29

DUYURU

KONU: 27 Haziran 2026 tarihli Bağımsız Denetçilik ve Sürdürülebilirlik Denetçiliği Sınav Sonuçları

Sınav sonuçlarına ilişkin itirazlar, sonuçların Kurum internet sitesinde duyurulmasını izleyen yedi gün içerisinde itiraz ücreti olarak her bir modül için 100,00 TL’nin Kurum hesabına yatırılarak sınav adının ve itiraz edilen modüllerin yazılı olduğu dilekçe ile yapılacaktır. Kurumumuz söz konusu itirazları en geç 10 (on) gün içerisinde inceleyip sonuçlandırarak adaylara bildirecektir.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

27 Haziran 2026 tarihli Bağımsız Denetçilik ve Sürdürülebilirlik Denetçiliği Sınav Sonuçları İçin Tıklayınız.

Denetimde kısmi bakıştan tam resim geçişi

Geleneksel yaklaşımda örnekle­me, ister istemez bir zorunluluktu. İstatistiksel veya yargısal örnek­leme yöntemleriyle belirli sayıda işlem seçilir ve bu örnekler üze­rinden genelleme yapılırdı. Bugün ise büyük veri altyapıları ve yapay zekâ destekli analiz araçları, şu so­ruyu meşru kılıyor: “Madem veri­ye erişebiliyoruz, neden yalnızca bir kısmına bakıyoruz?” Yeni yak­laşımın temel unsurları şöyle:

1Tüm işlemlerin taranması: Ya­pay zekâ, milyonlarca işlem sa­tırını dakikalar içinde tarayabili­yor. Anomali tespiti modelleri, uç değerleri, normalden sapmaları, olağandışı saatlerde veya karşı ta­raflarla yapılan işlemleri otomatik işaretleyebiliyor.

2 Risk temelli örnekleme: Örne­ğin yapay zekâ, her işlem için bir şüphe veya risk skoru üretiyor; denetçi, örneklemi bu skorların üzerine kuruyor. Böylece örnek­lem, istatistiksel açıdan değil, risk açısından temsil gücüne kavuşu­yor.

3 Sürekli denetim yaklaşımı: Yıl sonunda veya belirli periyot­larda yapılan “dönemsel” denetim yerini, verinin anlık izlenmesine bırakıyor. Yapay zekâ modelleri, her gün hatta her dakika yeni veri­yi tarayıp uyarı üretebiliyor.

Fiziksel ziyaretlerden dijital izlere

Denetimin geleneksel gücü, ye­rinde gözlemdi. Depo sayımların­da, nakit sayımlarında, süreçle­rin işleyişinde denetçinin fiziksel varlığı kritik kabul edilirdi. Fakat yapay zekâ ve dijitalleşme, yerin­de incelemeyi de yeniden tanım­lıyor. Geleneksel yaklaşımda de­netçi, şubeye veya fabrikaya gider, evrakları fiziksel olarak inceler, süreç sahipleriyle yüz yüze görü­şür, fiziksel sayım yapar ve göz­lemlerini not alır. Yeni yaklaşımın örneklerinde ise:

1Uzaktan ve hibrit denetim: Ya­pay zekâ ile desteklenen ses ve görüntü analizleri (örneğin top­lantı kayıtlarından tutarsızlık tes­piti, konuşma analitiği) ileride de­netim kanıtının parçası olabilir.

2IoT ve sensör verileri ile fiziki doğrulama: Yapay zekâ, kame­ra görüntülerini analiz ederek, sis­temde kayıtlı stokla raf üzerinde­ki fiili stok arasında fark olduğun­da alarm üretebiliyor. Bu, yerinde fiziksel sayımı gerekmese de fiili durumun dijital izini sunuyor.

3 Süreç madenciliğiile “dijital yerinde inceleme”: Süreç ma­denciliği algoritmaları, bir sürecin gerçekte nasıl işlediğini, kim han­gi adımı ne kadar sürede gerçek­leştirdiğini, hangi noktada kontrol atlandığını gösteriyor. Bu, denet­çinin fabrika koridorlarında ge­zerken aradığı pek çok cevabı, veri üzerinden sağlamaya başlıyor.

Sonuçta denetçi tamamen sa­hadan çekilmeyecek; fakat fiziksel gözlem, birincil araç olmaktan çı­kıp, dijital kanıtlarla desteklenen tamamlayıcı bir araca dönüşecek.

Kâğıt üzerinde uygunluk değil, fiili uyum

Denetimlerin önemli bir kısmı, politika, prosedür ve talimatların incelenmesine ayrılır. Gelenek­sel yaklaşımda dokümanlar alı­nır, mevzuat ve şirket içi kurallara uygunluğu kontrol edilir, imzalar, revizyon tarihleri, onay süreçleri gözden geçirilir. Fakat yapay zekâ ile denetim sorusu değişiyor: “Po­litika doğru yazılmış mı?” yeri­ne “Bu politika fiilen uygulanıyor mu?” sorusuna dönüşüyor.

Yeni nesil politika/prosedür in­celemesinin ayırt edici noktaları:

1Metin analitiği ile politika incelemesi: Yapay zekâ, poli­tika ve prosedür metinlerini oto­matik tarayarak; mevzuata uyum­suz ifadeleri, çelişkili hükümleri, belirsiz, gri alan yaratan tanımları işaretleyebiliyor.

2Veri üzerinden uyum tes­ti: Örneğin “Tüm ödemeler iki kademeli onaya tabidir” diye bir prosedür varsa, yapay zekâ bu prosedürü sistem verisi üzerin­den test edebiliyor.

3Canlı politika yönetimi ve otomatik uyarılar: Mevzu­attaki değişiklikler yapay zekâ ile takip edilip, politikaların hangi kı­sımlarını etkilediği otomatik işa­retlenebiliyor.

Özetle, politika ve prosedür de­netimi, doküman denetimi olmak­tan çıkıp davranış ve uygulama de­netimine evriliyor. Denetçi, artık kâğıda değil, veriye bakıyor; yazı­lana değil, yaşanana odaklanıyor.

Tüm bu dönüşüm, “Denetçi ge­reksizleşecek mi?” sorusunu be­raberinde getirse de gerçekte olan ise bunun tam tersi: Teknik işle­rin önemli kısmı otomasyonla ya­pılırken, denetçinin rolü daha üst düzey, daha stratejik hale geliyor. Yapay zekâ bu dönüşümün katali­zörü; ama tek oyuncu değil.

Yapay zekâ ne yapıyor?

Büyük veri setlerini tarıyor,

● Şüpheli alanları işaretliyor,

●Örüntüleri, anormallikleri buluyor.

Denetçi ne yapıyor?

●Hangi riskin gerçekten önem­li olduğunu değerlendiriyor,

●Bulguyu bağlama oturtuyor: İş modelini, sektörü, şirket kültürü­nü, insan davranışını anlıyor,

●Yönetimle risk iştahı, kontrol mimarisi, etik iklim gibi insani ve stratejik konuları tartışıyor.

Denetçi hangi kaslarını kul­lanmalı?

●Veri analitiği ve süreç maden­ciliği,

●Yapay zekâ modellerinin sı­nırları ve önyargıları,

●Mevzuatın yanında etik ve ku­rumsal yönetim,

●Teknolojik riskler ve siber gü­venlik.

Klasik kontrol listeleri, salt ev­rak incelemeleri, sezgiye daya­lı örneklem seçimleri yerini daha akıllı, daha veri odaklı, daha şeffaf yöntemlere bırakıyor. Ancak de­netimin özü –şeffaflık, hesap ve­rebilirlik ve güven tesis etme– de­ğişmiyor. Değişen, bu özü hayata geçirmenin araçları ve bu araçlar­la birlikte farklı yetkinliklerini ön plana çıkaracak olan denetçiler…

Vakfa Bağlı İktisadi İşletmelerin Denetimi Birçok vakıf, gelir elde etmek amacıyla iktisadi işletme kurabilmektedir.

· Kafe,

· Yurt,

· Eğitim merkezi,

· Yayıncılık faaliyetleri,

· Organizasyon hizmetleri,

· Ticari satış birimleri

gibi ekonomik faaliyetlerden oluşabilir.

Vakfa ait olsa bile bu işletmeler vergisel ve ticari açıdan ayrı yükümlülüklere sahiptir.

Denetim Kurulu İktisadi İşletmeyi de Denetlemekle Yükümlü müdür?

Kural olarak evet.

Vakfa bağlı iktisadi işletmeler, vakfın mali yapısını doğrudan etkilediği için denetim kurulunun inceleme alanı içerisindedir. Çünkü:

· İktisadi işletmenin gelirleri vakfa aktarılabilir,

· İşletmenin zararları vakfı etkileyebilir,

· Vergisel riskler vakfa yansıyabilir,

· Usulsüz işlemler vakfın itibarını zedeleyebilir.

Bu nedenle denetim kurulunun yalnızca “vakıf merkez hesaplarını” incelemesi yeterli değildir. Vakfa bağlı iktisadi işletmenin:

· Muhasebe sistemi,

· Vergi yükümlülükleri,

· Personel işlemleri,

· Ticari sözleşmeleri,

· Fatura ve belge düzeni,

· İç kontrol süreçleri

de denetim kapsamında değerlendirilmelidir.

