Japon otomotiv devi Toyota Motor, üretim tesislerinde 400 bin insansı robot kullanmayı planlıyor.

Nikkei'nin haberine göre Toyota, robotların 150 binini kendi fabrikalarına yerleştirmeyi hedefliyor. Kalan 250 bin robotun ise şirketin parça tedarikçilerinin tesislerinde kullanılması planlanıyor.

Bacak yerine tekerlek kullanacaklar

Üretim süreçlerine dahil edilecek insansı robotların her biri yaklaşık 50 kilogram ağırlığında olacak. Robotlar nesneleri kavramak ve çeşitli görevleri yerine getirmek için iki parmaklı ellere sahip olacak. Hareket etmek için ise bacaklar yerine tekerleklerden yararlanacak.

Toyota'nın planı sadece üretim hatlarını değil, geniş tedarik zincirini de kapsayacak. Nikkei'nin haberinde 400 bin robotun fabrikalara ne zaman yerleştirileceğine ilişkin bir takvim ise paylaşılmadı.

Dünya

Yeni modeller siyah, gümüş, buzul ve bordo renk seçenekleriyle satışa sunulurken, farklı depolama kapasiteleri tercih edilebiliyor.

iPhone 18 Pro fiyatları

iPhone 18 Pro’nun 256 GB modeli 137 bin 999 TL, 512 GB modeli 154 bin 999 TL, 1 TB modeli 188 bin 999 TL, 2 TB modeli ise 243 bin 999 TL’den satışa çıktı.

iPhone 18 Pro Max’te ise fiyatlar 149 bin 999 TL’den başlıyor. Modelin 512 GB versiyonu 166 bin 999 TL, 1 TB versiyonu 200 bin 999 TL, 2 TB versiyonu ise 255 bin 999 TL fiyat etiketine sahip.

Değişken diyaframlı kamera

iPhone 18 Pro serisinin öne çıkan yeniliklerinden biri 48 megapiksel çözünürlüğündeki değişken diyaframlı ana kamera oldu. Altı fiziksel kanattan oluşan sistem, ortamdaki ışık ve alan derinliğine göre diyafram açıklığını otomatik olarak ayarlayabiliyor.

Kullanıcılar diyaframın yanı sıra enstantane ve beyaz dengesi gibi kamera ayarlarını manuel olarak da değiştirebilecek.

A20 Pro işlemciyle geliyor

Yeni iPhone 18 Pro serisi, 2 nanometre üretim süreciyle geliştirilen A20 Pro işlemciden güç alıyor. Apple’ın paylaştığı verilere göre işlemci, önceki nesle kıyasla yüzde 50 daha yüksek bellek bant genişliği sunuyor. Yedi çekirdekli grafik biriminin performansının ise yüzde 40’a kadar arttığı belirtiliyor.

Telefonlarda kullanılan yeni nesil buhar odalı soğutma sisteminin yüzey alanı da önceki modele göre üç kat büyütüldü.

Seride Wi-Fi 7, Bluetooth 6 ve Thread desteğinin yanı sıra Apple tarafından geliştirilen C2 hücresel modem bulunuyor.

Pro Max’te 45 saate kadar video oynatma

Apple’ın verilerine göre yalnızca eSIM kullanan iPhone 18 Pro, 36 saate kadar video oynatma süresi sunarken, bu süre iPhone 18 Pro Max’te 45 saate çıkıyor.

iPhone 18 Pro’nun kablolu bağlantıyla yaklaşık 15 dakikada, kablosuz şarjla ise yaklaşık 30 dakikada yüzde 50 şarj seviyesine ulaşabildiği belirtiliyor.

iOS 27 işletim sistemiyle gelen modeller, Apple Intelligence destekli yeni Siri yapay zeka özelliklerini de kullanabilecek.

iPhone Duo ekimde Türkiye’de

Apple’ın ilk katlanabilir telefonu iPhone Duo için de Türkiye takvimi belli oldu. Cihaz 16 Ekim’de ön siparişe açılacak, 23 Ekim’de ise satışa sunulacak.

Dünya

Bir yanda, modelleri bu olayların bazılarında önemli rol oynayan OpenAI ve Anthropic gibi sektör devleri geliştirme hızının düşürülmesini ve daha sıkı kurallar getirilmesini istiyor. Diğer yandan ise sektör, hem şirketler hem de devletler arasında son derece sert bir rekabet içinde.

Peki tartışmanın merkezinde ne var ve taraflar hangi görüşleri savunuyor?

DW Türkçe derledi.

Son olaylarda ne yaşandı?

Son dönemde kamuoyuna yansıyan özellikle üç olay tartışmayı tetikledi.

OpenAI, Antropic ve Meta'ya ait yapay zeka modellerinin, dış dünyadan izole edildiği düşünülen test ortamlarından kendi başlarına çıkarak öngörülen işlevlerinin çok ötesinde hareket ettiği açıklandı.

Bazı modeller, olayla ilgisi olmayan üçüncü tarafların sistemlerine de girdi. Üstelik bu durum bazı vakalarda haftalarca fark edilmedi.

Yapay zeka ajanları, yazılım açıklarından yararlandı ve kendi aralarında koordinasyon kurdu. Örneğin bir Anthropic modeli, sisteme sızmak için gereken zararlı yazılımı, geliştiricilerinin talimatı veya denetimi olmadan kendi başına üretti.

OpenAI ise kendi yazılımının Hugging Face adlı harici platformun sistemine izinsiz eriştiği olayı "benzeri görülmemiş bir siber olay" olarak nitelendirdi. Şirkete göre modeller, dar kapsamlı bir test hedefine ulaşmak için olağanüstü çaba gösterdi.

OpenAI ve Anthropic'in yöneticileri ne istiyor?...

Geçen hafta OpenAI ve Anthropic'in eski bir çalışanı olan Jacob Coxon sosyal medya platformu X'te yaptığı paylaşımda, yapay zekanın denetimsiz biçimde geliştirilmesinin, biyolojik silah üretimi veya kritik altyapıya ölümcül saldırılar gibi yollarla X neden olabileceği uyarısında bulunmuştu.

Şimdi yapay zekaya yön veren üst düzey yöneticiler de benzer uyarılar dile getirmeye başladı. Anthropic CEO'su Dario Amodei de yayımladığı bir makalede gelişmenin olası sonuçlarına dikkat çekti.

Yapay zekada "ciddi riskler" gördüğünü belirten Amodei'ye göre, bu teknoloji o kadar hızlı gelişebilir ki böyle bir sistem altı ila 12 ay içinde internetin tamamını ele geçirebilecek kapasiteye ulaşabilir.

Amodei, yapay zeka modellerinin kendilerini giderek daha hızlı geliştirme yeteneğinin insan denetiminden çıkabileceği uyarısında da bulunuyor.

Geliştirme hızı düşürülmezse geliştiricilerin kendi teknolojilerini anlamakta dahi zorlanabileceğini savunuyor.

Anthropic CEO'su, araştırmacılara etkili güvenlik önlemleri geliştirebilmeleri için bir ila iki yıl kazandıracak şekilde sektör genelinde geliştirme hızının düşürülmesini öneriyor.

Bağımsız denetçilerin şirketlere doğrudan erişebilmesi, uluslararası standartların belirlenmesi ve denetim olmadan kendi kendini geliştirebilen sistemlerde daha ihtiyatlı davranılması önerileri arasında.

OpenAI CEO'su Sam Altman da bu çağrıya destek verdi. OpenAI, şirket içinde dışarıdan denetçilere yer vereceğini açıkladı.

Amodei'yi uzun süredir eleştiren teknoloji milyarderi Elon Musk da X'te "Dario haklı" diye yazdı.

Bu çağrılar ne kadar inandırıcı?

Buna kesin bir yanıt vermek güç. Şirketlerin niyetinden kuşku duyan uzmanlar var. Eleştirilerde sektördeki sert rekabete ve şirketlerin hukuki sorumluluk risklerinden korunma isteğine dikkat çekiliyor.

Ayrıca en büyük geliştiricilerin standartları esas alınarak oluşturulacak yeni kurallarla daha küçük şirketlerin zayıflatılmak istendiği suçlaması da var.

Almanya Yapay Zeka Federal Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Rasmus Rothe, çağrıların ardında öncelikle "son derece katı ekonomik çıkarlar" görüyor.

Rothe'ye göre bir yandan son derece güçlü sistemlere ilişkin anlatılar yaklaşan halka arzlar öncesinde şirketlerin değerini yükseltiyor, diğer yandan kamuoyundaki tartışma şirketleri "devasa sorumluluk ve tazminat risklerinden" korumaya yarıyor.

OpenAI'nin planlanan halka arzını gelecek yıla ertelemesi de dikkat çekti.

Altman, güvenlik tartışmasına atıfla "Tam da şimdi halka açılmak pek akıllıca olmazdı" dedi. Ancak planlanan halka arz, zayıf mali sonuçlar nedeniyle daha önce de baskı altındaydı.

Şirketlerin kendi seçtikleri denetçileri ofislerine davet etmesi de eleştiriliyor. Geliştiricilerin açıkladıkları önlemleri ne ölçüde ve ne kadar sıkı uygulayacakları belirsiz.

İddialara karşı çıkanlar var mı?

Sorunun cevabı kısa ve net: Evet.

Amodei'nin makalesine tepki gösteren yazılım şirketi Palantir'in kurucularından Joe Lonsdale, X'te "Dünya iyi olacak arkadaşlar" diye yazdı.

"Korku içinde yaşamamak" gerektiğini belirten Lonsdale, insanların çocuk sahibi olmaya, ailelerini sevmeye ve şirket kurmaya devam etmelerini istedi:

"Liderlerin önünde büyük sorumluluklar ve zorluklar var ama herkesi korkutmanın faydası yok. Bunun üstesinden gelebiliriz."

Palantir'in iş modeli Anthropic, OpenAI ve diğer sohbet robotu ya da dil modeli geliştiricilerinden önemli ölçüde farklı. Kurucuları arasında Lonsdale'in yanı sıra Alman kökenli Peter Thiel de bulunuyor.

