Aşağıda hem Kanun Teklifinde yer alan yeni düzenlemeyi özetledim hem de eski uygulamalarla benzerlik ve farklılıklarını.

Önerilen yeni düzenlemenin genel çerçevesi

Önerilen yeni varlık barışı düzenlemesiyle, gerçek ve tüzel kişilere, yurt dışında ve yurt içinde bulunan bazı varlıklarını kayda alma olanağı veriliyor. Düzenleme ayrıca, varlık barışından yararlanarak Türkiye’ye getirilen veya kayda alınan varlıklar nedeniyle vergi incelemesi veya vergi tarhiyatı yapılmamasını öngörüyor. Eski düzenlemelerle özünde bir farklılık yok.

Kapsama giren varlıklar

Kanun Teklifinde önerilen varlık barışı kapsamına, yurt dışında bulunan veya Türkiye’de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer alamayan; para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları giriyor.

Geçmişte uygulanan varlık barışı düzenlemelerinin birisinde (6486 sayılı Kanun) sadece yurt dışında bulunan varlıklar kapsama alınmıştı. Diğerlerinin tamamında olduğu gibi yeni öneride de hem yurt içi hem de yurt dışı varlıklar kapsama giriyor.

Yine geçmiş uygulamaların bir kısmında yurt içinde bulunan taşınmazlar da kapsamdaydı. Bu defa taşınmazlar kapsamda olmayacak.

Varlığın yurt dışında veya yurt içinde bulunma tarihi

Geçmişte 2008 ve 2013 yıllarında uygulanan düzenlemelerde, varlığın geçmişte belli bir tarih itibariyle var olduğunu ispat etme zorunluluğu vardı. Bu iki düzenlemenin dışındaki uygulamalarda olduğu gibi, yeni öneride de varlığın geçmişte belli bir tarih itibariyle var olduğunu ispat etme zorunluluğu yok.

Teklifte varlığın geçmişte belli bir tarihte var olduğunun tevsikini istemiyor ama bildirilen varlıkların bildirim tarihi itibariyle banka veya aracı kurumlara yatırılmak suretiyle tevsik edilmesini zorunlu kılıyor.

Bildirim zamanı

Önerilen düzenlemenin avantajlardan yararlanabilmek için, kapsamdaki varlıkların 31 Temmuz 2027 tarihine kadar Türkiye’deki banka veya aracı kurumlara bildirilmesi gerekiyor.

Yurt dışındaki varlıkların yurda getirilmesi

Yurt dışında bulunan ve düzenleme kapsamında olan varlıkların, bildirim yapıldığı tarihten itibaren iki ay içinde, Türkiye’deki banka veya aracı kurumlarda açılan hesaplara transfer edilmesi veya yurt dışından fiziki olarak getirilenlerin, bu hesaplara yatırılması gerekiyor.

Varlıkları yurda getirilmesi zorunlu olmayan durumlar

Daha önceki varlık barışı düzenlemelerinin bir kısmında, yurt dışındaki varlıkların, yurt dışında bulunan banka veya finansal kurumlardan kullanılan ve kanuni defterlerde kayıtlı olan kredilerin kapatılmasında kullanılabiliyor, bu durumda varlığın yurda getirilmesi koşulunun sağlandığı kabul ediliyordu. Yeni öneride böyle bir düzenleme yok. Varlığın mutlaka Türkiye’ye transferi gerekiyor.

Varlıkların bildirilecek değeri

Kanun Teklifinde bildirilecek varlıkların bildirime esas değerlerinin tespitine ilişkin bir hüküm yer almıyor. Bu konuda Hazine ve Maliye Bakanlığına verilen açık bir yetki de yok.

Geçmiş varlık barışı uygulamalarında farklı düzenlemeler yapılmıştı. Bazılarında Kanun’la belirlenmişti (5811 ve 6486 sayılı Kanunlar), bazılarında Kanun’la Bakanlığa yetki verilmiş, bu yetki kapsamında Bakanlık belirleme yapmıştı (7186 ve 7256 sayılı Kanunlar), diğer bazılarında ise açık bir yetki olmasa da Bakanlık tarafından belirleme yapılmıştı.

Belirleme şekli ne olursa olsun, geçmiş uygulamalarda genel olarak rayiç bedel esas alınarak bildirimler yapılmıştı. Bu defa da Kanun’un yürürlüğe girmesi sonrası Bakanlığın bir Tebliğ ile değerleme ölçüsünü yine rayiç bedel olarak açıklaması beklenebilir.

Beyan edilecek varlıkların nasıl değerleneceği önemli bir konu. Hem ödenecek verginin hesaplanması, hem de beyan edilen varlıkların elden çıkartılmasında bu değerin maliyet bedeli olmasından geliyor bu önem.

Ödenecek vergi

Teklifte, bildirilen varlıklar üzerinden genel olarak %5 oranında vergi alınması öngörülüyor. Bununla birlikte, bildirilen varlıkların vadeli hesaplarda veya Devlet iç borçlanma senetleri ile kira sertifikalarında tutulacağı süreye bağlı olarak vergi oranı, % sıfıra kadar düşebiliyor, bildirim tarihine bağlı olarak da ayrıca oranlar değişebiliyor.

Teklifte önerilen düzenlemeye göre uygulama şöyle olacak: Bildirim sahibinin, varlığın öngörülen varlıklarda bulunduracağı süreye ilişkin taahhüdü dikkate alınarak indirimli oranlar üzerinden vergi hesaplanacak. Bu çerçevede örneğin bildirim sahibi varlığı beş yıl süreyle vadeli hesaplarda tutacağını taahhüt etmişse % sıfır oranıyla vergi hesaplanacak. Taahhüde uyulmaması durumunda, tahakkuk ettirilmeyen vergi, vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın, gecikme faiziyle birlikte tahsil edilecek.

Daha önce uygulanan varlık barışı düzenlemelerinin çoğunda, farklı vergi uygulamaları öngörülmüştü. Kısaca özetlemek gerekirse;

- 5811 sayılı Kanun’da, yurt dışı varlıklar üzerinden % 2, yurt içi varlıklar üzerinden % 5 vergi öngörülmüştü.

- 6486 sayılı Kanun’da, yurt dışı varlıklar üzerinden % 2 vergi öngörülmüştü. Yurt içi varlıklar kapsamda değildi.

- 6736 ve 7256 sayılı Kanunlarda vergi yoktu.

- 7143 sayılı Kanun’da, belli bir süre içinde Türkiye’ye getirilen varlıklar için vergi öngörülmemiş, daha sonra getirilenler için % 2 vergi öngörülmüştü.

- 7186 sayılı Kanun’da hem yurt dışı varlıklar hem de yurt içi varlıklar üzerinden % 1 vergi öngörülmüştü.

- 7147 sayılı Kanun uygulamasında yurt içi varlıklar üzerinden % 3 vergi ödendi. Yurt dışı varlıklar üzerinden ise bildirim zamanına bağlı olarak % 1, 2 veya 3 oranında hesaplanan vergi bildirimle ödendi, tahsil edilen vergi, bildirilen varlığın Türkiye’de en az bir yıl süreyle tutulması halinde, bildirim sahibinin talebi üzerine iade edildi.

Özetten de anlaşıldığı üzere, her bir varlık barışında farklı uygulamalar yapılmış. Kanun Teklifiyle önerilen düzenleme ise bütün öncekilerden önemli farklara sahip. Dikkat çekici en önemli iki farklılığı ifade etmek gerekirse; olumsuz bir farklılık olarak % 5 vergi oranının önceki uygulamalara göre yüksekliği, olumlu bir farklılık olarak da düşük oranlı vergilemede verginin tahsil edilip iadesi yerine, bildirim sahibinin taahhüdüne bağlı olarak işlem yapılması söylenebilir.

Sağlanan avantajlar

Varlık barışı düzenlemeleri, varlık barışından yararlanarak Türkiye’ye getirilen veya kayda alınan varlıklar nedeniyle, vergi incelemesi veya vergi tarhiyatı yapılmamasını öngörüyor. Ayrıntıda bazı farklılıklar olmakla birlikte, bütün varlık barışı uygulamalarının bildirim sahiplerine sağladığı temel avantaj bu.

Vergisel avantajlardan yararlanma koşulları

Teklifte önerilen düzenlemeye göre,

- Bildirilen varlıkların, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren iki ay içinde Türkiye'ye getirilmemesi veya Türkiye'deki banka ya da aracı kurumlarda açılacak bir hesaba transfer edilmemesi ya da öngörülen sürede banka ya da aracı kurumlara yatırılmaması,

• Bildirilen tutarlara ilişkin tarh edilen vergilerin süresinde ödenmemesi, taahhütlere uyulmaması ve
• Maddede yer alan diğer şartların yerine getirilmemesi

hallerinde madde hükmünden yararlanmak mümkün değil.

Vergi dışı mevzuat uygulaması

Daha önce uygulanan varlık barışı düzenlemelerinin hiçbirinde, vergi dışı mevzuatın uygulanıp uygulanmayacağına ilişkin açık bir hüküm yoktu.

2008 yılında uygulanan 5811 sayılı Kanun’a ilişkin Tasarıda yer alan, yurt dışındaki varlıklar nedeniyle Kanun’dan yararlananlar hakkında, Kanun kapsamındaki beyanlarla sınırlı olarak;

• Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun,

- Sermaye Piyasası Kanunu,

- Gümrük Kanunu,

- Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu,

- Vergi Usul Kanunu’nda düzenlenen suçlar veya kabahatler,

- Yukarıdaki suçlardan kaynaklanan mal varlığı değerleriyle ilgili olarak Türk Ceza Kanunu’nun 282. maddesinde gösterilen suç yönünden soruşturma veya kovuşturma yapılmayacağına ve idari para cezası uygulanmayacağına ilişkin hüküm, Tasarıdan TBMM Genel Kurulunda çıkartıldı ve yasalaşmadı.

Öte yandan, 2016 yılında uygulanan 6736 sayılı Kanun’da, düzenlemeden yararlananlar hakkında, başkaca bir nedenle gerekli olması hâli saklı kalmak üzere, sadece bu işlemin yapılmış olmasından dolayı ve bu işlemden hareket edilerek, hiçbir suretle vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı ile araştırma, soruşturma, inceleme veya kovuşturma yapılamayacağına ilişkin sınırlı bir vergi dışı avantaj sağlandı.

TBMM gündeminde bulunan Kanun Teklifinde ilk defa, vergi dışı mevzuat uyarınca alınması gereken tedbirlerin bu düzenlemeden etkilenmeyeceğine ilişkin açık bir hükme yer veriliyor. Dolayısıyla bu uygulamada, sadece vergi incelemesi ve tarhiyat yapılmayacağına ilişkin güvence var, yukarıda sayılan diğer mevzuatlara ilişkin uygulamalar varlık barışından etkilenmeyecek.

