Bölge bahar sezonuna hazır

Edremit Ticaret Odası (ETO) Başkanı Ahmet Çetin, tatil süresinin ekonomik canlılık açısından önemli bir fırsat sunduğunu belirtti. Kuzey Ege’nin bahar döneminde ayrı bir güzelliğe sahip olduğunu vurgulayan Çetin, "Bölgemiz, doğanın uyandığı harika bir dönemden geçiyor.

Gastronomi etkinliklerimiz, butik ve termal otellerimizle tüm vatandaşlarımızı bekliyoruz. Yaklaşık 20 bine yakın yatak kapasitesiyle hazırlıklar tamamlandı. İstanbul’a 3 saatlik mesafede olmamız büyük bir avantaj. 9 günlük süreçte 1 milyon kişinin Körfez bölgesine gelmesini tahmin ediyoruz. Ayrıca Almanya’nın Duesseldorf, Stuttgart ve Köln kentlerinden yapılacak uluslararası uçuşlarla yabancı turistleri de ağırlayacağız" ifadelerini kullandı.

Rezervasyonlarda artış yaşanıyor

TÜRSAB Balıkesir-Çanakkale Bölge Başkanı Fatih Ergün de kararın ardından turizmde hareketliliğin belirgin şekilde arttığını dile getirdi. Ergün, "Satışlarda, otobüs ve uçak bileti taleplerinde çok ciddi bir artış gözlemliyoruz. Otobüs firmaları şimdiden ilave seferler koymaya başladı. Bölgedeki otellerimizin hemen hemen yüzde 80-90 oranında doluluğa ulaşacağını öngörüyoruz. Doğa, termal ve kültür turları için bölgemiz büyük avantaj sunuyor. Bu bayram, bizim için sezon öncesi hazırlıklarımızı tamamlayacağımız erken bir sezon açılışı olacak" dedi.

Kuzey Ege’de tesisler hazır bekliyor

Edremit’ten başlayarak Burhaniye, Ayvalık, Gömeç ve Asos güzergahındaki tesislerde hazırlıklar sürerken, sektör temsilcileri bölgenin büyük şehirlere yakınlığı ve sunduğu uygun fiyatlı konaklama seçenekleri sayesinde tatil döneminden yüksek talep alacağını ifade ediyor.

Dünya

30 yıl süreyle satın alınacak

Yasa teklifine göre, bu kapsamda ilk aşamada, Sivas ve Karaman'da her biri 1000 MW olmak üzere toplam 2000 MW kurulu güce sahip güneş enerjisi santralinin kurulması planlanıyor. Yasa teklifinin gerekçesinde, tamamı dış finansman yoluyla gerçekleştirilecek söz konusu projelerin doğrudan yabancı yatırım niteliği taşıdığı ve uluslararası finans kuruluşları tarafından da destekleneceği belirtildi.

İnşa edilecek santrallerden üretilecek elektrik enerjisinin, 30 yıl süreyle Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EÜAŞ) tarafından satın alınacağı belirtilerek,

“Santraller için tahsis edilen alanların mülkiyeti EÜAŞ'da kalacak ve 30 yıllık sürenin sonunda EÜAŞ'ın santralleri bila bedel devralma hakkı olacaktır ” denildi. Yasa teklifinin gerekçesinde küresel enerji sektörünün iklim değişikliğinin etkileri, jeopolitik gerilimler ve tedarik zincirlerinde yaşanan aksaklıkların eş zamanlı olarak ortaya çıktığı bir dönemden geçtiğine dikkat çekilerek, şu değerlendirme yapıldı:

2053 net sıfır emisyon hedefi

“Böyle bir dönemde ülkemiz, enerji arz güvenliğinden taviz vermeden enerjide dışa bağımlılığımızı azaltacak ve 2053 net sıfır emisyon hedefine ulaşılmasını temin edecek politikalar yürütmektedir. Bu politikaların önde gelen unsurlarından birisi, yenilenebilir enerji kaynaklarından azami düzeyde faydalanılmasıdır. Başta güneş ve rüzgâr olmak üzere yenilenebilir enerji kaynaklarının ulusal enerji tüketimindeki payının artırılması ile yerli ve yenilenebilir kaynaklarımızın ekonomiye kazandırılması hedeflenmektedir. Paris Anlaşması sonrası ilan edilen 2053 net sıfır emisyon hedefi 12. Kalkınma Planında temel politika alanları arasında yer almakta olup enerji üretiminde karbon yoğunluğunun azaltılması ve yenilenebilir enerji yatırımlarının hızlandırılması stratejik öncelikleri oluşturmaktadır. Ayrıca, Türkiye Ulusal Enerji Planı ile yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılması, doğal gazın geçiş yakıtı olarak değerlendirilmesi, nükleer enerji ile enerji depolama ve hidrojen gibi ileri teknolojilerin sisteme entegrasyonu planlanmaktadır.

Tüm bu politikalar doğrultusunda, 2024 yılında Azerbaycan'da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesinin 29. Taraflar Konferansında ülkemizin güneş ve rüzgâr enerjisinde mevcut durumda yaklaşık 30 bin MW olan kurulu gücünü 2035 yılına kadar 120 bin MW'a çıkarma hedefi ilan edilmiştir. Diğer taraftan, ülkemizin 2035 yılı için belirlediği güneş ve rüzgâr kurulu güç hedeflerine ulaşmak için Yenilenebilir Kaynak Alanları yarışmalarının her yıl düzenlenmesi ve diğer ülkelerle büyük çaplı yenilenebilir enerji projelerine yönelik anlaşmalar imzalanması planlanmaktadır.”

Canan Sakarya-Dünya

Gıda güvenliği ve halk sağlığını güçlendirmeyi amaçlayan düzenlemede, özellikle okullarda sağlıklı beslenme uygulamaları öncelikli başlıklar arasında yer alıyor.

Okul kantinlerinde yeni satış kriterleri

Taslağa göre, okul öncesi eğitim kurumları ile ilkokul ve ortaokullarda yalnızca Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen beslenme kriterlerine uygun ürünlerin satışına izin verilecek. Bu kapsamda "okul gıdası" logosu bulunmayan ürünlerin kantinlerde yer almasına izin verilmeyecek.

Söz konusu uygulamayla, çocukların yüksek şeker ve yağ içeren gıdalara erişiminin sınırlandırılması ve daha dengeli beslenme alışkanlıklarının teşvik edilmesi hedefleniyor.

"Okul gıdası" logosu uygulaması ilk olarak 2019 yılında başlatılmış, ancak uygulama tarihi çeşitli nedenlerle birkaç kez ertelenmişti.

Ambalajlı ürünlerde yeni etiketleme dönemi

Düzenleme kapsamında ambalajlı gıdalarda da yeni bir etiketleme sistemine geçilmesi planlanıyor. Buna göre ürünlerin üzerinde, nişasta bazlı şeker ve toplam yağ miktarını gösteren renkli uyarı ibareleri yer alacak.

Böylece tüketicilerin ürün içeriklerini daha hızlı ve anlaşılır şekilde değerlendirebilmesi amaçlanıyor.

Un üretiminde zorunlu zenginleştirme yapılacak

Taslakta, gıda üretimine yönelik önemli bir düzenleme de yer alıyor. Buna göre tam buğday oranı yüzde 40'ın altında olan ekmeklik unlara vitamin ve mineral takviyesi yapılması zorunlu hale getirilecek. Bu adımla toplumda yaygın görülen besin eksikliklerinin azaltılması hedefleniyor.

Kurallara uymayanlara ceza kesilecek

Düzenlemeye aykırı hareket edenler için idari yaptırımlar da öngörülüyor. Un zenginleştirme yükümlülüğünü yerine getirmeyenlere 500 bin TL, ambalajlı ürünlerde uyarı ibaresi bulundurmayanlara ise 200 bin TL para cezası uygulanacak.

Ayrıca kurallara aykırı ürünlere el konulması ve mülkiyetlerinin kamuya geçirilmesi de gündeme gelebilecek.

Su güvenliğinde denetimler sıkılaşıyor

Kanun teklifiyle birlikte su güvenliği alanında da denetimlerin sıkılaştırılması planlanıyor. Sağlık Bakanlığı denetimindeki sulara ilişkin ihlallerin bir yıl içinde tekrarlanması halinde, mevcut cezalara ek yaptırımlar uygulanabilecek.

Dünya

Avrupa’nın haziran ayında faiz artırma hazırlığında olması ve ABD’de faiz indirimi beklentilerinin ortadan kalkması, altın üzerinde baskı oluşturuyor.

Altın, en son 31 Mart’taki işlemlerde 4.482 dolar seviyesini test etmişti.

Altın fiyatlarında son durum

İç ve dış piyasayı etkileyen altın ve döviz kurundaki değişimler merakla takip ediliyor. Vatandaşlar günün ilk saatlerinden itibaren “Gram altın, çeyrek altın, ons altın fiyatı bugün ne kadar?” araştırmaları yapıyor.

İşte 5 Mayıs 2026 Salı gününün ilk saatlerinde güncel altın fiyatları tablosu…

Güncel altın satış fiyatları

* Gram altın satış fiyatı: 6.594,18 TL

* Çeyrek altın satış fiyatı: 10.860,00 TL

* Yarım altın satış fiyatı: 21.720,00 TL

* Tam altın satış fiyatı: 43.202,81 TL

* Cumhuriyet altını satış fiyatı: 43.208,00 TL

* Gremse altın satış fiyatı: 108.338,34 TL

* Ons altın satış fiyatı: 4.534,76 dolar

Aleyna Harman-Dünya

Tüm türlerde tüketim düştü

Alt kalemler incelendiğinde düşüşün tüm hayvan türlerine yayıldığı görüldü. Sığır eti üretimi yüzde 11,5 azalışla 1 milyon 313 bin 7 ton olurken, koyun eti üretimi yüzde 8,1 gerileyerek 468 bin 470 ton olarak hesaplandı. Keçi eti üretimi yüzde 8,8 düşüşle 90 bin 744 ton, manda eti üretimi ise yüzde 6,3 azalarak 12 bin 909 ton seviyesinde gerçekleşti.

