Fonlarda parası olan vatandaşlarımızın sayısı 500 bin kişinin üzerinde olduğu ve fonlarda yer alan para tutarının da 850 milyar TL üzerinde olduğu ifade edilmektedir.

Ancak bu tasfiye sürecinde yatırımcılar çok ciddi kayıplar yaşayabilecektir. Para piyasası fonlarında kayıplar yaşanmayabilir ama asıl kayıplar hisse senedine endeksli fonlarda yaşanacaktır.

Özellikle Tera Yatırım'ın hisse senedine endeksli fonlarında çok ciddi kayıplar yaşanabilecektir. Fonlarda tutulan yaklaşık 850 milyar TL’nin 500 milyar TL’sinden fazlasının Tera Yatırım fonlarında olduğu ifade edilmektedir. Dolayısı ile ister Tera Yatırım hisse senedine endeksli fonlarda olsun, ister diğer şirketlerin hisse senedine endeksli fonlarında olsun portföyünde özellikle belli şirketlerin hisse senedini elinde bulunduran fonlar çok büyük zararlar yazacaktır. Neden böyle söylediğimizi aşağıda açıklayalım.

Yukarıda yer alan tablo yaşadığımız süreci tüm çıplaklığı ile ortaya koymaktadır. TEHOL hariç başlangıç tarihi olarak 1 Şubat 2025 tarihini esas aldığımızda (önceki tarihlerde olağanüstü durumlar mevcut değildir) BİST 100 endeksi (1 Şubat 2025 tarihi hafta sonuna denk geldiğinden 3 Şubat 2025 tarihi esas alınmıştır) %45 artış göstermişken tabloda yer verdiğimiz özellikle Tera Yatırım bünyesindeki fonların ortağı olduğu hisseler %25978’e kadar artış göstermiştir. Türkiye’nin fon gerçeği bu tabloda yer almaktadır. Bütün sıkıntı buradan doğmuştur.

BİST yüz endeksinin %45 arttığı bir dönemde bu hisseler neden %4000, %5000, %6000, %10000, %26000 artış göstermiştir? Bu şirketler bu artışı hak edecek neler yapmıştır? Bu artışın bilançoda karşılığı var mıdır? Karlar bu ölçülerde artmış mıdır? Neden bu kağıtlar bu boyutta artmıştır.

Tabloya VSNMD- Vişne Madencilik firması bilinçli olarak alınmıştır. Vişne Madencilik 7 Şubat 2025 tarihinde 28.79 TL iken 21 Temmuz 2025 tarihinde 496,22 TL’ye çıkarak %1624 artış göstermiş ve sonraki süreçte 7 Eylül 2026 tarihindeki fiyatı 41.31 TL olmuştur. %1624’lük artış gitmiş BİST 100’ün ortalama artışına yaklaşmıştır. Yani balon patlamış gerçek durum ortaya çıkmıştır. Bu fonların şişirdiği hisse fiyatları da Vişne Madencilik'le aynı duruma gelebilecektir. Bu da bu hisselere dayalı yatırım fonlarının devasa kayıplarla karşılaşması anlamına gelecektir.

Burada bahsettiğimiz şirketlerin değerleri örneğin yüzde birine, beşine, onuna düşerse bu zararı küçük yatırımcılar mı, yoksa bu sonucu doğuranlar mı, yoksa devlet mi karşılayacaktır? Konuşulması gereken asıl mesele budur.

Kanaatimce bu zararı zar zor ufak tefek birikim yapan 500 bin civarı yatırımcı değil, bu kağıtların fiyatlarını şişirerek çok büyük paralar elde edenler bu zararı karşılamalıdır. Aslında yapılacak olan haksız kazanç elde edenlerden bu kazançlar geri alınmalıdır. Kimlerin, hangi kişilerin ya da hangi şirketlerin bu artışlardan büyük paralar kazandığı tamamen kayıt altındadır. Bu kişilerden bu paralar tavizsiz geri alınmalıdır. 500 bin civarındaki küçük yatırımcının parası toplasanız 30-40’ı bulmayacak kişilere aktarılamaz. Bu dünyanın hiçbir coğrafyasında kabul edilebilir bir sonuç değildir.

SPK bu fonların yöneticileri hakkında yurt dışı çıkış yasağı koydu ve hatta bugün mal varlıklarına tedbir koydu. Bunlar gerekli ve yerinde adımlardır. Ancak fon yönetici ve sahipleri ile sınırlı düşünmek kanaatimce yeterli değildir. Dolaylı olarak büyük çaplı işlem yaparak büyük kazançlar elde eden her ismin mal varlıklarına tedbir konularak bu paralar geri alınmalıdır. Diğer yandan sürecin bu noktalara gelmesinde SPK ve ilgili kurumlar zamanında maalesef denetim yapmamışlardır. Aslında bu yaşananlar uzun süredir herkesin bildiği konulardı. Pusula Portföy yöneticisinin yurt dışına kaçmasını beklemek mi gerekirdi?

Nitekim Borsanın Gündemi sitesi 10 Mart 2025 tarihinde “Tera Yatırım Menkul’ün sahibi Emre Tezmen ve borsanın kaymağını yiyen 12 kişi kim?”, 6 Mart 2025 tarihinde “SPK, usulsüz işlem yapan Tera Yatırım’ı yakaladı!”, 6 Mart 2025 tarihinde “Borsa operasyonlarının yeni merkez Tera Yatırım” başlıklı haberler yaparak konuyu bu boyutlara gelmeden ilgili tarafları uyarmıştı.

Bu haberlerin çıktığı tarihler itibariyle yukarıda yer verilen tabloda görüleceği üzere söz konusu hisselerin fiyatları henüz bir balona dönüşmemişti. Müdahale yerinde olmuştur ama maalesef geç kalınmıştır. Bu nedenle de küçük yatırımcılar mağdur edilmemelidir. %20000 artıştan kimler yararlandı ise o paralar geri alınmalı ve küçük yatırımcıların süreci zararsız atlatması sağlanmalıdır.

Bu işlemlerin şirket ortak ve yöneticileri boyutu ile Sermaye Piyasası Kanunu, Türk Ticaret Kanunu, Caza Kanunu, Vergi Kanunları ile Masak Kanunu’nda parasal ve hapis cezası karşılığı bulunmaktadır.

Toplumun beklentisi, olayı bu boyuta getirenler ve özellikle de bu işlerden çok büyük paralar kazananların bu kazançların ellerinden alınması ve cezalarını çekmeleridir.

FinansinGündemi.com | Dr. Ekrem ÖNCÜ

Üretici temsilcileri ve bölge siyasilerinin çağrıları sonrasında Bakanlık ve Rekabet Kurumu müfettişlerinin sahada inceleme başlattığı belirtildi.

Altınordu Ziraat Odası Başkanı Atakan Akça, fındıkta serbest piyasa fiyatlarının TMO’nun açıkladığı alım fiyatının oldukça altında kalmasına daha önce tepki gösterdiklerini ve Ticaret Bakanlığı ile Rekabet Kurumu’nu göreve çağırdıklarını hatırlattı.

Akça, müfettişlerin sahada inceleme yaptığını, Ziraat Odası’ndan da rapor hazırlanmasının istendiğini belirterek, hazırladıkları raporu çözüm önerileriyle birlikte müfettişlere gönderdiklerini söyledi.

“İnceleme ihracat fiyatından başlamalı”

İncelemenin nasıl yürütülmesi gerektiği konusunda değerlendirmelerde bulunan Akça, araştırmanın üretici satış fiyatlarından değil, ihracat rakamlarından başlatılması gerektiğini savundu.

Akça, “Ben bu inceleme yapılacaksa önce ihracat rakamlarından başlanarak aşağı doğru gelmesini temenni ederim. Yurt dışına ne kadar, kaç liradan satıldı? Hangi firma sattı, nereden aldı? Aşağı doğru gelerek incelenirse sıkıntının çok daha net ortaya çıkması sağlanır” dedi.

Yaş sebze ve meyve piyasasında yürütülen son soruşturmada ortaya çıktığını belirttiği fatura zincirine de dikkat çeken Akça, benzer bir durumun fındıkta yaşanmaması için incelemenin doğru noktadan başlatılması gerektiğini ifade etti.

Akça, “Sebze ve meyvede üreticiden alınan ürünün birinci, ikinci ve üçüncü aracı üzerinden faturalandırıldığı, maliyetlerin satışa kadar yüksek gösterildiği bir yapı gördük. Fındıkta da aynı sıkıntının yaşanabileceğini düşünüyorum. Fındığın doğrudan tüccarda veya manavda incelenmesinden başlanmamalı. İhracat rakamlarından başlanmalı, aşağıya doğru inilerek inceleme yapılmalı” diye konuştu.

