IBAN üzerinden gerçekleştirilen transferlerde dekont açıklamalarında yer alan kelimeler veya alanın boş bırakılması, vatandaşlar için ciddi hukuki ve mali riskler doğuruyor.

Sistem tarafından yapılan denetimlerde, açıklamasına "Kira" yazılan düzenli ödemeler ile ev sahibinin vergi beyannameleri otomatik olarak karşılaştırılıyor.

Beyan edilmemiş bir gelir tespit edildiğinde mülk sahibine izah daveti gönderiliyor.

Bunun yanı sıra ticari kazancı gizlemek ya da vergiden kaçınmak amacıyla açıklamaya yazılan "Borç iadesi" veya "Emanet" gibi ifadeler denetimlerden kaçmaya yetmiyor.

Resmi bir sözleşme veya senetle belgelenmeyen bu tür transferler, doğrudan faturasız satış olarak değerlendirilerek vergi cezasına konu ediliyor.

AÇIKLAMAYI BOŞ BIRAKANLAR RİSK ALTINDA

Yargıtay kararlarına göre; açıklaması boş bırakılan veya sadece nokta, rastgele harf içeren transferler hukuken "var olan bir borcun ödenmesi" şeklinde kabul ediliyor.

Bu durum, borç olarak verilen paranın geri alınamaması halinde hukuki hak iddia etmeyi oldukça zorlaştırıyor.

Sosyal medya veya butiklerden yapılan alışverişlerde ise dekonta "ürün/hizmet bedeli" yazılmasına rağmen işletme tarafından fatura kesilmemesi durumunda özel usulsüzlük cezası uygulanıyor.

İşletmelerin tüketicileri şahsi IBAN kullanımına yönlendirmesi de mevzuata aykırı bulunuyor.

20 KARAKTER KURALI

Belirli limitlerin üzerindeki para transferlerinde en az 20 karakterlik net açıklama yazılması zorunluluğu aranıyor.

Amacı belirsiz veya kişinin gelir profiliyle uyumsuz olan yüksek tutarlı transferler bankalar tarafından şüpheli işlem olarak değerlendirilerek hesap blokajıyla sonuçlanabiliyor.

HAK KAYBI YAŞANMAMASI İÇİN YAPILMASI GEREKENLER

Uzmanlar, ileride yaşanabilecek mağduriyetlerin önüne geçilmesi adına şu uyarılarda bulunuyor: Transferin niteliğini "Çocuğun eğitim harçlığı", "Borç verme", "Araç satış peşinatı" gibi açık ifadelerle tanımlayın.

Resmi ve ticari ödemelerde dekont açıklamasına mutlaka fatura numarası, sözleşme tarihi veya tapu/ruhsat detaylarını ekleyin.

Hukuki uyuşmazlıklarda ispat kolaylığı sağlaması için açıklama alanını eksiksiz doldurmayı ihmal etmeyin.

Fonlarda parası olan vatandaşlarımızın sayısı 500 bin kişinin üzerinde olduğu ve fonlarda yer alan para tutarının da 850 milyar TL üzerinde olduğu ifade edilmektedir.

Ancak bu tasfiye sürecinde yatırımcılar çok ciddi kayıplar yaşayabilecektir. Para piyasası fonlarında kayıplar yaşanmayabilir ama asıl kayıplar hisse senedine endeksli fonlarda yaşanacaktır.

Özellikle Tera Yatırım'ın hisse senedine endeksli fonlarında çok ciddi kayıplar yaşanabilecektir. Fonlarda tutulan yaklaşık 850 milyar TL’nin 500 milyar TL’sinden fazlasının Tera Yatırım fonlarında olduğu ifade edilmektedir. Dolayısı ile ister Tera Yatırım hisse senedine endeksli fonlarda olsun, ister diğer şirketlerin hisse senedine endeksli fonlarında olsun portföyünde özellikle belli şirketlerin hisse senedini elinde bulunduran fonlar çok büyük zararlar yazacaktır. Neden böyle söylediğimizi aşağıda açıklayalım.

Yukarıda yer alan tablo yaşadığımız süreci tüm çıplaklığı ile ortaya koymaktadır. TEHOL hariç başlangıç tarihi olarak 1 Şubat 2025 tarihini esas aldığımızda (önceki tarihlerde olağanüstü durumlar mevcut değildir) BİST 100 endeksi (1 Şubat 2025 tarihi hafta sonuna denk geldiğinden 3 Şubat 2025 tarihi esas alınmıştır) %45 artış göstermişken tabloda yer verdiğimiz özellikle Tera Yatırım bünyesindeki fonların ortağı olduğu hisseler %25978’e kadar artış göstermiştir. Türkiye’nin fon gerçeği bu tabloda yer almaktadır. Bütün sıkıntı buradan doğmuştur.

BİST yüz endeksinin %45 arttığı bir dönemde bu hisseler neden %4000, %5000, %6000, %10000, %26000 artış göstermiştir? Bu şirketler bu artışı hak edecek neler yapmıştır? Bu artışın bilançoda karşılığı var mıdır? Karlar bu ölçülerde artmış mıdır? Neden bu kağıtlar bu boyutta artmıştır.

Tabloya VSNMD- Vişne Madencilik firması bilinçli olarak alınmıştır. Vişne Madencilik 7 Şubat 2025 tarihinde 28.79 TL iken 21 Temmuz 2025 tarihinde 496,22 TL’ye çıkarak %1624 artış göstermiş ve sonraki süreçte 7 Eylül 2026 tarihindeki fiyatı 41.31 TL olmuştur. %1624’lük artış gitmiş BİST 100’ün ortalama artışına yaklaşmıştır. Yani balon patlamış gerçek durum ortaya çıkmıştır. Bu fonların şişirdiği hisse fiyatları da Vişne Madencilik'le aynı duruma gelebilecektir. Bu da bu hisselere dayalı yatırım fonlarının devasa kayıplarla karşılaşması anlamına gelecektir.

Burada bahsettiğimiz şirketlerin değerleri örneğin yüzde birine, beşine, onuna düşerse bu zararı küçük yatırımcılar mı, yoksa bu sonucu doğuranlar mı, yoksa devlet mi karşılayacaktır? Konuşulması gereken asıl mesele budur.

Kanaatimce bu zararı zar zor ufak tefek birikim yapan 500 bin civarı yatırımcı değil, bu kağıtların fiyatlarını şişirerek çok büyük paralar elde edenler bu zararı karşılamalıdır. Aslında yapılacak olan haksız kazanç elde edenlerden bu kazançlar geri alınmalıdır. Kimlerin, hangi kişilerin ya da hangi şirketlerin bu artışlardan büyük paralar kazandığı tamamen kayıt altındadır. Bu kişilerden bu paralar tavizsiz geri alınmalıdır. 500 bin civarındaki küçük yatırımcının parası toplasanız 30-40’ı bulmayacak kişilere aktarılamaz. Bu dünyanın hiçbir coğrafyasında kabul edilebilir bir sonuç değildir.

SPK bu fonların yöneticileri hakkında yurt dışı çıkış yasağı koydu ve hatta bugün mal varlıklarına tedbir koydu. Bunlar gerekli ve yerinde adımlardır. Ancak fon yönetici ve sahipleri ile sınırlı düşünmek kanaatimce yeterli değildir. Dolaylı olarak büyük çaplı işlem yaparak büyük kazançlar elde eden her ismin mal varlıklarına tedbir konularak bu paralar geri alınmalıdır. Diğer yandan sürecin bu noktalara gelmesinde SPK ve ilgili kurumlar zamanında maalesef denetim yapmamışlardır. Aslında bu yaşananlar uzun süredir herkesin bildiği konulardı. Pusula Portföy yöneticisinin yurt dışına kaçmasını beklemek mi gerekirdi?

Nitekim Borsanın Gündemi sitesi 10 Mart 2025 tarihinde “Tera Yatırım Menkul’ün sahibi Emre Tezmen ve borsanın kaymağını yiyen 12 kişi kim?”, 6 Mart 2025 tarihinde “SPK, usulsüz işlem yapan Tera Yatırım’ı yakaladı!”, 6 Mart 2025 tarihinde “Borsa operasyonlarının yeni merkez Tera Yatırım” başlıklı haberler yaparak konuyu bu boyutlara gelmeden ilgili tarafları uyarmıştı.

