Sayı : E-96597630-010.06-141462653
Konu : 2016/21 sayılı Genelge Değişikliği

08.05.2026

GENELGE
2026/13

01/05/2026 tarihli ve 33240 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 22/04/2026 tarihli ve 7578 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu Ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 18 ve 19 uncu maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun

15 ve 18 inci maddelerinde değişiklik yapılmış ve Geçici 1 inci maddeyle ilave analık süreleri düzenlenmiştir. Aynı Kanunun 27 nci maddesinde Kanunun anılan maddelerinin yayım tarihi olan 01.05.2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe gireceği belirtilmiştir. Bu kapsamda 2016/21 sayılı Genelgenin ilgili başlıklarında yeni mevzuata uygun şekilde değişiklik yapılmıştır.

Buna göre 29/09/2016 tarih ve 2016/21 sayılı Genelgede yapılan değişiklikler aşağıda açıklanmıştır.

Söz konusu Genelgenin;

• "5.2.1.Geçici İş Göremezlik Ödeneği" başlıklı maddesinin birinci paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

" Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sayılanlar ve (b) bendinde belirtilen muhtarlar ile (b) bendinin (1), (2) ve (4) numaralı alt bentleri kapsamındaki kadın sigortalıya ve 5 inci maddesinin (a) ve (g) bendi kapsamındaki sigortalı kadına ve Kanunun ek 9 uncu maddesinin birinci fıkrasında sayılan sigortalı kadına analık hallerine bağlı olarak günlük geçici iş göremezlik ödeneği verilecektir. 01/05/2026 tarihli ve 33240 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 22/04/2026 tarihli ve 7578 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu Ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 18 ve 19 uncu maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun

15 ve 18 inci maddelerinde değişiklik yapılmış ve Geçici 1 inci maddesi ile ilave analık süreleri düzenlenmiştir. Buna göre, geçici iş göremezlik ödeneği hekimin vereceği istirahate bağlı olarak doğumdan önceki 8 ve sonraki 16 haftalık sürede, çoğul gebelik halinde doğumdan önceki 8 haftalık süreye 2 haftalık süre ilave edilerek çalışmadığı her gün için ödenecektir."

• Aynı başlığın 2, 4 ve 13'üncü paragraflarında yer alan "3" ifadeleri "2" olarak; 10 ve 13'üncü paragrafta yer alan "üç" ifadesi ise "iki" olarak değiştirilmiştir.
• Aynı başlığın 5 inci paragrafında yer alan Örnek-1'deki "07/03/2014", "17/03/2014",

"07/03/2014-17/03/2014" ve "17/03/2014-02/05/2014" tarihleri sırasıyla "07/05/2026", "17/05/2026", "07/05/2026-16/05/2026" ve "17/05/2026-01/07/2026" olarak; "3", "56" ve "(56+10+46=112)" ifadeleri

"2", "112" ve (112+10+46=168 gün) olarak değiştirilmiştir.

• Aynı başlığın 12'nci paragrafındaki "3" ifadesi "2" olarak, "üç" ifadesi "iki" olarak

değiştirilmiştir.

• Aynı başlığa 26'ncı paragraftan sonra gelmek üzere aşağıdaki paragraflar eklenmiştir.

"01/05/2026 tarihi itibarıyla doğum sonrası istirahat süresi henüz tamamlanmamış olan analık raporları ile 01/05/2026 tarihinden önce doğum sonrası rapor süresi sona ermiş olanlar için uygulama aşağıdaki şekilde olacaktır.

a) Doğum sonrası istirahat süresi başlamış ancak tamamlanmamış olanlar

01/05/2026 tarihi itibarıyla doğum sonrası süresi tamamlanmamış olan sigortalıların raporlarının bitiş tarihleri herhangi bir başvuru olmaksızın 8 hafta (56 gün) uzatılacaktır.

b) 01/05/2026 tarihinden önce doğum sonrası istirahat süresi sona ermiş olanlar

Bu sigortalılardan analık sigortasından geçici iş göremezlik ödeneğine hak kazanmış olup, 7578 sayılı Kanunla yapılan düzenlemeler çerçevesinde analık izni kullanan 4/1-(a) kapsamındaki sigortalılara, 8 haftayı geçmemek üzere çalışmadıkları günler için analık sigortası kapsamında geçici iş göremezlik ödeneği ödenir."

• "5.2.2. Analık Sigortasında Geçici İş Göremezlik Ödeneği Yararlanma Şartları" başlıklı maddesinin ilk paragrafında yer alan ikinci "8" ifadesi "16" olarak değiştirilmiş ve "(Sigortalı kadının isteği ve hekimin onayı ile doğuma 3 hafta kalıncaya kadar çalışma durumu hariç)" cümlesi paragraftan çıkarılmıştır.
• Aynı başlığın ikinci paragrafında yer alan "3" ibaresi "2"; "37 nci" ibaresi ise "38 inci" olarak değiştirilmiştir.
• Aynı başlığın üçüncü paragrafında yer alan Örnek-1'deki "03/03/2017", "07/04/2017" ve "03/03/2017" tarihleri sırasıyla "03/05/2026", "13/06/2026" ve "03/05/2026" olarak; "3" ve ""35" ifadeleri "2" ve "42" olarak değiştirilmiştir.
• Aynı başlığın dördüncü paragrafında yer alan Örnek-2'deki "10/04/2017", "24/04/2017" ve

"(24/04/2017)" tarihleri sırasıyla "10/05/2026", "31/05/2026" ve "(10/05/2026-30/05/2026)" olarak; "3" ifadeleri "2" olarak değiştirilmiştir.

• Aynı başlığın beşinci paragrafında yer alan "37" ifadesi "38" olarak değiştirilmiştir.
• Aynı başlığın altıncı paragrafında yer alan Örnek-3'teki "03/03/2017" tarihleri "03/05/2026" olarak; "56" ve "63" ifadeleri sırasıyla "112" ve "119" olarak değiştirilmiş ve "37 ve" ifadesi kaldırılmıştır.
• Aynı başlığın yedinci paragrafı kaldırılmıştır. Bilgilerini ve gereğini arz/rica ederim.

Yunus ELİTAŞ
Kurum Başkanı

Vakıflarda denetim kurulu, yalnızca şekli bir organ değil; vakfın amaçlarına uygun faaliyet gösterip göstermediğini izleyen, mali işlemleri kontrol eden, hukuki riskleri değerlendiren ve gerektiğinde yönetim organlarını uyaran temel bir güven mekanizmasıdır. Günümüzde birçok vakıfta denetim kurullarının işlevinin yeterince anlaşılmadığı, yalnızca dönemsel imza veya formalite düzeyinde değerlendirildiği görülmektedir. Oysa Türk hukuk sistemi içerisinde denetim kurulu üyeleri belirli ölçüde hukuki ve idari sorumluluk taşıyabilmektedir.

Bu sorumluluk, vakfın bünyesinde bir iktisadi işletme kurulması halinde daha da önem kazanmaktadır. Çünkü vakfa bağlı iktisadi işletmeler yalnızca sosyal amaçlarla değil; ticari, mali ve vergisel yükümlülükler bakımından da ciddi risk alanları oluşturmaktadır. Bu nedenle “vakıf denetimi” kavramı yalnızca vakfın merkez faaliyetlerini değil, vakfa bağlı ekonomik yapılanmaları da kapsayan bütüncül bir denetim anlayışını gerekli kılmaktadır.

Vakıflarda Denetimin Hukuki Dayanağı

Türkiye’de vakıfların hukuki temeli başta Türk Medeni Kanunu olmak üzere ilgili vakıflar mevzuatına dayanmaktadır. Vakıflar; belirli ve sürekli bir amacı gerçekleştirmek üzere oluşturulan mal topluluklarıdır. Bu yapıların faaliyetleri hem kendi senet hükümlerine hem de kamu düzenine uygun olmak zorundadır.

Denetim mekanizmasının temel amacı şunlardır:

· Vakıf malvarlığının korunması,

· Vakıf gelirlerinin amacı dışında kullanılmasının önlenmesi,

· Yönetim organlarının hukuka uygun faaliyet göstermesinin sağlanması,

· Şeffaflık ve hesap verebilirliğin oluşturulması,

· Bağışçı ve kamu güveninin korunması.

Vakfın denetim organı, vakıf senedinde belirtilen yetki ve görevler çerçevesinde hareket eder. Ancak senette açık düzenleme bulunmasa bile denetim görevinin özü gereği bazı temel yükümlülükler ortaya çıkmaktadır.

Denetim Kurulunun Temel Görev ve Sorumlulukları

1. Mali İşlemlerin Denetlenmesi

Denetim kurulunun en temel görevlerinden biri vakfın mali işlemlerini incelemektir. Bu kapsamda:

· Gelir-gider kayıtları,

· Banka hareketleri,

· Bağış ve yardım kayıtları,

· Harcama belgeleri,

· Muhasebe sistemleri,

· Bütçe uygulamaları

düzenli şekilde kontrol edilmelidir.

Özellikle sosyal yardım ve eğitim alanında faaliyet gösteren vakıflarda bağışların amacı dışında kullanılması ciddi hukuki ve itibari sonuçlar doğurabilir. Denetim kurulu üyeleri, yapılan harcamaların vakıf amacına uygun olup olmadığını dikkatle incelemelidir.

Bugün birçok kurumda yaşanan temel sorunlardan biri, “iyi niyetli faaliyet” ile “hukuka uygun faaliyet” kavramlarının karıştırılmasıdır. Oysa iyi niyet, usulsüz muhasebe kayıtlarını veya belgesiz harcamaları hukuken geçerli hale getirmez. Hukuk sistemi duygusal motivasyonlarla değil, kayıt ve belge düzeniyle çalışır. İnsanlığın en sevdiği şey ise genellikle belgeyi en sona bırakmaktır.

2. Vakıf Senedine Uygunluk Denetimi

Denetim kurulu yalnızca mali denetim yapmaz. Aynı zamanda vakfın faaliyetlerinin vakıf senedinde belirtilen amaçlara uygun yürütülüp yürütülmediğini de denetlemek zorundadır.

Örneğin:

· Eğitime destek amacıyla kurulan bir vakfın kaynaklarının farklı alanlara aktarılması,

· Sosyal yardım bütçesinin amacı dışında kullanılması,

· Yönetim organının vakıf senedine aykırı kararlar alması,

denetim kurulunun müdahale etmesi gereken durumlardır.

Bu nedenle denetim kurulu üyeleri yalnızca muhasebe bilgisine değil, vakıf hukuku ve kurumsal yönetişim anlayışına da belirli ölçüde hakim olmalıdır.