Özellikle uygulamada yapılan önemli hatalardan biri, iktisadi işletmenin “ayrı yapı” olduğu düşüncesiyle denetim dışında bırakılmasıdır. Oysa iktisadi işletme, vakıfla organik bağ içerisindedir ve oluşturduğu riskler doğrudan vakfa yansıyabilmektedir.

Vergisel ve Hukuki Riskler

Vakfa bağlı iktisadi işletmeler bakımından en önemli risk alanlarından biri vergi mevzuatıdır.

Özellikle:

· Kayıt dışı gelir,

· Belgesiz harcama,

· Sahte veya hatalı fatura,

· SGK yükümlülükleri,

· KDV ve kurumlar vergisi uygulamaları,

· Personel bordroları

dikkatle izlenmelidir.

Denetim kurulu üyeleri doğrudan muhasebeci olmasa bile ciddi usulsüzlükleri fark edebilecek ölçüde kontrol mekanizması kurmalıdır.

Aksi durumda:

· Vergi cezaları,

· İdari yaptırımlar,

· İtibar kaybı,

· Kamu güveninin zedelenmesi,

· İç uyuşmazlıklar

ortaya çıkabilmektedir.

Kurumsal yapıların en kırılgan noktası çoğu zaman büyük yolsuzluklar değil; “nasıl olsa kimse bakmıyordur” anlayışıyla başlayan küçük ihmallerdir. Denetimin olmadığı yerde düzensizlik zamanla normalleşir.

Denetim Kurulunun Çalışma Usulü Nasıl Olmalıdır?

Etkin bir denetim sistemi için denetim kurulunun şu yöntemleri uygulaması önemlidir:

Düzenli Toplantılar Yapılması

Yılda yalnızca bir kez sembolik toplantı yapılması yeterli değildir. Belirli periyotlarla inceleme gerçekleştirilmelidir.

Yazılı Denetim Raporları Hazırlanması

Tespitler mutlaka yazılı hale getirilmelidir. Sözlü uyarılar kurumsal hafıza oluşturmaz.

Belge ve Kayıt İnceleme Sistemi Kurulması

Harcamaların belgeye dayalı yürütülmesi sağlanmalıdır.

İç Kontrol Mekanizması Oluşturulması

Ödeme onay süreçleri, çift imza sistemi ve yetki sınırları belirlenmelidir.

Bağımsız Uzman Görüşü Alınması

Gerekli durumlarda mali müşavir veya hukuk danışmanlarından destek alınmalıdır.

Denetim Kurulu Üyelerinin Hukuki Sorumluluğu

Denetim kurulu üyeleri her işlemden otomatik olarak sorumlu değildir. Ancak:

· Açık usulsüzlüğe rağmen sessiz kalınması,

· Denetim görevinin hiç yapılmaması,

· Gerçeğe aykırı rapor hazırlanması,

· Ağır ihmal gösterilmesi

gibi durumlarda hukuki sorumluluk tartışmaları ortaya çıkabilir.

Bu nedenle denetim kurulu üyelerinin görevlerini aktif biçimde yerine getirmesi gerekir.

Özellikle sosyal yardım ve eğitim alanında faaliyet gösteren vakıflar toplum nezdinde yüksek güven beklentisi taşır. Bu nedenle yalnızca hukuka uygunluk değil, etik yönetişim anlayışı da önemlidir.

Denetim Kurulunun Dikkat Etmesi Gereken 10 Temel Husus

1. Vakıf gelir ve giderlerinin belgeye dayalı yürütülmesini sağlamak.

2. Harcamaların vakıf amacına uygun olup olmadığını düzenli incelemek.

3. Yönetim kurulunun yetki aşımı yapıp yapmadığını takip etmek.

4. Vakfa bağlı iktisadi işletmeleri de denetim kapsamına almak.

5. Vergisel yükümlülüklerin zamanında yerine getirilip getirilmediğini kontrol etmek.

6. Şeffaf muhasebe ve raporlama sistemi kurulmasını sağlamak.

7. Çıkar çatışması oluşturabilecek işlemleri dikkatle incelemek.

8. Düzenli yazılı denetim raporları hazırlamak.

9. Gerekli durumlarda uzman görüşü almak.

10. Tespit edilen hukuka aykırılıkları kayıt altına alarak gerekli mercilere bildirmek.

Genel Değerlendirme;

Vakıflar, toplumsal güvene dayalı kurumlardır. Özellikle sosyal dayanışma ve eğitime destek amacı taşıyan vakıflarda bu güvenin korunması büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle denetim kurulları yalnızca sembolik organlar olarak değil; kurumsal şeffaflığın, mali disiplinin ve hukuka uygunluğun temel güvencesi olarak değerlendirilmelidir.

Günümüzde vakıf faaliyetlerinin büyümesi ve iktisadi işletmelerin yaygınlaşması, denetim sorumluluğunu daha da önemli hale getirmiştir. Vakfa bağlı iktisadi işletmelerin oluşturduğu mali ve hukuki riskler dikkate alındığında, denetim kurulunun bu işletmeleri denetim dışında bırakması düşünülemez.

Etkin denetim anlayışı yalnızca usulsüzlükleri ortaya çıkarmak için değil; kurumsal sürdürülebilirliği sağlamak, kamu güvenini korumak ve vakfın amaçlarına uygun biçimde faaliyet göstermesini temin etmek için gereklidir.

Sonuç olarak, vakıflarda denetim; formalite değil, kurumsal sorumluluğun temel unsurudur. Güçlü denetim mekanizması olmayan yapılarda zamanla şeffaflık zayıflar, kurumsal güven aşınır ve sosyal fayda amacı zarar görür. İnsan toplulukları bunu tarih boyunca sayısız kez deneyimledi. Buna rağmen her yeni kurumun başlangıçta “bizde öyle şey olmaz” özgüveni taşıması da insan doğasının değişmeyen klasiklerinden biri olmaya devam ediyor.

Vakıflarda denetim kurulu, yalnızca şekli bir organ değil; vakfın amaçlarına uygun faaliyet gösterip göstermediğini izleyen, mali işlemleri kontrol eden, hukuki riskleri değerlendiren ve gerektiğinde yönetim organlarını uyaran temel bir güven mekanizmasıdır. Günümüzde birçok vakıfta denetim kurullarının işlevinin yeterince anlaşılmadığı, yalnızca dönemsel imza veya formalite düzeyinde değerlendirildiği görülmektedir. Oysa Türk hukuk sistemi içerisinde denetim kurulu üyeleri belirli ölçüde hukuki ve idari sorumluluk taşıyabilmektedir.

Bu sorumluluk, vakfın bünyesinde bir iktisadi işletme kurulması halinde daha da önem kazanmaktadır. Çünkü vakfa bağlı iktisadi işletmeler yalnızca sosyal amaçlarla değil; ticari, mali ve vergisel yükümlülükler bakımından da ciddi risk alanları oluşturmaktadır. Bu nedenle “vakıf denetimi” kavramı yalnızca vakfın merkez faaliyetlerini değil, vakfa bağlı ekonomik yapılanmaları da kapsayan bütüncül bir denetim anlayışını gerekli kılmaktadır.

Vakıflarda Denetimin Hukuki Dayanağı

Türkiye’de vakıfların hukuki temeli başta Türk Medeni Kanunu olmak üzere ilgili vakıflar mevzuatına dayanmaktadır. Vakıflar; belirli ve sürekli bir amacı gerçekleştirmek üzere oluşturulan mal topluluklarıdır. Bu yapıların faaliyetleri hem kendi senet hükümlerine hem de kamu düzenine uygun olmak zorundadır.

Denetim mekanizmasının temel amacı şunlardır:

· Vakıf malvarlığının korunması,

· Vakıf gelirlerinin amacı dışında kullanılmasının önlenmesi,

· Yönetim organlarının hukuka uygun faaliyet göstermesinin sağlanması,

· Şeffaflık ve hesap verebilirliğin oluşturulması,

· Bağışçı ve kamu güveninin korunması.

Vakfın denetim organı, vakıf senedinde belirtilen yetki ve görevler çerçevesinde hareket eder. Ancak senette açık düzenleme bulunmasa bile denetim görevinin özü gereği bazı temel yükümlülükler ortaya çıkmaktadır.

Denetim Kurulunun Temel Görev ve Sorumlulukları

1. Mali İşlemlerin Denetlenmesi

Denetim kurulunun en temel görevlerinden biri vakfın mali işlemlerini incelemektir. Bu kapsamda:

· Gelir-gider kayıtları,

· Banka hareketleri,

· Bağış ve yardım kayıtları,

· Harcama belgeleri,

· Muhasebe sistemleri,

· Bütçe uygulamaları

düzenli şekilde kontrol edilmelidir.

Özellikle sosyal yardım ve eğitim alanında faaliyet gösteren vakıflarda bağışların amacı dışında kullanılması ciddi hukuki ve itibari sonuçlar doğurabilir. Denetim kurulu üyeleri, yapılan harcamaların vakıf amacına uygun olup olmadığını dikkatle incelemelidir.

Bugün birçok kurumda yaşanan temel sorunlardan biri, “iyi niyetli faaliyet” ile “hukuka uygun faaliyet” kavramlarının karıştırılmasıdır. Oysa iyi niyet, usulsüz muhasebe kayıtlarını veya belgesiz harcamaları hukuken geçerli hale getirmez. Hukuk sistemi duygusal motivasyonlarla değil, kayıt ve belge düzeniyle çalışır. İnsanlığın en sevdiği şey ise genellikle belgeyi en sona bırakmaktır.