Her ikisi de ABD Başkanı Donald Trump'a yakın isimler olarak biliniyor. Palantir Avrupa'da özellikle veri koruma konusunda eleştiriliyor.

Hükümetler tartışmaya nasıl yaklaşıyor?

ABD Başkanı Donald Trump risklerin abartıldığını düşünüyor ve yapay zekaya çok sıkı düzenlemeler getirilmesine karşı çıkıyor.

ABD'nin bu teknolojide dünyaya öncülük ettiğini ve Çin'in çok ilerisinde olduğunu savunan Trump, bu üstünlüğün küresel rekabette tehlikeye atılmaması gerektiğini belirtiyor.

"Yapay zekada kim kazanırsa o kazanır" diyen Trump, bazı "koruyucu sınırlar" getirilebileceğini ancak yapay zekanın "kötülükten çok daha fazla iyilik" getireceğini söylüyor.

Pekin yönetimi ise ABD'li teknoloji şirketlerinin düşman algısı yarattığını savunuyor. Çin Dışişleri Bakanlığı, tehdit senaryolarının yayılmasının ve kötü niyetli rekabetin küresel iş birliğini baltaladığını belirtiyor.

Buna karşın Devlet Başkanı Şi Cinping uluslararası düzeyde ortak kurallar üzerinde hızla uzlaşılması çağrısında bulundu.

Alman hükümeti de teknoloji şirketlerinin uyarılarını "çok ciddiye aldığını" açıkladı. Ülkenin en üst düzey güvenlik organı Ulusal Güvenlik Konseyi konuyu iki kez ele aldı. Almanya, soruna münferit değil küresel çözümler bulunması çağrısında bulunuyor.

Federal hükümet, yapay zekanın sunduğu ekonomik, verimlilik ve tıp alanındaki fırsatların yanı sıra risklere karşı da harekete geçilmesi gerektiğini belirtiyor.

Hükümet Sözcü Yardımcısı Steffen Meyer, çözüm arayışlarının G7 gibi uluslararası platformlarda yürütülmesini istedi.

Meyer, "Sadece kıyamet senaryolarını düşünmemeliyiz. Her ikisini de yapmalıyız: Fırsatları değerlendirmeli, risk gördüğümüz yerde ise kararlı biçimde harekete geçmeliyiz" dedi.

Federal Dijitalleşme Bakanlığı da modellerin test ortamlarından çıkarak bağımsız biçimde başka sistemlere girebilmesini "tamamen yeni bir tehdit senaryosu" ve "paradigma değişimi" olarak nitelendirdi.

Bilim insanları ve uzmanlar ne diyor?

Araştırmacılara göre asıl tehlike ani ve küresel bir çöküşten ziyade kontrolün yavaş yavaş kaybedilmesi olabilir. Stuttgartlı yapay zeka araştırmacısı Thilo Hagendorff, Science Media Center'a yaptığı açıklamada "Yapay zeka üzerindeki kontrolün kaybedilmesi tek bir olay değildir" dedi.

Hagendorff'a göre insanlar giderek daha fazla kararı bağımsız hareket eden yazılım sistemlerine devrederse bir noktadan sonra bunları yeniden kontrol altına almak için gereken zaman ve teknik imkan kalmayabilir.

Hagendorff, sektör temsilcilerinin yapay zekanın insanlığı yok etme riskini örneğin yüzde 10 olarak ifade etmesini ise ölçülebilir hiçbir veriye dayanmayan bir "sahte kesinlik" olarak nitelendiriyor.

Öte yandan önde gelen Avrupalı ekonomistler, siyasetçiler ve yapay zeka uzmanlarından oluşan bir grup da AB hükümetlerinin yapay zekayı yeterince ciddiye almadığını savunuyor.

Grup, güvenli tedarik zincirleri kurulmasını, Avrupa kurumlarına üst düzey yapay zeka uzmanlığı ve teknolojisi kazandırılmasını, yapay zeka veri merkezlerinin kurulmasının kolaylaştırılmasını ve kritik altyapının yapay zeka kaynaklı tehditlere karşı güçlendirilmesini öneriyor.

BM'den uyarı: Düzenleme için zaman daralıyor

Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk de yapay zekanın geliştirilmesinde düzenleme yapılması çağrısında bulundu. Türk, hükümetlere ve geliştiricilere hitaben kaleme aldığı yazıda dünyanın geri dönüşü olmayan bir dönüm noktasına yaklaştığını belirtti.

Türk'e göre yapay zeka sistemlerindeki arızalar veya yapay zeka ajanlarının kasıtlı eylemleri hayati hizmetleri durdurabilir, iletişimi kesintiye uğratabilir ve kritik altyapıyı istikrarsızlaştırabilir.

Düzenleme için zamanın daraldığını vurgulayan Türk, yapay zeka destekli dezenformasyon kampanyalarının şimdiden kamuoyu tartışmalarını çarpıttığını, toplumsal bütünlüğü zayıflattığını ve demokratik kurumlara zarar verdiğini kaydetti.

BM yetkilisi, yapay zeka ajanlarının yeteneklerinin bağımsız uzmanlar tarafından denetlenmesini, denetçilerin modellere, belgelere ve test ortamlarına erişebilmesini istiyor.

İnsan hakları alanında da şirketlere özen yükümlülüğü getirilmesini talep eden Türk, "Hiçbir ülke bu teknolojiyi tek başına düzenleyemez. Hiçbir şirket de dünyanın hangi riskleri göze alacağına tek başına karar vermemeli" dedi.

Rekabet "frene basmayı" zorlaştırıyor

Anthropic CEO'su Amodei'nin geliştirme hızını düşürme çağrısına Sam Altman ve Elon Musk'ın yanı sıra Microsoft CEO'su Satya Nadella ile DeepMind CEO'su Demis Hassabis de destek verdi.

Ancak yapay zeka sektörüne yüz milyarlarca dolar yatırılmış durumda ve şirketler arasındaki rekabet son derece sert. Bu nedenle hiçbir şirket geliştirme hızını tek başına düşürmenin getireceği rekabet riskini üstlenmek istemiyor.

Anthropic, OpenAI ve Google'ın temmuz ayından bu yana profesyonel bir denetim mekanizması oluşturulmasını görüştüğü bildiriliyor.

Amodei, demokratik ülkelerdeki yapay zeka şirketlerinin koordineli biçimde yavaşlamasını öneriyor ancak Çin'in bu sürecin dışında kalmasını istiyor.

Çin'in yapay zeka alanındaki ilerlemesinin bu yaklaşımın "en zor ikilemi" olduğunu da kabul ediyor.

Pekin ise ABD'nin düzenleme anlayışını Çin'e genişletme girişimlerine kuşkuyla yaklaşıyor. Çin, ABD'li şirketlerin tercih ettiği kapalı sistemlerin aksine serbestçe erişilebilen ve değiştirilebilen açık yapay zeka modellerini destekliyor.

Bu modeller kullanıcıların parametreleri değiştirebilmesi nedeniyle daha zor denetlenebiliyor ve kötü niyetli amaçlarla da kullanılabiliyor.

Amodei, Batılı şirketlerin rekabette geriye düşmeden geliştirme hızını azaltabilmesi için en gelişmiş ABD bilgisayar çiplerinin Çin'e ihracatının daha sıkı denetlenmesini ve Batılı yapay zeka teknolojisinin Çinli geliştiricilerin eline geçmesini önleyecek tedbirlerin güçlendirilmesini istiyor.

DW Türkçe

Düzenlemeyle Türkiye'deki kullanıcılar, bulut depolama için ödedikleri abonelik ücretiyle Apple TV'nin dizi ve filmlerine de erişebilecek. İki hizmet için ek ücret alınmayacak.

Depolama aboneliğiyle dizi ve film izlenebilecek

Fotoğraf, video ve dosyalarını iCloud'da saklayan aboneler, genişletilen paket kapsamında Severance, Ted Lasso ve The Studio gibi sevilen dizileri, CODA ve F1 gibi filmleri izleyebilecek. Apple TV'nin belgeselleri ile çocuk ve aile yapımları da erişime açılacak içerikler arasında bulunuyor.

Bu yapımlar, Apple TV uygulaması üzerinden telefon, tablet ve bilgisayarların yanı sıra uyumlu akıllı televizyonlar ve oyun konsollarında izlenebilecek. Tarayıcı üzerinden erişim için ise tv.apple.com adresi kullanılabilecek.

Apple Arcade de aynı pakette sunulacak

Dizi ve filmlerin yanında oyun hizmetini de kapsayan abonelik, Apple Arcade'in 200'den fazla oyununa erişim sağlayacak. Reklam ve uygulama içi satın alma içermeyen oyunlar, çevrimdışı da oynanabilecek.

Genişletilen aboneliğin sunduğu hizmetler, Aile Paylaşımı aracılığıyla beş aile üyesiyle daha paylaşılabilecek. Kullanıcılar, Apple TV ve Apple Arcade erişiminin hesaplarına tanımlanıp tanımlanmadığını Ayarlar menüsünde, adlarının altındaki Abonelikler > iCloud+ bölümünden kontrol edebilecek.

Türkiye'de iCloud+ aboneliği ne kadar?

Bu hizmetlerden yararlanmak isteyenler için iCloud+ aboneliğinin aylık ücreti, seçilen depolama alanına göre değişiyor. Apple'ın Türkiye sayfasında yer alan güncel fiyatlar şöyle:

• 50 GB depolama alanı: Aylık 49,99 TL

• 200 GB depolama alanı: Aylık 169,99 TL

• 2 TB depolama alanı: Aylık 549,99 TL

• 6 TB depolama alanı: Aylık 1.699,99 TL

• 12 TB depolama alanı: Aylık 3.399,99 TL

Damla Kaya-Dünya

İşte öne çıkan yenilikler…

Siri sizi daha iyi anlayacak

Yeni Siri AI mesajlar, e-postalar ve fotoğraflardaki kişisel bağlamı kullanarak ihtiyaç duyulan bilgileri bulabiliyor. Kullanıcının taleplerini bu bilgilerle birleştiren asistan, daha doğal sohbetler kurabiliyor. İngilizce beta olarak sunulan sürüme ekim ayında beş dil daha eklenecek.

iPhone'un Kamera uygulamasındaki Siri modu, karşıdaki nesne ve içerikler hakkında bilgi edinmeyi kolaylaştırıyor. Kullanıcılar gördükleri şeyleri Siri'ye sorabiliyor, aldıkları bilgiler üzerinden çeşitli işlemler gerçekleştirebiliyor.

