Düşüşlerde teknoloji hisselerindeki satış dalgası ve tahvil getirilerindeki artış etkili oldu. 10 yıllık ABD tahvil getirileri yüzde 4,55’e yükselerek iki haftanın en yüksek seviyesine ulaştı.

Fed beklentilerine özellikle hassas olan 2 yıllık tahvil getirisi yüzde 4,18’e ulaşarak Şubat 2025’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü. Fed’e ilişkin beklentilerdeki bu değişim, yapay zeka hisselerindeki ani düşüşle aynı zamana denk geldi.

Değerlemelere ilişkin artan endişeler, S&P 500 endeksini yüzde 2,6 düşürdü ve endeks 10 haftalık art arda yükseliş serisini tamamlayamadı. Nasdaq 100, Nisan 2025’ten bu yana en büyük düşüşünü yaşayarak yaklaşık yüzde 5 geriledi.

Çip üreticilerini izleyen Philadelphia Stock Exchange Semiconductor endeksi yüzde 10 düştü. Bu endeksi tüm zamanların en iyi çeyreğine taşıyan yapay zeka kaynaklı yükselişin sürdürülebilirliği konusunda son zamanlarda endişeler arttı.

Deneyimli stratejist Louis Navellier, “Teknoloji sektöründe bir başka güçlü gerilemeyle karşı karşıyayız. Yarı iletkenlerde kar realizasyonu yaşanıyor gibi görünüyor. Piyasayı etkileyen bir diğer faktör de tahvil getirilerindeki artış. Bu durum, çok güçlü istihdam verileri nedeniyle Fed’in faiz indirimine ilişkin beklentileri düşürmesinden kaynaklanıyor” dedi.

Vadeli endeksler özellikle de Avrupa’da satıcılı bir açılışa işaret ediyor. Yapay zeka sektöründeki gerileme, ABD faiz artışı beklentilerinin güçlenmesi ve Orta Doğu’daki çatışmanın şiddetlenmesi nedeniyle yükselen petrol fiyatları gibi üçlü olumsuz etkenle karşı karşıya kalan yatırımcılar, hisse senetleri ve tahvillerde satışa yöneldi.

Orta Doğu’da karşılıklı çatışmaların yeniden başlamasının ardından petrol fiyatları yükseldi. Brent ham petrolü yüzde 5’e yakın artışla varil başına 97 doların üzerine çıktı. Orta Doğu çatışmasının başlamasından bu yana tercih edilen güvenli limanlardan ABD doları, G-10 ülkelerinin tüm para birimleri karşısında değer kazandı. MSCI Asya hisse senedi endeksi yüzde 3,2 gerilerken, Güney Kore’nin Kospi endeksi yüzde 6,4 düştü.

İsrail, Trump’a karşın Tahran’a misilleme yaptı...

Hafta sonunda İsrail, Tahran’ın füze saldırılarına misilleme olarak İran’daki birkaç askeri hedefi vurduğunu açıkladı. İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), İran’ın batı ve orta bölgelerindeki hedefleri vurduğunu, İran devlet medyası ise Tahran’da çok sayıda patlama olduğunu bildirdi.

Axios’un haberine göre, bir ABD’li yetkili, İsrail’in saldırılarının kapsamının “nispeten sınırlı” olduğunu söyledi. Öncesinde IDF, İran’dan fırlatılan füzeleri tespit edip önlediğini ve bu saldırılarda can kaybı olmadığını açıklamıştı. Bu son saldırı, ABD Başkanı Donald Trump’ın İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’dan İran’a misilleme yapmamasını istemesine rağmen gerçekleşti.

Axios’un ABD’li bir yetkili ve İsrailli bir kaynağa dayandırdığı konuya ilişkin haberinde, Trump’ın pazar günü Netanyahu ile yaptığı telefon görüşmesinde, İsrailli liderden İran’ın füze saldırısına misilleme yapmamasını ve diplomasiye daha fazla zaman tanınmasını istediği bildirildi

Bloomberg HT

VDK, vergi kaybı ve kaçağıyla mücadeleye yönelik kullandığı yapay zeka uygulamalarını genişletiyor.

Başkanlık, mükelleflerin vergisel risklerini doğrudan görebilecekleri ve durumlarını değerlendirebilecekleri yapay zeka destekli yeni nesil dijital hizmet olan Bilinç Platformu'nu bu yıl içinde devreye alacak.

VDK tarafından geliştirilen platformla, vergi idaresi ile mükellefler arasında daha şeffaf, önleyici ve rehberlik odaklı iletişim modelinin kurulması amaçlanıyor.

Web uygulaması şeklinde çalışacak Bilinç Platformu ile mükelleflerin VDK tarafından tespit edilen risklerinin kendileriyle doğrudan paylaşılması sağlanacak. Böylece mükellefler, herhangi bir denetim ya da ceza sürecine girmeden önce kendi risklerini görerek gerekli değerlendirmeleri yapabilecek.

Karşı tarafın riskini de görecek

Platformun ilk aşamasında 150'den fazla kural bazlı vergi analizi ile birlikte vergisel konulara odaklı makine öğrenmesi senaryoları devreye alınacak. Bu sistem sayesinde mükelleflerin vergisel riskleri sayısal skorlar halinde gösterilecek ve daha objektif, veri temelli değerlendirme imkanı sağlanacak. Yüksek puan alınan senaryolarda mükelleflere söz konusu riskleri bertaraf edecek şekilde sistem üzerinden rehberlik sunulması da hedefleniyor.

Başkanlık tarafından 2024 yılında geliştirilen Büyük Kayıt Dışılık Çerçevesi de platforma entegre edilecek. Bu kapsamda parasal hareketler üzerinden tespit edilen riskli işlemler, mükelleflerin bilgisine sunulacak ve kayıt dışılıkla mücadelede yeni dijital denetim katmanı oluşturulacak. Yürüttükleri parasal işlemlerin risk durumunu görecek olan mükelleflerin, bu işlemlerin izlendiğini bilerek vergisel konularda daha dikkatli hareket etmeleri bekleniyor.

Platformda sahte belge kullanımına ilişkin riskler de önemli yer tutacak. Kuruluş Gözetimli Analiz (KURGAN) Sistemi'nin çıktıları doğrultusunda mükelleflerin ticari ilişki içinde oldukları taraflardan kaynaklanan riskler, "karşı taraf riski" olarak paylaşılacak. Böylece, mükelleflerin yalnızca kendi işlemleri değil iş yaptıkları taraflardan doğabilecek riskleri de görmeleri sağlanacak.

Rehberlik için müfettiş görevlendirilecek

Bilinç Platformu, klasik denetim anlayışının ötesine geçerek "ikaz denetimi" yaklaşımını destekleyecek. Denetim gerektirmeyen ancak mükelleflerin bilmelerinde fayda görülen hususlar hakkında bilgilendirme yapılacak. Bu sayede mükellefler, olası hatalarını erken aşamada fark ederek düzeltme imkanı bulacak.

Platformun devreye alınmasıyla VDK tarafından yürütülen gözetim programlarının büyük ölçüde dijital ortama taşınması hedefleniyor. Sistem üzerinden talepte bulunan mükellefler için rehberlik çalışmasında bulunmak üzere vergi müfettişleri görevlendirilebilecek.

"Denetim öncesi bilinçlenme"

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, konuya ilişkin değerlendirmesinde, Bilinç Platformu ile vergi denetiminde "denetim sonrası müdahale" yerine "denetim öncesi bilinçlendirme" anlayışını tesis edeceklerini belirterek, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Bu yaklaşımla mükelleflerimizin hem vergisel bilinç düzeyini artırmayı hem de haklarını korumayı amaçlıyoruz. Vergi bilincini artırırken şeffaflığı sağlayacak ve mükellefler için denetim maliyetini en aza indireceğiz. Bu dönüşüm, hem idarenin etkinliğini artıracak hem de mükellefler için daha hızlı, erişilebilir ve rehberlik odaklı bir sistemin kurulmasını sağlayacak."

Bitcoin piyasasında satış baskısı ve 8-K bildirimi

Strategy Inc. cephesinden gelen yeni alım duyurusu piyasadaki satış baskısını hafifletti. Şirket 2022 yılından bu yana ilk kez küçük çaplı bir varlık satışı gerçekleştirmişti. Satmamaya yönelik kurumsal politikayı esneten söz konusu satış işlemi geçen hafta Bitcoin değerinde yüzde 18 oranında düşüşe yol açtı.

DACM Yönetim Kurulu Başkanı Richard Galvin piyasanın aşırı satım bölgesinde göründüğünü belirtti.

Galvin Saylor'ın sabah X platformunda paylaştığı gönderinin yeni alımlara işaret ettiğini savundu. Kısa vadeli yönü şirketin ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna (SEC) sunacağı 8-K bildirimi belirleyecek.

Fon çıkışları ve Bitcoin fiyatında kritik destekler

Yatırımcılar yükselişin kalıcı olacağına henüz ikna olmadı. Galvin portföylerini azalttıklarını ve nakit seviyelerini son iki yılın en yüksek noktasına çıkardıklarını açıkladı. Varlık cuma günü New York işlemlerinde yüzde 7 değer kaybederek 59.101 dolara kadar geriledi. Fiyat Trump'ın kazandığı 2024 seçimlerinden bu yana ilk kez 60.000 doların altına sarktı.

Kripto birimi geçen yılın ekim ayında 126.000 doları aşan zirvesinden bu yana değerinin yaklaşık yarısını sildi. Düşüşü Bitcoin borsa yatırım fonlarından yatırımcıların para çekmesi tetikledi. Yeniden alevlenen jeopolitik gerilimler ve dijital varlık hazinelerinin dayanıklılığına ilişkin endişeler fiyatı baskıladı.

İsrail'in İran'a yönelik düzenlediği misilleme saldırısı pazartesi günü Bitcoin kazançlarını kısa süreliğine sınırladı. Apollo Crypto portföy yöneticisi Pratik Kala, duyarlılığın son derece sarsıntılı olduğunu vurguladı. Kala satım opsiyonları aracılığıyla ciddi miktarda aşağı yönlü koruma satın aldıklarını belirtti.

Büyük düşüşlerin ardından her zaman ortalamaya dönüş işlemlerinin gerçekleştiğini ekleyen Kala bu beklenti ile yatırımcıların piyasaya girdiğini söyledi. Diğer piyasa aktörleri Saylor ve şirketinin daha büyük bir plana sahip olduğuna yönelik iyimserliklerini koruyor.

Murat Ali Oral-Dünya

17 maddelik yasa teklifinde, döviz cinsinden açılan hesapları Milli Savunma Bakanlığı ya da İçişleri Bakanlığı’nın yönetmesinin önünü açacak düzenleme yapılıyor. Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'da değişiklik yapılıyor. Bu kapsamda; Türkiye adına yabancı ülke ve kuruluşlara yapılacak savunma ve güvenlik amaçlı hibe ve yardım faaliyetleri kapsamında dost ve müttefik ülkelerle ilişkilerin başlatılması, sürdürülmesi, geliştirilmesi ve müteakip dönemlere yön verilebilmesi maksadıyla Milli Savunma ve İçişleri bakanlıklarının bütçelerine konulan ödeneğin daha etkin, ekonomik ve verimli kullanımının sağlanması için Merkez Bankasında döviz cinsinden açılan hesapları yönetmeye ilgisine göre Milli Savunma Bakanı veya İçişleri Bakanının yetkili kılınması amaçlanıyor.

Besti Karalar-Ekonomim

2025 yılı Ağustos ayı itibarıyla belediyelerin, bağlı kuruluşlarının ve şirketlerinin SGK’ye toplam borcu 234,2 milyar liradır.

Bakanlık verilerine göre 2025 yılı itibarıyla SGK’ya en çok borcu olan ilk 5 Büyükşehir belediyeleri şunlardır:

• İzmir Büyükşehir Belediyesi: 18 milyar TL

• Adana Büyükşehir Belediyesi: 7.8 milyar TL

• Ankara Büyükşehir Belediyesi: 7.7 – 8.7 milyar TL

• Balıkesir Büyükşehir Belediyesi: 4.7 milyar TL

• İstanbul Büyükşehir Belediyesi: 4.5 milyar TL

Genel değerlendirme

Belediyeler istihdam ettikleri personel için Sosyal Güvenlik Kurumu’na diğer işverenler gibi prim ödemek zorundalar. Ancak belediyelerden olan alacakların, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nda yer alan kısıtlar göz önünde bulundurularak 6183 sayılı Kanun hükümleri uyarınca takip edilmediği ve bunun yanında 5510 sayılı Kanun’un 88’inci maddesi uyarınca geçerli bir sebep bulunmaksızın vadesinde ödenmeyen prim alacaklarına ilişkin müşterek ve müteselsilen sorumlu olan ilgililer hakkında takip işlemleri yapılmadığı Sayıştay denetimlerinde ortaya konuluyor.

Sosyal Güvenlik Kurumu’nun belediyelerden olan prim alacaklarına ilişkin tahakkuk ve tahsilat tutarlarına bakıldığında olumsuz bir tablo karşımıza çıkıyor. Nitekim tahsil edilemeyen alacak miktarının yıllar itibariyle sürekli olarak arttığı görülüyor.

Sorun uzun vadeli perspektifle ele alınarak çözülmelidir

Bugün geldiğimiz noktada özellikle siyasi gerçeklerle verilen tavizler nedeniyle birçok belediye açısından belediye borçları ödenemez duruma gelmiştir. Bugün itibariyle alınmayan devasa borç tutarları birikmiş ve her geçen gün bu borç miktarı artmaya devam etmektedir. Sorunun nihai çözümü çok büyük önem arz etmektedir.

Konuyla ilgili Sayıştay tarafından yapılan her yıl yapılan denetimlerde “Söz konusu tutarın giderek artıyor olması nedeniyle Kurumun mali açıdan sürdürülebilir bir sosyal güvenlik sistemi tesis etmeye yönelik temel amacını sekteye uğratacak boyutlara gelmiştir” notu düşülmektedir.

