Türk Devletleri Muhasebe ve Denetim Meslek Kuruluşları ve Düzenleyici Kurumlar Birliği, 16 Eylül 2026 tarihinde Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de imzalanan kuruluş anlaşması ile resmen hayata geçirilmiştir. Anlaşma; Azerbaycan, Türkiye, Kazakistan ve Özbekistan’ın ilgili meslek ve düzenleyici kuruluşları arasında imzalanmıştır.

Kuruluş Anlaşması; Azerbaycan Denetçiler Odası Başkanı Vahid Novruzov, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) II. Başkanı ve Kurul Üyesi Hayrettin Kurt, Kazakistan Cumhuriyeti Denetçiler Odası Konseyi Başkanı Sapar Koşkimbayev ve Özbekistan Denetçiler Odası Konseyi Başkanı Nematulla Karimov tarafından imza altına alınmıştır.

İmza töreni, Azerbaycan Denetçiler Odasının 30. kuruluş yıl dönümü etkinlikleri ile “Denetimin Gelişim Aşamaları: Uyumdan Stratejik Ortaklığa ve Güvene Giden Yol” temalı uluslararası bilimsel- pratik konferans kapsamında gerçekleştirilmiştir.

Birliğin kurulmasıyla birlikte, Türk devletleri arasında finansal raporlama ve bağımsız denetim alanlarındaki kurumsal iş birliğinin kalıcı ve çok taraflı bir yapıya kavuşturulması yönünde tarihi bir adım atılmıştır. Yeni yapı; üye ülkelerin ilgili kurum ve kuruluşlarını ortak hedefler etrafında bir araya getirerek, uluslararası standartlarla uyumlu, güçlü ve sürdürülebilir bir bölgesel muhasebe ve denetim sisteminin geliştirilmesine katkı sağlayacaktır.

Birliğin kuruluşuna uzanan süreç, Türk dünyasında muhasebe ve bağımsız denetim alanlarında son dönemde gerçekleştirilen yoğun iş birliği çalışmalarının bir sonucu olarak şekillenmiştir.

12-13 Kasım 2025 tarihlerinde Bakü’de düzenlenen I. Uluslararası Finans, Muhasebe, Denetim ve Dijitalleşme Sempozyumu kapsamında Türkiye, Azerbaycan, Kırgızistan, Kazakistan ve Özbekistan’ın ilgili bağımsız denetim otoriteleri arasında ortak bir denetim altyapısının oluşturulmasına yönelik irade ortaya konulmuştur.

26 Ocak 2026 tarihinde Bakü’de KGK ile Azerbaycan Denetçiler Odası arasında imzalanan Mutabakat Zaptı ile bu iş birliği; ortak sertifikasyon, mevzuat uyumu ve karşılıklı tanıma mekanizmaları gibi alanlarda daha somut bir çerçeveye kavuşmuştur.

27-30 Nisan 2026 tarihlerinde Azerbaycan Denetçiler Odası heyetinin KGK’ya gerçekleştirdiği ziyaret sırasında yürütülen teknik müzakereler neticesinde ise Birliğin kurulması konusunda mutabakata varılmıştır.

Resmen kurulan Birliğin Türk devletleri arasında muhasebe, finansal raporlama ve bağımsız denetim alanlarındaki iş birliğini daha ileri bir düzeye taşıması hedeflenmektedir. Bu kapsamda denetçi yetkilendirmesinde karşılıklı tanıma mekanizmalarının oluşturulması, blok zinciri ve veri analitiği gibi yeni teknolojilerin denetim süreçlerine entegre edilmesi ve meslek mensuplarının küresel rekabet gücünü artıracak mesleki eğitimlerin düzenlenmesi öngörülmektedir. Söz konusu çalışmaların, Türk dünyasında bölgesel ticari ve finansal entegrasyonun güçlendirilmesine önemli katkı sağlaması beklenmektedir.

Türk Devletleri Muhasebe ve Denetim Meslek Kuruluşları ve Düzenleyici Kurumlar Birliği’nin kurulmasının, Türk dünyasına ve muhasebe ve bağımsız denetim mesleğine hayırlı olmasını temenni ediyoruz.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Denetimde yapay zeka kulla­nımına ve ürettiklerine ne kadar güveniyoruz?

Bu “tam cevap verememe” hali sadece bir tereddüt değil, aynı za­manda sağlıklı bir öz farkındalık.

Denetimin doğasında yer alan mesleki şüpheciliği, şimdi tek­nolojiye ve algoritmalara da yö­neltmek zorundayız. Yapay ze­kayı kullanıyoruz, kullanmak zo­rundayız; ancak elimizdeki tüm parlak araçlara rağmen hala es­ki usul teyit yöntemlerine, kla­sik denetim reflekslerine ve in­san yargısına sıkı sıkıya bağlı­yız. Çünkü şimdilik, “o kadar da değil” diyebileceğimiz bir eşiğin tam üzerindeyiz.

Bilgi sistemleri denetimi ala­nında yapay zekayı birkaç cep­hede yoğun şekilde kullanıyo­ruz: Büyük veri setlerinin analizi, anomali tespiti, olağandışı işlem desenlerini yakalama, kontrolle­rin etkinliğini ölçmeye yardımcı olacak skorlamalar…

Üstelik bu araçlar sadece hız kazandırmıyor; birçok durumda yıllarca gözden kaçabilecek risk­leri de ortaya çıkarabiliyor.

Örneğin, milyonlarca log kay­dı içerisinden belirli bir kulla­nıcı profiline ait sıra dışı erişim desenlerini manuel yöntemler­le saptamak neredeyse imkansız­ken, iyi eğitilmiş bir model bunu dakikalar içinde işaretleyebiliyor.

Asıl tehlike “sessiz hata”dır

Ama işte tam burada kritik so­ru başlıyor: Bu işaretlemeye ne kadar güvenebilirim? Daha da önemlisi: Bu işaretleme yapılma­dığında, yani yapay zeka bir riski “görmediğinde”, gerçekten risk yok mudur? Denetim pratiğin­de asıl tehlikeli olan, çoğu zaman “yanlış alarm” değil “sessiz ha­ta”dır. Biz yapay zeka araçlarıyla ikincisini ne kadar kontrol ede­biliyoruz?

Bugünün teknolojisinde, de­netimde kullandığımız yapay ze­ka modellerinin önemli bir bölü­mü, veriye bağımlı ve içinde bu­lundukları bağlama, yani duruma göre çok değişken.

Eğitim veri setleri, modelin ta­sarım tercihleri, hatta organizas­yonun kendi süreç kültürü, yapay zekanın bize gösterdiği resmin sınırlarını çiziyor. Yani elimizde, geçmiş davranış biçimlerini ve tanımlanmış riskleri son derece ustaca analiz edebilen; fakat ta­nımını yapmadığımız yeni risk­lere karşı aynı derecede kör ola­bilen bir araç var. Denetçi olarak bunu peşinen kabul etmemiz ge­rekiyor.

Psikolojik rahatlık yaratabiliyor

Burada devreye klasik denetim disiplininin değişmeyen ilkeleri giriyor: Güven ama teyit et. Mes­leki şüpheciliği elden bırakma. Farklı kaynaklardan kanıt topla. Yapay zekanın bize sunduğu bul­guları, tek başına “denetim kanı­tı” olarak değil, güçlü bir “ihbar hattı” veya “ön tarama filtresi” olarak görmek daha sağlıklı. Şu anki pratikte, yapay zeka modül­lerinin ürettiği çıktıları manuel yöntemlerle örnekleme yaparak, kontrolleri yeniden test ederek ve gerekiyorsa süreç sahipleriyle detaylı görüşmeler yaparak çap­raz doğrulama ihtiyacı duyuyo­ruz. Yani bir anlamda, yapay ze­kaya güvenerek hızlanıyor; ama insan yargısını devreye alarak son kararı yine klasik denetim yöntemlerine dayandırıyoruz.