“Depolardaki stoklar da kontrol edilmeli”

İncelemenin yalnızca ticari defterlerle sınırlı kalmaması gerektiğini belirten Akça, tüccar, sanayici ve diğer işletmelerin depolarındaki fiziki stokların da kontrol edilmesini istedi.

Üreticiden çıkan fındığın tüccar, manav ve sanayicilerin depolarına girdiğini belirten Akça, “Kağıt üzerinde inceleme yapılırsa sonuçlara ulaşmak zorlaşır. Depolarda ne kadar stok var, hangi firmanın deposunda ne kadar fındık bulunuyor, farklı bir yerde deposu var mı? Bunların tamamının incelenmesi gerekiyor” dedi.

Akça, incelemenin yalnızca işletmelerin ticari faaliyet gösterdiği adreslerde yapılmasının yeterli olmayacağını belirterek, firmaların farklı lokasyonlardaki depolarının da kapsamlı biçimde kontrol edilmesi gerektiğini söyledi.

“İhracat fiyatları resmi kayıtlarda”

İhracat fiyatlarının resmi kayıtlardan takip edilebileceğini ifade eden Akça, ihracatçıların yurt dışına gerçekleştirdiği satışlara ilişkin verilere ihracatçı birlikleri, borsalar ve kamu kayıtları üzerinden ulaşılabileceğini söyledi.

Akça, ihracat işlemlerinde ürün karşılığında döviz girdisi bulunduğuna dikkat çekerek, “İhracatçının yurt dışına fındığı kaç liraya ihraç ettiğini biliyorsunuz. Bunlar devletin resmi kayıtlarında var. Dolayısıyla buradan başlanarak inceleme yapılmasının çok daha doğru olduğunu düşünüyorum” ifadelerini kullandı.

“İlk büyük ihracatçılar incelenmeli”

İncelemenin öncelikle yüksek miktarda fındık ihracatı gerçekleştiren firmalar üzerinden yürütülmesinin daha hızlı sonuç verebileceğini belirten Akça, özellikle Ferrero ve Türkiye’nin önde gelen ihracatçı firmalarının mercek altına alınmasını önerdi.

Akça, “Ferrero’nun veya ilk 100’de, ilk 500’de yer alan ihracatçı firmaların denetime alınması halinde diğer sonuçlara ulaşmak çok daha kolay olacaktır. Türkiye’de en fazla 10-12 firmanın çok detaylı incelenmesiyle problemin nereden kaynaklandığı analiz edilebilir” dedi.

“TMO fiyatının altında oluşan piyasa sorgulanmalı”

Serbest piyasadaki incelemenin fiyatlar üzerinde etkisinin olup olmayacağı konusunda da değerlendirmede bulunan Akça, TMO’nun 250 liralık alım fiyatının altında oluşan piyasa fiyatlarının sorgulanması gerektiğini söyledi.

Akça, “Hükümet 250 lira Levant kalite için fiyat açıklıyor. Bu taban fiyat, yani en düşük olması gereken fiyat. Ancak taban fiyat olarak açıklanan fiyatın bile neredeyse yüzde 30-40 altında bir fiyat oluşuyor. Dolayısıyla burada olaya müdahale edilmesi ve bunun nedeninin sorulması lazım” ifadelerini kullandı.

Veysel Ağdar-Ekonomim

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığında 2 Aralık 2025 tarihinde toplanan Finansal İstikrar Komitesi’nde (FİK) söz konusu hususların gündeme alındığı ve SPK tarafından alınabilecek makroihtiyati tedbirler konusunda tavsiye kararı verildiği aktarıldı.

Bu kararın ardından 3 Aralık 2025 tarihinde SPK bünyesinde Çalışma Grubu oluşturularak çalışmalara başlandığı bildirildi.

Nitelikli yatırımcı şartı değiştirildi

SPK, alınan tedbirler kapsamında ilk olarak 18 Aralık 2025 tarihinde nitelikli yatırımcı şartlarında aranan 1 milyon TL olan finansal varlıklar toplamı tutarının 10 milyon TL olarak güncellenmesine karar verdi.

Rehber Taslağı ile ilgili olarak 15 Aralık 2025 tarihli yazılarla Borsa İstanbul A.Ş. ve İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş.’den (Takasbank) görüş ve değerlendirmeler talep edildiği belirtildi.

Her iki kurumla toplantılar da yapılarak gelen görüşlerin detaylı şekilde değerlendirildiği, revize edilen Rehber Taslağı’nın 28 Ocak 2026 tarihinde Hazine ve Maliye Bakanlığı’na sunulduğu ifade edildi. Bakanlık tarafından 11 Şubat 2026 tarihinde Taslağa ilişkin sektör görüşleri alındıktan sonra Taslağın yürürlüğe alınmasının bildirildiği kaydedildi.

Tüm bu ön hazırlıkların ardından Rehber Taslağı’nın 13 Şubat 2026 tarihli yazıyla Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği’ne (TSPB) gönderilerek tüm sektörün görüşüne açıldığı belirtildi. Ayrıca 18 Şubat 2026 tarihinde Merkezi Kayıt Kuruluşu A.Ş.’den (MKK) Rehber ile ilgili görüş talep edildiği bildirildi.

TEFAS için ortak çalışma yapıldı

Açıklamaya göre süreç içerisinde TSPB ve Takasbank tarafından Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’nun (TEFAS) işleyişine ilişkin çeşitli konularda değişiklik yapılması talep edildi.

Özellikle TEFAS Uygulama Esaslarının mevcut netleştirme, takas ve alacak dağıtım esaslarının, Rehber’in yayımlanmasından önce kapsamlı şekilde değiştirilmesi istendi.

Bu kapsamda TEFAS’ın takas yapısına ilişkin TSPB ile Takasbank tarafından ortak bir çalışma yapılmasına ve çalışmanın SPK’ya sunulmasına karar verildi.

SPK Başkanlığı’nda Mayıs 2026’da yaşanan değişimin ardından da çalışmaları devam eden Rehber Taslağı’nın hazırlıklarının aralıksız sürdüğü belirtildi.

TEFAS Uygulama Esaslarının 17 Haziran 2026 tarihinde SPK tarafından onaylandığı ve 20 Temmuz 2026 tarihinde Takasbank tarafından uygulamaya alındığı bildirildi.

GYF ve GSYF değerlemesinde değişiklik

Açıklamada ayrıca yatırım fonu portföylerine dahil edilen Borsa’da işlem gören GYF ve/veya GSYF katılma paylarının, fon portföyünde Borsa fiyatı yerine net aktif değer ile değerlenmesi uygulamasına 23 Temmuz 2026 tarihli SPK kararıyla 31 Temmuz 2026 tarihinden sonra geçildiği belirtildi.

SPK, bu düzenleme ile bazı fonların net aktif değeri üzerinde değerleme yapmasının engellendiğini ve söz konusu fonların değerinin fiktif olarak hesaplanmasına izin verilmediğini bildirdi. Bu düzenlemenin de Rehber’i tamamlayan bir düzenleme olarak hayata geçirildiği ifade edildi.

Temmuz ayında yürürlüğe giren bu iki önemli düzenlemenin ardından Ağustos ayında Borsa İstanbul, Takasbank ve MKK ile yoğun toplantılar yapılarak Rehber’in son şeklinin değerlendirildiği aktarıldı.

Rehber 28 Ağustos’ta kamuya duyuruldu

SPK, Borsa İstanbul, Takasbank, MKK, TSPB, ilgili kamu kurum ve kuruluşları, özel sektör temsilcileri ile yerli ve yabancı yatırımcıların görüş ve değerlendirmeleri dikkate alınarak yürütülen çalışmaların sonuçlandırıldığını ve Rehber’in 28 Ağustos 2026 tarihinde kamuya duyurulduğunu bildirdi.

Açıklamada, nihai olarak Rehber’in yatırım fonu sektöründe, özellikle para piyasası fonları ile hisse senedi serbest fonların, ilişkili taraflar arasında teminatsız borçlanma ve Borsa’da olağandışı fiyat hareketleri yoluyla oluşturdukları sistemik riskin finansal istikrara etkisini önlemek amacıyla hayata geçirildiği belirtildi.

SPK, düzenlemenin yatırımcı tasarrufunu korumaya ve güveni sağlamaya, fonlar üzerinden manipülasyon imkanının sınırlandırılmasına ve şeffaflığın artırılmasına yönelik düzenlemeler içerdiğini bildirdi.