Bu sorun Belediyelerin sosyal hizmet veren yerler olduğu gerçeği de dikkate alınarak uzun vadeli bir perspektifle ele alınmalı ve çözülmelidir.

Sorunun nihai çözümü aşağıda açıklandığı gibi olabilir:

• Belediyelerin birikmiş borçlarının belirli bir oranda İller Bankası paylarından kesilmesi;

• Belediyelerin İller Bankasından her ay aldıkları istihkak tutarının %20’si veya %30’unu geçmemek üzere kaynaktan kesilerek ödenmesi.

• Yeni borç birikiminin önüne geçilebilmesi için cari ay sigorta primlerinin İller Bankası paylarından kesileceğine ilişkin yasal düzenleme yapılması;

• Genel bütçe vergi gelirlerinden belediyelere aktarılan tutardan her ay öncelikle cari ay primlerinin kaynakta kesintisinin sağlanarak borç birikiminin engellenmesi sağlanabilecektir.

• Belediyelerin İller Bankası’ndan alınacak kredi ile borçlarının ödenmesi;

• Belediyelerin Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçlarının peşin olarak defaten ödenmesi halinde söz konusu borçlara uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammının %50’si veya tamamı terkin edilebilir.

• Belediyelere ait gayrimenkullerin açık ihale yöntemi ile satılarak bir taraftan birikmiş prim borçları ödenirken diğer taraftan söz konusu gayrimenkullerin imar planlarına uygun kullanımı sağlanarak ekonomiye kazandırılabilir..

Belediyelerin sosyal güvenlikle ilgili diğer yükümlülükleri

Belediyelerin sosyal güvenlik ile ilgili yükümlülükleri sadece çalıştırdıkları personeli SGK’ya tescil ettirmeleri, her ay prim belgesi verilmesi ve primlerin ödenmesi ile sınırlı değil. Belediyelerin bunlardan başka özel sosyal güvenlik yükümlülükleri de var ve bunları yerine getirmezlerse ceza ödemeleri gerekiyor.

Belediye Ruhsat Bildirimini Unutmamalı
Belediyeler ülkemizde istihdamın önemli bir parçası.

Bünyelerinde birçok çalışan bulunuyor ve yasal olarak bu kişilerin sigortasını yaptırıp SGK’ya bildirmeleri gerekiyor.

Ancak belediyelerin SGK ile olan ilişkileri bununla bitmiyor.

Sosyal güvenlik mevzuatı bir kamu kurumu olan belediyelere kayıtdışılıkla mücadele için bazı görevler de yüklemiş. Eğer bu görevler yerine getirilmezse para cezası ödemeleri gerekiyor.

Örneğin, belediyeler, yapı ruhsatı ve diğer tüm ruhsat veya ruhsat niteliği taşıyan işlemlerine ilişkin bilgi ve belgeler ile varsa bunların verilmesine esas olan istihdama ilişkin bilgileri, kendilerine verildiği tarihten itibaren bir ay içinde SGK’ya bildirmekle yükümlüler.
Eğer söz konusu bildirimde bulunulmazsa yerine getirilmeyen her bir bildirim yükümlülüğü için aylık brüt asgari ücret tutarında idari para cezası uygulanıyor. Borcu Yoktur Yazısı İstenmeli
Belediyelerin SGK’ya karşı yükümlülükleri söz konusu bildirimle bitmiyor.

Bunun yanında belediyeler tarafından, geçici iskân veya yapı kullanma izin belgesi verilmeden önce yapılan inşaat dolayısıyla SGK’ya borçlarının bulunmadığına dair ilgililerden belge istenmesi gerekiyor.

Bu belge alınmadan geçici iskân izin belgesi ve yapı kullanma izin belgesi verilmesi halinde ilgililer hakkında idarî ve cezaî işlemler yapılıyor. İhalelere Dikkat
Belediyelerin dikkat etmesi gereken bir başka nokta ise ihaleler ile ilgili.

Nitekim yapmış oldukları ihalelerle ilgili de SGK’ya bir bildirimde bulunmaları gerekiyor.

Kamu İhale Kanununa tabi tüm kamu kurumları gibi belediyeler de ihale yolu ile yaptırdıkları her türlü işleri üstlenenleri ve bunların adreslerini onbeş gün içinde SGK’ya bildirmek zorunda.

Aksi halde yine her bir bildirim için aylık brüt asgari ücret tutarında idari para cezası uygulanıyor.

​Asgari İşçilikte Bilgi Verilmeli
Tüm kamu kurumları gibi belediyeler de 5510 Sayılı Kanun’un 85. maddesinde düzenlenmiş olan asgari işçilik uygulamalarıyla ilgili SGK tarafından istenilecek bilgileri ve belgeleri yazılı olarak en geç bir ay içinde vermeye mecburlar.

Söz konusu yükümlülüğü belirtilen süre içinde yerine getirmezlerse aylık asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası uygulanıyor.

Ahmet Ahlatcı; Çorum’u kuyumculuk ihracat merkezi yapma hedefi için altın gençler yetiştiriyor. Kolay mı? Elbette değil. Ama mümkün. Hedefi; 4 yılda 1000 kuyumcu genci üretime katmak

Sürdürülebilir Kalkınma Zirvesi için Çorum’dayız. ORKASİFED (Orta Karadeniz Sanayi ve İş Dünyası Federasyonu) etkinliğinde Ahlatcı Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Ahlatcı ileyiz. Kendisi altın rafinerisiyle Türkiye gündeminde ve Çorum’a değer katacak bir uğraş içinde; geleceğin altın gençleri…

“Her yıl 250 genci, seçerek alıyorum ve altın işleme sanatını öğretiyorum. Hedefim 4 yılda 1000 altın genç yetiştirmek…” Peki, bunu neden yapıyor? “Çorum’u kuyumculuğun ihraç merkezi yapacağım.” İddialı bir hedef… Başladı bile. Ahlatcı Kuyumculuk Meslek Lisesi, iş garantisiyle gençleri halen eğitiyor.

EN AZ 3 BİN DOLAR ÜCRETLE HAYATA ATILMAK

Türkiye’de bir ilk diyeceğimiz proje bu… “Her birine ayda 10 bin lira cep harçlığı koyuyoruz” diyor Ahmet Bey ve şunları söylüyor: “Geçen yıl 700 müracaattan 200 çocuk aldık. Şartımız; LGS’den 200 puan üstü almak ve Çorum’da ikamet etmek. Haftada 1 gün fizik, kimya, tarih, coğrafya ama 4 gün kuyumculuk dersi.”

Dar gelirlilerin çocukları tercih sebebi… Mezun olduklarında en az 3 bin dolarla işe başlayacaklar. Şanslılar; zira onları, 600 usta yetiştiriyor. Erkek çocukların bedelli askerliği, kız çocukların çeyizi de cabası… İstanbul’dan Süryani ve Ermeni ustalar nezaretinde, geleceğin altın çocukları eğitimi…

İKİ SORU İKİ CEVAP / Altın gençlere dair…

Kaç yaşında başlanıyor?

15 yaşına girince başladıkları eğitim sürecinde, kuyumculuk sanatının tüm incelikleri, 4 yıl boyunca yoğun bir şekilde ve yetkin ustalar tarafından öğretiliyor. Halen 180 erkek ve 70 kız öğrenci eğitimde.

İş garantisi?

Meslek liseleri, ara eleman yetiştirmede büyük üstünlüğe sahip. Ahlatcı’nın kuyumculuk okulu, mezuniyette iş garantisinin yanı sıra 130 bin lirayı dahi aşan ücretlerle çalışma imkânına erişebilecek.

not/ Ahmet Ahlatcı: “8 bin ton altın evde”

Yastıkaltında 5 bin ton altın olduğu söylenir durur. Ahmet Ahlatcı, “Ben 8 bin ton altın olduğunu tahmin ediyorum” diyor ve ekliyor: “Bunun maddi karşılığı 1,5 trilyon dolardır ve Türkiye’nin 1 yıllık gelirine eşdeğerdir. 540 milyar $’lık dış borç ödemesi bir yana yılda 54 milyar $ faiz bırakabilir bize.”

YASTIKALTI LÛGATI

İddihar: Bir şeyin ihtiyaç zamanı için saklanması. Altının piyasadan çekilip atıl hale getirilmesi

Yastıkaltı: Altın iddiharı… Kadının bileziği, kasadaki külçe, reşat, beşibiyerde ve kolye saklamak

Kuyumcu: Altın, gümüş, pırlantayı işleyip takı, mücevher ve ziynet eşyası yapan sanatkâr

Altın rezervi: Şu anda pek çok ülkenin merkez bankası, altın satın alıyor ve biriktiriyor

Şeref OĞUZ-Ekonomim

Dünya Kupası heyecanı yaşanırken Türkiye'de futbol dünyasını yakından ilgilendiren önemli bir hukuki gelişme gerçekleşti. Anayasa Mahkemesi, futbolcuların vergilendirilmesine ilişkin tartışılan bir düzenlemeyi iptal etti.

FUTBOLCULARIN VERGİSİ NEDEN AYRI BİR KONU

Konunun özünde futbolculardan kesilen vergilerin vergi dairesine ulaştırılması yatıyor. Sorun yeni değil. Hatta devletin yıllardır tam olarak çözemediği bir konu. Çünkü mesele hangi açıdan ele alınırsa alınsın başka bir sorunu beraberinde getiriyor. Öncelikle futbolcuların vergilendirilmesinin neden özel bir konu olduğunu anlamak gerekiyor.

Türk vergi sisteminde sporcuların gelirleri ücret kabul ediliyor. Ücret gelirleri üç farklı yöntemle vergilendirilebiliyor. Birinci yöntem kaynakta kesinti yani stopaj sistemi. Bu sistemde vergi, ücreti ödeyen işveren tarafından kesiliyor ve devlete yatırılıyor. İkinci yöntem beyan sistemi. Burada kişi elde ettiği geliri ertesi yıl beyan ediyor ve vergisini kendisi ödüyor. Üçüncü yöntem ise bu ikisinin iç içe olduğu karma sistem. Türkiye bugün futbolcular açısından karma sistemi uyguluyor.

KULUP KESİYOR AMA VERGİ DAİRESİNE ULAŞIYOR MU?

Devletin bu alanda neden karma sisteme yöneldiği aslında yıllar içinde yaşanan tecrübelerden kaynaklanıyor.

Sadece stopaj sisteminin uygulanması halinde beyanı ödenmesi spor kulüplerinin üzerinde kalıyor. Ancak Türkiye'deki birçok spor kulübünün ciddi vergi borçları bulunduğu bilinen bir gerçek. Kulüpler futbolcunun ücretinden vergiyi kesiyor ancak çeşitli nedenlerle bu tutarlar zamanında vergi dairesine ödenemeyebiliyor.

BEYAN SİSTEMİNİN DE RİSKLER İÇERDİĞİ ANLAŞILIYOR

Tam tersine sadece beyan sisteminin uygulanması halinde ise başka bir sorun ortaya çıkıyor. Öyle anlaşılıyor ki bu durumda sorunlar çıkıyor. Belki de yabancı futbolcular açısından, sezon sonunda ülkesine dönen bir sporcunun ertesi yıl Türkiye'de beyanname verip vermeyeceği veya verdiği beyannamenin vergisini ödeyip ödemeyeceği ciddi bir risk oluşturuyor.

NEDEN KARMA SİSTEM

Bu nedenle 2019 yılında getirilen düzenleme ile karma sistem benimsendi. Karma sistemde sporculara yapılan ödemelerden ilk aşamada stopaj yapılıyor. Gelir Vergisi Kanunu'nun geçici 72'nci maddesine göre en üst liglerde oynayan sporcular için yüzde 20, en üst altı ligdekiler için yüzde 10, diğer liglerde oynayanlar için yüzde 5 oranında vergi kesintisi uygulanıyor. Lig usulüne tabi olmayan spor dallarında ve milli sporculara yapılan bazı ödemelerde de oran yüzde 5 olarak belirlenmiş durumda. Ancak mesele burada bitmiyor.

Sporcunun elde ettiği gelir, gelir vergisi tarifesinin dördüncü dilimini aşarsa yıllık gelir vergisi beyannamesi vermesi gerekiyor. Bu durumda gelir vergisi oranı yüzde 40'a kadar yükselebiliyor. Önceden kesilen vergiler de hesaplanan bu vergiden mahsup ediliyor. Dolayısıyla kamuoyunda zaman zaman dile getirilen "futbolcular düşük vergi ödüyor" eleştirisi 2019 öncesi için geçerli. 2019 öncesinde sadece yukarıda belirttiğim stopajla sınırlıydı. Şimdilerde gerçeği yansıtmıyor. Milyonlarca liralık transfer ücretleri ve maaşlar söz konusu olduğunda futbolcular da diğer yüksek gelir sahipleri gibi yüzde 40'a ulaşan gelir vergisi yüküyle karşılaşabiliyor.

YÜKSEK MAHKEMENİN İPTAL ETTİĞİ KURAL

Sorun ise tam bu noktada ortaya çıktı. 2019 yılında yapılan düzenleme, futbolcunun yıllık beyannamesinde stopaj yoluyla kesilen vergileri mahsup edebilmesi için kulübün bu vergileri gerçekten vergi dairesine ödemiş olmasını şart koşuyordu. Yani kulüp futbolcunun ücretinden vergiyi kesmiş, bordroda göstermiş ancak devlete yatırmamışsa sporcu bu tutarı beyannamesinde mahsup edemiyordu. Başka bir ifadeyle devlet aynı vergiyi ikinci kez futbolcudan isteme imkânına kavuşuyordu.

Oysa Türk vergi sisteminin genel mantığı farklıdır. Stopaj yapıldıktan sonra verginin devlete ödenmesinden sorumlu olan kişi artık ücreti alan çalışan değil, kesintiyi yapan işverendir. İşveren vergiyi devlete yatırmazsa bunun sonuçlarına da kural olarak işveren katlanır.