Bu da bizi, teknolojik heyeca­nın yarattığı başka bir riske gö­türüyor: Teknolojik çıktıları sor­gusuz kabul etme eğilimi. “Bunu sistem söyledi” cümlesi, özellik­le yöneticiler ve bazen de denet­çiler için, farkında olmadan sor­gulamayı azalttığı bir psikolojik rahatlık yaratabiliyor. Oysa de­netim, tanımı gereği rahatsız edi­ci sorular sorma sanatıdır. Bir ya­pay zeka modelinin ürettiği çıktı, kaynağı ne kadar sofistike olursa olsun, bu sorgulamadan muaf de­ğildir; bilakis, çoğu zaman daha yoğun sorgulamayı hak eder.

Reflekslerimizi kaybetmeyelim

Denetimde yapay zeka kullanı­mı konusunda bugün geldiğimiz noktada, dürüst bir yanıt vermek gerekirse, yüzde yüz bir güven seviyesinden bahsetmek müm­kün değil. Zaten denetimde “yüz­de yüz güven” kavramı, teknoloji öncesi dönemde dahi hiçbir za­man gerçekçi olmadı. Yapay ze­kanın gücü, denetim kapsamını genişletmemizde, hızımızı artır­mamızda ve daha önce göremedi­ğimiz desenleri fark etmemizde yatıyor; zayıflığı ise sınırlarının çoğu zaman bizim tarafımızdan bile tam olarak öngörülememe­sinde.

Bu nedenle verilmesi gereken asıl mesaj, “Denetimde yapay ze­ka kullanmayalım” değil; “Dene­timde yapay zeka kullanalım ama eski usul denetim reflekslerimi­zi kaybetmeyelim” olmalı. Kont­rol prosedürlerimizi, örnekleme mantığımızı, süreç sorgulama alışkanlığımızı ve en önemlisi mesleki şüpheciliğimizi, yapay zekanın sunduğu kolaylıklara fe­da etmemeliyiz. Yapay zekadan gelen bulguları, kendi denetim kanıtı ekosistemimizin içine, in­san yargısının filtrelediği, klasik test ve teyitlerin desteklediği bir katman olarak yerleştirmek bu­gün için en sağlıklı yaklaşım.

Evet, bu yazı muhtemelen bir­kaç yıl içinde, daha olgunlaşmış yapay zeka çözümleri ve daha net düzenleyici çerçeveler ortaya çıktıkça, bir anlamda kendini im­ha edecek. Belki o gün geldiğinde, bugün “mutlaka manuel teyit” dediğimiz pek çok adımı otoma­tikleşmiş, standardize olmuş ve yapay zeka ile güvenli şekilde en­tegre halde bulacağız. Ama o gün gelene kadar, her yeniliğe tem­kinle yaklaşan o sağduyuyu koru­mak zorundayız.

Denetimde yapay zekaya gü­veniyoruz. Ama, o kadar da değil. En azından şimdilik.

Dünya | Selim ELBAN PwC Türkiye Şirket Ortağı

Sayı: 2026-36

DUYURU

KONU: Güvence Denetimlerine İlişkin Çerçeve Taslak Metni Kamuoyu Görüşüne Açılmıştır.

Bilindiği üzere; Kurumumuz, 660 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile verilen Türkiye Denetim Standartlarını yayımlama yetkisi çerçevesinde, Uluslararası Muhasebeciler Federasyonu (IFAC) tarafından yayımlanan uluslararası standartları ile diğer düzenlemeleri referans alma stratejisini benimsemiştir. Bu doğrultuda; IFAC çatısı altında faaliyet gösteren Uluslararası Bağımsız Denetim ve Güvence Denetimi Standartları Kurulu (IAASB) tarafından yayımlanan Güvence Denetimlerine İlişkin Çerçeve’nin mevzuatımıza kazandırılmasına ilişkin çalışmalar tamamlanmıştır.

Güvence Denetimlerine İlişkin Çerçeve; güvence denetiminin unsurları ile amaçlarının ve Bağımsız Denetim Standartları, Sınırlı Bağımsız Denetim Standartları, Sürdürülebilirlik Güvence Denetimi Standartları ile Güvence Denetimi Standartlarının uygulandığı denetimlerin anlaşılmasının kolaylaştırılması amacıyla oluşturulmuştur. Dolayısıyla; bu Çerçeve, bir standart niteliği taşımamakta ve bağımsız denetim, sınırlı bağımsız denetim, sürdürülebilirlik güvence denetimi veya diğer güvence denetimlerinin yürütülmesine ilişkin herhangi bir yükümlülük getirmemektedir.

Güvence Denetimlerine İlişkin Çerçeve; denetçilere, güvence raporunun hedef kullanıcıları ve denetçiyle sözleşme yapan kişiler dâhil olmak üzere, güvence denetimlerine katılan diğer kişilere ve Güvence Denetimi Standartları ve bu standartlarla ilgili düzenlemelerin geliştirilmesine yönelik bir referans çerçevesi sağlamaktadır.

Güvence Denetimlerine İlişkin Çerçeve’nin, yayımı tarihinde yürürlüğe girmesi planlanmaktadır. Bu kapsamda; hazırlanan taslak metne erişim sağlanabilecek link aşağıda sunulmuş olup, görüş ve önerilerinizin 21/09/2026 tarihine kadar denetimstandartlari@kgk.gov.tr adresine iletilmesi rica olunur.

Güvence Denetimlerine İlişkin Çerçeve’nin Taslak metnine ulaşmak için tıklayınız.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

İletişim

Ayrıntılı bilgi için denetimstandartlari@kgk.gov.tr e-posta adresine elektronik posta gönderilebilir.

Sayı: 2026-35

DUYURU

KONU: Etki Muhasebesi Webinarına İlişkin Duyuru

26.08.2026 tarihinde gerçekleşecek webinarda, işletmelerin finansal performansının yanı sıra toplumsal ve çevresel etkilerinin de ölçülüp raporlanmasını sağlayan Etki Muhasebesi yaklaşımı ve bu alandaki güncel gelişmeler ele alınacaktır.

Bu yeni yaklaşım, sadece bir raporlama tercihi değil; işletme performansının ölçülmesi, sunulması ve yorumlanmasındaki dönüşümü ifade etmektedir. İşletmelerin sürdürülebilirlik stratejilerini ve raporlama süreçlerini bu yeni anlayışa uyumlu hâle getirmeleri; paydaş iletişimi, yatırımcı güveni ve kurumsal itibar yönetimi açısından öneme sahiptir.

Kurumumuz tarafından düzenlenecek olan bu webinar, işletmelerin finansal ve finansal olmayan etkilerini bütüncül biçimde ortaya koymasını mümkün kılan etki muhasebesi yaklaşımını analiz etmek amacıyla planlanmıştır.

Hedef Kitle

• Bağımsız denetçiler

• Bağımsız denetim kuruluşları

• TFRS’ye uygun finansal raporlama yapan şirketler

• Mali müşavirler

• Finansal raporlama uzmanları

• Akademisyenler ve üniversite öğrencileri

Program Başlıkları

• Paradigma Değişimi

• Etki Muhasebesine Genel Bakış

• Etki Ağırlıklı Raporlama Sürecinin Aşamaları

• Küresel Uygulamalar ve Şirket Örnekleri Üzerinden Etki Değerlemesi

• Etki muhasebesinin mevcut sınırları, uygulamadaki engeller ve küresel standartlaşma çalışmaları

Tarih/Saat
26 Ağustos 2026, Çarşamba
Türkiye saati ile: 15.00 – 16.00
Azerbaycan saati ile: 16:00-17:00

Moderatör
Özlem ÇELİK – Kamu Gözetimi Kurumu (KGK)

Konuşmacı
Zeynep EFE EĞERCİ – Kamu Gözetimi Kurumu (KGK)

Webinar eğitimine katılım sağlayan bağımsız denetçiler Sürekli Eğitim Tebliği kapsamında iki (2) kredi elde edebileceklerdir.

Eğitime katılım sağlanması ve Sürekli Eğitim Tebliği kapsamında kredi elde edilebilmesi için aşağıdaki adımlar uygulanmalıdır.

Adım 1: KGK Etkinlik Yönetim Sistemi (EYS) üzerinden katılım sağlanacak eğitim listeden seçilerek, T.C. Kimlik Numarası, Ad ve Soyad bilgileri ile ilgili eğitime kayıt yapılır.

Adım 2: İlgili eğitim gün ve saatinde EYS üzerinden tekrar T. C. Kimlik Numarası, Ad ve Soyad bilgileri girilerek eğitim izlenir.