Üretim artış trendi sınırlı

Öte yandan uzun vadeli veriler, üretimde artış trendinin sürdüğünü ancak son yılda sert bir kırılma yaşandığını da gösterdi. Buna göre toplam kırmızı et üretimi 2016 yılında 1 milyon 303 bin 648 ton seviyesindeyken, 2025 itibarıyla 1 milyon 885 bin 130 tona ulaştı.

Üretim kompozisyonunda ise sığır eti ağırlığını korudu. 2025 yılında toplam üretimin yüzde 69,7’sini sığır eti oluştururken, koyun etinin payı yüzde 24,9, keçi etinin payı yüzde 4,8 ve manda etinin payı yüzde 0,7 olarak hesaplandı.

Mutluhan Yıldız-Dünya

Bazi Kanunlarda Deği̇şi̇kli̇k Yapilmasina Dai̇r Kanun Tekli̇fi̇ (1)

Kimler yararlanabilecek?

Düzenlemeden hem gerçek kişiler hem de tüzel kişiler (şirketler) yararlanabilecek. Yurt dışında bulunan para, döviz, altın, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları ile yurt içinde olup kayıt dışı kalan aynı tür varlıklar kapsam dahilinde. Beyanın 31 Temmuz 2027 tarihine kadar yapılması ve bildirilen varlıkların iki ay içinde Türkiye'deki banka veya aracı kurumlara transfer edilmesi ya da yurt içinde fiziki olarak bu hesaplara yatırılması zorunlu.

Vergi oranları nasıl belirlenecek?

Teklife göre vergi oranları, beyan edilen varlıkların tutulma süresine göre kademeli olarak hesaplanacak. Buna göre devlet iç borçlanma senetleri veya kira sertifikaları gibi araçlarda en az 5 yıl tutulacağı taahhüt edilen varlıklar için vergi oranı sıfır olarak uygulanacak. Memurlar.net'in aktardığına göre Süre kısaldıkça oran yükseliyor: 4 yıl taahhüt edenlere yüzde 1, 3 yıl taahhüt edenlere yüzde 2, 2 yıl taahhüt edenlere yüzde 3, 1 yıl taahhüt edenlere yüzde 4, hiç taahhüt vermeyenlere ise yüzde 5 oranında vergi uygulanacak. 1 Ocak 2027 ile 31 Temmuz 2027 tarihleri arasında yapılacak bildirimlerde bu oranlar yarım puan artırımlı uygulanacak.

Vergi incelemesi yapılmayacak...

Teklifin en dikkat çeken unsurlarından biri, şartlara uyan beyanlar için vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmaması öngörülmesi. Yani beyanda bulunulan varlıklar nedeniyle ilgili kişiler daha önce neden beyan etmedikleri gerekçesiyle soruşturma ya da cezayla karşılaşmayacak. Ancak bu güvencenin diğer mevzuat kapsamındaki tedbirlerin uygulanmaması anlamına gelmediği teklifin gerekçesinde özellikle vurgulanıyor.

Yurt içi kayıt dışı varlıklar da kapsam içinde

Düzenleme yalnızca yurt dışındaki varlıklarla sınırlı değil. Gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerinin Türkiye'de bulunmakla birlikte yasal defter kayıtlarına girmeyen para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları da 31 Temmuz 2027 tarihine kadar bankaya ya da aracı kurumlara bildirilebilecek. Bu varlıkların bildirim tarihinden itibaren banka veya aracı kurumlara yatırılması zorunlu tutuluyor.

İşte madde madde teklifte yer alan düzenlemeler:

Madde 1 - Vergi borcuna 72 ay taksit, 1 milyon TL'ye kadar teminatsız erteleme

Vergi ve diğer kamu borçlarını ödeme güçlüğü çeken mükellefler için önemli bir kolaylık geliyor. Mevcut düzenlemede azami 36 ay olan taksit süresi 72 aya çıkarılıyor. Teminat aranmaksızın ertelenebilecek borç tutarı ise 50 bin TL'den 1 milyon TL'ye yükseltiliyor. Düzenlemeyle mükelleflerin ödeme kapasitesinin artırılması ve kamu alacaklarının daha etkin tahsil edilmesi hedefleniyor.

Madde 2 - Türkiye'ye yerleşen varlıklı kişilere yüzde 1 veraset vergisi

Yurt dışı gelir vergisi istisnasından yararlanan kişilerin, bu istisna süresi içinde miras yoluyla edindikleri mal intikalleri için veraset vergisi oranı yüzde 1 olarak sabitlenecek. Genel veraset vergisi oranlarının çok altında belirlenen bu düzenlemeyle, varlıklı kişilerin ve uluslararası sermayenin Türkiye'ye yerleşmesinin teşvik edilmesi amaçlanıyor.

Madde 3 - Teknogirişim çalışanlarına hisse senedi istisnası iki katına çıkıyor

Teknogirişim şirketlerinde çalışanlara işverenlerince bedelsiz veya indirimli verilen pay senetlerindeki gelir vergisi istisnası sınırı, yıllık brüt ücretin bir katından iki katına yükseltiliyor. Ayrıca bu payların tam istisnayla elden çıkarılabilmesi için aranan 12 yıllık süre 6 yıla indiriliyor. Kademeli vergilendirme sistemi de yeniden düzenleniyor: Payların 2 yıl içinde satılması halinde istisna edilen verginin tamamı, 2-4 yıl arasında yüzde 75'i, 4-6 yıl arasında ise yüzde 25'i gecikme faizleriyle birlikte işverenden tahsil edilecek. Düzenlemeyle nitelikli iş gücünün elde tutulması ve teknoloji girişimciliği ekosisteminin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Madde 4 - Türkiye'ye yerleşenlere 20 yıl boyunca yurt dışı gelir vergisi istisnası

Türkiye'ye yeni yerleşen ve son 3 yılda Türkiye'de vergi mükellefi olmayan gerçek kişilerin yurt dışından elde ettikleri kazanç ve iratlar 20 yıl boyunca gelir vergisinden muaf tutulacak. Düzenlemenin 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren geçerli sayılması planlanıyor. Tedbirin amacı ülkeye döviz girişini artırmak ve Türkiye'yi uluslararası yatırımcılar için cazibe merkezi haline getirmek olarak açıklanıyor. Yurt içinde elde edilen gayrimenkul, menkul sermaye iradı ve değer artış kazançları bu istisna kapsamının dışında tutulacak.

Madde 5 - Nitelikli hizmet merkezi çalışanlarına gelir vergisi muafiyeti

En az 3 ülkede faaliyet gösteren ve gelirinin yüzde 80'ini yurt dışındaki ilişkili şirketlerden elde eden "nitelikli hizmet merkezi" statüsündeki şirketlerde çalışan personelin ücretlerinin brüt asgari ücretin 3 katını aşmayan kısmı (İstanbul Finans Merkezi'ndeki merkezler için 5 katı) gelir vergisinden muaf tutulacak. Bu çalışanlara ait kağıtlar damga vergisinden de istisna edilerek işverenlerin istihdam maliyetleri düşürülmek isteniyor.

Madde 6 - "Nitelikli Hizmet Merkezi" statüsü tanımlanıyor

Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu'na yeni bir madde eklenerek "Nitelikli Hizmet Merkezi" kavramı hukuki zemine oturtulacak. En az 3 ülkede aktif faaliyeti olan ve yıllık hasılatının en az yüzde 80'ini yurt dışındaki ilişkili şirketlerden elde eden sermaye şirketleri bu statüye hak kazanabilecek. Finansal danışmanlık, stratejik yönetim, risk yönetimi, teknoloji danışmanlığı gibi üst düzey hizmetlerin Türkiye'den koordine edilmesi hedefleniyor.

Madde 7 - Transit ticarette ve nitelikli hizmet merkezlerinde kurumlar vergisi indirimi yüzde 95'e çıkıyor

Yurt dışından alınan malın Türkiye'ye getirilmeden satılması şeklinde tanımlanan transit ticaret ile nitelikli hizmet merkezlerinin bu faaliyetlerden elde ettiği kazançlara uygulanacak kurumlar vergisi indirim oranı yüzde 95 olarak belirleniyor. İstanbul Finans Merkezi'nde katılımcı belgesiyle faaliyet gösteren kurumlar için bu oran yüzde 100, yani tam muafiyet anlamına geliyor. Düzenlemeyle döviz getirici faaliyetlerin teşvik edilmesi planlanıyor.

Madde 8 - İhracatçı üreticilerde kurumlar vergisi yüzde 9'a iniyor

Ürettikleri malları doğrudan ihraç eden imalatçı kurumların bu ihracattan elde ettiği kazançlara yüzde 9 oranında kurumlar vergisi uygulanacak. Mevcut yüzde 25 olan genel orana kıyasla 16 puanlık bir indirime karşılık gelen bu düzenleme, ihracat yapan ancak imalatçı olmayan diğer kurumları da kapsıyor: bu gruptaki şirketlerin ihracat kazançlarına yüzde 14 oranı uygulanacak (11 puan indirim). Düzenlemenin 2027 yılı ve sonrasındaki vergilendirme dönemlerinden itibaren geçerli olması öngörülüyor.

Madde 9 - Teşvikler asgari kurumlar vergisi hesabında matrahtan düşülecek

Transit ticaret, nitelikli hizmet merkezleri ve İstanbul Finans Merkezi kapsamında sağlanan kazanç indirimlerinin "Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi" matrahından düşülmesine imkan tanınacak. Böylece sunulan vergi teşviklerinin asgari vergi uygulaması nedeniyle fiilen etkisiz kalmasının önüne geçilmesi ve yatırımcılar için öngörülebilir bir vergi ortamı oluşturulması amaçlanıyor.

Madde 11 - Teknogirişim rozetine "paya dönüştürülebilir borç sözleşmesi" kolaylığı

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından "teknogirişim rozeti" verilmiş, halka açık olmayan şirketlerin paya dönüştürülebilir borç sözleşmeleri (convertible note) aracılığıyla yatırım almaları kolaylaştırılıyor. Bu sözleşmelere dayalı sermaye artırımlarında Türk Ticaret Kanunu'ndaki şarta bağlı sermaye artırımı hükümleri uygulanmayacak. Ayrıca "Dijital Şirket" statüsü kazanan girişimler, kuruluşlarından itibaren 3 yıl boyunca oda kayıt ücreti ve aidatından muaf tutulacak.