2. Vakıf Senedine Uygunluk Denetimi

Denetim kurulu yalnızca mali denetim yapmaz. Aynı zamanda vakfın faaliyetlerinin vakıf senedinde belirtilen amaçlara uygun yürütülüp yürütülmediğini de denetlemek zorundadır.

Örneğin:

· Eğitime destek amacıyla kurulan bir vakfın kaynaklarının farklı alanlara aktarılması,

· Sosyal yardım bütçesinin amacı dışında kullanılması,

· Yönetim organının vakıf senedine aykırı kararlar alması,

denetim kurulunun müdahale etmesi gereken durumlardır.

Bu nedenle denetim kurulu üyeleri yalnızca muhasebe bilgisine değil, vakıf hukuku ve kurumsal yönetişim anlayışına da belirli ölçüde hakim olmalıdır.

3. Yönetim Kurulunun İşlemlerinin Denetlenmesi

Denetim kurulu, yönetim kurulunun faaliyetlerini de incelemekle yükümlüdür. Özellikle şu alanlar önem taşımaktadır:

· Yetki aşımı,

· Usulsüz harcamalar,

· Çıkar çatışmaları,

· Yakınlara menfaat sağlanması,

· Şeffaf olmayan satın alma süreçleri,

· Vakıf kaynaklarının kişisel kullanım riski.

Denetim kurulu üyeleri, tespit ettikleri aykırılıkları raporlamak ve gerekli durumlarda genel kurula veya ilgili mercilere bildirmek zorundadır. Aksi halde “durumu biliyordu fakat müdahale etmedi” değerlendirmesi gündeme gelebilir. Bu durum bazı hallerde hukuki sorumluluk tartışmalarına neden olabilir.

11/1. maddesinde “…denetim ekiplerinde görev alacak denetçilerin, denetlenen işletmenin bağımsız denetim faaliyetini üstlenebilmek için gerekli olan alanlardan da yetkili olmaları zorunludur.” hükmü;

18/1. maddesinde “Sürdürülebilirlik denetimi, işin gerektirdiği sayı ve nitelikte denetçiden oluşan denetim ekipleri tarafından gerçekleştirilir. Denetim ekipleri, denetlenen işletmenin büyüklüğü, faaliyetleri ile tabi olduğu düzenlemelerin özelliği ve benzeri hususlar dikkate alınarak, denetimi Kurum düzenlemelerine uygun bir şekilde gerçekleştirebilecek yetki, bilgi, beceri ve tecrübeye sahip olan yeterli sayıda denetçiden oluşturulur. Ancak denetim ekipleri biri sorumlu denetçi olmak üzere üç denetçiden az olamaz. Denetim ekiplerindeki sorumlu denetçi ve belirlenen diğer kademeler için en az birer yedek denetçi belirlenir. Yedek denetçiler yerini aldıklarının sorumluluklarını üstlenebilecek nitelikte olmalıdır.” hükmü;

Geçici 1. maddesinin üçüncü fıkrasında ise “1/1/2026 tarihinden önce biten hesap dönemlerine ilişkin sürdürülebilirlik denetimlerinde, denetim ekiplerine ilişkin 18 inci madde uyarınca aranan diğer şartlar saklı kalmak kaydıyla, denetim ekiplerinde sürdürülebilirlik alanında yetkili olmayan denetçilere yer verilebilir. Ancak, asıl denetim ekibindeki sorumlu denetçi ile en az bir denetçinin sürdürülebilirlik alanında yetkili olması şarttır.” hükmü;

yer almaktadır. Sürdürülebilirlik raporlarının denetimine ilişkin düzenlenen sözleşmelerde asıl ve yedek denetim ekiplerinin teşekkülünde konuya ilişkin olarak aşağıdaki hususlara dikkat edilmesi önem arz etmektedir:

1- Denetim Ekibinde Görevlendirilecek Denetçi Sayılarına İlişkin Olarak İstisna Düzenlemesi/Geçiş Hükmü Bulunmamaktadır:

Yönetmeliğin Geçici 1. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan geçiş hükmü, Yönetmeliğin 18. maddesinde belirtilen denetim ekibi sayısına ilişkin herhangi bir istisna getirmemektedir. Bu nedenle sürdürülebilirlik raporlarının denetimine ilişkin düzenlenen sözleşmelerde belirlenecek denetim ekipleri;

i. Biri sorumlu denetçi olmak üzere en az üç denetçiden oluşmalı,

ii. Denetim ekiplerindeki sorumlu denetçi ve belirlenen diğer kademeler için en az birer yedek denetçi belirlenmeli,

iii. Yedek denetçiler yerini aldıklarının sorumluluklarını üstlenebilecek nitelikte olmalıdır.

1- Sürdürülebilirlik Alanında Denetim Yapma Yetkisine İlişkin Olarak Yönetmeliğin Geçici 1. Maddesinin Üçüncü Fıkrasında Düzenlenen Geçiş Hükmü Tüm Denetim Ekibi Üyelerini Kapsamamaktadır:

Yönetmeliğin Geçici 1. maddesinin üçüncü fıkrası ile, 1/1/2026 tarihinden önce biten hesap dönemlerine ilişkin sürdürülebilirlik denetimlerinde, denetim ekiplerine ilişkin 18. madde uyarınca aranan diğer şartlar saklı kalmak kaydıyla, denetim ekiplerinde sürdürülebilirlik alanında yetkili olmayan denetçilere yer verilebilmesine yönelik bir geçiş hükmü düzenlenmiştir. (Kurulumuzun 22/09/2025 tarihli Kararı ile söz konusu muafiyet süresi 1.1.2027 tarihine kadar uzatılmıştır.)

Ancak söz konusu geçiş hükmü, denetim ekibinde görevlendirilecek tüm denetçileri kapsamamaktadır. Nitekim anılan maddede de ifade edildiği üzere, asıl denetim ekibindeki sorumlu denetçi ile en az bir denetçinin sürdürülebilirlik alanında yetkili olması şarttır.

2- Yönetmeliğin Geçici 1. Maddesinin Üçüncü Fıkrasında Düzenlenen Geçiş Hükmü Sadece Sürdürülebilirlik Alanında Denetim Yapma Yetkisine İlişkindir:

Yönetmeliğin Geçici 1. maddesinin üçüncü fıkrasında da açıkça belirtildiği üzere, anılan maddede düzenlenen geçiş hükmü, sadece sürdürülebilirlik alanında denetim yapma yetkisini kapsamaktadır. Diğer bir ifadeyle, söz konusu geçiş hükmü Yönetmeliğin 11/1. maddesinde yer alan “… denetim ekiplerinde görev alacak denetçilerin, denetlenen işletmenin bağımsız denetim faaliyetini üstlenebilmek için gerekli olan alanlardan da yetkili olmaları zorunludur.” düzenlemesine herhangi bir istisna getirmemektedir.

Bu kapsamda, sürdürülebilirlik raporunun denetimlerine ilişkin düzenlenen sözleşmelerin asıl ve yedek denetim ekiplerinde görevlendirileceklerin, denetlenen işletmenin bağımsız denetim faaliyetini üstlenebilmek için gerekli olan alanlardan da denetim yapmaya yetkili olmaları gerekmektedir. Bu itibarla,

a) Sürdürülebilirlik raporunun denetimlerine ilişkin düzenlenen sözleşmelerin asıl ve yedek denetim ekiplerinde görevlendirilecek sorumlu denetçilerin,

i. Kurumca verilen sorumlu denetçilik yetki alanlarının denetlenen şirketin özellik arz eden durumunu (Sermaye Piyasası, Bankacılık, Sigortacılık ve Özel Emeklilik gibi) kapsaması,

ii. Sorumlu denetçilik yetki alanı, şirketin özellik arz eden durumunu kapsamayan sorumlu denetçilerin, sürdürülebilirlik alanında denetim yapma yetkisi olsa dahi, denetim ekiplerinde “sorumlu denetçi” olarak görevlendirilmemesi,

gerekmektedir.

b) Sürdürülebilirlik raporunun denetimlerine ilişkin düzenlenen sözleşmelerin asıl ve yedek denetim ekiplerinde görevlendirilecek diğer denetçilerin,

i. Kurumca verilen bağımsız denetçilik yetki alanlarının denetlenen şirketin özellik arz eden durumunu (Sermaye Piyasası, Bankacılık, Sigortacılık ve Özel Emeklilik gibi) kapsaması,

ii. Bağımsız denetçilik yetki alanı, şirketin özellik arz eden durumunu kapsamayanların, sürdürülebilirlik alanında denetim yapma yetkisi olsa dahi, denetim ekiplerinde denetçi vb. unvanlarla görevlendirilmemesi,

gerekmektedir.

Geçiş hükmü istisnasını da esas alan örnek bir denetim ekibi aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

T.C.
KAMU GÖZETİMİ, MUHASEBE VE DENETİM STANDARTLARI KURUMU

2026/1

04.05.2026

BASIN DUYURUSU

Türk Devletleri Muhasebeciler ve Bağımsız Denetçiler Birliği Kuruluyor

Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK), 660 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki uluslararası iş birliği yetkisi çerçevesinde, Türk dünyasında finansal raporlama, bağımsız denetim ve denetim gözetiminin uyumlaştırılmasına yönelik stratejik bir adım atmıştır. 27-30 Nisan 2026 tarihleri arasında Kurumumuzda gerçekleştirilen ikili görüşmeler kapsamında, Azerbaycan Denetçiler Odası heyetiyle "Türk Devletleri Muhasebeciler ve Bağımsız Denetçiler Birliği"nin kurulması hususunda mutabakata varılmıştır.

