Şirketin insan kaynağını, yatırımlarını ve enerjisini hızla değişen teknoloji sektöründe müşterilere hizmet vermeyi sürdürecek önceliklere odakladığı belirtilen notta, bu kapsamda dünya genelindeki iş gücünün yaklaşık yüzde 2,1'ini oluşturan 4 bin 800 pozisyonun kaldırılacağı bildirildi.

Notta, söz konusu organizasyonel değişikliklerin ağırlıklı olarak şirketin "ticari" ve "Xbox" birimlerinde gerçekleşeceği kaydedildi.

İşten çıkarma ihtiyacını azaltmak için alternatif yolların arandığına işaret edilen notta, son bir yıl içinde 500'ü bu ay olmak üzere 4 binden fazla çalışanın şirketin en yüksek öncelikli alanlarındaki yeni rollere kaydırıldığı aktarıldı.

"Microsoft bu dönüşüm yolculuğunun henüz başlarında"

Notta teknolojinin inşa edilme, dağıtılma ve kullanılma şeklinin büyük bir hızla dönüştüğü vurgulanarak, müşteri ihtiyaçlarının ve iş modellerinin de bu değişime ayak uydurmak zorunda olduğu belirtildi.

İşten çıkarmaların doğrudan yapay zeka kaynaklı olmadığına işaret edilen notta, şunlar kaydedildi:

"Bugün iptal edilen pozisyonların yapay zeka ile değiştirilmediğini açıkça belirtmek isterim. Aynı zamanda gerçek olan şu ki, yapay zeka işin yapılma şeklini değiştiriyor. Her gün yaptığımız bazı görevler artık otomatikleştirilebiliyor ve bu da iş geliştikçe hepimizin öğrenmeye, yeni beceriler inşa etmeye ve uyum sağlamaya devam etmemiz gerektiği anlamına geliyor."

Notta ayrıca, Microsoft'un bu dönüşüm yolculuğunun henüz başlarında olduğu belirtilerek, ilerleyen dönemde şirketin diğer faaliyet alanlarında da benzer değişikliklerin yapılabileceği ifade edildi.

AA

Sosyal medyada da bir kullanıcı, kart aidatının iadesi için bankanın 108 bin lira harcama taahhüdü istediğini, hedefin altında kalması halinde ise eksik kalan kısmın ücret olarak tahsil edileceğinin bildirildiğini paylaştı.

Kullanılmayan karta aidat borcu

Nefes Gazetesi'nin haberine göre başka kullanıcı ise 1,5 yıldır kullanmadığı, süresi dolduğu için yenisi de eline ulaşmayan kredi kartına 2 bin liralık aidat borcu ödedi.

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan TÜDER Genel Başkanı Levent Küçük, Finansal Tüketicilerden Alınacak Ücretlere İlişkin Tebliğe dikkat çekerek bankaların kart aidatı alabileceğini ancak bunun sınırsız bir hak olmadığını söyledi.

"Banka aidatsız kart vermek zorunda"

Küçük, bankaların tüketiciyi önceden bilgilendirmesi ve onayını alması gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Yapılması gereken müzakeredir, yani pazarlıktır. Banka, bilgilendirmek ve onay almak zorundadır ancak ücreti doğrudan tahsil ediyor. Yasa da şunu der: Her banka, tüketiciye aidatsız kredi kartı vermek zorundadır."

180 gün kullanılmayan karttan aidat alınamaz

Levent Küçük, mevzuata göre 180 gün boyunca hiç kullanılmayan kredi kartlarından yıllık kart aidatı tahsil edilemeyeceğini belirterek, bu durumdaki tüketicilerin haklarını araması gerektiğini söyledi.

Türkiye'de kart sayısı 148 milyona yaklaştı

Bankalararası Kart Merkezi (BKM) verilerine göre 2026 yılının ilk dört ayı itibarıyla Türkiye'de kredi ve banka kartı sayısı 147 milyon 633 bin 729'a ulaştı.

Kart kullanımının bu kadar yaygın olduğu bir dönemde aidat uygulamasının tüketiciler açısından önemli bir sorun haline geldiğini belirten TÜDER, artan şikayetlere de dikkat çekerek yıllık kart ücretlerinin tamamen kaldırılmasını talep etti.