Anayasa Mahkemesi bu hükmü iptal etti (R.G. Tarih - Sayı : 3/6/2026-33269; Karar Tarihi : 12/2/2026, E:: 2025/219, K: 2026/43) Yüksek Mahkeme, futbolcunun ücretinden kesilen vergi üzerinde herhangi bir tasarruf yetkisinin bulunmadığını, kesilen verginin devlete yatırılıp yatırılmadığını kontrol etmesinin de mümkün olmadığını belirtti. Ayrıca devletin kulüplere karşı zaten cebri takip ve tahsil yetkileri bulunduğunu vurguladı. Buna rağmen verginin ikinci kez futbolcudan istenmesinin kişilere aşırı bir külfet yüklediği sonucuna ulaştı ve düzenlemeyi oybirliğiyle iptal etti.

SORUN DEVAM EDİYOR

Ancak karar sorunun kaynağını tamamen ortadan kaldırmış değildir. Zira tartışmanın odağındaki en üst liglerde oynayan sporcular açısından halen yüzde 20 oranında stopaj yapılmakta, buna karşılık yıllık beyannamede uygulanacak vergi oranı yüzde 40'a kadar çıkabilmektedir. Bu nedenle, sorunun kalıcı çözümü açısından kesinti oranlarının düşük tutulması, ticari kazanç sahiplerinde olduğu gibi üçer aylık geçici beyan dönemlerinin sporcular için de değerlendirilmesi ve yıllık beyanname verme süresinin daha kısa tutulması gündeme gelebilir. Böyle bir model, hem verginin gelirin elde edildiği döneme daha yakın zamanda tahsil edilmesini sağlayacak hem de devletin yıllardır çözüm aradığı tahsilat riskini önemli ölçüde azaltabilir.

Özellikle şubat sonu başlayan savaş ile üzerine gelen iç siyasi gündemin etkisiyle finansal sıkılaşmanın daha uzun süreceğine yönelik artan beklentiler bankaların nisan ayı ile birlikte takipteki alacak satışını daha da hızlandırdı. Ve 1 Nisan -5 Haziran arasında satış 25.7 milyar liraya ulaşarak tarihi en yüksek seviyesine ulaştı.

Beklentiler tersine dönünce…

Bankacılık sektörü 2026 yılına dezenflasyon sürecinin hızlanması ve finansal koşullarda gevşeme beklentisiyle başladı. Ancak yılın ilk iki ayında yüksek gelen enflasyon üzerine şubat sonu başlayan savaş ve iç siyasi gerilimlerin tırmanmasıyla birlikte beklentiler tersine döndü. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) yılın ilk Para Politikası Kurulu toplantısında politika faizini yüzde 37'ye indirdi ama takip eden iki PPK'da faiz oranları sabit bırakıldı. Piyasa yüzde 40 üst banttan fonlanmaya başladı ve faiz artırmadan gerçekleştirilen 3 puana yakın sıkılık bu haftaki PPK'ya kadar devam ediyor. Ayırdıkları yüksek karşılıklar nedeniyle karları baskılanan bankacılık sektörü bu yılın ilk çeyreğinde Finansal Kurumlar Birliği (FKB) verilerine göre 17 milyar 51,8 milyon lira takipteki alacak bakiyesi satışı gerçekleştirdi. Geçen yıl ilk çeyrekte 13.1 milyar lira satış yapılmıştı.

Savaşın etkilerinin ve finansal sıkılığın daha uzun süre devam edeceğine yönelik beklentiler bankacılık sektörünün nisan ayıyla birlikte takipteki alacak satışında gaza basmasına neden oldu. EKONOMİ’nin Kamuyu Aydınlatma Platformu’na yapılan açıklamalardan derlediği bilgiye göre 1 Nisan-5 Haziran arasında bankaların takipteki alacak satışı 25.6 milyar lirayı aştı ve bu çeyreklik dönemlerde yapılan satışları oldukça geçerek en yüksek seviyeye ulaştı.

5 ayda rekor satış gerçekleşti

FKB verileri bankacılık sektörünün geçen yılın ilk yarısında 25.6 milyar liralık takipteki alacak satışı yaptığını gösteriyor. FKB’nin ilk çeyrek verileri ve EKONOMİ’nin yaptığı hesaplar ise bu yıl henüz haziran ayının başında takipteki alacak satışının 42.7 milyar liraya ulaştığını ortaya koyuyor. Bu geçen yılın ilk yarısına göre bu yıl haziran başına kadar takipteki alacak satışının yüzde 66,8 arttığını gösteririrken 1 Nisan-5 Haziran arasındaki satışlar da geçen yılın ilk 6 ayında yapılan satışlara ulaştı. KAP açıklamalarının ayrıntılarına bakıldığında bankaların tek seferde milyar liraları bulan takipteki alacak satışlarında bireysel kredi ile kredi kartı alacakları ön plana çıksa da ticari, KOBİ ve tarım kredilerindeki takipteki alacak satışları geçmiş yıllardan daha yüksek seviyelere çıkmış durumda.

Yılbaşına göre bakiyede artış

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) haftalık bankacılık sektörü verileri toplam takipteki alacak bakiyesinin 723.8 milyar liraya yükseldiğini, TL cinsinden takipteki alacak bakiyesinin de 713.5 milyar lira olduğunu ortaya koyuyor. Bu yılbaşına göre bankacılık sektöründe TL cinsi takipteki alacak bakiyesindeki yükseliş yüzde 25'i bulurken, geçen yılın aynı haftasına göre de yüzde 78,3'lük artış gerçekleşti. Bu yılbaşına göre bireysel ihtiyaç kredilerinde takipteki alacak bakiyesi yüzde 21,3, geçen yılın aynı haftasına göre ise yüzde 63 olarak hesaplandı. Bireysel kredi kartlarında takipteki alacak bakiyesinde geçen yılın aynı haftasına göre artış yüzde 78,3, bu yılbaşına göre ise yüzde 27 oldu. En dikkat çekici takipteki alacak bakiyesi artışı varlık yönetim şirketlerindeki satışlarda da görüldüğü gibi taksitli ticari ve KOBİ kredilerinde oldu. BDDK haftalık verilerine göre taksitli ticari kredilerde bu yılbaşına göre takipteki alacak bakiyesi yüzde 34, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 113,6 arttı. KOBİ kredilerinde de bu yıl başına göre yüzde 31,2, geçen yılın aynı haftasına göre de yüzde 112,7 yükseliş yaşandı takipteki alacak bakiyesinde.

Takipteki alacak oranı en hızlı artan KOBİ ve taksitli ticari kredileri oldu

TL kredilerde Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) haftalık verilerinden yapılan hesaplamalara göre takipteki alacak oranı en hızlı artan taksitli ticari ve KOBİ kredileri oldu. Verilere göre geçen yıl mayıs sonunda toplam TL kredilerde takipteki alacak oranı yüzde 3,45 idi, bu oran geçen yılsonunda yüzde 3,99’a çıktı, bu yıl mayıs sonunda ise yüzde 4,33’e yükseldi. İhtiyaç kredilerinde geçen yıl mayısta yüzde 5 olan takipteki alacak oranı bu yıl mayıs sonunda yüzde 5,65’e çıktı. Bireysel kredi kartlarında ise geçen yıl mayısta yüzde 4,01, geçen yılsonunda yüzde 4,56 olan takipteki alacak oranı bu yıl mayıs sonunda yüzde 4,92’ye dayandı. TL cinsi taksitli ticari kredilerde geçen yıl mayısta yüzde 3,12 olan takipteki alacak oranı yılsonunda yüzde 3,81’e, bu yıl mayıs sonunda ise yüzde 4,31’e kadar yükseldi. TL cinsi KOBİ kredilerinde de yüzde 3,04 olan takipteki alacak oranı yılsonunda yüzde 3,86’ya, bu yıl mayıs sonunda ise yüzde 4,37’ye çıktı. TL cinsi taksitli ticari ile KOBİ kredilerinde bu yıl takipteki alacak oranı ve bakiyesi bireysel kredilere göre çok daha hızlı büyüme gösteriyor.

Şebnem Turhan-Ekonomim

Hisse senedinin üç yıldan önce satılması halinde istisna edilen vergi tutarının tamamı işverenden gecikme faiziyle geri alınıyor. Hisse senedinin 4 ila 6 yıl içinde elden çıkartılmasında istisna edilen verginin yüzde 75’i, 7 ila 12 yıl içinde elden çıkartılmasında ise yüzde 25’i gecikme faizi ile birlikte işverenden tahsil ediliyor.

İSTİSNA TUTARI 2 KATINA ÇIKARTILDI, ELDE TUTMA SÜRESİ KISALTILDI

Geçen ay TBMM’den geçen varlık barışına ilişkin yasayla işçilere verilen şirket hissesine uygulanan vergi istisnasında değişiklik yapıldı.

Çalışanlara verilen hisse senedinin vergi istisnası uygulanacak tutarı yıllık brüt ücretin iki katına çıkartıldı. Vergi istisnasından yararlanmak için gereken elde tutma süresi ise kısaltıldı. İşverence verilen şirket hissesinin 2 yıl içinde elden çıkartılması halinde istisna edilen verginin tamamı, 3 ila 4 yıl içinde elden çıkarılması halinde verginin yüzde 75’i, 5 ila 6 yıl içerisinde elden çıkarılması halinde ise istisna edilen verginin yüzde 25’i gecikme faizi ile birlikte işverenden geri alınacak.

TEBLİĞ TASLAĞI HAZIRLANDI

Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı, konuyla ilgili hazırladığı tebliğ taslağını görüşe açtı. Taslak ile ilgili görüş ve öneriler 12 Haziran Cuma gününe kadar bildirilebilecek.

Tebliğ taslağında uygulamanın nasıl yapılacağı örneklerle anlatıldı. Örneğin yıllık brüt ücreti 1 milyon 200 bin lira olan personele verilen şirket hissesinin rayiç değeri 2 milyon 500 bin lira ise bu hissenin 2,4 milyon liralık kısmına vergi istisnası uygulanacak. Kalan 100 bin liralık kısmı ise net ücret olarak değerlendirilip bunun brütü üzerinden gelir vergisi alınacak.

YIL İÇİNDEKİ ARA ZAMLAR DA DİKKATE ALINACAK

Vergi istisnası uygulamasında işçinin yıl içinde aldığı ara zamlar ile fazla çalışma ücreti vs adı altında yapılan ödemeler de dikkate alınarak yıl sonunda geriye dönük düzeltme yapılabilecek.

Hisse senedinin verildiği tarihte işçinin ilgili yıldaki brüt ücretinin tam olarak tespit edilememesi halinde, hisse senedinin verildiği aydaki brüt ücret tutarı 12 ile çarpılacak. Bu şekilde hesaplanan tutarın iki katı, yıl sonunda gerçekleşen yıllık brüt ücret tutarının iki katı ile karşılaştırılacak. Yıllık gerçekleşen brüt ücret tutarının iki katı, istisna kapsamında dikkate alınan yıllık brüt ücret tutarının iki katından fazla veya eksik olması halinde düzeltme işlemi yapılacak.

Örneğin, işveren işçiye 2027 yılı şubat ayında 3 milyon 200 bin liralık hisse senedi verdi. İşçinin 2027 yılına ilişkin yıllık brüt ücreti o tarihte tam olarak tespit edilemediğinden şubat ayındaki brüt ücret tutarı olan 120 bin TL 12 ile çarpılmak suretiyle yıllık brüt ücret tutarı 1 milyon 440 bin TL olarak hesaplanmış olsun. Bu işçiye uygulanabilecek istisna tutarı 2 milyon 880 bin TL olacak ve hisse senedinin bu tutara kadar olan kısmı vergiden istisna edilirken, aşan 320 bin liralık kısmından gelir vergisi kesilecek. Yıl sonuna gelindiğinde yıllık brüt ücreti 1 milyon 800 bin TL olmuşsa istisna uygulanabilecek tutar 3 milyon 600 bin liraya yükseleceğinden, vergiye tabi tutulan 320 bin liralık kısım da istisnaya konu edilecek.

Örneğin işçiye 2027 yılı mart ayında 4 milyon liralık hisse senedi verilmiş olsun. İşçinin o ay fazla çalışma ve primle birlikte brüt ücreti 210.000 TL olduğu için yıllık brüt ücreti 2 milyon 520 bin TL, istisna edilebilecek tutar ise 5 milyon 40 bin TL olarak hesaplanacak. Böylece işçiye verilen hisse senedinin tamamı vergiden istisna tutulacak.

Ancak, yıl sonuna gelindiğinde yılık brüt ücreti 1 milyon 950 bin TL ve istisna uygulanabilecek tutar ise 3 milyon 900 bin TL’de kalırsa, 100 bin TL tutarında istisnadan fazladan yararlandığı değerlendirilecek. Söz konusu 100 bin TL’ye karşılık gelen tutar için vergi gecikme faiziyle ödenecek.

İŞTEN AYRILAN VEYA VEFAT EDEN İŞÇİ HİSSESİ

İşçinin hisseyi devraldıktan sonra işten ayrılması ya da vefatı halinde de elde tutma süresine uyulması gerekecek. İşten ayrılan işçinin veya vefat eden işçinin mirasçılarının hisseyi 6 yıldan önce satması halinde, elden çıkarma süresine göre istisna edilen vergi geri alınacak.

Kanun’un büyük bölümü yayımı tarihinde yürürlüğe girerken bazı hükümler için özel yürürlük tarihleri öngörüldü.

Kamuoyunda daha çok Varlık Barışı Kanunu olarak anılan düzenleme, yalnızca kayıt dışı varlıkların ekonomiye kazandırılmasına ilişkin hükümler içermiyor. Kanun; kamu alacaklarının tecili, gelir ve kurumlar vergisi teşvikleri, İstanbul Finans Merkezi rejimi, teknogirişim şirketleri ve veraset vergisi gibi birçok alanda önemli değişiklikler getirdi.

Varlık barışına ilişkin düzenleme, 7582 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesiyle Kurumlar Vergisi Kanunu’na eklenen geçici 19’uncu madde ile getirildi.