KGK, 660 sayılı KHK ile kendisine verilen bağımsız denetçi ve denetim kuruluşu yetkilendirme, denetim ve gözetim ile standart belirleme yetkileri çerçevesinde, Türkiye'de bağımsız denetim ekosisteminin uluslararası standartlarla uyumlu biçimde işleyişinden sorumludur. Bu yasal çerçeve, Kurumumuza aynı zamanda muadil kuruluşlarla ikili ve çok taraflı iş birliği tesis etme yetkisi de tanımaktadır.

Azerbaycan Denetçiler Odası ziyareti kapsamındaki teknik görüşmelerde, bağımsız denetçi yetkilendirme kriterleri ve süreçleri, kalite inceleme ve gözetim metodolojileri, Türkiye Denetim Standartları (TDS) ile Uluslararası Denetim Standartları (UDS) arasındaki uyum mekanizmaları ve denetim sektörüne özgü disiplin uygulamaları gibi kritik başlıklarda kapsamlı bir tecrübe paylaşımı gerçekleştirilmiştir.

İki kurum arasında yürütülen teknik müzakereler sonucunda, 16 Eylül 2026 tarihinde Azerbaycan Denetçiler Odası'nın 30. kuruluş yıl dönümü etkinlikleri vesilesiyle Bakü'de, "Türk Devletleri Muhasebeciler ve Bağımsız Denetçiler Birliği"nin resmen kurulacağı kararlaştırılmıştır. Bu Birlik, üye devletlerin denetim otoritelerini aynı çatı altında bir araya getirerek bölgesel denetim ekosistemi için ortak bir standartlar zemini oluşturacaktır.

Söz konusu kararın kurumsal arka planı şu şekildedir.

12-13 Kasım 2025 tarihlerinde Bakü’de I. Uluslararası Finans, Muhasebe, Denetim ve Dijitalleşme Sempozyumu'nda Türkiye, Azerbaycan, Kırgızistan, Kazakistan ve Özbekistan Bağımsız Denetim otoriteleri tarafından ortak bir denetim altyapısı kurulması yönünde karara bağlanmış olup 26 Ocak 2026 tarihinde Ankara’da KGK ile Azerbaycan Denetçiler Odası arasında imzalanan Mutabakat Zaptı ile birlikte ortak sertifikasyon, mevzuat uyumu, yapay zekâ destekli dijital denetim uygulamaları ve karşılıklı tanıma mekanizmalarına ilişkin resmî bir kimlik kazanmıştır.

27-30 Nisan 2026 tarihlerinde Ankara’da Azerbaycan Denetçiler Odası heyetinin KGK'ya gerçekleştirdiği ziyaret kapsamında Birliğin kuruluşu için mutabakata varılmıştır.

Eylül 2026'da faaliyete geçmesi planlanan Birlik aracılığıyla, Finansal Raporlama ve Bağımsız Denetim alanlarında Uluslararası Standartlarla uyumlu ortak terminolojiler geliştirilecek, denetçi yetkilendirmesinde karşılıklı tanıma mekanizmaları devreye alınacak, blok zinciri ve veri analitiği gibi teknolojilerin denetim süreçlerine entegrasyonu için ortak platformlar oluşturulacak, Türk dünyasındaki denetçilerin küresel rekabet gücünü artırmaya yönelik olarak ortak eğitim ve mesleki gelişim programları hayata geçirilecektir.

KGK, bu çok taraflı yapının finansal mimarisi ve işletilmesinde öncü rol üstlenecektir. Türkiye'nin köklü denetim mevzuatı, güçlü gözetim altyapısı ve jeopolitik gelişmelerle birlikte Ülkemizin güçlü finansal bir liman olarak sahip olduğu potansiyel İstanbul Finans Merkezi'nin artan etki alanı bölgesel liderlik rolünün güçlenmesini sağlayacaktır.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Sayı: 2024-8 

    DUYURU

KONU: “Yeni ve Revize Edilen Kalite Yönetim Standartları Nedeniyle Diğer İlgili Standartlarda Yapılan Değişiklikler” ile “İş Ekibi ve Topluluk Denetimleri Tanımı Projesi Kapsamında Etik Kurallarda Yapılan Değişiklikler”in Yayımlanması

Bilindiği üzere, Kalite Yönetim Standartları (KYS 1, KYS 2) 16/01/2023 tarih ve 32075 sayılı (1. Mükerrer) Resmî Gazete’de yayımlanarak mevzuatımıza kazandırılmış ve 31/12/2023 tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiştir. Kalite Yönetim Standartlarıyla birlikte değişen terminoloji ve hükümlerle uyumun sağlanması amacıyla “GDS 3410 Sera Gazı Beyanlarına İlişkin Güvence Denetimleri”, “İHS 4400 Üzerinde Mutabık Kalınan Prosedürlerin Uygulandığı İşler” ve “İHS 4410 Finansal Bilgileri Derleme İşi” Standartlarında yapılan temel değişiklikler aşağıda özetlenmektedir:

• Kalite Kontrol Standardı 1’in yürürlükten kaldırılması nedeniyle KKS 1’e yapılan atıflar KYS 1 olarak değiştirilmiş,
• Söz konusu Standartlarda yer alan hükümler, KYS 1’deki hükümler ve kavramlarla uyumlu hâle getirilerek Standartlar arasında tutarlılık ve bağlantı sağlanmış ve 
• GDS 3410 ile İHS 4400’ün Ek’inde yer alan rapor örneklerindeki “kalite kontrol” ve “KKS 1” şeklindeki ifadeler, “kalite yönetimi” ve “KYS 1” olarak değiştirilerek söz konusu rapor örneklerinin güncel olması sağlanmıştır.

Diğer taraftan, “Bağımsız Denetçiler İçin Etik Kurallar’ın (Bağımsızlık Standartları Dâhil)”, başta Kalite Yönetim Standartları, BDS 220 ve BDS 600 olmak üzere yakın zamanda revize edilen Standartlarla uyumlu hâle getirilmesine yönelik olarak Muhasebeciler İçin Uluslararası Etik Standartları Kurulu (IESBA) tarafından yürütülen revizyon projesi tamamlanmıştır. Bu kapsamda, IESBA tarafından yapılan değişikliklere uyum sağlamak amacıyla Bağımsız Denetçiler İçin Etik Kurallar’da yapılan temel değişiklikler aşağıda özetlenmektedir:

• Topluluk denetimlerini düzenleyen yeni bir bölüm eklenerek söz konusu denetimlerde bağımsızlığa yönelik tehditlerin belirlenmesi, değerlendirilmesi ve ele alınmasına ilişkin yeni ana hükümler ve uygulama hükümleri getirilmiş,
• Kalite Yönetim Standartları, BDS 220 ve BDS 600 gibi yakın zamanda revize edilen Standartlardaki terminolojiyle uyum sağlanması amacıyla terimler sözlüğü ile çeşitli hükümlerde değişiklik yapılmış,
• Topluluk finansal tabloları hakkında görüş bildiren topluluk denetim şirketi ile topluluk denetiminin amaçları açısından bir birimle ilgili denetim çalışması yapan birim denetim şirketi arasında etik hükümlere uyum sağlanması bakımından nasıl bir iletişim kurulması gerektiğine ilişkin yeni hükümler getirilmiş,
• Birim denetim şirketinde bir bağımsızlık hükmünün ihlal edilmesi durumunda, söz konusu ihlalin ele alınmasına yönelik süreç açıkça belirtilerek, topluluğun üst yönetiminden sorumlu olanlarla kurulacak iletişimin önemi vurgulanmış ve 
• Denetim ekibi, iş ekibi ve güvence ekibi tanımlarında değişiklik yapılarak, bu ekiplere kimlerin dâhil edileceği konusunda rehberlik sağlanmıştır.

“Yeni ve Revize Edilen Kalite Yönetim Standartları Nedeniyle Diğer İlgili Standartlarda Yapılan Değişiklikler” ile “İş Ekibi ve Topluluk Denetimleri Tanımı Projesi Kapsamında Etik Kurallarda Yapılan Değişiklikler”in yayımlanması Kurulumuzun 01/02/2024 tarih ve 22438 sayılı Kararıyla kabul edilmiş olup, söz konusu Kurul Kararı, 03/02/2024 tarih ve 32449 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

“Yeni ve Revize Edilen Kalite Yönetim Standartları Nedeniyle Diğer İlgili Standartlarda Yapılan Değişiklikler” ve “İş Ekibi ve Topluluk Denetimleri Tanımı Projesi Kapsamında Etik Kurallarda Yapılan Değişiklikler”in ilk altı bölümü kapsamındaki değişiklikler, yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

“Borsada İşlem Gören İşletme ve Kamu Yararını İlgilendiren Kuruluş Tanımları Projesi Kapsamında Etik Kurallarda Yapılan Değişiklikler” başlıklı yedinci bölüm kapsamındaki değişiklikler ise 31/12/2024 tarihinden sonra başlayan hesap dönemlerine ait finansal tabloların ve topluluk finansal tablolarının denetiminde uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

“Yeni ve Revize Edilen Kalite Yönetim Standartları Nedeniyle Diğer İlgili Standartlarda Yapılan Değişiklikler” ve “İş Ekibi ve Topluluk Denetimleri Tanımı Projesi Kapsamında Etik Kurallarda Yapılan Değişiklikler”e ulaşmak için tıklayınız.