Madde 12 - İFM'deki gelir vergisi istisnası tüm katılımcılara genişliyor

İstanbul Finans Merkezi'nde yurt dışı tecrübesi bulunan personele sağlanan gelir vergisi istisnası şimdiye kadar yalnızca finansal kuruluş çalışanlarını kapsıyordu. Yapılacak değişiklikle bu hak İFM'deki tüm katılımcı kurum personeline tanınacak. Düzenlemeyle merkezin uluslararası yetenekler için çekim gücünün artırılması hedefleniyor.

Madde 13 - İFM'de kurumlar vergisi indirimi 2031'den 2047'ye uzuyor

İFM'deki finansal hizmet ihracatı kazançlarına uygulanan yüzde 100 oranındaki kurumlar vergisi indiriminin süresi 2031'den 2047 yılına kadar uzatılıyor. Ayrıca İFM katılımcısı finansal kuruluşların finansal faaliyet harçlarından muafiyet süresi de 5 yıldan 20 yıla çıkarılarak bölgedeki uzun vadeli yatırım güvencesi pekiştiriliyor.

Buna göre, mahsuplaşma işlemleri piyasa işletmecisi tarafından yürütülecek, üretim ve tüketim miktarları ise saatlik bazda mahsuplaştırılacak.

Düzenleme kapsamında, mahsuplaşmaya konu üretim ve tüketim tesislerinin aynı gerçek veya tüzel kişiye ait olması şartı korunurken, işlemler vergi kimlik numarası bazında gerçekleştirilecek. Üretim ve tüketim tesisleri, belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde grup bazlı olarak ilişkilendirilebilecek.

Yeni çerçevede, birden fazla tüketim tesisinin tek bir üretim tesisiyle eşleştirilebilmesine imkan tanınırken, aynı grup içinde yer alacak tüketim tesislerinin aynı abone grubunda bulunması gerekecek. Belirli koşullar altında farklı fatura dönemlerine sahip tesislerin de aynı grup içinde yer almasına izin verilecek.

Mahsuplaşma sürecinde üretimin tüketimi aşması durumunda ortaya çıkan ihtiyaç fazlası enerji miktarı saatlik bazda hesaplanacak. Bu kapsamda, üretim miktarının belirlenen bedelli üretim limitini aşması halinde aşan kısım sistem kullanım bedeline tabi tutulacak, bazı durumlarda ise ilgili mevzuat çerçevesinde Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması'na (YEKDEM) bedelsiz katkı olarak değerlendirilecek.

Bedelli üretim limitine ilişkin usuller netleşti

Düzenleme, bedelli üretim limitinin hesaplanması, takibi ve değişikliklerin kayıt altına alınmasına ilişkin usulleri de netleştiriyor. Bedelli üretim limitinin aşılması sonrasında mahsuplaşma devam ederken, ihtiyaç fazlası üretimin niteliği bu limit dikkate alınarak belirlenecek.

Mahsuplaşma işlemlerinde kullanılacak veriler, şebeke işletmecileri tarafından ölçüm noktalarından temin edilerek piyasa yönetim sistemine aktarılacak. Bu kapsamda, üretim ve tüketim verilerinin doğruluğundan ve zamanında sisteme girilmesinden şebeke işletmecileri sorumlu olacak.

Görevli tedarik şirketleri ise mahsuplaşma sonuçlarına göre lisanssız üretim tesislerine yapılacak ödemeleri gerçekleştirecek ve sistem kullanım bedeline ilişkin tahsilat süreçlerini yürütecek.

Öte yandan, üretim ve tüketim tesislerinin ilişkilendirilmesi için başvuruların ilgili şebeke işletmecilerine yapılması gerekecek. Başvuruların değerlendirilmesi, veri kontrolü ve sonuçların bildirilmesi süreçleri belirli takvimler çerçevesinde yürütülecek.

Düzenlemeyle birlikte, daha önce yürürlükte bulunan mahsuplaşma usul ve esaslarına ilişkin düzenlemeler yürürlükten kaldırıldı. Ayrıca 2026'ya ilişkin bedelli üretim limitine ilişkin geçiş hükmü de düzenleme kapsamında yer aldı.

Dünya

Son değerlendirmelerden biri Citi'den geldi.

Citi ekonomisti İlker Domaç tarafından hazırlanan rapora göre, Türkiye'nin fiyat istikrarı yolu belirsizliklerle dolu bir görünüm sergiliyor:

Değerlendirmeye göre Orta Doğu’daki savaşın tetiklediği yüksek enerji fiyatları, dezenflasyon sürecini zorlaştıran temel faktör olarak öne çıkıyor.

Domaç'ın analizine göre sektörel enflasyon beklentileri, fiyat düşüş hızının Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tahminlerinden daha yavaş olacağına işaret ediyor.

Raporda, sadece kur istikrarının beklentileri çıpalamak için yeterli olmayabileceği, rekabetçilik endişelerinin de sürece eşlik ettiği vurgulandı. Citi, doğrudan bir sıkılaşma (faiz artışı) için TCMB'nin iki ana koşulu izleyeceğini öngördü. Bunlardan ilki rezervler üzerindeki baskının sürdürülebilir hale gelmesi olurken, diğeri de yurt içi yerleşiklerin mevduat davranışlarında belirgin bir değişim yaşanması olarak kaydedildi.

Analiz, dezenflasyon hedefleri doğrultusunda para birimindeki değer kaybı hızında bir ayarlama ile birlikte faiz artışının da bir seçenek olduğunu belirtiyor.

Bloomberg HT

Dev alımlar dikkat çekiyor

BitMine, üst üste üçüncü haftada da 100 bin ETH’nin üzerinde alım gerçekleştirdi. Şirketin son haftada aldığı 101 bin 745 ETH’nin değeri 240 milyon doların üzerine çıktı. Bu alım, 2026 yılı içindeki en büyük işlemlerden biri olarak kayda geçti.

Toplam varlık 12 milyar doları geçti

Şirketin toplam Ethereum varlığı 5,18 milyon adedi aşarken, bu miktarın piyasa değeri 12,2 milyar dolara ulaştı. BitMine ayrıca 700 milyon dolar nakit rezerv ve yaklaşık 16 milyon dolar değerinde Bitcoin bulunduruyor.

Hisselerde karmaşık görünüm

BitMine hisseleri gün içinde yüzde 4’ten fazla değer kazanarak 22,91 dolar seviyesine yükseldi. Ancak yıl başından bu yana yüzde 15 düşüş yaşayan hisseler, son bir ayda yaklaşık yüzde 18 artış kaydetti.

Ethereum Foundation’dan doğrudan alım

Şirketin haftalık alımları arasında Ethereum Foundation’dan doğrudan yapılan 10 bin ETH’lik işlem de yer aldı. Ortalama 2 bin 292 dolar seviyesinden gerçekleştirilen bu satış, vakfın operasyonlarını ve topluluk projelerini finanse etmek amacıyla yapıldı.

Kurumsal ilgi artıyor

BitMine’ın düzenli alımları, Ethereum’a yönelik kurumsal talebin arttığını gösteriyor. Bu durum, piyasanın uzun vadeli beklentilerini yukarı yönlü etkileyen önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

“Kripto baharı başladı” yorumu

Şirketin Yönetim Kurulu Başkanı Tom Lee, kripto piyasasında yeni bir yükseliş döngüsünün başladığını savundu. Lee’ye göre yatırımcı güveni hâlâ zayıf görünse de fiyatların güçlenmesi bu sürecin başlangıcına işaret ediyor.

CLARITY yasası kritik rol oynayabilir

ABD’de gündemde olan CLARITY Act düzenlemesinin, kabul edilse de edilmese de piyasada yeni bir dönemi tetikleyebileceği ifade ediliyor. Bu gelişmenin kripto varlıklar üzerindeki etkisi yakından izleniyor.

Dünya

Petrol fiyatlarında sert yükseliş

Haftanın ilk işlem gününde petrol fiyatları yaklaşık yüzde 6 oranında artış kaydetti. İran’ın Hürmüz Boğazı’nda bazı gemileri hedef alması ve Birleşik Arap Emirlikleri’nde bir petrol limanında çıkan yangın, bölgedeki gerilimi tırmandırdı.

ABD’den deniz güvenliği hamlesi

Donald Trump’ın deniz taşımacılığını güvence altına almak amacıyla ABD Donanması’nı devreye sokma girişimi, dört hafta önce ilan edilen ateşkesten bu yana en ciddi gerilim başlıklarından biri olarak öne çıktı.

Stoklar kritik eşiklere yaklaşıyor

Goldman Sachs verilerine göre, küresel petrol stokları şu an dünya talebinin yaklaşık 101 gününü karşılayabilecek seviyede bulunuyor. Ancak bu seviyenin mayıs ayı sonuna kadar 98 güne kadar gerileyebileceği öngörülüyor.

Banka, kısa vadede toplam stokların minimum operasyonel seviyelere inmesinin beklenmediğini belirtirken, hızlı düşüş eğilimi ve bazı bölgelerde yaşanan arz kesintilerinin risk oluşturduğuna dikkat çekti.

Rafine ürün stoklarında da düşüş var

Küresel ticari rafine ürün stoklarında da belirgin bir azalma gözleniyor. ABD-İsrail’in İran’a yönelik saldırılarından önce yaklaşık 50 günlük talebi karşılayan stokların, şu anda 45 gün seviyesine kadar gerilediği ifade ediliyor.

Dünya

İngilizce iş jargonunda bu modelin üç kısa adı var: “dry promotion” (kuru terfi), “quiet promotion” (sessiz terfi), “vo­luntold” (gönüllü olmaya mec­bur bırakılma). Üçü de aynı ye­re çıkıyor: “Nasıl olsa sana ya­pay zekâ yardım ediyor artık. Verimliliğin arttı. Hadi sen şu sorumluluğu da al.” Bu oldu-bit­tiyle çalışanlar, yapay zekâ dev­riminin yatırımlarını ve görün­mez vergisini kendi emeğiyle ödüyor.

Sayılar ne diyor?

Amerikan ücret ve liderlik danışmanlığı şirketi Pearl Me­yer’in verisine göre, bütçe sıkış­tığında zam yerine unvan dağı­tan işverenlerin oranı 2018’de %8’di; 2023’te %13’e çıktı. Türk­çesi: “sıfır maliyetli terfi” yöne­tim sözlüğüne girdi.