Rehber’e uyum için uygun geçiş süreleri verildiği belirtilen açıklamada, Rehber sonrası yaşanan gelişmelerin her bir PYŞ bazında ve sektör genelinde SPK tarafından titizlikle takip edilmeye devam edileceği ifade edildi.

Ekonomim

Bu artışlarla yine eylül ayı itibariyle benzinde ve motorindeki fiyat artışının Ocak-Eylül dönemi enflasyonuna doğrudan katkısının 1,69, ikincil fiyatlarla birlikte katkısının yüzde 7,6 olduğunu hesapladı.

Yıl sonuna kadar ÖTV sıfırlanabilir

Bu seviyelerin özellikle fiyatlama davranışlarını bozma ve ikincil fiyat artışlarına geçişin hızlanmasıyla sürdürülemez olduğunu belirten Yılmaz, bütçeye getireceği ilave yüklere katlanılarak önlem alınması gerektiğini belirtti. Yılmaz; yıl sonuna kadar ÖTV’nin sıfırlanmasını, tarım, sanayi gibi kullanım alanlarına göre yüzde 20 olan KDV’nin farklılaştırılarak yüzde 10’a kadar çekilmesini, dar gelirli kesimlere yönelik gıda, barınma ve eğitim sosyal destek ve yardımların artırılmasını, ve enerji maliyetleri artan reel sektörün enerji maliyetlerinin düşürülmesine yönelik bir destek mekanizması tasarlanmasını önerdi.

Enflasyon yüzde 31-32 bandına ulaşabilir

Motorin ve benzin başta olmak üzere enerji fiyatlarındaki artışların, kamu tarafından fiyatı belirlenen elektrik ve doğalgaz başta olmak üzere diğer ürünlerden de kaynaklandığını hatırlatan Hakkı Hakan Yılmaz, OVP’de belirlenen yüzde 28,4’lük tahminin üzerine çıkılarak yıl sonunda yüzde 31-32 bandında bir enflasyonun görülebileceğine işaret etti.

Akaryakıt fiyatlarındaki artışın doğrudan etkisi yanında, dolaylı etkileri ve o fiyatlama davranışlarına ve diğer mal ve hizmetlere geçiş süresinin kısalmasına işaret eden Yılmaz, “Bu yapı sürdürülebilir değil. Örneğin motorin yalnızca araç kullananların ödediği bir fiyat değildir; ekonominin neredeyse bütün üretim ve dağıtım zincirinin maliyet unsurudur. Dolayısıyla enerji fiyatlarındaki yükselişin ikincil fiyatlara geçiş süresi kısaldıkça, bugünkü zamlar yalnızca bugünün enflasyonunu değil, gelecek ayların enflasyonunu ve enflasyon beklentilerini de yukarı taşımaktadır” yorumunu yaptı.

Mehmet Kaya-Ekonomim

Kendine lider diyebilmen için; Ya yol açacaksın, ya da yoldan çekileceksin. Ancak tek adamlık iddiasında isen, güç devşirerek egonu şişirecek ve sonra da kurumunu, ülkeni batıracaksın

Dikkat ediyor musunuz, herkes siyasette tek adamlıktan şikâyet ediyor ama şikâyetçilerin çoğu da kendi şirketinde tek adam tutumunda… Gölgesinde ot dahi bitmesine izin vermeyen kurucu babalar, yönetim tepesine kurulup kararını delege etmeyen, her şeyi bilen, kadiri mutlak patronlar…

Tek adam olmak lidere ve şirkete ne sağlar? Lidere kısa süre için ikbal ama şirkete orta ve uzun vadede yıkım getirir. Her şeyi bilen tavrı, diğer yöneticilerden koşulsuz “biat” talebi, onu kibir abidesine çevirir. Ancak şirketin karar süreçleri kalitesi bozulur ve yönettiği her neyse, yıkılıverir.

HER YER “TEK ADAM”

Ekonomi gazetesi olarak ülkenin her köşesini dolaşıyoruz. Şirketlerinde; yönetişim ilkeleri üzerinden kurumsallaşma gayretinde olanlar kadar, “burada benim borum öter” tavrıyla hareket edenler var. Küçük dağları onlar yaratmış, büyüklerine de sponsormuşcasına yönetim kibriyle estirip duruyorlar.

Oysa mezarlıklar, kendilerini vazgeçilmez sananların isimleriyle doludur ve bu ‘tek adamlar’ sanki sonsuza dek hüküm süreceklermiş gibi, yerlerini alacak olanlara yetki devrinde cimri davranıyorlar. Ancak söz siyasete gelince, parti liderliğinde, kamu yönetiminde ‘tek adam’ eleştirisindeler.

2 SORU 2 CEVAP / Tek adamlığa dair…

Tek adamlık nasıl oluşur?

Kendilerine atfettikleri güçlerle egoları şişmeye başlıyor. Kazanılan başarıları da kendilerine adresliyorlar. Etrafında da kraldan çok kralcı tipler biriktiriyor ve kendilerine kutsallık atfediyorlar.

Tek adamlardan nasıl kurtulunur?

Ona kutsiyet atfetmeyerek… Hatalı kararlarını onaylamak yerine itiraz ederek. Kurumsallaşmayı hakkıyla yapmaya gayret ederek. Haysiyetli davranıp terfi adına şişkin egosunu beslemeyerek…

NOT

TEK ADAM KARARLARININ NİTELİKSİZLİĞİ FATURASIYLA YÜZLEŞİR

Tek adamlık, karar süreçlerinde hız getirse de ortak akıl üretmenin önüne geçtiği için çok fazla risk barındırır. Kendisini; “leviathan” tavrıyla “kararları sorgulanamaz” noktasına taşıyan şirket patronları, daha sonra aldıkları kararların niteliksizliği faturasıyla yüzleşmek zorunda kalacaklardır.

TEK ADAM LÛGATI

Benciliderlik: Bencil kişiliğin liderlik kurumuyla buluşması sonucu aklın vicdanın terk edilişi

Şişkin ego: Düğüne gitse damat, cenazeye gitse tabut olma saplantısında olma hali

Tek adamlık: Tüm karar süreçlerini kendine bağlamak ve etrafında herkesten biat beklemek

Büyük usta: Öncelikle ustasını geçmek ve ardından kendini geçecek çırak yetiştirmek

Şeref OĞUZ-Ekonomim

Navlungo’nun kurucu ortağı ve CEO’su İsa Korkmaz, ağır gönderi lojistiğinde ciddi pazar boşlukları olduğunda dikkat çekerek, “Ülkemizdeki e-ihracatçıların büyük kısmı 0-5 kg arasındaki küçük paketlere ve ABD pazarına sıkışmış durumda. İhracat konusunda daha rekabetçi olmak adına farklı pazarları ve yeni fırsatları kovalamamız gerekiyor. Lojistiğin sürecin sonunda değil, en başında bir pazarlama silahı olarak kurgulanması gerekiyor” değerlendirmesinde bulundu. Korkmaz, ABD’nin Çin’e uyguladığı yaptırımların Türkiye’de birçok sektör için yeni fırsat kapıları aralayabileceğine dikkat çekerek, bu durumun e-ihracat tarafına da yansıyabileceğini kaydetti.

“İade süreçleri yeniden satış fırsatı olarak görülmeli”

Asset GLI Yönetim Kurulu Üyesi Avşar Dada, Avrupa’ya gönderilen paketlerde ortalama yüzde 38, Amerika’da ise yüzde 27-28 arasında iade oranlarının bulunduğuna dikkat çekerek, “Yani her 10 paketten yaklaşık 4’ü iade ediliyor. İade süreçlerini bir kayıp değil, ‘yeniden satış’ fırsatı olarak görmeliyiz. Örneğin Berlin’de iade edilen bir ürünün doğru lojistik partneri ve dijital stok yönetimi sayesinde depoda okutulup Sırbistan’daki başka bir müşteriye daha iyi fiyattan satabiliriz” ifadelerini kullandı.

Almanya’ya gönderilen paketlerde sadece navlun fiyatlarına odaklanılmaması gerektiğine vurgu yapan Dada, “Öncelikle ürün kategorisi, hedef müşteri segmenti eve teslimat ve tüketici alışkanlıklarının da göz önünde bulundurulması gerekiyor” şeklinde konuştu.

Yanlış lojistik seçimleri mağaza kapanmasına neden olabilir

Lojistiğin sadece bir maliyet kalemi değil, operasyonel bir yönetim süreci olduğunu ifade eden Korkmaz, ihracatçıların kendi depolarını açmaya çalışmasının veya uygunsuz depoları kullanmasının maliyetleri katladığını söyledi. İsa Korkmaz, online pazaryerlerinin hizmet kalitesi ve teslimat hızı konusunda bazı olumsuzluklar oluşturabileceğini, yanlış lojistik seçimlerinin ise mağazaların kapanmasına yol açabileceğine dikkat çekti.