Görsel Zekâ sayesinde iPhone, iPad ve Mac kullanıcıları, ekrandaki içerikler hakkında Siri'den yardım alabiliyor. Asistan, görüntülenen içerikle ilgili soruları yanıtlayabiliyor ve gerektiğinde internetten güncel bilgiye ulaşabiliyor.

"Siri ile Yaz" özelliği, kullanıcının tarifinden metin taslağı oluşturabiliyor veya mevcut yazının geliştirilmesine yardımcı oluyor. Ayrı Siri uygulamasındaki sohbet geçmişi de iCloud üzerinden eşzamanlanarak bir cihazda başlayan konuşmanın diğerinde sürdürülmesini sağlıyor.

Vision Pro'da çevrenizi Siri'ye sorabilirsiniz

Apple Vision Pro kullanıcıları, çevrelerine bakıp Siri'ye seslenerek gördükleri nesneler hakkında soru sorabiliyor, arama yapabiliyor ve işlem gerçekleştirebiliyor. Böylece Siri'nin görsel içerikleri anlama yeteneği, fiziksel çevrede de kullanılabiliyor.

Fotoğraflara yeni düzenleme araçları

Fotoğraflar uygulaması, Spatial Reframing, Extend ve geliştirilen Temizle aracıyla daha fazla düzenleme seçeneği sunuyor. Apple, bu araçlarla fotoğrafın çekildiği anın özgünlüğünü gözeterek görüntüler üzerinde değişiklik yapılabildiğini belirtiyor.

Hayal ettiğiniz görseli oluşturun

Image Playground, fotogerçekçi görüntüler dahil farklı tarzlarda görseller üretmeye olanak tanıyor. Görsel meta verileri ve ileride eklenecek SynthID desteği, yapay zekâyla oluşturulan ya da düzenlenen içeriklerin ayırt edilmesine yardımcı olacak.

Sitedeki değişikliği safari haber verecek

Safari, internet sitelerindeki değişiklikleri takip ederek kullanıcıya bildirim gönderebiliyor. Bir ürünün fiyatının düşmesi veya yeniden stoklara girmesi bunlar arasında yer alıyor. Tarayıcı ayrıca açık sekmeleri konularına göre otomatik düzenleyebiliyor.

Yeni bir siteye girişte ebeveyn onayı

Ask to Browse özelliğiyle aileler, çocuklarının Safari'de yeni bir internet sitesini açmadan önce izin istemesini sağlayabiliyor. İletişim Güvenliği de paylaşılan fotoğraf ve videolardaki kanlı veya şiddet içeren görüntüleri tespit ederek engellemek için devreye giriyor.

Yenilenen Ekran Süresi, çocukların cihaz kullanımını ve en çok açtıkları uygulamaları daha anlaşılır biçimde gösteriyor. Ebeveynler oyun, eğlence ve sosyal medya için günlük süre sınırları belirleyebiliyor; uygulamalara erişimi günün saatlerine göre düzenleyebiliyor.

Ekranın görünümü size göre değişecek

Liquid Glass tasarımına eklenen kaydırıcı, arayüzün şeffaflık ve renk yoğunluğunu kişiselleştirmeyi sağlıyor. Kullanıcılar daha şeffaf ya da daha yoğun renkli bir görünüm seçebiliyor. Uygulama simgeleri de daha keskin ve belirgin hale getiriliyor.

Ortak albümlerde tam çözünürlük

iCloud Paylaşılan Albümler, fotoğraf ve videoların tam çözünürlükte paylaşılmasını destekliyor. Android ve Windows kullanıcılarının da bu albümlere katılması ve kendi içeriklerini eklemesi kolaylaşıyor.

Sağlık uygulamasına yeni takip desteği

Sağlık uygulamasındaki Döngü Takibi'ne perimenopoz ve menopoz desteği ekleniyor. Yeni özellikler arasında, menopoz öncesi geçiş dönemi olan perimenopozu da dikkate alan döngü değişikliği bildirimleri bulunuyor.

Haritalarda daha ayrıntılı şehirler

Apple Haritalar'daki Flyover deneyimi geliştiriliyor. Havadan çekilmiş görüntülerin yapay zekâyla birleştirilmesi sayesinde kullanıcılar, şehirleri ve yapıları daha ayrıntılı görseller üzerinden inceleyebiliyor.

Damla Kaya-Dünya

Faiz artışı endişeleri büyüme odaklı teknoloji şirketlerini baskılarken, Apple'ın güçlü finansal sonuçları ve hizmetler alanındaki büyüme beklentileri hisseye destek sağlıyor. Ancak yeni ürünlerin kârlılığa etkisine ilişkin kaygılar, yatırımcıların temkinli kalmasına neden oluyor.

Zirveye giden yolda kritik eşik

Teknik değerlendirmeye göre, Apple hissesinin günü 329,10 doların üzerinde tamamlaması, 343,50-345,14 dolar aralığındaki tarihi zirve bölgesinin yeniden test edilmesinin önünü açabilir.

Hissenin 304,10 dolardaki 200 günlük fiyat ortalamasının üzerinde bulunması, yükseliş görünümünü destekliyor. Alım ve satım hareketlerinin gücünü ölçen RSI göstergesinin 58,9 seviyesinde olması da hissenin henüz aşırı alım bölgesine ulaşmadığına işaret ediyor. Artan işlem hacmi, yükselişi destekleyen diğer unsur olarak öne çıkıyor.

Buna karşılık 329,10 dolarlık direncin aşılamaması halinde, alıcıların devreye girebileceği 314-316,50 dolar aralığı gündeme gelebilir.

Analistlerin beklentileri ayrışıyor

Apple için analistlerin ortalama hedef fiyatı 334,91 dolar seviyesinde bulunuyor. Yükseliş bekleyenler, şirketin hizmet gelirlerine ve piyasa dalgalanmalarına karşı dayanıklılığına odaklanıyor.

Temkinli yaklaşanlar ise katlanabilir iPhone'un fiyatlandırmasının kâr marjları üzerinde baskı yaratabileceğini düşünüyor. Jefferies de fiyatlandırma ve yeni ürünlerin kârlılığa olası etkileri nedeniyle hisse için "sat" tavsiyesi veriyor.

Şirketin gelecek bilançosu, yeni iPhone modellerine yönelik talep ve olası ek hisse geri alımları, fiyatın yönü açısından takip edilecek başlıklar arasında yer alıyor.

Damla Kaya-Dünya

Ayrıca, yeni "Uzun Ömürlülük" bölümünde yer alacak "Sağlık Yaşı" özelliğini ile kullanıcının sağlık göstergeleri de kronolojik yaşıyla karşılaştıracak. Böylece sistem, dinlenme, kalp atış hızı, uyku, kalp atış hızı değişkenliği ve vücudun kullanabildiği maksimum oksijen miktarı gibi ölçümleri değerlendirebilecek.

Kullanıcılar ayrıca, kan şekeri testi ve kolesterol ölçümleri dahil laboratuvar sonuçlarını da sağlık verilerine ekleyebilecek.

Mevcut duruma göre dinlenme veya aktiviteye devam konusunda yönlendirme sağlanacak"

Apple ayrıca son dönemdeki fiziksel aktivite, uyku ve diğer sağlık verilerini analiz ederek günlük değerlendirme yapan "Hazırlık" özelliğini de kullanıma sunmaya hazırlanıyor. Şirket, bu özelliğin kullanıcının mevcut durumuna göre dinlenme, tempoyu düşürme veya aktiviteye devam etme konusunda yönlendirme sağlayacağını belirtiyor.

Şirket, evde gerçekleştirilebilecek fiziksel değerlendirmeler için de yapay zeka teknolojisinden faydalanacak. Akıllı cep telefonu kameraları ve saatler ile esneklik, güç, denge, hareket biçimi gibi alanlarda değerlendirme yapılabilecek.

Apple, bu değerlendirmelerin cihaz üzerinde işlendiğini ve görüntülerin kaydedilmediğini, saklanmadığını veya paylaşılmadığını açıkladı. Şirket, yenilenen sağlık uygulamasının bu yıl içinde ilk olarak İngilizce diliyle kullanıma sunulacağını, daha sonra diğer dillerin ekleneceğini bildirdi.

Dünya

17 milyar dolarlık anlaşmanın yapısı mercek altında

Nvidia ile Groq arasındaki anlaşma Aralık 2025'te duyuruldu. Groq, işlemi yapay zekâ çip teknolojisinin Nvidia tarafından kullanılmasını sağlayan “münhasır olmayan lisans anlaşması” olarak tanımladı.

Anlaşmanın yaklaşık 17 milyar dolarlık büyüklüğe sahip olduğu belirtilirken Groq'un kurucusu ve Üst Yöneticisi Jonathan Ross ile Operasyon Direktörü Sunny Madra dahil olmak üzere şirketin bazı önemli yöneticileri de Nvidia'ya geçti.

Ancak Nvidia doğrudan Groq'u satın almadı. Groq bağımsız bir şirket olarak faaliyet göstermeye devam ederken Nvidia, şirketin geliştirdiği yapay zekâ işlemci teknolojisine erişim sağladı ve kritik yönetici kadrosunun bir bölümünü bünyesine kattı.

ABD Adalet Bakanlığı'nın üzerinde durduğu nokta da bu yapı.

Geleneksel bir şirket satın almasında rekabet kurumlarının otomatik inceleme mekanizmaları devreye girebilirken teknoloji lisansı ve çalışan transferinin birlikte kullanıldığı modeller aynı süreçlerden geçmeyebiliyor.