3. Yönetim Kurulunun İşlemlerinin Denetlenmesi

Denetim kurulu, yönetim kurulunun faaliyetlerini de incelemekle yükümlüdür. Özellikle şu alanlar önem taşımaktadır:

· Yetki aşımı,

· Usulsüz harcamalar,

· Çıkar çatışmaları,

· Yakınlara menfaat sağlanması,

· Şeffaf olmayan satın alma süreçleri,

· Vakıf kaynaklarının kişisel kullanım riski.

Denetim kurulu üyeleri, tespit ettikleri aykırılıkları raporlamak ve gerekli durumlarda genel kurula veya ilgili mercilere bildirmek zorundadır. Aksi halde “durumu biliyordu fakat müdahale etmedi” değerlendirmesi gündeme gelebilir. Bu durum bazı hallerde hukuki sorumluluk tartışmalarına neden olabilir.

Tam Ekran Görüntülemek İçin Tıklayın...

Şirketin ortaklarına olan kısa veya uzun vadeli nakit veya diğer türden borçlarını ifade eder.

• Ortaklardan alınan borçlar: Şirketin finansman ihtiyacını kar­şılamak amacıyla ortaklardan na­kit veya diğer varlıklar şeklinde borçlanması.
• Kâr payı borcu: Dağıtımına karar verilen ancak henüz ortak­lara ödenmemiş olan kâr payları.
• Huzur hakkı ve ücret borç­ları: Yönetim kurulu üyeleri ve­ya şirkette çalışan ortaklara ait henüz ödenmemiş huzur hakları veya ücretler.
• Diğer borçlar: Ortaklarla ya­pılan ticari işlemler dışındaki di­ğer borçlanmalar .

Ortaklardan alacaklar hesabı

Şirket ortaklarından olan kısa veya uzun vadeli nakit veya diğer türden alacaklarını gösterir.

• Ortaklara verilen borçlar: Şirketin ortaklarına nakit veya diğer varlıklar şeklinde borç ver­mesi.
• Ortaklar adına yapılan ödemeler: Şirketin ortakların kişisel harcamalarını yapması ve bu tutarların ortaklardan tahsil edilecek olması.
• Satışlardan kaynaklanan alacaklar: Şirketin ortaklarına mal veya hizmet satışı yapması ve bedelinin henüz tahsil edil­memiş olması.
• Diğer alacaklar: Ortaklarla yapılan ticari işlemler dışındaki diğer alacaklar.

Bu hesaplar neden önemli?

• Şeffaflık ve izlenebilirlik: Bu hesaplar, şirket ile ortakları arasındaki para ve diğer kaynak transferlerinin şeffaf bir şekil­de izlenmesini sağlar. Ya da öyle umulur!
• Finansal analiz: Bilanço analizi yapılırken, bu hesaplar­daki bakiyeler şirketin ortaklar­la olan finansal ilişkisini ve liki­dite durumunu değerlendirme­de önemli bir rol oynar. Yüksek borç veya alacak bakiyeleri, şir­ketin finansal yapısı ve ortaklar­la olan ilişkileri hakkında soru işaretleri yaratır.

Banka kredi talebini değerlen­dirirken en büyük başvuru kayna­ğı tabii ki firma bilançosudur. Or­taklara borç kalemi öz kaynak gi­bi değerlendirilirken ortaklardan alacak hesabı öz kaynaklardan tenzil edilir (indirilir) ve olumsuz bir olgu olarak dikkate alınır.

Örneğin; X firması bilançosun­da öz kaynaklar 10 milyon lira, or­taklardan alacaklar hesabı 5 mil­yon olsun. İstihbaratçı bilanço düzeltmesi yaparken OAH’daki 5 milyon lirayı öz kaynaklardan indirir ve öz kaynakları 5 milyon lira olarak dikkate alır. Yapılacak bütün oran tahlillerinde bu ra­kam dikkate alınır. Yani bilanço­da görülen 10 milyon liranın mali tahlilde oransal bir katkısı olmaz. Bu nedenle özellikle ortaklardan alacaklar hesabı çok zorunlu ol­madıkça kullanılmamalı, kısa sü­rede ters kayıtla kapatılması sağ­lanmalıdır.

• Vergi incelemeleri: Vergi müfettişleri, bu hesapları şirket ile ortaklar arasındaki transfer­lerin ticari gerekliliklere uygun olup olmadığını ve vergi kaçırma potansiyelini değerlendirmek için incelerler.

Özellikle yüksek ve sürekli ar­tan borç veya alacak bakiyeleri dikkat çeker. Zira ortağın sermaye koyması gerekirken, borç verme­si ve faiz gideri yaratması örtülü sermaye açısından vergi sorunu yaratabilir. Keza ortağın yüksek miktarda ve uzun süreli şirketten para çekmesi, şirketin içini bo­şaltması olarak değerlendirilir.

• Kurumsal yönetim: İyi ku­rumsal yönetim ilkeleri gereği, şirket ile ortaklar arasındaki ma­li ilişkilerin açık ve şeffaf olması beklenir. Bu hesaplar bu şeffaflığı sağlamaya yardımcı olur. Ancak yüksek miktarlar ve bir türlü ka­panmayan borç ve alacaklar şef­faflık bir yana bilanço bütünlüğü­nü manipüle eder.

Bu hesaplar nasıl kapatılır?

• Nakit ödeme/tahsilat: En basit yöntem, borcun ortaklara nakit olarak ödenmesi veya alaca­ğın ortaklardan nakit olarak tahsil edilmesidir.
• Mahsup işlemi: Şirketin or­tağa olan borcu ile ortağın şirket­ten olan alacağı karşılıklı olarak mahsup edilebilir. Bu işlem, her iki tarafın da mutabakatı ile ger­çekleştirilir.
• Sermaye artırımı: Ortaklara olan borçlar, sermaye artırımı yo­luyla öz kaynağa dönüştürülebilir. Bu işlemde, ortaklar alacaklarını şirkete sermaye olarak koyarlar. Bu yöntem, şirketin finansal yapı­sını güçlendirir.
• Kâr dağıtımı: Ortaklardan alacaklar, dağıtılabilir kâr tuta­rından mahsup edilerek kapatı­labilir.
• Ayni sermaye koyma: Ortak­ların şirkete olan borçları, ayni (nakit dışı) varlıkların (örneğin, gayrimenkul, araç) sermaye ola­rak konulmasıyla kapatılır.
• Vazgeçme: Ortakların şirket­ten olan alacaklarından feragat etmesi durumunda, bu alacaklar gelir olarak kayıtlara alınır.

Hassas konular bunlar!

Ortaklara borçlar ve ortaklar­dan alacaklar hesapları elbet­te işin gereği kullanılmalı ve or­tak/şirket ilişkilerinde şeffaflık sağlanmalıdır. Ancak bu kayıt­ları asli bir muhasebe işlemi gibi düşünmemeli, bir an önce borç/ alacak ilişkisi sonlandırılarak, borç sermayeye, alacak ise tah­silata dönüşmelidir. Aksi halde kredibilitenin en önemli unsuru olan bilançolardan gerekli deste­ği alamayız.

Bu hesaplardaki yüksek ve sü­rekli bakiyeler, örtülü sermaye ve­ya örtülü kazanç gibi vergi riskleri yaratabilir. Bu nedenle, bu tür iş­lemlerin olağan ticari hayatın ge­reklerine uygun olması ve belge­lendirilmesi çok önemlidir.

Özellikle grup ilişkisi içerisin­de yapılan borç, alacak ve satış ka­yıtları, bilanço düzeltme işlemine tabi olacağından, gerçek rakamlar firmanın beklentilerinden farklı olacaktır.

Transfer fiyatlamaları

Grup içi transfer fiyatlandırma­sı, vergi otoritelerinin (özellikle de Gelir İdaresi'nin) en çok "radarın­da" olan konulardan biridir. Bu sü­reçte sadece "bir fiyat belirlemek" yetmez; o fiyatın neden öyle oldu­ğunu, sanki birbirini hiç tanıma­yan iki yabancı şirket el sıkışıyor­muş gibi kanıtlamanız gerekir. Bu­rada dikkat etmeniz gereken temel hususlar şunlardır:

1- Emsallere uygunluk ilkesi (altın kural)

Transfer fiyatlandırmasının kalbi budur. İlişkili şirketler ara­sındaki mal veya hizmet alım-satı­mında uygulanan fiyatın, araların­da hiçbir bağ olmayan iki bağımsız şirket arasındaki piyasa fiyatıyla uyumlu olması gerekir.

2- Grup içi hizmetlerde "fay­da testi" (benefit test)

Hizmet faturaları (danışmanlık, yönetim, IT vb.) denetimlerde en çok sorgulanan kalemlerdir. Şirke­tinize bir fatura kesildiğinde şu iki soruyu sormalısınız:

• Hizmet gerçekten verildi mi? (İspat: Raporlar, e-postalar, log kayıtları).
• Bu hizmete ihtiyacım var mıydı? Bağımsız bir şirket olsay­dınız bu hizmeti dışarıdan satın alır mıydınız? Eğer cevap "hayır" ise veya hizmet halihazırda şirket içinde zaten yapılıyorsa (müker­rerlik), bu gider vergi otoritesi ta­rafından reddedilebilir.

3-Belgelendirme ve raporlama

Şirketinizin büyüklüğüne göre genel rapor (master file), yıl­lık transfer fiyatlandırması rapo­ru (local file), ülke bazlı raporla­ma gibi raporları hazırlamanız ge­rekebilir:

4- Riskler ve cezai durumlar

• Örtülü kazanç dağıtı­mı: Eğer fiyat emsallere uygun de­ğilse, aradaki fark "örtülü kazanç dağıtımı" sayılır. Bu da hem Ku­rumlar Vergisi tarhiyatına hem de kar dağıtımı stopajına yol açabilir
• Yüzde 50 ceza indirimi avan­tajı: Raporlamalarınızı zamanın­da ve eksiksiz yaparsanız, olası bir vergi incelemesinde tarh edi­len vergi ziyaı cezası yüzde 50 indi­rimli uygulanır. Yani iyi doküman­tasyon bir nevi "kasko" poliçesidir.

Küçük bir ipucu: Grup içi kre­dilerde (finansman işlemlerin­de) faiz oranının piyasa faizleriyle uyumlu olmasına ve borç/özser­maye rasyolarına (örtülü sermaye) mutlaka dikkat edin. Eğer bilanço­nuz uzun süre bu kayıtların baskısı altında kalmışsa, bir mali müşavir veya vergi uzmanından destek al­mak her zaman faydalı olur.