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), işveren işlemleri genelgesinde değişiklik yaparak, uygulamaya ilişkin ayrıntılara açıklık getirdi. Yemek kartıyla ilgili yapılan değişiklik 17 Nisan 2026 tarihinden geçerli olacak.

Genelgeye göre, yemek bedeli adı altında yapılan ödemelerden prime esas kazanca dahil edilecek tutar hesaplanırken fiilen çalışılan gün için ödenen 300 TL’ye kadar tutar dahil edilmeyecek. Bu tutarı aşan veya fiilen çalışılmayan günler için ödenen yemek bedelinden ise sigorta primi kesilecek.

İŞ YERİNDE VEYA İŞ YERİNİN MÜŞTEMİLATINDA YEMEK VERİLEN İŞÇİLER

İşverence işçilere iş yerinde veya müştemilatında kendi imkanlarıyla yemek hizmeti verilmesi ya da işverenlerce hazır yemek hizmeti veren kişilerden satın alınan yemeğin iş yerinde veya müştemilatında çalışanlara verilmesi halinde yemek bedelinin tamamı herhangi bir tutarla sınırlı olmaksızın sigorta primine esas kazançtan istisna olacak.

YEMEK HİZMETİ VEREN İŞLETMELERDEN HİZMET SATIN ALANLAR

İşçilere iş yerinde veya müştemilatında yemek hizmeti verilmeyip, yemek hizmeti veren işletmelerden, örneğin bir lokantadan sağlandığı durumlarda, bu işletmelere yapılan ödemelerin her bir çalışan için çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin 300 TL’ye kadar olan kısmı prime esas kazanca dahil edilmeyecek.

YEMEK KUPONU, YEMEK KARTI, YEMEK ÇEKİ VERENLER

Yemek hizmetinin yemek kuponu, yemek kartı, yemek çeki gibi araçlarla sağlanması halinde, her bir çalışan için çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin 300 TL'ye kadar kısmı prime esas kazanca dahil edilmeyecek.

YEMEK PARASININ NAKİT OLARAK ÖDENMESİ

Yemek parasının işçiye nakit olarak ödenmesi halinde, her bir çalışan için çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin 300 TL’ye kadar olan kısmı prime esas kazanca dahil edilmeyecek.

YEMEK KARTI/KUPONU/ÇEKİ İLE MARKETTEN GIDA MADDESİ ALINABİLECEK

Genelgede, yemek hizmetinin işçinin beslenme ihtiyacının karşılanarak verimli çalışmasını sağlamak için yapılan bir menfaat olduğu vurgulandı. Bu nedenle işçinin kendisine yemek hizmeti karşılığı verilen nakit para veya yemek kuponu, yemek kartı, yemek çeki gibi araçlarla beslenme ihtiyacını karşılamak için besin maddesi satın alması ve tüketmesi halinde, yapılan bu ödemenin her bir çalışan için çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin 300 TL’ye kadar olan kısmının prime esas kazanca dahil edilmeyeceği belirtildi.

Genelgede, işverenlerce işçilere sağlanan sosyal yardımlar sebebiyle asgari ücretten herhangi bir indirim yapılamayacağı kuralına dikkat çekilerek, yemek bedelinin asgari ücrete ilave olarak verilmesi gerektiği, brüt asgari ücretin içerisine yemek bedeli tutarının dahil edilemeyeceği kaydedildi.

HEM İŞ YERİNDE YEMEK HEM DE YEMEK KARTI VERİLMESİ DURUMUNDA UYGULAMA NE OLACAK?

Aynı iş yerinde çalışan bazı işçilere yemek hizmetinin iş yerinde veya müştemilatında, bazılarına ise nakit ya da yemek kartı/kuponu/çeki verilmesi halinde, uygulamanın ne olacağına da açıklık getirildi.

İş yerinde veya müştemilatında yemek hizmeti verilen işçiler için yemek bedelinin tamamı sigorta primine esas kazançtan istisna olacak.

Nakit ya da yemek kartı/kuponu/çeki verilen işçiler için ise çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin 300 TL’ye kadar kısmı prime esas kazanca dahil edilmeyecek, aşan kısım dahil edilecek.

YEMEKHANEDEN YARARLANAN İŞÇİYE AYNI ZAMANDA YEMEK KUPONU VERİLİRSE

Fiilen çalışılan günlerin tamamında iş yeri yemekhanesinde yiyen işçiye ayrıca nakit yemek yardımı ya da yemek kartı/kuponu/çeki verilmişse yemekhanede verilen yemek bedelinin tamamına prim istisnası uygulanacak. Nakit yemek yardımı veya yemek kartı/kuponu/çeki için verilen tutarların tamamı prime esas kazanca dahil edilecek.

Ancak, aynı işçi örneğin ayın 10 iş günü iş yeri yemekhanesinde yiyip 12 gün için yemek kartı verilmişse (yemek kartında günlük 300 TL’ye kadar olan kısım bakımından) her ikisine de prim istisnası uygulanacak.

Genelgede yemek hizmeti adı altında işçilere veya işçiler için ücüncü kişilere yapılan her türlü ödemelere ilişkin muvazaalı durumların tespit edilmesi halinde SGK’nın uğradığı prim kaybının işverenden gecikme zammı ve cezası ile tahsil edileceği hatırlatıldı.

Şu kadar ki, amme borçlusunun alacaklı tahsil daireleri itibarıyla tecil edilen borçlarının toplamı ellibin (güncelde ikiyüzellibin) Yeni Türk Lirasını aşmadığı takdirde teminat şartı aranılmaz. Bu tutarın üzerindeki amme alacaklarının tecilinde, gösterilmesi zorunlu teminat tutarı ellibin (güncelde ikiyüzellibin) Yeni Türk Lirasını aşan kısmın yarısıdır.

Meclis’te görüşülmekte olan yasa tasarısı ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48’inci maddesinde yer alan "36” ibaresi "72" şeklinde ve "elli bin Yeni Türk Lirasını" ibareleri “bir milyon Türk Lirasını"şeklinde değiştirilecektir.

Böylelikle vergi ve SGK gibi borçlar kanunen 36 taksit yerine 72 taksit ile ödenebilecektir. Ayrıca bir milyon Türk Lirası’nı aşmayan borçlar da teminatsız yapılandırılabilecektir.

Ancak belirtmek gerekir ki, bütün borçlular bu imkanlardan yararlanamamaktadır. Kanun, amme borcunun vadesinde ödenmesi veya haczin tatbiki veyahut haczolunmuş malların paraya çevrilmesi amme borçlusunu çok zor duruma düşürecekse, borçlu tarafından yazı ile istenmiş ve teminat gösterilmiş olmak şartıyla, amme alacağı 72 ayı geçmemek üzere ve faiz alınarak tecil olunabilecektir. Bu şartlar sağlanmıyor ise, yapılandırma da mümkün olmayacaktır.

Diğer yandan kanunda yer alan şartlar sağlansa dahi, borçlular yapılandırma için idareye başvurduğunda idarenin dönüşü borcun %30’unu öde, kalan tutara teminat göster ve altı eşit taksitte öde diye dönüş yapabiliyor. Halbuki, mevcut durumda da borçlular için 36 ay süre ile yapılandırma düzenlemesi bulunmasına rağmen kamu idarelerine buna yaklaşmıyor ve çok daha kısa süreli vade ile yapılandırmak istiyor ve yüklü miktarda teminat isteyebiliyor.

TBMM’de görüşülen tasarının yasalaşması halinde idarelerin çıkacak yasaya göre 72 ay taksit yapılabilmesi için gerekli adımları atmaları şarttır. Aksi türlü çıkan yasa mevcut durumda olduğu gibi borcun %30’u peşin istenip kalanına 6 ay vade yapacak olur ise zor durumda olan borçlular yasal düzenlemeden yararlanamayacaklardır.

Daha önceki yıllarda yapılandırma kanunları çıkmakta idi ve mevcut borçların işlemiş faizleri silinmekte çok daha düşük faiz hesaplanmakta ve yine düşük faizle yapılandırılmakta idi. Vade 72 ay değildi ancak özellikle borçların faizlerinin silinmesi borcunu ödeyemeyen borçlulara nefes aldırmakta idi. 6183 sayılı Kanuna göre yapılandırmada ise borçların işlemiş faizleri silinmemekte ve yapılandırma faiz oranları da yüksek olmaktadır. Dolayısı ile alacaklı idareler en azından kanunda yer verilen süreler kadar taksit yapma düzenlemesine riayet etmelidir.

İMALATÇILAR İÇİN KURUMLAR VERGİSİ ORANI YARIYA DÜŞÜYOR!

Yasa tasarısında yer alan ve kurumlar vergisi oranının, imalatçı-ihracatçılar için %9’a, ihracatçılar için %14’e indirilmesine ilişkin düzenlemeden ise komisyonda vazgeçildi.Bunun yerine, sanayi sicil belgesini haiz ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlar ile zirai üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran bu üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlara kurumlar vergisi oranının yüzde 12,5 olarak uygulanması öngörüldü.

İmalatçılar için çok önemli bir düzenleme olmakla birlikte ikincil düzenlemelerde kapsamın daraltılmaması önem arz etmektedir. Bilindiği gibi, imalatçı firmaların bir kısmı özellikle maliyet artışları nedeni ile üretimlerini yurt dışına kaydırdılar. Kurumlar vergisi oranının %12,5’e düşürülmesi imalatçı firmalar için teşvik edici bir unsur olabilir.

13 Mayıs 2026 ÇARŞAMBA

Resmî Gazete

Sayı : 33252

YÖNETMELİK

Kamu İhale Kurumundan:

YAPIM İŞLERİ İHALELERİ UYGULAMA YÖNETMELİĞİNDE

DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1- 4/3/2009 tarihli ve 27159 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 44 üncü maddesinin sekizinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “sözleşme yılı” ibaresinden sonra gelmek üzere “/ayı” ibaresi eklenmiştir.

MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 46 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “sözleşme yılı” ibaresinden sonra gelmek üzere “/ayı” ibaresi eklenmiştir.

MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 49 uncu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“a) Keşfindeki birim fiyatlar üzerinden ihale indirimi yapılmak suretiyle sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler;

1) Birim fiyatların yıl içerisinde birden fazla kez yayımlandığı ve/veya güncellendiği durumlarda, sözleşme birim fiyatlarına esas alınan aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse,

2) Birim fiyatların yıl içerisinde bir kez yayımlandığı durumda, sözleşme birim fiyatlarına esas alınan yıldan bir önceki yılın Aralık ayına ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse,

oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.”

MADDE 4- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 5- Bu Yönetmelik hükümlerini Kamu İhale Kurumu Başkanı yürütür.