Yukarıdaki adımların gerçekleştirilmemesi durumunda Sürekli Eğitim Tebliği kapsamında kredi elde edilemez.

Webinar katılım başvuruları 19.08.2026 tarihinden itibaren https://eys.kgk.gov.tr adresi üzerinden yapılacaktır.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

İletişim

Ayrıntılı bilgi için muhasebe.standartlari@kgk.gov.tr e-posta adresine elektronik posta gönderilebilir.

Duyuru için tıklayınız.

Sayı: 2026-33

DUYURU

KONU: Türkiye Finansal Raporlama Forumu’na İlişkin Duyuru

Kurumumuz tarafından yayımlanan finansal raporlama standartları ile Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu (IASB) tarafından yayımlanan veya yayımlanması planlanan düzenlemelerin ele alınması ve söz konusu düzenlemelerin uygulamaya etkilerinin ilgili paydaşlarla birlikte değerlendirilmesi amacıyla, 24 Eylül 2026 tarihinde “Türkiye Finansal Raporlama Forumu” düzenlenecektir.

Her yıl düzenlenmesi öngörülen Forum; finansal raporlama alanındaki güncel gelişmelerin yalnızca düzenleme boyutuyla değil, uygulamada karşılaşılan sorunlar, sektörel etkiler ve ihtiyaç duyulan mesleki değerlendirmeler yönünden de ele alınacağı teknik bir istişare ve bilgi paylaşım platformu olarak tasarlanmıştır.

Forum kapsamında; kamu kurumları, düzenleyici ve denetleyici kuruluşlar, finansal tablo hazırlayıcıları ve kullanıcıları, bağımsız denetim kuruluşları, meslek mensupları ve akademisyenlerin bir araya getirilmesi; farklı paydaşların bilgi ve deneyimlerinden yararlanılması ve finansal raporlama uygulamalarının geliştirilmesine katkı sağlanması amaçlanmaktadır.

PROGRAM BAŞLIKLARI

• IASB ve KGK’nın Son Düzenlemeleri ve Uygulamaya Etkileri
• TFRS 18 Finansal Tablolarda Sunum ve Açıklama: Finansal Raporlamada Yeni Dönem
• TFRS 17 Sigorta Sözleşmeleri
• Sütun 2 (Pillar Two) Vergileri

SÜREKLİ EĞİTİM KREDİSİ

Foruma katılım sağlayan bağımsız denetçiler, Sürekli Eğitim Tebliği kapsamında iki (2) kredi elde edebileceklerdir.

ETKİNLİK BİLGİLERİ

Tarih: 24 Eylül 2026, Perşembe
Saat: 09.30–16.00
Yer: İstanbul Finans Merkezi, VakıfBank Genel Merkezi Konferans Salonu

Foruma ilişkin ayrıntılı programa ve konuşmacı bilgilerine ulaşmak için tıklayınız.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

DUYURU

Tarih: 30/07/2026
Sayı : 2026-31

Bilindiği üzere; uygulamada ortaya çıkan yeni hususlar veya değişen koşullar çerçevesinde, standart yayımlamaya yetkili kuruluşlar tarafından çeşitli revizyon projeleri yürütülmektedir. Bu kapsamda; sera gazı emisyonlarının açıklanmasına ilişkin uygulamada ortaya çıkan hususların giderilmesi amacıyla Uluslararası Sürdürülebilirlik Standartları Kurulu (ISSB) tarafından yürütülen “Amendments to IFRS S2: Amendments to Greenhouse Gas Emissions Disclosures” başlıklı revizyon projesi tamamlanmış ve Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standardı 2’ye (TSRS 2) sera gazı emisyonlarının açıklanmasına ilişkin değişiklikler getirilmiştir. TSRS 2’de yapılan söz konusu değişiklikler temel olarak aşağıda özetlenmektedir:

• Sera gazı emisyonlarının ölçülmesinde, yetkili bir makam veya işletmenin kote olduğu borsa tarafından farklı bir yöntem kullanılmasının zorunlu kılınabileceği hususuna açıklık getirilmiş,

• Kapsam 3 Kategori 15 sera gazı emisyonlarının açıklanmasına ilişkin hükümlerde düzenlemeye gidilmiş ve bu kapsamda ilave açıklama yükümlülükleri getirilmiş,

• Ticari bankacılık ve sigortacılık faaliyetlerinde bulunan işletmelerin finanse edilen emisyonlarına ilişkin açıklamalarında kullanacakları sektör sınıflandırma sistemine dair hükümler yeniden düzenlenmiş ve

• Söz konusu değişikliklerin ilk kez uygulandığı yıllık raporlama dönemine ilişkin geçiş hükümlerine yer verilmiştir.

“TSRS 2’de Yapılan Değişiklikler: Sera Gazı Emisyonlarının Açıklanmasına İlişkin Değişiklikler”in yayımlanması Kurulumuzun 22/07/2026 tarih ve 75935942-050.01.04-[01/44275] sayılı Kararıyla kabul edilmiş olup, söz konusu Kurul Kararı, 28/07/2026 tarih ve 33323 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

İşletmeler, “TSRS 2’de Yapılan Değişiklikler: Sera Gazı Emisyonlarının Açıklanmasına İlişkin Değişiklikler”i 1 Ocak 2027 tarihinde veya sonrasında başlayan raporlama dönemleri için uygulayacak olup, erken uygulamaya izin verilmektedir. Değişiklikleri erken uygulayan işletmelerin bu durumu açıklaması gerekmektedir.

“TSRS 2’de Yapılan Değişiklikler: Sera Gazı Emisyonlarının Açıklanmasına İlişkin Değişiklikler”e ulaşmak için tıklayınız.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Sayı: 2026-29

DUYURU

KONU: 27 Haziran 2026 tarihli Bağımsız Denetçilik ve Sürdürülebilirlik Denetçiliği Sınav Sonuçları

Sınav sonuçlarına ilişkin itirazlar, sonuçların Kurum internet sitesinde duyurulmasını izleyen yedi gün içerisinde itiraz ücreti olarak her bir modül için 100,00 TL’nin Kurum hesabına yatırılarak sınav adının ve itiraz edilen modüllerin yazılı olduğu dilekçe ile yapılacaktır. Kurumumuz söz konusu itirazları en geç 10 (on) gün içerisinde inceleyip sonuçlandırarak adaylara bildirecektir.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

27 Haziran 2026 tarihli Bağımsız Denetçilik ve Sürdürülebilirlik Denetçiliği Sınav Sonuçları İçin Tıklayınız.

Sayı: 2024-8 

    DUYURU

KONU: “Yeni ve Revize Edilen Kalite Yönetim Standartları Nedeniyle Diğer İlgili Standartlarda Yapılan Değişiklikler” ile “İş Ekibi ve Topluluk Denetimleri Tanımı Projesi Kapsamında Etik Kurallarda Yapılan Değişiklikler”in Yayımlanması

Bilindiği üzere, Kalite Yönetim Standartları (KYS 1, KYS 2) 16/01/2023 tarih ve 32075 sayılı (1. Mükerrer) Resmî Gazete’de yayımlanarak mevzuatımıza kazandırılmış ve 31/12/2023 tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiştir. Kalite Yönetim Standartlarıyla birlikte değişen terminoloji ve hükümlerle uyumun sağlanması amacıyla “GDS 3410 Sera Gazı Beyanlarına İlişkin Güvence Denetimleri”, “İHS 4400 Üzerinde Mutabık Kalınan Prosedürlerin Uygulandığı İşler” ve “İHS 4410 Finansal Bilgileri Derleme İşi” Standartlarında yapılan temel değişiklikler aşağıda özetlenmektedir:

• Kalite Kontrol Standardı 1’in yürürlükten kaldırılması nedeniyle KKS 1’e yapılan atıflar KYS 1 olarak değiştirilmiş,
• Söz konusu Standartlarda yer alan hükümler, KYS 1’deki hükümler ve kavramlarla uyumlu hâle getirilerek Standartlar arasında tutarlılık ve bağlantı sağlanmış ve 
• GDS 3410 ile İHS 4400’ün Ek’inde yer alan rapor örneklerindeki “kalite kontrol” ve “KKS 1” şeklindeki ifadeler, “kalite yönetimi” ve “KYS 1” olarak değiştirilerek söz konusu rapor örneklerinin güncel olması sağlanmıştır.