UĞUR GÜNDÜZ
Ekonomist - Bankacı

Fakat İlginç olan şu ki gelişmiş ülkeler kendi ülkelerine gelen sermayenin kaynağını çoğu zaman sorgulamadan kabul ederken, aynı serbestliği başka ülkelere tanımıyor. Özellikle gelişmekte olan ülkelerin kendi sermayelerini koruyacak önlemler alması çeşitli suçlamalara konu oluyor. Çünkü mevcut küresel finans düzeni, büyük ölçüde sermayenin Batı merkezli piyasalara yönelmesi üzerine kurulmuştur. Bu nedenle sermayenin Batı’ya akışı “küreselleşme” olarak sunulurken, aynı sermayenin başka coğrafyalara yönelmesini sağlayacak politikalar çoğu zaman kuşkuyla karşılanmaktadır.

TEK MERKEZLİ FİNANS ÇAĞI BİTERKEN

Ancak bu kez dünya eski dünya değil. Uzun yıllar boyunca Körfez ülkelerinin petro-dolarları ağırlıklı olarak Batı’ya, özellikle ABD’ye yöneldi. Çünkü Batı güvenlik ve siyasal koruma sunuyordu. Fakat son dönemde bu denklem sarsılmaya başladı.

ABD-İsrail ekseninin İran’a yönelik saldırıları bölgedeki dengeleri alt üst etti. Körfez sermayesinde yeni bir güvenlik sorgulaması yarattı. İran’ın sergilediği direniş, Batı’nın artık eski ölçüde koruyucu güç olup olmadığı tartışmasını doğurdu. Bu nedenle Körfez fonlarının giderek daha fazla Asya’ya ve bölgesel güç merkezlerine yönelme beklentisi var. Yani dünya artık tek kutuplu değil ve sermaye de bunu görüyor. İşte Türkiye’de yedinci kez varlık barışı teklifinin tam bu dönemde gündeme gelmesi tesadüf değil.

VARLIK BARIŞIYLA DAVETİYE

Belirtmek gerekir ki Varlık barışı, ilk kez 2008 küresel finans krizinin ardından 5811 sayılı Kanun ile mali ve hukuk sistemimize girdi. Aradan geçen yıllarda altı ayrı varlık barışı düzenlemesi yürürlüğe girdi ve bunlar 11 yıl boyunca yürürlükte kaldı.

Bugünkü düzenlemeyi sağlıklı değerlendirebilmek için önce geçmiş uygulamaların hangi mantık üzerine kurulduğunu hatırlamak gerekiyor. Bugüne kadar yapılan düzenlemelere bakıldığında, varlık barışlarının esasen iki farklı mantık üzerine kurulduğu görülmektedir.

VERGİ ODAKLI VARLIK BARIŞLARI

İlk grupta yer alan düzenlemeler, vergi odaklı yaklaşımı esas almıştır. Bu modelde devlet, denetim yetkisinden tamamen vazgeçmemekte; belirli bir bedel karşılığında mükellefe geçmişe ilişkin risklerini azaltma imkânı tanımaktadır. 5811, 5917 ve 6486 sayılı düzenlemeler bu anlayışın örnekleridir.

ÖNCELİĞİ DENETİME DEĞİL PARA GİRİŞİNE VEREN VARLIK BARIŞLARI

İkinci grupta ise temel yaklaşım, paranın ülkeye girişini kolaylaştırmak amacıyla devletin denetim alanını daraltmak olmuştur. 6736, 7143 ve 7186 sayılı düzenlemeler bu yaklaşımı benimsemişlerdir.

SICAK PARADA MİLLİLİK TARTIŞMASI

Bu düzenlemeler farklı isimlerle çıkarılmış olsa da temel gerekçe hep “Bazı Varlıkların Milli Ekonomiye Kazandırılması” anlayışına dayandırılmıştır. Ancak bu yaklaşım başlı başına dikkat çekiciydi. Çünkü sermaye hareketlerinin tamamen serbest olduğu bir ekonomide, ülkeye giren paranın Türkiye’de kalmasına ilişkin herhangi bir zorunluluk ya da teşvik öngörülmeden “milli ekonomiye kazandırma” olarak tanımlanması önemli bir çelişki taşıyordu.

SICAK PARANIN SADAKATi YOKTUR

Bu satırların yazarı olarak varlık barışıyla ilgili yazdığım birçok yazıda bunu vurguladım. Örneğin 18.07.2019 tarihinde Odatv’de yayımlanan “Sıcak Parayla Resmen Barışıyoruz” başlıklı yazımda da barış için herhangi bir süre öngörülmeyen ve ilk büyük kâr fırsatında ülkeyi terk edecek olan sıcak paranın girişinin “milli ekonomiye kazandırma” olarak nitelendirilmesine dikkat çekmiş ve söz konusu düzenlemeleri “buz üzerine yazı yazmaya” benzetmiştim. Zira sıcak para aidiyet duymaz; gelir, getiriye bakar ve daha uygun bir küresel getiri fırsatı bulduğunda yeniden çıkar. Nitekim ortalama iki buçuk yılda bir yeni bir varlık barışına ihtiyaç duyulması, sıcak parayla barışların pek uzun ömürlü olmayacağını göstermektedir.

YEDİNCİ VARLIK BARIŞINI AYIRAN NE?

İşte bu kez TBMM’ye sunulan teklif, önceki düzenlemelerdeki bu eksikliği kısmen dikkate almış görünmektedir. Çünkü ilk kez paranın sadece gelişi değil, kalıcı olması yönünde çaba gösterilmiştir. Bu yönüyle teklif, geçmiş uygulamalardan belirli ölçüde ders çıkarıldığını göstermektedir.

Özetlemek gerekirse Teklif, bir yandan vergi odaklı bir çerçeveyle, bildirilen varlıklar üzerinden genel olarak yüzde 5 oranında, belirli koşullar altında tamamen ortadan kalkabilen bir vergilendirme öngörmektedir. Diğer yandan, bu varlıkların Türkiye’ye getirilmesiyle bağlantılı olarak denetim alanında belirli sınırlamalar da içermektedir.

Düzenlemenin asıl ayırt edici yönü ise, getirilen varlıkların sistem içinde belirli bir süre tutulmasını esas alan yeni yaklaşımıdır. Varlıkların; (1) vadeli hesaplarda, (2) devlet iç borçlanma senetlerinde veya (3) kira sertifikalarında belirli sürelerle tutulmasının taahhüt edilmesi halinde vergi oranı kademeli olarak düşmekte; en az beş yıl sistemde tutulması durumunda ise devletin alacağı paydan tamamen vazgeçilmesi söz konusu olmaktadır.

SICAK PARANIN VATANI GETİRİDİR

Ancak temel mesele değişmemiştir. Sermaye hareketlerinin tamamen serbest olduğu bir ekonomide, varlık barışı tek başına kalıcı kaynak yaratma aracı değildir. Kalıcı kaynak, üretim ekonomisi ve güven veren yatırım iklimiyle oluşur. Sıcak para ise sadık değildir, gelir ve gider. Üstelik hep bunu yapar. Önemli olan, yokluğunda her defasında dağılan taraf olmamak ve gittiğinde ardından bakmak zorunda kalmamaktır.

Yusuf İleri

Odatv.com

Verimsizlik gibi nedenlerle ödeyeme­yenlerin de;

“Af” ile ödüllendirildiği dönemler yaşa­dık…

***

Kısacası:

Devlete olan yükümlülüklerini zama­nında ve eksiksiz yerine getirenlerin ih­tiyacı olan/olabilecek (kıt) finansal kay­nağı;

Yükümlülüklerini yerine getirme­yenleri mutlu etmek, “bu alışkanlıkla­rını/hastalıklarını kronikleştirmek”, “yaptığını yanına kar bırakmak” ve/ veya yüzdürmek için harcadık…

***

Bu açıdan bakarsak:

Çabasıyla “milli servet” yaratan/arttı­ranlara;

Ve devlete olan yükümlülüklerini za­manında ve eksiksiz yerine getirenlere (ödül gerekirken) mağduriyet yaşattık…

***

En son:

Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfede­rasyonu Başkanı Bendevi Palandöken, es­nafın vergi ve prim borcunu ödeyemedi­ğini belirterek yapılandırma kanunu ta­lep etti…

VELHASIL

Yaşadıklarımız:

Vergi afının “ticari ahlakı zayıfla­tan”, “haksız rekabete yol açan” araç­ların başında geldiğini kanıtlıyor…

İşini iyi yapan, yükümlülüklerini yeri­ne getirenleri (dolaylı/doğrudan) zorda/ darda bırakıyor, üretimden uzaklaştırı­yor…

***

Bütçe açığının yanısıra bu nedenlerle de vergi ve prim borçları için af kanunu çıkması beklenmiyor…

Ama…

Vergi ve prim borcu olanlara yapılandırma kanunu yerine tecil (36 aydan 72 aya taksit) kolaylığı getirili­yor. ..

***

Aftan farkı mı?

Tecil hükmünden yararlanabilmek için “borcun vadesinde ödenmesinin veya haczin tatbikinin veya haczolunmuş mal­ların paraya çevrilmesinin borçluyu çok zor duruma düşürme” koşulu ve temi­nat göstermek gerekiyor…

TARİHE DİKKAT!
İlave 8 haftalık analık izninden 16 Ekim 2025 ve sonrasında doğum yapmış tüm kadın çalışanlar yararlanabilecek. İşçi, memur, sözleşmeli personel ayrımı söz konusu değil. Doğum raporunda yazılan doğum tarihi 16 Ekim 2025 ve sonrası olan tüm kadın çalışanlar ilave 8 haftalık izinden yararlanabilecek. Düzenlemenin Meclis Genel Kurulu'na geldiği Nisan ayı başı bu konuda milat kabul edildi. Bu sayede düzenlemenin Meclis'e geldiği 1 Nisan 2026 tarihten 24 hafta öncesine kadar doğum yapmış kadın çalışanlar ilave 8 haftalık analık izninden yararlanabilecek.

BAŞVURU ZORUNLU
16 Ekim 2025 ve sonrasında doğum yapmış kadın çalışanların ilave 8 haftalık izinden yararlanabilmek için işverenlerine başvuru yapmaları gerekiyor. Bu hak talebe bağlı bir hak olduğu için ilave izin isteyen çalışanların işverene başvuru yapması şart. İşverenin talep olmadan bu izni kullandırması söz konusu değil. Özel sektörde insan kaynakları birimlerine, kamuda ise personel birimlerine bir dilekçe ile başvuru yapılması gerekiyor. Bu hakkın talep edilebilmesi için son başvuru tarihi ise çalışma gün sayısına göre değişiyor. Kanunda 10 iş günlük süre belirlendiği için hesaplamanın iş günü üzerinden yapılması gerekiyor. 1 Mayıs 2026 tarihinden itibaren çalışılan 10 gün sayılarak son başvuru tarihi belirleniyor. Örneğin haftanın 6 günü çalışan bir işçi için 10 iş günlük süre 13 Mayıs'ta doluyor. Haftanın 5 günü çalışan bir işçi için ise 15 Mayıs son tarih. İlave izinden yararlanmak isteyen çalışanların son başvuru tarihini kaçırmadan önümüzdeki haftanın başında başvuru yapması yerinde olur.