Barış Sedef-Evrim Küçük-Ekonomim

Petrol fiyatlarının yaklaşık yüzde 1 değer kaybetmesi ve doların son dönemdeki yüksek seviyelerinden uzaklaşması altın fiyatlarını destekledi. Doların zayıflaması, dolar üzerinden fiyatlanan altını diğer para birimlerini kullanan yatırımcılar için daha cazip hale getiriyor.

Petrol fiyatlarındaki düşüş altını nasıl etkiliyor?

Pepperstone Araştırma Stratejisti Ahmad Assiri, petrol ile altın arasındaki ilişkinin önümüzdeki dönemde farklı bir görünüm kazanabileceğine dikkat çekti.

Assiri, petrol fiyatlarında sert bir düşüş yaşanmasının enflasyon ve faiz artışı beklentilerini aşağı çekebileceğini belirtti. Buna karşılık, jeopolitik gerilimin daha da tırmanmasının küresel ekonomi üzerindeki baskıyı artırarak resesyon riskini yükseltebileceğini ifade etti.

Mali disiplinin zayıflaması ve yüksek bütçe açıklarının faiz beklentilerinin önüne geçmesi halinde ise yüksek tahvil getirileriyle birlikte zayıf doların altın fiyatlarına destek verebileceği değerlendiriliyor.

Fed'in faiz kararı sonrası altın piyasası

ABD Merkez Bankası'nın (Fed) çarşamba günü faiz oranlarını artırması ve önümüzdeki aylarda yeni artışların gelebileceğine yönelik sinyal vermesi, altın piyasasının odağındaki başlıklardan biri oldu.

Faizlerin yüksek seyretmesi, faiz getirisi bulunmayan altının yatırımcılar açısından cazibesini azaltarak fiyatlar üzerinde baskı oluşturabiliyor.

Buna rağmen Goldman Sachs, Fed'in faiz artışına karşın 2027 sonu altın fiyatı tahminini 5.400 dolar seviyesinde tuttu. Banka, daha sıkı para politikasının altın rallisinin hızını kesebileceğini ancak yükseliş eğilimini tamamen sona erdirmesinin beklenmediğini belirtti.

Gözler İngiltere ve Japonya merkez bankalarında

Altın fiyatlarının yönü açısından küresel merkez bankalarının para politikaları da yakından izleniyor.

İngiltere Merkez Bankası (BoE), perşembe günü politika faizini sabit tutarken ilerleyen dönemde faiz artışına ihtiyaç duyulabileceği mesajını verdi.

Japonya Merkez Bankası'nın (BoJ) ise cuma günü politika faizini 31 yılın en yüksek seviyesine çıkarması ve enflasyon risklerine karşı ilave adımlar atabileceğine ilişkin sinyal vermesi bekleniyor.

Yüksek faiz altının önündeki önemli risklerden biri

Ahmad Assiri, mevcut yüksek faiz ortamının altının kısa vadeli yükseliş potansiyelini sınırladığını söyledi.

Bununla birlikte tahvil getirilerindeki yükselişin temel nedeninin faiz artışı beklentilerinden ziyade mali güvenin zayıflaması, savaş harcamalarının artması ve bütçe açıklarının genişlemesi olması halinde altın için farklı bir tablo oluşabileceğine işaret etti.

Bu durumda tahvil getirilerinin yükselmesiyle eş zamanlı olarak doların zayıflaması, değerli metal fiyatlarını destekleyen bir ortam yaratabilir.

Gümüş, platin ve paladyum da yükseldi

Değerli metallerin diğer üyelerinde de pozitif seyir görüldü.

Spot gümüş yüzde 0,7 artışla 65,61 dolara yükselirken haftalık bazda da kazanıma yöneldi.

Platin yüzde 1 yükselişle 1.785,80 dolara çıkarken paladyum yüzde 0,2 artışla 1.294,41 dolar seviyesine ulaştı.

Ekonomim

NTV'de yer alan habere göre motorinin litre fiyatında yarından itibaren geçerli olmak üzere 4,09 lira indirim yapılması bekleniyor.

Motorin fiyatları, son dönemdeki artışların ardından litre başına 100 liranın üzerine çıkmıştı. Beklenen indirimle birlikte fiyatlarda yeniden 100 lira seviyesinin altına dönüş öngörülüyor.

İndirimin ardından motorinin litre fiyatı ne kadar olacak?

İndirimin pompaya yansımasıyla birlikte motorinin litre fiyatının bazı illerde şu seviyelere gerilemesi bekleniyor:

İstanbul: 96,31 TL
Ankara: 97,41 TL
İzmir: 97,71 TL
Doğu illeri: 99,11 TL

Akaryakıt fiyatlarında güncel seviyeler, petrol fiyatları ve döviz kurundaki hareketlerin yanı sıra vergi düzenlemelerine bağlı olarak değişebiliyor.

Ekonomim

Rapora göre, 2026 yılının ocak-ağustos döneminde bankalara 516 bin keşideciye ait 9,8 milyon adet çek ibraz edildi. Bu çeklerin toplam tutarı 7 trilyon 483 milyar TL olarak gerçekleşti.

Geçen yılın aynı dönemine göre tekilleştirilmiş keşideci sayısı yüzde 2,2, çek adedi ise yüzde 1 azalırken, ibraz edilen çeklerin toplam tutarı yüzde 23 arttı.

Karşılıksız çek tutarı 233 milyar TL oldu

Yılın ilk sekiz ayında bankalara ibraz edildiği anda karşılıksız çıkan 29 bin 691 keşideciye ait 223 bin 912 çekin toplam tutarı 233 milyar TL olarak kaydedildi.

Karşılıksız işlemi yapılan çeklerin bir bölümü ise daha sonra ödendi. Bu kapsamda 13 bin 872 keşideciye ait 30 bin 826 çek için toplam 27 milyar TL ödeme gerçekleştirildi.

Karşılıksız çeklerin oranı yükseldi

Karşılıksız işlemi yapılan çek tutarının bankalara ibraz edilen toplam çeklere oranı geçen yıla göre arttı.

Ağustos ayında karşılıksız işlemi yapılan çeklerin ibraz edilen çeklere oranı tutar bazında yüzde 3,4, adet bazında ise yüzde 2,6 olarak gerçekleşti.

İstanbul ilk sırada

Ocak-ağustos döneminde karşılıksız işlemi yapılan çek tutarının en yüksek olduğu il İstanbul oldu. İstanbul'u sırasıyla Ankara, İzmir, Antalya ve Bursa takip etti.

Dünya

Saraçhane’deki belediye binasında Meclis 2. Başkanvekili Gencay Özcan başkanlığında yapılan toplantıda, düğün ve davet salonlarında sunulan menülerin yeni fiyatları oylamaya sunuldu. Teklif Mecliste kabul edildi.

En yüksek zam buket menüye geldi

Yeni tarifede en yüksek artış oranı yüzde 31 ile buket menüde gerçekleşti. 400 lira olan buket menünün fiyatı 525 liraya yükseltildi.

Nilüfer menünün fiyatı yüzde 22 zamla 450 liradan 550 liraya, zeytinyağlı tabağının fiyatı ise yüzde 17 artışla 150 liradan 175 liraya çıktı.

Hafta içi ve hafta sonu düğün menüsü fiyatları değişti

İBB’nin düğün ve davet salonlarındaki diğer menüler için hafta içi ve hafta sonu ayrı fiyatlar belirlendi.

Erguvan menünün hafta içi fiyatı yüzde 7 artışla 750 liradan 800 liraya, hafta sonu fiyatı ise yüzde 6 zamla 900 liradan 950 liraya yükseltildi.

Mimoza menünün hafta içi fiyatı yüzde 6 zamla 900 liradan 950 liraya, hafta sonu fiyatı yüzde 5 artışla 1050 liradan 1100 liraya çıkarıldı.

Kardelen ve açelya menünün yeni fiyatları ne kadar?

Kardelen menünün hafta içi fiyatı yüzde 11 artışla 900 liradan 1000 liraya, hafta sonu fiyatı ise yüzde 10 zamla 1050 liradan 1150 liraya yükseldi.

Açelya menünün hafta içi fiyatı yüzde 5 artışla 1050 liradan 1100 liraya, hafta sonu fiyatı ise yüzde 4 zamla 1200 liradan 1250 liraya çıkarıldı.