Diğer taraftan, “Bağımsız Denetçiler İçin Etik Kurallar’ın (Bağımsızlık Standartları Dâhil)”, başta Kalite Yönetim Standartları, BDS 220 ve BDS 600 olmak üzere yakın zamanda revize edilen Standartlarla uyumlu hâle getirilmesine yönelik olarak Muhasebeciler İçin Uluslararası Etik Standartları Kurulu (IESBA) tarafından yürütülen revizyon projesi tamamlanmıştır. Bu kapsamda, IESBA tarafından yapılan değişikliklere uyum sağlamak amacıyla Bağımsız Denetçiler İçin Etik Kurallar’da yapılan temel değişiklikler aşağıda özetlenmektedir:

• Topluluk denetimlerini düzenleyen yeni bir bölüm eklenerek söz konusu denetimlerde bağımsızlığa yönelik tehditlerin belirlenmesi, değerlendirilmesi ve ele alınmasına ilişkin yeni ana hükümler ve uygulama hükümleri getirilmiş,
• Kalite Yönetim Standartları, BDS 220 ve BDS 600 gibi yakın zamanda revize edilen Standartlardaki terminolojiyle uyum sağlanması amacıyla terimler sözlüğü ile çeşitli hükümlerde değişiklik yapılmış,
• Topluluk finansal tabloları hakkında görüş bildiren topluluk denetim şirketi ile topluluk denetiminin amaçları açısından bir birimle ilgili denetim çalışması yapan birim denetim şirketi arasında etik hükümlere uyum sağlanması bakımından nasıl bir iletişim kurulması gerektiğine ilişkin yeni hükümler getirilmiş,
• Birim denetim şirketinde bir bağımsızlık hükmünün ihlal edilmesi durumunda, söz konusu ihlalin ele alınmasına yönelik süreç açıkça belirtilerek, topluluğun üst yönetiminden sorumlu olanlarla kurulacak iletişimin önemi vurgulanmış ve 
• Denetim ekibi, iş ekibi ve güvence ekibi tanımlarında değişiklik yapılarak, bu ekiplere kimlerin dâhil edileceği konusunda rehberlik sağlanmıştır.

“Yeni ve Revize Edilen Kalite Yönetim Standartları Nedeniyle Diğer İlgili Standartlarda Yapılan Değişiklikler” ile “İş Ekibi ve Topluluk Denetimleri Tanımı Projesi Kapsamında Etik Kurallarda Yapılan Değişiklikler”in yayımlanması Kurulumuzun 01/02/2024 tarih ve 22438 sayılı Kararıyla kabul edilmiş olup, söz konusu Kurul Kararı, 03/02/2024 tarih ve 32449 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

“Yeni ve Revize Edilen Kalite Yönetim Standartları Nedeniyle Diğer İlgili Standartlarda Yapılan Değişiklikler” ve “İş Ekibi ve Topluluk Denetimleri Tanımı Projesi Kapsamında Etik Kurallarda Yapılan Değişiklikler”in ilk altı bölümü kapsamındaki değişiklikler, yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

“Borsada İşlem Gören İşletme ve Kamu Yararını İlgilendiren Kuruluş Tanımları Projesi Kapsamında Etik Kurallarda Yapılan Değişiklikler” başlıklı yedinci bölüm kapsamındaki değişiklikler ise 31/12/2024 tarihinden sonra başlayan hesap dönemlerine ait finansal tabloların ve topluluk finansal tablolarının denetiminde uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

“Yeni ve Revize Edilen Kalite Yönetim Standartları Nedeniyle Diğer İlgili Standartlarda Yapılan Değişiklikler” ve “İş Ekibi ve Topluluk Denetimleri Tanımı Projesi Kapsamında Etik Kurallarda Yapılan Değişiklikler”e ulaşmak için tıklayınız.

Yeni ve Revize Edilen Kalite Yönetim Standartları Nedeniyle Diğer İlgili Standartlarda Yapılan Değişiklikler’in işaretli versiyonuna ulaşmak için tıklayınız.

İş Ekibi ve Topluluk Denetimleri Tanımı Projesi Kapsamında Etik Kurallarda Yapılan Değişiklikler’in işaretli versiyonuna ulaşmak için tıklayınız.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

 Duyuru için tıklayınız.

Sayı: 2024-8 

    DUYURU

Bilindiği üzere 29/12/2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Kurul Kararında belirli işletmelerin 01/01/2024 tarihinden itibaren zorunlu sürdürülebilirlik raporlamasına tabi olacağı açıklanmıştır.

Hangi işletmelerin bu kapsamda olacağına dair kamuoyunda çeşitli soru işaretlerinin oluşması neticesinde daha açıklayıcı bilgi verilmesi gerekliliği hâsıl olmuştur. İlgili Kararın 3 üncü maddesinde sürdürülebilirlik uygulaması kapsamına giren işletmeler sayılmaktadır. Buna göre:

1) Aşağıdaki “Kurul Kararının 3 üncü Maddesinin Birinci Fıkrasında Sayılan ve Hadlere Tabi Olan İşletmeler Listesi” başlıklı listede yer alan işletmeler arasından;

− Aktif toplamı 500 Milyon Türk Lirası

 − Yıllık net satış hasılatı 1 Milyar Türk Lirası

− Çalışan sayısı 250 kişi

ölçütlerinden en az ikisinin eşik değerlerini art arda iki raporlama döneminde aşan işletmeler zorunlu uygulama kapsamına dâhildir.

2) 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu uyarınca Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun düzenleme ve denetimine tabi bankalar, her ne kadar aşağıdaki listede sayılmış olsalar dahi, herhangi bir eşik değere tabi olmaksızın zorunlu raporlama kapsamındadırlar. Ancak Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu bünyesinde yer alanlar bankalar bu uygulamadan muaf tutulmuştur.

3) Zorunlu olmamakla birlikte, kapsam dışında yer alan işletmeler de gönüllülük esasına göre Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartlarına uygun raporlama yapabilirler.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

İlgili duyuru aşağıda verilmiştir.

Sayı: 2024-6 

     DUYURU

KONU: Mesleki Sorumluluk Sigortasının Yaptırılması ve Poliçelerin Kurumumuza Bildirilmesi

Bilindiği üzere, denetim kuruluşu ve denetçiler; denetledikleri finansal tablo, bilgi ve raporlara ilişkin olarak hazırladıkları bağımsız denetim raporlarının denetim standartlarına aykırı olması ile bu raporlardaki yanlış, eksik ve yanıltıcı bilgi ve kanaatler nedeniyle doğabilecek zararlardan hukuken sorumludur.

Bu nedenle denetim kuruluşları ve denetçilerin, verdikleri hizmetlerden doğabilecek zararları karşılamak amacıyla üstlendikleri ilk denetim işiyle birlikte başlamak üzere, tüm denetimlerini kapsayacak şekilde mesleki sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur. (660 s. KHK m.24, Bağımsız Denetim Yönetmeliği m.33)

Mesleki sorumluluk sigortasına ilişkin yükümlülüklerin zamanında, tam ve doğru olarak yerine getirilmesi ve bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle herhangi bir idari yaptırımla karşılaşılmaması adına aşağıdaki hususlara dikkat edilmesi önem arz etmektedir:

1. Mesleki Sorumluluk Sigortasının Yaptırılması:

Denetim kuruluşları ve denetçilerin, üstlendikleri ilk denetim işiyle birlikte başlamak üzere, tüm denetimlerini kapsayacak şekilde mesleki sorumluluk sigortası yaptırmaları gerekmektedir.

2. Mesleki Sorumluluk Sigortalarının Bağımsız Denetim Hizmetlerini Kapsaması:

Denetim kuruluşları ve denetçilerin, verdiği diğer hizmetler için (SMMM/YMM vb.) yaptırılan ve sadece bu hizmetlerden kaynaklanabilecek zararların karşılanmasına yönelik olan mesleki sorumluluk sigortaları bağımsız denetim hizmetlerine ilişkin teminat sağlamayacağından, mesleki sorumluluk sigortalarının bağımsız denetim hizmetlerini de kapsayacak şekilde düzenlenmesi gerekmektedir.