13 Mayıs 2026 ÇARŞAMBA

Resmî Gazete

Sayı : 33252

YÖNETMELİK

Adalet Bakanlığından:

KONKORDATO TALEBİNE EKLENECEK BELGELER HAKKINDA
YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA
DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1- 30/1/2019 tarihli ve 30671 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Konkordato Talebine Eklenecek Belgeler Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“c) Finansal raporlama çerçevesi: Borçlunun, 29/11/2022 tarihli ve 6434 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Bağımsız Denetime Tabi Şirketlerin Belirlenmesine Dair Karar uyarınca bağımsız denetime tabi olması durumunda, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu düzenlemelerine göre uyguladığı Türkiye Muhasebe Standartlarını, borçlunun bağımsız denetime tabi olmayan tüzel kişi tacir olması durumunda Büyük ve Orta Boy İşletmeler İçin Finansal Raporlama Standardını, bunlar dışındaki borçlular için 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve ilgili mevzuatı,”

MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“d) Makul güvence veren denetim raporunun iki nüshası.”

MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 19 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 19- (1) Bağımsız denetim kuruluşu, 18 inci madde uyarınca imzalanan sözleşme ile 16 ncı maddede belirtilen raporu imza tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde Kuruma bildirir.

(2) 16 ncı maddede belirtilen raporu, mahkeme yazı işleri müdürlüğü de, dava açıldıktan sonra gecikmeksizin Kuruma bildirir.”

MADDE 4- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 5- Bu Yönetmelik hükümlerini Adalet Bakanı yürütür.

Bu kapsamda, Beyannamelerini e-Beyanname sisteminden verecek olan mükelleflerin, Dijital Vergi Dairesi uygulaması üzerinden “Gerekli Programlar" menüsü altında yer alan Beyanname Düzenleme Programını güncellemeleri gerekmektedir.

Duyurulur.

Bakan Işıkhan, sosyal medya platformu üzerinden yaptığı paylaşımda, emekli aylıkları ile bayram ikramiyelerinin Kurban Bayramı öncesinde hak sahiplerinin banka hesaplarına yatırılacağını ifade etti.

Açıklamasında emekliler ve aileleri için ödemelerin hayırlı ve bereketli olmasını temenni eden Işıkhan, hükümetin bayram öncesinde milyonlarca emekliye destek sağlamayı amaçladığını ifade etti.

Türkiye’de emeklilere Kurban Bayramı kapsamında ödenecek bayram ikramiyesinin 4 bin lira olacağı daha önce duyurulmuştu.

İHA

NTV'den Burak Taşçı'nın haberine göre yeni sistem kapsamında uygulama üzerinden çalışan taksicilerin kimlik bilgileri, plaka bilgileri, telefon numaraları ve banka hesapları Dijital Vergi Dairesi üzerinden bildirilecek. Sistemin temel hedefinin her yolculuğun mali kaydını oluşturmak olduğu belirtildi.

Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan kılavuza göre uygulama üzerinden hizmet veren mükelleflerin bilgilerini en geç 30 Mayıs 2026 tarihine kadar sisteme yüklemesi gerekiyor. Yeni kayıt yaptıracak taksiciler için ise 15 günlük bildirim süresi uygulanacak.

Sektörde dikkat çeken en önemli değişikliklerden biri de Taksi Mali Cihazı uygulaması oldu. Araçlara entegre edilmesi planlanan sistem sayesinde tüm gelirlerin kuruşu kuruşuna kayıt altına alınması hedefleniyor. Böylece gerçek usulde vergilendirme sürecinin hız kazanacağı ifade ediliyor.

Taksi sektöründeki bazı temsilciler, yeni dönemde hasılat bazlı yüzde 1,5 civarında vergi uygulanacağını savunuyor. Ancak sektör kulislerinde gerçek usulde vergilendirme ile birlikte KDV, gelir vergisi, stopaj ve geçici vergi dahil toplam yükün yüzde 50’ye yaklaşabileceği konuşuluyor.

Sektörde yaşanan en büyük sorunlardan biri olarak korsan taksicilik gösteriliyor. Yetkililer, Türkiye genelinde korsan taksi sayısının milyon seviyesini aştığını belirtirken, yasa dışı uygulamaların resmi taksicilerin gelirlerini ciddi şekilde düşürdüğünü ifade ediyor.

Yeni düzenlemelerle birlikte plaka kiralama sistemi de yeniden tartışılmaya başlandı. İddialara göre bazı plaka sahipleri aylık 60-70 bin liraya ulaşan kira gelirleri elde etmelerine rağmen vergi beyannamesi vermiyor. Vergide adalet tartışmaları nedeniyle bu alanda da incelemelerin gündeme gelebileceği belirtiliyor.

Yeni dönemde taksi şoförlerinin de vergi mükellefi yapılabileceği konuşuluyor. Uzmanlar, bu durumun yevmiye sistemi yerine maaşlı çalışma modelini gündeme getirebileceğini ifade ediyor. Ayrıca şoförlerin çalışma saatlerinin yasal sınırlar içine çekilmesiyle sektörde yeni düzen oluşabileceği değerlendiriliyor.

Bugün birçok taksi şoförünün 12-24 saat arasında çalıştığı belirtiliyor. Yeni sistemle birlikte ağır vasıta sektöründekine benzer denetimlerin uygulanması ve fazla çalışma durumunda yüksek cezaların gündeme gelmesi bekleniyor.

Korsan taşımacılıkla mücadele kapsamında uygulanan cezalar da artırıldı. Korsan taksi kullananlara 100 bin liraya kadar ceza, ehliyete geçici el koyma ve araç bağlama işlemleri uygulanıyor.

Ancak sektör temsilcileri, buna rağmen korsan taşımacılığın tamamen önlenemediğini savunuyor.

Taksicilerin korsan taşımacılık yaptığı iddiasıyla bazı uygulamalara açtığı davada bilirkişi raporları mahkemeye ulaştı.

Raporda belediye izni olmadan taşımacılık yapıldığı yönünde değerlendirmeler yer aldığı belirtilirken, sektörün kaderini etkileyebilecek davanın 24 Haziran 2026 tarihinde görüleceği açıklandı.

Dünya

Bolat, e-ticaretin toplam ticaret içerisindeki payının yüzde 19,5 seviyesine çıktığını ifade ederek, “Toplam ticaretin yaklaşık beşte biri artık e-ticaretten oluşuyor” diye konuştu.

“2019’da 24 milyar dolardı”

Sektörün son 6 yılda büyük sıçrama yaptığını vurgulayan Bolat, “2019 yılında e-ticaret sektörü 24 milyar dolardı. Bugün ise 115,5 milyar dolara yükseldi. Dolar bazında yaklaşık 5 kat büyüyen bir sektörden söz ediyoruz” ifadelerini kullandı.

Pandemi döneminin sektörde önemli kırılma yarattığını belirten Bolat, “E-ticaret esas ivmesini Covid döneminde kazandı. Karantina aylarında başta e-ticaret, lojistik ve bilişim sektörleri büyük sıçrama yaptı” dedi.

“634 bin işletme e-ticaret yapıyor”

Türkiye’de geçen yıl 634 bin işletmenin e-ticaret faaliyetinde bulunduğunu açıklayan Bolat, “E-ticaret yapanların yüzde 75’i şahıs işletmesi. Bu da esnafımızın ve küçük işletmelerimizin dijitalleşmeye hızlı uyum sağladığını gösteriyor” diye konuştu.

Bolat, sektör bazında en fazla işletmenin yemek alanında faaliyet gösterdiğini belirterek, “2025 yılı e-ticaretinin yüzde 20,3’ü yemek sektöründen oluşuyor. İkinci sırada giyim-kuşam, üçüncü sırada ise elektronik sektörü geliyor” dedi.

Perakende e-ticaret hacminde ise giyim sektörünün ilk sırada yer aldığını ifade eden Bolat, “428 milyar lirayla giyim sektörü ilk sırada bulunuyor. Elektronik sektörü 304 milyar lirayla ikinci sırada, havayolu bilet satışları ise 285 milyar lirayla üçüncü sırada” açıklamasını yaptı.

“Kadınlar harcamalarda önde”

E-ticaret harcamalarının demografik dağılımına ilişkin de bilgi veren Bolat, “E-ticaret harcamalarının yüzde 56’sını kadınlar gerçekleştiriyor. En aktif yaş grubu ise 25-34 yaş aralığı” dedi.

Ödeme yöntemlerinde kartlı sistemlerin öne çıktığını söyleyen Bolat, “Ödemelerin yüzde 63’ü kartlı sistemlerle yapılıyor. Güvenlik tarafında ise işlemlerin yüzde 64’ü 3D Secure doğrulamasıyla gerçekleştiriliyor” ifadelerini kullandı.

“Hızlı ticaretin payı 5,5 kat arttı”

Hızlı teslimat sistemlerinin de büyümeye devam ettiğini aktaran Bolat, “Hızlı ticaret sektörü 2025 yılında yüzde 55,6 büyüme gösterdi ve 388 milyar liralık hacme ulaştı. Hızlı ticaretin toplam e-ticaretteki payı son 6 yılda 5,5 kat arttı” diye konuştu.

Kargo teslim sürelerinde iyileşme yaşandığını belirten Bolat, “İki yıl önce ortalama teslimat süresi 46 saatti. Şimdi bu süre 42,2 saate geriledi” dedi.

“E-ihracatta 5,1 milyar dolar gelir sağlandı”

E-ihracat tarafında da büyümenin sürdüğünü kaydeden Bolat, “2025 yılında e-ihracattan 5,1 milyar dolar döviz kazancı sağlandı. 11 bin 500 işletme 10 bin doların üzerinde e-ihracat gerçekleştirdi” açıklamasında bulundu.

AA

TÜİK tarafından yayımlanan özel bültende, Türkiye’de aile yapısına ilişkin temel istatistikler paylaşıldı.

Ortalama hanehalkı küçülüyor

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi verilerine göre Türkiye’de 2008 yılında 4 kişi olan ortalama hanehalkı büyüklüğü, 2025 itibarıyla 3,08 kişiye düştü.

Ortalama hanehalkı büyüklüğünün en yüksek olduğu il 4,84 kişi ile Şırnak olurken, en düşük oran 2,49 kişi ile Tunceli’de kaydedildi.

Tek kişilik hanelerde artış dikkat çekti

Tek kişilik hanehalklarının oranı 2014’te yüzde 13,9 seviyesindeyken, 2025 yılında yüzde 20,5’e yükseldi.

Tek kişilik hanelerin en yaygın olduğu il yüzde 32,7 ile Gümüşhane olurken, en düşük oran yüzde 11,5 ile Batman’da görüldü.

Tek çekirdek ailelerin oranı yüzde 62,7’ye gerilerken, geniş ailelerin oranı yüzde 13,5 oldu.

Tek ebeveynli aileler arttı

Türkiye’de tek ebeveyn ve çocuklardan oluşan hanehalklarının oranı 2014 yılında yüzde 7,6 iken, 2025 yılında yüzde 11,3’e çıktı.

Bu hanelerin yüzde 8,5’ini anne ve çocuklardan, yüzde 2,8’ini ise baba ve çocuklardan oluşan aileler oluşturdu.