Bu haberlerin çıktığı tarihler itibariyle yukarıda yer verilen tabloda görüleceği üzere söz konusu hisselerin fiyatları henüz bir balona dönüşmemişti. Müdahale yerinde olmuştur ama maalesef geç kalınmıştır. Bu nedenle de küçük yatırımcılar mağdur edilmemelidir. %20000 artıştan kimler yararlandı ise o paralar geri alınmalı ve küçük yatırımcıların süreci zararsız atlatması sağlanmalıdır.

Bu işlemlerin şirket ortak ve yöneticileri boyutu ile Sermaye Piyasası Kanunu, Türk Ticaret Kanunu, Caza Kanunu, Vergi Kanunları ile Masak Kanunu’nda parasal ve hapis cezası karşılığı bulunmaktadır.

Toplumun beklentisi, olayı bu boyuta getirenler ve özellikle de bu işlerden çok büyük paralar kazananların bu kazançların ellerinden alınması ve cezalarını çekmeleridir.

FinansinGündemi.com | Dr. Ekrem ÖNCÜ

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, nisan ayında gelir vergisi beyannamesi sayısının 5,5 milyona ulaşarak rekor kırdığını, 401 bin mükellefin ise ilk kez beyanname verdiğini açıklamıştı.

Şimşek, kayıt dışılıkla mücadele ve etkin denetimler sayesinde gönüllü uyumun arttığını da belirtmişti.

Gelir vergisi beyannamesi sayısının artması elbette önemli. Özellikle daha önce beyan dışı kalan gelirlerin sistem içine alınması kayıt dışılıkla mücadele bakımından olumlu bir gelişme. Ancak meseleye yalnızca “5,5 milyon beyanname ile rekor kırıldı” şeklinde bakmak, Türkiye'deki gelir vergisi sisteminin asıl sorununu gözden kaçırmamıza neden olabilir.

Çünkü gelir vergisi açısından önemli olan yalnızca kaç kişinin beyanname verdiği değil; bu beyannameler üzerinden ne kadar vergi tahakkuk ettiği, bunun ne kadarının tahsil edildiği ve nihayetinde gelir vergisi yükünün kimlerin üzerinde kaldığıdır.

Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın 2026 yılı Ocak-Ağustos dönemi bütçe gerçekleşmeleri bu açıdan oldukça dikkat çekici bir tablo ortaya koyuyor.

2026 yılının ilk sekiz ayında toplam gelir vergisi tahsilatı yaklaşık 2 trilyon 568,5 milyar TL oldu. Bunun yalnızca 195,1 milyar TL'si beyana dayanan gelir vergisinden, 2 trilyon 316,4 milyar TL'si ise stopaj yoluyla alınan gelir vergisinden oluştu.

Başka bir ifadeyle, beyana dayanan gelir vergisinin toplam gelir vergisi tahsilatı içindeki payı yaklaşık yüzde 7,6 iken stopaj yoluyla alınan gelir vergisinin payı yüzde 90,2 düzeyinde.

Bu rakamlar, 5,5 milyon beyanname rekorunun gelir vergisinin genel yapısı içindeki yerini de gösteriyor. Beyanname sayısı milyonlarla ifade edilmesine rağmen gelir vergisi tahsilatının çok büyük bölümü hâlâ beyan üzerinden değil, stopaj yoluyla gerçekleştiriliyor.

Beyan edilen verginin de tamamı tahsil edilemiyor

Tahakkuk ve tahsilat rakamlarını birlikte değerlendirdiğimizde tablo daha da belirginleşiyor.

2026 yılının ilk sekiz ayında beyana dayanan gelir vergisinde yaklaşık 316,2 milyar TL vergi tahakkuk etmiş, bunun 195,1 milyar TL'si tahsil edilmiş. Buna göre tahsilat/tahakkuk oranı yüzde 61,7 düzeyinde kalmış.

Yani tahakkuk eden her 100 liralık beyana dayanan gelir vergisinin yaklaşık 62 lirası tahsil edilebilmiş.

Stopaj yoluyla alınan gelir vergisinde ise aynı dönemde yaklaşık 2 trilyon 632 milyar TL tahakkuka karşılık 2 trilyon 316 milyar TL tahsilat gerçekleşmiş. Buradaki tahsilat/tahakkuk oranı yaklaşık yüzde 88.

Dolayısıyla beyana dayanan gelir vergisi ile stopaj arasında yalnızca tahsil edilen verginin büyüklüğü bakımından değil, tahakkuk eden verginin tahsil edilebilme kabiliyeti açısından da ciddi bir fark bulunuyor.

Beyana dayanan gelir vergisinde tahakkuk eden verginin yaklaşık yüzde 38'i henüz tahsil edilememişken stopajda tahsilat oranı yüzde 88'e ulaşmış durumda.

Bu fark, gelir vergisi sistemimizin hangi gelirleri daha kolay vergilendirebildiğini de açık biçimde ortaya koyuyor.

Ücretlinin vergisi daha cebine girmeden kesiliyor

Burada teknik bir hususun altını çizmek gerekiyor. Stopaj yoluyla alınan 2 trilyon 316 milyar TL'lik gelir vergisinin tamamı ücretlilerden kesilen vergiden oluşmuyor. Gelir Vergisi Kanunu uyarınca ücretlerin yanı sıra iş yeri kira ödemeleri, mevduat faizi gibi başka bazı ödemeler üzerinden de gelir vergisi stopajı yapılıyor.

Dolayısıyla bu tutarın tamamını ücretlilerin ödediği gelir vergisi olarak göstermek doğru olmaz. Üstelik Hazine ve Maliye Bakanlığı stopajın gelir türlerine göre dağılımını da yayımlamıyor.

Ancak bu teknik ayrım, Türkiye'deki gelir vergisi sisteminin temel gerçeğini değiştirmiyor. Ücretliler, gelir vergisinin en kolay ve en düzenli tahsil edildiği kesimlerin başında geliyor. Vergi literatüründe ücretlilerin bu durumunu anlatmak için zaman zaman “kümesteki kazlar” benzetmesi de kullanılmaktadır.

Çünkü ücretlinin vergisi, maaşı kendisine ödenmeden önce işveren tarafından kesilip vergi idaresine yatırılıyor. Vergi idaresinin ücretliyi bulmasına, gelirini tespit etmek için ayrıca denetim yapmasına ya da onu beyana davet etmesine çoğu durumda gerek kalmıyor.

Maaş belli, matrah belli, işveren belli. Vergi de daha ücretlinin cebine girmeden kesiliyor.

Bu nedenle Bakan Şimşek'in açıklamasında kullandığı “gönüllü uyum” kavramı ile ücretlilerin vergilendirilme biçimi arasında önemli bir fark bulunuyor. Ücretliler açısından gönüllü uyumdan ziyade, kaynağında ve otomatik bir vergilendirme söz konusudur.

5,5 milyon beyannameye bir de bu açıdan bakalım

Beyanname sayısının 5,5 milyona ulaşması ve 401 bin mükellefin ilk kez beyanname vermesi kayıt dışılıkla mücadele bakımından oldukça önemlidir. Ancak bu rakamların tek başına gelir vergisinde kayıt dışılığın önemli ölçüde azaldığını ya da vergi adaletinin güçlendiğini göstermesi de pek mümkün değildir.

Beyanname sayısının artması kadar, bu beyannamelerde gösterilen gelir ve matrahların gerçek durumu yansıtması, bu matrahlar üzerinden yeterli miktarda vergi tahakkuk etmesi ve tahakkuk eden verginin de tahsil edilebilmesi gerekir.

Nitekim 2026 yılının sekiz aylık verileri bu açıdan oldukça çarpıcıdır. Beyana dayanan gelir vergisinde 316,2 milyar TL tahakkuka karşılık 195,1 milyar TL tahsilat yapılmış ve tahsilat/tahakkuk oranı yüzde 61,7'de kalmıştır. Buna karşılık stopaj yoluyla 2,3 trilyon TL'yi aşan gelir vergisi tahsil edilmiş ve tahsilat/tahakkuk oranı yüzde 88'e ulaşmıştır.

Bu tablo, gelir vergisinin ağırlıklı olarak nereden ve hangi yöntemle tahsil edildiğini göstermesi bakımından 5,5 milyon beyanname sayısından çok daha açıklayıcıdır.

Kayıt dışılıkla mücadele, kuşkusuz daha önce beyan edilmeyen gelirlerin sisteme alınmasını ve daha fazla kişinin beyanname vermesini de gerektirir.