Varlık Barışına yani KVK geçici m.19’a ilişkin Hazine ve Maliye Bakanlığı Genel Tebliğ taslağını da yayımladı.

Buna göre bu Tebliğin amacı, gerçek ve tüzel kişilerin yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının yurda getirilerek millî ekonomiye kazandırılması ve bu varlıkların gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerince kanuni defterlere kaydedilmesine ilişkin hükümleri kapsamaktadır. Ayrıca, gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerince sahip olunan ve Türkiye’de bulunmakla birlikte kanuni defter kayıtlarında yer almayan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının bildirilmesi ve kayıt altına alınması da düzenleme kapsamındadır.

Bunun yanı sıra, gelir ve kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunmayan kişilerce yurt içinde bulunan söz konusu varlıkların bildirilmesine ilişkin esaslar ile maddenin uygulanmasına dair diğer hususlar Tebliğ kapsamında açıklanmaktadır.

Varlık barışından kimler yararlanabilecek?

Tebliğ, varlık barışının kapsamını oldukça geniş tutmaktadır. Buna göre, yurt içinde veya yurt dışında para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarına sahip olan tüm gerçek ve tüzel kişiler, herhangi bir mukimlik ayrımı olmaksızın düzenlemeden yararlanabilecektir. Ayrıca gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olmayan kişiler de Türkiye’de bulunan ancak kayıt dışı kalmış varlıklarını bildirmek suretiyle bu imkândan faydalanabilecektir.

Bunun yanında şahıs şirketleri ve adi ortaklıklar adına bildirim yapılabilmesi de mümkündür. Şirketlerin kanuni temsilcileri, ortakları veya vekilleri aracılığıyla da süreç işletilebilecek; böylece yalnızca doğrudan mülkiyet değil, fiili tasarruf ilişkileri de kapsam içine alınacaktır. Kısacası düzenleme hem bireyleri hem şirketleri hem de mükellefiyet statüsü bulunmayan kişileri kapsayacak şekilde tasarlanmış geniş bir katılım alanı öngörmektedir.

Hangi varlıklar varlık barışına girer?

Varlık barışı düzenlemesinde yurt dışında bulunan varlıkların bildirimi bakımından en önemli hususlardan biri süre ve bildirim usulüdür. 31 Temmuz 2027’ye kadar (bu tarih dâhil) gerçek ve tüzel kişiler, yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarını Türkiye’deki banka veya aracı kurumlara bildirebilmektedir. Bildirim, ayrıca yetkili vekiller veya kanuni temsilciler aracılığıyla da yapılabilmektedir.

Sistem, tek bildirim esasına dayansa da her ayın ayrı bir vergilendirme dönemi olarak kabul edilmesi nedeniyle aynı süre içerisinde birden fazla bildirim yapılmasına da imkân tanınmaktadır. Bu çerçevede Kanun’un yayımlandığı 4 Haziran 2026 ile 31 Temmuz 2027 döneminde yapılacak bildirimler Tebliğ ekinde yer alan Ek-1 formu ile bankalara veya aracı kurumlara sunulmaktadır.

Bildirimlerin değiştirilmesi ise ayrı bir usule tabidir. Aynı ay içinde yapılan hataların düzeltilmesi veya varlık tutarında değişiklik yapılması hâlinde, ilk bildirimin düzeltilmesi gerekir ve bu durumda fazla ödenen vergi iade edilebilir. Buna karşılık sonraki aylarda yapılacak düzeltmeler de kural olarak önceki bildirimin düzeltilmesi yoluyla gerçekleştirilir. Ancak varlıkların artırılması halinde düzeltme değil, yeni bir bildirim yapılması esastır.

Örneğin Varlık barışı uygulamasında bildirimlerin değiştirilmesi, tutarın azaltılması veya artırılmasına göre farklı hukuki sonuçlar doğurmaktadır. 2026/Temmuz ayında 15.000.000 TL karşılığı döviz bildiriminde bulunan bir gerçek kişinin aynı ay içerisinde bu tutarı 7.500.000 TL’ye düşürmek veya 22.500.000 TL’ye çıkarmak istemesi halinde, ilk bildirime ilişkin düzeltme bildirimi vermesi gerekecektir.

Buna karşılık, Temmuz ayındaki bildirimin ardından Ağustos veya Eylül aylarında tutarın 7.500.000 TL’ye düşürülmek istenmesi hâlinde de önceki Temmuz bildirimine ilişkin düzeltme yapılması zorunludur. Bu kapsamda, banka ve aracı kurumlar aracılığıyla Tebliğ ekinde yer alan Ek-3 beyanname üzerinden vergi dairesine bildirilen varlıklara ilişkin düzeltme işlemi gerçekleştirilir.

Öte yandan aynı Temmuz bildirimi sonrasında Ağustos veya Eylül ayında tutarın 22.500.000 TL’ye çıkarılmak istenmesi hâlinde ise durum farklıdır. Bu durumda önceki bildirimin düzeltilmesi değil, ilave tutar için yeni bir bildirim yapılması gerekir. Bu yeni bildirim, önceki bildirimden bağımsız olup onunla ilişkilendirilmez. Dolayısıyla sistem, azaltıcı işlemlerde düzeltme, artırıcı işlemlerde ise yeni bildirim esasına dayanmaktadır.

Varlık barışından yararlananlar hangi oranda vergi ödeyecek?

Varlık barışı kapsamında yurt dışında bulunan varlıkların Türkiye’ye bildirilmesi üzerine banka ve aracı kurumlar nezdinde yürütülen süreç hem şekli hem de vergisel sonuçları bakımından ayrıntılı bir usule tabidir. Gerçek ve tüzel kişiler, yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarını Tebliğ ekinde yer alan Ek-1 formu ile bankalara veya aracı kurumlara iki nüsha halinde bildirecekler. Formun bir nüshası banka veya aracı kurum tarafından gerekli işlemler yapıldıktan sonra ilgilisine iade edilecektir.

Bildirim işlemlerinde, vekil veya kanuni temsilci aracılığıyla yapılan başvurularda yetki kontrolü bankalar ve aracı kurumlar tarafından gerçekleştirilmektedir. Bununla birlikte, bildirime konu varlıklara ilişkin olarak herhangi bir belge ibrazı zorunlu tutulmamış olup, sistem beyana dayalı bir yapı üzerine kurulmuştur.

Vergisel sonuç bakımından, bildirilen varlıkların değeri üzerinden kural olarak yüzde 5 oranında vergi, banka ve aracı kurumlar tarafından peşin olarak tahsil edilmekte ve bu tutar vergi sorumlusu sıfatıyla ilgili vergi dairesine beyan edilip ödenecektir.

Ancak sistem, yatırım teşvikini de içerecek şekilde kademeli bir indirim mekanizması öngörmektedir. Buna göre varlıkların belirli sürelerle vadeli hesaplarda, devlet iç borçlanma senetlerinde, kira sertifikalarında veya girişim sermayesi yatırım fonlarında tutulması halinde vergi oranı yüzde 0’dan yüzde 4’e kadar değişen oranlarda uygulanabilmektedir.

Buna göre;

• En az 5 yıl tutulması halinde yüzde 0,
• En az 4 yıl tutulması halinde yüzde 1,
• En az 3 yıl tutulması halinde yüzde 2,
• En az 2 yıl tutulması halinde yüzde 3,
• En az 1 yıl tutulması halinde yüzde 4

oranında vergi uygulanacak.

Bu indirimli oranlardan yararlanılabilmesi için, Tebliğ ekinde bulunan Ek-2’de yer alan taahhütnamenin bildirim sırasında ibraz edilmesi zorunludur ve bu taahhütnameler damga vergisinden istisnadır.

Ayrıca indirimli oran uygulansa dahi bildirilen varlıklar Tebliğ ekinde bulunan Ek-3 beyanına dahil edilerek vergi dairesine bildirim yapılmaktadır.

Süre bakımından ise taahhüt edilen sürelerin başlangıcı, varlıkların ilgili finansal araçlara yatırıldığı tarih olarak kabul edilmektedir. Bunun yanında 1 Ocak 2027–31 Temmuz 2027 döneminde yapılacak bildirimlerde vergi oranlarına yarım puan artırım uygulanmakta; yetki ile sürenin uzatılması halinde ise bu artış bir puana çıkarılmaktadır.

Özetle sistem, hem hızlı bir yurda dönüşü teşvik etmekte hem de uzun vadeli finansal araçlara yönlendirme yoluyla daha düşük vergi oranı imkânı sağlayan esnek ve kademeli bir vergileme yapısı öngörmektedir.

Örneğin gerçek kişi Sertuğ Bey, yurt dışında bulunan 10.000.000 TL karşılığı dövizi için 15 Eylül 2026 tarihinde bankaya bildirimde bulunmuştur. Bildirime konu edilen tutarın tamamının en az iki yıl süreyle vadeli hesapta değerlendirileceğine ilişkin Tebliğ ekinde bulunan Ek-2’de yer alan taahhütname de aynı tarihte bankaya ibraz edilmiştir. Bu durumda, taahhüt edilen süre dikkate alındığında uygulanacak vergi oranı yüzde 3’tür.

Buna göre banka tarafından 10.000.000 TL x %3 = 300.000 TL tutarında vergi, peşin olarak tahsil edilecek; söz konusu tutar bildirimi izleyen ayın 15’inci günü akşamına kadar vergi sorumlusu sıfatıyla ilgili vergi dairesine beyan edilip ödenecektir.

Örneğin Batı A.Ş., yurt dışında bulunan 25.000.000 TL tutarındaki varlığını 20/11/2026 tarihinde bir aracı kuruma bildirmiş ve söz konusu tutarın en az beş yıl süreyle vadeli mevduat hesaplarında değerlendirileceğine ilişkin Tebliğ ekinde bulunan Ek-2’de yer alan taahhütnameyi bildirim sırasında ibraz etmiştir.

Bu durumda, taahhüt edilen süre dikkate alındığında bildirime konu varlık için uygulanacak vergi oranı yüzde 0 olup, herhangi bir vergi tahsilatı yapılmayacaktır. Bununla birlikte, söz konusu varlıklar indirimli oran (bu örnekte yüzde 0) uygulanmış olsa dahi banka veya aracı kurum tarafından düzenlenecek Tebliğ ekinde bulunan Ek-3 beyanına dahil edilerek vergi dairesine bildirilecektir.

Örneğin gerçek kişi Evrim Hanım, yurt dışında bulunan varlığına ilişkin olarak 5/2/2027 tarihinde banka nezdinde 8.000.000 TL tutarındaki varlığını bildirim konusu yapmış ve söz konusu varlığın en az bir yıl süreyle kira sertifikalarında değerlendirileceğine ilişkin Tebliğ ekinde bulunan Ek-2’de yer alan taahhütnameyi bildirim sırasında bankaya ibraz etmiştir.

1 Ocak 2027 tarihinden itibaren yapılan bildirimlerde vergi oranlarına yarım puan ilave edilmesi öngörüldüğünden, normal şartlarda yüzde 4 olarak uygulanması gereken oran bu bildirim bakımından yüzde 4,5 olarak dikkate alınacaktır.

Bu çerçevede hesaplanacak vergi tutarı 8.000.000 TL x %4,5 = 360.000 TL olup, söz konusu tutar banka tarafından peşin olarak tahsil edilecektir.

Varlık barışına konu varlıklar Türkiye’ye getirilecek mi?

Varlık barışı kapsamında bildirime konu edilen varlıkların Türkiye’ye getirilmesi ve sistem içine dahil edilmesi, belirli süre ve şekil şartlarına bağlanmıştır. Buna göre bildirime konu varlıkların, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren iki ay içinde Türkiye’deki banka veya aracı kurumlarda mevcut ya da yeni açılan hesaplara transfer edilmesi zorunludur.

Yurt dışından fiziki olarak getirilen varlıkların da aynı süre içinde bu hesaplara yatırılması gerekmektedir. Bu noktada, hesap sahibi ile transferi gerçekleştiren kişinin farklı olması, düzenlemeden yararlanma bakımından herhangi bir önem taşımamaktadır.

Öte yandan, kapsam dışında kalan bazı varlıkların (örneğin taşınmazların), 31 Temmuz 2027 tarihine kadar kapsama giren varlıklara dönüştürülerek Türkiye’ye getirilmesi mümkündür. Bu yönüyle düzenleme, sadece mevcut finansal varlıkları değil, bunların dönüştürülmesi suretiyle sisteme dahil edilmesini de teşvik etmektedir.

Türkiye’ye getirilen para, altın, döviz, menkul kıymet ve benzeri varlıkların banka veya aracı kurum hesaplarına yatırılması hâlinde, banka dekontları veya aracı kurum işlem sonuç formları, varlığın yurda getirildiğinin tevsiki bakımından geçerli belge niteliğindedir. Fiziki giriş halinde ise Gümrük İdaresi tarafından düzenlenen belgeler de aynı şekilde ispat aracı olarak kullanılmaktadır.

Bu süreçte Gümrük İdaresi, yapılan bildirim ve deklarasyonlara ilişkin bilgileri takip eden ayın sonuna kadar Gelir İdaresi Başkanlığına bildirmekle yükümlüdür. Böylece sistem hem bankacılık hem gümrük hem de vergi idaresi arasında entegre bir bilgi akışı üzerine kurulmuştur.

Türkiye’de bulunan varlıklar bildirilecek mi?

Varlık barışı düzenlemesi, Türkiye’de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarına intikal ettirilmemiş varlıkların sisteme dahil edilmesine imkân tanımaktadır.

Bu kapsamda gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerince sahip olunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları 31 Temmuz 2027 tarihine kadar Tebliğ ekinde bulunan Ek-1 formu ile bankalara veya aracı kurumlara bildirilebilmektedir. Bu bildirim üzerine vergi dairelerine ayrıca herhangi bir beyanname verilmesi gerekmemektedir.