Lale ve elit menü fiyatları da yükseldi

Yeni tarifeyle lale menünün hafta içi fiyatı yüzde 11 zamla 1125 liradan 1250 liraya, hafta sonu fiyatı yüzde 10 artışla 1275 liradan 1400 liraya çıktı.

Elit menünün hafta içi fiyatı yüzde 2 artarak 2 bin 100 liradan 2 bin 150 liraya, hafta sonu fiyatı ise yüzde 2 zamla 2 bin 400 liradan 2 bin 450 liraya yükseltildi.

İBB düğün salonlarında yeni fiyatlar ne zaman geçerli olacak?

İBB Meclisinde kabul edilen 2027 Yılı Ücret Tarifesi, 1 Ocak 2027’den itibaren geçerli olacak.

Teklifte ayrıca düğün, davet ve organizasyon salonlarında indirim uygulanmadığı belirtildi. Böylece İBB’nin işlettiği salonlarda yeni yılda uygulanacak menü fiyatları kesinleşmiş oldu.

AA

BDDK'nın aldığı karara göre, halka açık bankaların 16 Eylül'den itibaren piyasadan geri alım yoluyla edindikleri kendi hisse senetleri yıl sonuna kadar çekirdek sermayeden indirilmeyecek.

Düzenlemeyle halka açık bankalara sermaye yeterliliği oranının hesaplanmasında esneklik tanınmış oldu.

Ekonomim

Kredi kartlarıyla 2,5 trilyon liralık ödeme

Ağustos ayında kredi kartları üzerinden yapılan ödemelerin toplamı 2 trilyon 537 milyar liraya ulaştı. Böylece toplam kartlı harcamaların en büyük bölümünü kredi kartları oluşturdu.

Banka kartlarıyla 445,9 milyar liralık ödeme gerçekleştirilirken, ön ödemeli kartlarda toplam ödeme tutarı 7,5 milyar lira oldu.

Kredi ve banka kartlarıyla yapılan ödemelerin toplamı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 40 arttı. Ön ödemeli kartlarla gerçekleştirilen ödemelerde ise yüzde 43'lük düşüş görüldü.

Kartlı işlemler 2 milyara yaklaştı

Ağustosta kartlarla gerçekleştirilen toplam işlem sayısı yıllık bazda yüzde 11 artarak 1 milyar 991,8 milyona çıktı.

Bu işlemlerin 1 milyar 169,5 milyonu kredi kartlarıyla gerçekleştirildi. Banka kartlarında işlem sayısı 789,1 milyon olurken, ön ödemeli kartlarda 33,2 milyon işlem kaydedildi.

İnternetten kartlı ödemeler 923,9 milyar liraya çıktı

Kartlı ödemelerde internet üzerinden yapılan harcamalar da ağustosta yükselişini sürdürdü. İnternetten gerçekleştirilen kartlı ödemelerin tutarı yıllık bazda yüzde 41 artarak 923,9 milyar liraya ulaştı.

İnternet üzerinden yapılan ödemelerin toplam kartlı ödemeler içindeki payı yüzde 30'a yükseldi. Bu kanaldaki işlem sayısı da yüzde 13 artarak 255,8 milyona çıktı.

Temassız ödemelerde 1 trilyon lira aşıldı

Temassız kartlı ödemelerde de artış kaydedildi. Ağustosta temassız işlem sayısı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 9 yükselerek 1 milyar 335,7 milyona ulaştı.

Temassız işlemlerin toplam tutarı ise yüzde 42 artışla 1 trilyon 39,9 milyar liraya çıktı. Mağaza içindeki kartlı ödemelerin yüzde 81'i temassız olarak gerçekleştirildi.

Türkiye'de kart sayısı 478 milyona ulaştı

Ağustos itibarıyla Türkiye'deki kredi kartı sayısı 153,4 milyon, banka kartı sayısı 224,5 milyon, ön ödemeli kart sayısı ise 100,1 milyon oldu.

Toplam kart sayısı böylece yıllık bazda yüzde 4 artarak 478 milyona yükseldi.

Kredi kartı sayısındaki yıllık artış yüzde 11 olarak kaydedilirken, banka kartı sayısı yüzde 4 arttı. Ön ödemeli kartların sayısında ise yüzde 5 düşüş yaşandı.

Ağustos ayının kartlı ödeme verileri

Ağustosta toplam kartlı ödeme tutarı 2 trilyon 990,4 milyar TL’ye ulaştı ve yıllık bazda yüzde 39 arttı. Bu ödemelerin 2 trilyon 537 milyar TL’si kredi kartlarıyla, 445,9 milyar TL’si banka kartlarıyla, 7,5 milyar TL’si ise ön ödemeli kartlarla gerçekleştirildi. Toplam işlem sayısı 1 milyar 991,8 milyona çıkarken, internetten yapılan ödemelerin tutarı 923,9 milyar TL’ye yükseldi ve yıllık yüzde 41 arttı. Temassız ödemelerin toplam tutarı 1 trilyon 39,9 milyar TL’ye, temassız işlem sayısı ise 1 milyar 335,7 milyona ulaştı. Mağaza içindeki kartlı ödemelerin yüzde 81’i temassız olarak gerçekleşti. Türkiye’deki toplam kart sayısı da 478 milyona ulaştı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinden derlenen bilgilere göre, ağustos ayı itibarıyla trafiğe kayıtlı otomobil sayısı 18 milyon 37 bin 907 olarak kaydedildi. Aynı dönemde motosiklet sayısı 7 milyon 608 bin 433’e ulaştı.

En fazla motosiklet İstanbul’da

İller bazında motosiklet sayısında ilk sırayı İstanbul aldı. Kentte trafiğe kayıtlı motosiklet sayısı 971 bin 480 olarak belirlendi.

İstanbul’u 563 bin 170 motosikletle Antalya ve 549 bin 833 motosikletle İzmir takip etti.

Trafiğe kayıtlı motosiklet sayısının en düşük olduğu il ise Ardahan oldu. Ardahan’da 1455 motosiklet bulunurken, bu ili 2 bin 113 ile Tunceli, 2 bin 348 ile Hakkari ve 2 bin 602 ile Bingöl izledi.

7 ilde motosiklet otomobili geçti

TÜİK verileri, bazı illerde motosiklet sayısının otomobil sayısının üzerine çıktığını da ortaya koydu. Aydın, Kilis, Manisa, Muğla, Iğdır, Şırnak ve Şanlıurfa’da trafiğe kayıtlı motosikletlerin sayısı otomobillerden fazla oldu.

Kilis’te 14 bin 507 otomobile karşılık 42 bin 81 motosiklet bulunuyor. Aydın’da 248 bin 830 otomobile karşılık 266 bin 141, Manisa’da 285 bin 696 otomobile karşılık 351 bin 713 motosiklet trafiğe kayıtlı durumda.

Muğla’da 294 bin 321 otomobile karşılık 325 bin 559 motosiklet bulunurken, Iğdır’da 8 bin 569 otomobile karşılık 14 bin 694 motosiklet kayıtlarda yer aldı.

Şırnak’ta trafiğe kayıtlı 9 bin 530 otomobile karşılık 9 bin 665 motosiklet bulunuyor. Şanlıurfa’da ise 120 bin 768 otomobile karşılık motosiklet sayısı 127 bin 205 olarak kaydedildi.

En büyük fark Manisa’da

Motosiklet sayısının otomobil sayısını geçtiği iller arasında iki araç türü arasındaki en büyük fark Manisa’da görüldü.

Kentte 351 bin 713 motosiklete karşılık 285 bin 696 otomobil bulunurken, aradaki fark 66 bin 17 olarak hesaplandı.

AA

Komite, piyasalardaki hareketliliğin sınırlı sayıdaki portföy yönetim şirketinin bünyesindeki bazı fonlarda ortaya çıkan kredi ve likidite sorunlarından kaynaklandığını bildirdi.

"Yapısal bir risk bulunmuyor"

17 Eylül'de gerçekleştirilen toplantıda sermaye piyasalarındaki son gelişmeler ele alındı. Yapılan değerlendirmede, Borsa İstanbul ve sermaye piyasalarının işleyişine ilişkin temel veya yapısal bir risk bulunmadığı vurgulandı.

Dünya

Ancak sosyal güvenlik sistemi­mizde gündelikçi kadınlar açı­sından üzerinde yeniden düşü­nülmesi gereken önemli bir so­run var:

Bir kadın ay içinde fiilen 30 gün çalışsa bile, farklı evlerdeki çalışmalarının her biri aynı ki­şi yanında 10 günden az kalıyor­sa, çalıştıranların ödediği prim­ler emeklilik primi niteliğinde olmuyor. Yani kadın çalışıyor, SGK’ya adına prim de ödeniyor; fakat bu prim emeklilik için ge­rekli prim günlerini tamamlama­sına yetmiyor.