Bu kapsamda 16/05/2013 onay tarihli Bağımsız Denetçilik Mesleki Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına ulaşmak için tıklayınız.

3. Poliçelerin Kurumumuza Bildirilmesi:

Mesleki sorumluluk sigortası poliçesinin, düzenlenme tarihini takip eden günden itibaren; poliçe ve sigorta şirketindeki değişikliklerin ise bu değişiklikleri takip eden günden itibaren en geç 30 gün içinde Kurumumuza bildirilmesi gerekmektedir. Bu bildirim Sözleşme Bilgi Girişi Sisteminde (SBG) yer alan “Mesleki Sorumluluk Sigortası Bildirimi” menüsü üzerinden elektronik ortamda yapılmalıdır.

4. Mevcut Poliçelerin Kapsam ve Süresinin Kontrolü:

Denetim işi üstlenmiş olan denetim kuruluşları ve denetçilerin, SBG’de yer alan “Mesleki Sorumluluk Sigortası Bildirimi” menüsüne girerek, yukarıda yer alan açıklamalar kapsamında Kurumumuza bildirilmiş, bağımsız denetim hizmetlerini kapsayan ve süresi geçerli mesleki sorumluluk sigortalarının bulunup bulunmadığını kontrol etmeleri önem arz etmektedir.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

 Duyuru için tıklayınız.

Bu sebeple, ilk uygulanmaya başladığında, firmalar tarafından “zaten tam tasdik denetimine ücret ödüyoruz” düşüncesinden dolayı ek bir maliyet ve külfet olarak algılandı ve günümüze kadar da bu algı, bu şekilde olmasa da azalarak devam ederek geldi. 

Fakat geldiğimiz noktada bağımsız denetim ’in yaygınlaşması, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu’nun etkinliklerini arttırması ile firmalarda bağımsız denetime bakış açılarını geliştirdi ve değiştirdi. 

Geldiğimiz noktada bağımsız denetim, sadece zorunluluk olduğu için değil finansal tablolarının güvenirliğini de artması sebebiyle yapılmaya başladı. Firmaların, ortakları ve yatırımcıları daha doğrusu tüm paydaşları denetlenmiş finansal tabloların daha şeffaf olarak hazırlandığını ve gerçeği yansıttığını gördü. Bu gelişimle birlikte bankaların da bağımsız denetime bakış açısı değişti, içinde bulunduğumuz bu enflasyonist ortamda, bankalar kredi vermekten kaçınırken ya da faiz oranları çok yüksek nerede ise astarı yüzünden pahalı hale gelen kredileri vermek için, firmaların finansal tablolarını daha net ve doğru olarak görmek, değerlendirmek istediler. Bu da, bağımsız denetime tabi olmayan firmaların bile kredi alabilmek için bağımsız denetim raporu talep etmesine sebebiyet verdi.

Bağımsız denetime 2011 yılından itibaren denetim firmalarının, denetlenen firmaların, firma ortaklarının, yatırımcıların ve bankaların bakış açıları olmak üzere birçok şey değişti. Fakat Dünyanın her döneminde olduğu gibi bu değişikliğe ayak uyduramayanlar da olduğunu düşünmekteyiz. Değişime ayak uyduramayanların elendiği, doğal seleksiyonun kaçınılmaz olduğu günümüz piyasalarında, maalesef bize göre ticaret sicil müdürlükleri sınıfta kaldı. Bağımsız denetçiler herkesi mutlu edebildi, fakat ticaret sicilleri edemedi. Onlarca ilde müşterisi olan bağımsız denetim firmaları, standart matbu bir formları olmayan ticaret sicil müdürlüklerine; Denetçi atama, Denetçi beyanı evraklarını beğendirememekten yoruldu. Beğendirmek dediğimize bakmayın, standart bir form olmayınca her ildeki ticaret sicil müdürlüğünün istekleri birbirinden farklı farklı oluştu. Bu nedenle de hazırlanan evrakları kabul ettirmek, ticaret sicil müdürlüklerinin farklı farklı isteklerini yerine getirmek, gittikçe daha zorlaşan bir hal aldı. 

Firmalar genel kurul yapmanın zor olacağını düşünürken, genel kurul ile atanmış denetçileri tescil ettirmenin daha zor olduğunu gördüler. İlgili tescil işlemlerinin, 2011 yılından bugüne kadar gelinen süre içinde, yapılmasına, aradan geçen 13 yıla ve günümüzde sektörün bilinirliğinin çok artmasına rağmen tescil işlemleri kolaylaşmadı aksine zorlaştı.

Bu durum maalesef bizlere 18. yüzyıl İngiliz şairi Thomas Gray’in “Eton Koleji’nin Uzak Bir Geleceği Üzerine Gazel şiirinden “Cehalet Mutluluktur” mısrasını akıllara getirdi. 

Her sicilden farklı yazı format taleplerinin gelmesi sorununu çözmek konusundaki görev, sanırız Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’ne (TOBB) düşüyor. Ancak tüm Türkiye’de kullanacak tek bir format ve belge kullanmak sektörün tüm paydaşlarının lehine olur diye düşünmekteyiz.
Ya da artık, mevcut değişim ve gelişime ayak uydurup, dönüşümün bir parçası olup, ıslak imzalı evrak talep etmekten vazgeçebilir. e- imzaların, ticaret sicillerde ve/veya firmalarla aramızdaki sözleşmelerde kullanılması için meslek mensupları olarak bizler üzerimize düşenleri yapabiliriz. Uygulayıcılar olarak bizler hazırız yeter ki, karar vericiler karar versin. Bu nedenle gereksiz yazılan iş ve işlemler, evrakların asıllarını beklemek, tekrar tekrar alınan ticaret sicil randevuları, kargoda kaybolan evraklar gibi sorunlarda tamamen ortadan kalkabilir. Farklı şehirlerdeki ticaret sicillerin, farklı taleplerine e- imza ile online olarak karşılık vermek hem meslek mensuplarının hem de ticaret sicillerin işlerini kolaylaştırabilir. 

Gelişim; “organizmanın anne karnında başlayarak bedensel, bilişsel, dil, duygusal, sosyal yönden en son aşamaya ulaşıncaya kadar sürekli ilerleme kaydeden değişimidir.” Şeklinde tanımlanmaktadır.

Sonuç olarak, değişim için gelişim, gelişim için de değişim önem arz etmektedir. Değişim ve gelişimin anlamlı olabilmesi içinde sürekli olması ve tüm paydaşları kapsaması gerekmektedir.

Dileriz bağımsız denetim sektöründeki var olan değişim ve gelişim, ticaret sicil müdürlüklerinde iş ve işlemlere de yansırda sektör değişimini tamamlamış olur.

Sayı: 2024-3 

     DUYURU

KONU: BDS 600 (Revize) Özel Hususlar–Topluluk Finansal Tablolarının Bağımsız Denetimi (Topluluğa Bağlı Birim Denetçilerinin Çalışmaları Dâhil) ve Diğer  İlgili Standartlarda Yaptığı Değişikliklerin Yayımlanması

Ülkemizde ilk defa 2014 yılında yayımlanarak yürürlüğe konan BDS 600 Özel Hususlar–Topluluk Finansal Tablolarının Bağımsız Denetimi (Topluluğa Bağlı Birim Denetçilerinin Çalışmaları Dâhil), başta Kalite Yönetim Standartları ve BDS 315 olmak üzere yakın zamanda revize edilen standartlarla uyumlu hâle getirilerek  tümüyle revize edilmiştir.