Tek ebeveynli aile oranının en yüksek olduğu il yüzde 13,8 ile Bingöl oldu.

Her dört haneden birinde yaşlı birey yaşıyor

2025 yılı itibarıyla Türkiye’deki hanelerin yüzde 26,1’inde en az bir 65 yaş üstü birey bulunuyor.

Tek başına yaşayan yaşlı birey sayısı ise 2014’te 1 milyon seviyesindeyken, 2025 yılında 1 milyon 836 bine yükseldi.

Tek kişilik yaşlı hanelerin yüzde 73,5’ini kadınlar oluşturdu.

Gençlerin büyük bölümü ailesiyle yaşamayı sürdürüyor

25-29 yaş grubunda hiç evlenmemiş bireylerin yüzde 70’inin anne ve/veya babasıyla birlikte yaşadığı görüldü.

Bu oran içinde erkeklerin payı yüzde 42,6, kadınların payı ise yüzde 27,4 oldu.

Akraba evliliklerinde düşüş yaşandı

Türkiye’de akraba evliliği oranı 2010 yılında yüzde 5,9 seviyesindeyken, 2025’te yüzde 3’e geriledi.

Akraba evliliğinin en yaygın olduğu il yüzde 16,9 ile Şanlıurfa oldu.

Mutluluğun kaynağı aile oldu

Yaşam Memnuniyeti Araştırması sonuçlarına göre bireylerin yüzde 69’u kendilerini en çok ailelerinin mutlu ettiğini belirtti.

Aileyi sırasıyla çocuklar, eşler ve ebeveynler takip etti.

Boşanmalardan 191 bin çocuk etkilendi

2025 yılında kesinleşen boşanma davaları sonucunda 193 bin 793 çift boşanırken, 191 bin 371 çocuk velayet sürecinden etkilendi.

Çocukların velayetinin yüzde 74,6’sı anneye, yüzde 25,4’ü ise babaya verildi.

Geniş ailelerde yoksulluk oranı yüzde 27,1

Gelir ve yaşam koşulları araştırmasına göre, Türkiye’de yoksulluk oranı yüzde 20,6 olarak hesaplandı.

Geniş ailelerden oluşan hanelerin yüzde 27,1’inin yoksulluk sınırının altında yaşadığı görüldü.

Öte yandan nüfusun yüzde 28,8’i konutlarında sızdıran çatı, nemli duvar veya çürümüş pencere gibi sorunlarla karşılaştığını bildirdi.

Dünya

Küresel piyasalardaki dalgalanma, döviz kurundaki oynaklık ve art arda gelen ÖTV zamları, akaryakıt fiyatları üzerindeki baskıyı sürdürüyor.

Gece yarısından itibaren motorinin litre fiyatına 1 lira 10 kuruş seviyesinde zam geldi.

Zamla birlikte motorinin litresi İstanbul'da 67,37 liraya, Ankara'da 68,49 liraya, İzmir'de 68,77 liraya, doğu illerinde ise 70,22 liraya yükseldi.

Benzin fiyatlarında ise bir değişiklik olmadı.

İstanbul, İzmir ve Ankara'da güncel benzin, motorin ve otogaz fiyatları ne kadar?

İstanbul Avrupa Yakası:

Benzin: 63.88 TL
Motorin: 67.39 TL
LPG: 33.89 TL

İstanbul Anadolu Yakası:

Benzin: 63.72 TL
Motorin: 67.23 TL
LPG: 33.29 TL

Ankara:

Benzin: 64.83 TL
Motorin: 68.49 TL
LPG: 33.87 TL

İzmir:

Benzin: 65.11 TL
Motorin: 68.77 TL
LPG: 33.69 TL

Cihan Oruçoğlu-Dünya

Sosyal medyada en fazla de­zenformasyonun yapıldığı konulardan biri gıda. Yaşam için tüketimi zorunlu olan gıdada, endüstriyel ürünlere yönelik söy­lemler, “güvenilir ürün” anlayışını yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı.

“Son Tüketim Tarihi (STT)” ile “Tavsiye Edilen Tüketim Tari­hi (TETT)” arasındaki temel farka dikkat çeken Akdağ, “STT’nin bir güvenlik sınırı olması, TETT’nin ise bir kalite vaadi olmasıdır. “Son Tüketim Tarihi”; et, süt, tavuk vb. gibi hayvansal ürünler ile hazır ye­mekleri gibi mikrobiyolojik açıdan hızlı bozulabilen ve bozulduğunda insan sağlığı açısından risk oluştu­rabilecek gıdalarda kullanılan ta­rihtir. Bu tarih, ürünün uygun sak­lama koşullarında güvenle tüketi­lebileceği son günü ifade eder ve bir güvenlik uyarısıdır” dedi.

Görüntü ve kokuya aldanmayın

STT’si geçen bir ürünün görü­nüş, tat veya koku açısından nor­mal olsa bile sağlık riski oluştura­bileceği için tüketilmemesi gerek­tiğini vurgulayan Akdağ, “Yasal olarak da bu ürünlerin tüketiciye satışı yasaktır. “Tavsiye Edilen Tü­ketim Tarihi” ise makarna, bakli­yat, bisküvi, konserve gibi dayanık­lı ürünlerde kullanılan bir kalite göstergesidir. Bu tarih ürünün tat, koku, kıvam gibi duyusal özellik­lerini en iyi koruduğu dönemi ifa­de eder. TETT’si geçen bir ürün­de tat, aroma, renk veya doku gibi özelliklerde değişiklik görülebilir; örneğin kahvenin aroması hafif­leyebilir ya da bisküvinin çıtırlığı azalabilir. Eğer ürün uygun koşul­larda saklandıysa, ambalajı sağlam ise, şişme, küflenme, sızıntı gibi bozulma belirtileri göstermiyorsa, tadında, kokusunda ve dokusunda anormal bir değişiklik yoksa TETT geçmiş birçok ürün çoğu zaman güvenle tüketilebilir. Özetle STT bizi hastalıktan korur, TETT ise paramızı ve gıdamızı korumamıza yardımcı olur” ifadelerini kullandı.

STT’de hiçbir esneklik olmamalı

Gıda mühendisi Dr. Akdağ’a “Tü­keticiler yanıltılıyor mu yoksa tam aksine bu bir koruma mı?” diye sor­duğumuzda ise şu yanıtı verdi: “Bu soruya tek bir kelimeyle cevap ver­mek zor; çünkü aslında her iki du­rum da aynı anda söz konusu olabi­liyor. Sistem doğru kurgulandığın­da bu tarihler tüketiciyi korumak için vardır. Ancak doğru anlaşılma­dığında ya da eksik anlatıldığında tam tersine kafa karışıklığına ve yanlış seçimlere yol açabilir.

STT, tüketiciyi doğrudan koru­yan bir uygulamadır. Çünkü bu ta­rih, gıdanın güvenle tüketilebile­ceği son noktayı gösterir. Bu açıdan bakıldığında oldukça net ve koru­yucudur. TETT ise gıda israfını önlemeye yönelik bir yaklaşımdır. Çünkü birçok ürün, TETT geçse bile uygun koşullarda saklandıysa hâlâ tüketilebilir durumdadır. An­cak sorun tam da burada başlıyor. Çünkü tüketicilerin önemli bir kıs­mı bu iki kavramı birbirinden ayırt edemiyor. STT ile TETT’nin aynı şey sanılması, bir yandan gerek­siz gıda israfına yol açarken, diğer yandan riskli ürünlerin fark edil­meden tüketilmesine neden ola­biliyor. Ben bu durumu çoğu za­man bir ‘iletişim problemi’ olarak görüyorum. Bilimsel olarak sis­tem doğru; ama mesaj her zaman doğru anlaşılmıyor. Özellikle sos­yal medyada bir yandan ‘tarihi geç­miş ürünleri size yediriyorlar’ di­ye TETT ile ilişkili yanlış korku al­gıları, diğer yandan STT’ye sahip ürünlerde kötü kokmuyorsa, küf­lenmediyse tüket gitsin gibi sağ­lığı tehdit edici öneriler toplumu yanlış yönlendiriyor. Bu nedenle burada asıl mesele gıda okuryazar­lığımızın artmasında yatıyor. Tü­keticiler etiketi bir ‘bilgi aracı’ ola­rak görmeli ve üzerindekilerde ne­lere dikkat edeceğini bilmeli. Ama özellikle STT söz konusu olduğun­da hiçbir esneklik olmaması gerek­tiğini de unutmamalı.”

Denetimsiz ‘sokak arası’ tüketimi büyütüyor

“Ambalajlı gıdada uzak durun” anlayışı yaygınlaşıyor. Bunun pa­zara etkisine ilişkin de değerlen­dirmeler yapan Akdağ, “Ambalajlı gıdadan uzak durma söylemi artık marjinal bir grup aktivitesi olmak­tan çıktı; pazarın yönünü, üretim stratejilerini ve pazarlama dille­rini belirleyen güçlü bir tüketici motivasyonuna dönüştü. Ancak bu durum, bilimsel gerçeklerden ziyade korku odaklı bir dezenfor­masyonla beslendiği için gıda sis­temi üzerinde ciddi bir paradoks yaratıyor” diye konuştu. Bu söyle­min pazardaki en somut etkisinin, “tüketicinin ambalajı gıdayı koru­yan bir kalkan olarak değil, onu ‘bo­zan’ bir engel olarak görmeye baş­laması” olduğunu dile getiren Ak­dağ, sözlerini şöyle sürdürdü: “Bu algı kayması, insanları kayıt dışı ve denetimsiz üretime yönlendiriyor. Ambalajın aslında gıdayı dış et­kenlerden koruyan, ona bir kimlik kazandıran ve izlenebilirliğini sağ­layan en önemli güvenlik aracı ol­duğu gerçeği, bu duygusal tepkinin gölgesinde kalıyor. ‘Paketliyse kö­tüdür’ genellemesi, gıda güvenliği standartlarını ve yasal denetimleri itibarsızlaştırırken, hiçbir deneti­mi olmayan ‘sokak arası’ üretimini kontrolsüz bir şekilde büyütüyor. Ama diğer tarafta, günlük haya­tın gerçekleri var.

Çalışan ebevey­nler, özellikle anneler için zaman yönetimi, gıdaya erişim, raf ömrü ve pratiklik çok önemli. Bu nokta­da ambalajlı gıdalar sadece bir ter­cih değil, çoğu zaman bir ihtiyaç haline geliyor. Aslında tüketiciler ihtiyaçları doğrultusunda amba­lajlı ürünlere yöneliyorlar ancak bazen bunu hatalı ön yargılarla kaygılanarak yapıyorlar. Bu da gü­nümüzün en önemli hastalık kay­nağı olan stresi tetikliyor. Sonuç olarak, ambalaj karşıtlığı marjinal bir söylem olarak kalmıyor; gıda­nın künyesi olan etiketi ve koruyu­cusu olan ambalajı düşmanlaştı­rarak büyük bir risk yaratıyor. Bu süreçte asıl kaybeden ise, amba­lajlı ve kontrollü gıdadan kaçarken aslında çok daha büyük mikrobi­yolojik risklere açık hale gelen gı­da okuryazarlığı düşük tüketiciler oluyor. Bizim odaklanmamız gere­ken nokta ambalajın kendisi değil, ambalajın bize sunduğu bilginin doğruluğu ve şeffaflığıdır.”