Emeklilikte prim günü çok önemli

Emeklilik denildiğinde çoğu zaman yaş şartı konuşuluyor. Oy­sa emekli aylığı bağlanabilmesi için sigortalılık statüsüne ve ilk sigorta tarihine göre aranan prim ödeme gün sayısının da tamam­lanması gerekiyor.

Geçmişte sigortalı olmuş ve EYT kapsamına giren bir kişi yaş şartı aranmadan emeklilik hakkı elde edebilir; ancak bunun için yine tabi olduğu emeklilik koşul­larındaki prim gününü ve diğer şartları tamamlaması gerekir. Daha sonraki tarihlerde ilk defa sigortalı olanlarda ise ilgili mev­zuata göre yaş şartının yanında gerekli prim gün sayısının da bu­lunması gerekir.

Dolayısıyla mesele sadece “Kaç yaşında emekli olurum?” sorusu değil.

Bir o kadar önemli soru da şu­dur: “Emeklilik için gereken prim günümü tamamlayabilecek miyim?”

Ev hizmetlerinde gündelik ça­lışan kadınlar açısından sorun tam burada ortaya çıkıyor.

30 gün çalışıyor, ama 30 günlük emeklilik primi yok!

5510 sayılı Kanunun Ek 9’un­cu maddesinde ev hizmetlerinde çalışanlar, aynı kişi yanında ayda 10 gün ve daha fazla çalışanlar ile 10 günden az çalışanlar şeklinde ikiye ayrılıyor.

10 gün ve üzerinde çalışanlar 4/a kapsamında tüm sigorta kol­larına tabi tutulurken, 10 günden az çalışanlar çalıştıran tarafın­dan yalnızca iş kazası ve meslek hastalığı sigortası kapsamında bildiriliyor.

Şimdi bir gündelikçi kadını düşünelim.

1 Ayda, bir evde 9 gün, ikinci evde 8 gün, üçüncü evde 7 gün, dördüncü evde 6 gün çalışıyor.

Toplam 30 gün.

Kadın ayın 30 günü çalışıyor, ücretini emeğiyle kazanıyor. An­cak hiçbir evde 10 güne ulaşa­madığı için çalıştıranların Ek 9 kapsamında ödediği primler ma­lullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi değil, iş kazası ve meslek hastalığı primi.

Dolayısıyla bu ödemeler üze­rinden kadının emeklilik hesabı­na 30 günlük hizmet yazılmıyor.

9 gün ile 10 gün arasında sos­yal güvenlik uçurumu, 2026 yılı rakamları farkı çok açık gösteriyor.

SGK’nın belirlediği günlük pri­me esas kazanç alt sınırı 1.101 TL. Aynı kişi yanında 10 günden az çalışan ev hizmetlisi için çalıştı­ran, bunun yüzde 2’si oranında iş kazası ve meslek hastalığı primi ödüyor.

Buna göre 2026 yı­lında 1 günlük çalışma için 22,02 TL, 5 günlük çalışma için 110,10 TL, 9 günlük çalışma için 198,18 TL prim ödeniyor.

Ancak bunlar emeklilik primi değil. Aynı evde çalışma 10 gü­ne ulaştığında sistem değişiyor. Çalışan 4/a kapsamında sigor­talı oluyor. 2026 günlük prime esas kazanç alt sınırı üzerinden, teşvik ve prim indirimleri hesa­ba katılmadan 10 günlük toplam prim 4.266,38 TL, 30 günlük top­lam prim ise 12.799,13 TL oluyor.

Dolayısıyla 9’uncu gün ile 10’uncu gün arasında yalnızca bir günlük çalışma farkı bulunması­na rağmen sosyal güvenlik açı­sından çok keskin bir ayrım orta­ya çıkıyor.

Asıl mağduriyet emeklilik kapıya geldiğinde ortaya çıkacak

Ev hizmetlerinde çalışan ka­dınların sosyal güvenlik mevzua­tının bütün ayrıntılarını bilmesi­ni bekleyemeyiz.

Bir kadın adına SGK’ya bildi­rim yapıldığını ve prim ödendiği­ni biliyorsa doğal olarak “Benim sigortam yatıyor” diye düşüne­bilir. Oysa 10 günden az çalışma kapsamında çalıştıranın ödediği yüzde 2’lik prim, kadının emekli­lik prim gününü artırmıyor.

Yıllarca farklı evlerde çalışan bir kadın bunun sonucunu belki bugün fark etmeyecek.

Asıl sorun emeklilik zamanı geldiğinde ortaya çıkacak.

Yaşı dolmuş olabilir. EYT kap­samında olup yaş şartına dahi ta­bi olmayabilir. Fakat emeklilik için gerekli prim gününü tamam­layamamışsa emekli aylığı bağ­lanamayacaktır. İşte bu neden­le gündelikçi kadınlar açısından “30 gün çalışmak” ile “30 gün si­gortalı olmak” arasındaki farkın ortadan kaldırılması gerekiyor.

Çalışılan günler emeklilikte birleşmeli

Mevcut düzenleme 10 günden az çalışanlara uzun vadeli sigorta ve genel sağlık sigortası primleri­ni kendilerinin ödeme imkânı ta­nıyor. Ancak 2026 yılında bunun aylık tutarı alt sınırdan 11.065,05 TL. Düşük ve düzensiz gelirle ça­lışan bir gündelikçi kadından bu tutarı her ay kendi cebinden kar­şılamasını beklemek ne kadar gerçekçi?

Bu nedenle mevcut kolay sigor­talılık sistemi bir adım ileri götü­rülmeli. Bir kadın bir evde 9, di­ğerinde 8, diğerinde 7, başka bir evde 6 gün çalışıyorsa bu 30 gün­lük emeğin emeklilik sisteminde de karşılığı bulunmalı. Çalışılan gün kadar uzun vadeli prim öden­mesini sağlayacak, prim yükünü çalışan ve çalıştıran açısından makul hale getirecek, gerektiğin­de devlet desteğiyle güçlendirile­cek yeni bir model tartışılmalı.

Bundan çalışan kadar SGK da kazanır. Prim tabanı genişler, ka­yıtlı istihdam güçlenir ve bugün uzun vadeli prim sisteminin dı­şında kalan çalışmalar sisteme dahil edilir.

Peki mevcut sistemde ev hizmetlisinin sigortası nasıl yapılır?

Yasal düzenleme değişinceye kadar evinde gündelikçi, bakıcı veya başka bir ev hizmetlisi çalış­tıranların mevcut yükümlülükle­rini yerine getirmeleri gerekiyor. “Haftada birkaç gün geliyor” de­nilerek çalışma kayıt dışı bırakı­lamaz.

10 günden az çalıştırılanlarda: Ek 9 kapsamında bildirim yapı­lır ve çalışılan gün sayısı üzerin­den iş kazası ve meslek hastalı­ğı primi ödenir. 2026’da bu tu­tar günlük 22,02 TL’dir. SGK da 10 günden az ev hizmetlisi çalış­tıranların Kanun uygulamasında işveren sayılmadığını belirtiyor.

10 gün ve üzerinde çalıştırılan­larda: SGK’nın Kolay İşveren­lik Uygulaması devreye girer. İlk kez ev hizmetlisi çalıştıracak kişi e-Devlet üzerinden işyeri tescil başvurusunu yaparak Kolay İş­verenlik kapsamına geçebilir.

Ev Hizmetlerinde Kolay İşve­renlik” süreç özetle şöyledir:

1- İşyeri tescili yapılır: e-Dev­let üzerinden işyeri bildirgesi oluşturularak gerçek kişi ve Ko­lay İşverenlik kapsamında ev hizmetleri işyeri tescil edilir. SGK, ev hizmetlerinde “9700.10 - Ev içi çalışan personelin işve­renleri olarak hane halklarının hizmetleri” NACE kodunu kulla­nıyor.

2- e-SGK işlemleri tamam­lanır: Tescil sonrasında gerek­li e-SGK/e-Bildirge kullanıcı ve onay işlemleri gerçekleştirilir.

3- Çalışanın beyanı yapılır: Ça­lışanın işe girişi, çalışma günleri, prime esas kazancı ve gerekli di­ğer bilgiler sisteme girilir. Kolay İşverenlik kapsamındaki ev hiz­metlerinde işe giriş ve işten ayrı­lış işlemleri elektronik ortamda gerçekleştirilebiliyor.