Aidatlar yüzde 70'e varan oranda arttı

Küçük'e göre kredi kartı aidatlarında son dönemde ciddi artış yaşandı. Bankaların ortak bir ücret tarifesi bulunmadığını belirten Küçük, bazı bankalarda artış oranının yüzde 70'e kadar çıktığını ifade ederek şunları söyledi:

“En az %50 artış oldu. Bankadan bankaya değişiyor rakamlar, belirlenen standart ücret yok. %70’e kadar çıkıyor zam oranı. Şikâyet geldikçe farklı rakam ve oranlarla da karşılaşıyoruz.”

Aidat kesilirse ne yapılmalı?

TÜDER'e göre tüketiciler, kart aidatı tahsil edilmesi halinde öncelikle bankaya itiraz ederek ücretin kaldırılmasını veya iadesini talep etmeli. Özellikle maaş müşterisi olan ya da uzun yıllardır aynı bankayla çalışan kişilerin pazarlık yapabilir.

Bankanın talebi reddetmesi durumunda ise tüketiciler, Tüketici Hakem Heyeti'ne başvurarak aidatın iadesini isteyebiliyor.

Levent Küçük, uygun şartların oluşması halinde Borçlar Kanunu kapsamında 10 yıla kadar geriye dönük kart aidatlarının iadesi için dava açılabileceğini belirtiyor.

Dünya

"Enflasyonda kalıcı düşüş için henüz güçlü sinyal yok"

Michael Pfister ve Tatha Ghose imzalı değerlendirmede, “Enerji enflasyonu yıllık bazda yavaşlasa da enerji fiyatları aylık bazda yüzde 3, ara malları fiyatları ise yüzde 1,9 arttı. Dolayısıyla maliyet baskıları bir miktar hafiflemiş olsa da, henüz enflasyonu kalıcı şekilde aşağı çekecek güçlü bir destek sunmuyor” denildi.

“Öte yandan İstanbul’da tüketici enflasyonu yıllık yüzde 36 ile ülke genelinin üzerinde seyretmeye devam etse de, ulusal enflasyon ile arasındaki fark bir miktar daralmış durumda. Hangi göstergeye daha fazla ağırlık verildiğine bağlı olarak, mevcut gerçek enflasyonun yüzde 32-yüzde 35 bandında olduğu değerlendirilebilir” denilen notta, “Sonuç olarak Haziran verileri enerji fiyatlarındaki şokun hafiflemesi sayesinde beklentilerden daha olumlu gerçekleşti. Ancak enflasyonun ana eğilimi hala politika yapıcılara kayda değer bir rahatlama sağlayacak ya da Merkez Bankası’nın faiz koridorunda gevşemeye yönelik verdiği sinyalleri destekleyecek kadar düşük seviyelerde değil” yorumu yapıldı.

Ekonomim

70 trilyon dolarlık dev buluşma

NATO Ankara Zirvesi’nde 70 trilyon dolarlık ekonomik büyüklüğe sahip 40'tan fazla ülkenin buluşacağını belirten Avdagiç, NATO Zirvesi'ndeki işbirliğinin NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin ifadesiyle 30 trilyon dolarlık ABD ekonomisinin yaklaşık 2,5 katına denk geldiğini vurguladı.

Avdagiç, 40’ı aşkın ülke liderinin Türkiye’ye geleceğine dikkati çekerek, "NATO Ankara Zirvesi, son 20 yılda savunma sanayisinde elde ettiği başarılarla ülkemizin Avrupa’nın güvenlik ve ekonomi mimarisinde kazandığı stratejik ve merkezi rolü de gösteriyor." değerlendirmesinde bulundu.

"Savunma Sanayii Forumu için de önem taşıyor"

İTO Başkanı Avdagiç, "NATO'nun transatlantik savunma üretimi, yatırımı ve inovasyonu alanındaki en üst düzey öncü etkinliği olan NATO Zirvesi Savunma Sanayii Forumu ülkemiz için de önem taşıyor." diye konuştu.

Avdagiç, NATO Genel Sekreteri Rutte'nin de NATO coğrafyasının tamamında faaliyet gösteren 3 bin Türk savunma sanayisi şirketine atıfta bulunmasının da savunma sanayisi sektörünün gücünü gösterdiğini belirtti.