Aksi hâlde bir tarafta beyanname sayısında rekorlardan söz edilirken diğer tarafta gelir vergisinin çok büyük bölümü, vergisi daha gelir sahibinin eline geçmeden stopaj yoluyla kesilen kesimler üzerinden tahsil edilmeye devam eder.

Ücretli zaten sistemin içindedir. Geliri kayıt altındadır, vergisi hesaplanmaktadır ve daha maaşını almadan kesilmektedir. Bu nedenle kayıt dışılıkla mücadelede asıl yoğunlaşılması gereken alan, zaten kolay vergilendirilen ücretliler değil, gerçek gelirine ve matrahına ulaşılmakta güçlük çekilen kesimlerdir.

401 bin kişinin ilk kez beyanname vermesi bu açıdan önemlidir. Fakat bundan sonraki aşamada başarının ölçüsü, beyanname sayısının daha da artırılması değil; bu beyannamelerin gerçek gelirleri ne ölçüde kavradığı ve bunun vergi gelirlerine ne ölçüde yansıdığı olmalıdır.

Sonuçta 5,5 milyon beyanname bir istatistiktir; vergi adaleti ise vergi yükünün nasıl dağıldığıyla ilgilidir.

Beyanname başına vergi tahsilatı ne kadar?

Rakamı bir başka açıdan da değerlendirelim. 2026 yılının ilk sekiz ayında beyana dayanan gelir vergisinden 195,1 milyar TL tahsil edildi. Bu tutarı Şimşek’in açıkladığı 5,5 milyon beyanname sayısına böldüğümüzde, beyanname başına yaklaşık 35 bin 473 TL gelir vergisi tahsilatına karşılık gelen bir büyüklük ortaya çıkıyor.

Elbette 5,5 milyon beyanname sayısı ile Ocak-Ağustos dönemindeki tahsilat rakamı dönem ve kapsam bakımından bire bir örtüşmediğinden, bu tutarı teknik anlamda “mükellef başına ödenen ortalama vergi” olarak kabul etmek doğru olmayabilir. Ancak bu hesaplama, beyanname rekorunun gelir vergisi tahsilatı içindeki ağırlığını görmek bakımından dikkat çekicidir.

Bir tarafta 5,5 milyon beyanname ve 195,1 milyar TL beyana dayanan gelir vergisi tahsilatı, diğer tarafta ise yalnızca sekiz ayda 2,3 trilyon TL’yi aşan stopaj yoluyla gelir vergisi tahsilatı bulunuyor. Üstelik stopajın önemli bir bölümünü, vergisi daha geliri eline geçmeden kesilen ücretliler oluşturuyor.

Bu tablo, beyanname sayısındaki rekorun tek başına gelir vergisi sistemindeki başarıyı göstermeye yetmeyeceğini ortaya koyuyor.

Son tahlilde

401 bin kişinin ilk kez beyanname vermesi ve toplam beyanname sayısının 5,5 milyona ulaşması kayıt dışılıkla mücadele açısından önemlidir. Ancak vergi adaleti bakımından başarı, beyanname sayısından çok, gerçek gelire ve gerçek matraha ulaşılmasıyla ölçülmelidir.

Ücretlinin geliri zaten kayıt altında; vergisi hesaplanıyor ve daha maaşı eline geçmeden kesiliyor. Dolayısıyla kayıt dışılıkla mücadelede asıl mesele, zaten kolay vergilendirilen ücretlilerden daha fazla vergi almak değil, beyan dışı kalan veya gerçek tutarının altında beyan edilen gelirleri kavrayabilmektir.

Sonuçta 5,5 milyon beyanname önemli bir istatistiktir; vergi adaleti ise vergi yükünün mali güce göre nasıl dağıldığıyla ilgilidir.

T24.com | Murat BATI

YEREL MAHKEME: İŞ AĞIRDI, FESİH HAKLIYDI
İş Mahkemesi’nde görülen davada (Esas No: 2022/312, Karar No: 2023/304), 2008-2022 yılları arasında mağaza sorumlusu olarak çalışan işçi, bel fıtığı rahatsızlığı nedeniyle ağır işlerde çalışamadığını, sağlığının bozulduğunu belirterek, iş akdini haklı nedenle feshettiğini beyan edip kıdem tazminatını talep etti.

Davalı işveren ise işçinin kendi rızasıyla istifa ettiğini, mağazada ağır yük taşınmadığını, ürünlerin forklift ile taşındığını savunarak, davanın reddini istedi.

Yerel mahkeme; dosyaya sunulan sağlık raporları ve tanık beyanlarını yeterli görerek işçinin ağır işte çalıştırıldığı ve feshin haklı olduğu kanaatine vardı. Mahkeme, davanın kabulü ile işçiye kıdem tazminatı ödenmesine karar verdi.

İSTİNAF: YEREL MAHKEME KARARI İSABETLİDİR
Davalı işveren vekilinin itirazı üzerine dosya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi’ne taşındı (Esas No: 2024/615, Karar No: 2025/2463). İstinaf Mahkemesi, yaptığı incelemede davalı tanıklarının dahi işin ağır yük kaldırmayı gerektirdiğini beyan ettiğini, üniversite hastanesinden alınan sağlık kurulu raporunda ‘ayakta ve ağır kaldırması gereken işlerde çalışması uygun değildir’ ifadesinin yer aldığını vurguladı.

İstinaf Dairesi; 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24/I-(a) maddesi gereğince yapılan işin işçinin sağlığı için tehlike oluşturduğunun sabit olduğuna, İlk Derece Mahkemesi'nin delil toplama ve değerlendirmesinde bir isabetsizlik bulunmadığına karar vererek, işverenin istinaf başvurusunu esastan reddetti.

YARGITAY: RAPOR HÜKÜM KURMAYA ELVERİŞLİ DEĞİL
Davalı işverenin temyiz başvurusu üzerine dosya Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin önüne geldi (Esas No: 2026/1668, Karar No: 2026/4110). Yargıtay, yaptığı hukuki denetimde mezkur alt mahkemelerin kararlarını hatalı buldu ve şu temel gerekçelerle hükmü bozdu:

* Tek hekim raporu yetersiz: Dosyadaki 6 Temmuz 2023 tarihli iş ve meslek hastalıkları uzmanı raporunun tek hekim tarafından düzenlendiği ve mahkemenin sorduğu hususları tam olarak açıklayamadığı belirtildi.

* Genel ifadeli sağlık kurulu raporu hüküm kurmaya elverişli değil: Dosyadaki üniversite hastanesi raporunda yer alan ‘ayakta ve ağır işlerde çalışamaz’ ibaresinin, feshin doğrudan 4857 sayılı Kanun'un 24/I-(a) maddesine uygunluğunu tek başına ispata yetmeyeceği vurgulandı.

* Üçlü bilirkişi heyeti şart: Mahkemenin tam teşekküllü devlet veya üniversite hastanelerinden; fizik tedavi, nöroloji ve beyin cerrahi uzmanlarından oluşacak üçlü bilirkişi heyeti ataması gerektiği ifade edildi.

* Somut araştırma yapılmalı: İşyerinin fiziki özellikleri, çalışma şartları ve işçinin bizzat yaptığı iş bir bütün olarak incelenmeli; mevcut işin yapılmasının işin niteliği gereği işçinin sağlığı ve yaşayışı için gerçek bir tehlike arz edip etmediği netleştirilmeli.
Yargıtay, eksik araştırmaya dayalı kararı bozarak dosyayı İlk Derece Mahkemesi’ne geri gönderdi.

Hasılıkelam; hak ararken usul, esastan önce gelir. Sağlık nedeniyle iş akdini feshetmeyi düşünen çalışanlar, kulaktan dolma bilgilerle veya yetersiz uzman raporlarıyla işten ayrılmamalı. İş Kanunu'nun aradığı nitelikte tam teşekküllü sağlık kurulu raporunu temin ettikten sonra adım atmaları lehlerine olacaktır.

KARARIN ÇALIŞANLAR VE İŞVERENLER AÇISINDAN ÖNEMİ

Yargıtay’ın kararı, çalışma hukukunda “Meyve veren ağaç taşlanır ama usulüne göre toplanır” kaidesini bir kez daha hatırlatıyor. Sağlık sebebiyle kıdem tazminatına hak kazanmak sanıldığı kadar basit değildir.