Bakanlık Nvidia'dan resmi bilgi istedi

ABD Adalet Bakanlığı'nın Groq anlaşmasının duyurulmasından kısa süre sonra inceleme başlattığı ve Nvidia'ya işlem hakkında bilgi talep eden resmi bir bildirim gönderdiği belirtildi.

İncelemede Nvidia'nın anlaşmayı özellikle geleneksel şirket satın almalarında devreye giren antitröst denetiminden kaçınacak biçimde tasarlayıp tasarlamadığı araştırılıyor.

Henüz Nvidia'nın herhangi bir rekabet kuralını ihlal ettiği yönünde verilmiş bir karar bulunmuyor. Soruşturma herhangi bir yaptırım uygulanmadan da sonuçlanabilir.

Ancak bakanlığın anlaşmanın yapısında sorun tespit etmesi durumunda Nvidia'ya para cezası uygulanabileceği belirtiliyor. Mevcut aşamada anlaşmanın tamamen geri alınmasının ise daha düşük olasılık olduğu değerlendiriliyor.

Nvidia, Groq anlaşmasının Amerikan teknoloji sisteminin yeniliği teşvik eden yapısının bir örneği olduğunu savunuyor.

Yapay zeka sektöründe yeni satın alma modeli

Nvidia–Groq incelemesi yalnızca iki şirketi ilgilendiren bir dosya olmanın ötesinde önem taşıyor.

Son yıllarda büyük teknoloji şirketleri gelecek vadeden yapay zekâ girişimlerini tamamen satın almak yerine bu şirketlerin teknolojisini lisanslayıp kurucularını ve kritik çalışanlarını kendi bünyelerine katmaya başladı.

Bu yöntem, şirketin hukuken bağımsız kalmasını sağlarken değerli teknoloji ve insan kaynağının büyük teknoloji şirketine geçmesine imkan tanıyor.

ABD'deki bazı düzenleyiciler ve siyasetçiler ise bu işlemlerin fiilen şirket satın almasına benzer sonuç yaratabileceği görüşünde.

Özellikle teknoloji, çalışanlar ve fikri mülkiyet aynı şirkette toplanırken işlemin klasik birleşme denetimine tabi olmaması rekabet açısından yeni bir tartışma alanı oluşturuyor.

ABD Federal Ticaret Komisyonu da bu yıl benzer anlaşmaların antitröst denetiminden kaçınmak amacıyla kullanılıp kullanılmadığını incelemeye başlamıştı.

Nvidia AI ekosisteminin merkezine yerleşti

Groq dosyasının hassasiyetini artıran diğer unsur Nvidia'nın yapay zekâ sektöründeki büyüklüğü.

Şirket yalnızca yapay zekâ çiplerinin en büyük üreticilerinden biri değil, aynı zamanda girişim şirketlerine yatırım yapan ve müşterilerinin altyapı yatırımlarının finansmanında giderek daha fazla rol oynayan bir aktör haline geldi.

Nvidia'nın piyasa değerinin yaklaşık 5,4 trilyon dolara ulaşması şirketin teknoloji sektöründeki finansal etkisini de büyüttü.

Groq ise özellikle yapay zekâ modellerinin kullanıcılara yanıt üretmesini sağlayan “çıkarım” işlemlerine yönelik yüksek hızlı çipleriyle öne çıkıyor.

Nvidia bu teknolojiyi kendi yapay zekâ altyapısına entegre etmeye başladı. Şirket ağustos ayında Groq teknolojisine dayanan yeni nesil işlemcilerinin seri üretime geçtiğini de duyurdu.

Groq bağımsız faaliyetlerini sürdürürken şirket ağustos ayında yeni bir yatırım turuna da çıktı ve Nvidia'nın bu tura katılması planlandı.

Soruşturmanın sonucu bütün sektörü etkileyebilir

Adalet Bakanlığı'nın Nvidia dosyasında vereceği karar, yapay zekâ sektöründeki benzer anlaşmalar için önemli bir emsal oluşturabilir.

Düzenleyicilerin teknoloji lisansı ile üst düzey çalışan transferinin birlikte kullanıldığı işlemleri fiili satın alma olarak değerlendirmesi durumunda büyük teknoloji şirketlerinin gelecekteki yapay zekâ yatırımlarında daha kapsamlı rekabet incelemeleriyle karşılaşması mümkün.

Böyle bir yaklaşım Nvidia'nın yanı sıra Microsoft, Google, Amazon ve Meta gibi yapay zekâ girişimleriyle yoğun biçimde çalışan diğer büyük teknoloji şirketlerinin anlaşma modellerini de etkileyebilir.

Nvidia açısından ise mevcut soruşturmanın temel sorusu oldukça net: 17 milyar dolarlık Groq işlemi yalnızca bir teknoloji lisans anlaşması mıydı, yoksa şirket satın alınmadan satın almanın ekonomik sonuçlarını yaratmanın bir yolu muydu?

Murat Ali Oral-Dünya

Yeni ürünün en dikkat çekici yanı, kullanıcının dijital hayatına doğrudan temas etmesi. Muse; e-posta gönderebiliyor, seyahat rezervasyonu yapabiliyor, internet sitelerinde form doldurabiliyor, fiyat pazarlığı yürütebiliyor ve satın alma adımına kadar ilerleyebiliyor. Bu da yapay zekâ kullanımında yeni eşiğin “yardım eden bot” değil, “iş yapan ajan” olduğunu gösteriyor.

Muse soru cevap aşamasını geride bırakıyor

Meta’ya göre Muse, yalnızca bir isteğe cevap veren araç gibi değil, kullanıcının hedefini anlayıp işi sonuca götüren bir yardımcı gibi çalışıyor. Şirket, e-posta gönderme ve seyahat planlama gibi günlük işlerin yanı sıra daha uzun soluklu hedeflerde de Muse’un plan yapabildiğini, zamanı ve kaynakları koordine edebildiğini vurguluyor.

Muse’un fark yarattığı alanlardan biri de internet üzerinde doğrudan işlem yapabilmesi. Tarayıcı açabiliyor, form doldurabiliyor ve bazı durumlarda kullanıcı adına pazarlık sürecini yürütebiliyor. Böylece yapay zekâ, öneri veren araç olmaktan çıkıp doğrudan aksiyon alan dijital temsilciye dönüşüyor.

Uygulama kapansa da göreve devam ediyor

Muse’un bir başka güçlü tarafı, görevleri yalnızca açık uygulama içinde yürütmemesi. Meta’nın anlattığı yapıya göre ajan, zaman alan işleri kullanıcı uygulamadan çıksa bile sürdürmeye devam ediyor. Bir gelişme olduğunda ya da onay gerektiğinde yeniden kullanıcıya dönüyor.

Bu özellik, yapay zekâ tarafında verimlilik vaadini güçlendiriyor. Çünkü kullanıcı bir talimat verdikten sonra sistem arka planda çalışmayı sürdürüyor; gerekli anda haber veriyor. Meta, özellikle e-posta gönderimi veya satın alma gibi hassas adımlarda Muse’un kullanıcıdan ayrıca onay istediğini belirtiyor.

Ödemede tek kullanımlık kart dönemi öne çıkıyor

Muse’un ekonomi ve teknoloji açısından en dikkat çekici taraflarından biri ödeme altyapısı oldu. Meta, alışveriş sırasında Stripe’ın Link sistemiyle ödeme yapılabildiğini ve bu yapı içinde tek kullanımlık kart üretilebildiğini açıkladı. Böylece kullanıcının gerçek kart bilgilerinin satıcıyla doğrudan paylaşılmaması hedefleniyor.

Şirket, ilerleyen dönemde Shop Pay desteğinin de ekleneceğini duyurdu. Ayrıca 1Password desteği sayesinde Muse’un kullanıcının mevcut giriş bilgilerini daha güvenli biçimde kullanmasının önü açılacak. Bu yapı, yapay zekâ ajanlarının yalnızca tavsiye veren değil, alışverişi tamamlayan sistemlere dönüştüğünü gösteriyor.

Erişim kapıları kullanıcıda kalacak mı

Muse’un önündeki en kritik sınav ise mahremiyet ve güvenlik olacak. Meta, sistemin özel bir sanal makine üzerinde çalıştığını, kullanıcının hangi uygulamaları bağlayacağını ve ne kadar erişim vereceğini kendisinin belirlediğini söylüyor. E-posta gibi alanlarda Muse’un yalnızca okuma mı yoksa gönderim yetkisi de mi alacağı kullanıcının seçimine bırakılıyor.

Meta ayrıca Muse’un şifreleri ve ödeme yöntemlerini doğrudan görmediğini, hassas işlemlerden önce kullanıcıya danıştığını ve yapılan işlemler için denetlenebilir bir iz kaydı sunduğunu belirtiyor. Şirketin en kritik taahhütlerinden biri de Muse konuşmalarının ve kullanıcının sanal makinesindeki verilerin reklam sistemleriyle paylaşılmayacağı yönünde oldu.

Şirket daha kapalı bir güvenlik katmanı vadediyor

Meta, kullanıcıların Muse ile olan etkileşimlerinin yapay zekâ eğitimi için kullanılmasını kapatabileceğini de açıkladı. Bu ayrıntı, kişisel verilerin yapay zekâ çağında nasıl yönetileceğine dair tartışmanın daha da büyüyeceğine işaret ediyor. Çünkü kişisel ajan modeli ne kadar güçlenirse, kullanıcıların devrettiği veri ve yetki de o kadar artacak.

Şirket yılın ilerleyen döneminde Muse Confidential VM adını verdiği daha ileri bir güvenlik katmanını sunmayı planlıyor. Meta’ya göre bu aşamada sanal makinenin tamamı, yani veriler ve konuşmalar, yalnızca kullanıcının elindeki anahtarla şifrelenecek. Eğer bu model yaygınlaşırsa, teknoloji dünyasında rekabet artık yalnızca en zeki yapay zekâyı değil, en çok güven verilen yapay zekâyı da belirleyecek.