Teknopark İstanbul'un çalışmalarına değinen Avdagiç, sözlerini şöyle tamamladı:

"Savunma Sanayii Başkanlığımızla birlikte kurduğumuz Teknopark İstanbul ile 2010 yılından beri ülkemizin savunmasına ve ileri teknoloji üretimine katkıda bulunmaktan gurur duyuyoruz. Yüzlerce AR-GE firması ve binlerce mühendis burada Türk savunma sanayisinin bugününü ve geleceğini inşa ediyor. İstanbul Ticaret Odası olarak savunma sanayi sizincirinin tüm halkalarına destek vermeye devam edeceğiz."

AA

En düşük emekli aylığına ilişkin yapılan etki analizi raporuna göre, Türkiye'de halen yaklaşık 17 milyon kişiye emekli aylığı veya gelir ödemesi yapılıyor. 2026 yılı Haziran ayı itibarıyla yaklaşık 4.9 milyon kişinin aylığı mevcut en düşük emekli aylığı olan 20 bin liranın altında bulunuyor.

5 milyonu aşkın emekli yararlanacak

Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte yaklaşık 5.1 milyon emeklinin artıştan yararlanması bekleniyor. En düşük emekli aylığının Temmuz ayından itibaren 23 bin 552 liraya çıkmasıyla 2026 yılının ikinci altı aylık döneminde merkezi bütçeye yaklaşık 79 milyar lira ek maliyet oluşturacak. En düşük emekli aylığı Nisan 2020’de 1.500, Ocak 2022’de 2 bin 500, Temmuz 2022’de 3 bin 500, Ocak 2023’de 5 bin 500, Nisan 2023’de 7500, Ocak 2024’te 10 bin, Temmuz 2024’de 12 bin 500, Ocak 2025’te 14 bin 469, Temmuz 2025’de 16 bin 881, Ocak 2026’da 20 bin liraya yükseltildi.

2027 ve 2028 yıllarında da devam…

2026 yılında imalat sanayinde istihdamı korumaya yönelik olarak uygulamaya alınan teşvik kapsamında, 2025 yılı sigortalı sayısını koruyan işletmelere sigortalı başına 3 bin 500 lira destek ödemesi yapıldı. Meclise sunulan yasa teklif ile 2026 yılında uygulamaya başlanan istihdam desteğinin 2027 ve 2028 yıllarında devam etmesi için süre uzatımına gidiliyor. Mevcut uygulamada olduğu gibi, teşvikler Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile KOSGEB tarafından yürütülecek, finansman ise İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanmaya devam edecek.

Çalışan sayısını koruyan yararlanacak

Destekten, 2025 yılı sigortalı çalışan sayısını koruyan imalat sanayi işletmeleri yararlanabilecek. Bu yıl uygulamaya alınan teşvik kapsamında, 2025 yılı sigortalı sayısını koruyan işletmelere sigortalı başına 3 bin 500 lira destek ödemesi gerçekleştirildi. Söz konusu desteğin sektördeki istihdam kaybı eğilimini hafifl ettiği ve işverenlerin iş gücü maliyetlerinin azaltılmasına katkı sağladığı tespit edildi. Etki analizine göre, imalat sanayisine yönelik teşvik ve destekler için 2026 yılında 51 milyar lira, 2027 yılında 62 milyar lira ve 2028 yılında 75 milyar lira olmak üzere üç yılda toplam 188 milyar liralık kaynak ayrılması öngörülüyor.

Turizm sektöründe çalışanların işverene maliyetinin yüzde 4.6’sını devlet karşılayacak

Kanun teklifi yle Kültür ve Turizm Bakanlığından turizm işletmesi belgesi almış konaklama tesislerine ait işyerlerinde 2026 yılı Mayıs - Aralık döneminde, işyerinden bildirilen kapsamdaki sigortalıların prim ödeme gün sayısı esas alınarak günlük 116.67 lira, aylık yaklaşık 3.500 lira tutarında prim desteği getiriliyor. Yapılan maliyet hesabında, 2026 yılında 2025 yılındaki istihdam düzeyine benzer bir seyir oluşacağı varsayılarak, turizm işletmesi belgesine sahip konaklama tesislerinin toplam yatak sayısının yüzde 65.4’ünü oluşturduğundan dolayı sigortalı sayısının da aynı oranda dağıldığı öngörülüyor. 2026 yılı Mayıs-Aralık döneminde toplam 1 milyon 733 bin 147 sigortalı üzerinden yaklaşık 5.36 milyar lira maliyet öngörülüyor. Etki analizine göre, SGK’nın 2026 yılı Mart ayı verilerine göre konaklama sektöründe sigortalı başına ortalama maliyet aylık 75 bin 676 lirayı bulurken, sağlanacak desteğin çalışan maliyetinin yaklaşık yüzde 4,6’sını karşılayacağı belirtiliyor.