İşçinin yalnızca rahatsızlanması değil, hastalığının doğrudan yaptığı işin niteliğinden kaynaklandığını veya o işi yapmasının sağlığını tehlikeye düşürdüğünü eksiksiz bir heyet raporu ile tevsik etmesi mecburidir.

“Yarım tabip candan eder” misali, eksik ve tek hekim raporlarıyla hareket etmek işçiyi haklıyken haksız duruma düşürebilir. Daha da ötesi tazminat başta olmak üzere haklarından mahrum bırakabilir.

Sempozyum Teması
Transfer Fiyatlandırması ve Yurtdışı Kazançların Vergilendirilmesinde Türkiye Perspektifi

Uluslararası ticaretin, sınır ötesi yatırımların ve çok uluslu şirket yapılarının giderek daha karmaşık hâle gelmesi, transfer fiyatlandırması ile yurtdışı kazançların vergilendirilmesini hem vergi idareleri hem de mükellefler bakımından daha stratejik bir alana dönüştürmeye devam ediyor.

Uluslararası bilgi değişim mekanizmalarının gelişmesi, büyük veri ve risk analizi imkânlarının artması ve küresel vergi düzenlemelerindeki dönüşüm ise bu alandaki denetim ve uyum yaklaşımlarının yeniden ele alınmasını gerekli kılıyor.

• Vergi Denetim Kurulu Başkanlığının transfer fiyatlandırmasına ilişkin yeni stratejisi ve kurumsal yapılanması
• Uluslararası bilgi değişimi ve yurtdışından temin edilen verilerden hareketle yurtdışı kazançların analizine yönelik gerçekleştirilen çalışmalar ve tespitler
• Transfer fiyatlandırması dokümantasyonunda Transfer Fiyatlandırması Raporunun önemi ve risk analizi süreçlerindeki işlevi
• Transfer fiyatlandırmasının özellik arz eden alanlarında Vergi Denetim Kurulunun denetim yaklaşımı ve uygulama perspektifi
• Uygulamada farklı değerlendirmelere ve ihtilaflara konu olan hususların yargı kararları ve hukuki yaklaşım çerçevesinde ele alınması

Alanında uzman kamu kurumu temsilcileri ile özel sektör profesyonellerini bir araya getirecek sempozyumun, transfer fiyatlandırmasına ilişkin güncel uygulamaların farklı yönleriyle değerlendirilmesine, karşılıklı bilgi ve tecrübe paylaşımına ve kamu-özel sektör diyaloğunun geliştirilmesine katkı sağlaması hedefleniyor.

Sempozyuma ilişkin ayrıntılı program ayrıca duyurulacaktır.

Türk Devletleri Muhasebe ve Denetim Meslek Kuruluşları ve Düzenleyici Kurumlar Birliği, 16 Eylül 2026 tarihinde Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de imzalanan kuruluş anlaşması ile resmen hayata geçirilmiştir. Anlaşma; Azerbaycan, Türkiye, Kazakistan ve Özbekistan’ın ilgili meslek ve düzenleyici kuruluşları arasında imzalanmıştır.

Kuruluş Anlaşması; Azerbaycan Denetçiler Odası Başkanı Vahid Novruzov, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) II. Başkanı ve Kurul Üyesi Hayrettin Kurt, Kazakistan Cumhuriyeti Denetçiler Odası Konseyi Başkanı Sapar Koşkimbayev ve Özbekistan Denetçiler Odası Konseyi Başkanı Nematulla Karimov tarafından imza altına alınmıştır.

İmza töreni, Azerbaycan Denetçiler Odasının 30. kuruluş yıl dönümü etkinlikleri ile “Denetimin Gelişim Aşamaları: Uyumdan Stratejik Ortaklığa ve Güvene Giden Yol” temalı uluslararası bilimsel- pratik konferans kapsamında gerçekleştirilmiştir.

Birliğin kurulmasıyla birlikte, Türk devletleri arasında finansal raporlama ve bağımsız denetim alanlarındaki kurumsal iş birliğinin kalıcı ve çok taraflı bir yapıya kavuşturulması yönünde tarihi bir adım atılmıştır. Yeni yapı; üye ülkelerin ilgili kurum ve kuruluşlarını ortak hedefler etrafında bir araya getirerek, uluslararası standartlarla uyumlu, güçlü ve sürdürülebilir bir bölgesel muhasebe ve denetim sisteminin geliştirilmesine katkı sağlayacaktır.

Birliğin kuruluşuna uzanan süreç, Türk dünyasında muhasebe ve bağımsız denetim alanlarında son dönemde gerçekleştirilen yoğun iş birliği çalışmalarının bir sonucu olarak şekillenmiştir.

12-13 Kasım 2025 tarihlerinde Bakü’de düzenlenen I. Uluslararası Finans, Muhasebe, Denetim ve Dijitalleşme Sempozyumu kapsamında Türkiye, Azerbaycan, Kırgızistan, Kazakistan ve Özbekistan’ın ilgili bağımsız denetim otoriteleri arasında ortak bir denetim altyapısının oluşturulmasına yönelik irade ortaya konulmuştur.

26 Ocak 2026 tarihinde Bakü’de KGK ile Azerbaycan Denetçiler Odası arasında imzalanan Mutabakat Zaptı ile bu iş birliği; ortak sertifikasyon, mevzuat uyumu ve karşılıklı tanıma mekanizmaları gibi alanlarda daha somut bir çerçeveye kavuşmuştur.

27-30 Nisan 2026 tarihlerinde Azerbaycan Denetçiler Odası heyetinin KGK’ya gerçekleştirdiği ziyaret sırasında yürütülen teknik müzakereler neticesinde ise Birliğin kurulması konusunda mutabakata varılmıştır.

Resmen kurulan Birliğin Türk devletleri arasında muhasebe, finansal raporlama ve bağımsız denetim alanlarındaki iş birliğini daha ileri bir düzeye taşıması hedeflenmektedir. Bu kapsamda denetçi yetkilendirmesinde karşılıklı tanıma mekanizmalarının oluşturulması, blok zinciri ve veri analitiği gibi yeni teknolojilerin denetim süreçlerine entegre edilmesi ve meslek mensuplarının küresel rekabet gücünü artıracak mesleki eğitimlerin düzenlenmesi öngörülmektedir. Söz konusu çalışmaların, Türk dünyasında bölgesel ticari ve finansal entegrasyonun güçlendirilmesine önemli katkı sağlaması beklenmektedir.

Türk Devletleri Muhasebe ve Denetim Meslek Kuruluşları ve Düzenleyici Kurumlar Birliği’nin kurulmasının, Türk dünyasına ve muhasebe ve bağımsız denetim mesleğine hayırlı olmasını temenni ediyoruz.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Japon otomotiv devi Toyota Motor, üretim tesislerinde 400 bin insansı robot kullanmayı planlıyor.

Nikkei'nin haberine göre Toyota, robotların 150 binini kendi fabrikalarına yerleştirmeyi hedefliyor. Kalan 250 bin robotun ise şirketin parça tedarikçilerinin tesislerinde kullanılması planlanıyor.

Bacak yerine tekerlek kullanacaklar

Üretim süreçlerine dahil edilecek insansı robotların her biri yaklaşık 50 kilogram ağırlığında olacak. Robotlar nesneleri kavramak ve çeşitli görevleri yerine getirmek için iki parmaklı ellere sahip olacak. Hareket etmek için ise bacaklar yerine tekerleklerden yararlanacak.

Toyota'nın planı sadece üretim hatlarını değil, geniş tedarik zincirini de kapsayacak. Nikkei'nin haberinde 400 bin robotun fabrikalara ne zaman yerleştirileceğine ilişkin bir takvim ise paylaşılmadı.

Dünya

Üretici temsilcileri ve bölge siyasilerinin çağrıları sonrasında Bakanlık ve Rekabet Kurumu müfettişlerinin sahada inceleme başlattığı belirtildi.

Altınordu Ziraat Odası Başkanı Atakan Akça, fındıkta serbest piyasa fiyatlarının TMO’nun açıkladığı alım fiyatının oldukça altında kalmasına daha önce tepki gösterdiklerini ve Ticaret Bakanlığı ile Rekabet Kurumu’nu göreve çağırdıklarını hatırlattı.

Akça, müfettişlerin sahada inceleme yaptığını, Ziraat Odası’ndan da rapor hazırlanmasının istendiğini belirterek, hazırladıkları raporu çözüm önerileriyle birlikte müfettişlere gönderdiklerini söyledi.