Yeni ve Revize Edilen Kalite Yönetim Standartları Nedeniyle Diğer İlgili Standartlarda Yapılan Değişiklikler’in işaretli versiyonuna ulaşmak için tıklayınız.

İş Ekibi ve Topluluk Denetimleri Tanımı Projesi Kapsamında Etik Kurallarda Yapılan Değişiklikler’in işaretli versiyonuna ulaşmak için tıklayınız.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

 Duyuru için tıklayınız.

Sayı: 2024-8 

    DUYURU

Bilindiği üzere 29/12/2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Kurul Kararında belirli işletmelerin 01/01/2024 tarihinden itibaren zorunlu sürdürülebilirlik raporlamasına tabi olacağı açıklanmıştır.

Hangi işletmelerin bu kapsamda olacağına dair kamuoyunda çeşitli soru işaretlerinin oluşması neticesinde daha açıklayıcı bilgi verilmesi gerekliliği hâsıl olmuştur. İlgili Kararın 3 üncü maddesinde sürdürülebilirlik uygulaması kapsamına giren işletmeler sayılmaktadır. Buna göre:

1) Aşağıdaki “Kurul Kararının 3 üncü Maddesinin Birinci Fıkrasında Sayılan ve Hadlere Tabi Olan İşletmeler Listesi” başlıklı listede yer alan işletmeler arasından;

− Aktif toplamı 500 Milyon Türk Lirası

 − Yıllık net satış hasılatı 1 Milyar Türk Lirası

− Çalışan sayısı 250 kişi

ölçütlerinden en az ikisinin eşik değerlerini art arda iki raporlama döneminde aşan işletmeler zorunlu uygulama kapsamına dâhildir.

2) 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu uyarınca Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun düzenleme ve denetimine tabi bankalar, her ne kadar aşağıdaki listede sayılmış olsalar dahi, herhangi bir eşik değere tabi olmaksızın zorunlu raporlama kapsamındadırlar. Ancak Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu bünyesinde yer alanlar bankalar bu uygulamadan muaf tutulmuştur.

3) Zorunlu olmamakla birlikte, kapsam dışında yer alan işletmeler de gönüllülük esasına göre Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartlarına uygun raporlama yapabilirler.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

İlgili duyuru aşağıda verilmiştir.

Sayı: 2024-6 

     DUYURU

KONU: Mesleki Sorumluluk Sigortasının Yaptırılması ve Poliçelerin Kurumumuza Bildirilmesi

Bilindiği üzere, denetim kuruluşu ve denetçiler; denetledikleri finansal tablo, bilgi ve raporlara ilişkin olarak hazırladıkları bağımsız denetim raporlarının denetim standartlarına aykırı olması ile bu raporlardaki yanlış, eksik ve yanıltıcı bilgi ve kanaatler nedeniyle doğabilecek zararlardan hukuken sorumludur.

Bu nedenle denetim kuruluşları ve denetçilerin, verdikleri hizmetlerden doğabilecek zararları karşılamak amacıyla üstlendikleri ilk denetim işiyle birlikte başlamak üzere, tüm denetimlerini kapsayacak şekilde mesleki sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur. (660 s. KHK m.24, Bağımsız Denetim Yönetmeliği m.33)

Mesleki sorumluluk sigortasına ilişkin yükümlülüklerin zamanında, tam ve doğru olarak yerine getirilmesi ve bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle herhangi bir idari yaptırımla karşılaşılmaması adına aşağıdaki hususlara dikkat edilmesi önem arz etmektedir:

1. Mesleki Sorumluluk Sigortasının Yaptırılması:

Denetim kuruluşları ve denetçilerin, üstlendikleri ilk denetim işiyle birlikte başlamak üzere, tüm denetimlerini kapsayacak şekilde mesleki sorumluluk sigortası yaptırmaları gerekmektedir.

2. Mesleki Sorumluluk Sigortalarının Bağımsız Denetim Hizmetlerini Kapsaması:

Denetim kuruluşları ve denetçilerin, verdiği diğer hizmetler için (SMMM/YMM vb.) yaptırılan ve sadece bu hizmetlerden kaynaklanabilecek zararların karşılanmasına yönelik olan mesleki sorumluluk sigortaları bağımsız denetim hizmetlerine ilişkin teminat sağlamayacağından, mesleki sorumluluk sigortalarının bağımsız denetim hizmetlerini de kapsayacak şekilde düzenlenmesi gerekmektedir.

Bu kapsamda 16/05/2013 onay tarihli Bağımsız Denetçilik Mesleki Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına ulaşmak için tıklayınız.

3. Poliçelerin Kurumumuza Bildirilmesi:

Mesleki sorumluluk sigortası poliçesinin, düzenlenme tarihini takip eden günden itibaren; poliçe ve sigorta şirketindeki değişikliklerin ise bu değişiklikleri takip eden günden itibaren en geç 30 gün içinde Kurumumuza bildirilmesi gerekmektedir. Bu bildirim Sözleşme Bilgi Girişi Sisteminde (SBG) yer alan “Mesleki Sorumluluk Sigortası Bildirimi” menüsü üzerinden elektronik ortamda yapılmalıdır.

4. Mevcut Poliçelerin Kapsam ve Süresinin Kontrolü:

Denetim işi üstlenmiş olan denetim kuruluşları ve denetçilerin, SBG’de yer alan “Mesleki Sorumluluk Sigortası Bildirimi” menüsüne girerek, yukarıda yer alan açıklamalar kapsamında Kurumumuza bildirilmiş, bağımsız denetim hizmetlerini kapsayan ve süresi geçerli mesleki sorumluluk sigortalarının bulunup bulunmadığını kontrol etmeleri önem arz etmektedir.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

 Duyuru için tıklayınız.

Bu sebeple, ilk uygulanmaya başladığında, firmalar tarafından “zaten tam tasdik denetimine ücret ödüyoruz” düşüncesinden dolayı ek bir maliyet ve külfet olarak algılandı ve günümüze kadar da bu algı, bu şekilde olmasa da azalarak devam ederek geldi. 

Fakat geldiğimiz noktada bağımsız denetim ’in yaygınlaşması, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu’nun etkinliklerini arttırması ile firmalarda bağımsız denetime bakış açılarını geliştirdi ve değiştirdi. 

Geldiğimiz noktada bağımsız denetim, sadece zorunluluk olduğu için değil finansal tablolarının güvenirliğini de artması sebebiyle yapılmaya başladı. Firmaların, ortakları ve yatırımcıları daha doğrusu tüm paydaşları denetlenmiş finansal tabloların daha şeffaf olarak hazırlandığını ve gerçeği yansıttığını gördü. Bu gelişimle birlikte bankaların da bağımsız denetime bakış açısı değişti, içinde bulunduğumuz bu enflasyonist ortamda, bankalar kredi vermekten kaçınırken ya da faiz oranları çok yüksek nerede ise astarı yüzünden pahalı hale gelen kredileri vermek için, firmaların finansal tablolarını daha net ve doğru olarak görmek, değerlendirmek istediler. Bu da, bağımsız denetime tabi olmayan firmaların bile kredi alabilmek için bağımsız denetim raporu talep etmesine sebebiyet verdi.

Bağımsız denetime 2011 yılından itibaren denetim firmalarının, denetlenen firmaların, firma ortaklarının, yatırımcıların ve bankaların bakış açıları olmak üzere birçok şey değişti. Fakat Dünyanın her döneminde olduğu gibi bu değişikliğe ayak uyduramayanlar da olduğunu düşünmekteyiz. Değişime ayak uyduramayanların elendiği, doğal seleksiyonun kaçınılmaz olduğu günümüz piyasalarında, maalesef bize göre ticaret sicil müdürlükleri sınıfta kaldı. Bağımsız denetçiler herkesi mutlu edebildi, fakat ticaret sicilleri edemedi. Onlarca ilde müşterisi olan bağımsız denetim firmaları, standart matbu bir formları olmayan ticaret sicil müdürlüklerine; Denetçi atama, Denetçi beyanı evraklarını beğendirememekten yoruldu. Beğendirmek dediğimize bakmayın, standart bir form olmayınca her ildeki ticaret sicil müdürlüğünün istekleri birbirinden farklı farklı oluştu. Bu nedenle de hazırlanan evrakları kabul ettirmek, ticaret sicil müdürlüklerinin farklı farklı isteklerini yerine getirmek, gittikçe daha zorlaşan bir hal aldı. 

Firmalar genel kurul yapmanın zor olacağını düşünürken, genel kurul ile atanmış denetçileri tescil ettirmenin daha zor olduğunu gördüler. İlgili tescil işlemlerinin, 2011 yılından bugüne kadar gelinen süre içinde, yapılmasına, aradan geçen 13 yıla ve günümüzde sektörün bilinirliğinin çok artmasına rağmen tescil işlemleri kolaylaşmadı aksine zorlaştı.

Bu durum maalesef bizlere 18. yüzyıl İngiliz şairi Thomas Gray’in “Eton Koleji’nin Uzak Bir Geleceği Üzerine Gazel şiirinden “Cehalet Mutluluktur” mısrasını akıllara getirdi. 