BDS 600 (Revize), topluluğa bağlı birim denetçilerinin çalışmaları dâhil olmak üzere, topluluk denetimlerinde dikkate alınan özel hususları düzenlemekte ve risk esaslı bir yaklaşım benimsemektedir. Revize edilen Standartta yapılan temel değişiklikler aşağıda özetlenmektedir:

• Mesleki şüphecilik, topluluk denetiminin planlanması ve yürütülmesi, topluluk denetçisi ile birim denetçileri arasındaki karşılıklı iletişim ve belgelendirme konularında denetçinin sorumlulukları artırılmış,
• Denetimin yürütülmesi için yeterli ve uygun kaynakların sağlanması ve denetim ekibinin yönlendirilmesi ve gözetimi ile çalışmalarının gözden geçirilmesi dâhil olmak üzere BDS 220’de (Revize) yer alan hükümlerin, bir topluluk denetiminde kalitenin yönetilmesi ve kaliteye ulaşılması için nasıl uygulanacağı konusuna açıklık getirilerek Kalite Yönetim Standartlarına benzer şekilde topluluk denetimlerinde proaktif kalite yönetimi teşvik edilmiş,
• Kişilere ve bilgiye erişim konusunda (örneğin; birim yönetimine, birimin üst yönetiminden sorumlu olanlara, birim denetçilerine veya birimdeki bilgiye erişim konusunda) ve birim denetçisinin çalışma kâğıtlarına erişim konusunda getirilenler başta olmak üzere denetim sürecinde karşılaşılabilecek çeşitli kısıtlama türleri ele alınarak bu tür kısıtlamaları aşmanın yolları hakkında rehberlik sağlanmış,
• Önemliliğe ilişkin hususlar yeniden düzenlenerek “önemlilik” ve “toplulaştırma riski” kavramlarının topluluk denetimlerinde nasıl uygulanacağına açıklık getirilmiş,
• BDS 230 Bağımsız Denetimin Belgelendirilmesi’ndeki hükümlerle ve diğer ilgili BDS’lerdeki belgelendirme hükümleriyle bağlantıyı vurgulamak için belgelendirmeye ilişkin ana hükümler ve açıklayıcı hükümler detaylandırılmış,
• Topluluk denetçisinin, birim denetçisinin çalışma kâğıtlarını gözden geçirmesinin önemi vurgulanmış ve
• Farklı koşullardaki ve karmaşıklıktaki topluluk denetimlerine uyarlanabilir ilke bazlı bir yaklaşım sunulmuştur.

Ayrıca, BDS 600’ün revize edilmesi nedeniyle aşağıdaki Standartlarda da gerekli değişiklikler yapılmıştır:

• KYS 1 Finansal Tabloların Bağımsız Denetim veya Sınırlı Bağımsız Denetimleri ile Diğer Güvence Denetimleri veya İlgili Hizmetleri Yürüten Bağımsız Denetim Şirketleri İçin Kalite Yönetimi,
• KYS 2 Denetimin Kalitesinin Gözden Geçirilmesi,
• BDS 220 (Revize) Finansal Tabloların Bağımsız Denetiminde Kalite Yönetimi,
• BDS 230 Bağımsız Denetimin Belgelendirilmesi,
• BDS 240 Finansal Tabloların Bağımsız Denetiminde Bağımsız Denetçinin Hileye İlişkin Sorumlulukları,
• BDS 250 Finansal Tabloların Bağımsız Denetiminde İlgili Mevzuatın Dikkate Alınması,
• BDS 260 Üst Yönetimden Sorumlu Olanlarla Kurulacak İletişim,
• BDS 300 Finansal Tabloların Bağımsız Denetiminin Planlanması,
• BDS 315 “Önemli Yanlışlık” Risklerinin Belirlenmesi ve Değerlendirilmesi,
• BDS 320 Bağımsız Denetimin Planlanması ve Yürütülmesinde Önemlilik,
• BDS 402 Hizmet Kuruluşu Kullanan Bir İşletmenin Bağımsız Denetiminde Dikkate Alınacak Hususlar,
• BDS 501 Bağımsız Denetimi Kanıtları – Belirli Kalemler İçin Dikkate Alınması Gereken Özel Hususlar,
• BDS 510 İlk Bağımsız Denetimler – Açılış Bakiyeleri,
• BDS 550 İlişkili Taraflar,
• BDS 570 İşletmenin Sürekliliği,
• BDS 610 İç Denetçi Çalışmalarının Kullanılması,
• BDS 700 Finansal Tablolara İlişkin Görüş Oluşturma ve Raporlama,
• BDS 701 Kilit Denetim Konularının Bağımsız Denetçi Raporunda Bildirilmesi,
• BDS 705 Bağımsız Denetçi Raporunda Olumlu Görüş Dışında Bir Görüş Verilmesi,
• BDS 706 Bağımsız Denetçi Raporunda Yer Alan Dikkat Çekilen Hususlar ve Diğer Hususlar Paragrafları,
• BDS 710 Karşılaştırmalı Bilgiler-Önceki Dönemlere Ait Karşılık Gelen Bilgiler ve Karşılaştırmalı Finansal Tablolar,
• BDS 720 Bağımsız Denetçinin Diğer Bilgilere İlişkin Sorumlulukları,
• BDS 805 Özel Hususlar – Tek Bir Finansal Tablonun Bağımsız Denetimi ile Finansal Tablolardaki Belirli Unsurların, Hesapların veya Kalemlerin Bağımsız Denetimi,
• SBDS 2400 Tarihî Finansal Tabloların Sınırlı Bağımsız Denetimi.

BDS 600 (Revize) ile BDS 600’ün Revize Edilmesi Nedeniyle Diğer İlgili Standartlarda Yapılan Değişikliklerin yayımlanması Kurulumuzun 27/12/2023 tarih ve 21621 sayılı Kararıyla kabul edilmiş olup, söz konusu Kurul Kararı, 29/12/2023 tarih ve 32414 sayılı (1. Mükerrer) Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Standart ve ilgili değişiklikler, 31/12/2023 tarihinden sonra başlayan hesap dönemlerine ait topluluk finansal tablolarının denetiminde uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

BDS 600 (Revize) Özel Hususlar–Topluluk Finansal Tablolarının Bağımsız Denetimi (Topluluğa Bağlı Birim Denetçilerinin Çalışmaları Dâhil) ile BDS 600’ün Revize Edilmesi Nedeniyle Diğer İlgili Standartlarda Yapılan Değişiklikler’e ulaşmak için tıklayınız.

BDS 600 (Revize) Özel Hususlar–Topluluk Finansal Tablolarının Bağımsız Denetimi’ne (Topluluğa Bağlı Birim Denetçilerinin Çalışmaları Dâhil) ulaşmak için tıklayınız.

BDS 600’ün Revize Edilmesi Nedeniyle Diğer İlgili Standartlarda Yapılan Değişiklikler’in işaretli versiyonuna ulaşmak için tıklayınız.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Sürekli eğitim yükümlüğüne ilişkin olarak gerçekleştirilen uyguma kapsamında ortaya çıkan ihtiyaçlar, paydaşlarımızca Kurumumuza iletilen talepler Bağımsız Denetim Yönetmeliğinde gerçekleştirilen değişiklere uyum kapsamında Bağımsız Denetçiler İçin Sürekli Eğitim Tebliğinde bazı değişikliklerin yapılması ihtiyacı doğmuştur.

Bu çerçevede, 660 sayılı Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve Bağımsız Denetim Yönetmeliğinin 25 ve 49 uncu maddelerine dayanılarak hazırlanan tebliğ değişikliğiyle;

•  “Eğitim açığı” ifadesinin tanımının eklenmesi,

• 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu kapsamında faaliyet göstermekte olan şirketlerin bağımsız denetiminde görev alacak denetçiler için ilgili alanlarda 7 kredilik ilave eğitim yükümlüğü getirilmesi,

•  Türkiye Sürdürülebilirlik Standartları ve bilgi sistemleri denetimleri konularının da temel mesleki konular arasına eklenmesi,

•  Destekleyici eğitimlerin mesleki faaliyetlerde kullanılabilecek olan kişisel gelişime katkı sağlayacak konularla sınırlanması,

•  Temel mesleki konulardan uzaktan eğitim yöntemi ile alınabilecek eğitim kredisinin sınırlandırılması,

• Destekleyici konularda eğitim faaliyetlerinin bildirimlerinin Kurumumuzca hazırlanan sistem üzerinden elektronik ortamda alınmasına yönelik mevzuat alt yapısının hazırlanması,

•  İşbaşı eğitimi olarak ifade edilen yürütülen denetim faaliyetinden elde edilebilecek kredi miktarı ile temel mesleki konularda lisans, lisansüstü veya sürekli eğitim kapsamında ders verenlerin elde edebilecekleri kredi miktarı artırılması,

•  Bağımsız denetçilik sınavında başarılı olunan konulardan üç yıllık dönem içerisinde aynı konudan bir kez kredi elde edilmesi,

•  Eğitim açığı olanlara ek süre verilmesi hususunda tereddütlü hususların giderilmesi, hususlarına yönelik düzenlemeler yapılmıştır.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Bağımsız Denetçiler İçin Sürekli Eğitim Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ için tıklayınız.