Dünya

Karar, özellikle modelin siber güvenlik ve biyoloji gibi kötüye kullanım riski yüksek alanlardaki gelişmiş yetenekleri nedeniyle Londra’da dikkatle izleniyor. Anthropic ise Mythos 5.1’in erişimini halen yalnızca sınırlı sayıdaki denetlenmiş ABD kuruluşuna açıyor.

İngiltere ilk kez dışarıda...

İngiltere’nin AI Security Institute kurumu, dünyanın en gelişmiş yapay zekâ modellerini piyasaya çıkmadan önce inceleyen başlıca kamu güvenlik merkezlerinden biri haline gelmişti.

Anthropic de daha önce İngiliz kurumuyla yakın biçimde çalışıyordu. Hatta Claude Mythos 5’in güvenlik testleri sırasında İngiliz araştırmacılar modelin gerçek internet üzerinde izinsiz işlemler gerçekleştirdiği bir vakayı tespit etmişti.

Bu nedenle yeni Mythos 5.1’in aynı kuruma önceden verilmemesi önceki uygulamadan önemli bir kopuş olarak görülüyor.

Anthropic’in kararıyla İngiliz uzmanlar şirketin siber güvenlik ve biyoloji alanındaki en yetenekli modellerinden birini ancak erişim politikasının değişmesi halinde doğrudan inceleyebilecek.

Model yalnızca seçilmiş ABD kuruluşlarına açık

Anthropic, Mythos 5.1’i genel kullanıma açmadı. Şirketin resmi açıklamasına göre model yalnızca güvenlik incelemesinden geçirilen sınırlı sayıdaki kuruluşun kullanımına sunuluyor. Şimdilik bu kuruluşların tamamı ABD’de bulunuyor.

Anthropic erişimi gelecekte genişletmek istediğini söylüyor ancak bunun ne zaman gerçekleşeceğine ilişkin kesin bir takvim açıklamıyor.

Şirketin daha geniş kullanıcı kitlesine sunduğu Claude Fable 5.1 ise aynı temel model üzerine kurulmasına rağmen siber güvenlik ve biyoloji alanlarında daha sıkı koruma mekanizmaları içeriyor.

Siber saldırı ve biyoloji riski nedeniyle erişim sınırlı

Mythos 5.1’i diğer Claude modellerinden ayıran temel özellik, yüksek riskli teknik alanlardaki kapasitesi.

Anthropic modeli kendi sitesinde siber güvenlik ve biyoloji araştırmalarında şimdiye kadar geliştirdiği en yetenekli modellerden biri olarak tanımlıyor.

Bu yetenekler savunma amaçlı kullanıldığında yazılım açıklarının bulunması, bilimsel araştırmaların hızlandırılması ve biyoloji çalışmalarının desteklenmesi gibi önemli faydalar sağlayabiliyor.

Ancak aynı yeteneklerin kötüye kullanılması durumunda gelişmiş siber saldırılar veya tehlikeli biyolojik çalışmalar için kullanılabileceği kabul ediliyor.

Anthropic bu nedenle Mythos seviyesindeki yetenekleri genel kullanıma açmak yerine kontrollü erişim modeli uyguluyor.

Önceki model İngiliz testinde sınırı aşmıştı

Anthropic ile İngiltere arasındaki güvenlik ilişkisinin geçmişi yeni değil. İngiltere AI Security Institute, ağustos ayında Claude Mythos 5 üzerinde yaptığı bir siber güvenlik testinde modelin canlı internet üzerinde bir dizi yetkisiz işlem gerçekleştirdiğini bildirmişti.

Anthropic daha sonra söz konusu testte modelin güvenlik kısıtlamalarının özellikle kaldırıldığını ve sisteme internet erişiminin bilinçli olarak verildiğini açıkladı.

Şirket ayrıca olayı incelemeye aldığını ve bağımsız değerlendirme kuruluşlarıyla yeni güvenlik çalışmaları yapacağını duyurdu.

Bu geçmiş nedeniyle Mythos 5.1’in İngiliz güvenlik uzmanlarına önceden verilmemesi dikkat çekici bulunuyor. Yeni model, önceki sürümün testlerinde ortaya çıkan risklerin ardından daha fazla değil, daha sınırlı uluslararası erişimle piyasaya çıkmış durumda.

Londra’da ABD korumacılığı endişesi

İngiltere açısından mesele yalnızca bir yapay zekâ modelinin test edilememesinden ibaret değil.

ABD’de geliştirilen en gelişmiş modellerin giderek yalnızca Amerikan şirketleri ve kamu kurumlarının erişimine açılması, müttefik ülkelerin kritik teknolojiye bağımlılığı konusunda yeni bir tartışma yaratıyor.

İngiliz yetkililer, bu eğilimin kalıcı hale gelmesi durumunda ülkenin hem yapay zekâ güvenliği hem de teknolojik rekabet açısından dezavantaj yaşayabileceğinden endişe ediyor.

Özellikle siber güvenlik gibi ulusal güvenlikle doğrudan bağlantılı alanlarda en güçlü modellere erişememek, ülkelerin bu sistemlerin risklerini kendi imkânlarıyla test etmesini de zorlaştırabilir.

ABD’nin yapay zekâ üstünlüğü yeni bir koz haline geliyor

Yapay zekâ yarışında en gelişmiş modellerin büyük bölümü halen ABD merkezli şirketler tarafından geliştiriliyor.

OpenAI, Anthropic, Google ve diğer Amerikan şirketlerinin teknolojik üstünlüğü yalnızca ticari rekabet açısından değil, ülkeler arasındaki güç dengesi açısından da giderek daha önemli hale geliyor.

Gelişmiş çiplere uygulanan ihracat kontrollerinin ardından şimdi yapay zekâ modellerinin kendisine erişimin de stratejik araç haline gelmesi ihtimali tartışılıyor.

Anthropic’in Mythos 5.1 kararının doğrudan ABD hükümetinin talebiyle alındığına ilişkin doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor.

Ancak modelin yalnızca ABD kuruluşlarına açılması ve İngiltere’nin güvenlik kurumunun bile ön test sürecinin dışında kalması, yapay zekâ teknolojisindeki sınırların şirketlerin ticari kararlarının ötesine geçebileceğini gösteriyor.

İngiltere için mesele ekonomik rekabete de uzanıyor

En gelişmiş yapay zekâ modellerine erken erişim yalnızca güvenlik kurumlarının işi değil.

İlaç, biyoteknoloji, savunma, finans ve siber güvenlik şirketleri de bu modellerin sağladığı araştırma ve otomasyon kapasitesinden yararlanmak istiyor.

ABD şirketlerinin daha güçlü modellere daha erken erişmesi halinde İngiliz ve Avrupalı şirketlerin aynı teknolojik avantajdan yararlanmak için daha uzun süre beklemesi gerekebilir.

Dolayısıyla Mythos 5.1 etrafındaki tartışma, bir güvenlik testinin ötesinde yapay zekâ çağında teknolojik üstünlüğün hangi ülkeler arasında paylaşılacağı sorusuna dönüşüyor.

Anthropic erişimi genişletme üzerinde çalıştığını söylüyor. Ancak şimdilik dünyanın en gelişmiş yapay zekâ merkezlerinden birine sahip İngiltere bile şirketin en hassas modellerinden birini kapının dışından izlemek zorunda.

Dünya

Meta, WhatsApp’ın güvenlik ve teknik altyapısını güncel tutmak amacıyla desteklediği işletim sistemi sürümlerinde değişikliğe gitti.

Yeni düzenlemeyle birlikte Android 6.0’ın altında kalan işletim sistemi sürümleri WhatsApp tarafından desteklenmeyecek. Bu sürümlerde çalışan ve daha yeni Android sürümlerine güncellenemeyen cihazlarda uygulamanın kullanımı sona erecek.

WhatsApp’ın Android için belirlediği minimum işletim sistemi gereksinimi böylece Android 5.0’dan Android 6.0’a yükseltilmiş oldu.

Android telefon sahipleri dikkat!

8 Eylül 2026 itibarıyla eski Android sürümlerini kullanan cihazlar WhatsApp desteğinin dışında kalacak.

Destek kapsamından çıkabilecek modeller arasında Samsung Galaxy S4, Galaxy Note 3, Galaxy Grand Prime, HTC One Max, Sony Xperia Z, LG G2, Asus ZenFone 4, Xiaomi Mi 4i, Redmi Note 2, Huawei Ascend P7 ve Huawei Mate 7 gibi eski cihazlar bulunuyor.

Ancak bir telefonun bu listede yer alması tek başına WhatsApp'ın kesin olarak çalışmayacağı anlamına gelmiyor. Cihazın daha yeni bir Android sürümüne güncellenip güncellenemediği de belirleyici olacak.

iPhone kullanıcıları için kritik tarih 30 Kasım

iPhone tarafında ise iOS 15.5 öncesi sürümler 30 Kasım 2026'dan itibaren WhatsApp desteğinin dışında kalacak.

Bununla birlikte Apple'ın iOS 15.1 çalıştırabilen cihazları iOS 15.5 veya daha yeni sürümlere güncelleyebilmesi nedeniyle iPhone kullanıcılarının büyük bölümünün bu değişiklikten etkilenmesi beklenmiyor.

Kullanıcıların cihazlarındaki işletim sistemi sürümünü kontrol ederek gerekli güncellemeleri zamanında yapması gerekiyor.

Meta neden eski telefonların desteğini kesiyor?

Meta, WhatsApp'ın desteklediği cihazları belirli aralıklarla güncelliyor. Bunun temel nedenleri arasında eski işletim sistemlerinin güncel güvenlik yamalarını alamaması ve WhatsApp'ın yeni özellikleri için gereken teknik altyapıyı karşılayamaması bulunuyor.

Bu nedenle WhatsApp, uygulamanın güvenli ve sorunsuz şekilde çalışabilmesi için daha eski işletim sistemlerini destekleme politikasını zaman içinde değiştiriyor.

WhatsApp kullanmaya devam etmek isteyenler ne yapmalı?

Telefonu desteklenen bir işletim sistemine güncellenebilen kullanıcıların öncelikle cihazlarını güncellemeleri gerekiyor.