Her sicilden farklı yazı format taleplerinin gelmesi sorununu çözmek konusundaki görev, sanırız Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’ne (TOBB) düşüyor. Ancak tüm Türkiye’de kullanacak tek bir format ve belge kullanmak sektörün tüm paydaşlarının lehine olur diye düşünmekteyiz.
Ya da artık, mevcut değişim ve gelişime ayak uydurup, dönüşümün bir parçası olup, ıslak imzalı evrak talep etmekten vazgeçebilir. e- imzaların, ticaret sicillerde ve/veya firmalarla aramızdaki sözleşmelerde kullanılması için meslek mensupları olarak bizler üzerimize düşenleri yapabiliriz. Uygulayıcılar olarak bizler hazırız yeter ki, karar vericiler karar versin. Bu nedenle gereksiz yazılan iş ve işlemler, evrakların asıllarını beklemek, tekrar tekrar alınan ticaret sicil randevuları, kargoda kaybolan evraklar gibi sorunlarda tamamen ortadan kalkabilir. Farklı şehirlerdeki ticaret sicillerin, farklı taleplerine e- imza ile online olarak karşılık vermek hem meslek mensuplarının hem de ticaret sicillerin işlerini kolaylaştırabilir. 

Gelişim; “organizmanın anne karnında başlayarak bedensel, bilişsel, dil, duygusal, sosyal yönden en son aşamaya ulaşıncaya kadar sürekli ilerleme kaydeden değişimidir.” Şeklinde tanımlanmaktadır.

Sonuç olarak, değişim için gelişim, gelişim için de değişim önem arz etmektedir. Değişim ve gelişimin anlamlı olabilmesi içinde sürekli olması ve tüm paydaşları kapsaması gerekmektedir.

Dileriz bağımsız denetim sektöründeki var olan değişim ve gelişim, ticaret sicil müdürlüklerinde iş ve işlemlere de yansırda sektör değişimini tamamlamış olur.

Sayı: 2024-3 

     DUYURU

KONU: BDS 600 (Revize) Özel Hususlar–Topluluk Finansal Tablolarının Bağımsız Denetimi (Topluluğa Bağlı Birim Denetçilerinin Çalışmaları Dâhil) ve Diğer  İlgili Standartlarda Yaptığı Değişikliklerin Yayımlanması

Ülkemizde ilk defa 2014 yılında yayımlanarak yürürlüğe konan BDS 600 Özel Hususlar–Topluluk Finansal Tablolarının Bağımsız Denetimi (Topluluğa Bağlı Birim Denetçilerinin Çalışmaları Dâhil), başta Kalite Yönetim Standartları ve BDS 315 olmak üzere yakın zamanda revize edilen standartlarla uyumlu hâle getirilerek  tümüyle revize edilmiştir.

BDS 600 (Revize), topluluğa bağlı birim denetçilerinin çalışmaları dâhil olmak üzere, topluluk denetimlerinde dikkate alınan özel hususları düzenlemekte ve risk esaslı bir yaklaşım benimsemektedir. Revize edilen Standartta yapılan temel değişiklikler aşağıda özetlenmektedir:

• Mesleki şüphecilik, topluluk denetiminin planlanması ve yürütülmesi, topluluk denetçisi ile birim denetçileri arasındaki karşılıklı iletişim ve belgelendirme konularında denetçinin sorumlulukları artırılmış,
• Denetimin yürütülmesi için yeterli ve uygun kaynakların sağlanması ve denetim ekibinin yönlendirilmesi ve gözetimi ile çalışmalarının gözden geçirilmesi dâhil olmak üzere BDS 220’de (Revize) yer alan hükümlerin, bir topluluk denetiminde kalitenin yönetilmesi ve kaliteye ulaşılması için nasıl uygulanacağı konusuna açıklık getirilerek Kalite Yönetim Standartlarına benzer şekilde topluluk denetimlerinde proaktif kalite yönetimi teşvik edilmiş,
• Kişilere ve bilgiye erişim konusunda (örneğin; birim yönetimine, birimin üst yönetiminden sorumlu olanlara, birim denetçilerine veya birimdeki bilgiye erişim konusunda) ve birim denetçisinin çalışma kâğıtlarına erişim konusunda getirilenler başta olmak üzere denetim sürecinde karşılaşılabilecek çeşitli kısıtlama türleri ele alınarak bu tür kısıtlamaları aşmanın yolları hakkında rehberlik sağlanmış,
• Önemliliğe ilişkin hususlar yeniden düzenlenerek “önemlilik” ve “toplulaştırma riski” kavramlarının topluluk denetimlerinde nasıl uygulanacağına açıklık getirilmiş,
• BDS 230 Bağımsız Denetimin Belgelendirilmesi’ndeki hükümlerle ve diğer ilgili BDS’lerdeki belgelendirme hükümleriyle bağlantıyı vurgulamak için belgelendirmeye ilişkin ana hükümler ve açıklayıcı hükümler detaylandırılmış,
• Topluluk denetçisinin, birim denetçisinin çalışma kâğıtlarını gözden geçirmesinin önemi vurgulanmış ve
• Farklı koşullardaki ve karmaşıklıktaki topluluk denetimlerine uyarlanabilir ilke bazlı bir yaklaşım sunulmuştur.

Ayrıca, BDS 600’ün revize edilmesi nedeniyle aşağıdaki Standartlarda da gerekli değişiklikler yapılmıştır:

• KYS 1 Finansal Tabloların Bağımsız Denetim veya Sınırlı Bağımsız Denetimleri ile Diğer Güvence Denetimleri veya İlgili Hizmetleri Yürüten Bağımsız Denetim Şirketleri İçin Kalite Yönetimi,
• KYS 2 Denetimin Kalitesinin Gözden Geçirilmesi,
• BDS 220 (Revize) Finansal Tabloların Bağımsız Denetiminde Kalite Yönetimi,
• BDS 230 Bağımsız Denetimin Belgelendirilmesi,
• BDS 240 Finansal Tabloların Bağımsız Denetiminde Bağımsız Denetçinin Hileye İlişkin Sorumlulukları,
• BDS 250 Finansal Tabloların Bağımsız Denetiminde İlgili Mevzuatın Dikkate Alınması,
• BDS 260 Üst Yönetimden Sorumlu Olanlarla Kurulacak İletişim,
• BDS 300 Finansal Tabloların Bağımsız Denetiminin Planlanması,
• BDS 315 “Önemli Yanlışlık” Risklerinin Belirlenmesi ve Değerlendirilmesi,
• BDS 320 Bağımsız Denetimin Planlanması ve Yürütülmesinde Önemlilik,
• BDS 402 Hizmet Kuruluşu Kullanan Bir İşletmenin Bağımsız Denetiminde Dikkate Alınacak Hususlar,
• BDS 501 Bağımsız Denetimi Kanıtları – Belirli Kalemler İçin Dikkate Alınması Gereken Özel Hususlar,
• BDS 510 İlk Bağımsız Denetimler – Açılış Bakiyeleri,
• BDS 550 İlişkili Taraflar,
• BDS 570 İşletmenin Sürekliliği,
• BDS 610 İç Denetçi Çalışmalarının Kullanılması,
• BDS 700 Finansal Tablolara İlişkin Görüş Oluşturma ve Raporlama,
• BDS 701 Kilit Denetim Konularının Bağımsız Denetçi Raporunda Bildirilmesi,
• BDS 705 Bağımsız Denetçi Raporunda Olumlu Görüş Dışında Bir Görüş Verilmesi,
• BDS 706 Bağımsız Denetçi Raporunda Yer Alan Dikkat Çekilen Hususlar ve Diğer Hususlar Paragrafları,
• BDS 710 Karşılaştırmalı Bilgiler-Önceki Dönemlere Ait Karşılık Gelen Bilgiler ve Karşılaştırmalı Finansal Tablolar,
• BDS 720 Bağımsız Denetçinin Diğer Bilgilere İlişkin Sorumlulukları,
• BDS 805 Özel Hususlar – Tek Bir Finansal Tablonun Bağımsız Denetimi ile Finansal Tablolardaki Belirli Unsurların, Hesapların veya Kalemlerin Bağımsız Denetimi,
• SBDS 2400 Tarihî Finansal Tabloların Sınırlı Bağımsız Denetimi.

BDS 600 (Revize) ile BDS 600’ün Revize Edilmesi Nedeniyle Diğer İlgili Standartlarda Yapılan Değişikliklerin yayımlanması Kurulumuzun 27/12/2023 tarih ve 21621 sayılı Kararıyla kabul edilmiş olup, söz konusu Kurul Kararı, 29/12/2023 tarih ve 32414 sayılı (1. Mükerrer) Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Standart ve ilgili değişiklikler, 31/12/2023 tarihinden sonra başlayan hesap dönemlerine ait topluluk finansal tablolarının denetiminde uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

BDS 600 (Revize) Özel Hususlar–Topluluk Finansal Tablolarının Bağımsız Denetimi (Topluluğa Bağlı Birim Denetçilerinin Çalışmaları Dâhil) ile BDS 600’ün Revize Edilmesi Nedeniyle Diğer İlgili Standartlarda Yapılan Değişiklikler’e ulaşmak için tıklayınız.

BDS 600 (Revize) Özel Hususlar–Topluluk Finansal Tablolarının Bağımsız Denetimi’ne (Topluluğa Bağlı Birim Denetçilerinin Çalışmaları Dâhil) ulaşmak için tıklayınız.