Daha çarpıcı sinyaller Mart 2026’da yayımlanan, ABD’li üst yöneticileri kapsayan bir kariyer araştırmasında çıktı. ResumeBuilder’ın 866 iş lide­riyle yaptığı ankete göre şirket­lerin %54’ü, yapay zekâ yatırım­larını finanse etmek için çalı­şan ücret ve yan hak kalemlerini azalttıklarını ya da azaltacakla­rını açıkladı. Kalemlerin da­ğılımı ezber bozuyor: ikrami­yeden %61, hisse ödüllerinden %60, zamlardan %59, yan hak­lardan %53, hatta temel maaş­tan %43 kesinti gibi uygulama­lar ve planlar var.

Business Insider bu tabloya çarpıcı bir çerçeve koydu: Ça­lışanlar 2026 bordrolarını aç­tıklarında, yapay zekâ devrimi­nin kendi ceplerinden ödendiği­ni fark edecekler.

Akademi de aynı yere bakı­yor.

UC Berkeley Haas School of Business araştırmacılarının se­kiz aylık saha çalışması, üretken yapay zekânın işi hafifletmek yerine birçok çalışanda yoğun­laştırdığını gösteriyor. Üç me­kanizma çalışıyor:

lÇalışan, daha önce başka­sının işi olan görevleri gönüllü üstleniyor.

lİş, eskiden mola olan anlara; öğle yemeğine, toplantı öncesi­ne, akşamın bir saatine sızıyor.

lÇoklu görev kronikleşiyor.

“Benim işim” tanımı sessiz­ce genişliyor. Yönetici de bu ge­nişlemeyi verim sanıp yeni yük ekliyor. Yapay zekâ çalışanın yardımcısı olmaktan çıkıp, ka­pasitesinin sınırını silen bir me­kanizmaya dönüşüyor.

Asıl mesele devletin kasasındaki boşluk

Eğer yapay zekâ entegrasyonu artar ve bordrolardaki insan sa­yısı azalırsa, SGK primleri, gelir vergisi ve sosyal güvenlik sistemini ayakta tutan is­tihdam vergileri ne olacak?

Cevap, 6 Nisan 2026’da beklenmedik bir adresten geldi: OpenAI. Şirket 13 sayfalık politika belgesinde, Bill Gates’in 2017’de açtığı tartışmayı yeniden çağrış­tıran bir öneriye yer verdi: otomatikleştirilmiş emekle ilişkili vergiler. Yani bir ya­pay zekâ sistemi insan emeğinin yerini aldığında, sosyal güvenli­ği ve kamu gelirlerini nasıl tela­fi edeceğiz sorusu artık teknolo­ji şirketlerinin de gündeminde.

Brookings Enstitüsü Ocak 2026’da yayımladığı çalışma­da bu öneriyi daha nüanslı bi­çimde inceledi.

Temel ayrım şu: robotun ken­disini vergilemek yatırımı ka­çırabilir; robotun ya da yapay zekânın sunduğu hizmeti vergi­lemek ise tüketim üzerinden da­ha makul bir kamu geliri sağlaya­bilir. Yani bir lojistik şirketinin otonom araçlarını değil, otonom teslimat hizmetinin son kullanı­cıya satışını vergilendirmek.

Yapay zekâ yaygınlaştıkça baş­ta iş dünyası, çalışma koşulları ve vergi sistemleri olmak üzere çok sayıda yapının yeniden ta­sarlanması gerekecek. Çünkü ofisteki hesap artık daha çıplak: Yapay zekâ hızı artırıyor, ama o hızın bedeli çoğu zaman çalışa­nın zamanından, maaşından ve güven duygusundan çıkıyor.

Kurumlar bu kazancı yal­nızca maliyet azaltma hane­sine yazarsa, kısa vadede bi­lanço rahatlar; uzun vadede bağlılık, adalet ve kamu den­gesi aşınır. Sessiz terfi, sessiz sömürüye dönüşmeden yeni çalışma sözleşmesi kurulmalı.

Ufuk Tarhan-Dünya

Çin'in rakipleri yok eden stratejisi

Çin nadir toprak elementlerinde güçlü olmakla yetinmeyerek rakiplerini de yok etti. Bunun için Çin tarafından kontrol edilen Asya Metal Endeksi'ni (AMI) kullanıldı. Bu endeks yıllarca nadir toprak elementlerinde küresel fiyatlandırma ölçütü olurken hem arzı hem de fiyat referansını kontrol eden Pekin, böylece fiyatları kendi stratejik çıkarlarına göre belirleyebilecek konuma ulaştı. Oilprice'ın analizine göre, Batı'da yeni projeler ortaya çıktığında fiyatlar düşürülerek küresel piyasa ucuz ürünle dolduruldu. Böylece yatırımlar kârsız hale geldi, projeler durdu veya şirketler iflas etti.

2000'lerin başı, 2010-2011 ve 2015-2016 dönemlerinde aynı döngü tekrarlandı. Batı her yeni girişimde sermaye kaybederken Çin'in nadir toprak elementlerindeki tekel gücü daha da pekişti. 2010'da Çin ile Japonya arasındaki Senkaku Adaları krizi, nadir toprak elementlerinin ilk kez açık bir jeopolitik araç olarak kullanılmasına yol açtı. Çin'in Japonya'ya sevkiyatları durdurmasıyla fiyatlar kısa sürede fırladı. Disprosyum oksit gibi bazı ürünlerin fiyatı birkaç yıl içinde 10 kattan fazla arttı.

Birçok girişim kapandı ve şirketler iflas etti

Bu artış büyük yatırım dalgası yaratırken ABD, Kanada ve Avustralya'da yeni projeler başlatıldı. Ancak kriz yatışınca Çin ihracat kısıtlamalarını gevşetip piyasayı arzla doldurdu, fiyatlar hızla çöktü. Yüksek maliyetli projeler finansman bulamadı, birçok girişim kapandı ve önemli şirketler iflas etti. Süreç, Çin dışında bağımsız bir nadir toprak tedarik zinciri kurmanın imkansız hale geldiğini gösterirken, bu döngü her seferinde yatırımların çekilmesine ve rekabetin ortadan kalkmasına yol açtı.

Fiyat baskısından kurtulabilen az sayıdaki girişim ise bu kez teknoloji ve ekipman bağımlılığıyla karşılaştı. İşleme süreçlerinde kullanılan kritik teknoloji ve bakım bilgisi de büyük ölçüde Çin'in kontrolünde. Böylece sadece fiyat rekabetinde değil, teknoloji, süreç bilgisi ve tedarik zinciri bağımsızlığında da diğer şirketler geri kalırken Çin'in üstünlüğü daha da pekişti.

Talep yapısı değişmeye başladı

Ancak son dönemde artan jeopolitik riskler ve savunma politikaları nedeniyle talep yapısı değişmeye başladı. Analistlere göre nadir toprak elementlerine olan küresel talebin önümüzdeki on yılda 3-5 kat artması bekleniyor. Bu büyümenin arkasında ise piyasa koşullarından çok savunma ve ulusal güvenlik ihtiyaçları bulunuyor.

Nadir topraklar kritik sektörlerin temel girdisi oldu

Bu dönüşüm, veri merkezleri ve yapay zekâ altyapısını büyüten Microsoft, savunma sistemlerinde nadir toprak elementlerine bağımlı RTX Corporation, havacılık ve otomasyon teknolojileri geliştiren Honeywell gibi büyük sanayi ve teknoloji şirketlerinde de etkisini gösteriyor. Nadir topraklar artık ticaret konusu değil, kritik sektörlerin temel girdisi olarak görülüyor.

Nadir toprak tedarik zincirinde yeni bir dönem

Öte yandan Çin'in üretiminin önemli bölümünü iç tüketimde kullanmaya başlaması ve ABD'nin 2027'de yürürlüğe girecek savunma tedarik kuralları, Çin dışı kaynaklara yönelik talebi yapısal olarak artırabilecek unsurlar arasında değerlendiriliyor. Analistlere göre bu gelişmeler, küresel nadir toprak tedarik zincirinde yeni bir dönemin başlayabileceğine işaret ediyor.

Şeyda Karaca-Dünya

İşler yolunda iken her şeyin böyle devam edeceği gafleti kaplar zihinleri… İşler kötüye giderken de bunun süreceği umutsuzluğu... Oysa tarih göstermiştir ki; “Ne dem baki ne gam baki...”

1- SORUN: Yahya Kemal Beyatlı; Rindlerin Akşamı şiirinde akşamdan söz açar bize; “Dönülmez akşamın ufkundayız, vakit çok geç / Bu son fasıldır ey ömrüm, nasıl geçersen geç!” Bu, gölgelerin uzun vurduğu halin ifadesidir ve bir yerde gölgeler uzun vurmaya başlamışsa, akşam yakındır.

2- ETKİSİ: Belki de umuda duyulan ihtiyaç arttığından olsa gerek; her iyi veriyi, fazlasıyla hayra yormaya başladık. Misal konut satışları artıyorsa, “halkın parası var ki satılıyor” tesellisine sığınıyoruz. Oysa şimdiki OVP yüzünden sistemin fazlaca parası olana yaradığını görmüyoruz.

SAHTE REFAH NE KADAR SÜRER?

3- ÇÖZÜM: Sabahın ilk ışıklarına dek süren balo gibi düşünün şu andaki durumu... Yüksek enflasyon ortamında satışların arttığından dem vurarak “dünyadaki en başarılı ekonomiyiz” söylemini kimilerinin doğru bulmasını nasıl izah edeceğiz? Hani kriz vardı? Bu kriz değil, çürüme…

4- YÖNTEM: Sahte refah sona yaklaşırken büyük kutlama yaşanması gerçeğindeyiz. Yüksek enflasyon, zaten gelecek beklentisini karartıyor. Öncelikle son enflasyon rakamıyla raf ömrü dolan OVP’den vazgeçip, yeniden üretimi baş tacı edecek politikalara ağırlık vermeli. Sonra gelir dağılımını onarmalı.

İKİ SORU İKİ CEVAP / BALO HAVASINA DAİR…

Sahte refah nedir?

Kazandığından fazlasını harcamak ki borç doğurur. Ürettiğinden fazlasını tüketmek ki bu ithalatı patlatır. Balo havasında, el parasıyla düğün dernek yaratılır. Ta ki değirmenin suyu bitene kadar...