Bağımsız Denetçiler İçin Sürekli Eğitim Tebliğinin güncel hali için tıklayınız.

Bu kapsamda, İslami Finans Kuruluşları Muhasebe ve Denetim Kuruluşu (AAOIFI) tarafından yayımlanan Katılım Finans Muhasebe Standartlarının mevzuatımıza kazandırılması amacıyla Kurumumuz tarafından hazırlanan 1 adet Kavramsal Çerçeve, 1 adet Uygulama Rehberi ile 25 adet Katılım Finans Muhasebe Standardının çevirileri tamamlanarak Resmî Gazetede yayımlanmıştır.

AAOIFI tarafından yayımlanan diğer Katılım Finans Muhasebe Standartlarının da mevzuatımıza kazandırılması amacıyla aşağıda sayılan 1 adet Kavramsal Çerçeve (Revize) ve 4 adet Katılım Finans Muhasebe Standardı 29 Aralık 2023 tarihli ve 32414 sayılı (1. Mükerrer) Resmî Gazetede yayımlanmıştır.

• Finansal Raporlamaya İlişkin Kavramsal Çerçeve (Revize)
• KFMS 1: Finansal Tablolarda Genel Sunum ve Açıklamalar (Revize)
• KFMS 37: Vakıflar İçin Finansal Raporlama
• KFMS 39: Zekâta İlişkin Finansal Raporlama
• KFMS 40: Katılım Finans Pencere Modeline İlişkin Finansal Raporlama

Söz konusu standartlar 1 Ocak 2024 veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde ihtiyari olarak uygulanabilecektir.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Katılım Finans Muhasebe Standartlarına İlişkin Kurul Kararlarının yayımlandığı Resmî Gazete’ye ulaşmak için tıklayınız.

Katılım Finans Muhasebe Standartlarına ulaşmak için tıklayınız.

BDY’nin 28’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre KAYİK’ler nezdinde yapılacak denetimler için denetim ekibinde görevlendirilecek sorumlu denetçilerin; 15 yıllık mesleki tecrübeye sahip olması ve bu sürenin en az üç yılında fiilen denetçi, kıdemli denetçi veya başdenetçi ünvanıyla mevzuatta denetim öngörülen alanlarda denetimlerde bulunmuş olması gerekmektedir. Yine BDY’nin 11’inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre, KAYİK’lerin denetimi yalnızca KAYİK dahil bağımsız denetim kuruluşları tarafından üstlenilebilir.

Ödeme ve elektronik para kuruluşlarının finans sektörü içindeki artan önemi dikkate alınmış ve bu doğrultuda söz konusu kuruluşların KAYİK kapsamına alınması hususu değerlendirilmiştir. Ödeme ve elektronik para kuruluşlarının KAYİK kapsamına alınmasıyla BDY’nin yukarıda yer verilen hükümleri söz konusu kuruluşlar için de geçerli olacak; diğer bir ifadeyle ödeme ve elektronik para kuruluşlarının finansal tablolarının bağımsız denetimi sadece KAYİK dahil bağımsız denetim kuruluşları tarafından gerçekleştirilebilecektir. Bu yönde bir karar alınması halinde kararın, söz konusu kuruluşların bağımsız denetimindeki etkinliğin artmasına ve sağlıklı bir finansal yapı sürdürmelerine olumlu katkı yapacağı beklendiğinden 660 sayılı KHK’nın 9’uncu maddesinin birinci fıkrasının (ğ) ve BDY’nin 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (l) bendinde yer alan yetkiye istinaden, 27/06/2013 tarih ve 28690 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6493 Sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun hükümleri uyarınca Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)’nin düzenleme ve denetimine tabi olan Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşlarının KAYİK kapsamına alınmasına karar verilmiştir.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), tarafından yayınlanan Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik ile kredi kullanımlarına ilişkin yeni düzenlemeler benimsenmiştir.

Bu makalede kredi kullanımlarında istenen belgelere ilişkin esaslar değerlendirilmiştir.

II.HESAP DURUM BELGESİ

Bankalarca beş milyon (5.000.000,00) Türk Lirası üzerinde verilecek nakdi ve gayri nakdi krediler için müşterilerden hesap durumu belgesi alınması zorunlu hale getirilmiştir.

II.1.Hesap Durumunu Gösteren Belgeler

Aşağıdaki belgeler Bankalar tarafından hesap durumu belgesi olarak kabul edilecektir:

a) Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yayımlanan muhasebe ve finansal raporlama standartlarına uygun şekilde hazırlanmış ve bağımsız denetimden geçmiş finansal tablolar.

b) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve ilgili düzenlemeleri uyarınca düzenlenmiş ve 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununda yer alan usul ve esaslar uyarınca denetlenmiş finansal tablolar.

c) Yurt dışında yerleşik kişiler için, ilgili ülkelerin mevzuatına göre düzenlenmiş ve denetimden geçmiş finansal tablolar.

İkinci fıkra kapsamında belirtilen belgeleri düzenlenmeyen müşteriler için, bunların malî gücünün analizine imkân sağlayacak ve faaliyetlerinin niteliğine uygun olarak düzenlenecek belgeler hesap durumu belgesi olarak alınır.

Tüketici kredileri hariç olmak üzere, verilen krediler beş milyon TL’lik eşik tutarın üzerinde kaldığı sürece bunlara ilişkin hesap durumu belgelerinin her yıl hesap dönemini izleyen dokuz ay içerisinde alınmasına devam edilir.

II.2.Hesap Durum Belgesinin Alınmayacağı Haller

Yönetmeliğin 8.maddesiyle Bankalarca bazı işlemler için hesap durum belgesi alınmayabileceği düzenlenmiştir.

Buna göre;

1)   Nakit, nakit benzeri kıymet ve hesaplar ile kıymetli maden karşılığında yapılan,

2)   Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ve merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile yapılan,

3)   Kanunla teşkilatlanmış para piyasalarında yapılan,

4)   Merkezi karşı taraf hizmeti sunulan piyasalarda yapılan,

5)   Yurt içi bankaların kendi aralarındaki vadesiz veya vadesi üç ayı aşmayan işlemler

için hesap durumu belgesi alınmayabilir.

III.BAĞIMSIZ DENETİM ŞARTI

Kredi kullanacaklardan;

1)   Risk Merkezi nezdindeki en güncel bilgilere göre, bankacılık sektöründeki toplam riski ilgili banka Kredi Kurulunca belirlenecek tutarın üzerinde olan,

2)   Ayrıca merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri ve bunlara bağlı kuruluşlar, mahalli idareler ile

3)   Bankalar ve finansal kuruluşlar dışında kalan ve kredileri Kredilerin Sınıflandırılması ve Bunlar İçin Ayrılacak Karşılıklara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca canlı alacak olarak izlenen müşterilerden,

kredi tahsis aşamasında aşağıdaki belgeler de istenecektir:

a) Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yayımlanan muhasebe ve finansal raporlama standartları çerçevesinde konsolide finansal tablo hazırlama şartlarını taşıyanlardan konsolide, konsolide finansal tablo hazırlama şartlarını taşımayanlardan konsolide olmayan ve Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yetkilendirilmiş bağımsız denetim kuruluşlarınca denetlenmiş en güncel finansal tablolarının ve bağımsız denetim raporlarının,

b) Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yayımlanan muhasebe ve finansal raporlama standartlarında tanımlandığı şekilde başka bir işletmenin bağlı ortaklığı olanlardan, söz konusu standartlardaki tanımlamalara uyan ana ortaklıklarının Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yetkilendirilmiş bağımsız denetim kuruluşlarınca denetlenmiş en güncel konsolide finansal tablolarının ve bağımsız denetim raporlarının,

c) Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yayımlanan muhasebe ve finansal raporlama standartlarında tanımlandığı şekilde başka işletmelerin tek başına kontrolünde olmayan ancak müşterek kontrol edilen bir işletme olanlardan, müşterek kontrol eden işletmelerin her birinin Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yayımlanan muhasebe ve finansal raporlama standartları çerçevesinde hazırlanmış ve Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yetkilendirilmiş bağımsız denetim kuruluşlarınca denetlenmiş en güncel haliyle varsa konsolide, yoksa konsolide olmayan finansal tablolarının ve bağımsız denetim raporlarının,

ç) (a) ilâ (c) bentlerinde belirtilen finansal tablolarda yer verilen bilgilerden hareketle hazırlanacak ve bağımsız denetim kuruluşunun güvence raporunu içeren analiz tablosunun,

d) Sermaye Piyasası Kurulu tarafından 3/1/2014 tarihli ve 28871 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kurumsal Yönetim Tebliğine (II-17.1) tabi anonim ortaklıklardan, anılan Tebliğde yer verilen kurumsal yönetim ilkelerine uyum raporunun,

bankalarca alınması zorunludur.