“İnceleme ihracat fiyatından başlamalı”

İncelemenin nasıl yürütülmesi gerektiği konusunda değerlendirmelerde bulunan Akça, araştırmanın üretici satış fiyatlarından değil, ihracat rakamlarından başlatılması gerektiğini savundu.

Akça, “Ben bu inceleme yapılacaksa önce ihracat rakamlarından başlanarak aşağı doğru gelmesini temenni ederim. Yurt dışına ne kadar, kaç liradan satıldı? Hangi firma sattı, nereden aldı? Aşağı doğru gelerek incelenirse sıkıntının çok daha net ortaya çıkması sağlanır” dedi.

Yaş sebze ve meyve piyasasında yürütülen son soruşturmada ortaya çıktığını belirttiği fatura zincirine de dikkat çeken Akça, benzer bir durumun fındıkta yaşanmaması için incelemenin doğru noktadan başlatılması gerektiğini ifade etti.

Akça, “Sebze ve meyvede üreticiden alınan ürünün birinci, ikinci ve üçüncü aracı üzerinden faturalandırıldığı, maliyetlerin satışa kadar yüksek gösterildiği bir yapı gördük. Fındıkta da aynı sıkıntının yaşanabileceğini düşünüyorum. Fındığın doğrudan tüccarda veya manavda incelenmesinden başlanmamalı. İhracat rakamlarından başlanmalı, aşağıya doğru inilerek inceleme yapılmalı” diye konuştu.

“Depolardaki stoklar da kontrol edilmeli”

İncelemenin yalnızca ticari defterlerle sınırlı kalmaması gerektiğini belirten Akça, tüccar, sanayici ve diğer işletmelerin depolarındaki fiziki stokların da kontrol edilmesini istedi.

Üreticiden çıkan fındığın tüccar, manav ve sanayicilerin depolarına girdiğini belirten Akça, “Kağıt üzerinde inceleme yapılırsa sonuçlara ulaşmak zorlaşır. Depolarda ne kadar stok var, hangi firmanın deposunda ne kadar fındık bulunuyor, farklı bir yerde deposu var mı? Bunların tamamının incelenmesi gerekiyor” dedi.

Akça, incelemenin yalnızca işletmelerin ticari faaliyet gösterdiği adreslerde yapılmasının yeterli olmayacağını belirterek, firmaların farklı lokasyonlardaki depolarının da kapsamlı biçimde kontrol edilmesi gerektiğini söyledi.

“İhracat fiyatları resmi kayıtlarda”

İhracat fiyatlarının resmi kayıtlardan takip edilebileceğini ifade eden Akça, ihracatçıların yurt dışına gerçekleştirdiği satışlara ilişkin verilere ihracatçı birlikleri, borsalar ve kamu kayıtları üzerinden ulaşılabileceğini söyledi.

Akça, ihracat işlemlerinde ürün karşılığında döviz girdisi bulunduğuna dikkat çekerek, “İhracatçının yurt dışına fındığı kaç liraya ihraç ettiğini biliyorsunuz. Bunlar devletin resmi kayıtlarında var. Dolayısıyla buradan başlanarak inceleme yapılmasının çok daha doğru olduğunu düşünüyorum” ifadelerini kullandı.

“İlk büyük ihracatçılar incelenmeli”

İncelemenin öncelikle yüksek miktarda fındık ihracatı gerçekleştiren firmalar üzerinden yürütülmesinin daha hızlı sonuç verebileceğini belirten Akça, özellikle Ferrero ve Türkiye’nin önde gelen ihracatçı firmalarının mercek altına alınmasını önerdi.

Akça, “Ferrero’nun veya ilk 100’de, ilk 500’de yer alan ihracatçı firmaların denetime alınması halinde diğer sonuçlara ulaşmak çok daha kolay olacaktır. Türkiye’de en fazla 10-12 firmanın çok detaylı incelenmesiyle problemin nereden kaynaklandığı analiz edilebilir” dedi.

“TMO fiyatının altında oluşan piyasa sorgulanmalı”

Serbest piyasadaki incelemenin fiyatlar üzerinde etkisinin olup olmayacağı konusunda da değerlendirmede bulunan Akça, TMO’nun 250 liralık alım fiyatının altında oluşan piyasa fiyatlarının sorgulanması gerektiğini söyledi.

Akça, “Hükümet 250 lira Levant kalite için fiyat açıklıyor. Bu taban fiyat, yani en düşük olması gereken fiyat. Ancak taban fiyat olarak açıklanan fiyatın bile neredeyse yüzde 30-40 altında bir fiyat oluşuyor. Dolayısıyla burada olaya müdahale edilmesi ve bunun nedeninin sorulması lazım” ifadelerini kullandı.

Veysel Ağdar-Ekonomim

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Hollanda Başbakanı Rob Jetten, Avusturya Başbakanı Christian Stocker ve Finlandiya Başbakanı Petteri Orpo, Politico'da yayımlanan ortak makalelerinde mali kısıtlamaların arttığı bir dönemde yeni önceliklerin mevcut harcamalara eklenerek finanse edilemeyeceğini vurguladı.

Güvenlik ve inovasyona daha fazla kaynak çağrısı

Beş ülke, güvenlik, savunma, rekabet gücü ve inovasyona daha fazla kaynak ayrılması için mevcut harcamalarda önceliklendirmeye gidilmesini talep etti. Komisyonun teklifinin ekonomik ve siyasi gerçeklerle uyuşmadığını savunan ülkeler, toplam tutarın birkaç yüz milyar euro azaltılması gerektiğini kaydetti.

Üye devletlerin kamu maliyelerini kontrol altında tutmak için zorlu kararlar aldığına işaret edilen ortak makalede, AB'nin de benzer bir mali disiplin izlemesi gerektiği ifade edildi. AB kurumlarında personel artışına karşı çıkılırken, sağlanacak tasarrufların güvenlik ve ekonomik gücü destekleyen alanlara aktarılması çağrısı yapıldı.

Ortak borçlanmaya da karşı çıktılar

Beş ülke, yeni harcamaların AB düzeyinde ortak borçlanmayla karşılanmasına da karşı çıktı. Covid-19 salgını sonrasında oluşturulan kurtarma fonu için alınan borçların geri ödemelerinin 2028-2034 döneminde 170 milyar euroluk maliyet yaratacağına dikkat çekildi.

Borçların geri ödemesinin ertelenmesinin sorunu çözmeyeceği görüşünü paylaşan ülkeler, yeni ortak borç yerine mevcut kaynakların yeniden önceliklendirilmesini savundu.

Almanya, Danimarka, Hollanda, Avusturya ve Finlandiya birlikte AB bütçesinin yüzde 40'ını finanse ederken, AB ülkelerinin Ukrayna'ya sağladığı ikili desteğin de yüzde 70'ini karşılıyor. Ukrayna'ya desteğin sürdürülmesi gerektiği vurgulanırken, diğer üye devletlere daha fazla sorumluluk üstlenme çağrısı yapıldı.

Yeni bütçe için oy birliği gerekiyor

AB'nin uzun vadeli bütçesi yedi yıllık dönemler için hazırlanıyor. Komisyonun 2028-2034 dönemine yönelik 2 trilyon euroluk teklifi; güvenlik ve savunma, rekabet gücü, göç, enerji ve iklim dayanıklılığı gibi alanlara daha fazla kaynak ayrılmasını öngörüyor.

Yeni mali çerçevenin 1 Ocak 2028'de yürürlüğe girebilmesi için Avrupa Parlamentosunun onayının yanı sıra üye ülkelerin AB Konseyinde oy birliğiyle anlaşması gerekiyor.

AA

Yeni modeller siyah, gümüş, buzul ve bordo renk seçenekleriyle satışa sunulurken, farklı depolama kapasiteleri tercih edilebiliyor.

iPhone 18 Pro fiyatları

iPhone 18 Pro’nun 256 GB modeli 137 bin 999 TL, 512 GB modeli 154 bin 999 TL, 1 TB modeli 188 bin 999 TL, 2 TB modeli ise 243 bin 999 TL’den satışa çıktı.

iPhone 18 Pro Max’te ise fiyatlar 149 bin 999 TL’den başlıyor. Modelin 512 GB versiyonu 166 bin 999 TL, 1 TB versiyonu 200 bin 999 TL, 2 TB versiyonu ise 255 bin 999 TL fiyat etiketine sahip.