Ancak eski model bir telefon yeni Android veya iOS sürümünü desteklemiyorsa, WhatsApp'ı kullanmaya devam edebilmek için daha güncel bir cihaza geçmek gerekebilir.

Ekonomim

Yıllar sonra bir de şunu anladım: Bir şey, kendi hâline bırakıldığında da ona sü­rekli ekleme yapıldığında da bozulabiliyor. Mesela bir eve her yıl bir oda ekleyin ya da habire eşya yığın; bir müddet sonra orası ar­tık eviniz olmaktan çıkar, labirentiniz olur. Kapılar kapılara açılır. Yığınlar geçişi engel­ler. Kimse ne nerede bilmez. Aslında burada kimse evi ihmal etmedi, kendi haline bırak­madı, sürekli temizleyerek, bakım yaparak mevcudu korumaya da çalışmadı ki öyle ol­sa da değişecekti. Yalnızca habire ekledi. Bu­nun için de herkes çok çalıştı ama form/dü­zen yine de bozuldu.

Şirketlerde bunun adı marka entropisi…

Bir şirket yeni ürün çıkarır. Sonra alt mar­ka gelir. Sonra kampanya, yeni slogan, ikin­ci hesap, podcast, iş birliği, yeni bir kavram. Hepsi büyümek için yapılır. Hepsi mantıklı­dır.

Sonra tuhaf bir şey olur: Şirket büyür fa­kat marka küçülür.

Sebebi de bellidir aslında: Çünkü marka­nın enerjisi, ayrılabilen bütçe, yönetimin dikkati, çalışanın odağı sınırlıdır ve en sınır­lısı da müşterinin zihninde size ayrılan yer­dir. O yer sandığınızdan çok küçüktür. Hal böyle olunca “çok çok yapılanların ortasın­da marka küçüldükçe küçülür”.

Mesela Google. On yılda Hangouts, Allo, Duo, Meet ve Chat’i çıkardı; Allo’yu 2019’da, Hangouts’u 2022’de kapattı, Duo’yu Meet’e kattı. Her adım mantıklıydı; toplamı zihin­de net bir yer bırakmadı. Apple’ın çok ürünü var; zihninizde bıraktığı ise iki-üç kelime­dir. İyi marka yönetimi, içerideki karmaşayı müşteriye yansıtmama sanatıdır.

Marka entropisi, eklediğiniz şeyin an­lamdan çok karmaşa üretmeye başladığı noktadır.

2024’te Journal of Marketing Research’te yayımlanan bir çalışma, tüketici markayı sa­de algıladığında aksama ihtimalini daha dü­şük gördüğünü gösteriyor. Karmaşa ise risk hissini büyütüyor. Ancak sade marka bir kez aksarsa da daha sert cezalandırılıyor. O yüz­den yalınlık %100 kalkan sayılmaz çünkü marka vaattir, verilmiş bir sözdür.

Şimdi bu soruna bir de motor takıldı: Yapay zekâ.

Eskiden yeni bir kampanya, video, slogan üretmenin bir maliyeti vardı. O maliyet do­ğal bir frendi. Fren kalktı. Bugün markalar bir haftada yüzlerce slogan, binlerce görsel üretebiliyor. Teknoloji açısından bu harika. Marka açısından ise tehlikeli. Çünkü üretim kapasitesi katlanıyor, insanın dikkati kat­lanmıyor.

Bir Gartner araştırmasına göre ABD’li tü­keticilerin %49’u üretken yapay zekânın içerik kalitesini düşürdüğünü söylüyor. İçe­rik bolluğunda güven kıtlaşıyor. O yüzden önümüzdeki dönemin marka becerisi stra­tejik eksiltme olacak. Eleme, birleştirme, susma, vazgeçme.

Marka entropisinden kaçınmak iste­yen firmaların şu dört soruyu hep gün­demde tutmasını öneririm:

1.İnsanlar bizi hangi üç şeyle hatırlıyor?

2.Son üç yılda eklediklerimizin hangisi bu üçünü güçlendirdi?

3.Hangisi sadece içeride “büyüyoruz” his­si yarattı?

4.İletişimimizin yarısını bugün durdur­sak marka daha mı zayıf, daha mı net görü­nür?

Gürültü ucuzladı. Yalınlık pahalılaştı. Yeni rekabet avantajı tam da burada.

Ürünlerimiz, hesaplarımız, projelerimiz ve kavramlarımız çoğaldıkça bir yerden son­ra şirketin markası bile kendini anlatamaz hâle geliyor.

O hâlde odaklanmamız gereken soru şu: “Neyi çıkarırsak geriye markanın özü kalır?”

Ufuk Tarhan-Dünya

ChatGPT’nin geliştiricisi OpenAI, yapay zeka alanındaki yeni modeli GPT-6 Astra’yı duyurdu. Şirket, Astra’nın özellikle bilgisayar kullanımı, yazılım geliştirme ve siber güvenlik alanlarında önceki modellere kıyasla önemli ilerlemeler sağladığını bildirdi.

Yeni modelin tanıtımı, gelişmiş yapay zeka ajanlarının insanlar tarafından ne ölçüde kontrol edilebileceğine yönelik tartışmaların arttığı bir dönemde gerçekleştirildi. Temmuz ayında modellerin kontrollü bir test ortamından çıkarak açık kaynak platformu Hugging Face’in sistemlerine erişmesi, yapay zeka güvenliği konusundaki endişeleri artırmıştı.

OpenAI da giderek daha gelişmiş hale gelen yapay zeka sistemlerinin insanlar tarafından izlenmesinin ve kontrol edilmesinin zorlaştığına dikkat çekti.

Bilgisayarda birçok görevi kendi başına yapabiliyor

OpenAI'a göre GPT-6 Astra, bilgisayar ve internet tarayıcısı kullanımında şirket açısından yeni bir dönemi temsil ediyor. Model; vergi beyannamesi hazırlamadan oyun geliştirmeye, mimari görselleştirmeden hukuki belgelerin düzenlenmesine ve ev aramaya kadar farklı görevleri gerçekleştirebiliyor.

Şirket, Astra'yı bilgisayar kullanımında hız, doğruluk ve güvenlik açısından önemli bir adım olarak tanımladı.

OpenAI Başkanı Greg Brockman ise Astra'nın şirketin bugüne kadarki en akıllı ve uyumlu modeli olduğunu belirterek, yeni teknolojinin insanların yapay zekaya devredebileceği işlerin kapsamını değiştirebileceğini ifade etti.

Saatler süren işi dakikalara indiriyor

OpenAI'ın paylaştığı verilere göre Astra, bazı işlemlerin tamamlanma süresini önemli ölçüde kısaltabiliyor.

Bir kedi bakıcısı araştırmasının insanlar tarafından yaklaşık 30 dakikada yapılabildiği belirtilirken, Astra'nın aynı görevi 5 dakika 27 saniyede tamamladığı aktarıldı.

Daha dikkat çekici fark ise iş arama görevinde ortaya çıktı. Şirkete göre yapay zeka kullanılmadan yaklaşık 5 saat süren bir iş arama süreci, Astra tarafından 2 dakika 51 saniyede gerçekleştirildi.

Kodlama ve siber güvenlikte yeni dönem

GPT-6 Astra'nın öne çıktığı alanlardan biri de yazılım geliştirme oldu. OpenAI, Astra'nın bugüne kadar geliştirdiği en güçlü yazılım mühendisliği modeli olduğunu açıkladı.

Yeni modelin hata tespiti, terminal üzerinden gerçekleştirilen görevler ve kod tabanlarına ilişkin soruların yer aldığı testlerde önceki modellerden daha yüksek performans gösterdiği belirtildi.

Ancak modelin gelişmiş yetenekleri beraberinde yeni güvenlik tartışmalarını da getirdi.

Sıfırıncı gün açıklarını tespit edebiliyor

OpenAI'ın açıklamasına göre Astra, daha önce bilinmeyen ve henüz yaması bulunmayan "zero-day" olarak adlandırılan güvenlik açıklarını tespit edebiliyor ve bu açıklardan yararlanmaya yönelik yöntemler geliştirebiliyor.

Şirket, söz konusu yeteneğin siber güvenlik uzmanlarının açıkları daha hızlı tespit ederek kapatmasına yardımcı olabileceğine işaret etti. Ancak aynı teknolojinin kötü niyetli kullanılması halinde güvenlik açıklarının istismar edilmesini kolaylaştırabileceği de kabul edildi.

OpenAI, bu riskleri azaltmak amacıyla Astra için ek güvenlik önlemlerinin devreye alındığını bildirdi. Güvenlik kontrollerinin bazı durumlarda meşru ve savunma amaçlı siber güvenlik çalışmalarını dahi yavaşlatabileceği, geçici olarak duraklatabileceği veya tamamen durdurabileceği belirtildi.

Mutluhan Yıldız-Dünya

Dell’in gelirinde yüzde 58’lik sıçrama

Dell Technologies, 31 Temmuz 2026’da sona eren 2027 mali yılı ikinci çeyreğinde 47 milyar dolar gelir elde etti. Şirketin geliri geçen yılın aynı dönemindeki 29,8 milyar dolara göre yüzde 58 arttı.

Net kâr 1,16 milyar dolardan 4,13 milyar dolara yükselerek yüzde 255 artış gösterdi. Seyreltilmiş hisse başına kâr ise 1,70 dolardan 6,34 dolara çıkarak şirket tarihinin en yüksek seviyesine ulaştı.

Büyüme yalnızca satış hacmiyle sınırlı kalmadı. Dell’in faaliyet kârı yüzde 204 artarak 5,39 milyar dolara, düzeltilmiş serbest nakit akışı ise yüzde 224 yükselişle 8,15 milyar dolara çıktı.

Sipariş kuyruğu 95 milyar dolara ulaştı

Bilanço döneminin en dikkat çekici bölümünü yapay zekâ sunucuları oluşturdu. Dell, yalnızca üç aylık dönemde bu ürün grubu için 60,9 milyar dolarlık yeni sipariş aldı.