GPD: STT ve TETT karıştırılmamalı

Gıda Perakendecileri Derneği (GPD), gıda ürünlerinde yer alan “Son Tüketim Tarihi” (STT) ile “Tavsiye Edilen Tüketim Tarihi”nin (TETT) farklı anlamlar taşıdığına dikkat çekti. Dernek, STT’si geçen ürünlerin kesinlikle tüketilmemesi gerektiğini vurgularken, uygun koşullarda saklanan bazı TETT’li ürünlerin ise kalite kaybı dışında güvenlik riski taşımayabileceğini belirtti. GPD, doğru bilgilendirmenin hem tüketici farkındalığı hem de gıda israfının azaltılması açısından önemli olduğunu ifade etti.

Güvenli olmayan ürün gıda değildir

“Sağlıklı gıda” söyleminin aslında bir dil ve algı tuzağı olduğunu ifade eden Dr. Ebru Akdağ, “Temel bir kuraldan başlayalım: Güvenli olmayan bir şey ‘gıda’ değildir. Gıda bilimi açısından bakıldığında, bir maddenin ‘gıda’ olarak tanımlanabilmesi için öncelikle güvenli (tüketildiğinde akut veya kronik bir hastalığa neden olmayan) olması gerekir. Eğer bir ürün sağlığa doğrudan zarar veriyorsa, o artık bir besin maddesi değil, bir ‘kirletici’ veya ‘zehir’ kategorisindedir” dedi.

Mucize gıda yoktur

Akdağ, neden sürekli “sağlıksız gıda” dendiğinde ilişkin iki önemli ayrıma şu sözlerle işaret etti: “Sağlıksız olan gıdanın kendisi değil, genellikle bizim beslenme modelimizdir. Çünkü bir gıdayı ‘iyi’ ya da ‘kötü’ ilan etmek bilimsel olarak doğru bir yaklaşım değil. Aynı ürün, tüketim miktarı ve sıklığına, bireyin yaşına, sağlık durumuna ve genel beslenme alışkanlıklarına bağlı olarak farklı etkiler gösterebilir. Bugün sosyal medyada sıkça gördüğümüz ‘bu gıda zehir’, ‘bu mucize’ gibi söylemler işte bu ayrımı ortadan kaldırıyor. Oysa gerçek şu: Hiçbir gıda tek başına mucize değildir, hiçbir gıda da tek başına zehir değildir. Belirleyici olan doz, sıklık ve toplam beslenme davranışıdır. Bir diğer önemli nokta da ‘doğal = sağlıklı’ algısı. Bu da çok yaygın bir yanılgı. Oysa doğada son derece toksik maddeler de bulunur. Aynı şekilde işlenmiş bir ürün otomatik olarak zararlı değildir; uygun şekilde üretildiğinde ve doğru tüketildiğinde son derece güvenli olabilir.”

Korku odaklı pazarlamaya dikkat!

Günümüzde ‘sağlıksız” etiketinin bilimsel verilerden ziyade korku odaklı pazarlama stratejileriyle yapıştırıldığına dikkat çeken Dr. Akdağ, “Bir gıdayı ‘sağlıksız’ olarak damgalamak, gıda okuryazarlığını geliştirmek yerine tüketiciyi korkuya ve kafa karışıklığına sevk ediyor. Eğer yasal olarak rafa çıkmış, denetimden geçmiş bir üründen bahsediyorsak, o ürün teknik olarak güvenlidir. Onu sağlıksız kılan şey, ürünün içindeki bir molekülden ziyade, bizim o ürünle kurduğumuz orantısız ilişkidir” diye konuştu.

Recep Erçin-Dünya

Plaj girişi 230 Euro, lahmacun 30 Euro

Sabah Gazetesi'nde yer alan habere göre, bazı lüks otellerde plaja giriş ücretinin kişi başı 230 euroya kadar çıktığı belirtilirken, ünlü bir işletmenin paylaştığı menüde hamburgerin 42 euro, lahmacunun 30 euro, salatanın 42 euro ve pizzanın ise 40 eurodan satışa sunulacağı aktarıldı.

100 bin TL'ye kadar otel var

Konaklama tarafında da fiyatların oldukça geniş bir aralıkta değiştiği ifade edildi. Otellerde gecelik ücretlerin 10 bin TL’den başladığı, ultra lüks seçeneklerde ise 100 bin TL seviyesine kadar ulaştığı kaydedildi.

Yüksek fiyatların gündem olmasının ardından turizm sektörü temsilcileri ise ilçede her bütçeye uygun alternatiflerin bulunduğunu vurguladı. Merkez başta olmak üzere birçok noktada daha uygun fiyatlı işletmelerin hizmet verdiğini belirten yetkililer, "Bütçe dostu ucuz oteller de ilçemizde fazlasıyla var" ifadelerini kullandı.

Ayrıca esnaf lokantalarında lahmacunun yaklaşık 200 TL’ye, hamburgerin ise 500 TL civarında tüketilebildiği belirtildi.

Dünya

Türkiye’de dijitalleşmenin yaygınlaşmasıyla birlikte elektronik imza kullanımı hızla artıyor.

BTK verilerine göre 2024 yılı ilk çeyreği itibarıyla Türkiye’de 7,6 milyon elektronik imza ve yaklaşık 994 bin mobil imza bulunurken, toplam elektronik sertifika sayısı 8,56 milyona ulaşmış durumda.

Bu yaygın kullanım, elektronik imza altyapılarını; kamu işlemlerinden finans sektörüne, sözleşme yönetiminden e-fatura süreçlerine kadar birçok alanda kurumların operasyonel süreçlerinin vazgeçilmez bir parçası haline getiriyor.

Elektronik imza kullanımının artmasıyla birlikte, elektronik imza çözümleri, imzalama kütüphaneleri ve entegrasyon altyapıları kurumların gündeminde daha fazla yer almaya başladı.

Bu kapsamda kurumlar, imzalama süreçlerini kendi platformları içinde yönetebilecekleri yapılara yönelirken, servis sağlayıcılar da müşterilerine entegre çözümler sunmayı hedefliyor.

İmzalama kütüphaneleri ile esnek entegrasyon

Günümüzde birçok teknoloji sağlayıcısı, elektronik imza ve zaman damgası işlemlerini imzalama kütüphaneleri aracılığıyla kendi sistemlerine entegre ediyor.

Bu yaklaşım, servis sağlayıcıların sundukları hizmetleri genişletmesine olanak tanırken, imzalama süreçlerinin tek bir platform üzerinden yönetilmesini mümkün kılıyor.

Farklı servis sağlayıcılarla çalışabilen esnek yapılar ve API uyumlu mimariler, entegrasyon süreçlerini daha yönetilebilir hale getirirken operasyonel sürekliliği de destekliyor. E-Güven, geliştirdiği çözümlerle bu ihtiyaca yönelik altyapılar sunuyor.

E-Güven Signitific ile entegre imzalama altyapısı

E-Güven tarafından geliştirilen Signitific İmzalama Kütüphanesi; elektronik imza, mobil imza ve zaman damgası süreçlerinin kurumların mevcut sistemlerine entegre edilmesini sağlayan bir altyapı sunuyor.

Signitific ile entegratörler ve servis sağlayıcılar, elektronik imza altyapısını kendi uygulamalarına entegre ederek kullanıcılarına kesintisiz bir deneyim sunabiliyor. Bu yapı sayesinde imzalama süreçleri, ayrı platformlara ihtiyaç duyulmadan mevcut iş akışları içinde yönetilebiliyor.

Signitific, modüler yapısı ve RESTful mimarisi sayesinde farklı sistemlerle hızlı ve esnek entegrasyon imkânı sunuyor.

Web tabanlı senaryo arayüzü ile imzalama süreçlerinin kolayca kurgulanabilmesine olanak tanırken, birebir kurulum desteği ile entegrasyon süreçleri uçtan uca destekleniyor.

Ayrıca entegratörlere özel OEM ve gateway çözümleri sayesinde servis sağlayıcılar, kendi markaları altında elektronik imza hizmeti sunabilecek bir altyapıya sahip oluyor.

E-Güven’in sunduğu Signitific çözümü, kurumların elektronik imza süreçlerini daha esnek, yönetilebilir ve entegre bir yapıda kurgulamasına olanak tanıyor.

Ekonomim

Spot altının ons fiyatı 4 bin 732,89 dolarda dengelenirken, ABD vadeli altın kontratları yüzde 0,3 yükselerek 4 bin 742,40 dolara çıktı.

Trump: İran ile ateşkes 'yaşam destek ünitesinde'

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile ateşkesin “yaşam destek ünitesinde” olduğunu söyledi.

Donald Trump, Tahran’ın savaşı sonlandırmaya yönelik ABD teklifine verdiği yanıtın, taraflar arasındaki derin görüş ayrılıklarının sürdüğünü ortaya koyduğunu belirtti.

Fed’e yönelik faiz indirimi beklentileri zayıflıyor

Cnbc-E'de yer alan habere göre Tastylive Küresel Makro Strateji Başkanı Ilya Spivak, merkez bankalarının giderek daha şahin bir çizgiye kaydığını söyledi.

Spivak, “Fed için bu durum, bu yıl faiz indirimi ihtimallerinin neredeyse tamamen ortadan kalkması anlamına geliyor” ifadesini kullandı.

Piyasalarda gözler ABD verilerinde

Piyasalar şimdi gün içinde açıklanacak ABD tüketici enflasyonu (TÜFE) verisine odaklandı. Verinin, Fed’in para politikası patikasına ilişkin önemli sinyaller vermesi bekleniyor.

Petrol ve dolar yükselişte

Asya piyasalarında petrol fiyatları yükseliş eğilimini sürdürürken, dolar da önceki seansta başladığı değer kazancını devam ettirdi.

Yüksek petrol fiyatlarının enflasyonu artırabileceği ve bu durumun faizlerin daha uzun süre yüksek seviyelerde kalmasına yol açabileceği ifade ediliyor.

Altın, geleneksel olarak enflasyona karşı bir korunma aracı olarak kabul edilse de, yüksek faiz ortamı faiz getirisi sunmayan değerli metal üzerinde baskı yaratıyor.

,Goldman Sachs ve BofA beklentileri düşürdü

Goldman Sachs ve Bank of America, yüksek enerji fiyatları ve güçlü iş gücü piyasasını gerekçe göstererek bu yıl için ABD faiz indirimi beklentilerini aşağı çekti.