4- Prim tahakkuku takip edilip ödenir: Beyan edilen gün ve ka­zanç üzerinden prim tahakkuku oluşturulur. Gün ve kazanç de­ğişmediği sürece sistem sonra­ki aylardaki tahakkuku son be­yana göre oluşturmaya devam eder; değişiklik olduğunda bilgi­ler güncellenir.

Kısacası ev hizmetlerinde ça­lışanların kayıt altına alınması için artık önemli kolaylıklar var. Çalıştıranların da hem çalışan­larının hak kaybına uğramaması hem de SGK yaptırımlarıyla kar­şılaşmaması için yükümlülükle­rini zamanında yerine getirmesi gerekiyor.

Ancak bundan sonraki he­def “kolay sigortalılıktan kolay emekliliğe” geçmek olmalı.

Çünkü sosyal güvenlik sistemi açısından önemli olan bir kadı­nın ay içinde kaç farklı evin ka­pısından girdiği değil, toplam kaç gün çalıştığı ve bu emeğin kaç gü­nünün emekliliğine sayıldığıdır.

Ayda 30 gün çalışan bir kadı­nın, yıllar sonra “Çalıştım ama prim günümü tamamlayama­dım” demek zorunda kalmadığı bir sistem kurmalıyız.

Özgür Erdursun-Dünya

Mezuniyet sonrasında çalışmaya başlamayan gençler, belirlenen süre ve yaş sınırları içinde GSS primi ödemeden sağlık hizmetlerinden yararlanabiliyor.

Okuldan mezun olan gençlere 2 yıl süreyle GSS muafiyeti tanınıyor. Bu dönemde işe girmeyen gençler, Genel Sağlık Sigortası primi ödemeden sağlık hizmeti alabiliyor.

Ancak muafiyet süresinde mezuniyet türüne göre farklı yaş sınırları uygulanıyor. Lise mezunları için üst yaş sınırı 20, üniversite mezunları için ise 25 olarak belirleniyor.

Lise mezunları için GSS muafiyetinde azami yaş sınırı 20. Bu nedenle mezuniyet tarihinde 19 yaşında olan bir genç, 2 yıl değil en fazla 1 yıl süreyle prim ödemeden sağlık hizmetlerinden yararlanabiliyor.

Genç daha sonra üniversiteye başlarsa, mezuniyetinin ardından 2 yıl daha veya 25 yaşını dolduruncaya kadar GSS muafiyetinden faydalanabiliyor.

Üniversite mezunlarında GSS muafiyeti, mezuniyet tarihinden itibaren 2 yıl uygulanıyor. Ancak bu imkândan en fazla 25 yaşına kadar yararlanılabiliyor.

İki yıllık GSS muafiyeti, öğrencinin mezuniyet tarihinden itibaren başlıyor. Mezuniyet bilgileri, Milli Eğitim Bakanlığı ile Yükseköğretim Kurumu kayıtlarından elektronik ortamda alınarak GSS tescil işlemleri gerçekleştiriliyor.

Mezuniyetin üzerinden 2 yıl geçmesine rağmen işe giremeyen veya bu süre dolmadan yaş sınırına ulaşan gençler, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından GSS yükümlüsü sayılıyor. Bu durumda her ay mevcut rakamlarla 1981 lira prim ödenmesi gerekiyor.

Ödeme gücü bulunmayanların GSS primi devlet tarafından karşılanıyor. Bunun için hanedeki kişi başına düşen brüt gelirin, brüt asgari ücretin üçte biri olan 11 bin 10 liranın altında olması şartı aranıyor.

Dünya

Pay Ayrılan İdari Para Cezaları

Pay Ayrılan İdari Para Cezaları Tahsilatından sonra çeşitli kurumlara payların da ayrıldığı ‘Pay Ayrılan İdari Para Cezaları’ kaleminde 135 milyar liralık tahakkuka karşılık 61 milyar 536 milyon liralık tahsilat yapıldı ve tahsilat oranı yüzde 45,5 oldu. Bu kalemin alında takip edilen trafik para cezaları toplam cezaların yüzde 10’una karşılık geliyor ve toplam tahakkuk 135,3 milyar lira oldu. Yılın tamamında 73 milyar 344 milyon liralık gelir beklenen trafik para cezalarında 8 aylık tahakkuk, 8 bunun iki katına yaklaştı. Ancak tahsilat 61,5 milyar lirada kaldı ve tahsilat oranı yüzde 45,5 oldu. Bütçe gelirlerinin tahakkukuna cari yıl yanı sıra geçmiş yıllardan kalan alacaklar da dahil edildiği için, toplam tahakkuk tutarı, tahsilatın üzerinde oluşuyor.

Vergi cezası ödeme alışkanlığı yok!

Cezaların en önemli kısmını ise vergi cezaları oluşturuyor. Ancak vergi cezalarında ödeme alışkanlığı diğer kalemlerin çok çok altında seyretti. Toplam 812 milyar 550 milyon liralık tahakkukun sadece yüzde 11’ine karşılık gelen 89 milyar 135 milyon liralık kısmı tahsil edilebildi. Bunun da tamamına yakını belge düzeni vs dahil usulsüzlükleri içeren kalemden oluştu. Diğer vergi cezaları olarak adlandırılan bu kalemde 717 milyar 880 milyon liralık tahakkuka karşılık tahsilat 27 milyar lirada kaldı ve tahsilat tahakkuk oranı yüzde 3.8 seviyesinde gerçekleşti.

Hüseyin Gökçe-Ekkonomim

BİST100 endeksinde 95 hisse düştü bu hisselerin 40’ı taban fiyatı gördü, toplamda 586 hisse günü kayıpla kapattı. Peki ne oldu da dün Borsa İstanbul çöktü böylesi büyük bir panik satışı yaşandı? Bunun için 2 -3 yıl öncesine dönmek ve yatırım fonları ile bazı hisse senetleri arasında kurulan ilişkiyi ve küresel endeks sağlayıcılar ile piyasa uzmanlarından gelen uyarılara rağmen 28 Ağustos’a kadar atılmayan adımları hatırlamak gerekiyor.

Dedikodular yayıldı, endişeler arttı

Borsa İstanbul’da yaşananları anlamak için öncelikle yakın tarihten başlayalım. Piyasada dün uzmanların EKONOMİ’ye verdiği bilgiye göre en önemli dedikodu BİST30 hissesi Destek Finans Faktoring’in yeni endeks düzenlemeleri kapsamında BİST30’dan çıkarılacağına yönelikti. Bu bazı para piyasası fonlarının teminat olarak gösterip ters repo işlemi yaptığı önemli bir hisse senedi. Bu hissenin BİST30’dan çıkarılması teminat durumunu etkileceği için para piyasası fonlarında sıkıntı yaratabilecek bir durum. Bir diğer dedikodu ise yine piyasa uzmanlarının verdiği bilgiye göre MSCI’nın Türkiye ile ilgili olumsuz bir karar alabileceğine yönelik olarak yayıldı. İkisi de dedikodu olarak sosyal medyada yayıldı ve bu yatırımcıları endişelendiren en önemli konulardan biri oldu.

Likidite sorunu çığ gibi büyüyor

İkinci sorun ise temerrüt korkusu. Sermaye Piyasası Kurulu’nun 28 Ağustos’ta açıkladığı yeni yatırım fonu rehberiyle çıkışları hızlandıran ve sert getiri kaybı yaşayan Pusula Portföy yatırım fonlarına yönelik önceki gün temerrüde düştüğünü açıkladı. Bu durum piyasada korkuyu arttırırken diğer portföy yönetim şirketlerine de sirayet edebileceği endişesi tüm yatırım fonlarında çıkışları hızlandırdı. Peki bu yatırım fonlarından çıkışlar yine borsaya sirayet ediyor.

Üçüncü sorun sosyal medyada da bu korku ve endişelerin körüklenmesiyle kartopu etkisi yaşanmaya başladı. Ve dördüncü önemli sorun da yatırım fonlarında çıkışların bu korkuyla hızlanmasıyla bir likidite sorunu oluşması oldu. Uzmanlara göre çok konuşulan fonların ağırlıklı hisse pozisyonları tek yönlü ve yüksek tutarlarda olduğundan satmak istediklerinde ya da yatırımcılardan gelen satış emirlerini karşılamak durumunda kaldıklarında pozisyonlar nakde dönemedi alıcı bulamadığından ve bu da bir likidite krizi yaratıyor. Likidite krizi de dünkü borsada sert satışları getirdi. Fonlarında nakit ihtiyacını karşılayabilmek için portföy yönetim şirketleri ellerindeki her hissede satışa geçerken domino etkisi gibi diğer yatırımcılar da satışa eşlik etti.