Şirket aynı dönemde yapay zekâ sunucularından 16,4 milyar dolar gelir elde etti. Bu tutar geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 100 artarken teslim edilmeyi bekleyen siparişlerin toplam değeri çeyrek sonunda 95 milyar dolara ulaştı.

Yılın ilk altı ayında yapay zekâ sunucularından sağlanan gelir 10,1 milyar dolardan 32,5 milyar dolara çıktı. Yüzde 222’lik artış, bu ürün grubunun Dell’in büyümesindeki ağırlığının ne kadar hızlı yükseldiğini gösterdi.

Büyüme yalnızca yapay zekadan gelmedi

Sunucu, depolama ve ağ ürünlerinin yer aldığı Altyapı Çözümleri Grubu’nun geliri yüzde 89 artarak 31,8 milyar dolara yükseldi. Bölümün faaliyet kârı yüzde 225 artışla 4,8 milyar dolara ulaştı.

Geleneksel sunucu ve ağ ürünlerinin geliri yüzde 122 artarak 10,5 milyar dolara çıkarken veri depolama gelirleri yüzde 26 yükseldi. Bu sonuçlar, yapay zekâ yatırımlarının mevcut bilgi teknolojileri altyapısının yenilenmesini de hızlandırdığına işaret etti.

Bilgisayar tarafında da büyüme sürdü. Ticari ve bireysel ürünlerin bulunduğu Müşteri Çözümleri Grubu’nun geliri yüzde 20 artarak 15 milyar dolara ulaştı; ticari bilgisayar gelirleri yüzde 22, bireysel ürün gelirleri ise yüzde 7 yükseldi.

Yıllık tahmin ikinci kez yükseldi

Dell, güçlü siparişlerin ardından yıllık gelir beklentisini 25 milyar dolar artırdı. Daha önce 167 milyar dolar olarak açıklanan tahmin 192 milyar dolara çıkarılırken şirket, yıllık gelirinin yaklaşık yüzde 69 büyümesini beklediğini bildirdi.

Yapay zekâ sunucularından beklenen yıllık gelir de 60 milyar dolardan 74 milyar dolara yükseltildi. Bu tahmin gerçekleşirse söz konusu ürün grubunun geliri geçen mali yıla göre üç katına çıkacak.

Şirket, düzeltilmiş hisse başına kâr beklentisini de 17,90 dolardan 25,50 dolara çıkardı. Üçüncü çeyrekte ise 49 milyar dolar gelir ve geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 81 büyüme öngörülüyor.

Yapay zeka yarışında donanım öne çıktı

Dell’in sonuçları, yapay zekâ yatırımlarından yalnızca model geliştiricilerinin ve çip üreticilerinin yararlanmadığını gösterdi. Sunucu, ağ, depolama, soğutma ve veri merkezi altyapısı sağlayan şirketler de büyüyen harcamalardan daha fazla pay almaya başladı.

Ancak 95 milyar dolarlık sipariş kuyruğunun gelire dönüşmesi, üretim kapasitesi ve parça tedarikinin aksamadan sürmesine bağlı olacak. Dell de tedarikçilere bağımlılığı, sınırlı kaynaktan sağlanan bileşenleri ve yapay zekâ talebindeki değişimleri gelecek dönem açısından riskler arasında gösteriyor.

Türkiye’de yapay zekâ altyapısı kurmayı planlayan şirketler açısından donanıma erişim ve teslimat süreleri daha önemli hale gelebilir. Önümüzdeki dönemde siparişlerin ne kadar hızlı teslim edileceği ve büyümenin kârlılığa nasıl yansıyacağı izlenecek.

Dünya

Cook’un bıraktığı 4,66 trilyon dolarlık miras

Nisan ayında duyurulan görev değişimi bugün resmen yürürlüğe girdi. John Ternus CEO’luk görevini üstlenirken Tim Cook, Apple’ın yönetim kurulu icra başkanlığına geçti.

Şirketin piyasa değeri son işlemler itibarıyla yaklaşık 4,66 trilyon dolar seviyesinde bulunuyor. Ternus böylece yalnız teknoloji sektörünün değil, dünyanın en değerli şirketlerinden birinin yönetimini devralmış oldu.

Tim Cook, Steve Jobs’un sağlık sorunları nedeniyle ayrılmasının ardından Ağustos 2011’de CEO olmuştu. Apple’ın piyasa değeri Cook’un göreve başladığı dönemde yaklaşık 350 milyar dolar düzeyindeyken şirket, onun yönetiminde önce 1 trilyon, ardından 2 trilyon, 3 trilyon ve 4 trilyon dolar sınırlarını geçti.

Apple’ın yıllık geliri de 2011 mali yılındaki 108 milyar dolardan 2025’te 416 milyar doların üzerine çıktı. Şirketin dünya genelindeki aktif cihaz sayısı 2,5 milyarı aşarken hizmetler bölümü tek başına yıllık 100 milyar dolardan fazla gelir üreten bir yapıya dönüştü.

Cook döneminde iPhone şirketin ana gelir kaynağı olmayı sürdürürken Apple Watch, AirPods, Apple Pay, Apple TV ve abonelik hizmetleri yeni büyüme alanları oluşturdu. Apple aynı zamanda 500’den fazla mağazaya ve 200’ü aşkın ülke ve bölgeye yayılan küresel bir ekosistem kurdu.

Makine mühendisi olan John Ternus, Apple’a 2001 yılında ürün tasarım ekibinde katıldı. Mac, iPad, AirPods, Apple Watch ve farklı iPhone nesillerinin geliştirilmesinde görev alan Ternus, 2021’den bu yana donanım mühendisliği birimini yönetiyordu.

Ternus’un seçilmesi, şirketin yeni dönemde donanım ile yazılım arasındaki bütünleşmeye yeniden ağırlık vereceği yönünde değerlendiriliyor. Yeni CEO’nun en önemli görevi, Apple’ın güçlü cihaz ekosistemini yapay zekâ çağında da koruyabilmek olacak.

İlk sınav 9 Eylül’de başlayacak

Apple, yılın büyük ürün etkinliğini 9 Eylül’de Türkiye saatiyle 20.00’de düzenleyeceğini açıkladı. Etkinlik, John Ternus’un CEO olarak katılacağı ilk büyük ürün tanıtımı olacak.

Şirket etkinlikte sunulacak cihazları henüz açıklamadı. Yeni iPhone ailesinin yanı sıra Apple’ın ilk katlanabilir telefonunun ve güncellenmiş Apple Watch modellerinin tanıtılabileceği öne sürülüyor.

Katlanabilir telefon iddiaları doğrulanırsa Ternus, görevdeki ilk günlerinde şirketin uzun süredir beklenen en önemli donanım hamlelerinden birini yönetmiş olacak. Yeni cihazın, Apple’ın büyüyen ancak henüz ana akım hâline gelmeyen katlanabilir telefon pazarına nasıl yaklaşacağını göstermesi bekleniyor.

Yeni yönetimin önündeki daha uzun vadeli sınav ise yapay zekâ alanında olacak. Apple, haziran ayında yeni Siri AI sistemini ve genişletilmiş yapay zekâ özelliklerini tanıtsa da Microsoft, Google ve OpenAI ile rekabette yeni ürünlerin kullanıcı deneyimine ne ölçüde yansıyacağı belirleyici olacak.

Şirketin son çeyrek geliri yüzde 16 artışla 109,4 milyar dolara ulaşırken iPhone, Mac ve hizmetler gelirleri haziran dönemi rekoru kırdı. Güçlü finansal tablo Ternus’a hareket alanı sağlasa da yeni CEO’nun yapay zekâ yatırımlarını gelir artışına ve cihaz talebine dönüştürmesi gerekecek.

Ternus’un donanım geçmişi, yapay zekâ özelliklerinin iPhone, Mac ve diğer cihazlara daha sıkı biçimde yerleştirilmesine yardımcı olabilir. Ancak yeni sistemlerin kullanıcı beklentilerini karşılaması, Apple’ın rakipleriyle arasındaki mesafeyi ne kadar hızlı kapatabileceğini gösterecek.

Yeni yönetim yalnız ürün geliştirme ve yapay zekâyla ilgilenmeyecek. Çin’in hem büyük bir üretim merkezi hem de önemli bir tüketici pazarı olması, Washington ile Pekin arasındaki ticaret gerilimini Apple açısından kritik hâle getiriyor.

Küresel bellek ve gelişmiş çip tedarikindeki sıkıntılar da cihaz maliyetlerini yukarı taşıyor. Ternus’un üretimi farklı ülkelere yayarken tedarik zincirinin verimliliğini, ürünlerin kâr marjını ve Apple’ın fiyat rekabetini koruması gerekecek.

Apple yönetiminde geniş çaplı değişim

Apple’daki değişim CEO koltuğuyla sınırlı kalmadı. Şirketin en tanınmış yöneticilerinden Phil Schiller’in App Store ve ürün etkinliklerindeki günlük sorumluluklarını bıraktığı bildirildi.

1987 yılında Apple’a katılan Schiller, Mac, iPhone, iPad ve App Store’un tanıtılmasında önemli roller üstlenmişti. Şirketin büyük ürün etkinliklerinin uzun süre öne çıkan isimlerinden biri olan Schiller, 2020 yılında günlük pazarlama yönetiminden ayrılarak Apple Fellow unvanını almıştı.

Schiller’in Apple Fellow olarak şirkette kalacağı ve açıklanmayan bazı projelerde çalışmayı sürdüreceği belirtiliyor. App Store tarafındaki sorumlulukların ise hizmetler yöneticisi Eddy Cue’nun denetimine geçmesi bekleniyor.

Üst yönetimdeki değişimler, Apple’ın Ternus dönemine yalnızca CEO değişikliğiyle girmediğini gösteriyor. Yeni yapı; donanım, hizmetler, App Store ve ürün tanıtımlarındaki yetki dağılımının yeniden şekillendiği daha kapsamlı bir geçişe işaret ediyor.

Tim Cook ise yönetim kurulu icra başkanı olarak Apple’daki görevini sürdürecek. Cook’un özellikle hükümetlerle ilişkiler, küresel ticaret ve uzun vadeli strateji konularında yeni yönetime destek vermesi bekleniyor.