Düzenleme yalnızca mükellefleri değil, gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunmayan kişileri de kapsamaktadır. Bu kişiler de Türkiye’de bulunan söz konusu varlıklar için bildirimde bulunmak suretiyle varlık barışı hükümlerinden yararlanabilmekte; ancak varlıkların bildirim tarihine kadar banka veya aracı kurum hesaplarına yatırılması ve bunun tevsik edilmesi zorunlu tutulmaktadır.

Öte yandan şahıs şirketleri ve adi ortaklıklar bakımından özel bir durum söz konusudur. Bu yapılar gelir veya kurumlar vergisi mükellefi sayılmamakla birlikte, stopaj ve katma değer vergisi yönünden mükellefiyet tesis edilmektedir. Bu nedenle şahıs şirketleri ve adi ortaklıklar adına da bildirim yapılabilmekte; bildirilen varlıklar yönünden ortaklar açısından gelir veya kurumlar vergisi, işletme bakımından ise katma değer vergisi yönünden vergi incelemesi ve tarhiyat yapılmaması imkânı sağlanmaktadır.

Bankalar ne yapacak?

Varlık barışı kapsamında bildirilen varlıklar üzerinden alınacak verginin tahsili ve beyanı, banka ve aracı kurumlara vergi sorumluluğu yükleyen özel bir mekanizma çerçevesinde düzenlenmiştir. Buna göre, banka ve aracı kurumlar kendilerine bildirilen varlıkların değeri üzerinden yüzde 5 oranında vergiyi peşin olarak tahsil etmekte; bu vergiyi, bildirimi izleyen ayın 15’inci günü akşamına kadar Tebliğ ekinde bulunan Ek-3 beyannamesi ile bağlı bulundukları vergi dairesine vergi sorumlusu sıfatıyla beyan etmektedir.

Beyan edilen tutar üzerinden vergi dairelerince tarh edilen vergi, yine aynı süre içerisinde banka ve aracı kurumlar tarafından ödenmektedir. Bu yönüyle sistem, vergilemenin mükellef yerine finansal aracılar üzerinden yürütüldüğü bir stopaj benzeri yapı arz etmektedir.

Öte yandan, bildirime konu varlıkların belirli finansal enstrümanlarda değerlendirilmesi hâlinde vergi oranı değişebilmektedir. Nitekim varlıkların vadeli hesaplarda, 4749 sayılı Kanun kapsamında ihraç edilen devlet iç borçlanma senetleri ve kira sertifikalarında veya girişim sermayesi yatırım fonlarında tutulmasının taahhüt edilmesi durumunda, uygulanacak oran yukarıda belirtildiği üzere yüzde 0 ile yüzde 4 arasında öngörülen indirimli orana göre belirlenmektedir.

Şirket ortakları ile kanuni temsilcilerin durumu

Varlık barışı düzenlemesinde, şirketler ile ortaklara ait varlıkların hangi şartlarda bildirim konusu yapılabileceği hususu geniş bir esneklik içerisinde ele alınmıştır. Buna göre, şirketlerin kanuni temsilcileri, ortakları veya şirket ya da ortaklar adına hareket etmeye yetkili kişiler tarafından 4 Haziran 2026 tarihinden önce düzenlenmiş vekâlet veya temsil sözleşmesine dayanılarak yönetilen yurt dışı varlıkların, şirket adına bildirilmesi mümkündür. Bu varlıklar Türkiye’ye getirilerek veya Türkiye’de banka ya da aracı kurum hesaplarına transfer edilerek sistemden yararlandırılabilmektedir. Aynı şekilde, 4 Haziran 2026 tarihi itibarıyla şirketin kanuni defterlerinde yer almayan yurt içi varlıklar da şirket adına bildirim konusu yapılabilmektedir.

Bunun yanında, şirket veya ortaklara ait olmakla birlikte fiilen şirketin kanuni temsilcileri, ortakları veya yetkilileri dışında kişiler tarafından tasarruf edilen varlıklar da şirket adına bildirilerek varlık barışı hükümlerinden yararlanabilmektedir. Düzenleme, mülkiyet ile fiilî tasarrufun farklı kişilerde bulunduğu durumları da kapsayacak şekilde geniş yorumlanmaktadır.

Öte yandan, gerçek kişilere ait olmakla birlikte bu kişilerin ortağı veya kanuni temsilcisi oldukları yurt dışı şirketler tarafından tasarruf edilen varlıkların da ilgili gerçek kişiler adına bildirim konusu yapılması mümkündür. Ancak bu tür durumlarda, ileride yapılacak vergi incelemelerinde söz konusu varlıkların şirket veya gerçek kişiye ait olduğunun ispat edilmesi gerekmekte olup, ispat külfeti bakımından genel ispat kuralları geçerlidir.

Bildirilen varlıkların değeri hangi tarihe göre belirlenecek?

Varlık barışı kapsamında bildirime konu edilen varlıkların değerlemesi, bildirim tarihindeki ekonomik kıymet esas alınarak belirlenmektedir. Buna göre Türk lirası cinsinden para nominal değeriyle; altın rayiç bedeliyle; döviz ise bildirim tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden değerlendirilmektedir.

Menkul kıymetler ve diğer sermaye piyasası araçlarında ise kademeli bir değerleme sistemi benimsenmiştir. Pay senetleri ve borçlanma araçları öncelikle borsa rayiciyle, bu mümkün değilse rayiç bedelle, o da tespit edilemiyorsa sırasıyla alış bedeli veya itibari değerle dikkate alınmaktadır. Yatırım fonu katılma paylarında ilgili piyasadaki kapanış fiyatı esas alınırken, türev araçlarda da benzer şekilde borsa rayici, rayiç bedel, alış bedeli veya nominal değer sıralaması uygulanmaktadır.

Tebliğ, bildirimlerde esas alınacak değerin Türk lirası karşılığı olduğunu açıkça düzenlemekte; ayrıca rayiç bedelin, bildirimin yapıldığı tarihteki gerçek alım-satım değerini yansıtması gerektiğini vurgulamaktadır. Borsa rayicine tabi varlıklarda ise ilgili tarihte yurt içi veya yurt dışı borsalarda oluşan fiyatlar dikkate alınmaktadır.

Döviz cinsinden varlıkların Türk lirasına çevrilmesinde bildirim tarihindeki TCMB döviz alış kuru esas alınmakta; bildirim sonrasında yapılacak düzeltmelerde veya varlık azaltımlarında ise ilk bildirim tarihindeki değer korunmaktadır. Bu yönüyle sistem, değerlemede süreklilik ve hukuki güvenlik ilkesini esas almaktadır.

Bildirilen varlıklar kanuni defterlere kaydedilecek mi?

Varlık barışı kapsamında bildirilen varlıkların defterlere intikali ve muhasebeleştirilmesi, Vergi Usul Kanunu sistematiği içerisinde özel bir kayıt usulüne tabi tutulmuştur. Buna göre, Vergi Usul Kanunu uyarınca defter tutan mükellefler, bildirime konu ettikleri varlıkları kanuni defterlerine kaydetmekle yükümlüdür. Şirket adına yapılan bildirimlerde ise bu varlıkların doğrudan şirketin kanuni defterlerine intikal ettirilmesi gerekmektedir.

Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler bakımından, bildirilen kıymetler pasifte özel bir fon hesabında izlenmektedir. Bu fon hesabı, sermayenin bir unsuru olarak kabul edilmekte; bildirim tarihinden itibaren iki yıl süreyle işletmeden çekilememekte ve yalnızca sermayeye ilave amacıyla kullanılabilmektedir. Bununla birlikte, işletmenin tasfiyesi halinde söz konusu tutarlar vergilendirme dışı bırakılmakta; ayrıca devir ve bölünme hallerinde de herhangi bir vergilendirme söz konusu olmamaktadır.

Avukatlar gibi serbest meslek erbaplarının tuttuğu serbest meslek kazanç defteri ile işletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler ise bildirilen kıymetleri defterlerinde ayrıca göstermek suretiyle kayıt altına almaktadır. Bu yönüyle düzenleme, defter türüne göre farklı muhasebeleştirme teknikleri öngörmektedir.

Öte yandan, bildirilen varlıklar dönem kazancının tespitinde dikkate alınmaksızın işletmeye dahil edilmekte ve belirli süre koşuluyla işletmeden çekilebilmesi mümkün olmaktadır. İki yıllık sürenin dolması halinde bu tutarlar, vergiye tabi kazanç ile kurumlar bakımından dağıtılabilir kazanç hesabına dahil edilmeden işletmeden çekilebilmektedir.

Son olarak, Türkiye’de bulunan varlıkların bildirildiği tarih itibarıyla belirlenen Türk lirası karşılığı değerleri üzerinden defterlere kaydedilmesi esastır. Bu bedel, ileride yapılacak satış işlemlerinde maliyet unsuru olarak dikkate alınmakta ve satış kazancının tespitinde belirleyici rol oynamaktadır.

Varlık süreçte elden çıkarılırsa zarar, gider yazılabilir mi?

Varlık barışı kapsamında bildirime konu edilerek kanuni defterlere intikal ettirilen varlıkların sonraki vergisel sonuçları, kazanç ve gider tespiti bakımından özel bir usule tabidir. Buna göre, söz konusu varlıkların daha sonra elden çıkarılmasından doğan zararlar, gelir veya kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider veya indirim olarak dikkate alınmamaktadır. Buna karşılık, bu varlıkların elde tutulmasından veya elden çıkarılmasından doğan kazanç ve iratlar ise genel hükümler çerçevesinde vergilendirilmeye devam etmektedir.

Öte yandan, varlık barışı kapsamında ödenen vergiler de özel bir koruma rejimine tabidir. Bu vergilerin hiçbir suretle gider olarak yazılması veya başka bir vergiye mahsup edilmesi mümkün bulunmamaktadır. Böylece düzenleme, hem zararların indirim konusu yapılmasını engellemekte hem de ödenen verginin maliyet unsuru haline getirilmesini önlemektedir.

İncelemeye alınacak mıyım?

Varlık barışı kapsamında getirilen en önemli koruma hükümlerinden biri, bildirime konu edilen varlıklar bakımından vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmamasıdır. Ancak bu korumadan yararlanılabilmesi hem yurt dışı hem de yurt içi varlıklar bakımından belirli şartların eksiksiz yerine getirilmesine bağlanmıştır.

Yurt dışında bulunan varlıklar açısından; bildirimden itibaren iki ay içinde varlıkların Türkiye’ye getirilerek banka veya aracı kurumlara yatırılması ya da Türkiye’deki hesaplara transfer edilmesi, ayrıca bildirilen tutara ilişkin verginin süresinde ödenmesi ve varsa taahhüt şartlarına uyulması gerekmektedir.

Bunun yanında, söz konusu varlıkların defter tutan mükelleflerce kanuni defterlere kaydedilmesi ve pasifte özel fon hesabı açılması, bu fonun iki yıl süreyle işletmeden çekilmemesi ve sermayeye ilave dışında kullanılmaması zorunludur.

Türkiye’de bulunan varlıklar bakımından ise, defter tutan mükellefler yönünden aynı şekilde defterlere kayıt ve fon hesabı şartı aranmakta; mükellef olmayanlar açısından ise varlıkların banka veya aracı kurum hesaplarına yatırıldığının tevsiki yeterli kabul edilmektedir. Ayrıca bu varlıklar yönünden de verginin süresinde ödenmesi ve taahhüt şartlarına uyulması gerekmektedir.

Bununla birlikte, varlık barışı kapsamındaki koruma yalnızca bildirilen varlıklarla sınırlıdır. Bildirim dışındaki nedenlerle başlatılan vergi incelemeleri veya takdire sevk işlemleri sonucunda matrah farkı tespit edilmesi hâlinde, söz konusu farkın bildirilen varlıklardan kaynaklandığının anlaşılması ve bildirilen tutarın bu farkı karşılaması durumunda, gelir veya kurumlar vergisi ile katma değer vergisi yönünden ayrıca tarhiyat yapılmayacaktır. Bu yönüyle düzenleme, belirli şartlar altında güçlü bir tarhiyat koruması sağlamaktadır.

Örneğin Batı A.Ş., varlık barışı düzenlemesi kapsamında Türkiye’de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan varlıkları için 15 Haziran 2026 tarihinde bankaya 10.000.000 TL tutarında bildirimde bulunmuştur. Mükellef kurum, madde kapsamında öngörülen diğer şartları da yerine getirmiştir.

Bu mükellef, daha sonra 2024 hesap dönemine ilişkin olarak yürütülen sektör incelemesi kapsamında vergi incelemesine sevk edilmiştir. Yapılan inceleme sonucunda 5.000.000 TL tutarında kayıt dışı satışa ilişkin matrah farkı tespit edilmekle birlikte, mükellef söz konusu farkın varlık barışı kapsamında bildirilen tutarlardan kaynaklandığını ileri sürmüştür.

Vergi inceleme elemanı tarafından yapılan değerlendirmede, matrah farkının bildirime konu edilen varlıklardan kaynaklandığı tespit edilmiştir. Bildirilen varlık tutarının da söz konusu matrah farkını karşılayacak düzeyde olması nedeniyle, varlık barışı düzenlemesinin sağladığı koruma kapsamında mükellef hakkında gelir veya kurumlar vergisi ile katma değer vergisi yönünden herhangi bir tarhiyat yapılmayacaktır.

Matrah farkı çıkarsa ne olacak?

Bildirime konu edilen varlıklar nedeniyle ortaya çıkan matrah farkının tespiti hâlinde, koruma hükmünün kapsamı farkın büyüklüğüne göre değişmektedir. Buna göre, yapılan inceleme sonucunda bulunan matrah farkının bildirilen varlıklar ile bağlantılı olduğunun anlaşılması durumunda, ancak bu farkın bildirilen tutarı aşması halinde kısmi tarhiyat imkânı doğmaktadır.