Değişken diyaframlı kamera

iPhone 18 Pro serisinin öne çıkan yeniliklerinden biri 48 megapiksel çözünürlüğündeki değişken diyaframlı ana kamera oldu. Altı fiziksel kanattan oluşan sistem, ortamdaki ışık ve alan derinliğine göre diyafram açıklığını otomatik olarak ayarlayabiliyor.

Kullanıcılar diyaframın yanı sıra enstantane ve beyaz dengesi gibi kamera ayarlarını manuel olarak da değiştirebilecek.

A20 Pro işlemciyle geliyor

Yeni iPhone 18 Pro serisi, 2 nanometre üretim süreciyle geliştirilen A20 Pro işlemciden güç alıyor. Apple’ın paylaştığı verilere göre işlemci, önceki nesle kıyasla yüzde 50 daha yüksek bellek bant genişliği sunuyor. Yedi çekirdekli grafik biriminin performansının ise yüzde 40’a kadar arttığı belirtiliyor.

Telefonlarda kullanılan yeni nesil buhar odalı soğutma sisteminin yüzey alanı da önceki modele göre üç kat büyütüldü.

Seride Wi-Fi 7, Bluetooth 6 ve Thread desteğinin yanı sıra Apple tarafından geliştirilen C2 hücresel modem bulunuyor.

Pro Max’te 45 saate kadar video oynatma

Apple’ın verilerine göre yalnızca eSIM kullanan iPhone 18 Pro, 36 saate kadar video oynatma süresi sunarken, bu süre iPhone 18 Pro Max’te 45 saate çıkıyor.

iPhone 18 Pro’nun kablolu bağlantıyla yaklaşık 15 dakikada, kablosuz şarjla ise yaklaşık 30 dakikada yüzde 50 şarj seviyesine ulaşabildiği belirtiliyor.

iOS 27 işletim sistemiyle gelen modeller, Apple Intelligence destekli yeni Siri yapay zeka özelliklerini de kullanabilecek.

iPhone Duo ekimde Türkiye’de

Apple’ın ilk katlanabilir telefonu iPhone Duo için de Türkiye takvimi belli oldu. Cihaz 16 Ekim’de ön siparişe açılacak, 23 Ekim’de ise satışa sunulacak.

Dünya

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığında 2 Aralık 2025 tarihinde toplanan Finansal İstikrar Komitesi’nde (FİK) söz konusu hususların gündeme alındığı ve SPK tarafından alınabilecek makroihtiyati tedbirler konusunda tavsiye kararı verildiği aktarıldı.

Bu kararın ardından 3 Aralık 2025 tarihinde SPK bünyesinde Çalışma Grubu oluşturularak çalışmalara başlandığı bildirildi.

Nitelikli yatırımcı şartı değiştirildi

SPK, alınan tedbirler kapsamında ilk olarak 18 Aralık 2025 tarihinde nitelikli yatırımcı şartlarında aranan 1 milyon TL olan finansal varlıklar toplamı tutarının 10 milyon TL olarak güncellenmesine karar verdi.

Rehber Taslağı ile ilgili olarak 15 Aralık 2025 tarihli yazılarla Borsa İstanbul A.Ş. ve İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş.’den (Takasbank) görüş ve değerlendirmeler talep edildiği belirtildi.

Her iki kurumla toplantılar da yapılarak gelen görüşlerin detaylı şekilde değerlendirildiği, revize edilen Rehber Taslağı’nın 28 Ocak 2026 tarihinde Hazine ve Maliye Bakanlığı’na sunulduğu ifade edildi. Bakanlık tarafından 11 Şubat 2026 tarihinde Taslağa ilişkin sektör görüşleri alındıktan sonra Taslağın yürürlüğe alınmasının bildirildiği kaydedildi.

Tüm bu ön hazırlıkların ardından Rehber Taslağı’nın 13 Şubat 2026 tarihli yazıyla Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği’ne (TSPB) gönderilerek tüm sektörün görüşüne açıldığı belirtildi. Ayrıca 18 Şubat 2026 tarihinde Merkezi Kayıt Kuruluşu A.Ş.’den (MKK) Rehber ile ilgili görüş talep edildiği bildirildi.

TEFAS için ortak çalışma yapıldı

Açıklamaya göre süreç içerisinde TSPB ve Takasbank tarafından Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’nun (TEFAS) işleyişine ilişkin çeşitli konularda değişiklik yapılması talep edildi.

Özellikle TEFAS Uygulama Esaslarının mevcut netleştirme, takas ve alacak dağıtım esaslarının, Rehber’in yayımlanmasından önce kapsamlı şekilde değiştirilmesi istendi.

Bu kapsamda TEFAS’ın takas yapısına ilişkin TSPB ile Takasbank tarafından ortak bir çalışma yapılmasına ve çalışmanın SPK’ya sunulmasına karar verildi.

SPK Başkanlığı’nda Mayıs 2026’da yaşanan değişimin ardından da çalışmaları devam eden Rehber Taslağı’nın hazırlıklarının aralıksız sürdüğü belirtildi.

TEFAS Uygulama Esaslarının 17 Haziran 2026 tarihinde SPK tarafından onaylandığı ve 20 Temmuz 2026 tarihinde Takasbank tarafından uygulamaya alındığı bildirildi.

GYF ve GSYF değerlemesinde değişiklik

Açıklamada ayrıca yatırım fonu portföylerine dahil edilen Borsa’da işlem gören GYF ve/veya GSYF katılma paylarının, fon portföyünde Borsa fiyatı yerine net aktif değer ile değerlenmesi uygulamasına 23 Temmuz 2026 tarihli SPK kararıyla 31 Temmuz 2026 tarihinden sonra geçildiği belirtildi.

SPK, bu düzenleme ile bazı fonların net aktif değeri üzerinde değerleme yapmasının engellendiğini ve söz konusu fonların değerinin fiktif olarak hesaplanmasına izin verilmediğini bildirdi. Bu düzenlemenin de Rehber’i tamamlayan bir düzenleme olarak hayata geçirildiği ifade edildi.

Temmuz ayında yürürlüğe giren bu iki önemli düzenlemenin ardından Ağustos ayında Borsa İstanbul, Takasbank ve MKK ile yoğun toplantılar yapılarak Rehber’in son şeklinin değerlendirildiği aktarıldı.

Rehber 28 Ağustos’ta kamuya duyuruldu

SPK, Borsa İstanbul, Takasbank, MKK, TSPB, ilgili kamu kurum ve kuruluşları, özel sektör temsilcileri ile yerli ve yabancı yatırımcıların görüş ve değerlendirmeleri dikkate alınarak yürütülen çalışmaların sonuçlandırıldığını ve Rehber’in 28 Ağustos 2026 tarihinde kamuya duyurulduğunu bildirdi.

Açıklamada, nihai olarak Rehber’in yatırım fonu sektöründe, özellikle para piyasası fonları ile hisse senedi serbest fonların, ilişkili taraflar arasında teminatsız borçlanma ve Borsa’da olağandışı fiyat hareketleri yoluyla oluşturdukları sistemik riskin finansal istikrara etkisini önlemek amacıyla hayata geçirildiği belirtildi.

SPK, düzenlemenin yatırımcı tasarrufunu korumaya ve güveni sağlamaya, fonlar üzerinden manipülasyon imkanının sınırlandırılmasına ve şeffaflığın artırılmasına yönelik düzenlemeler içerdiğini bildirdi.

Rehber’e uyum için uygun geçiş süreleri verildiği belirtilen açıklamada, Rehber sonrası yaşanan gelişmelerin her bir PYŞ bazında ve sektör genelinde SPK tarafından titizlikle takip edilmeye devam edileceği ifade edildi.

Ekonomim

Buna göre, bankacılık sektörünün toplam mevduatı 11 Eylül ile biten haftada yüzde 0,73 artarak 33 trilyon 215 milyar 882 milyon 546 bin liradan 33 trilyon 456 milyar 915 milyon 974 bin liraya çıktı.

Aynı dönemde bankalardaki Türk lirası cinsi mevduat yüzde 2,02 artarak 18 trilyon 310 milyar 52 milyon 954 bin lira, yabancı para (YP) cinsinden mevduat yüzde 0,28 yükselişle 11 trilyon 23 milyar 414 milyon 690 bin lira oldu.

Bankalarda bulunan toplam YP mevduatı geçen hafta 267 milyar 480 milyon dolar düzeyinde gerçekleşirken, bu tutarın 228 milyar 81 milyon doları yurt içinde yerleşik kişilerin hesaplarında toplandı.