BDS 600’ün Revize Edilmesi Nedeniyle Diğer İlgili Standartlarda Yapılan Değişiklikler’in işaretli versiyonuna ulaşmak için tıklayınız.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Sürekli eğitim yükümlüğüne ilişkin olarak gerçekleştirilen uyguma kapsamında ortaya çıkan ihtiyaçlar, paydaşlarımızca Kurumumuza iletilen talepler Bağımsız Denetim Yönetmeliğinde gerçekleştirilen değişiklere uyum kapsamında Bağımsız Denetçiler İçin Sürekli Eğitim Tebliğinde bazı değişikliklerin yapılması ihtiyacı doğmuştur.

Bu çerçevede, 660 sayılı Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve Bağımsız Denetim Yönetmeliğinin 25 ve 49 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanan tebliğ değişikliğiyle;

•  “Eğitim açığı” ifadesinin tanımının eklenmesi,

• 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu kapsamında faaliyet göstermekte olan şirketlerin bağımsız denetiminde görev alacak denetçiler için ilgili alanlarda 7 kredilik ilave eğitim yükümlüğü getirilmesi,

•  Türkiye Sürdürülebilirlik Standartları ve bilgi sistemleri denetimleri konularının da temel mesleki konular arasına eklenmesi,

•  Destekleyici eğitimlerin mesleki faaliyetlerde kullanılabilecek olan kişisel gelişime katkı sağlayacak konularla sınırlanması,

•  Temel mesleki konulardan uzaktan eğitim yöntemi ile alınabilecek eğitim kredisinin sınırlandırılması,

• Destekleyici konularda eğitim faaliyetlerinin bildirimlerinin Kurumumuzca hazırlanan sistem üzerinden elektronik ortamda alınmasına yönelik mevzuat alt yapısının hazırlanması,

•  İşbaşı eğitimi olarak ifade edilen yürütülen denetim faaliyetinden elde edilebilecek kredi miktarı ile temel mesleki konularda lisans, lisansüstü veya sürekli eğitim kapsamında ders verenlerin elde edebilecekleri kredi miktarı artırılması,

•  Bağımsız denetçilik sınavında başarılı olunan konulardan üç yıllık dönem içerisinde aynı konudan bir kez kredi elde edilmesi,

•  Eğitim açığı olanlara ek süre verilmesi hususunda tereddütlü hususların giderilmesi, hususlarına yönelik düzenlemeler yapılmıştır.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Bağımsız Denetçiler İçin Sürekli Eğitim Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ için tıklayınız.

Bağımsız Denetçiler İçin Sürekli Eğitim Tebliğinin güncel hali için tıklayınız.

Bu kapsamda, İslami Finans Kuruluşları Muhasebe ve Denetim Kuruluşu (AAOIFI) tarafından yayımlanan Katılım Finans Muhasebe Standartlarının mevzuatımıza kazandırılması amacıyla Kurumumuz tarafından hazırlanan 1 adet Kavramsal Çerçeve, 1 adet Uygulama Rehberi ile 25 adet Katılım Finans Muhasebe Standardının çevirileri tamamlanarak Resmî Gazetede yayımlanmıştır.

AAOIFI tarafından yayımlanan diğer Katılım Finans Muhasebe Standartlarının da mevzuatımıza kazandırılması amacıyla aşağıda sayılan 1 adet Kavramsal Çerçeve (Revize) ve 4 adet Katılım Finans Muhasebe Standardı 29 Aralık 2023 tarihli ve 32414 sayılı (1. Mükerrer) Resmî Gazetede yayımlanmıştır.

• Finansal Raporlamaya İlişkin Kavramsal Çerçeve (Revize)
• KFMS 1: Finansal Tablolarda Genel Sunum ve Açıklamalar (Revize)
• KFMS 37: Vakıflar İçin Finansal Raporlama
• KFMS 39: Zekâta İlişkin Finansal Raporlama
• KFMS 40: Katılım Finans Pencere Modeline İlişkin Finansal Raporlama

Söz konusu standartlar 1 Ocak 2024 veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde ihtiyari olarak uygulanabilecektir.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Katılım Finans Muhasebe Standartlarına İlişkin Kurul Kararlarının yayımlandığı Resmî Gazete’ye ulaşmak için tıklayınız.

Katılım Finans Muhasebe Standartlarına ulaşmak için tıklayınız.

BDY’nin 28’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre KAYİK’ler nezdinde yapılacak denetimler için denetim ekibinde görevlendirilecek sorumlu denetçilerin; 15 yıllık mesleki tecrübeye sahip olması ve bu sürenin en az üç yılında fiilen denetçi, kıdemli denetçi veya başdenetçi ünvanıyla mevzuatta denetim öngörülen alanlarda denetimlerde bulunmuş olması gerekmektedir. Yine BDY’nin 11’inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre, KAYİK’lerin denetimi yalnızca KAYİK dahil bağımsız denetim kuruluşları tarafından üstlenilebilir.

Ödeme ve elektronik para kuruluşlarının finans sektörü içindeki artan önemi dikkate alınmış ve bu doğrultuda söz konusu kuruluşların KAYİK kapsamına alınması hususu değerlendirilmiştir. Ödeme ve elektronik para kuruluşlarının KAYİK kapsamına alınmasıyla BDY’nin yukarıda yer verilen hükümleri söz konusu kuruluşlar için de geçerli olacak; diğer bir ifadeyle ödeme ve elektronik para kuruluşlarının finansal tablolarının bağımsız denetimi sadece KAYİK dahil bağımsız denetim kuruluşları tarafından gerçekleştirilebilecektir. Bu yönde bir karar alınması halinde kararın, söz konusu kuruluşların bağımsız denetimindeki etkinliğin artmasına ve sağlıklı bir finansal yapı sürdürmelerine olumlu katkı yapacağı beklendiğinden 660 sayılı KHK’nın 9’uncu maddesinin birinci fıkrasının (ğ) ve BDY’nin 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (l) bendinde yer alan yetkiye istinaden, 27/06/2013 tarih ve 28690 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6493 Sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun hükümleri uyarınca Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)’nin düzenleme ve denetimine tabi olan Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşlarının KAYİK kapsamına alınmasına karar verilmiştir.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), tarafından yayınlanan Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik ile kredi kullanımlarına ilişkin yeni düzenlemeler benimsenmiştir.

Bu makalede kredi kullanımlarında istenen belgelere ilişkin esaslar değerlendirilmiştir.

II.HESAP DURUM BELGESİ

Bankalarca beş milyon (5.000.000,00) Türk Lirası üzerinde verilecek nakdi ve gayri nakdi krediler için müşterilerden hesap durumu belgesi alınması zorunlu hale getirilmiştir.

II.1.Hesap Durumunu Gösteren Belgeler

Aşağıdaki belgeler Bankalar tarafından hesap durumu belgesi olarak kabul edilecektir:

a) Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yayımlanan muhasebe ve finansal raporlama standartlarına uygun şekilde hazırlanmış ve bağımsız denetimden geçmiş finansal tablolar.

b) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve ilgili düzenlemeleri uyarınca düzenlenmiş ve 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununda yer alan usul ve esaslar uyarınca denetlenmiş finansal tablolar.

c) Yurt dışında yerleşik kişiler için, ilgili ülkelerin mevzuatına göre düzenlenmiş ve denetimden geçmiş finansal tablolar.

İkinci fıkra kapsamında belirtilen belgeleri düzenlenmeyen müşteriler için, bunların malî gücünün analizine imkân sağlayacak ve faaliyetlerinin niteliğine uygun olarak düzenlenecek belgeler hesap durumu belgesi olarak alınır.

Tüketici kredileri hariç olmak üzere, verilen krediler beş milyon TL’lik eşik tutarın üzerinde kaldığı sürece bunlara ilişkin hesap durumu belgelerinin her yıl hesap dönemini izleyen dokuz ay içerisinde alınmasına devam edilir.

II.2.Hesap Durum Belgesinin Alınmayacağı Haller

Yönetmeliğin 8.maddesiyle Bankalarca bazı işlemler için hesap durum belgesi alınmayabileceği düzenlenmiştir.

Buna göre;

1)   Nakit, nakit benzeri kıymet ve hesaplar ile kıymetli maden karşılığında yapılan,

2)   Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ve merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile yapılan,

3)   Kanunla teşkilatlanmış para piyasalarında yapılan,

4)   Merkezi karşı taraf hizmeti sunulan piyasalarda yapılan,

5)   Yurt içi bankaların kendi aralarındaki vadesiz veya vadesi üç ayı aşmayan işlemler

için hesap durumu belgesi alınmayabilir.