Bu çerçevede, matrah farkının bildirilen varlık tutarını aşan kısmı yönünden gelir veya kurumlar vergisi ile katma değer vergisi tarhiyatı yapılacak; bildirilen varlık tutarı kadar olan kısım ise varlık barışı kapsamında koruma altında kalmaya devam edecektir. Böylece düzenleme, bildirilen tutar ölçüsünde tam bir vergi güvenliği sağlarken, aşan kısım bakımından ise genel vergi hukukuna göre tarhiyat yapılmasına imkân tanımaktadır.

Örneğin Balcı Ltd. Şti., varlık barışı kapsamında yurt dışında sahip olduğu madde kapsamına giren varlıkları için 50.000.000 TL tutarında bildirimde bulunmuştur. Mükellef kurum, düzenlemede öngörülen tüm şartları yerine getirmiş olup, daha sonra yapılan ihbar üzerine 2023 hesap dönemi bakımından vergi incelemesine sevk edilmiştir.

Yapılan inceleme sonucunda toplam 75.000.000 TL tutarında matrah farkı tespit edilmiştir. Mükellef, bu farkın 50.000.000 TL’lik kısmının bildirilen varlıklardan kaynaklandığını ileri sürmüştür. Vergi inceleme elemanı tarafından yapılan değerlendirmede ise, söz konusu farkın yalnızca 40.000.000 TL’lik kısmının bildirime konu edilen varlıklarla ilişkili olduğu, kalan 35.000.000 TL’lik kısmın ise hatalı amortisman ayırma, gider ve indirimlerin yanlış hesaplanması ile istisna uygulamalarındaki hatalardan kaynaklandığı tespit edilmiştir.

Bu durumda, varlık barışı düzenlemesinin sağladığı koruma yalnızca bildirilen varlıklarla bağlantılı 40.000.000 TL’lik kısım için geçerli olacaktır. Dolayısıyla bu tutar bakımından gelir veya kurumlar vergisi ile katma değer vergisi yönünden herhangi bir tarhiyat yapılmayacak; bildirime konu varlıklarla ilgisi bulunmayan 35.000.000 TL’lik matrah farkı üzerinden ise genel hükümler çerçevesinde vergi tarhiyatı gerçekleştirilecektir.

İncelemeye başlanılmasından sonra varlık barışından yararlanacaklar için

Varlık barışı düzenlemesinde koruma hükümlerinin sınırları, özellikle zamanlama ve şartlara uyum bakımından açık şekilde belirlenmiştir. Buna göre, vergi incelemesine başlanıldıktan veya takdir komisyonuna sevk işlemi gerçekleştikten sonra bu madde kapsamında bildirimde bulunulmuş olması, yapılan inceleme veya takdir işlemleri sonucunda tespit edilen matrah farkları üzerinden vergi tarhiyatı yapılmasına engel teşkil etmemektedir. Bu durumda bildirilen tutarların, inceleme sonucu bulunan matrah farklarından mahsup edilmesi de mümkün değildir.

Öte yandan, varlık barışı kapsamında sağlanan vergi incelemesi ve tarhiyat yapılmaması imkânı, ancak kanunda öngörülen tüm şartların eksiksiz yerine getirilmesi hâlinde geçerlilik kazanmaktadır. Bu çerçevede bildirilen varlıkların iki ay içinde Türkiye’ye getirilerek banka veya aracı kurum hesaplarına yatırılması, vergilerin süresinde ödenmesi, taahhütlere uyulması ve diğer yükümlülüklerin yerine getirilmemesi hâlinde, söz konusu koruma hükümlerinden yararlanılması mümkün olmayacaktır. Böylece düzenleme hem zamansal hem de maddi şartlara sıkı bir uyum şartı öngörmektedir.

Örneğin Eylül A.Ş., yurt dışında bulunan 30.000.000 TL tutarındaki varlığı için, söz konusu tutarın en az dört yıl süreyle vadeli mevduat hesaplarında değerlendirileceğine ilişkin taahhütte bulunmuş ve bu kapsamda %1 oranında indirimli vergi uygulanmak suretiyle bildirimde bulunmuştur.

Ancak yapılan tespit sonucunda, bildirime konu edilen varlıkların vadeli hesaplarda bulundurulmasına ilişkin taahhüt şartının iki yıl sonra ihlal edildiği anlaşılmıştır. Bu durumda, indirimli oran uygulamasına dayanak teşkil eden taahhüt şartı ihlal edilmiş sayılmakta; dolayısıyla mükellefin varlık barışı kapsamında sağlanan vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmamasına ilişkin koruma hükümlerinden yararlanma imkânı ortadan kalkmaktadır.

Varlıklara dönüştürme süresi

Varlık barışı kapsamında taahhütte bulunan mükellefler bakımından, bildirilen tutarların belirli finansal varlıklara dönüştürülmesine ilişkin süre ve yaptırım usulü özel olarak düzenlenmiştir. Buna göre, yurt dışındaki varlıkların Türkiye’ye transfer edildiği veya yatırıldığı tarihten, Türkiye’de bulunan varlıkların ise bildirim tarihinden itibaren 10 gün içinde, bildirilen tutarların taahhüt edilen varlıklara dönüştürülmesi zorunludur.

Bu süreye uyulmaması hâlinde, söz konusu varlıkların bulunduğu banka veya aracı kurum tarafından, bildirim tutarı esas alınarak zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergi tespit edilecek ve bu vergiye ilişkin gecikme faiziyle birlikte kesinti yoluyla tahsilat yapılacaktır. Tahsil edilen tutar, tahsil edildiği ayı izleyen ayın 15’inci günü akşamına kadar ilgili vergi dairesine aktarılacaktır.

Bununla birlikte, taahhüt şartlarının ihlali durumunda dahi, zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler bakımından vergi ziyaı cezası uygulanmayacak olup, yaptırım yalnızca vergi ve gecikme faizi ile sınırlı tutulmuştur. Bu yönüyle düzenleme, cezai yaptırım yerine mali nitelikte bir telafi mekanizması öngörmektedir.

Özetle

Yeni varlık barışı rejimi, 31 Temmuz 2027’ye kadar uzanan uzun bir başvuru ve bildirim süreci öngörürken, vergisel avantajı esas olarak bildirim anına değil, bildirimin ne zaman yapıldığına, varlığın hangi finansal araçta ne kadar süreyle tutulduğuna ve taahhüt şartlarına bağlı kılmaktadır. Sürelerin kritik eşiği 2 ay içinde Türkiye’ye transfer, 10 gün içinde taahhütlü dönüşüm ve 31 Temmuz 2027’ye kadar bildirim sınırları etrafında şekillenmekte; ayrıca 1 Ocak 2027 sonrası bildirimlerde oran artışı ve uzatma halinde ek puan yükü getirilmektedir. Bu yönüyle düzenleme hem zamanlamayı hem de yatırım süresini doğrudan vergisel sonuç doğuran bir unsur haline getirerek, klasik “bildir–vergiyi öde–koruma elde et” modelinden ziyade, zamana yayılan ve koşullu bir teşvik mimarisi kurmaktadır.

SSK emeklisi

SSK emeklileri kural olarak son altı aylık enflasyon oranında maaşlarına zam alıyorlar. Temmuz ayında Aralık-Haziran döneminde gerçekleşen enflasyon oranı kadar SSK emeklisinin maaşı zamlanıyor. Bu yıl şu an için yüzde 16.6 olarak gerçekleşen Aralık-Mayıs dönemi enflasyonu sonrası Haziran ayının da enflasyon rakamları açıklanınca SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin zam oranı ortaya çıkacak. Beklentiler yüzde 18-19 aralığında bir zammın oluşması yönünde.

Bağ-Kur emeklisi

Bağ-Kur emeklileri için de aynı şartlar geçerli. Onlar da son altı aylık enflasyon oranında yılda iki kez maaşlarına zam alıyorlar. Bağ-Kur’lular genellikle en düşük basamaktan prim ödeyerek emekli oluyorlar. Bu nedenle de emekli aylıklarının genellikle düşük olması söz konusu oluyor. SSK ve Bağ Kur emeklilerinin zammı, kök aylıklarına yapılacak. Dolayısıyla hali hazırda 20 bin TL aylık alan emeklilerin zammı enflasyon ile değil Mecliste yapılacak düzenleme sonrası belli olacak. En düşük emekli aylığı tutarının enflasyon ya da biraz üzerinde artırılması sağlandığında bu durumdaki kişilerin de Temmuz aylıkları belli olacak.

SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin en büyük beklentisi elbette ki intibak. 2000 öncesi emekliler için hayata geçirilen intibak düzenlemesi 2000 sonrası emekliler için yapılmamıştı. İntibak emekli aylıklarının düşük olması sorununu hafifletecektir. Ancak kalıcı çözüm için özellikle 2008 sonrası düşürülen emekli aylık bağlama oranlarının artırılması ve güncelleme katsayısının hesaplanmasındaki formülün emekliler lehine değiştirilmesi gerekiyor. Aksi halde geçici çözümler ile emekliler arasında ayrım yapılması gibi bir durum oluşuyor.

Şu an için ise SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin en büyük beklentisi en düşük emekli aylığı tutarı olan 20 bin TL’nin en az 25 bin TL’ye yükseltilmesi. Bu yönde yapılacak bir düzenleme ile emeklilerin önemli bir bölümünün yüzde 25 zam alması sağlanmış olacak.

Memur emeklisi

Memur emeklilerinin zam oranları ise iki yıl için yapılan toplu sözleşmeler ile belirleniyor. Toplu sözleşme uyarınca memur emeklileri Temmuz’da yüzde 7 zam alacaklar. Buna ilave olarak enflasyonun yüzde 11’i aşan kısmı da enflasyon farkı olarak zamma eklenecek. Bu çerçevede hesaplanan zam oranı memur emeklilerinin SSK ve Bağ Kur emeklilerinden daha düşük zam almaları sonucunu doğuruyor. Şu an için memur ve memur emeklilerinin zam oranı yüzde 12.41. Yüzde 16.6 olan beş aylık enflasyon oranının altında kalan bu oran memur ve memur emeklilerini üzüyor. SSK ve Bağ-Kur emeklileri ile memur ve memur emeklileri arasındaki zam farkının yüzde 4.2’yi bulması söz konusu. Memur emeklileri bu farkın kapatılması yönünde taleplerini Temmuz ayıyla birlikte ortaya koyacaklardır.

Talepler neler?

SSK ve Bağ-Kur emeklileri ile görevdeki memurlar ve memur emeklileri Temmuz ayında bazı taleplerini dillendireceklerdir. Bu çerçevede emeklilerin taleplerinin şu şekilde sıralanması mümkün;

1 - Haziran ayı enflasyon oranı sonrası ortaya çıkması beklenen yüzde 18-19 bandındaki zam oranının refah payı ile yüzde 25’e çıkartılması,

2 - Memur ve memur emeklileri ile SSK ve Bağ Kur emeklileri arasında oluşacak 4.2 puanlık farkın kapatılıp zam oranının refah payı ile eşitlenmesi,

3- 20 bin TL olarak ödenen en düşük emekli aylığı rakamının 25 bin TL’ye yükseltilmesi.

Bu taleplerin ne kadarının karşılanacağını ve Haziran ayı enflasyonun ne noktaya geleceğini önümüzdeki süreçte birlikte göreceğiz.

KADIN EVLİLİKLE ALIR

Kadın çalışanlar evlendikleri tarihten itibaren bir yıl içinde iş sözleşmelerini sona erdirerek kıdem tazminatı alabiliyor. Örneğin 1 Ağustos 2025 tarihinde evlenen ve 5 yıldır aynı işyerinde çalışan bir kadın işçi, 1 Ağustos 2026 tarihine kadar işten ayrılması halinde kıdem tazminatına hak kazanabiliyor. Bu hak yalnızca kadın çalışanlar için geçerli ve evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde kullanılması gerekiyor. Erkek çalışanlar muvazzaf askerlik hizmeti nedeniyle işten ayrıldıklarında kıdem tazminatı alabiliyor. Burada önemli olan ayrılışın askerlik amacıyla yapılması ve bunun belgelenebilmesi.

YAŞA TAKILANLARA İMKÂN

Emeklilik için prim günü ve sigortalılık süresi şartlarını dolduran ancak yaşı bekleyenler de istifa ederek kıdem tazminatı alabiliyorlar. Bu konuda belirleyici ilk kez sigortalı olunan tarih. İlk kez 8.9.1999 ve öncesinde sigortalı olmuş bir kişi 15 yıl sigortalılık süresi ve 3.600 prim günüyle yaş dışındaki diğer şartları tamamlamış oluyor ve istifa ederek kıdem tazminatına hak kazanabiliyor. İlk kez 9.9.1999 ila 30.04.2008 arasında sigortalı olan biri yaş dışındaki diğer şartların tamamlanması nedeniyle istifa ederek kıdem tazminatı alabilmesi için ya 7.000 prim gününü ya da 25 yıl sigortalılık ve 4.500 gününü tamamlaması gerekiyor.

TEMMUZU BEKLEYEN KÂRLI ÇIKAR

Kıdem tazminatında dikkat edilmesi gereken bir başka konu ise tavan uygulaması. Her yıl ocak ve temmuz aylarında memur maaş katsayısındaki değişikliğe bağlı olarak kıdem tazminatı tavanı yeniden belirleniyor. Ücreti kıdem tazminatı tavanının üzerinde olan işçiler için temmuz ve ocak ayını beklemek avantajlı oluyor. Örneğin şu an 10 yıllık kıdemli, brüt ücreti 75.000 TL olan bir işçi yaş dışındaki diğer şartları sağlaması nedeniyle istifa ederse 649.480 TL kıdem tazminatı alabilir. Ancak aynı işçi 1 Temmuz ve sonrasında istifa ederek kıdem tazminatı talep ederse bu durumda alacağı kıdem tazminatı bugünkü enflasyon oranları itibarıyla en az 730.080 TL olacak. Haziran ayı enflasyonun açıklanması sonrası bu tutar netleşecek. Ancak bugün için bile 80.600 TL fark nedeniyle yaş dışındaki diğer şartları sağlayarak istifa etme hakkı olan işçilerin 1 Temmuz'u beklemeleri kendi lehlerine olacaktır.