Gözler Trump-Şi görüşmesinde

Piyasalar ayrıca Trump’ın bu hafta Çin’e gerçekleştireceği iki günlük ziyareti de yakından izliyor.

Trump’ın Xi Jinping ile Ortadoğu başta olmak üzere birçok başlığı görüşmesi bekleniyor.

Diğer değerli metallerde son durum: Gümüş yatay kaldı, platin ve paladyum geriledi

Spot gümüş ons başına 86,08 dolarda yatay seyrederken, platin yüzde 1,6 düşüşle 2 bin 98,25 dolara geriledi. Paladyum ise yüzde 1 kayıpla 1.494 dolardan işlem gördü.

Ekonomim

Düzce Belediye Başkanı Dr. Faruk Özlü, kentin bahtını değiştirecek adımlar atıyor. İstanbul ile Ankara arasında geçit olmaktan çıkarıp, bölgenin yeni zenginlik, cazibe merkezi haline getiriyor

İştirak Şehircilik tarafından Düzce Merkez Akınlar mevkiinde gerçekleştirilen D Şehir Projesi sunumu için Mandarin Otel’deyiz. Kürsüde Dr. Faruk Özlü var. Düzce’yi gelip geçilen bir yer olmaktan çıkarıp kendi mucizesini gerçekleştirmeye çalışıyor; “Türkiye kendi mucizesini yaratmak zorunda.”

“Yıllarca Alman, Kore, Çin mucizesini alkışladık durduk. Çok rica ediyorum; bizim de bir mucizemiz olsun. Yeterince çalışır ve stratejik davranırsak neden olmasın?” Dr. Özlü’ye katılıyorum. Kendi hazinesinin dilencisi olmaktan çıkıp ele güne öykünmeyle yetinmeyen vizyonerlerle bu başarılabilir.

TANRI SİZE NE VERDİYSE ONU YAPIN

Bu vizyonlerlerden biri de İştirak Şehircilik’in Yönetim Kurulu Başkanı Veysel Demir… Özlü; “ona gel Düzce’ye yatırım yap demedik, gelişimi gördü ve kendisi geldi.” Nitekim Hilton, Sheraton, Radisson, Ramada, Dedeman, Elite World gibi 5 yıldızlı oteller kentin yarın enerjisini görüp yatırıma gelmişler.

“Tanrı size ne verdiyse onu yapın” der bir İngiliz atasözü… Dr. Özlü bunu hatırlatarak diyor ki; “ahşabımız var, doğamız var, yaylamız ve şimdi Batı Karadeniz’in en büyük AVM’si var.” Düzce’yi yatay büyüyen bir kent haline getirmek için projeler ile kentin yarını, kendi mucizesi peşinde…

İKİ SORU İKİ CEVAP / Türkiye mucizesine dair…

Bunun için kimler, ne yapmalı?

Bahtına talip olduğumuz ülkeler, nitelikli gayret, üretken süreçler, verimli kamu, değerli bilim, aynı ufka bakan bireylerden oluşuyor. Zeki ve yetenekli insanlarımızı yüceltmeli, vasatlıktan çıkmalıyız.

Konfor tuzağından çıkabilir miyiz?

Mevcut iş, ilişki, iletişim süreçlerimizi yeniden tanımlamalı ve bilgi süreçleri oluşturmalıyız. Ancak bu sayede bedavacılıktan, kolaycılıktan ve niteliksizden kurtulabiliriz. Zira konfor kesinlikle çürütür.

NOT

40’INDA ÖLÜP 80’İNDE GÖMÜLENLERLE TÜRK MUCİZESİ GERÇEKLEŞMEZ

Faruk Özlü, tam bir proje insanı… Başkanı olduğu Düzce Belediyesi’ni de Sanayi Bakanlığı’ndaki gibi, uzun soluklu ve dönüştürücü projelerle yönetiyor. EYT’ye şiddetle karşı: “17 milyon emeklisine karşılık 33 milyon çalışanıyla Türk mucizesi gerçekleşemez.” Sahi insan 40’ında emekli olmamalı…

MUCİZE LÛGATI

Türk Mucizesi: Yarım asırdır 17’nci büyük ekonomiyiz ve ilk 10’a girecek eylemlere odaklanmalıyız

Çin mucizesi: Yüzyıl önce kürenin zavallısı ülke bugün teknolojiden şehirciliğe dek parıldıyor

Alman mucizesi: İkinci Dünya Savaşı’nda yere bir edilen ülke, yarım asır içinde parlayıvermişti

1. Kore mucizesi: Asya Kaplanı Kore ile aynı zamanda yola çıktık, o kalkındı biz yaya kaldık

Şeref OĞUZ-Ekonomim

Yukarıda yer alan hükümlerden anlaşılacağı üzere, veraset ve intikal vergisinde iki aşamalı bir tarhiyat sistemi mevcut olup, ilk tarhiyatta mükelleflerin verginin konusuna giren malların değerini Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinde yer alan değerleme ölçülerine göre beyan etmeleri gerekmektedir. Ancak Kanunda değerleme ölçüsü belirtilmemişse, Vergi Usul Kanununun servetleri değerleme bölümünde yer alan ölçüler dikkate alınmaktadır.

Buna göre, bir anonim şirket hissesinin veraset ya da bağış yoluyla intikal etmesi halinde, intikal eden servet unsuru ticari sermaye değil, hisse senedidir. Dolayısıyla ilk tarhiyatta hisse senedine ilişkin vergi matrahının tespitinin ticari sermayenin değerlemesine ilişkin olan hükümlere göre değil, hisse senedi intikaline ilişkin hükümlere göre yapılması gerekmektedir.

Bu çerçevede, … tarihinde vefat eden babanız …’nın %20 hissedarı olduğu … Anonim Şirketine ait hisse senetlerinin, ilk tarhiyatta dikkate alınmak üzere Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendine göre, yani borsada kayıtlı ise ölüm tarihine takaddüm eden üç yıl içindeki en son muamele değeriyle; borsada kayıtlı değilse veya kayıtlı olup da üç yıl içinde muamele görmemiş ise itibari değerle değerlenerek beyan edilmesi gerekmektedir.

Açıklamasına yer verilmiştir.

Bilgilerinize sunarız.

Ş.A. Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.

Teorik çerçevede bakıldığında, bir şirket ortağının koyduğu sermayenin karşılığını öncelikle kâr payı olarak elde etmesi beklenir. Bunun yanında, şirkette aktif görev üstleniyorsa ücret; yönetim kurulunda yer alıyorsa, üstlendiği sorumluluk ve katkı karşılığında huzur hakkı geliri elde etmesi mümkündür. Bunların dışında ise, mevzuatta belirlenen sınırlar ve kurallar çerçevesinde ortağı olduğu şirkete borçlanabilir.

Pratiğe baktığımızda tablo farklı. Kurumsal yönetim olgunluğu henüz gelişmemiş şirketlerde ortaklar çoğunlukla şirkete borçlanma yolunu tercih ediyor. Halka açık ve kurumsal yapısı güçlü şirketler dışında kâr dağıtımı sınırlı kalıyor. Buna karşılık huzur hakkı ödemeleri son dönemde yaygınlaşıyor; üst yönetimde fiilen görev alan ortakların ücret geliri elde etmesi ise görece daha sınırlı kalıyor. Bu tercihlerin, büyük ölçüde kurumsal yönetim anlayışı ve vergi maliyetleri tarafından belirlendiği görülüyor.

Kâr Payı: En Doğal Ama En Az Tercih Edilen Yol

Kâr payı, sermayenin en doğal getirisidir. Ancak uygulamada, halka açık ve kurumsal yapısı güçlü şirketler dışında sınırlı ölçüde tercih edilmektedir. Bunun temelinde, kârın önce kurumlar vergisine tabi tutulması; ardından dağıtım aşamasında stopaja konu olması ve belirli şartlarda gerçek kişi düzeyinde yeniden vergilendirilmesiyle oluşan yüksek toplam vergi yükü yer almaktadır.

Bu yapı, kârın dağıtılmak yerine şirket bünyesinde tutulmasına veya dolaylı yollarla ortaklara aktarılmasına zemin hazırlamaktadır. Nitekim bu alternatifin fiilen kullanılabilmesi de şirket bünyesinde dağıtılabilir kârın varlığına bağlıdır.

Bununla birlikte, dağıtılabilir kârı bulunan şirketlerin, ortakların nakit ihtiyacını karşılamak amacıyla yıl içinde belirli kurallar çerçevesinde avans kâr payı dağıtımı yapabileceklerini de hatırlatmak gerekir.

Ücret: Kurumsallığın ve Performansın Temeli

Şirket ortağının fiilen şirkette çalışması halinde ücret alması, yalnızca bir vergi konusu değil aynı zamanda kurumsal yönetim gereğidir. Ücret, şirketin gerçek maliyet yapısını ortaya koyar ve performans ölçümünü sağlıklı hale getirir. Buna rağmen uygulamada ortakların kendilerine ücret tanımlamaktan kaçındıkları görüyoruz. Bunun temel nedeni, artan oranlı gelir vergisi ve sosyal güvenlik yüklerinin yarattığı maliyettir.

Şirkette fiilen çalışan ortağa, hizmet akdi çerçevesinde ödenecek ücretin; transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç aktarımı eleştirisine konu olmaması için emsallere uygun olarak belirlenmesi gerektiğinin de altını çizmek gerekir.

Huzur Hakkı: Esnek ve Maliyet Avantajı

Huzur hakkı, anonim şirketlerde yönetim kurulu üyelerine, limited şirketlerde şirket müdürlerine üstlendikleri yönetim sorumluluğu karşılığında ödenen bir bedeldir. En önemli avantajı, şirketin kâr edip etmediğine bakılmaksızın ödenebilmesidir.

Vergisel açıdan ücret olarak değerlendirilmesi ve asgari ücret tutarı kadar kısmının gelir vergisinden istisna olması, huzur hakkını cazip kılmaktadır. Bunun yanında, şirket açısından gider olarak dikkate alınabilmesi, kurumlar vergisi matrahını azaltarak ilave bir avantaj sağlamaktadır. Ayrıca, belirli şartlar altında bu ödemeler üzerinden SGK primi hesaplanmaması da huzur hakkının tercih edilmesinde etkili olmaktadır.

Ancak bu esnek yapı beraberinde dikkat edilmesi gereken hususları da getirir. Huzur hakkının emsallere uygun belirlenmesi, yönetim fonksiyonu ile uyumlu olması ve mümkün olduğunca toplantı bazlı bir yapıya dayanması gerekir. Aksi halde bu ödemeler vergisel açıdan örtülü kazanç dağıtımı, sosyal güvenlik mevzuatı açısından ödenmeyen prim eleştirisine konu olabilir.