III.1Yurtdışında Yerleşik Kişilerin Durumu

Ek belgeler yurt dışında yerleşik kişiler bakımından aşağıdaki şekilde uygulanacaktır:

a) Bankalarca alınması zorunlu tutulan finansal tablolar, uluslararası standartlara uygun olarak düzenlenmiş ve bağımsız denetimden geçmiş finansal tabloları ifade eder.

b) Analiz tablosunun, bağımsız denetim kuruluşunun güvence raporu alınmaksızın, bankalarca düzenlenmesi mümkündür.

c) Birinci fıkranın (d) bendinde belirtilen kurumsal yönetim ilkelerine uyum raporu alınmaz.

III.2.Ek Belgelerin Kredi Tahsis Aşamasında İbraz Edilemesi

Ek belgeleri kredi tahsis aşamasında ibraz edemediğini beyan eden müşterilere, belgelerin teminine yönelik olarak, kredi tahsisi yapılan yılı müteakip azami dokuz ay süre tanınmak suretiyle bankalarca kredi tahsisi yapılabilir.

Müşteriye tanınan sürelerin sonunda bu madde kapsamındaki belgelerin eksiksiz olarak temin edilmemesi halinde ilgili banka durumu derhal Kuruma bildirmek zorundadır.

III.3.Ek Belgelerin Alınma Süresi

Kredileri donuk müşteriler saklı kalmak ve kredi ilişkisi devam etmek kaydıyla bu maddedeki ilave belgeler; ilk kez hangi hesap dönemi itibarıyla alındıysa bu hesap dönemiyle birlikte toplam beş ardışık hesap dönemi için, ilgili müşteri ile kredi ilişkisi bulunan tüm bankalarca alınmaya devam edilir.

Müşteri ile daha sonraki dönemde kredi ilişkisine giren bankalar ise müşteri ile kredi ilişkisine girdikleri tarihten itibaren, beş hesap dönemi tamamlanacak şekilde, ilgili belgeleri almakla yükümlüdür.

Bu belgelerin teminine yönelik olarak, müşterilere ilgili yılı müteakip azami dokuz ay süre tanınabilir.

Müşteriye tanınan sürelerin sonunda bu madde kapsamındaki belgelerin eksiksiz olarak temin edilmemesi halinde ilgili banka durumu derhal Kuruma bildirmek zorundadır.

III.4.İlave Belgelerin Alınmasına Son Verilecek Müşteriler

Ek belgeler istenen müşterilerden bu kapsama girdikten sonra kredileri Kredilerin Sınıflandırılması ve Bunlar İçin Ayrılacak Karşılıklara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca donuk olarak sınıflandırılması halinde ilave belge alınması uygulamasına son verilir.

Kaynak:

Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik

Bu dönem, sadece bütçe ve stratejik plan çalışmalarını yapan finans, muhasebe, satış, strateji gibi icracı birimler açısından değil, icracı olmayan bir diğer birim için de yoğun geçiyor: Henüz Türk şirketleri arasında hak ettiği ilgiyi göremeyen iç denetim departmanları.

İç denetim departmanları, içinde bulunduğumuz dönemde bir sonraki yıla ilişkin denetim planlarını oluşturacak, denetimden sorumlu komitelerinin ve yönetim kurullarının onayından geçirecek ve yeni yılla birlikte uygulamaya koyacak.

Söylemesi kolay olsa da, bu süreçleri uygulamaya koymak pek de kolay değil. Denetim programı nasıl, neye göre hazırlanacak, paydaşların talep ettiği makul güvenceyi sağlayacak nitelikteki denetim kapsamı nasıl belirlenecek? Şüphesiz bu konuda başvurulabilecek birçok kaynak var. Bunlar;

- Risk yönetimi fonksiyonunun yaptığı çalışmaların önemli bulguları, diğer bir deyişle şirket açısından önemli seviyede risk taşıyan alanlar,
- Daha önce yapılan denetim çalışmalarının bulgularına göre zafiyet saptanan alanlar,
- Üst yönetim ve yönetim kurulunun denetim planında görmek istediği hususlar ve sektörde yapılan önemli araştırmaların ve çalışmaların bulguları,
olarak sıralanabilir.

İlk üç maddenin ne anlama geldiği açık. Son madde kapsamında da trendlere yönelik analizler yapan, risklere odaklanan raporlardan faydalanmak mümkün. Bunların arasında, tam da konumuza yönelik girdiler sağlayan önemli bir rapor var: Risk in Focus 2024 raporu.

Rapor, İç Denetim Vakfı tarafından hazırlanıyor. Vakıf, iç denetim mesleğinin gelişmesi için çalışmalar yürütmek amacıyla kurulmuş. Bahis konusu raporları her yılın sonuna doğru yayımlıyor. Bu rapor, iç denetçilere ve paydaşlarına günümüzün risk ortamını anlatmayı ve izleyen yılın denetim planlarını hazırlamakta yardımcı olmayı amaçlıyor.

Bu seneki raporun hazırlanmasına dünya genelinde denetim mesleğinden 4.207 profesyonel destek vermiş.

Araştırmaya katılanlar tarafından en yüksek risk taşıyan alanlar şu şekilde belirlenmiş:

1. Siber Güvenlik
2. İnsan Sermayesi
3. İş Sürekliliği

İlk beş arasında yer alan diğer riskler, araştırmaya destek veren profesyonellerin yerleşik olduğu bölgeye göre farklılık gösterse de, şu risklere dikkat edilmesi gerektiği anlaşılıyor: Yasal değişiklikler, finansal likidite, jeopolitik dengesizlikler, piyasadaki değişimler, dolandırıcılık ve yönetişim/şirket raporlamaları.

Geleceğe yönelik bakış açısıyla, dünya çapında belli risk seviyelerinin önümüzdeki üç yılda artacağı konusunda da bir fikir birliği oluştuğu görülüyor. Bu riskler, dijital (yıkıcı) dönüşüm ve iklim değişikliği. Her iki alanda da risklerin yükseleceği yönünde katılımcıların oyu %20 oranında yükselmiş. Sıralamada ki, artış daha da dikkat çekici. İklim değişikliği, on dördüncü sıradan beşinci sıraya yükseliyor.

Raporun yazımız açısından da can alıcı noktasıysa iç denetim profesyonellerinin odaklanacağı alanlara ilişkin olarak yapılan belirlemeler. Buna göre; Dünya çapında denetim çalışmaları kapsamında incelenecek belli başlı alanlar şöyle sıralanıyor:

1. Siber Güvenlik
2. Yönetişim/kurumsal raporlama
3. İş sürekliliği
4. Mevzuat değişiklikleri
5. Finansal likidite
6. Dolandırıcılık

Ayrıca, biraz yukarıda, gelecekte artış göstereceği ifade edilen dijital (yıkıcı) dönüşüm ve iklim değişikliği risklerine odaklı denetim çabalarının da paralel olarak artış göstermesinin beklendiği belirlemesi yapılıyor.

Şirketlerimizin iç denetim pratiklerini geliştirmeleri gerektiği son derece açık. Denetim birimlerinin, yeni yıl denetim programlarını yaparken yukarıdaki alanları göz önünde bulundurmaları gerekiyor. Zira, bu belirlemeler ihmal edilerek hazırlanacak denetim programlarının “risk odaklı” olma ihtimali bulunmuyor. Bu durum da, denetim için ayrılan kaynaklardan verim alınamamasına zemin hazırlayabilir.

19 Kasım 2023 tarihli Bağımsız Denetçilik Sınav Sonuçları İçin Tıklayınız.