Açıklamalar kafaları karıştırdı

Aslında bu dönemde iki kurumun kafa karıştıran açıklamalarını da dün Borsa İstanbul’da yaşanan sert satışa eklemek gerekiyor. Geçen hafta Tera Grubu, sorun yaşayan Pusula Portföy’ün dahil olduğu Pusula Finans Holding ve Katılımevim’i almak için harekete geçtiğini açıkladı önceki gün bu kurumların yönetim kurulu başkanlığına da Tera Holding Yönetim Kurulu Başkanı Emre Tezmen’in geçtiği duyuruldu kurumsal basın açıklamasıyla. Ancak aynı gün Pusula Portföy yatırım fonlarında temerrüde düştüğünü açıkladı, Tera Grubu ise devir tamamlanmadığı için bu konuda sorumluluğunun bulunmadığını duyurdu. Bu durum da yatırımcının paniğini körükleyen bir hamle oldu.

Hem SPK hem de Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek geçen yıl kasımdan bu yana yatırım fonlarına yönelik manipülasyonları önlemek için harekete geçeceklerini vurgularken bu adımlar mayısta başlayan küresel endeks sağlayıcı MSCI’nın uyarılarının sertleşmesine kadar atılmadı. SPK 28 Ağustos’ta yatırım fonlarını sil baştan düzenleyen köklü bir değişikliğe imza attı ve üzerine fiili dolaşım oranına yönelik yeni hesaplamayı devreye soktu. Üst üste gelen bu değişikliklere uyum bazı hisse senetlerinde kayıplara yol açtı bu durum da paniği artırdı. Gelecek üç ayda da SPK uyum süreci için portföy yönetim şirketlerinin çalışmaları devam edecek.

Toplam net çıkış 210.25 milyar lira 28 Ağustos tam bir dönüm noktası oldu. O günden bugüne TEFAS’a açık ve kapalı yatırım fonlarında net para çıkışı 210 milyar 255 milyon 818,9 bin lira oldu. Yatırım fonlarının portföy büyüklüğü 9 trilyon 912,8 milyar liradan 9 trilyon 578,5 milyon liraya geriledi. 334.3 milyar liralık bir kayıp yaşandı. Bu çıkışlarda ilk sırayı temerrüde düştüğünü açıklayan Pusula Portföy’ün Para Piyasası Fonu aldı. Bu dönemde net çıkış 96.5 milyar liraya geldi. Yani tüm yatırım fonlarında yaşanan net çıkışın neredeyse yarısı tek bir fondan kaynaklandı. İkincilik Garanti Portföy İkinci Para Piyasası Fonu’nda oldu ve 61.6 milyar liralık net çıkış gerçekleşti. Tera Portföy Birinci Serbest Fonu’ndan aynı dönemde net çıkış 59.5 milyar lira oldu. Yüklü miktarda para çıkışlarının yaşandığı ilk on fonun 6’sı para piyasası fonu, dördü serbest fon oldu.

İbrahim Turhan’a soruşturma

Öte yandan eski Borsa İstanbul Başkanı ve eski TCMB Başkanı Yardımcısı İbrahim Turhan hakkında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, sermaye piyasası araçları hakkında yatırımcıda korku ve paniğe sebep olacak nitelikte paylaşımlar yaptığı tespit edilen İbrahim Mustafa Turhan hakkında resen soruşturma başlatıldığını bildirdi.

Tera Portföy'ün fonlarındaki hisseler taban

Borsa İstanbul'da dün saat 11.42'ye kadar 382 pay bazında devre kesici işleme girdi. 60'yi aşkın şirket hissesi aynı saatlerde taban oldu. Destek Finans Faktoring, Anel Elektrik, Çitlekçi, Altınkılıç Gıda, Tera Yatırım, Tera Finansal Yatırımlar Holding, Tera Yatırım Teknoloji Holding, Işıklar Enerji, İzmir Fırça, Karsan Otomotiv, Kardemir Çelik, Peker GMYO, SASA, Ral Yatırım Holding, Çates Elektrik ise yüzde 10 düşüşle taban gördü. Taban olan hisselerin ise Pusula Finans Holding'i satın alma anlaşması yapan Tera Grubu'nun hisseleri olması veya Tera Portföy fonlarında çoğunlukla yer alan hisseler olması dikkat çekti. Destek Finans Faktoring BİST30'da yer aldığı için uzmanların verdiği bilgiye göre hem PPF fonlarında ters repo işlemlerinde teminat hisse olarak öne çıkıyor Tera Portföy fonlarında hem de hissi olarak fonlarda yer alıyor. Yüzde 10 düşerek taban olan şirketlerden Anel Elektrik, Altınkılıç Gıda, Tera Yatırım, Tera Finansal Yatırımlar Holding, Tera Yatırım Teknoloji Holding, Kardemir Çelik ve Peker GMYO Tera Portföy'ün dört fonunda yer alırken, Çitlekçi üç fonunda, Karsan Otomotiv ise bir fonunda bulunuyor. Yüzde 10 düşerek taban olan Işıklar Enerji ve İzmir Fırça ise Pusula Portföy'ün fonlarının portföyünde bulunan şirketlerden.

Atlas Portföy ödemeleri talepten 5 gün sonraya çekti

Pusula Portföy'ün önceki günkü yatırım fonları için temerrüt açıklamasının ardından dün de Atlas Portföy yatırım fonlarında çıkış ödemelerini talepten 2 iş günü sonrasında değil 5 iş günü sonrasında yapabileceğini açıkladı. Atlas Portföy'den Kamuyu Aydınlatma Platformu'na yapılan açıklamada SPK'nın 28 Ağustos'taki kararına işaret edilerek "Atlas Portföy Serbest Fon (DFI) portföyünün likidite yapısı, portföyde yer alan varlıkların mevcut piyasa koşullarındaki işlem hacmi ile katılma payı iade taleplerinin Fon portföyü üzerindeki etkileri birlikte değerlendirilmiştir" denildi. Yapılan değerlendirme sonucunda açıklamaya göre fon portföyünün likidite riskinin etkin şekilde yönetilmesi, katılma payı iade taleplerinin sağlıklı bir şekilde karşılanabilmesi, portföy varlıklarının yatırımcıların aleyhine olabilecek piyasa koşullarında elden çıkarılmasının önlenmesi ve fon katılma payı sahiplerinin menfaatlerinin korunması amacıyla, Fon'un birim pay değeri hesaplama sıklığı ile katılma payı iade esaslarının yeniden belirlenmesine karar verildi.

Buna göre fon birim pay değeri her iş günü hesaplanarak katılma payı satım talimatları her iş günü kabul edilirken ve bedeller T+2 iş gününde yatırımcılara ödenirken artık yeni uygulama ile fon birim pay değeri ayda bir kez olmak üzere ayın on beşinci (15.) iş günü hesaplanacak. Katılma payı satım talimatları her iş günü kabul edilecek, talimatlar değerleme gününde hesaplanacak birim pay fiyatı üzerinden gerçekleştirilecek. Katılma payı satım bedelleri ise ilgili değerleme tarihini takip eden beşinci iş gününde yatırımcılara ödenecek. Yeni uygulama 16/09/2026 tarihinde Tefas kuralları gereği saat 13:30 (valör atlama saati) itibarıyla iletilecek katılma payı satım talimatlarından itibaren geçerli olacak.

Şebnem Turhan-Ekonomim

Altın fiyatları, yatırımcıların ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz artışına gitmesini ve para politikasında ek sıkılaşma sinyallerini değerlendirmesiyle Perşembe günü yüzde 1’in üzerinde değer kazandı.

Petrol fiyatlarında bir önceki gün görülen yükselişin hız kesmesi de altın fiyatlarındaki artışı destekleyen unsurlar arasında yer aldı.

Altın fiyatlarında son durum

İç ve dış piyasayı etkileyen altın ve döviz kurundaki değişimler merakla takip ediliyor. Vatandaşlar günün ilk saatlerinden itibaren “Gram altın, çeyrek altın, ons altın fiyatı bugün ne kadar?” araştırmaları yapıyor.

İşte 17 Eylül 2026 Perşembe gününün ilk saatlerinde güncel altın fiyatları tablosu…

Güncel altın satış fiyatları

* Gram altın satış fiyatı: 6.723,44 TL

* Çeyrek altın satış fiyatı: 10.968,00 TL

* Yarım altın satış fiyatı: 21.930,00 TL

* Tam altın satış fiyatı: 44.202,43 TL

* Cumhuriyet altını satış fiyatı: 43.719,00 TL

* Gremse altın satış fiyatı: 110.845,05 TL

* Ons altın satış fiyatı: 4.297,39 dolar

Aleyna Harman-Ekonomim