Yurt içi yerleşiklerin toplam YP mevduatında parite etkisinden arındırılmış veriler dikkate alındığında, 11 Eylül itibarıyla 1 milyar 802 milyon dolarlık artış görüldü.

Yurt içi yerleşiklerin tüketici kredileri arttı

Bankacılık sektöründe yurt içi yerleşiklerin tüketici kredileri, geçen hafta yüzde 0,63 artışla 6 trilyon 964 milyar 951 milyon 74 bin liraya yükseldi.

Söz konusu kredilerin 833 milyar 152 milyon 530 bin lirası konut, 41 milyar 442 milyon 796 bin lirası taşıt, 2 trilyon 593 milyar 171 milyon 141 bin lirası ihtiyaç kredileri, 3 trilyon 497 milyar 184 milyon 607 bin lirası ise bireysel kredi kartlarından oluştu.

Bankacılık sektörünün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası dahil toplam kredi hacmi de 11 Eylül ile biten haftada 136 milyar 477 milyon 766 bin lira artarak 27 trilyon 373 milyar 80 milyon 485 bin liradan 27 trilyon 509 milyar 558 milyon 251 bin liraya yükseldi.

Ekonomim

Bu artışlarla yine eylül ayı itibariyle benzinde ve motorindeki fiyat artışının Ocak-Eylül dönemi enflasyonuna doğrudan katkısının 1,69, ikincil fiyatlarla birlikte katkısının yüzde 7,6 olduğunu hesapladı.

Yıl sonuna kadar ÖTV sıfırlanabilir

Bu seviyelerin özellikle fiyatlama davranışlarını bozma ve ikincil fiyat artışlarına geçişin hızlanmasıyla sürdürülemez olduğunu belirten Yılmaz, bütçeye getireceği ilave yüklere katlanılarak önlem alınması gerektiğini belirtti. Yılmaz; yıl sonuna kadar ÖTV’nin sıfırlanmasını, tarım, sanayi gibi kullanım alanlarına göre yüzde 20 olan KDV’nin farklılaştırılarak yüzde 10’a kadar çekilmesini, dar gelirli kesimlere yönelik gıda, barınma ve eğitim sosyal destek ve yardımların artırılmasını, ve enerji maliyetleri artan reel sektörün enerji maliyetlerinin düşürülmesine yönelik bir destek mekanizması tasarlanmasını önerdi.

Enflasyon yüzde 31-32 bandına ulaşabilir

Motorin ve benzin başta olmak üzere enerji fiyatlarındaki artışların, kamu tarafından fiyatı belirlenen elektrik ve doğalgaz başta olmak üzere diğer ürünlerden de kaynaklandığını hatırlatan Hakkı Hakan Yılmaz, OVP’de belirlenen yüzde 28,4’lük tahminin üzerine çıkılarak yıl sonunda yüzde 31-32 bandında bir enflasyonun görülebileceğine işaret etti.

Akaryakıt fiyatlarındaki artışın doğrudan etkisi yanında, dolaylı etkileri ve o fiyatlama davranışlarına ve diğer mal ve hizmetlere geçiş süresinin kısalmasına işaret eden Yılmaz, “Bu yapı sürdürülebilir değil. Örneğin motorin yalnızca araç kullananların ödediği bir fiyat değildir; ekonominin neredeyse bütün üretim ve dağıtım zincirinin maliyet unsurudur. Dolayısıyla enerji fiyatlarındaki yükselişin ikincil fiyatlara geçiş süresi kısaldıkça, bugünkü zamlar yalnızca bugünün enflasyonunu değil, gelecek ayların enflasyonunu ve enflasyon beklentilerini de yukarı taşımaktadır” yorumunu yaptı.

Mehmet Kaya-Ekonomim

Kendine lider diyebilmen için; Ya yol açacaksın, ya da yoldan çekileceksin. Ancak tek adamlık iddiasında isen, güç devşirerek egonu şişirecek ve sonra da kurumunu, ülkeni batıracaksın

Dikkat ediyor musunuz, herkes siyasette tek adamlıktan şikâyet ediyor ama şikâyetçilerin çoğu da kendi şirketinde tek adam tutumunda… Gölgesinde ot dahi bitmesine izin vermeyen kurucu babalar, yönetim tepesine kurulup kararını delege etmeyen, her şeyi bilen, kadiri mutlak patronlar…

Tek adam olmak lidere ve şirkete ne sağlar? Lidere kısa süre için ikbal ama şirkete orta ve uzun vadede yıkım getirir. Her şeyi bilen tavrı, diğer yöneticilerden koşulsuz “biat” talebi, onu kibir abidesine çevirir. Ancak şirketin karar süreçleri kalitesi bozulur ve yönettiği her neyse, yıkılıverir.

HER YER “TEK ADAM”

Ekonomi gazetesi olarak ülkenin her köşesini dolaşıyoruz. Şirketlerinde; yönetişim ilkeleri üzerinden kurumsallaşma gayretinde olanlar kadar, “burada benim borum öter” tavrıyla hareket edenler var. Küçük dağları onlar yaratmış, büyüklerine de sponsormuşcasına yönetim kibriyle estirip duruyorlar.

Oysa mezarlıklar, kendilerini vazgeçilmez sananların isimleriyle doludur ve bu ‘tek adamlar’ sanki sonsuza dek hüküm süreceklermiş gibi, yerlerini alacak olanlara yetki devrinde cimri davranıyorlar. Ancak söz siyasete gelince, parti liderliğinde, kamu yönetiminde ‘tek adam’ eleştirisindeler.

2 SORU 2 CEVAP / Tek adamlığa dair…

Tek adamlık nasıl oluşur?

Kendilerine atfettikleri güçlerle egoları şişmeye başlıyor. Kazanılan başarıları da kendilerine adresliyorlar. Etrafında da kraldan çok kralcı tipler biriktiriyor ve kendilerine kutsallık atfediyorlar.

Tek adamlardan nasıl kurtulunur?

Ona kutsiyet atfetmeyerek… Hatalı kararlarını onaylamak yerine itiraz ederek. Kurumsallaşmayı hakkıyla yapmaya gayret ederek. Haysiyetli davranıp terfi adına şişkin egosunu beslemeyerek…

NOT

TEK ADAM KARARLARININ NİTELİKSİZLİĞİ FATURASIYLA YÜZLEŞİR

Tek adamlık, karar süreçlerinde hız getirse de ortak akıl üretmenin önüne geçtiği için çok fazla risk barındırır. Kendisini; “leviathan” tavrıyla “kararları sorgulanamaz” noktasına taşıyan şirket patronları, daha sonra aldıkları kararların niteliksizliği faturasıyla yüzleşmek zorunda kalacaklardır.

TEK ADAM LÛGATI

Benciliderlik: Bencil kişiliğin liderlik kurumuyla buluşması sonucu aklın vicdanın terk edilişi

Şişkin ego: Düğüne gitse damat, cenazeye gitse tabut olma saplantısında olma hali

Tek adamlık: Tüm karar süreçlerini kendine bağlamak ve etrafında herkesten biat beklemek

Büyük usta: Öncelikle ustasını geçmek ve ardından kendini geçecek çırak yetiştirmek

Şeref OĞUZ-Ekonomim

Navlungo’nun kurucu ortağı ve CEO’su İsa Korkmaz, ağır gönderi lojistiğinde ciddi pazar boşlukları olduğunda dikkat çekerek, “Ülkemizdeki e-ihracatçıların büyük kısmı 0-5 kg arasındaki küçük paketlere ve ABD pazarına sıkışmış durumda. İhracat konusunda daha rekabetçi olmak adına farklı pazarları ve yeni fırsatları kovalamamız gerekiyor. Lojistiğin sürecin sonunda değil, en başında bir pazarlama silahı olarak kurgulanması gerekiyor” değerlendirmesinde bulundu. Korkmaz, ABD’nin Çin’e uyguladığı yaptırımların Türkiye’de birçok sektör için yeni fırsat kapıları aralayabileceğine dikkat çekerek, bu durumun e-ihracat tarafına da yansıyabileceğini kaydetti.