SÜT İZNİ DE VAR
İlk çocukta 2, ikinci çocukta 4, üçüncü çocukta 6 aylık yarım çalışma ve ücretsiz izin ile çocuk 5,5 yaşına gelinceye kadar kısmi çalışma hakkını kullanan kadın çalışan, talepte bulunması halinde 8 haftalık ilave izinden yararlanabilecek. Kadın çalışan 8 haftalık süre sonunda kaldığı yerden yarım çalışma ve ücretsiz izin ya da kısmi çalışmaya kaldığı yerden devam edebilecek.8 hafta ilave izin talep eden kadın çalışan bu süre sona erip işyerine döndüğünde süt izni kullanmaya çocuk bir yaşına gelinceye kadar devam edebilecek.

SÖZLEŞMELİLER DAHİL
İlave 8 haftalık izin hukuki statü ayırt etmeksizin tüm çalışanlara tanınmış durumda. Dolayısıyla kamu personeli ve sözleşmeli personeller de ilave 8 haftalık izinden yararlanabilecek. Analık izni biten ve ücretsiz izne ayrılan kadın çalışan talep ederse ilave 8 haftalık izinden yararlanabilecek. 8 haftalık ilave izni kullandıktan sonra kaldığı yerden ücretsiz izne devam edebilecek. Analık izni bitip işyerine dönen ve çalışmaya başlayan kadın çalışan talep ederse 8 haftalık izinden yararlanabilecek. 8 haftalık sürenin sonunda işine tekrar dönecek.

Kısa bir süre önce yürürlüğe giren 7578 sayılı Kanunla 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu’na “Çalıştırma yasağı” başlıklı Ek-1 madde eklenmiş ve bu düzenleme 01.05.2026 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiştir.

Söz konusu düzenleme ile bazı suçlardan dolayı haklarında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı olan kişilerin cezalarının infazından sonraki süreçte çocuklarla doğrudan temas gerektiren alanlarda bulunmalarının, telafisi imkânsız riskler barındırdığı göz önünde bulundurularak çocukların yoğun olarak bulunduğu iş ve işyerlerinde çalışması, şahsen işletmesi ve görev almasına yönelik yasak getirilmiştir.

Çalıştırma yasağı kapsamına giren suçlar

Cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, reşit olmayanla cinsel ilişki, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma, müstehcenlik, fuhuş, insan ticareti, kasten öldürme suçları çalıştırma yasağı kapsamına giren suçları oluşturmaktadır.

Ancak, bu suçlardan dolayı çalıştırma yasağının söz konusu olabilmesi için ilgili kişiler hakkında adli sicil ve arşiv kayıtlarına göre kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunması gerekmektedir.

Çalıştırma yasağının uygulanacağı iş ve işyerleri

Yukarıda belirtilen suçlardan haklarında adli sicil ve arşiv kayıtlarında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunanlar;

Kamuya, özel sektöre veya sivil toplum kuruluşlarına ait her ne adla olursa olsun çocukların yoğun olarak bulunduğu; çocuk hizmet birimleri, adli görüşme odaları, eğitim kuruluşları, çocuk etkinlik ve oyun evleri, okul, okul servisi, okul kantini, yurt, kreş, gündüz bakımevi, çocuk kulübü, internet kafeleri ve salonları, e-oyun yerleri, çocuk spor okulu, beden eğitimi ve spor tesisleri olarak işletilen iş yerlerini,

Şahsen işletemeyecek, bu iş yerlerinde çalıştırılamayacak ve herhangi bir sıfatla fiilen bu iş yerlerinde görev alamayacaktır.

Ayrıca, kapsama giren kişilere yukarıda belirtilen iş yerlerinin açılması veya işletilmesi için izin ve ruhsat verilmeyecektir.

Kapsamdaki iş yerlerinin söz kişilerce işletildiğinin tespit edilmesi hâlinde bu kişilere iş yerinin devri için altı ay süre verilecek ve bu sürede kişinin iş yerini fiilen işletmesine izin verilmeyecektir. Bu süre içinde devir işleminin yapılmaması durumunda verilen izin ve ruhsatlar, bunları veren kamu kurum ve kuruluşları tarafından iptal edilecektir.

Çalışanlardan 6 ayda bir adli sicil kaydı istenmesi

Çalıştırma yasağı kapsamına giren yukarıda belirtilen iş yerlerinde çalışanlar, adli sicil ve arşiv bilgilerine dayanılarak oluşturulan bu iş yerlerinde çalışabileceğini gösterir resmî belgeyi altı ayda bir işverene ibraz edeceklerdir.

İdari yaptırımlar

Çalıştırma yasağı kapsamına giren işyerlerinde Kanunda belirtilen suçlarda kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunanları işçi olarak çalıştıran kişilere, mahallîn mülki idare amiri tarafından çalıştırdığı her bir kişi başına brüt asgari ücretin üç katı tutarında idari para cezası verilecektir.

Aykırılığın cezanın tebliğinden itibaren bir ay içinde giderilmediğinin tespiti hâlinde ise çalıştırılan her bir kişi başına brüt asgari ücretin yedi katı tutarında idari para cezası uygulanacaktır.

Bu cezanın tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın hâlen giderilmemiş olması hâlinde de, ilgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen izin ve ruhsatlar iptal edilecektir.

Çocukların istismarını önlemeye yönelik getirilen “çalıştırma yasağı” uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar önümüzdeki günlerde Adalet Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından çıkarılacak ikincil düzenlemelerle belirlenecektir.

Çalıştırma yasağı ile ilgili düzenlemeler 01.05.2026 tarihinde yürürlüğe girdiğinden ve söz konusu yeni uygulama kamu ve sivil toplum kuruluşlarının yanı sıra özel sektörü de kapsadığından çocuk hizmet birimleri, eğitim kuruluşları, çocuk etkinlik ve oyun evleri, okul, okul servisi, okul kantini, yurt, kreş, gündüz bakımevi, çocuk kulübü, internet kafeleri ve salonları, e-oyun yerleri, çocuk spor okulu, beden eğitimi ve spor tesisi olarak işletilen işyeri işverenlerinin getirilen yeni düzenleme ile ilgili yükümlülüklere dikkat etmeleri gerekmektedir.

Kanunun yayım tarihi itiba­riyle sahip olunan ve yurtiçin­de bulunan: Para, Döviz, Altın, Menkul kıymet ve Diğer serma­ye piyasası araçları.

2 Kimler yararlanabilecekler?

Hem gerçek kişiler hem de tüzel kişiler (şirketler, vakıflar vb.) yararlanabilir. Defter tutan­lar, tutmayanlar ve hatta hiçbir mükellefiyet kaydı bulunma­yanlar kapsamdadır.

3 Mükellef olunması gerekirken olunmamışsa ne olacak?

Önce mükellefiyet tesis etti­rilmeli, varlık barışı başvurusu yapılmalı ve varlıklar bankaya yatırılmalıdır. Devam eden bir faaliyet yoksa işlemler tamam­landıktan sonra mükellefiyet terkin edilebilir. Bu konuda Ma­li İdarenin açıklama ce düzenle­me yapması gerekecek.

4 Ne zaman başvurulabilecek?

En geç 31.07.2027 tarihine kadar bildirimde bulunulması gerekmektedir.

5 Nereye ve nasıl başvurulacak?

Banka veya aracı kurumlara “bildirim” yapılır. Vergi dairele­rine beyan ve ödeme süreci ban­ka ce aracı kurumların sorumlu­luğundadır.

6 Ne bildirilecek?

Varlıkların bildirim tari­hindeki piyasa değeri (rayiç be­deli) esas alınır.

7 Mükellef kayıtları ve işletmeden çekme şartı

Bilanço esasına göre defter tutanlar pasifte özel bir fon he­sabı açarlar. Bu fon hesabı bil­dirim tarihinden itibaren iki yıl geçmedikçe işletmeden çeki­lemez; sadece ser­mayeye ilave edi­lebilir.

8 Ödenen vergi gider yazılabilir mi?

Hayır. Ödenen vergi hiçbir suret­le gider yazılamaz ve matrah tespitin­de indirim olarak kullanılamaz.

9 Başka vergiden mahsup mümkün mü?

Hayır. Ödenecek bu vergi baş­ka bir vergiden mahsup edile­meyecektir.

10 Vergi oranları ve taahhüt imkanı

Genel vergi oranı %5’tir. An­cak varlıkların belirli vadelerle, vadeli hesaplar, Devlet iç borç­lanma senetleri veya kira ser­tifikası hesaplarında tutulması taahhüt edilirse oranlar kade­meli olarak düşer:

En az 5 yıl: %0

En az 4 yıl: %1

En az 3 yıl: %2

En az 1 yıl: %4

Not: 01.01.2027’den sonra­ki bildirimlerde bu oranlara ya­rım puan ilave edilir. Süre uzatı­lır ve o dönemde yararlanılırsa 1 puan ilave edilir.

11 Vergi incelemesi koruması

Bildirilen varlıklar nedeniy­le vergi incelemesi ve tarhiyat yapılmaz. Ancak kanun öncesi başlamış incelemeler için koru­ma sağlanmaz.

12 Vergi kalkanının kapsamı

Diğer nedenlerle başlayan in­celemelerde matrah farkı tes­pit edilirse, bu farkın bu madde kapsamında bildirilen varlık­lardan kaynaklandığının tespi­ti halinde mahsup imkanı doğar.

13 Varlıkların satışında zarar oluşursa

Bu varlıkların elden çıkarıl­masından doğan zararlar, vergi uygulamasında gider veya indi­rim olarak kabul edilmez.

14 İspat zorunluluğu

Koruma, ancak beyan­da bulunulan varlıkla matrah far­kı arasında ilişki kurulabildiği öl­çüde geçerlidir. Şartların yerine getirilmemesi, ispatlanamama­sı durumunda koruma hükümle­rinden yararlanılamaz. Geçmiş dönemlerde, benzer düzenleme kapsamında yararlanılan varlık barışı hükümlerine ilişkin olarak, incelemelerde tarhiyat ile varlık barışında beyan edilen varlık ara­sındaki ilişkinin varlığının ispatı mükelleflerden beklenmiş, yargı da bu yaklaşımı doğru bulmuştur.

Diğer bir ifade varlık barışı mutlak bir koruma sağlamaz. Be­yan edilen varlıkla inceleme sonu­cu bulunan matrah farkı arasında­ki illiyet bağı kurma ve ispat mü­kellefin yükümlülüğü olacaktır.