Ortağın Şirkete Borçlanması: Yüksek Maliyet ve Risk

Ortak adına şirketten doğrudan harcama yapılması veya ortak cari hesaplarının kullanılması, kısa vadede pratik bir çözüm gibi görünse de önemli vergisel riskler barındırır.

Uygulamada sıkça başvurulan bu yöntemde, ortaklar kişisel ihtiyaçlarını şirketten borçlanma yoluyla finanse etmektedir. Ancak bu yaklaşımın çoğu zaman göz ardı edilen ciddi maliyetleri vardır. Ortağın şirkete borçlanması halinde, emsal faiz oranı üzerinden şirket tarafından faiz hesaplanması; hesaplanan bu faiz üzerinden de %20 oranında KDV uygulanması gerekmektedir.

Bu durum, söz konusu finansman yöntemini fiilen ücret, huzur hakkı veya kâr payına kıyasla daha maliyetli hale getirebilmektedir. Ayrıca, hesaplanan adat faizinin emsallere uygun belirlenmemesi halinde, transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı eleştirisiyle karşılaşılması ve bu tutarların ortak nezdinde ayrıca vergilendirilmesi riski de bulunmaktadır.

Sonuç

Mali idarenin artan denetim kapasitesi, şirket ortaklarının kişisel harcamalarını finanse ederken daha şeffaf ve dengeli bir yapı kurmalarını zorunlu kılıyor. Bu çerçevede ücret, huzur hakkı ve kâr payının birlikte ve dengeli kullanıldığı bir model öne çıkıyor; gayriresmî yollar veya borçlanma yerine bu araçların doğru kurgulanması gerekiyor.

Sağlıklı bir yapıda, ortağın emeği ücretle, sermayenin getirisi kâr payıyla, yönetim sorumluluğu ise huzur hakkıyla karşılanmalıdır. Ancak mevcut vergi yükü, ortakları çoğu zaman en düşük maliyetli seçeneğe yönlendirmekte ve bu durum kurumsal yönetimle tam uyumlu sonuçlar doğurmamaktadır.

Ortakların emeğinin ve sermayesinin karşılığını makul bir vergi yüküyle alabildiği bir yapı, hem kayıt dışılığı azaltır hem de şirketlerin daha sağlıklı yönetilmesini sağlar. Sonuç olarak mesele, tek tek gelir türlerinden ziyade, vergi maliyetinin ötesine geçen dengeli ve sürdürülebilir bir model kurabilmektir.

Hakkı Sayan

Partner at Vizyon

Linkedin paylaşımından alıntı yapılmıştır

Bunun yanında, değerlendirici süreçleri, proje kapsamı, destek unsurları ve nihai durum ölçümüne ilişkin birçok hükümde değişiklik yapılmış; başvuru ve revizyon süreçlerinde uygulanacak süreler yeniden belirlenmiştir.

Tebliğe eklenen geçici maddelerle ise, Tebliğin yayımı tarihi itibarıyla Yeşil Dönüşüm Merkezi unvanı verilmiş tesislerden Yatırım Teşvik Belgesi almış olanlar için Yeşil Dönüşüm Merkezi Belgesi düzenleneceği, bir ay içerisinde Yatırım Teşvik Belgesi almayan tesislerin mevcut unvanlarının iptal edileceği düzenlenmiştir. Ayrıca, geçici 1’inci madde hariç olmak üzere Tebliğ değişikliklerinin yayım tarihinden önce açılmış çağrılar bakımından uygulanmayacağı hüküm altına alınmıştır.

Öne çıkan değişiklikler aşağıda özetlenmiştir.

Tanımlar Bölümü Yeniden Düzenlenmiştir

Bu Tebliğin 1’inci maddesi ile Tebliğin “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinde önemli değişiklikler yapılmıştır.

Bu kapsamda;

• “Yol haritası raporu” tanımı Tebliğ metninden çıkarılmış,
• “Yeşil dönüşüm yol haritası” tebliğ metnine eklenmiş,
• “Kullanıcı”, “E-TUYS” ve “Gelişme raporu” tanımları eklenmiş,
• “Yeşil Dönüşüm Merkezi” unvanı yerine “Yeşil Dönüşüm Merkezi Belgesi” kavramı getirilmiş,
• Proje tanımı içerisine “beş yıllık yeşil dönüşüm uygulamaları” ifadesi eklenmiştir.

Ayrıca değerlendirici tanımı değiştirilmiş ve değerlendirme süreçlerinde “yol haritası raporu” ibareleri kaldırılmıştır.

“Yol Haritası Raporu” Yerine “Yeşil Dönüşüm Yol Haritası” Düzenlemesi Getirilmiştir

Bu Tebliğin 2 ve 3’üncü maddeleri ile Tebliğin ikinci bölüm başlığı “Yeşil Dönüşüm Yol Haritası ve Proje Hedefi” olarak değiştirilmiş, 4’üncü madde tamamen yeniden düzenlenmiştir.

Yeni düzenleme ile;

• Başvuru aşamasında program portaline doğrudan beş yıllık “yeşil dönüşüm yol haritası” yüklenmesi öngörülmüş,
• Eski düzenlemede yer alan ayrıca “yol haritası raporu” hazırlama yükümlülüğü kaldırılmış,
• Yol haritasının yatırımcının 5 yıllık yeşil dönüşüm uygulamalarını içermesi zorunlu tutulmuş,
• Yeşil dönüşüm liderine yapılacak bildirimlerin yanında artık “kullanıcıya” da bildirim yapılacağı düzenlenmiştir.

Eski düzenlemede yer alan;

• Yol haritası raporunun yatırımcı dışında kişi veya kurumlara hazırlatılabilmesine,
• Proje amacı, mevcut durum analizi, çözüm yaklaşımı gibi detaylı rapor içeriğine,
• Değişikliklerin gerekçeli başvuru ile yapılmasına,
• Lider değişikliği için özel yetkilendirme şartına

ilişkin hükümler Tebliğ metninden çıkarılmıştır.

Proje Hedeflerine İlişkin Düzenlemeler Güncellenmiştir

Bu Tebliğin 4’üncü maddesi ile Tebliğin 5’inci maddesinde değişiklik yapılmıştır.

Yeni düzenleme ile proje hedeflerinin “bir veya birden çok hedef” şeklinde belirlenmesine ilişkin ifade kaldırılmış; bunun yerine proje için somut ve ölçülebilir iyileştirmeler içeren hedeflerin belirlenmesine ilişkin düzenleme yapılmıştır.

Ayrıca;

• Proje hedeflerinin seçilen göstergelerde iyileştirme sağlaması gerektiği,
• Mevcut durum ölçüm bilgilerinin yol haritasında,
• Nihai ölçüm bilgilerinin ise tamamlama aşamasında sunulacağı

yeniden düzenlenmiştir.

Başvuru ve Program Yönetimi Süreçlerinde Değişiklik Yapılmıştır

Bu Tebliğin 5 ve 6’ncı maddeleri ile Tebliğin 6 ve 7’nci maddelerinde değişiklik yapılmıştır.

Bu kapsamda;

• Program yönetimi maddesinden “yol haritası raporu ve projelerin değerlendirilmesi” ibaresi çıkarılmış,
• Başvurunun yatırımcı adına artık “yeşil dönüşüm lideri” yerine “kullanıcı” tarafından yapılacağı düzenlenmiş,
• Yeşil dönüşüm liderinin ayrıca E-TUYS yetkilendirmesine sahip olma zorunluluğu kaldırılmıştır.

Ayrıca eski düzenlemede bulunan;

• Yol haritası raporunun başvurudan sonra 40 iş günü içinde yüklenmesine,
• Yüklenmemesi halinde başvurunun değerlendirme dışı bırakılmasına

İlişkin hükümler yürürlükten kaldırılmıştır.

Değerlendirme Sürecinde Değişiklik Yapılmıştır

Bu Tebliğin 7 ve 8’inci maddeleri ile Tebliğin 8 ve 9’uncu maddelerinde değişiklik yapılmıştır.

Yeni düzenleme ile;

• Değerlendirme sürecinde “yol haritası raporu uygunluğu” şartı kaldırılmış,
• Değerlendirme kriterlerinde değişiklik yapılmış,
• Değerlendirme süreleri değiştirilmiştir.

Bu kapsamda;

• Başvuru Değerlendirme Raporunun hazırlanma süresi 45 iş gününden 20 iş gününe,
• Revizyon değerlendirme süresi 20 iş gününden 10 iş gününe,
• Yatırımcıya verilen revizyon süresi 45 iş gününden 20 iş gününe

indirilmiştir.

Ayrıca;

• Şekil eksikliklerinin giderilmesine ilişkin süre için üst sınır getirilmiş,
• “kabul/ret/revizyon” terminolojisi yerine farklı bir değerlendirme yaklaşımı benimsenmiş,
• Değerlendirme dışı bırakılan projeler bakımından “gerekçe belirtilerek” ibaresi kaldırılmıştır.

Eski düzenlemede yer alan “Yeşil Dönüşüm Merkezi unvanı verilmesi” uygulaması kaldırılarak, bunun yerine Yatırım Teşvik Belgesi düzenlenen tesislere beş yıl süreyle geçerli “Yeşil Dönüşüm Merkezi Belgesi” verilmesi öngörülmüştür.

Proje Kapsı ve Destek Unsurlarında Değişiklik Yapılmıştır

Bu Tebliğin 9 ve 10’uncu maddeleri ile Tebliğin 10 ve 11’inci maddelerinde değişiklik yapılmıştır.

Yeni düzenleme ile;

• “teknoloji, yazılım, donanım, ölçüm, doğrulama, etüt, test ve danışmanlık hizmetleri” ifadeleri proje kapsamından çıkarılmış,
• Modernizasyon veya entegrasyon yatırımı kapsamında yapılacak harcamalara ilişkin düzenleme yapılmıştır.

Ayrıca;

• Meskûn mahal dışına taşınacak tesisler için programa başvuru imkânı getirilmiş,
• Daha önce proje bütünlüğü kapsamında proje içine dahil edilebilen güneş ve rüzgâr enerjisi yatırımlarının artık program kapsamında düzenlenecek Yatırım Teşvik Belgesinde yer alamayacağı düzenlenmiştir.

Destek unsurları bakımından ise;

• “destek kararı alınan projeler” yerine “Yatırım Teşvik Belgesi düzenlenen projeler” ifadesi kullanılmış,
• Asgari sabit yatırım tutarlarına ilişkin Karar referansları eklenmiş,
• TUYSGM tarafından ayrıca yeşil dönüşüm değerlendirmesi yapılmayacağı belirtilmiştir.

İzleme ve Revizyon Süreçlerinde Değişiklik Yapılmıştır

Bu Tebliğin 11 ve 12’nci maddeleri ile Tebliğin 12 ve 13’üncü maddelerinde değişiklik yapılmıştır.