III.BAĞIMSIZ DENETİM ŞARTI

Kredi kullanacaklardan;

1)   Risk Merkezi nezdindeki en güncel bilgilere göre, bankacılık sektöründeki toplam riski ilgili banka Kredi Kurulunca belirlenecek tutarın üzerinde olan,

2)   Ayrıca merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri ve bunlara bağlı kuruluşlar, mahalli idareler ile

3)   Bankalar ve finansal kuruluşlar dışında kalan ve kredileri Kredilerin Sınıflandırılması ve Bunlar İçin Ayrılacak Karşılıklara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca canlı alacak olarak izlenen müşterilerden,

kredi tahsis aşamasında aşağıdaki belgeler de istenecektir:

a) Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yayımlanan muhasebe ve finansal raporlama standartları çerçevesinde konsolide finansal tablo hazırlama şartlarını taşıyanlardan konsolide, konsolide finansal tablo hazırlama şartlarını taşımayanlardan konsolide olmayan ve Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yetkilendirilmiş bağımsız denetim kuruluşlarınca denetlenmiş en güncel finansal tablolarının ve bağımsız denetim raporlarının,

b) Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yayımlanan muhasebe ve finansal raporlama standartlarında tanımlandığı şekilde başka bir işletmenin bağlı ortaklığı olanlardan, söz konusu standartlardaki tanımlamalara uyan ana ortaklıklarının Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yetkilendirilmiş bağımsız denetim kuruluşlarınca denetlenmiş en güncel konsolide finansal tablolarının ve bağımsız denetim raporlarının,

c) Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yayımlanan muhasebe ve finansal raporlama standartlarında tanımlandığı şekilde başka işletmelerin tek başına kontrolünde olmayan ancak müşterek kontrol edilen bir işletme olanlardan, müşterek kontrol eden işletmelerin her birinin Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yayımlanan muhasebe ve finansal raporlama standartları çerçevesinde hazırlanmış ve Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yetkilendirilmiş bağımsız denetim kuruluşlarınca denetlenmiş en güncel haliyle varsa konsolide, yoksa konsolide olmayan finansal tablolarının ve bağımsız denetim raporlarının,

ç) (a) ilâ (c) bentlerinde belirtilen finansal tablolarda yer verilen bilgilerden hareketle hazırlanacak ve bağımsız denetim kuruluşunun güvence raporunu içeren analiz tablosunun,

d) Sermaye Piyasası Kurulu tarafından 3/1/2014 tarihli ve 28871 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kurumsal Yönetim Tebliğine (II-17.1) tabi anonim ortaklıklardan, anılan Tebliğde yer verilen kurumsal yönetim ilkelerine uyum raporunun,

bankalarca alınması zorunludur.

III.1Yurtdışında Yerleşik Kişilerin Durumu

Ek belgeler yurt dışında yerleşik kişiler bakımından aşağıdaki şekilde uygulanacaktır:

a) Bankalarca alınması zorunlu tutulan finansal tablolar, uluslararası standartlara uygun olarak düzenlenmiş ve bağımsız denetimden geçmiş finansal tabloları ifade eder.

b) Analiz tablosunun, bağımsız denetim kuruluşunun güvence raporu alınmaksızın, bankalarca düzenlenmesi mümkündür.

c) Birinci fıkranın (d) bendinde belirtilen kurumsal yönetim ilkelerine uyum raporu alınmaz.

III.2.Ek Belgelerin Kredi Tahsis Aşamasında İbraz Edilemesi

Ek belgeleri kredi tahsis aşamasında ibraz edemediğini beyan eden müşterilere, belgelerin teminine yönelik olarak, kredi tahsisi yapılan yılı müteakip azami dokuz ay süre tanınmak suretiyle bankalarca kredi tahsisi yapılabilir.

Müşteriye tanınan sürelerin sonunda bu madde kapsamındaki belgelerin eksiksiz olarak temin edilmemesi halinde ilgili banka durumu derhal Kuruma bildirmek zorundadır.

III.3.Ek Belgelerin Alınma Süresi

Kredileri donuk müşteriler saklı kalmak ve kredi ilişkisi devam etmek kaydıyla bu maddedeki ilave belgeler; ilk kez hangi hesap dönemi itibarıyla alındıysa bu hesap dönemiyle birlikte toplam beş ardışık hesap dönemi için, ilgili müşteri ile kredi ilişkisi bulunan tüm bankalarca alınmaya devam edilir.

Müşteri ile daha sonraki dönemde kredi ilişkisine giren bankalar ise müşteri ile kredi ilişkisine girdikleri tarihten itibaren, beş hesap dönemi tamamlanacak şekilde, ilgili belgeleri almakla yükümlüdür.

Bu belgelerin teminine yönelik olarak, müşterilere ilgili yılı müteakip azami dokuz ay süre tanınabilir.

Müşteriye tanınan sürelerin sonunda bu madde kapsamındaki belgelerin eksiksiz olarak temin edilmemesi halinde ilgili banka durumu derhal Kuruma bildirmek zorundadır.

III.4.İlave Belgelerin Alınmasına Son Verilecek Müşteriler

Ek belgeler istenen müşterilerden bu kapsama girdikten sonra kredileri Kredilerin Sınıflandırılması ve Bunlar İçin Ayrılacak Karşılıklara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca donuk olarak sınıflandırılması halinde ilave belge alınması uygulamasına son verilir.

Kaynak:

Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik

Bu dönem, sadece bütçe ve stratejik plan çalışmalarını yapan finans, muhasebe, satış, strateji gibi icracı birimler açısından değil, icracı olmayan bir diğer birim için de yoğun geçiyor: Henüz Türk şirketleri arasında hak ettiği ilgiyi göremeyen iç denetim departmanları.

İç denetim departmanları, içinde bulunduğumuz dönemde bir sonraki yıla ilişkin denetim planlarını oluşturacak, denetimden sorumlu komitelerinin ve yönetim kurullarının onayından geçirecek ve yeni yılla birlikte uygulamaya koyacak.

Söylemesi kolay olsa da, bu süreçleri uygulamaya koymak pek de kolay değil. Denetim programı nasıl, neye göre hazırlanacak, paydaşların talep ettiği makul güvenceyi sağlayacak nitelikteki denetim kapsamı nasıl belirlenecek? Şüphesiz bu konuda başvurulabilecek birçok kaynak var. Bunlar;

- Risk yönetimi fonksiyonunun yaptığı çalışmaların önemli bulguları, diğer bir deyişle şirket açısından önemli seviyede risk taşıyan alanlar,
- Daha önce yapılan denetim çalışmalarının bulgularına göre zafiyet saptanan alanlar,
- Üst yönetim ve yönetim kurulunun denetim planında görmek istediği hususlar ve sektörde yapılan önemli araştırmaların ve çalışmaların bulguları,
olarak sıralanabilir.

İlk üç maddenin ne anlama geldiği açık. Son madde kapsamında da trendlere yönelik analizler yapan, risklere odaklanan raporlardan faydalanmak mümkün. Bunların arasında, tam da konumuza yönelik girdiler sağlayan önemli bir rapor var: Risk in Focus 2024 raporu.

Rapor, İç Denetim Vakfı tarafından hazırlanıyor. Vakıf, iç denetim mesleğinin gelişmesi için çalışmalar yürütmek amacıyla kurulmuş. Bahis konusu raporları her yılın sonuna doğru yayımlıyor. Bu rapor, iç denetçilere ve paydaşlarına günümüzün risk ortamını anlatmayı ve izleyen yılın denetim planlarını hazırlamakta yardımcı olmayı amaçlıyor.

Bu seneki raporun hazırlanmasına dünya genelinde denetim mesleğinden 4.207 profesyonel destek vermiş.

Araştırmaya katılanlar tarafından en yüksek risk taşıyan alanlar şu şekilde belirlenmiş:

1. Siber Güvenlik
2. İnsan Sermayesi
3. İş Sürekliliği

İlk beş arasında yer alan diğer riskler, araştırmaya destek veren profesyonellerin yerleşik olduğu bölgeye göre farklılık gösterse de, şu risklere dikkat edilmesi gerektiği anlaşılıyor: Yasal değişiklikler, finansal likidite, jeopolitik dengesizlikler, piyasadaki değişimler, dolandırıcılık ve yönetişim/şirket raporlamaları.

Geleceğe yönelik bakış açısıyla, dünya çapında belli risk seviyelerinin önümüzdeki üç yılda artacağı konusunda da bir fikir birliği oluştuğu görülüyor. Bu riskler, dijital (yıkıcı) dönüşüm ve iklim değişikliği. Her iki alanda da risklerin yükseleceği yönünde katılımcıların oyu %20 oranında yükselmiş. Sıralamada ki, artış daha da dikkat çekici. İklim değişikliği, on dördüncü sıradan beşinci sıraya yükseliyor.

Raporun yazımız açısından da can alıcı noktasıysa iç denetim profesyonellerinin odaklanacağı alanlara ilişkin olarak yapılan belirlemeler. Buna göre; Dünya çapında denetim çalışmaları kapsamında incelenecek belli başlı alanlar şöyle sıralanıyor:

1. Siber Güvenlik
2. Yönetişim/kurumsal raporlama
3. İş sürekliliği
4. Mevzuat değişiklikleri
5. Finansal likidite
6. Dolandırıcılık

Ayrıca, biraz yukarıda, gelecekte artış göstereceği ifade edilen dijital (yıkıcı) dönüşüm ve iklim değişikliği risklerine odaklı denetim çabalarının da paralel olarak artış göstermesinin beklendiği belirlemesi yapılıyor.

Şirketlerimizin iç denetim pratiklerini geliştirmeleri gerektiği son derece açık. Denetim birimlerinin, yeni yıl denetim programlarını yaparken yukarıdaki alanları göz önünde bulundurmaları gerekiyor. Zira, bu belirlemeler ihmal edilerek hazırlanacak denetim programlarının “risk odaklı” olma ihtimali bulunmuyor. Bu durum da, denetim için ayrılan kaynaklardan verim alınamamasına zemin hazırlayabilir.