Sayı : E-24010506-010.06-141298075 07.05.2026
Konu : Yemek Bedeli

GENELGE
2026/12

17/4/2026 tarihli ve 33227 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7577 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 10 uncu maddesi ile 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 80 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi;

"b) Aşağıda sayılan;

1) Ayni yardımlar,

2) Ölüm, doğum, evlenme yardımları,

3) Görev yollukları,

4) Seyyar görev, kıdem, ihbar ve kasa tazminatı,

5) İş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödemeler,

6) Keşif ücreti,

7) Kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek çocuk ve aile zamları,

8) İşverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin %30'unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarları,

9) İşverence işyerinde veya müştemilatında yemek verilmeyen durumlarda, çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin 300 Türk lirasına kadar olan kısmı,

prime esas kazanca tabi tutulmaz. (9) numaralı alt bentte belirtilen tutar, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesinin (B) fıkrasına göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanır. Bu şekilde hesaplanan tutarın %5'ini aşmayan kesirler dikkate alınmaz."

Şeklinde değiştirilmiştir.

5510 sayılı Kanunun 80 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yapılan söz konusu değişikliğe istinaden 18/4/2026 tarihli ve 33228 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 97 nci maddesinin yedinci fıkrasının (a) bendi ile yedinci fıkrasının son cümlesi;

"a) Yemek bedelinin;

1) Yemek hizmetinin işyerinde veya müştemilatında sağlanması halinde tamamı,

2) Yemek hizmetinin (1) numaralı alt bentte belirtilen durum dışında sağlanması halinde, çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin 300 Türk lirasına kadar olan kısmı,

Şeklinde 17/4/2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yeniden düzenlemiştir.

Bu kapsamda 2020/20 sayılı İşveren İşlemleri Genelgesinin İkinci Kısmının İkinci Bölümünde yer alan "2.1- Yemek bedeli" alt başlığı 17/4/2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"2.1- Yemek bedeli

7577 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 10 uncu maddesi ile değişik 5510 sayılı Kanunun 80 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin amir hükmü uyarınca, 18/4/2026 tarihli ve 33228 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 97 nci maddesinin yedinci fıkrasının (a) bendinde yapılan düzenleme doğrultusunda; işverence işyerinde veya müştemilatında yemek verilmeyen durumlarda, çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin prime esas kazançtan istisna edilecek günlük tutarı 17/4/2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 300 TL olarak belirlenmiştir.

Bu durumda, yemek bedeli adı altında yapılan ödemelerden prime esas kazanca dahil edilecek

tutar;

Günlük İstisna Tutarı = 300 TL

Ay İçinde Fiilen Çalışılan Gün Sayısı x 300 TL (Günlük İstisna Tutarı) = Aylık İstisna Tutarı,

Aylık Ödenen Yemek Bedeli - Aylık İstisna Tutarı = Prime Esas Kazanca Dahil Edilecek Yemek

Bedeli,

Formülüyle hesaplanacaktır.

Diğer taraftan, 17/4/2026 tarihinden itibaren 300 TL olarak uygulanacak olan yemek bedelinin prime esas kazançtan istisna edilecek günlük tutarı takip eden yıllar için her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesinin (B) fıkrasına göre belirlenen yeniden değerleme oranında arttırılmak suretiyle uygulanacaktır.

Bu kapsamda uygulamaya ilişkin usul ve esaslar aşağıda açıklanmıştır.

2.1.1- Sigortalılara işyerinde veya işyerinin müştemilatında yemek hizmeti verilmesi halinde uygulama

-İşverenlerce sigortalılara işyerinde veya müştemilatında kendi imkanlarıyla yemek hizmeti verilmesi,

-İşverenlerce hazır yemek hizmeti veren kişilerden satın alınan yemeğin işyerinde veya müştemilatında sigortalılara verilmesi,

durumunda yemek bedelinin tamamı herhangi bir tutarla sınırlı olmaksızın sigorta primine esas kazançtan istisna olacaktır.

Sigortalı tarafından yemek ücreti vb. adlarla yemek bedeline yapılan katkının, yemeğin işverene maliyetini etkilemesi dışında istisna uygulaması açısından bir önemi bulunmamaktadır.

2.1.2- Sigortalılara işyerinde veya işyerinin müştemilatında yemek hizmeti verilmemesi halinde uygulama

2.1.2.1- Yemek hizmeti veren işletmelerde bu hizmetin sağlanması halinde uygulama

Yemek hizmetinin yemek hizmeti veren işletmelerden sağlandığı durumlarda, bu işletmelere yapılan ödemelerin her bir çalışan için çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin 300 Türk lirasına kadar olan kısmı prime esas kazanca dahil edilmeyecektir.

2.1.2.2- Yemek hizmetinin yemek kuponu, yemek kartı, yemek çeki vb. araçlarla sağlanması halinde uygulama

Yemek hizmetinin yemek kuponu, yemek kartı, yemek çeki vb. araçlarla sağlanması halinde, her bir çalışan için çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin 300 Türk lirasına kadar olan kısmı prime esas kazanca dahil edilmeyecektir.

2.1.2.3- Yemek hizmetinin nakit olarak sağlanması halinde uygulama

Yemek hizmetinin nakit olarak sağlanması halinde, her bir çalışan için çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin 300 Türk lirasına kadar olan kısmı prime esas kazanca dahil edilmeyecektir.

2.1.3- Yemek hizmetine ilişkin diğer hususlar

2.1.3.1- Yemek hizmeti en geniş tanımıyla sigortalının beslenme ihtiyacının karşılanarak verimli çalışmasını sağlamak için yapılan menfaattir.

Bu nedenle sigortalının; kendisine yemek hizmeti için verilen nakit para veya yemek kuponu, yemek kartı, yemek çeki vb. araçlarla beslenme ihtiyacını karşılamak için besin maddesi satın alması ve tüketmesi halinde, yapılan bu ödemenin her bir çalışan için çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin 300 Türk lirasına kadar olan kısmı prime esas kazanca dahil edilmeyecektir.

2.1.3.2- Asgari Ücret Yönetmeliğinin "İşverenin Sorumluluğu" başlıklı 12 nci maddesinde yer alan "İşverenler tarafından, işçilere sağlanan sosyal yardımlar sebebiyle asgari ücretten herhangi bir indirim yapılamaz" hükmü gereğince yemek bedeli asgari ücrete ilave olarak verilmesi gerekmektedir. Buna göre brüt asgari ücretin (prime esas kazanç alt sınırı) içerisine yemek bedeli tutarı dâhil edilmeyecektir.

2.1.3.3- Aynı işyerinde çalışan bazı sigortalılara yemek hizmetinin işyerinde veya müştemilatında, bazı sigortalılara da bu genelgede açıklanan diğer durumlarla sağlanması halinde,

-İşyerinde veya müştemilatında yemek hizmeti verilen sigortalılar için yemek bedelinin tamamı herhangi bir tutarla sınırlı olmaksızın sigorta primine esas kazançtan istisna olacaktır.

-Diğer şekillerde yemek hizmeti verilen sigortalılar için çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin ise 300 Türk lirasına kadar olan kısmı prime esas kazanca dahil edilmeyecektir.

2.1.3.4- Fiilen çalışılan günlerin tamamında işyerinde veya müştemilatında sunulan yemek hizmetinden faydalanan sigortalıya, ayrıca bu genelgede açıklanan diğer durumlarla yemek hizmetinin sunulması halinde,

-İşyerinde veya müştemilatında verilen yemek hizmeti bakımından yemek bedelinin tamamı sigorta primine esas kazançtan istisna olacaktır.

-Diğer şekillerde verilen yemek hizmeti bakımından çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin tamamı prime esas kazanca dahil edilecektir.

Örnek: 2026/Mayıs ayında 22 gün fiilen çalışan A sigortalısının fiilen çalıştığı 22 gün işyerinde sunulan yemek hizmetinden faydalandığı ve fiilen çalıştığı günler için ayrıca nakit olarak yemek bedeli
ödendiği varsayıldığında;

-İşyerinde verilen yemek hizmeti bakımından yemek bedelinin tamamı sigorta primine esas kazançtan istisna olacaktır.

-Ancak, işyerinde 22 gün yemek hizmetinden faydalandığından fiilen çalıştığı günler için ayrıca nakit verilen yemek bedelinin tamamının prime esas kazanca dahil edilmesi gerekmektedir.

2.1.3.5- Fiilen çalışılan günlerin bir kısmında işyerinde veya müştemilatında sunulan yemek hizmetinden faydalanan sigortalının işyerinde veya müştemilatında sunulan yemek hizmetinden faydalanmadığı diğer günlerde bu genelgede açıklanan diğer durumlarla yemek hizmetinden faydalanması halinde,

-İşyerinde veya müştemilatında verilen yemek hizmeti bakımından yemek bedelinin tamamı sigorta primine esas kazançtan istisna olacaktır.

-Diğer şekillerde verilen yemek hizmeti bakımından çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin 300 Türk lirasını aşmayan kısmı prime esas kazanca dahil edilmeyecektir.

Örnek: 2026/Mayıs ayında 22 gün fiilen çalışan A sigortalısının 12 gün işyerinde sunulan yemek hizmetinden faydalandığı, 10 gün için de yemek bedeli olarak 4.000 TL nakit ödendiği varsayıldığında;

-İşyerinde 12 gün faydalanılan yemek hizmetinin tamamı sigorta primine esas kazançtan istisna olacaktır.

-10 gün için nakit olarak verilen yemek hizmeti bakımından çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin 300 Türk lirasına kadar olan kısmı prime esas kazanca dahil edilmeyecektir.

Bu durumda, 10 gün için nakit olarak verilen yemek bedeli adı altında yapılan ödemeden prime esas kazanca dahil edilecek tutar;

Günlük İstisna Tutarı = 300 TL

Toplam İstisna Tutarı = 10 gün x 300 TL (Günlük İstisna Tutarı) = 3.000 TL

Prime Esas Kazanca Dahil Edilecek Yemek Bedeli = 4.000 TL - 3.000 TL = 1.000 TL

2.1.3.6- Yemek hizmeti adı altında sigortalılara veya sigortalılar için üçüncü kişilere yapılan her türlü ödemelere ilişkin muvazaalı durumların tespit edilmesi halinde Kurumun prim kaybı işverenlerden 5510 sayılı Kanunun 89 uncu maddesi uyarınca gecikme zammı ve cezası ile tahsil edilecektir."

2.1.3.7- Bu Genelgede açıklanan hususlar 17/4/2026 tarihinden itibaren yapılacak işlemler için hüküm ifade etmektedir.

Bilgilerini ve gereğini arz/rica ederim.