“İade süreçleri yeniden satış fırsatı olarak görülmeli”

Asset GLI Yönetim Kurulu Üyesi Avşar Dada, Avrupa’ya gönderilen paketlerde ortalama yüzde 38, Amerika’da ise yüzde 27-28 arasında iade oranlarının bulunduğuna dikkat çekerek, “Yani her 10 paketten yaklaşık 4’ü iade ediliyor. İade süreçlerini bir kayıp değil, ‘yeniden satış’ fırsatı olarak görmeliyiz. Örneğin Berlin’de iade edilen bir ürünün doğru lojistik partneri ve dijital stok yönetimi sayesinde depoda okutulup Sırbistan’daki başka bir müşteriye daha iyi fiyattan satabiliriz” ifadelerini kullandı.

Almanya’ya gönderilen paketlerde sadece navlun fiyatlarına odaklanılmaması gerektiğine vurgu yapan Dada, “Öncelikle ürün kategorisi, hedef müşteri segmenti eve teslimat ve tüketici alışkanlıklarının da göz önünde bulundurulması gerekiyor” şeklinde konuştu.

Yanlış lojistik seçimleri mağaza kapanmasına neden olabilir

Lojistiğin sadece bir maliyet kalemi değil, operasyonel bir yönetim süreci olduğunu ifade eden Korkmaz, ihracatçıların kendi depolarını açmaya çalışmasının veya uygunsuz depoları kullanmasının maliyetleri katladığını söyledi. İsa Korkmaz, online pazaryerlerinin hizmet kalitesi ve teslimat hızı konusunda bazı olumsuzluklar oluşturabileceğini, yanlış lojistik seçimlerinin ise mağazaların kapanmasına yol açabileceğine dikkat çekti.

Barış Sedef-Evrim Küçük-Ekonomim

Petrol fiyatlarının yaklaşık yüzde 1 değer kaybetmesi ve doların son dönemdeki yüksek seviyelerinden uzaklaşması altın fiyatlarını destekledi. Doların zayıflaması, dolar üzerinden fiyatlanan altını diğer para birimlerini kullanan yatırımcılar için daha cazip hale getiriyor.

Petrol fiyatlarındaki düşüş altını nasıl etkiliyor?

Pepperstone Araştırma Stratejisti Ahmad Assiri, petrol ile altın arasındaki ilişkinin önümüzdeki dönemde farklı bir görünüm kazanabileceğine dikkat çekti.

Assiri, petrol fiyatlarında sert bir düşüş yaşanmasının enflasyon ve faiz artışı beklentilerini aşağı çekebileceğini belirtti. Buna karşılık, jeopolitik gerilimin daha da tırmanmasının küresel ekonomi üzerindeki baskıyı artırarak resesyon riskini yükseltebileceğini ifade etti.

Mali disiplinin zayıflaması ve yüksek bütçe açıklarının faiz beklentilerinin önüne geçmesi halinde ise yüksek tahvil getirileriyle birlikte zayıf doların altın fiyatlarına destek verebileceği değerlendiriliyor.

Fed'in faiz kararı sonrası altın piyasası

ABD Merkez Bankası'nın (Fed) çarşamba günü faiz oranlarını artırması ve önümüzdeki aylarda yeni artışların gelebileceğine yönelik sinyal vermesi, altın piyasasının odağındaki başlıklardan biri oldu.

Faizlerin yüksek seyretmesi, faiz getirisi bulunmayan altının yatırımcılar açısından cazibesini azaltarak fiyatlar üzerinde baskı oluşturabiliyor.

Buna rağmen Goldman Sachs, Fed'in faiz artışına karşın 2027 sonu altın fiyatı tahminini 5.400 dolar seviyesinde tuttu. Banka, daha sıkı para politikasının altın rallisinin hızını kesebileceğini ancak yükseliş eğilimini tamamen sona erdirmesinin beklenmediğini belirtti.

Gözler İngiltere ve Japonya merkez bankalarında

Altın fiyatlarının yönü açısından küresel merkez bankalarının para politikaları da yakından izleniyor.

İngiltere Merkez Bankası (BoE), perşembe günü politika faizini sabit tutarken ilerleyen dönemde faiz artışına ihtiyaç duyulabileceği mesajını verdi.

Japonya Merkez Bankası'nın (BoJ) ise cuma günü politika faizini 31 yılın en yüksek seviyesine çıkarması ve enflasyon risklerine karşı ilave adımlar atabileceğine ilişkin sinyal vermesi bekleniyor.

Yüksek faiz altının önündeki önemli risklerden biri

Ahmad Assiri, mevcut yüksek faiz ortamının altının kısa vadeli yükseliş potansiyelini sınırladığını söyledi.

Bununla birlikte tahvil getirilerindeki yükselişin temel nedeninin faiz artışı beklentilerinden ziyade mali güvenin zayıflaması, savaş harcamalarının artması ve bütçe açıklarının genişlemesi olması halinde altın için farklı bir tablo oluşabileceğine işaret etti.

Bu durumda tahvil getirilerinin yükselmesiyle eş zamanlı olarak doların zayıflaması, değerli metal fiyatlarını destekleyen bir ortam yaratabilir.

Gümüş, platin ve paladyum da yükseldi

Değerli metallerin diğer üyelerinde de pozitif seyir görüldü.

Spot gümüş yüzde 0,7 artışla 65,61 dolara yükselirken haftalık bazda da kazanıma yöneldi.

Platin yüzde 1 yükselişle 1.785,80 dolara çıkarken paladyum yüzde 0,2 artışla 1.294,41 dolar seviyesine ulaştı.

Ekonomim

NTV'de yer alan habere göre motorinin litre fiyatında yarından itibaren geçerli olmak üzere 4,09 lira indirim yapılması bekleniyor.

Motorin fiyatları, son dönemdeki artışların ardından litre başına 100 liranın üzerine çıkmıştı. Beklenen indirimle birlikte fiyatlarda yeniden 100 lira seviyesinin altına dönüş öngörülüyor.

İndirimin ardından motorinin litre fiyatı ne kadar olacak?

İndirimin pompaya yansımasıyla birlikte motorinin litre fiyatının bazı illerde şu seviyelere gerilemesi bekleniyor:

İstanbul: 96,31 TL
Ankara: 97,41 TL
İzmir: 97,71 TL
Doğu illeri: 99,11 TL

Akaryakıt fiyatlarında güncel seviyeler, petrol fiyatları ve döviz kurundaki hareketlerin yanı sıra vergi düzenlemelerine bağlı olarak değişebiliyor.

Ekonomim

Rapora göre, 2026 yılının ocak-ağustos döneminde bankalara 516 bin keşideciye ait 9,8 milyon adet çek ibraz edildi. Bu çeklerin toplam tutarı 7 trilyon 483 milyar TL olarak gerçekleşti.

Geçen yılın aynı dönemine göre tekilleştirilmiş keşideci sayısı yüzde 2,2, çek adedi ise yüzde 1 azalırken, ibraz edilen çeklerin toplam tutarı yüzde 23 arttı.

Karşılıksız çek tutarı 233 milyar TL oldu

Yılın ilk sekiz ayında bankalara ibraz edildiği anda karşılıksız çıkan 29 bin 691 keşideciye ait 223 bin 912 çekin toplam tutarı 233 milyar TL olarak kaydedildi.

Karşılıksız işlemi yapılan çeklerin bir bölümü ise daha sonra ödendi. Bu kapsamda 13 bin 872 keşideciye ait 30 bin 826 çek için toplam 27 milyar TL ödeme gerçekleştirildi.

Karşılıksız çeklerin oranı yükseldi

Karşılıksız işlemi yapılan çek tutarının bankalara ibraz edilen toplam çeklere oranı geçen yıla göre arttı.

Ağustos ayında karşılıksız işlemi yapılan çeklerin ibraz edilen çeklere oranı tutar bazında yüzde 3,4, adet bazında ise yüzde 2,6 olarak gerçekleşti.

İstanbul ilk sırada

Ocak-ağustos döneminde karşılıksız işlemi yapılan çek tutarının en yüksek olduğu il İstanbul oldu. İstanbul'u sırasıyla Ankara, İzmir, Antalya ve Bursa takip etti.

Dünya

KONUŞMACI: ALİ ÇAKMAKÇI-KATKI SUNAN: SELAHATTİN İPEK MODERATÖR : ÖMER KÖKLÜCE

Yeminli Mali Müşavir Abdullah TOLU TRT HABER Ekonomi 7/24 Programında Yeni Çıkacak Olan Vergi Affı ve Yapılandırma Hakkında Detaylı Bilgiler Verdi.