İzleme sürecinde;

• “yatırım süresi bir yıldan uzun projeler” ayrımı kaldırılmış,
• Yatırımcının her yıl ocak ayı sonuna kadar gelişme raporu sunması zorunlu hale getirilmiş,
• Yol haritası raporunun ayrıca izlenmesine ilişkin hükümler kaldırılmıştır.

Revizyon sürecinde ise;

• Revizyon başvurularının E-TUYS üzerinden yapılacağı,
• Proje hedeflerini etkilemeyen revizyonların doğrudan TUYSGM’ye iletileceği,
• Altı ay geçmeden yeni revizyon talep edilemeyeceğine ilişkin sınırlamanın kaldırıldığı

düzenlenmiştir.

Tamamlama Sürecinde Değişiklik Yapılmıştır

Bu Tebliğin 13’üncü maddesi ile Tebliğin 14’üncü maddesinde değişiklik yapılmıştır.

Yeni düzenleme ile;

• Nihai durum ölçümünde değerlendiricinin yatırımcı tarafından seçilmesi uygulaması kaldırılmış,
• Değerlendiricinin artık Genel Müdürlük tarafından belirlenmesi öngörülmüş,
• “projelerin sonlandırılması” yerine “program kapsamından çıkarılması” ifadesi kullanılmıştır.

Ayrıca;

• Proje hedeflerine ulaşılamaması halinde sağlanan fazla desteklerin geri alınacağı,
• Yatırımın başka teşvik uygulamalarına aktarılabileceği,
• Proje hedeflerine beş yıldan önce ulaşılması halinde erken tamamlama başvurusu yapılabileceği

düzenlenmiştir.

Eski düzenlemede yer alan;

• Yol haritası raporunun başarısız sayılması,
• Yeşil Dönüşüm Merkezi unvanının iptali,
• Yeni yol haritası sunma zorunluluğu

gibi hükümler Tebliğ metninden çıkarılmıştır.

Değerlendirici Ödemelerine İlişkin Düzenlemelerde Değişiklik Yapılmıştır

Bu Tebliğin 14’üncü maddesi ile Tebliğin 15’inci maddesinde değişiklik yapılmıştır.

Bu kapsamda;

• Yol haritası raporu hazırlama maliyetlerinin destek kapsamına alınmasına ilişkin hüküm kaldırılmış,
• Değerlendirme hizmet bedelinin 15 iş günü içinde ödenmemesi halinde başvurunun değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin düzenleme yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçiş Hükümleri Getirilmiştir

Bu Tebliğin 15’inci maddesi ile Tebliğe iki geçici madde eklenmiştir.

Buna göre;

• Mevcut durumda Yeşil Dönüşüm Merkezi unvanı verilmiş tesislerden Yatırım Teşvik Belgesi alanlara Yeşil Dönüşüm Merkezi Belgesi düzenlenecek,
• Bir ay içinde Yatırım Teşvik Belgesi almayanların unvanı iptal edilecektir.
• Ayrıca Tebliğ değişikliklerinin, yayım tarihinden önce açılmış çağrılara uygulanmayacağı düzenlenmiştir.

Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Söz konusu Tebliğe aşağıdaki bağlantı üzerinden ulaşabilirsiniz.

Yeşil Dönüşüm Programı Uygulama Usul ve Esasları Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ

Saygılarımızla,

Deloitte Türkiye

Vakfa Bağlı İktisadi İşletmelerin Denetimi Birçok vakıf, gelir elde etmek amacıyla iktisadi işletme kurabilmektedir.

· Kafe,

· Yurt,

· Eğitim merkezi,

· Yayıncılık faaliyetleri,

· Organizasyon hizmetleri,

· Ticari satış birimleri

gibi ekonomik faaliyetlerden oluşabilir.

Vakfa ait olsa bile bu işletmeler vergisel ve ticari açıdan ayrı yükümlülüklere sahiptir.

Denetim Kurulu İktisadi İşletmeyi de Denetlemekle Yükümlü müdür?

Kural olarak evet.

Vakfa bağlı iktisadi işletmeler, vakfın mali yapısını doğrudan etkilediği için denetim kurulunun inceleme alanı içerisindedir. Çünkü:

· İktisadi işletmenin gelirleri vakfa aktarılabilir,

· İşletmenin zararları vakfı etkileyebilir,

· Vergisel riskler vakfa yansıyabilir,

· Usulsüz işlemler vakfın itibarını zedeleyebilir.

Bu nedenle denetim kurulunun yalnızca “vakıf merkez hesaplarını” incelemesi yeterli değildir. Vakfa bağlı iktisadi işletmenin:

· Muhasebe sistemi,

· Vergi yükümlülükleri,

· Personel işlemleri,

· Ticari sözleşmeleri,

· Fatura ve belge düzeni,

· İç kontrol süreçleri

de denetim kapsamında değerlendirilmelidir.

Özellikle uygulamada yapılan önemli hatalardan biri, iktisadi işletmenin “ayrı yapı” olduğu düşüncesiyle denetim dışında bırakılmasıdır. Oysa iktisadi işletme, vakıfla organik bağ içerisindedir ve oluşturduğu riskler doğrudan vakfa yansıyabilmektedir.

Vergisel ve Hukuki Riskler

Vakfa bağlı iktisadi işletmeler bakımından en önemli risk alanlarından biri vergi mevzuatıdır.

Özellikle:

· Kayıt dışı gelir,

· Belgesiz harcama,

· Sahte veya hatalı fatura,

· SGK yükümlülükleri,

· KDV ve kurumlar vergisi uygulamaları,

· Personel bordroları

dikkatle izlenmelidir.

Denetim kurulu üyeleri doğrudan muhasebeci olmasa bile ciddi usulsüzlükleri fark edebilecek ölçüde kontrol mekanizması kurmalıdır.

Aksi durumda:

· Vergi cezaları,

· İdari yaptırımlar,

· İtibar kaybı,

· Kamu güveninin zedelenmesi,

· İç uyuşmazlıklar

ortaya çıkabilmektedir.

Kurumsal yapıların en kırılgan noktası çoğu zaman büyük yolsuzluklar değil; “nasıl olsa kimse bakmıyordur” anlayışıyla başlayan küçük ihmallerdir. Denetimin olmadığı yerde düzensizlik zamanla normalleşir.

Denetim Kurulunun Çalışma Usulü Nasıl Olmalıdır?

Etkin bir denetim sistemi için denetim kurulunun şu yöntemleri uygulaması önemlidir:

Düzenli Toplantılar Yapılması

Yılda yalnızca bir kez sembolik toplantı yapılması yeterli değildir. Belirli periyotlarla inceleme gerçekleştirilmelidir.

Yazılı Denetim Raporları Hazırlanması

Tespitler mutlaka yazılı hale getirilmelidir. Sözlü uyarılar kurumsal hafıza oluşturmaz.

Belge ve Kayıt İnceleme Sistemi Kurulması

Harcamaların belgeye dayalı yürütülmesi sağlanmalıdır.

İç Kontrol Mekanizması Oluşturulması

Ödeme onay süreçleri, çift imza sistemi ve yetki sınırları belirlenmelidir.

Bağımsız Uzman Görüşü Alınması

Gerekli durumlarda mali müşavir veya hukuk danışmanlarından destek alınmalıdır.

Denetim Kurulu Üyelerinin Hukuki Sorumluluğu

Denetim kurulu üyeleri her işlemden otomatik olarak sorumlu değildir. Ancak:

· Açık usulsüzlüğe rağmen sessiz kalınması,

· Denetim görevinin hiç yapılmaması,

· Gerçeğe aykırı rapor hazırlanması,

· Ağır ihmal gösterilmesi

gibi durumlarda hukuki sorumluluk tartışmaları ortaya çıkabilir.

Bu nedenle denetim kurulu üyelerinin görevlerini aktif biçimde yerine getirmesi gerekir.

Özellikle sosyal yardım ve eğitim alanında faaliyet gösteren vakıflar toplum nezdinde yüksek güven beklentisi taşır. Bu nedenle yalnızca hukuka uygunluk değil, etik yönetişim anlayışı da önemlidir.

Denetim Kurulunun Dikkat Etmesi Gereken 10 Temel Husus

1. Vakıf gelir ve giderlerinin belgeye dayalı yürütülmesini sağlamak.

2. Harcamaların vakıf amacına uygun olup olmadığını düzenli incelemek.

3. Yönetim kurulunun yetki aşımı yapıp yapmadığını takip etmek.

4. Vakfa bağlı iktisadi işletmeleri de denetim kapsamına almak.

5. Vergisel yükümlülüklerin zamanında yerine getirilip getirilmediğini kontrol etmek.

6. Şeffaf muhasebe ve raporlama sistemi kurulmasını sağlamak.

7. Çıkar çatışması oluşturabilecek işlemleri dikkatle incelemek.

8. Düzenli yazılı denetim raporları hazırlamak.

9. Gerekli durumlarda uzman görüşü almak.

10. Tespit edilen hukuka aykırılıkları kayıt altına alarak gerekli mercilere bildirmek.

Genel Değerlendirme;

Vakıflar, toplumsal güvene dayalı kurumlardır. Özellikle sosyal dayanışma ve eğitime destek amacı taşıyan vakıflarda bu güvenin korunması büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle denetim kurulları yalnızca sembolik organlar olarak değil; kurumsal şeffaflığın, mali disiplinin ve hukuka uygunluğun temel güvencesi olarak değerlendirilmelidir.

Günümüzde vakıf faaliyetlerinin büyümesi ve iktisadi işletmelerin yaygınlaşması, denetim sorumluluğunu daha da önemli hale getirmiştir. Vakfa bağlı iktisadi işletmelerin oluşturduğu mali ve hukuki riskler dikkate alındığında, denetim kurulunun bu işletmeleri denetim dışında bırakması düşünülemez.

Etkin denetim anlayışı yalnızca usulsüzlükleri ortaya çıkarmak için değil; kurumsal sürdürülebilirliği sağlamak, kamu güvenini korumak ve vakfın amaçlarına uygun biçimde faaliyet göstermesini temin etmek için gereklidir.

Sonuç olarak, vakıflarda denetim; formalite değil, kurumsal sorumluluğun temel unsurudur. Güçlü denetim mekanizması olmayan yapılarda zamanla şeffaflık zayıflar, kurumsal güven aşınır ve sosyal fayda amacı zarar görür. İnsan toplulukları bunu tarih boyunca sayısız kez deneyimledi. Buna rağmen her yeni kurumun başlangıçta “bizde öyle şey olmaz” özgüveni taşıması da insan doğasının değişmeyen klasiklerinden biri olmaya devam ediyor.

KONUŞMACI: ALİ ÇAKMAKÇI-KATKI SUNAN: SELAHATTİN İPEK MODERATÖR : ÖMER KÖKLÜCE

Yeminli Mali Müşavir Abdullah TOLU TRT HABER Ekonomi 7/24 Programında Yeni Çıkacak Olan Vergi Affı ve Yapılandırma Hakkında Detaylı Bilgiler Verdi.