Sahte refahın faturası?

Hayatın gerçeği bize göstermiştir ki faturayı, refahtan pay alsın almasın, herkes öder. Özellikle de refahtan az yararlananlar, daha fazla öder. Sahte refahın tertipçileri ödeme zamanı buharlaşıverir.

NOT

BU DA GEÇER YA HÛ

Ekonomi şu anda inişte... Tüm şartları kötüye giderken tanık olduğum yüzlerce öyküden biliyorum ki bu böyle devam etmeyecek, düzeleceğiz. Zira kötü yönetime rağmen canla başla gayret edenleri görüyorum. Zaten demiyor muyuz; “bu da geçer ya hû.” Geçecek ama bedelini ödetip geçecek…

BALO HAVASI SÖZLÜĞÜ

Üretmeden tüketmek: Herkesin üretilenden daha fazla pay alma odağında hareket etmesi

Kazanmadan harcamak: Beraberinde borç krizi üretir ve bir süre sonra borcu borçla döndürürsün

İçimizdeki Belçikalılar: Gelirden en fazla payı alan 17 milyon civarındaki enflasyonzade kesim

Balonun faturası: Balo bittiğinde refahtan en az pay alan kesimlere ödettirilen bedel

Şeref OĞUZ-Ekonomim

Sayı:E-27575268-105[Mük.298-2024-533]-175780

23.03.2026

Konu:SPK Lisansına Sahip Bağımsız Denetim Şirketinin Faaliyetlerine Uygulanacak Kurumlar Vergisi Oranı ve Enflasyon Düzeltmesi Hk.

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden;

- Şirketinizin bağımsız denetim, mali danışmanlık ve finansal danışmanlık faaliyetlerinde bulunduğu,

- Halka açık olmayan veya bankacılık faaliyetinde bulunmayan kurumların bağımsız denetim faaliyetinin, Kamu Gözetimi Kurumundan (KGK) alınan lisans kapsamında yürütüldüğü,

- Halka açık olan veya bankacılık faaliyetinde bulunan şirketlerin bağımsız denetimini yapabilmek için KGK lisansına ilaveten ilgili Sermaye Piyasası Kurumuna (SPK) veya Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan da lisans alınmasının zorunlu olduğu,

- Şirketinizin 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında denetim faaliyetinde bulunduğu

belirtilerek, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu kapsamında kurumlar vergisi oranınızın ne olacağı ile 213 sayılı Vergi Usul Kanununun geçici 33 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan kâr/zarar farkını kurum kazancınızın tespitinde dikkate alıp almayacağınız hususlarında Defterdarlığımız görüşünü talep ettiğiniz anlaşılmaktadır.

I- KURUMLAR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN:

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 32 nci maddesinin birinci fıkrasında; "(7394 sayılı kanunun 25 inci maddesiyle değişen fıkra; Yürürlük: 2023 yılı vergilendirme dönemi kurum kazançlarına uygulanmak üzere 15.04.2022) Kurumlar vergisi, kurum kazancı üzerinden (7456 sayılı kanunun 21 inci maddesiyle değişen ibare; Yürürlük: 1/10/2023 tarihinden itibaren verilmesi gereken beyannamelerden başlamak üzere; kurumların 2023 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlarına, özel hesap dönemine tabi olan kurumların ise 2023 takvim yılında başlayan özel hesap dönemi ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlarına uygulanmak üzere 15.07.2023) %25 oranında alınır. Şu kadar ki bankalar, 6361 sayılı Kanun kapsamındaki şirketler, elektronik ödeme ve para kuruluşları, yetkili döviz müesseseleri, varlık yönetim şirketleri, sermaye piyasası kurumları ile sigorta ve reasürans şirketleri ve emeklilik şirketlerinin kurum kazançları üzerinden kurumlar vergisi (7456 sayılı kanunun 21 inci maddesiyle değişen ibare; Yürürlük: 1/10/2023 tarihinden itibaren verilmesi gereken beyannamelerden başlamak üzere; kurumların 2023 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlarına, özel hesap dönemine tabi olan kurumların ise 2023 takvim yılında başlayan özel hesap dönemi ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlarına uygulanmak üzere 15.07.2023) %30 oranında alınır." hükmü yer almaktadır.

Diğer taraftan, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun;

- "Sermaye piyasası faaliyetleri" başlıklı 34 üncü maddesinde, "(1) Sermaye piyasası faaliyetleri, sermaye piyasası kurumlarının bu Kanun kapsamındaki faaliyetleri, bu Kanun kapsamına giren yatırım hizmetleri ve faaliyetleri ile bunlara ek olarak sunulan yan hizmetlerden oluşur.",

- "Sermaye piyasası kurumları" başlıklı 35 inci maddesinde, "(1) Bu Kanuna göre faaliyette bulunabilecek sermaye piyasası kurumları aşağıda gösterilmiştir:

...

c) Sermaye piyasasında faaliyette bulunacak bağımsız denetim, değerleme ve derecelendirme kuruluşları

..."

hükümlerine yer verilmiştir.

Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, şirketiniz 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununda sayılan sermaye piyasası kurumları arasında yer aldığından, 1/1/2023 tarihinden itibaren elde ettiğiniz kurum kazançlarınızın tamamına uygulanacak kurumlar vergisi oranının %30 olarak dikkate alınması gerekmektedir.

II- VERGİ USUL KANUNU YÖNÜNDEN:

213 sayılı Vergi Usul Kanununun;

- Mükerrer 298 inci maddesinde, "A) Malî tablolarda yer alan parasal olmayan kıymetler aşağıdaki hükümlere göre enflasyon düzeltmesine tâbi tutulur.

1.Kazançlarını bilanço esasına göre tespit eden gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri fiyat endeksindeki artışın, içinde bulunulan dönem dahil son üç hesap döneminde %100'den ve içinde bulunulan hesap döneminde % 10'dan fazla olması halinde malî tablolarını enflasyon düzeltmesine tâbi tutarlar. Enflasyon düzeltmesi uygulaması, her iki şartın birlikte gerçekleşmemesi halinde sona erer.

Kapsama giren mükellefler, geçici vergi dönemlerinin sonu itibarıyla malî tabloları düzenlemek ve enflasyon düzeltmesi yapmak zorundadırlar. Geçici vergi dönemlerinde yukarıda belirtilen oranların tespitinde, son üç hesap dönemi yerine üçer aylık dönemlerin son ayı dahil önceki otuzaltı ay ve içinde bulunulan hesap dönemi yerine son oniki ay dikkate alınır. Bir hesap dönemi içindeki geçici vergi dönemlerinin herhangi birinde düzeltme yapılması halinde takip eden geçici vergi dönemlerinde ve içinde bulunulan hesap dönemi sonunda da düzeltme yapılır.

...",

- Geçici 33 üncü maddesinde, "Geçici vergi dönemleri de dahil olmak üzere (...) ve 2022 hesap dönemleri (kendilerine özel hesap dönemi tayin edilenlerde 2022 ve 2023 yılında biten hesap dönemleri itibarıyla) ile 2023 hesap dönemi geçici vergi dönemlerinde mükerrer 298 inci madde kapsamındaki enflasyon düzeltmesine ilişkin şartların oluşup oluşmadığına bakılmaksızın mali tablolar enflasyon düzeltmesine tabi tutulmaz.

...

31/12/2023 tarihli mali tablolar, enflasyon düzeltmesi şartlarının oluşup oluşmadığına bakılmaksızın enflasyon düzeltmesine tabi tutulur. Yapılan enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan kâr/zarar farkı geçmiş yıllar kâr/zararı hesabında gösterilir. Bu şekilde tespit edilen geçmiş yıl kârı vergiye tabi tutulmaz, geçmiş yıl zararı zarar olarak kabul edilmez.

Bankalar, 21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu kapsamındaki şirketler, ödeme ve elektronik para kuruluşları, yetkili döviz müesseseleri, varlık yönetim şirketleri, sermaye piyasası kurumları, sigorta ve reasürans şirketleri, emeklilik şirketleri, tasfiye ve iflas hallerindeki şirketler, 8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki iktisadi devlet teşekkülleri ile kamu iktisadi kuruluşları tarafından geçici vergi dönemleri de dahil olmak üzere 2024 ve 2025 hesap dönemlerinde yapılan enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan kâr/zarar farkı, kazancın tespitinde dikkate alınmaz...",

- Geçici 37 nci maddesinde, "2025 hesap dönemi ile geçici vergi dönemleri de dahil olmak üzere 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde (kendilerine özel hesap dönemi tayin edilenlerde 2026, 2027 ve 2028 yılında biten hesap dönemleri itibarıyla) mükerrer 298 inci madde kapsamındaki enflasyon düzeltmesine ilişkin şartların oluşup oluşmadığına bakılmaksızın mali tablolar enflasyon düzeltmesine tabi tutulmaz. Bu fıkra kapsamında belirlenen dönemleri geçici vergi dönemleri de dahil olmak üzere üç hesap dönemine kadar uzatmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.

...

Bu madde hükümleri, geçici 33 üncü maddenin dördüncü fıkrası kapsamında olan mükellefler hakkında da uygulanır.

..."

hükümleri yer almaktadır.

Ayrıca, 2023 hesap dönemi sonu ve müteakip dönemlerde yapılacak enflasyon düzeltmesinin usul ve esaslarına ilişkin olarak 555, 560, 563, 582 ve 587 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğlerinde açıklamalar/düzenlemeler yapılmış; 165, 170, 175, 176, 181, 187, 191, 192 ve 196 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Sirkülerlerinde de ilave açıklamalara ve örnek uygulamalara yer verilmiştir.

Bu kapsamda, 555 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin;

- "Enflasyon düzeltmesi yapacak olanlar" başlıklı 8 inci maddesinin birinci fıkrasında, "Enflasyon düzeltmesi, kollektif, adî komandit ve adî şirketler dâhil kazançlarını bilanço esasına göre tespit eden gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri tarafından yapılır. Bilanço esasına göre defter tutan kollektif, adî komandit ve adî şirketlerde enflasyon düzeltmesi bu şirketlerin bilançoları nezdinde yapılır. Kurumlar vergisi mükellefi olan iş ortaklıklarının da bilançoları enflasyon düzeltmesine tabi tutulur.