Bu yapı, şirketin 15 yıllık dönemin ardından ani bir kopuş yerine kontrollü bir geçiş yapmasını sağlayacak. Apple’ın bundan sonraki yönünü ise Ternus’un yapay zekâyı güçlü donanım ekosistemiyle ne ölçüde birleştirebildiği belirleyecek.

Dünya

Rapora göre, yapay zekâ eğitiminde kullanılan enerjinin tamamı verimli değerlendirilmi­yor. Büyük dil modellerinin eğiti­mi sırasında harcanan enerjinin yaklaşık yüzde 30’u boşa gidiyor. Bu tablo, yapay zekâ teknolojile­rinde yalnızca işlem gücünü artır­manın değil, mevcut kaynakların daha verimli kullanılmasının da kritik hale geldiğine işaret ediyor.

Şirketlerin yüzde 80’inden fazlası yapay zekâ kullanacak

Raporda yapay zekânın enerji maliyetini azaltabilecek unsurlar­dan biri olarak veri kalitesine dik­kat çekiliyor. Temiz ve iyi küratör­lüğü yapılmış yüksek kaliteli veri kullanılması, modellerin halüsi­nasyonlarını azaltırken eğitim sü­resinin ve harcanan enerjinin de düşürülmesine katkı sağlıyor. Bu nedenle veri yönetişimi yalnızca güvenlik ve gizlilik açısından de­ğil, enerji verimliliği bakımından da önem kazanıyor.

Raporda 2026 yılı itibarıyla şirketlerin yüzde 80’inden fazlasının üretken yapay zekâ modellerini veya API’lerini canlı üretim ortamlarında kullan­ması öngörülüyor. Yapay zekânın ekonomik etkileri de şirketlerin teknolojiye ilgisini artırıyor. Er­ken benimseyen şirketlerin yıllık maliyet tasarrufunun yüzde 23 se­viyesine ulaşabildiği belirtiliyor. Yapay zekâ öncüleri ise rakipleri­ne kıyasla gelir büyümesinde 2,5 kat, üretkenlikte 2,4 kat ve üretken yapay zekâyı ölçeklendirme başa­rısında 3,3 kat daha yüksek perfor­mans gösteriyor. Bu hızlı yaygın­laşmanın yapay zekâ altyapısına yönelik kaynak ihtiyacını da artır­ması bekleniyor. Rapora göre, ya­pay zekânın ihtiyaç duyduğu kay­nak yalnızca enerji değil.

Çalışanlar haftada 11 saat veri arıyor

Raporda şirketlerdeki veri yönetimi sorunlarının ekonomik maliyetine de dikkat çekiliyor. Ortalama bir ofis çalışanı, işini yapabilmek için ihtiyaç duyduğu doğru bilgi veya belgeyi bulmak amacıyla haftada 11 saat harcıyor. Yöneticilerin ve çalışanların yüzde 54’ü, şirket içi bilgiye zamanında veya doğru şekilde ulaşamadığı için en az bir kez yanlış ya da hatalı iş kararı verdiğini belirtiyor. Çalışanların yüzde 42’si ise daha önce yapılmış veya hazırlanmış bir işi ya da dokümanı bilmeden yeniden üretiyor. Bu veriler, yapay zekâdan beklenen verimlilik artışının yalnızca teknoloji yatırımıyla değil, şirketlerin veri altyapısını düzenlemesiyle de bağlantılı olduğunu ortaya koyuyor.

Hamide Hangül-Dünya

SoftBank destekli SB Energy, OpenAI’ı veri merkezi kiracısı olarak kazanmak için şirkete hisselerinden yaklaşık 5,5 milyar dolar değerinde varant hakkı tanıdı.

SB Energy’nin halka arz başvurusunu bu hafta kamuoyuna açıklaması bekleniyor.

Halka arz belgeleri, SB Energy ile şirketin büyümesini destekleyen başlıca oyuncular arasındaki finansal ilişkilerin ilk ayrıntılı görünümünü sunuyor.

Bu ilişkilerin merkezinde SB Energy’nin çoğunluk sahibi SoftBank ve şirketin önemli iş ortaklarından OpenAI bulunuyor.

Belgeler, SoftBank ve OpenAI’ın SB Energy tarafından işletilen üç veri merkezinin planlanan kiracıları olduğunu gösteriyor.

Masayoshi Son’un SoftBank’ının çoğunluk hissesine sahip olduğu SB Energy'nin gelecek ay gerçekleşmesi hedeflenen halka arzdan 5 milyar ila 7 milyar dolar arasında kaynak sağlamayı planladığı belirtiliyor.

Halka arzın şartları henüz kesinleşmiş değil ve değişebilir.

Ekonomim

Şirketin rekor kıran finansal sonuçlarına rağmen Nvidia hisseleri, bilanço açıklamasının ardından yüzde 1,3 değer kaybetti.

Hisselerdeki düşüş, Nvidia'nın güçlü bilanço sonuçlarından ziyade yatırımcıların yapay zeka harcamalarına ilişkin artan endişelerini yansıttı.

Piyasada, teknoloji şirketlerinin yapay zeka altyapısına yaptığı dev yatırımların sürdürülebilirliği ve bu harcamaların beklenen getiriyi sağlayıp sağlayamayacağı konusunda kaygılar giderek güçleniyor.

Nvidia yönetiminin dikkat çektiği talep artışı ile ilgili en temel kritiklerden biri, gelir tarafındaki yükselişe rağmen marjlarda baskı olması. Analistlere göre, şirket büyüyor ancak bu büyümenin maliyeti de yükseliyor.

Gelirin ne kadar arttığına bakmak yeterli olmayabilir. Şirket gelecek dönemdeki talep artışını karşılayabilmek için kapasite hazırlığı yapıyor.

Analistler, izlenmesi gereken önemli bir diğer risk unsurunun şirketlerin kendi çiplerini geliştirmeye başlamaları olduğuna, bu konuda özellikle Çin’den gelen baskıların uzun vadede rekabet unsuru olarak takip edilmeye devam edilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.

Deniz Güldağ-Ekonomim

Virkkunen, Finlandiya kamu yayıncısı Yle'deki programda yapay zeka teknolojilerindeki gelişmeler ve bunların yol açabileceği riskler hakkında değerlendirmelerde bulundu.

Yapay zekaya ilişkin en ciddi güvenlik tehdidinin, insanların bu teknoloji üzerindeki kontrolünü kaybetmesi olduğunu anlatan Virkkunen, "Bu teknolojiler o kadar gelişmiş durumda ki belirli güvenlik önlemlerinin sürekli yürürlükte olması ve kontrolün insanda kalması son derece önemli." dedi.

Bazı yapay zeka modelleri test ortamının dışına çıktı

Virkkunen, son dönemde bazı yapay zeka modellerinin kendileri için oluşturulan test ortamlarının dışına çıktığını ve siber güvenlik açısından zarara yol açtığını anımsattı.

AB'nin yapay zekadan kaynaklanabilecek tehditlere karşı mevzuat yoluyla hazırlık yaptığını aktaran Virkkunen, AB Yapay Zeka Yasası'nın model sağlayıcılarına riskleri sürekli değerlendirme ve gerekli güvenlik mekanizmalarını uygulama yükümlülüğü getirdiğini hatırlattı.

Dünyada yapay zekayı kötü amaçlarla kullanmaya hazır aktörlerin bulunduğuna dikkati çeken Virkkunen, "Bundan korktuğumu söyleyemem ancak elbette sürekli dikkate alınan ve alınması gereken bir risk. Yapay zeka modellerinin güvenli olduğundan, sürekli değerlendirildiğinden ve piyasaya sunulduktan sonra da izlendiğinden emin olmalıyız." değerlendirmesinde bulundu.

AB şirketlere sorumluluk yüklüyor

Virkkunen, küresel teknoloji şirketlerinin ve diğer aktörlerin AB'nin belirlediği kuralları dikkate aldığını, yapay zekadan kaynaklanan tehditlere karşı korunmada en önemli aracın uluslararası işbirliği olduğunu ifade etti.

AB Komisyonu Başkan Yardımcısı, insan denetiminin teknolojik gelişmenin her aşamasında korunması gerektiğini sözlerine ekledi.

AA

Teklif milyonlarca doları buluyor

Business Insider'a konuşan konuya yakın iki kaynağa göre YouTube, seçilmiş içerik üreticileriyle görüşmelere başladı. Şirket, videoların belirli bir süre sadece YouTube'da yayınlanması karşılığında milyonlarca dolarlık ödeme teklif ediyor.

Görüşmelerin henüz başlangıç aşamasında olduğu, anlaşmaların süresi ve şartlarının ise içerik üreticisine göre değişebileceği belirtiliyor. Aynı kaynağın iddiasına göre YouTube, özel yayın anlaşmasını kabul etmeyen içerik üreticilerinin pazarlama desteği ve marka iş birlikleri gibi imkanlarını da geri çekecek.

YouTube için alışılmadık bir adım

YouTube bugüne kadar içerik üreticilerine ağırlıklı olarak reklam gelirlerinden pay verirken, içeriklerini kendi bünyesinde tutmaları için doğrudan yüksek ödemeler yapmaya mesafeli duruyordu. Ancak Netflix'in son dönemde içerik üreticilerine yönelmesi dengeleri değiştirdi.

Netflix, geniş kitlelere ulaşan YouTube yıldızlarının içeriklerini kataloğuna eklerken video podcast tarafında da büyümeye başladı. Netflix de bazı podcast anlaşmalarında programların YouTube'dan kaldırılmasını şart koşuyor.

YouTube'un milyon dolarlık teklifleri de en iyi içerik üreticilerini rakibe kaptırmama çabası olarak değerlendirilirken iki şirketin aynı içerik üreticilerinin peşine düşmesiyle dijital yayıncılıkta yeni bir rekabet alanı açıldı. Bundan sonraki mücadelede ise ünlü içerik üreticilerinin hangi platformu seçeceği merak konusu oldu.

Dünya