4.600 GÜNLE KIDEM ALINIR

İlk kez 1 Mayıs 2008 ve sonrasında sigortalı olmuş kişilerin emeklilik için yaş dışındaki diğer şartların tamamlanması nedeniyle istifa ederek kıdem tazminatı alabilmeleri için ise ya 7.200 prim gününü doldurmaları ya da 4.600 günle başlayan sigortalılık tarihine göre artan prim gününü doldurmaları gerekiyor. 4.600 gün şartı en fazla 5.400'e çıkıyor. Örneğin 1 Ocak 2010 tarihinde ilk kez sigortalı olan bir kişi 1 Haziran 2023 tarihine kadar kesintisiz çalışırsa 4.800 günü doldurup istifa ederek kıdem tazminatı alabiliyor.

1 - Çatı holdingin grup şirketine aktardığı kredide komisyon aranamaz

Karar künyesi

Danıştay 3. Daire E. 2023/8713 K. 2025/4606 T. 17.11.2025

Olay nedir?

Holding şirket, kendi kre­dibilitesini kullanarak banka­dan kredi temin ediyor ve ayrı­ca tahvil ihraç ederek fon sağ­lıyor.

Elde ettiği bu kaynakları ay­nı koşullarla yüzde yüz iştiraki olan grup şirketine aktarıyor.

Vergi incelemesi ise şu görü­şü ileri sürüyor:

“Holding kredi buldu, risk üstlendi, iştirakine finansman sağladı. Bunun karşılığında ko­misyon alması gerekirdi. Ko­misyon almaması transfer fi­yatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımıdır.”

Bu gerekçeyle yaklaşık 3,3 milyon TL tutarında varsayım­sal gelir hesaplanıyor.

Danıştay ne dedi?

Danıştay son derece önemli bir değerlendirme yaptı.

Mahkeme ön­celikle holding­lerin ekonomik fonksiyonunu ta­nımladı:

* Grup şirket­lerini finanse et­mek,

* Daha uygun şartlarla kredi bulmak,

* Finansman organizasyonu yapmak,

* Grup şirketlerinin değeri­ni artırmak,

* Sonuçta daha yüksek te­mettü elde etmek,

holdinglerin doğal faaliyet alanı içerisindedir.

Karara göre;

* Holdingin bankadan veya sermaye piyasasından sağla­dığı kaynağı,

* Aynı şartlarla,

* Aynen iştirakine aktar­ması,

ticari hayatın olağan akışı­na uygundur.

Danıştay ayrıca şu önemli tespiti yaptı:

Kredi veya fon aktarımı ne­deniyle holding üzerinde ka­lan bir maliyet veya risk yok­sa, sırf fon aktarıldı diye ko­misyon geliri varsayılamaz.

Bu nedenle transfer fiyat­landırması yoluyla örtülü ka­zanç dağıtımı yapıldığı yö­nündeki vergi incelemesi hukuka aykırı bulunarak bo­zuldu.

Kararın önemi

Bu karar, holdinglerin grup şirketlerine yaptıkları “köp­rü kredi” (back-to-back finan­cing) işlemleri bakımından son derece güçlü bir içtihat niteliği taşıyor.

Karar şu ilkeyi ortaya koyu­yor:

“Kaynak aynen aktarılı­yor, maliyet aynen yansıtı­lıyor ve holding ayrıca bir menfaat elde etmiyorsa sırf fon aktarımı nedeniyle ko­misyon varsayılamaz.”

2 Üst yönetim hizmeti gideri için fatura yetmez

Karar künyesi

Danıştay 3. Daire E. 2023/7676 K. 2026/1019 T. 03.03.2026

Olay nedir?

Bir grup şirketi, diğer grup şirketlerinden aldığı “üst yö­netim hizmeti” faturalarını gi­der olarak kaydediyor.

Şirketin savunmasına göre;

* Grup bünyesinde sektör başkanları bulunuyor,

* Bu yöneticilerin maliyet­leri şirketlere dağıtılıyor,

* Faturalar fiilen alınan hiz­metlerin karşılığıdır.

Ancak inceleme elemanları ve mahkemeler farklı düşünü­yor.

Danıştay ne dedi?

Dosyada;

* Hizmet sözleşmesi bulun­muyor,

* Yönetim kurulu kararı bulunmuyor,

* Hizmetin kapsamını gös­teren somut belgeler bulun­muyor,

* Fiilen hangi hizmetlerin verildiği ortaya konulamıyor.

Bu nedenle Danıştay;

yalnızca fatura düzen­lenmesinin gider indirimi için yeterli olmadığına ka­rar verdi.

Mahkemeye göre grup şir­ketlerinden alınan üst yöne­tim hizmetlerinin;

* Gerçekten verilmiş olma­sı,

* Hizmet içeriğinin belir­lenebilmesi,

* Hizmet ile ödeme arasın­da bağ kurulabilmesi,

somut belgelerle ispatlanma­lıdır.

Danıştay, vergi mahkemesi ve bölge idare mahkemesi ka­rarlarını onayarak gider red­dini hukuka uygun buldu.

Kararın önemi

Bu karar özellikle;

* management fee,

* üst yönetim hizmetleri,

* koordinasyon hizmetleri,

* stratejik yönetim hiz­metleri,

* grup içi danışmanlık hiz­metleri alanında faaliyet gös­teren holdingler açısından kritik önemdedir.

Karar fiilen şu mesajı veri­yor:

“Fatura varsa hizmet de vardır” yaklaşımı artık ye­terli değildir.

Vergi idaresi ve yargı;

*sözleşme,

* yönetim kurulu kararları,

* görev tanımları,

* zaman çizelgeleri,

* raporlar,

* toplantı tutanakları,

* e-posta kayıtları,

* performans çıktıları gi­bi belgelerle hizmetin ispat edilmesini beklemektedir.

İki kararın birlikte verdiği mesaj

İlk bakışta biri mükellef le­hine, diğeri mükellef aleyhine görünse de aslında Danıştay her iki kararda da aynı prensi­bi uygulamaktadır:

Ekonomik gerçeklik ve so­mut ispat.

Birinci kararda vergi idaresi, ortada bulunmayan bir komis­yon gelirini varsaymıştır. Da­nıştay buna izin vermemiştir.

İkinci kararda ise mükellef, var olduğunu iddia ettiği hiz­meti yeterli delillerle ortaya koyamamıştır. Danıştay bu kez gider indirimine izin verme­miştir. Dolayısıyla bu iki karar birlikte okunduğunda ortaya çı­kan temel ilke şudur:

Grup şirketleri arasındaki iş­lemlerde ne vergi idaresi varsa­yımlarla gelir yaratabilir ne de mükellef yalnızca fatura ibraz ederek gider hakkı elde edebi­lir. Vergisel sonuçlar, işlemin gerçek ekonomik mahiyeti ve bunun somut delillerle orta­ya konulmasına göre belirlene­cektir.

Bu nedenle holdingler açı­sından 2026 sonrasında en kri­tik konu, grup içi hizmetler ve finansman işlemleri için güç­lü bir belgelendirme dosyası (documentation file) oluştur­mak olacaktır. Bu konuda da­ha önce, bu dosyalarda ne bu­lunması gerektiğini açıklayan/ örneklendiren yazılar yayınla­mıştım. Özellikle üst yönetim hizmetlerinde sözleşme, hiz­met raporu ve maliyet dağıtım mekanizmasının yazılı hale ge­tirilmesi artık bir tercih değil, fiilen zorunluluk haline gel­miştir.

Uzun yıllar boyunca işletmelerin başarısı bilanço ve gelir tabloları üzerinden değerlendirildi. Elbette bugün de finansal göstergeler önemini koruyor. Ancak yatırımcılar, finans kuruluşları ve diğer paydaşlar artık şirketlerin sadece ne kadar kazandığıyla değil, “bu kazancı nasıl elde ettiğiyle” de ilgileniyor. Enerji verimliliği, karbon emisyonları, çalışan politikaları ve kurumsal yönetim uygulamaları giderek daha fazla sorgulanan konular arasında yer alıyor.

Bu gelişmeler, sürdürülebilirlik raporlamasını işletmeler açısından önemli bir yönetim aracı haline getirirken, denetim ve güvence hizmetlerine olan ihtiyacı da artırıyor. Çünkü raporlanan bilgilerin güvenilir olması, paydaşların doğru karar verebilmesi açısından büyük önem taşıyor. Açıklanan verilerin doğruluğunun ve tutarlılığının bağımsız bir göz tarafından değerlendirilmesi, kurumsal güvenin temel unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.

İşletmelerin finansal kayıtlarını, raporlama süreçlerini ve iç kontrol yapılarını yakından takip ediyoruz. Bu nedenle sürdürülebilirlik alanındaki dönüşümün muhasebe mesleğini de doğrudan etkileyeceğini düşünüyorum. Önümüzdeki yıllarda şirketlerin yalnızca finansal verilerini değil, sürdürülebilirlik performanslarını da ölçebilen ve raporlayabilen sistemlere ihtiyaç duyacağı açıktır.

Sürdürülebilirlik raporlaması artık büyük şirketlere özgü bir konu olmaktan çıkmaktadır. İşletmelerin şeffaflığını artıran, kurumsal itibarını güçlendiren ve geleceğe yönelik risklerini daha iyi yönetmesini sağlayan bu yaklaşım, iş dünyasının yeni normaline dönüşmektedir. Meslek mensupları olarak bizlere düşen görev ise bu dönüşümü doğru okumak ve işletmeleri geleceğe hazırlamaktır.

Sayı:E-84974990-130[KDV-2//İ/29-2025/25]-186553

27.03.2026

Konu:2 No.lu KDV Beyannamesiyle beyan edilerek tahakkuk eden KDV'nin süresinden sonra ödenmesi halinde indirim konusu yapılacağı dönem

İlgi:…tarih ve … sayılı özelge talep formunuz.

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, Şirketiniz tarafından 2 No.lu Katma Değer Vergisi (KDV) Beyannamesiyle beyan edilerek tahakkuk eden ve birden fazla beyan dönemine ait olan KDV'nin süresinden sonra ödendiği belirtilerek, söz konusu KDV'nin ödendiği dönemleri kapsayan 1 No.lu KDV Beyannamelerinde indirim konusu yapılmayarak cari dönem 1 No.lu KDV Beyannamesinde indirim konusu yapılmasının mümkün olup olmadığı hususunda Defterdarlığımız görüşü talep edilmektedir.

3065 sayılı KDV Kanununun;

- 9/1 inci maddesinde, mükellefin Türkiye içinde ikametgahının, işyerinin, kanuni merkezi ve iş merkezinin bulunmaması hallerinde ve gerekli görülen diğer hallerde Hazine ve Maliye Bakanlığının, vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla, vergiye tabi işlemlere taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutabileceği,

- 29/1 inci maddesinde, mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan KDV'den vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulanlar tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilerek ödenen KDV'yi indirebilecekleri,

hüküm altına alınmıştır.

KDV Genel Uygulama Tebliğinin;

- "Sorumlu Sıfatıyla Beyan Edilerek Ödenen KDV'nin İndirimi" başlıklı (III/C-1.1.) bölümünde;

"28/12/2023 tarihli ve 32413 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 27/12/2023 tarihli ve 7491 sayılı Kanun ile 3065 sayılı Kanunun (29/1) maddesinde değişiklik yapılarak vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulanlar tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilerek ödenen KDV'nin indirim konusu yapılabileceği hüküm altına alınmıştır.

Buna göre, Ocak/2024 vergilendirme döneminden itibaren vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulanlar tarafından tevkif edilen ve 2 No.lu KDV Beyannamesiyle beyan edilen KDV'nin ödendiği vergilendirme dönemine ilişkin 1 No.lu KDV Beyannamesinde indirim konusu yapılması gerekmektedir.

Ancak, 3065 sayılı Kanunun (29/5) maddesinde Bakanlığımıza verilen yetki çerçevesinde, vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulanlar tarafından tevkif edilen ve tevkifatın yapıldığı döneme ait 1 No.lu KDV Beyannamesinden önce verilen aynı döneme ait 2 No.lu KDV Beyannamesiyle süresinde beyan edilerek süresinde ödenen KDV'nin, 2 No.lu KDV Beyannamesinin ait olduğu dönemin 1 No.lu KDV Beyannamesinde indirim konusu yapılması uygun bulunmuştur.

Vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulanlar tarafından tevkif edilerek beyan edilen ancak kısmen ödenen KDV'nin ödendiği kısım itibarıyla indirim konusu yapılması mümkündür.

Ayrıca kısmi tevkifata tabi işlemlerde, işlem bedeli üzerinden hesaplanan KDV'nin satıcı tarafından beyan edilecek kısmı, alıcı tarafından takvim yılını takip eden takvim yılı aşılmamak şartıyla işleme ait fatura veya benzeri belgenin defterlere kaydedildiği döneme ilişkin olarak verilmesi gereken 1 No.lu KDV Beyannamesinde indirim konusu yapılır.

Örnek 1: (D) A.Ş. 8/1/2024 tarihinde 100.000 TL karşılığında ağaç ve orman ürünleri teslim almıştır. Şirket tarafından bu alımla ilgili olarak tevkif edilen 10.000 TL KDV'nin 2 No.lu KDV Beyannamesiyle süresinde beyan edilmesi ve tahakkuk eden 10.000 TL KDV'nin 23/2/2024 tarihine kadar ödenmesi halinde, bu tutar mükellef tarafından Ocak/2024 dönemine ilişkin 1 No.lu KDV Beyannamesinde indirim konusu yapılacaktır.