...",

- "Cari dönem kârı/zararı" başlıklı 38 inci maddesinde; "(1) 2024 hesap dönemine ait vergi matrahı, düzeltilmiş bilançoya göre tespit edilecektir.

(2) Geçici vergi dönemleri ve hesap dönemi sonu itibarıyla oluşan kâr ya da zarar, "Enflasyon Düzeltme Hesabı"nın bakiyesine göre bulunacaktır. "Enflasyon Düzeltme Hesabı"nın bakiyesi, "Enflasyon Düzeltmesi Kârları/Zararları" hesapları aracılığıyla "Dönem Kârı veya Zararı Hesabı"na devredilerek kapatılacak ve verilen bakiye türüne göre işletmenin dönem kâr ya da zararı görülmüş olacaktır.

(3) 28/12/2023 tarihli ve 32413 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7491 Sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 17 nci maddesi ile, 213 sayılı Kanunun geçici 33 üncü maddesinde yapılan düzenlemeye göre bankalar, 21/11/2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu kapsamındaki şirketler, ödeme ve elektronik para kuruluşları, yetkili döviz müesseseleri, varlık yönetim şirketleri, sermaye piyasası kurumları ile sigorta ve reasürans şirketleri ve emeklilik şirketleri tarafından geçici vergi dönemleri de dahil olmak üzere 2024 ve 2025 hesap dönemlerinde yapılan enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan kâr/zarar farkı kazancın tespitinde dikkate alınmayacaktır.

Bu hüküm uyarınca, bu mükellefler geçici vergi dönemleri de dahil olmak üzere 2024 ve 2025 hesap dönemlerinde bilançolarını enflasyon düzeltmesine tabi tutacak, ancak düzeltme sonucu oluşacak kar veya zararlarını dönem kazancının tespitinde dikkate almayacaklardır."

açıklamaları yer almaktadır.

Bunun yanı sıra, 213 sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasının (8) numaralı bendinde bulunan yetki kapsamında 582 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile 2025 hesap döneminin birinci, ikinci ve üçüncü geçici vergi döneminde, 587 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile de 2025 hesap döneminin dördüncü geçici vergi döneminde enflasyon düzeltmesi yapılmaması sağlanmıştır.

Ayrıca, 165 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Sirkülerinin "213 Sayılı Kanunun Geçici 33 üncü Maddesinin (7491 sayılı Kanunla Eklenen) Dördüncü Fıkrası Kapsamındaki Mükelleflerde Enflasyon Düzeltmesi" başlıklı 13 üncü maddesinin "13.1. Ortak Hususlar" başlıklı bölümünde; "213 sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrası ve geçici 33 üncü maddesi ile 555 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği uyarınca, kazançlarını bilanço esasına göre tespit eden gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri (mükerrer 298 inci maddenin (A) fıkrasının (7) numaralı bendi ve bu bendin uygulamasına ilişkin düzenlemeler saklı kalmak üzere) 2023 hesap dönemi sonunda ve düzeltme şartlarının gerçekleşmesine/varlığına bağlı olarak (geçici vergi dönemleri dâhil) izleyen hesap dönemlerinde enflasyon düzeltmesi yapmak zorundadır.

Bahse konu maddeler gereğince, mükerrer 298 inci maddenin (A) fıkrasının (7) numaralı bendi kapsamındakiler hariç olmak üzere, 2023 hesap dönemi sonuna ait bilançonun enflasyon düzeltmesine tabi tutulmasından kaynaklanan kâr vergiye tabi tutulmamakta, zarar ise zarar olarak kabul edilmemektedir. Diğer dönemlere ilişkin yapılan düzeltmeden kaynaklanan kâr/zarar ise ilgili dönem kazancının tespitinde dikkate alınmaktadır.

Ancak, mezkûr Kanunun geçici 33 üncü maddesinin 7491 sayılı Kanunla eklenen dördüncü fıkrasında;

- Bankalar,

- 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu kapsamındaki şirketler,

...

- Sermaye piyasası kurumları,

...

tarafından geçici vergi dönemleri de dâhil olmak üzere 2024 ve 2025 hesap dönemlerinde yapılan enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan kâr/zarar farkının, kazancın tespitinde dikkate alınmayacağı, bu fıkra kapsamında belirlenen dönemleri geçici vergi dönemleri de dâhil olmak üzere bir hesap dönemi kadar uzatmaya Cumhurbaşkanının yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.

Bu bağlamda, geçici 33 üncü maddenin mezkûr fıkrası kapsamında olan mükellefler tarafından 213 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde enflasyon düzeltmesi yapılması zorunlu olup, 2024 ve 2025 hesap dönemlerinde yapılan enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan kâr/zarar farkı mezkûr fıkra gereğince kazancın tespitinde dikkate alınmayacaktır.

..." açıklamaları yer almaktadır.

Bu minvâlde, 213 sayılı Kanunun geçici 33 üncü maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında olan şirketinizin, 2024 hesap döneminde enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan kâr/zarar farkını, kazancın tespitinde dikkate almaması icap etmektedir.

Diğer taraftan, 582 ve 587 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri kapsamında 2025 hesap döneminin geçici vergi dönemlerinde, 213 Sayılı Kanunun geçici 37 nci maddesi hükmü gereği ise 2025 hesap dönemi sonu ile geçici vergi dönemleri dâhil 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde, mali tablolarınızın enflasyon düzeltmesine tabi tutulmaması gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

1-) Kanunun Menkul Sermaye İratlarında İstisna başlıklı 22’nci maddesinin 4’üncü fıkrasında yer alan vergi istisnası için gerekli olan ödenmiş sermayeye sahip olma oranı %50 den %20‘ye indirilerek yararlanabileceklerin kapsamı genişletilmektedir.

2-) Kanunun Diğer İndirimler başlıklı 89’uncu maddesinin birinci fıkrasının (13) numaralı bendinde, Türkiye'de yerleşmiş olmayan kişilerle, işyeri, kanuni ve iş merkezi yurt dışında bulunanlara Türkiye’de verilen ve münhasıran yurt dışında yararlanılan mimarlık, mühendislik, tasarım, yazılım, tıbbi raporlama, muhasebe kaydı tutma, çağrı merkezi, ürün testi, sertifikasyon, veri saklama, veri işleme, veri analizi gibi hizmetlerden elde edilen kazanca uygulanan % 80’lik vergi istisna oranı %100 olarak belirlenmektedir.

Kurumlar vergisi kanununda yapılan düzenleme;

1-) Kanunun istisnalar başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, yurt dışı iştirak kazançları istisnasında, iştirak edilen kurumun ödenmiş sermayesinin en az

%50 sine sahip olma şartı %20’ye indirilmiş, uygulanmakta olan istisna oranı %50 oranında %80’e yükseltilmiştir.

2-) Kanunun Diğer İndirimler başlıklı 10’uncu maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendinde, Türkiye'de yerleşmiş olmayan kişilerle, işyeri, kanuni ve iş merkezi yurt dışında bulunanlara Türkiye’de verilen ve münhasıran yurt dışında yararlanılan mimarlık, mühendislik, tasarım, yazılım, tıbbi raporlama, muhasebe kaydı tutma, çağrı merkezi, ürün testi, sertifikasyon, veri saklama, veri işleme, veri analizi gibi hizmetlerden elde edilen kazanca uygulanan % 80’lik vergi istisna oranı %100 olarak belirlenmektedir.

Yürürlük tarihi: 01.01.2026 tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönemleri gelir ve kazançlarına uygulanmak üzere 30.04.2026 dır.

Bilgilerinize sunarız.
Ş.A. Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.

Türkiye’de serbest bölgeler, 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu ile düzenlenmekte olup, söz konusu Kanun ile serbest bölgelerde faaliyet gösteren yatırımcılar çeşitli teşvik ve desteklerden yararlanabilmektedir.

Makalemizde bu teşvik ve destek unsurlarından “Kurumlar Vergisi İstisnası” son mevzuat değişiklikleri çerçevesinde ele alınacaktır.

Serbest Bölgelerde Faaliyette Bulunan Mükelleflere Yönelik Kurumlar Vergisi İstisnası Nerede Düzenlenmiştir?

Serbest bölgede faaliyet gösteren mükelleflerin ruhsat kapsamında yürütmüş oldukları faaliyetlerden elde ettikleri kazançlara yönelik kurumlar vergisi istisnası, 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu’nun Geçici 3’üncü maddesinde düzenlenmiştir. Madde metninde yer alan kazanç istisnasına yönelik düzenlemenin iki ayrı fıkrada hüküm altına alındığını belirtmekte fayda var. İkili bir düzenlemenin ortaya çıkmasının temel nedeni, yasa koyucunun belirli bir tarihten önce alınmış olan ruhsatlardan kaynaklı hakları korumak istemesidir. Madde metninde yer alan ikinci fıkrada 2025 ve 2026 yılı kazançlarına uygulanmak üzere sırasıyla 7524 ve 7577 sayılı Torba Yasalar ile iki düzenleme yapılmıştır.

Mezkur Kanun’un Geçici 3’üncü maddesinin kazanç istisnasına yönelik nihai durumu aynen aşağıdaki gibidir:

“Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih (06/02/2004) itibarıyla bu Kanuna göre kurulan serbest bölgelerde faaliyette bulunmak üzere ruhsat almış mükelleflerin;

a) Bu bölgelerde gerçekleştirdikleri faaliyetleri dolayısıyla elde ettikleri kazançları, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih (06/02/2004) itibarıyla faaliyet ruhsatlarında belirtilen süre ile sınırlı olmak üzere gelir veya kurumlar vergisinden müstesnadır…

…

Avrupa Birliğine tam üyeliğin gerçekleştiği tarihi içeren yılın vergilendirme döneminin sonuna kadar;

a) Serbest bölgelerde üretim faaliyetinde bulunan mükelleflerin bu bölgelerde imal ettikleri ürünlerin yurt dışına (1.1.2025 tarihinden itibaren elde edilen kazançlara uygulanmak üzere 7524 sayılı yasa ile getirilen düzenleme, serbest bölge içine veya diğer serbest bölgelere (1.1.2026 tarihinden itibaren elde edilen kazançlara uygulanmak üzere 7577 sayılı yasa ile getirilen düzenleme) satışından elde ettikleri kazançları ile serbest bölgelerde, bakım, onarım, montaj, demontaj, elleçleme, ayrıştırma, ambalajlama, etiketleme, test etme, depolama hizmeti alanlarında faaliyette bulunan ve hizmetin tamamını Türkiye’de yerleşmiş olmayan kişilerle, işyeri, kanuni ve iş merkezi yurt dışında bulunanlara veren hizmet işletmelerinin, söz konusu hizmetlere konu malların serbest bölgelerden Türkiye’ye herhangi bir şekilde girişi olmaksızın yabancı bir ülkeye gönderilmesi şartıyla bu hizmetlerden elde ettikleri kazançları gelir veya kurumlar vergisinden müstesnadır…”

Yukarıda yer alan madde metninden de görüleceği üzere; 7524 ve 7577 sayılı Yasalar ile 3218 sayılı Kanun’un Geçici 3’üncü maddesinde yapılan değişikliklerin tamamı metnin 2’nci fıkrasında yapılmış olup 1’inci fıkraya bağlı haklar korunmuştur.