Yunus ELİTAŞ

Kurum Başkanı

‘SIFIR BEYAN’ KORUMASI KALKTI

SGK tarafından denetim veya kontrol sonucu ‘re’sen’ (kendiliğinden) düzenlenen ek belgelerde; eğer belgedeki tüm çalışanların hem prim ödeme gün sayıları hem de kazançları sıfır olarak görünüyor ise, bu durum için işverene idari para cezası kesilmiyordu. Bu, bir nevi ‘boş bildirim’ toleransıydı.

2026/9 sayılı genelge ile bu tolerans kaldırıldı. 2026 Nisan ayı bildirimlerinden itibaren, SGK tarafından re’sen düzenlenen asıl veya ek nitelikteki belgelerde gün ve kazanç bilgisi ‘sıfır’ dahi olsa, mevzuatta öngörülen idari para cezaları doğrudan kesilecek.

Bu değişikliklerin temel amacı; kayıt dışı istihdamla mücadele, veri tutarlılığını artırmak ve işverenlerin bildirim yükümlülüklerini (sıfır gün/kazanç olsa dahi) zamanında ve eksiksiz yerine getirmesini sağlamaktır.

YEMEK YARDIMI İSTİSNASI

17 Nisan 2026 itibarıyla Resmi Gazete’de yayımlanan kanuna istinaden SGK, ilgili yönetmeliği değiştirerek yeni uygulamayı yürürlüğe koydu. Buna göre iş yerinde yemek verilmeyen durumlarda, çalışanlara ödenen nakit yemek bedellerinde istisna sınırı netleşti.

* Yeni limit: 158 TL olarak uygulanan istisna tutarı, günlük 300 TL’ye yükseldi. Bu tutar kadar olan nakit yemek ödemeleri, artık prime esas kazanca tabi tutulmayacak (SGK primi kesilmeyecek).

* Otomatik güncelleme: Bu tutar, her yıl ‘yeniden değerleme oranı’ kadar kendiliğinden artacak.

* Vergi ile tam uyum: Bu rakam, gelir vergisi istisnası ile aynı seviyeye getirilerek karmaşa sonlandırıldı.

* İşveren avantajı: Nakit ödeme yapan işverenlerin üzerindeki prim yükü ciddi oranda hafifledi.

PRİMDEN MUAF ÖDEMELER

SGK (5510 sayılı) uygulama kanununda yapılan yeni düzenlemeyle hangi ödemelerin ‘kazanç’ sayılmayacağı ve üzerinden prim kesilmeyeceğine ilişkin hükümler güncellenerek uygulamada karşılaşılan karmaşa giderilerek netleştirildi.

Mezkur kanunda SGK priminden istisna edilecek ödemeler şunlar:

* Ayni yardımlar

* Ölüm, doğum, evlenme yardımları

* Görev yollukları

* Seyyar görev, kıdem, ihbar ve kasa tazminatı

* İş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödemeler

* Keşif ücreti

* SGK tarafından tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek çocuk ve aile zamları

* İşverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin yüzde 30’unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarları.

Hasılı kelam, SGK mevzuatı her daim dinamik. ‘Bilmiyordum’ demek, ağır maliyetleri beraberinde getiriyor. İşverenler, sosyal güvenlik sistemini sadece bir maliyet kalemi değil, bir yönetim sanatı olarak görmeli. Güncel kanunları ve SGK genelgelerini takip etmek, işletmelerin sürdürülebilirliği için bir tercih değil, hayati bir zorunluluktur.

Unutmayın; zamanında alınan küçük bir önlem, yarın ödeyeceğiniz büyük bir cezadan çok daha değerlidir.

DESTEKLE İLGİLİ UYGULAMA ESASLARI NETLEŞTİ

Hükümet, işverenleri desteklemek için 2025 yılında aylık 1000 TL olarak uygulanan desteği, 1 Ocak 2026-31 Aralık 2026 döneminde 1270 TL olarak yükseltti. Asgari ücret desteğine ilişkin yeni uygulama esaslarını SGK nihayet geçtiğimiz mart ayında çıkardı.

Buna göre günlük 42.33 TL, aylık yaklaşık 1.270 TL asgari ücret desteği, SGK işveren priminden düşürülerek mahsup edilecek. Destek için herhangi bir başvuruya gerek bulunmuyor. Şartları sağlayan işverenler otomatikman faydalandıracak.

GÜNEŞ VE RÜZGAR ENERJİSİ YATIRIMCILARINA KOLAYLIK

SGK, yenilenebilir enerji sektöründe faaliyet gösteren yatırımcıların uzun süredir beklediği düzenlemeye ilişkin kolaylıklar sağlayan yeni düzenlemeleri geçtiğimiz günlerde yürürlüğe koydu.

Kurum, güneş (GES) ve rüzgar (RES) enerjisi santrali inşaatlarında ‘asgari işçilik’ hesaplamalarında yaşanan belirsizliklere son verdi. Uygulamada karşılaşılan tereddütler ve karmaşa ortadan kaldırılarak, hem yatırımcıların yapı kullanma izinlerini almaları kolaylaştırılacak hem de SGK söz konusu işlerden dolayı prim ve diğer alacaklarına daha hızlı kavuşmuş olacak.

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) tarafından yayımlanan “Yaşam Boyu Öğrenme ve Gelecek İçin Beceriler” başlıklı güncel rapor, bu gerçeği açık bir şekilde ortaya koyuyor. Artık mesele sadece “eğitim almak” değil; sürekli öğrenmek, yeniden öğrenmek ve becerileri güncellemek.

Sürekli öğrencilik

Geleneksel eğitim anlayışı, hayatın ilk döneminde edinilen bilgi ve becerilerin uzun yıllar kullanılabileceği varsayımına dayanıyordu. Ancak bu varsayım hızla geçerliliğini yitiriyor.

Bugün bir becerinin ekonomik değeri, geçmişe kıyasla çok daha kısa sürede aşınıyor. Bunun üç temel nedeni var:

Dijitalleşme ve yapay zekâ,

Yeşil dönüşüm,

Demografik değişimler.

ILO’ya göre bu üçlü dönüşüm, işgücü piyasasında “beceri talebinin sürekli yeniden şekillenmesine” neden oluyor. Başka bir ifadeyle, artık bir meslek değil, bir öğrenme kapasitesi kariyerin temel belirleyicisi hâline geliyor.

Eşitsizliğin yeni yüzü

Bu dönüşümün belki de en kritik sonucu, yeni bir eşitsizlik türünün ortaya çıkmasıdır. O da öğrenme eşitsizliği. ILO bulguları, yaşam boyu öğrenmeye erişimin oldukça sınırlı olduğunu gösteriyor. Örneğin bazı bölgelerde çalışan nüfusun yalnızca %12.6’sı düzenli öğrenme süreçlerine katılıyor. Peki, bu ne anlama geliyor? Bunun anlamı, bir grup çalışanın sürekli kendini güncellemesine karşılık, diğer bir grubun hızla işgücü piyasasının dışına itilmesi. Dolayısıyla, mesele artık yalnızca işsizlik değil. Asıl mesele, “beceri nedeniyle dışlanma” sorunu. Eğer bu eğilim tersine çevrilmezse, dijitalleşme ve yeşil dönüşümün getirdiği fırsatlar, aynı zamanda derin sosyal eşitsizlikler üretme potansiyeline sahip.

Öğrenme alanı olmalı

Rapordan çıkan en çarpıcı mesajlardan biri de şu şekilde: Yaşam boyu öğrenme sadece okul sistemiyle sağlanamaz. Rapora göre, öğrenme; işyerinde, sektörel eğitim programlarında, dijital platformlarda ve hatta günlük iş deneyimlerinde gerçekleşmeli. ILO bu noktada üç aktöre kritik rol yüklüyor.

ILO’ya göre, ilk olarak devletler, eğitim, istihdam ve sanayi politikalarını uyumlaştırmak zorunda. İkinci olarak, işverenlerin de çalışanlarını “maliyet” değil, “yatırım” olarak görmesi gerekiyor. Üçüncü ve son olarak, çalışanlar kariyerlerini sabit değil, dinamik bir süreç olarak kurgulamalılar. Bu üç aktör arasında kurulacak denge, geleceğin işgücü piyasasını belirleyecek.

Türkiye için kritik eşik

Bu küresel tablo, Türkiye açısından daha da kritik. Öyle ki, Türkiye işgücü piyasasında zaten var olan üç yapısal sorun bu dönüşümle kesişiyor. Bu sorunlar:

Kadın istihdamının düşük olması

Genç işsizliğinin ve NEET oranının yüksek olması

Beceri uyumsuzluğu

Bu nedenle, yaşam boyu öğrenme meselesinin Türkiye için bir “alternatif politika” değil, merkezi bir kalkınma stratejisi olması gerektiği kanaatindeyim. Özellikle, kadınların işgücüne ilk kez girişi ve/ veya bakım yükü gibi nedenlerle geri dönüşü, gençlerin işgücü piyasasına geçişi ve kayıtlı istihdamın artırılması gibi alanlarda öğrenme sistemlerinin güçlendirilmesi belirleyici olacaktır.

ILO raporunun belki de en önemli mesajı, geleceğin ekonomilerinin, en çok teknolojiye sahip olanlar değil, en çok öğrenebilen toplumlar olacağı şeklinde. Bu nedenle mesele sadece eğitim politikası değil, bir ülkenin insan sermayesi stratejisi. O halde şu soruyu sormalıyız: “Bir ülke, vatandaşlarının öğrenme kapasitesini ne kadar artırabiliyor?” Öyle ki, bu sorunun cevabı, aynı zamanda o ülkenin büyüme potansiyelini, sosyal adalet düzeyini ve küresel rekabet gücünü belirleyecek. Bugün diploma çağından öğrenme çağına geçiyoruz. Ve bu çağda en değerli beceri şu: “öğrenmeyi öğrenmek.”