Örnek 2: (S) Ltd. Şti. (G) güvenlik şirketinden Temmuz/2024 ayı içerisinde özel güvenlik hizmeti satın almıştır. Bu hizmet alımı ile ilgili vergi (S) Ltd. Şti. tarafından sorumlu sıfatıyla 2 No.lu KDV Beyannamesiyle süresinde beyan edilmiş ve tahakkuk eden 50.000 TL KDV 28/8/2024 tarihinde ödenmiştir. (S) Ltd. Şti. tarafından süresinden sonra ödenen KDV, ödemenin yapıldığı tarihi kapsayan dönem olan Ağustos/2024 dönemi 1 No.lu KDV Beyannamesinde indirim konusu yapılacaktır.

Örnek 3: (D) Yapı İnşaat A.Ş. 24/4/2024 tarihindeki inşaat demiri alımı nedeniyle tevkif ettiği vergiye ilişkin 2 No.lu KDV Beyannamesini süresinden sonra 20/6/2024 tarihinde vermiş ve tahakkuk eden 125.000 TL KDV'nin 25.000 TL'sini 21/6/2024 tarihinde, kalan 100.000 TL'lik kısmını 2/7/2024 tarihinde ödemiştir. (D) Yapı İnşaat A.Ş. tarafından ödenen KDV'nin 25.000 TL'si Haziran/2024 dönemine ilişkin 1 No.lu KDV Beyannamesinde, 100.000 TL'si de Temmuz/2024 dönemine ilişkin 1 No.lu KDV Beyannamesinde indirim konusu yapılacaktır.

Ayrıca 2 No.lu KDV Beyannamesiyle beyan edilen ve tahakkuk eden KDV'nin mükellefin iade alacağından mahsubu suretiyle ödenmesi mümkündür. Bu durumda iade talebine ilişkin standart iade talep dilekçesi ve iade için aranan belgelerin eksiksiz ve tam olarak verilmiş (mahsuben iade talepleri YMM Raporu sonucuna göre yerine getirilen iadelerde YMM Raporu dahil) ve hangi vergilendirme dönemine ilişkin tahakkuk eden 2 No.lu KDV Beyannamesinden kaynaklanan borca mahsubunun talep edildiğinin belirtilmiş olması gerekir. Söz konusu mahsup talebinin bu şekilde yapılmış olması halinde, mahsuba konu edilen KDV tutarının 1 No.lu KDV Beyannamesinde indirim konusu yapılacağı dönem yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde tespit edilir."

açıklamaları yer almaktadır.

Buna göre, Şirketiniz tarafından birden fazla beyan döneminde tevkifata tabi tutulan ve 2 No.lu KDV Beyannamelerinde beyan edilerek tahakkuk eden KDV tutarlarının ödendiği vergilendirme dönemine ilişkin 1 No.lu KDV Beyannamesinde indirim konusu yapılması gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

Sayı:E-45404237-130[26/74]-152712

16.04.2026

Konu:Basit usulde vergilendirilmekte iken gerçek usule geçen mükellefin KDV indirimi.

İlgi:… tarihli ve … sayılı Özelge Talep Formunuz.

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden; 15/10/2019 tarihinde mükellefiyet tesis ettirerek servis taşımacılığı faaliyetine başladığınızı, 15/12/2023 tarihinde bir ticari araç satın aldığınızı, 31/12/2025 tarihinde ticari aracınızı kiraya vererek bu faaliyetinize ve basit usul mükellefiyetinize son verdiğinizi ayrıca 31/1/2026 tarihinde kira sözleşmenizi feshederek 1/2/2026 tarihinde gerçek usulde servis taşımacılığı faaliyetine başladığınızı belirterek, söz konusu ticari aracınıza ilişkin katma değer vergisinin (KDV) indirim konusu yapılıp yapılamayacağı hususunda Defterdarlığımızdan görüş talep edildiği anlaşılmaktadır.

3065 sayılı KDV Kanununun;

-1/1 inci maddesinde, Türkiye'de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin KDV'ye tabi olduğu,

-29/1-a maddesinde, mükelleflerin yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan KDV'den, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça, faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen KDV'nin indirilebileceği,

-34/1 inci maddesinde, yurt içinden sağlanan veya ithal olunan mal ve hizmetlere ait KDV'nin, alış faturası veya benzeri vesikalar ve gümrük makbuzu üzerinden ayrıca gösterilmek ve bu vesikalar kanuni defterlere kaydedilmek şartıyla indirilebileceği

hüküm altına alınmıştır.

KDV Genel Uygulama Tebliğinin (III/C.) bölümünde KDV'nin indirimine ilişkin açıklamalara yer verilmiştir.

Buna göre, servis taşımacılığı faaliyeti dolayısıyla basit usulde mükellef iken 31/12/2025 tarihinde faaliyetinize son verdiğiniz, 1/2/2026 tarihinde yeniden faaliyete başlayarak gerçek usulde mükellefiyet tesis ettirdiğiniz anlaşılmakta olup 2023 yılında satın aldığınız araç için yüklenmiş olduğunuz KDV'nin indirim konusu yapılması mümkün değildir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

"İndirim hakkı, vergiyi doğuran olayın vuku bulduğu takvim yılını takip eden takvim yılı aşılmamak şartıyla, ilgili vesikaların kanuni defterlere kaydedildiği vergilendirme döneminde kullanılabilir."

• 2019 Öncesi Dönem: KDV indirimi yalnızca faturanın düzenlendiği aynı takvim yılı içinde yapılabilirdi. Örneğin; 31 Aralık tarihli bir fatura ocak ayında firmaya ulaştığında, o faturanın KDV'si yasal olarak indirilemiyor, işletmeler mağdur oluyordu.
• 2019 ve Sonrası (Güncel Dönem): Süre kısıtlaması esnetilerek metne "takvim yılını takip eden" ifadesi eklenmiştir. Böylece işletmelere fatura tarihindeki yılı izleyen yılın sonuna kadar geniş bir hareket alanı tanınmıştır.

• Belgenin Varlığı: İndirilecek KDV'nin mutlaka fatura, serbest meslek makbuzu, gümrük makbuzu gibi yasal bir vesikaya dayanması gerekir.
• Yasal Defterlere Kayıt: KDV indirim hakkı, faturanın düzenlendiği ayda değil, faturanın resmi defterlere işlendiği vergilendirme döneminde doğar. Deftere kaydedilmemiş hiçbir belgenin KDV'si beyannamede indirilemez.
• Hak Düşürücü Süre: Takip eden yılın son günü (31 Aralık) geçildiği andan itibaren o faturaya ait KDV indirim hakkı tamamen kaybolur. Bu süre bir zamanaşımı değil, hak düşürücü süredir; dolayısıyla uzatılması veya ertelenmesi mümkün değildir.

• KDV Açısından: Takip eden yılda gelen geçmiş yıl faturasının KDV'si yasal olarak indirilebilir.
• Gider/Maliyet Açısından: Geçmiş yıla ait bir harcama, dönemsellik ilkesi gereği cari yılın matrahından doğrudan "gider" olarak düşülemez. Bu nedenle, faturanın matrah kısmı (gider tutarı) muhasebe kayıtlarına Kanunen Kabul Edilmeyen Gider (KKEG) olarak işlenirken, KDV kısmı normal şekilde indirim konusu yapılır. KDV Kanunu 30/d maddesi, indirimi kabul edilmeyen giderlerin KDV'sinin de indirilemeyeceğini hükmetse de, bu hüküm dönemsellikten kaynaklanan KKEG'leri değil, sadece yasaklanmış harcamaları kapsamaktadır.

Tam Ekran Görüntülemek İçin Tıklayın...

Eğilmez, geçmişte "kötü paranın iyi parayı piyasadan kovması" şeklinde tanımlanan mekanizmanın günümüzde bilgi, liyakat ve dürüstlük gibi değerler açısından da geçerli hale geldiğini savunarak, niteliksiz görünümün arttığı ortamlarda kaliteli olanın geri plana itildiğine dikkat çekti. Eğilmez'e göre, toplumların gerçek zenginliği yalnızca ekonomik büyüklükleriyle değil, iyi olanı kamusal alanda görünür ve değerli kılabilme kapasitesiyle ölçülüyor.

İşte Eğilmez’in değerlendirmesi:

“Kötü paranın iyi parayı piyasa dışına itmesi eski çağlardan beri bilinen bir olgudur. Bu olguyu tanımlayarak ekonomik bir yasa haline getiren kişi, 16’ncı yüzyılda İngiltere Kraliçesi I. Elizabeth'in mali danışmanı olan Sir Thomas Gresham'dır. Gresham, nominal (yazılı) değeri aynı olan iki paradan, maden değeri daha yüksek olanın dolaşımdan çekildiğini gözlemledikten sonra, kendi adıyla anılan yasayı ortaya koymuştur.

Her ikisi de 1 lira değerinde iki madeni para düşünelim. Biri altından, diğeri gümüşten yapılmış olsun. Devlet her ikisine de aynı nominal değeri vermiş olsa bile insanlar daha değerli olan altın parayı harcamak istemez; onu saklar, biriktirir ya da eritip satar. Günlük alışverişlerde ise daha az değerli olan gümüş para kullanılır. Sonuçta altın para dolaşımdan çekilir ve piyasada yalnızca gümüş para kalır. Gresham Yasası'nın anlattığı mekanizma budur: Kötü para iyi parayı piyasadan kovar.

“İnsanlar yerel para birimlerinden uzaklaşabiliyor”

Günümüzde bunun tersinin yaşandığı görülüyor. İnsanlar değerini koruyacağına inandıkları rezerv paralara yönelirken, yerel para birimlerinden uzaklaşabiliyor. Buna dolarizasyon deniyor. Bu nedenle bazı iktisatçılar belirli koşullarda artık "iyi paranın kötü parayı piyasadan kovduğunu" ileri sürüyor. Para piyasalarında etkisi tartışmalı hale gelse de Gresham Yasası, insan davranışlarının belirlediği sosyal alanlarda giderek geçerli hale geliyor.

Sosyal medyada görülüyor

Düşük değerdeki paranın daha değerli olan parayı dolaşımdan itmesinde olduğu gibi toplumsal yaşamda da niteliksiz olan çoğu zaman nitelikli olanı geri plana itebiliyor. Bilginin yerini sloganların, emeğin yerini gösterişin, liyakatin yerini sadakatin aldığı ortamlarda Gresham Yasası adeta sosyal bir yasaya dönüşebiliyor.

Bunun örneklerini sosyal medyada her gün görmek mümkün. Uzun araştırmaların ürünü olan bir makale birkaç yüz kişiye ulaşırken, doğruluğu tartışmalı sansasyonel bir paylaşım milyonlarca kişiye erişebiliyor. Gürültü çoğu zaman sesi bastırıyor, gösteri içeriğin önüne geçiyor. Çünkü niteliksiz olanın yayılması için gereken çaba, nitelikli olanın üretilmesi için gereken çabadan çok daha düşük.

İş hayatında performans yerine sadakatin ödüllendirilmesi

Benzer durum kurumlarda da ortaya çıkıyor. Liyakat yerine yakınlık ilişkilerinin ödüllendirildiği yapılarda başarılı insanlar zamanla sistemin dışına itiliyor. Akademide bilimsel üretimden çok görünürlüğün değer kazandığı ortamlarda nitelikli araştırmacılar geri çekiliyor. İş hayatında performans yerine sadakatin ödüllendirildiği yerlerde ise vasatlık istisna olmaktan çıkıp kural haline geliyor.

Kuralların zayıfladığı ve hesap verilebilirliğin azaldığı ortamlarda bu süreç hızlanıyor. Vasatlık kendi benzerlerini çoğaltırken, nitelikli insanlar ya sistemin dışına itiliyor ya da sessiz kalmayı tercih ediyor. Sonuçta iyi olan ortadan kaybolmuyor; tıpkı eski altın paralar gibi dolaşımdan çekiliyor. Değerini koruyor, ancak görünürlüğünü kaybediyor.

Gerçek zenginlik, servette değil

İlerlemek isteyen toplumların önündeki temel sorun yalnızca ekonomik istikrarı sağlamak değildir. Onun yanında iyi olanın görünür, değerli ve ödüllendirilebilir olduğu kurumlar yaratabilmektir. Ekonomide güvenilir para nasıl dolaşımı ve güveni sağlıyorsa, sosyal yaşamda da liyakat, dürüstlük ve bilgi ancak desteklendikleri ölçüde kamusal alanda varlık gösterebilir.

Bir toplumun gerçek zenginliği yalnızca ürettiği servette değil, iyi olanı dolaşımda tutabilme kapasitesinde ölçülür. Altının kasalara çekildiği bir ekonomi nasıl yoksullaşırsa, liyakatin, bilginin ve dürüstlüğün görünmez hale geldiği toplumlar da aynı şekilde güç kaybeder.”

Ekonomim

Soruşturmayla birlikte Meta’ya, rakip yapay zekâ sohbet robotlarının WhatsApp üzerinden hizmet sunabilmesini fiilen ve ekonomik olarak zorlaştırmaması yönünde geçici tedbir kararı verildi. Meta’nın bu koşulları sağlamak için bir ay süresi var; aksi halde şirkete idari para cezası uygulanacak.

Karar, WhatsApp kullanıcılarının yalnızca Meta AI ile sınırlı kalmaması açısından önem taşıyor. Sürecin sonunda kullanıcıların farklı yapay zekâ asistanlarına WhatsApp üzerinden erişebilmesinin önü açılacak.

Bloomberg HT

KONUŞMACI: ALİ ÇAKMAKÇI-KATKI SUNAN: SELAHATTİN İPEK MODERATÖR : ÖMER KÖKLÜCE

Yeminli Mali Müşavir Abdullah TOLU TRT HABER Ekonomi 7/24 Programında Yeni Çıkacak Olan Vergi Affı ve Yapılandırma Hakkında Detaylı Bilgiler Verdi.

Yılmaz Sezer ÜSTAT, bizzat BAĞIMSIZ DENETİMDE YERLİ VE MİLLİ HUSUSUNDA ADIMIZLA (SELAHATTİN İPEK) AÇIKLAMADA BULUNMUŞTUR. TEŞEKKÜR EDİYORUM. TRT 1 Radyoda Bağımsız Denetimde Yerli ve Milli konusundaki görüşlerini açıklamıştır.