Son Düzenlemeler Çerçevesinde İstisna Uygulamasını Nasıl Dikkate Almalıyız?

Yukarıda da belirtmiş olduğumuz gibi madde metninde 7524 ve 7577 sayılı Torba Yasalar ile yapılan değişiklik kafaların karışmasına sebebiyet vermiş olabilir. Bu karmaşayı serbest bölge ruhsat tarihine bakarak kolay bir şekilde ortadan kaldırabilirsiniz.

Son değişikliklerden etkilenen belgeler, 06/02/2004’ten sonra düzenlenmiş olan belgelerdir. Eğer belge bu tarihten sonra düzenlenmiş ise bölgede üretim faaliyetinden bulunan mükellefler, imal ettikleri ürünlerin YALNIZCA yurt dışına, serbest bölge içine veya diğer serbest bölgelere satışından elde ettikleri kazançları için kurumlar vergisi istisnasından yararlanabilecek iken; 06/02/2004’ten önce düzenlenmiş olan ruhsatlara yönelik kazanç istisnası, ruhsatta belirtilen süre ile sınırlı olarak yeni kurallardan etkilenmeksizin belirlenecektir. Yani üretim faaliyetinden elde edilen kazanç (yurt içi ve dışı ya da serbest bölge içi ve dışı ayrımı yapılmaksızın) istisnaya konu edilebilecektir.

Adına belge düzenlenen mükelleflerin belge ruhsat tarihi 06/02/2004’ten sonra ait ise bu mükelleflerde kazanç istisnası, bölgede üretilen ürünlerin yurt dışına, serbest bölge içine veya bir başka serbest bölgeye gerçekleştirecekleri satışlardan elde edilen kazançla sınırlıdır. İstisna uygulamasındaki bu sınırlama 01/01/2026 tarihinden itibaren geçerlidir.

Örneğin; Çınar A.Ş. 2003 yılında serbest bölgede üretim faaliyetinde bulunmak üzere 30 yıllığına ruhsat almış ise bu ruhsatlara yönelik kazanç istisnası, 3218 sayılı Kanun’da 7524 ve 7577 sayılı Kanunlar ile yapılan değişiklikten etkilenmeksizin belirlenecektir.

Hakeza, İstanbul Defterdarlığı’nca verilen bir özelgede de 2003 yılında 30 yıl süreyle alınan ruhsatın 7524 sayılı Yasa ile getirilen değişiklikten etkilenip etkilenmeyeceği sorulmuş; özelge talebi “anılan Kanunun geçici 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine istinaden, serbest bölgede 08/12/2003 tarihinden itibaren geçerli faaliyet ruhsatınız kapsamında gerçekleştirdiğiniz üretim faaliyetlerinden elde ettiğiniz kazançlar için, satışların yurt içine veya yurt dışına yapılmasına bakılmaksızın, 6/2/2004 tarihi itibarıyla faaliyet ruhsatınızda öngörülen sürenin sonuna kadar kurumlar vergisi istisnasından yararlanmanız mümkün bulunmaktadır.” şeklinde cevaplanmıştır.

06/02/2024 Tarihinden Önce Alınmış Ruhsatlarda Süre Uzatımı İstisna Uygulamasını Etkiler mi?

Serbest bölgelerde faaliyette bulunmak üzere 6/2/2004 önce ruhsat almış mükellefler çeşitli nedenlerle belgede belirtilen ruhsat süresini bu tarihten sonra uzatmış olsalar bile bu belgelere tanınan kurumlar vergisi istisnası belgede belirtilen süreyle sınırlıdır. Süre uzatımı alınmış olması, istisna uygulamasını uzatmaz. Ancak, üretim faaliyetinde bulunanlar, yeni kurallar çerçevesinde kurumlar vergisi istisnasından yararlanabilir.

Sonuç itibariyle; serbest bölgede üretim faaliyetinde bulunmak üzere ruhsat almış mükellefler kurumlar vergisi istisnasından yararlanırken ruhsat tarihine dikkate etmelidir. 06/02/2004 tarihini istisna uygulamasında bir kilometre taşı olarak belirlemeli ve yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde kurumlar vergisi bakımından kazanç istisnasını ayrıştırmalıdır.

Banka kredisi ile arsa alan bir şirketin artırılan sermaye ile kredi borcunu kapatma hali, özelge bazında idari anlayışta peçeleme olarak kabul edilmiş ve faiz indirimi teşvikinden yararlanılamayacağı yönünde görüş oluşturulmuştur.

Önceki yazımda Kurumlar Vergisi Kanunu’nda şirketleri özkaynakla çalışmaya teşvik amacıyla ihdas edilmiş bulunan “nakit sermaye artırımı üzerinden faiz indirimi teşviki” düzenlemesini (md. 10/1-(ı) aktararak bu teşvikin uygulamasında karşılaşılan bir kısım sorunlara değinmiştim. Köşemin sınırları dolayısıyla değinemediğim diğer sorunlara ise bu yazımda devam ediyorum.

Yabancı kaynakla sermaye artırımına iştirak

Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10/1-ı maddesinde açıkça, ortaklar veya ortaklarla ilişkili olan kişilerce, kredi kullanmak veya borç almak suretiyle gerçekleştirilen sermaye artırımlarının, indirim hesaplamasında dikkate alınamayacağı hükmü yer almaktadır. Bu açık düzenleme nedeniyle, ortakların sermaye borcunu yabancı kaynakla karşılaması halinde faiz indiriminden yararlanılması mümkün değil. Ancak bu düzenlemenin hatalı olduğunu düşünüyorum. Zira bu düzenleme peçeleme halini önlemek amacıyla ihdas edilmiş, ancak ifrata kaçılmıştır. Düzenlemenin “kredi kullanılmak veya borç alınmak suretiyle” şeklinde değil, “ilişkili kişilerden kredi kullanılmak veya borç alınmak suretiyle” şeklinde olması gerekirdi. Sermaye artırımı sırasında nakdi olmayan, ancak artırıma katılmaması halinde pay oranı çok küçülecek veya azlık hakkını yitecek bir ortağın, ilişkisiz bir bankadan kredi alarak artırıma katılması halinde, bu ortakla sermaye artırımı yapan şirket cezalandırılmakta ve teşvikten yararlanma hakkı ortadan kalkmaktadır. Bu nedenle düzenleme ilişkisiz kişilerden borç alanlar yönünden Anayasa’ya (sözleşme, özel girişim özgürlüğü ve mülkiyet hakkına) aykırıdır. Ancak bu şekilde söz konusu teşvikten yararlanamayan şirketler için tek yol ihtirazi kayıtla beyanda bulunarak dava açmak ve davada Anayasa’ya aykırılığı ileri sürmektir.

Kira gelirlerinin pasifliği tartışması

30.6.2015 günü Resmi Gazete’de yayımlanan 2015/7910 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla, nakit sermaye artırımında faiz indirim oranı, gelirlerinin % 25 veya fazlası şirket faaliyetiyle orantılı sermaye, organizasyon ve personel istihdamı suretiyle yürütülen ticari, zirai veya serbest meslek faaliyeti dışındaki faiz, kâr payı, kira, lisans ücreti, menkul kıymet satış geliri gibi pasif nitelikli gelirlerden oluşan sermaye şirketleri için yüzde sıfır olarak uygulanması kararlaştırılmıştır.

İdari anlayışın, konuya ilişkin özelgelerden net olmadığı, şirketin faaliyet alanına itibar edilmeksizin kiralama gelirlerinin global bir anlayışla değerlendirilmesi eğiliminin varlığı görülmektedir. Faaliyet konuları arasında “kiralama” olan şirketlerin kira gelirlerinin faaliyet dışı, pasif gelir olarak nitelendirilmesi bence hatalıdır.

Konu Danıştay’ın bir kararında irdelenmiş ve şirketin ana sözleşmesinde faaliyet konularından birinin de kiralama faaliyeti olması nedeniyle elde edilen kira gelirlerinin pasif nitelikli gelir değil ticari kazanç olarak nitelendirilmesi gerektiği görüşüyle şirketin söz konusu faiz indirimi teşvikinden yararlanabileceğine karar verilmiştir.

Arsa veya arazi alımı

2015/7910 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile arsa veya arazi alımı için yapılan nakdî sermaye artırımı tutarına faiz indirimi teşvikinin uygulanmaması öngörülmüştür. Nakden artırılan sermaye tutarının arsa veya arazi alımına tahsis olunan kısmını aşan bölümü için faiz indirimi teşvikinden yararlanmak mümkündür. Bu arada belirtmeliyim ki, banka kredisi ile arsa alan bir şirketin artırılan sermaye ile kredi borcunu kapatma hali, özelge bazında idari anlayışta peçeleme olarak kabul edilmiş ve söz konusu teşvikten yararlanılamayacağı yönünde görüş oluşturulmuştur.

Kazanç yetersizliği ve tevsik

İndirim tutarının hesaplanmasında TCMB tarafından yararlanılan yıl için en son açıklanan ticari krediler faiz oranı dikkate alınacağından, idari anlayışta, sadece yıllık hesap dönemi itibarıyla bu indirimden yararlanılması mümkündür. Ancak kazanç yetersizliği nedeniyle indirim konusu yapılamayan tutarlar, izleyen hesap döneminde geçici vergi matrahlarının tespitinde indirim konusu yapılabilir.