Canan Sakarya-Ekonomim

Arap tarihlerinde 'İsbitariyye' adı verilen Hospitaliers Şövalyeleri'nin kuruluşu 1048'li yıllara uzanıyor. Hospitaliers 'ağırlayan, ev sahipliği yapan, yoksul ve hastalara yardım eden' manasına geliyordu. Bu teşkilat, İtalyan şehri Amalfi ile Kudüs arasındaki işlek deniz ticaret yolunu korumak ve Kudüs'e giden Hıristiyan hacılardan yoksul ve hasta olanlara yardım etmek amacıyla hayır örgütü olarak kurulmuştu. İlk yıllarda büyük oranda Fransızlardan oluşan teşkilat, zamanla Kudüs'e yapılan ticareti engellemek isteyen Müslüman devletlere karşı mücadele etmeye başladı. 11'inci yüzyılda Müslümanlarla yaptıkları anlaşma sonucunda Kudüs'te Santa Maria kilisesinin yanına hasta ve yorgun hacılar için bakımevleri kurmalarına izin verildi.

Ancak Hıristiyan hacıların 1099'da Kudüs'ü ele geçirmeleriyle daha da rahatlayan Hospitaliers Şövalyeleri, "Vaftizci Yahya adına bin kişilik geniş bir hastane ile katedral inşa ettiler ve daha sonra "Saint Jean Şövalyeleri' olarak tanındılar. Bu hastane, İslam dünyasındaki, hastaneler için kullanılan Bimaristanlar örnek alınarak Avrupalılar tarafından kurulmuş bağımsız ilk hastaneydi.

Çünkü Avrupalılar o döneme kadar hastaları, manastırlardaki keşişler vasıtasıyla ilkel yöntemlerle tedavi etmeye çalışıyorlardı. Bu hastanenin kuruluşundan hemen sonra, 12. yüzyıldan itibaren Avrupa'da diğer hastaneler ve tıp fakülteleri birbiri arkasına açılmaya başladı.

Arap tarihlerinde 'Dâviyye' adı verilen Templiers Şövalyeleri ise Hospitaiers'ten bir asır sonra 1120'lerde kuruldu. Adını Kudüs'te, bugün bir bölümünde Mescid-i Aksa'nın bulunduğu Süleyman Tapınağı'ndan alan bu teşkilat da Hospitaliers gibi başlangıçta hayır işleriyle uğraşıyordu ve o da zamanla bir şövalye tarikatı oldu.

PEŞİ SIRA BANKA AÇTILAR

Templiers şövalyelerinin ekonomiye getirdiği en büyük yenilik, Batı'da ilk uluslararası bankayı kurmalarıydı. Ortaçağ İslam dünyasında ticaret hacminin genişlemesiyle tedavülde bulunan madeni paranın naklinde hem taşımacılık ve hem de güvenlik açısından problemler çıkmıştı. Bu sebeple erken dönemden itibaren Farsçası 'çek', Arapçası ise 'sakk' olan poliçe ve Farsça'da havale senedi manasına gelen 'sefte' kullanımı bir hayli yaygındı. Bu yöntemler sayesinde madeni paranın transferinden kaynaklanan sorunlar ortadan kalktı.

İTALYANLAR YAYGINLAŞTIRDI

Avrupa'dan Filistin'e sürekli para nakleden Templiers şövalyeleri, bu örnekten istifade ederek Batı'da ilk uluslararası bankayı kurdular. Böylece Kudüs'e doğru hac maksadıyla yola çıkanlar paralarını Paris'te bir bankaya yatırdıklarında, aldıkları havale senedi karşılığında İstanbul, Akka veya Kudüs'te bu parayı çekebiliyorlardı. Templiers şövalyelerinin açtığı bu yol Ortaçağ'ın meşhur tüccarları olan İtalyanlar tarafından yaygınlaştırıldı ve Avrupa'da birçok banka şubesi açıklı. İslam dünyasındaki çek ve havale senedi gibi uygulamalar da bu şekilde Avrupa'ya ve oradan da dünyaya yayılmış oldu.