11/1. maddesinde “…denetim ekiplerinde görev alacak denetçilerin, denetlenen işletmenin bağımsız denetim faaliyetini üstlenebilmek için gerekli olan alanlardan da yetkili olmaları zorunludur.” hükmü;

18/1. maddesinde “Sürdürülebilirlik denetimi, işin gerektirdiği sayı ve nitelikte denetçiden oluşan denetim ekipleri tarafından gerçekleştirilir. Denetim ekipleri, denetlenen işletmenin büyüklüğü, faaliyetleri ile tabi olduğu düzenlemelerin özelliği ve benzeri hususlar dikkate alınarak, denetimi Kurum düzenlemelerine uygun bir şekilde gerçekleştirebilecek yetki, bilgi, beceri ve tecrübeye sahip olan yeterli sayıda denetçiden oluşturulur. Ancak denetim ekipleri biri sorumlu denetçi olmak üzere üç denetçiden az olamaz. Denetim ekiplerindeki sorumlu denetçi ve belirlenen diğer kademeler için en az birer yedek denetçi belirlenir. Yedek denetçiler yerini aldıklarının sorumluluklarını üstlenebilecek nitelikte olmalıdır.” hükmü;

Geçici 1. maddesinin üçüncü fıkrasında ise “1/1/2026 tarihinden önce biten hesap dönemlerine ilişkin sürdürülebilirlik denetimlerinde, denetim ekiplerine ilişkin 18 inci madde uyarınca aranan diğer şartlar saklı kalmak kaydıyla, denetim ekiplerinde sürdürülebilirlik alanında yetkili olmayan denetçilere yer verilebilir. Ancak, asıl denetim ekibindeki sorumlu denetçi ile en az bir denetçinin sürdürülebilirlik alanında yetkili olması şarttır.” hükmü;

yer almaktadır. Sürdürülebilirlik raporlarının denetimine ilişkin düzenlenen sözleşmelerde asıl ve yedek denetim ekiplerinin teşekkülünde konuya ilişkin olarak aşağıdaki hususlara dikkat edilmesi önem arz etmektedir:

1- Denetim Ekibinde Görevlendirilecek Denetçi Sayılarına İlişkin Olarak İstisna Düzenlemesi/Geçiş Hükmü Bulunmamaktadır:

Yönetmeliğin Geçici 1. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan geçiş hükmü, Yönetmeliğin 18. maddesinde belirtilen denetim ekibi sayısına ilişkin herhangi bir istisna getirmemektedir. Bu nedenle sürdürülebilirlik raporlarının denetimine ilişkin düzenlenen sözleşmelerde belirlenecek denetim ekipleri;

i. Biri sorumlu denetçi olmak üzere en az üç denetçiden oluşmalı,

ii. Denetim ekiplerindeki sorumlu denetçi ve belirlenen diğer kademeler için en az birer yedek denetçi belirlenmeli,

iii. Yedek denetçiler yerini aldıklarının sorumluluklarını üstlenebilecek nitelikte olmalıdır.

1- Sürdürülebilirlik Alanında Denetim Yapma Yetkisine İlişkin Olarak Yönetmeliğin Geçici 1. Maddesinin Üçüncü Fıkrasında Düzenlenen Geçiş Hükmü Tüm Denetim Ekibi Üyelerini Kapsamamaktadır:

Yönetmeliğin Geçici 1. maddesinin üçüncü fıkrası ile, 1/1/2026 tarihinden önce biten hesap dönemlerine ilişkin sürdürülebilirlik denetimlerinde, denetim ekiplerine ilişkin 18. madde uyarınca aranan diğer şartlar saklı kalmak kaydıyla, denetim ekiplerinde sürdürülebilirlik alanında yetkili olmayan denetçilere yer verilebilmesine yönelik bir geçiş hükmü düzenlenmiştir. (Kurulumuzun 22/09/2025 tarihli Kararı ile söz konusu muafiyet süresi 1.1.2027 tarihine kadar uzatılmıştır.)

Ancak söz konusu geçiş hükmü, denetim ekibinde görevlendirilecek tüm denetçileri kapsamamaktadır. Nitekim anılan maddede de ifade edildiği üzere, asıl denetim ekibindeki sorumlu denetçi ile en az bir denetçinin sürdürülebilirlik alanında yetkili olması şarttır.

2- Yönetmeliğin Geçici 1. Maddesinin Üçüncü Fıkrasında Düzenlenen Geçiş Hükmü Sadece Sürdürülebilirlik Alanında Denetim Yapma Yetkisine İlişkindir:

Yönetmeliğin Geçici 1. maddesinin üçüncü fıkrasında da açıkça belirtildiği üzere, anılan maddede düzenlenen geçiş hükmü, sadece sürdürülebilirlik alanında denetim yapma yetkisini kapsamaktadır. Diğer bir ifadeyle, söz konusu geçiş hükmü Yönetmeliğin 11/1. maddesinde yer alan “… denetim ekiplerinde görev alacak denetçilerin, denetlenen işletmenin bağımsız denetim faaliyetini üstlenebilmek için gerekli olan alanlardan da yetkili olmaları zorunludur.” düzenlemesine herhangi bir istisna getirmemektedir.

Bu kapsamda, sürdürülebilirlik raporunun denetimlerine ilişkin düzenlenen sözleşmelerin asıl ve yedek denetim ekiplerinde görevlendirileceklerin, denetlenen işletmenin bağımsız denetim faaliyetini üstlenebilmek için gerekli olan alanlardan da denetim yapmaya yetkili olmaları gerekmektedir. Bu itibarla,

a) Sürdürülebilirlik raporunun denetimlerine ilişkin düzenlenen sözleşmelerin asıl ve yedek denetim ekiplerinde görevlendirilecek sorumlu denetçilerin,

i. Kurumca verilen sorumlu denetçilik yetki alanlarının denetlenen şirketin özellik arz eden durumunu (Sermaye Piyasası, Bankacılık, Sigortacılık ve Özel Emeklilik gibi) kapsaması,

ii. Sorumlu denetçilik yetki alanı, şirketin özellik arz eden durumunu kapsamayan sorumlu denetçilerin, sürdürülebilirlik alanında denetim yapma yetkisi olsa dahi, denetim ekiplerinde “sorumlu denetçi” olarak görevlendirilmemesi,

gerekmektedir.

b) Sürdürülebilirlik raporunun denetimlerine ilişkin düzenlenen sözleşmelerin asıl ve yedek denetim ekiplerinde görevlendirilecek diğer denetçilerin,

i. Kurumca verilen bağımsız denetçilik yetki alanlarının denetlenen şirketin özellik arz eden durumunu (Sermaye Piyasası, Bankacılık, Sigortacılık ve Özel Emeklilik gibi) kapsaması,

ii. Bağımsız denetçilik yetki alanı, şirketin özellik arz eden durumunu kapsamayanların, sürdürülebilirlik alanında denetim yapma yetkisi olsa dahi, denetim ekiplerinde denetçi vb. unvanlarla görevlendirilmemesi,

gerekmektedir.

Geçiş hükmü istisnasını da esas alan örnek bir denetim ekibi aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Alışveriş Merkezleri ve Yatırımcıları Derneği (AYD) Başkanı Nuri Şapkacı, tüketicilerin satın alma gücündeki düşüş nedeniyle daha uygun fiyatlı segmentlere yöneldiğini belirterek, “Bu durum AVM’lerin marka karmasını etkileyebilir. AVM’ler, bu markaları bünyelerinde bulundurmak için çaba gösterebilir” açıklamasında bulundu. Şapkacı marka ismi vermese de bu kapsamda LC Waikiki, DeFacto ve Koton'un ismi geçiyor.

Turist alışverişinde düşüş

Şapkacı, 2025 yılında turist harcamalarında geçen yıla göre yüzde 30’luk bir düşüş yaşandığını söyledi. Bu tablonun Global Tax Free verilerine de yansıdığını ifade eden Şapkacı, nisan ayı itibarıyla Antalya ve İstanbul’daki AVM’lerde yaklaşık yüzde 15’lik kayıp görüldüğünü kaydetti. Şapkacı, kayıpların yaz aylarında daha net hissedileceğini belirterek, “Eğer bu kayıplar temmuz ve ağustos aylarına da yansırsa bugün yüzde 10-15 olarak konuşulan kayıplar yüzde 20-25 seviyelerine ulaşabilir” diye konuştu. Şapkacı, turist ağırlıklı çalışan AVM'lerde son iki yıllık kaybın yüzde 40’lara dayanabileceğine dikkat çekti.

Metrekare sıkışıklığı var

Yerli turistlerin ve tüketicilerin yüksek fiyatlar nedeniyle alışverişlerini azaltmasının beklendiğini ifade eden Şapkacı, yılın ilk çeyreğinde iç satışların beklentilerin üzerinde performans gösterdiğini belirtti. Ocak ayında rakamların güçlü geldiğini söyleyen Şapkacı, Ramazan etkisiyle şubat ayında düşüş yaşandığını ancak mart ayında yeniden toparlanma görüldüğünü aktardı. Perakende sektöründe mayıs ve haziran aylarında optimizasyon sürecinin hızlanabileceğini belirten Şapkacı, verimsiz mağazaların kapatılmasının rasyonel bir adım olabileceğini söyledi.

Ancak kapanan mağazaların yeniden geri alınmasının kolay olmadığını vurgulayan Şapkacı, AVM’lerde ciddi metrekare sıkışıklığı bulunduğunu ifade etti. Finansman imkanlarının sınırlı olması nedeniyle yeni projelerin büyük ölçüde öz sermaye ile yapılacağını ifade eden Şapkacı, “Eğer savaş olmasaydı faizler ve enflasyon daha fazla düşecek, finansman imkanları artacaktı” dedi. Perakendecilerin büyüme isteğinin sürdüğünü ancak yatırım tarafında iştahın düşük kaldığını belirten Şapkacı, ortalama bir AVM yatırımının 80-100 milyon dolardan başladığını söyledi.

AVM sektöründe satın alma hareketliliğinin devam ettiğini ifade eden Şapkacı, Tekirdağ’daki Tekir Alışveriş Merkezi ile Bursa’daki Anatolium gibi yabancı şirketlere ait bazı AVM’lerin satış sürecinde olduğunu söyledi. Yabancı yatırımcıların sektördeki payının önemli ölçüde gerilediğini belirten Şapkacı, yabancıların AVM sektöründeki payının yüzde 15-20 bandının altına düştüğünü kaydetti.

“İstiklal Caddesi'nde eski yoğunluk yok”

Mayıs ayında Anneler Günü ve Kurban Bayramı gibi özel dönemlerin etkisiyle alışveriş hareketliliği beklendiğini ifade eden Şapkacı, özellikle kozmetik, kişisel bakım ve uygun fiyatlı tekstil ürünlerinde satış artışı görülebileceğini söyledi. Türkiye’nin en önemli alışveriş destinasyonlarından biri olan İstanbul İstiklal Caddesi’nde kentsel dönüşüm çalışmalarının sürdüğünü de hatırlatan Şapkacı, geçmiş yıllardaki yoğun hareketliliğin artık görülmediğini ve İstanbulluların caddeye eskisine göre daha az gitmeye başladığını ifade etti.

Yener Karadeniz-Ekonomim

En fazla işe yerleştirme olan sektörler ve meslekler

Ocak-Nisan 2026 döneminde sektörler itibarıyla en fazla işe yerleştirme sanayi sektöründe imalat alanında gerçekleşti. Meslekler bazında ise en fazla işe yerleştirme Turizm ve Otelcilik Elemanı, Özel Güvenlik Görevlisi (Silahsız) ve Güvenlik Görevlisi mesleklerinde oldu. İŞKUR, yılın ilk dört ayında 175.633 kadın, 138.177 genç, 15.740 engelli ve 90.113 yükseköğrenim mezununun işe yerleşmesine aracılık etti.