İndirimden faydalanacak sermaye şirketlerinin, sermaye artırımı tutarının şirketin banka hesabına nakden yatırıldığına ilişkin işlemleri içeren ve banka şubesi tarafından onaylanmış banka hesap özetini kağıt ortamında veya elektronik ortamda kurumlar vergisi beyannamesi verme süresi içerisinde bağlı oldukları vergi dairelerine ibraz etmeleri gerekmektedir. Ancak artırımı izleyen yılarda aynı tevsikin gerek olmadığını düşünüyorum.

Sorun çok, ancak bu sorunların çoğu idarenin teşvik uygulamasından kaynaklanacak vergi kaybını en aza indirme çabası ile yarattığı suni sorunlar görünümü vermektedir.

Ekonomik gerçeklik

Gerek Alman Vergi İdaresi ve gerek Alman Danıştay’ı (BFH) transfer fiyatlandırması konu­sunu sadece hukuki ilişkideki fiyat/ücret seviyesi üzerinden ele almamaktadır. Aksine, grup şirketler arasındaki fonksiyon ve risk dağılımı, fiilen sunulan hizmetler ve işlemin yarattığı ekonomik fayda birlikte değer­lendirmektedirler.

Rutin fonksiyonlara sahip ve sınırlı risk üstlenen şirketle­rin, düşük ama istikrarlı bir kar marjı elde etmesi kuraldır. Yıl içinde marjların izlenmeyerek hedeften sapmaların ancak yıl sonunda fark edilmesi, karşıla­şılan önemli hatalardan biridir. Zira sapmaların zamanında dü­zeltilmemesi, idare tarafından yapılacak müdahaleyi ve buna bağlı çifte vergilendirme ris­kini artırmaktadır. Bu süreçte KDV ve gümrük etkilerinin de göz ardı edilmemesi gerekir.

İncelemelerin merkezinde fonksiyon devri ve grup içi hizmetler

Fonksiyon devri, en kritik risk alanlarından biridir. Bir fonksiyonun (örn. Ar-Ge veya satış yetkisinin) yurt dışına kaydırılması halinde yalnızca varlıklar değil, gelecekteki ka­zanç potansiyeli de bir “trans­fer paketi” olarak değerlendir. Bu durum çoğu zaman yüksek tutarlı matrah düzeltmelerine yol açmaktadır.

Grup içi hizmetlerde ise te­mel kriter “ekonomik fayda”­dır. Federal Alman Maliye Ba­kanlığı’nın 14.07.2021 tarihli rehberine göre, gerçekten su­nulmayan veya grup şirketine net bir fayda sağlamayan hiz­metler vergisel açıdan gider kabul edilmez. Özellikle mer­kezi yönetim hizmetlerinde, maliyet dağıtım anahtarları­nın ekonomik ve rasyonel ola­rak gerekçelendirilebilir ol­ması zorunludur.

Şekli değil, maddi savunma aracı olarak dökümantasyon

Transfer fiyatlandırmasın­da dokümantasyon yüküm­lülüklerinin salt bir formali­te olarak ele alınması, büyük bir yanılgı olur. Almanya’da­ki yasal güncellemeler teme­linde, ana dosya (master file) ve yerel dosya (local file) gibi belgelerle birlikte “işlem mat­riksi”nin inceleme talebinden itibaren 30 gün içinde vergi idaresine sunulması zorunlu­luğu getirilmiştir. Bilgi ve bel­gelerin süresinde teslim edil­memesi halinde yüksek bir para cezası söz konusu olur. Dolayısıyla, şirketlerin mu­hakkak önceden hazırlık yap­mış olmaları gerekir.

Dökümantasyon konusyla bağlantılı olarak dikkat edil­mesi gereken önemli bir konu da, grup içi sözleşmelerin ya­zılı olması gerekliliğidir. An­cak Alman uygulamasında be­lirleyici olan, sözleşmeyle fiili durumun birbiriyle uyumlu ol­masıdır (substance over form). Eksik, çelişkili veya gerçekle bağdaşmayan yapıların varlığı halinde, yüksek matrah takdir­leri ve cezalar söz konusu olur.

Sonuç olarak; Almanya’da iştiraki olan Türkiye merkez­li şirketlere tavsiyem, transfer fiyatlandırmasını fiyatlama­nın ötesinde bir risk yönetimi olarak bütüncül bir çerçeve­de ele almalarıdır. Yapı doğru kurgulanmamışsa, fiyatın doğ­ru olması tek başına koruma sağlamaz.

T.C.
KAMU GÖZETİMİ, MUHASEBE VE DENETİM STANDARTLARI KURUMU

2026/1

04.05.2026

BASIN DUYURUSU

Türk Devletleri Muhasebeciler ve Bağımsız Denetçiler Birliği Kuruluyor

Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK), 660 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki uluslararası iş birliği yetkisi çerçevesinde, Türk dünyasında finansal raporlama, bağımsız denetim ve denetim gözetiminin uyumlaştırılmasına yönelik stratejik bir adım atmıştır. 27-30 Nisan 2026 tarihleri arasında Kurumumuzda gerçekleştirilen ikili görüşmeler kapsamında, Azerbaycan Denetçiler Odası heyetiyle "Türk Devletleri Muhasebeciler ve Bağımsız Denetçiler Birliği"nin kurulması hususunda mutabakata varılmıştır.

KGK, 660 sayılı KHK ile kendisine verilen bağımsız denetçi ve denetim kuruluşu yetkilendirme, denetim ve gözetim ile standart belirleme yetkileri çerçevesinde, Türkiye'de bağımsız denetim ekosisteminin uluslararası standartlarla uyumlu biçimde işleyişinden sorumludur. Bu yasal çerçeve, Kurumumuza aynı zamanda muadil kuruluşlarla ikili ve çok taraflı iş birliği tesis etme yetkisi de tanımaktadır.

Azerbaycan Denetçiler Odası ziyareti kapsamındaki teknik görüşmelerde, bağımsız denetçi yetkilendirme kriterleri ve süreçleri, kalite inceleme ve gözetim metodolojileri, Türkiye Denetim Standartları (TDS) ile Uluslararası Denetim Standartları (UDS) arasındaki uyum mekanizmaları ve denetim sektörüne özgü disiplin uygulamaları gibi kritik başlıklarda kapsamlı bir tecrübe paylaşımı gerçekleştirilmiştir.

İki kurum arasında yürütülen teknik müzakereler sonucunda, 16 Eylül 2026 tarihinde Azerbaycan Denetçiler Odası'nın 30. kuruluş yıl dönümü etkinlikleri vesilesiyle Bakü'de, "Türk Devletleri Muhasebeciler ve Bağımsız Denetçiler Birliği"nin resmen kurulacağı kararlaştırılmıştır. Bu Birlik, üye devletlerin denetim otoritelerini aynı çatı altında bir araya getirerek bölgesel denetim ekosistemi için ortak bir standartlar zemini oluşturacaktır.

Söz konusu kararın kurumsal arka planı şu şekildedir.

12-13 Kasım 2025 tarihlerinde Bakü’de I. Uluslararası Finans, Muhasebe, Denetim ve Dijitalleşme Sempozyumu'nda Türkiye, Azerbaycan, Kırgızistan, Kazakistan ve Özbekistan Bağımsız Denetim otoriteleri tarafından ortak bir denetim altyapısı kurulması yönünde karara bağlanmış olup 26 Ocak 2026 tarihinde Ankara’da KGK ile Azerbaycan Denetçiler Odası arasında imzalanan Mutabakat Zaptı ile birlikte ortak sertifikasyon, mevzuat uyumu, yapay zekâ destekli dijital denetim uygulamaları ve karşılıklı tanıma mekanizmalarına ilişkin resmî bir kimlik kazanmıştır.

27-30 Nisan 2026 tarihlerinde Ankara’da Azerbaycan Denetçiler Odası heyetinin KGK'ya gerçekleştirdiği ziyaret kapsamında Birliğin kuruluşu için mutabakata varılmıştır.

Eylül 2026'da faaliyete geçmesi planlanan Birlik aracılığıyla, Finansal Raporlama ve Bağımsız Denetim alanlarında Uluslararası Standartlarla uyumlu ortak terminolojiler geliştirilecek, denetçi yetkilendirmesinde karşılıklı tanıma mekanizmaları devreye alınacak, blok zinciri ve veri analitiği gibi teknolojilerin denetim süreçlerine entegrasyonu için ortak platformlar oluşturulacak, Türk dünyasındaki denetçilerin küresel rekabet gücünü artırmaya yönelik olarak ortak eğitim ve mesleki gelişim programları hayata geçirilecektir.

KGK, bu çok taraflı yapının finansal mimarisi ve işletilmesinde öncü rol üstlenecektir. Türkiye'nin köklü denetim mevzuatı, güçlü gözetim altyapısı ve jeopolitik gelişmelerle birlikte Ülkemizin güçlü finansal bir liman olarak sahip olduğu potansiyel İstanbul Finans Merkezi'nin artan etki alanı bölgesel liderlik rolünün güçlenmesini sağlayacaktır.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

KONUŞMACI: ALİ ÇAKMAKÇI-KATKI SUNAN: SELAHATTİN İPEK MODERATÖR : ÖMER KÖKLÜCE

BDTURKEY.COM ve Dünya Gazetesi yazarı Yeminli Mali Müşavir Abdullah TOLU 18.05.2021 tarihinde saat 9.30 TRT HABER Ekonomi 7/24 Programına konuk olarak katılım sağlamıştır. Özellikle Pandemi dolayısıyla işletmelerin yaşadıkları sıkıntılar ve çözüm önerileri konusunda, Sayın Cumhurbaşkanı 'mızın alacağı tedbirler ile igili bilgiler vermiştir. "Matrah Arttırımı ve Yeni Borç Yapılandırması" torba şekliyle ele alınarak en kısa zamanda Meclise gelmesi bekleniyor.

Yılmaz Sezer ÜSTAT, bizzat BAĞIMSIZ DENETİMDE YERLİ VE MİLLİ HUSUSUNDA ADIMIZLA (SELAHATTİN İPEK) AÇIKLAMADA BULUNMUŞTUR. TEŞEKKÜR EDİYORUM. TRT 1 Radyoda Bağımsız Denetimde Yerli ve Milli konusundaki görüşlerini açıklamıştır.