En çok sanayi sektörü çalışan arıyor

Nisan ayında İŞKUR'un işverenlerden aldığı açık iş sayısı 207.611 oldu. Ocak-Nisan döneminde ise toplam 717.311 açık iş alındı. Açık işlerin yüzde 99,5'i özel sektörden oluştu. Sektörler itibarıyla en fazla açık iş 250.209 ilan ile imalat sanayi sektöründe yer aldı. Meslek bazında en çok açık iş ise Özel Güvenlik Görevlisi (Silahsız), Turizm ve Otelcilik Elemanı ve Güvenlik Görevlisi mesleklerinde kaydedildi. Bültenin yayımlandığı 8 Mayıs 2026 tarihi itibarıyla anlık açık iş sayısı 87.080 olarak açıklandı.

Nisan ayı sonu itibarıyla İŞKUR'a kayıtlı iş arayan sayısı 2.513.586 kişiye ulaştı. Rakam geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 15,6 oranında arttı. Kayıtlı iş arayanların yüzde 50,3'ü erkek, yüzde 49,7'si kadın; yüzde 23,1'i ise 15-24 yaş grubundan oluştu.

Görüşmeler yüzde 24,4 arttı

Nisan ayında iş ve meslek danışmanlığı hizmetleri kapsamında 300.403 bireysel görüşme gerçekleştirildi. Bu rakam, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 24,4 oranında artış gösterdi. Ocak-Nisan döneminde ise toplam 1.192.224 bireysel görüşme yapıldı. Aynı dönemde 6.752 okul ziyareti ve 232.447 işyeri ziyareti de gerçekleştirildi. Nisan ayında 8.396 iş arayan ise yoğunlaştırılmış danışmanlık hizmeti kapsamında İş Kulüplerinden yararlandı.

Aktif işgücü piyasası programları kapsamında Nisan ayında 1.744 program düzenlendi ve 9.900 kişi bu programlardan yararlandı. Ocak-Nisan döneminde ise 4.840 program düzenlenerek 27.995 kişiye ulaşıldı; bu rakam geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4,52 artış anlamına geliyor. 2026 yılı başından itibaren 4.289 İşbaşı Eğitim Programına 20.189 kişi, 322 Mesleki Eğitim Kursuna 7.200 kişi ve 229 Kadın İstihdamı İçin Pozitif Ayrımcılık Projesine 606 kişi katıldı. Mesleki eğitim kurslarında en fazla kursiyer Perakende Satış Elemanı (Tezgahtar), Market Elemanı ve Müşteri Hizmetleri Görevlisi/Asistanı mesleklerinde yer aldı.

Ekonomim

Kararla birlikte, kartlı ödeme sistemleri pazarında daha rekabetçi koşulların oluşturulması, sınır ötesi işlemlerde uygulanan takas komisyonlarının iyileştirilmesi ve alternatif dijital cüzdanların daha görünür hale getirilmesi hedefleniyor.

Yeni düzenlemeler kapsamında, Mastercard’ın dijital cüzdan çözümü Masterpass’in yanı sıra, e-ticaret ödeme ekranlarında rakip dijital cüzdan sağlayıcılarının da daha görünür olması sağlanacak.

Mastercard ve Visa’nın şema hizmeti sunduğu bankalar ve diğer alıcı kuruluşlara yönelik indirim ve teşvik uygulamaları da yeniden düzenlenecek. Buna göre teşviklerin daha objektif, ölçülü ve şeffaf kriterlere dayanması gerekecek.

Takas komisyonlarında iyileştirme

Rekabet Kurumu kararına göre sınır ötesi işlemlerde uygulanan bazı takas komisyon oranlarında da iyileştirmeye gidilecek.

Rekabet Kurumu, sunulan taahhütlerle birlikte Türkiye’de hızla büyüyen kartlı ödeme sistemleri alanında daha rekabetçi bir piyasa yapısının oluşturulmasının amaçlandığını belirtti.

Kurum, düzenlemelerin sektörde faaliyet gösteren tüm taraflar için ekonomik fayda yaratacağını ifade etti.

Dünya

70 yıllık şirketin 27 ülkede faaliyeti bulunurken, 1984 yılından bu yana Türkiye’de faaliyet gösteriyor. Şirket, küresel otomotiv sektöründeki yapısal dönüşüm ve değişen pazar dinamiklerinin üretim ağında optimizasyon ihtiyacını artırdığını belirtti. Yapılan kapsamlı değerlendirme sonucunda EMEA bölgesindeki mevcut üretim kapasitesinin gelecekteki talebin üzerinde kaldığı ifade edildi.

Bu kapsamda Türkiye'de direksiyon, hava yastığı ve emniyet kemeri üretimi yapan operasyonların kademeli olarak durdurulacağı ve üretimin EMEA bölgesindeki diğer mevcut tesislere kaydırılacağı bildirildi.

Karardan yaklaşık 2.200 çalışanın etkilenmesi beklenirken, Türkiye'deki üretim faaliyetlerinin tamamen 2028'in ilk yarısında sona erdirilmesi planlanıyor.

Dolar kuru dikkat çekti

Şirketin paylaştığı, yeniden yapılandırma sürecinin maliyetleri de dikkat çekti. Toplam giderin yaklaşık 142 milyon dolar olması öngörülürken, tutarın büyük kısmının 2026'nın ikinci çeyreğinde bilançoya yansıması bekleniyor.

129 milyon dolar olarak hesaplanan nakit giderlerin ağırlıklı olarak kıdem tazminatı ve çalışanları elde tutma maliyetleri olduğu belirtildi.

Tazminat ve çalışan maliyetlerinin hesaplanmasında dolar bazında ağırlıklı ortalama olarak kurun 53 TL seviyesinde baz aldığı açıklandı.

Ekonomim

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,82 kazançla 15.040,25 puandan tamamlayarak tüm zamanların en yüksek kapanışını gerçekleştirdi.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 7,07 puan ve yüzde 0,05 azalışla 15.033,18 puana indi. Bankacılık endeksi yüzde 0,65, holding endeksi yüzde 0,35 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 0,96 ile orman kağıt basım, en çok gerileyen yüzde 0,84 ile menkul kıymet yatırım ortaklığı oldu.

Küresel piyasalar, Orta Doğu'da tırmanan gerilimin enerji arzına yönelik endişeleri canlandırmasıyla oluşan satış baskısının gölgesinde ABD'de bugün açıklanacak tarım dışı istihdam verilerine odaklandı.

ABD ile İran arasında barış sağlanabileceğine yönelik umutlarla hafta başından bu yana piyasalarda etkili olan iyimser hava, haftanın son işlem gününde yerini gerilimin yeniden tırmanabileceğine ilişkin endişelere bıraktı.

ABD–İran cephesinden gelen haber akışlarıyla şekillenmeye devam eden küresel piyasalarda, bölgede her ne kadar ateşkesin sürdüğüne yönelik mesajlar öne çıksa da dün ABD’nin Hürmüz Boğazı çevresindeki bazı gemileri vurduğu ve ardından İran’ın ülkenin güney kesimindeki askeri üsleri hedef aldığı yönündeki haber akışları, ateşkesin halen oldukça kırılgan olduğuna işaret etti.

AA

Yeni düzenleme kapsamında, kayıtlı ekonominin desteklenmesi, elektronik belge kullanımının yaygınlaştırılması, iş süreçlerinin kolaylaştırılması ve tahsilat bilgilerini içeren bütünleşik belge yapısının oluşturulması amaçlanıyor.

Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), hangi e-belgelerin yeni nesil cihazlar üzerinden düzenlenebileceğini teknik kılavuzlarla belirleyecek. Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği Sıra No: 509 kapsamında yer alan ve GİB’in dijital platformlarında yayımlanacak kılavuzlarda belirtilen e-belgeler, YN ÖKC’ler aracılığıyla düzenlenebilecek.

Üreticilere teknik yeterlilik şartı

Yeni Nesil Ödeme Kaydedici Cihaz üreticilerinin, cihazlar üzerinden e-belge hizmeti sunabilmek için Gelir İdaresi Başkanlığına başvuruda bulunmaları ve teknik yeterlilik koşullarını karşılamaları gerekecek.

GİB, belge türü, mükellefin e-belge sistemine kayıtlı olup olmaması ve teknik gerekliliklere göre farklı uygulama kriterleri belirleyebilecek.

Belgeler elektronik imzayla onaylanacak

Yeni Nesil ÖKC’ler üzerinden düzenlenen e-belgeler, cihazların mali sertifikaları kullanılarak elektronik ortamda imzalanacak. Bu imzalar, iş sahibi veya yetkili kişilerin imzası yerine geçerli sayılacak.

Cihazların teknik incelemeleri ise Gelir İdaresi Başkanlığı ve TÜBİTAK tarafından yürütülecek. E-belge düzenleme yetkisi verilen cihaz marka ve modelleri ile bu cihazların düzenleyebileceği belge türleri GİB’in resmi internet sitelerinde ilan edilecek.

Üreticilerin sorumluluğu artacak

Düzenlemeyle birlikte, Yeni Nesil ÖKC üreticilerine önemli sorumluluklar da getirildi. E-belge düzenleme izni alan üreticiler; belgelerin oluşturulması, imzalanması, iletilmesi, saklanması ve sistem altyapısının işletilmesi konusunda özel entegratörlerle aynı yükümlülüklere tabi olacak.

Vergi Usul Kanunu ve ilgili tebliğlerde özel entegratörler için belirlenen kurallara uymayan üreticiler hakkında ise vergi mevzuatındaki ceza hükümleri uygulanacak.

Yeni düzenleme yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlüğe girdi.

Dünya

BDTURKEY.COM ve Dünya Gazetesi yazarı Yeminli Mali Müşavir Abdullah TOLU 18.05.2021 tarihinde saat 9.30 TRT HABER Ekonomi 7/24 Programına konuk olarak katılım sağlamıştır. Özellikle Pandemi dolayısıyla işletmelerin yaşadıkları sıkıntılar ve çözüm önerileri konusunda, Sayın Cumhurbaşkanı 'mızın alacağı tedbirler ile igili bilgiler vermiştir. "Matrah Arttırımı ve Yeni Borç Yapılandırması" torba şekliyle ele alınarak en kısa zamanda Meclise gelmesi bekleniyor.

Yılmaz Sezer ÜSTAT, bizzat BAĞIMSIZ DENETİMDE YERLİ VE MİLLİ HUSUSUNDA ADIMIZLA (SELAHATTİN İPEK) AÇIKLAMADA BULUNMUŞTUR. TEŞEKKÜR EDİYORUM. TRT 1 Radyoda Bağımsız Denetimde Yerli ve Milli konusundaki görüşlerini açıklamıştır.