GÜNÜMÜZDE DE VARLIKLARINI SÜRDÜRÜYORLAR

Bu iki tarikat, varlığını günümüzde de sürdürüyor. 1834'ten itibaren merkezi Roma olan Hospitaliers, Katolik devletler tarafından tanınıyor ve bir tarikat ve hayır müessesesi olarak hastaneler ve hayır kurumları işletiyor. 1992'de adını 'Uluslararası Saint John Şövalyeleri' olarak değiştiren tarikat, kadın ve gençlik kolları da açarak, faaliyetini sürdürüyor. Templiers tarikatı ise, bugün Amerika'da ve Kanada'da faaliyette.

Burak Artuner-Patronlar Dünyası

Birlik ile sınır ötesi e-ticarette önemli bir adımı daha hayata geçirdiklerini vurgulayan Bolat, "Ticaret Bakanlığımızca devreye aldığımız 'Kolaylaştırılmış A.TR Düzenleme Uygulaması' ile ülkemizden AB'ye e-ticaret yoluyla gönderilen ve 'A.TR Dolaşım Belgesi' kapsamında bulunan ürünlerimizin tercihli rejimden yararlanmaya devam etmesini sağladık." ifadesini kullandı.

"Girişimcimizin yanında olmayı sürdüreceğiz"

Sınır ötesi e-ticaretin kesintisiz sürdürülmesini hedeflediklerini vurgulayan Bolat, şunları kaydetti:

"Bu düzenlemeyle e-ihracatçılarımızın AB pazarındaki rekabet gücünü koruyor, Gümrük Birliği'nin ülkemize sağladığı kazanımları güçlendiriyor, sınır ötesi e-ticaretin kesintisiz ve etkin şekilde sürdürülmesini teminat altına alıyoruz. Türkiye'nin üretimini, ihracatını ve dijital ticaretteki yükselişini destekleyen her adımı kararlılıkla atmaya devam edecek, Türkiye Yüzyılı vizyonuyla ihracatçımızın, üreticimizin ve girişimcimizin yanında olmayı sürdüreceğiz."

Ekonomim

Son dört yılda artan maliyetler, zayıfl ayan dış talep ve rekabet baskısı nedeniyle hem şirket sayısı hem de istihdam sürekli gerilerken, nisan ayında iki göstergede de eş zamanlı artış yaşandı.

4 yıl sonra ilk kez artışa geçti

Tekstil sektöründe 2022 Nisan ayında 19 bin 866 olan işyeri sayısı, 2026 Mart ayında 18 bin 348'e kadar gerileyerek yaklaşık bin 500 işletmelik kayıp verdi. Aynı dönemde çalışan sayısı da 503 bin 977'den 342 bin 477'ye inerek 161 bin 500 kişiden fazla azaldı.

Ancak 2026 Nisan ayında işyeri sayısı 132 artışla 18 bin 480'e, istihdam ise 6 bin 843 kişilik yükselişle 349 bin 320'ye çıktı. Hazır giyim sektöründe de benzer bir tablo yaşandı. 2022 Nisan ayında 40 bin 802 olan şirket sayısı, 2026 Mart ayında 34 bin 726'ya gerilerken yaklaşık 6 bin işletme faaliyetini sonlandırdı. Aynı süreçte çalışan sayısı 704 bin 619'dan 491 bin 248'e düşerek 213 binden fazla istihdam kaybı yaşadı. Nisan ayında ise şirket sayısı 186 artarak 34 bin 912'ye, çalışan sayısı da 11 bin 56 kişi artışla 502 bin 304'e yükseldi.

Böylece iki sektörde yaklaşık dört yıldır devam eden küçülme eğiliminin ardından ilk kez hem şirket sayısı hem de istihdam aynı ayda birlikte artış gösterdi. Toplamda bir ay içinde 318 yeni işletme faaliyete geçerken, 17 bin 899 kişilik yeni istihdam oluştu. Her ne kadar sektör hala 2022 seviyelerinin oldukça altında bulunsa da, nisan verileri uzun süredir devam eden düşüş trendinde ilk somut toparlanma sinyali olarak değerlendiriliyor.

Haziran ihracatında savaş etkisi

Veriler de bu durumu destekliyor. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, hazır giyim sektörü, yılın ilk yarısında ihracat yüzde 1,6 gibi sınırlı bir düşüş gösterse de haziran ayı ihracatı yüzde 15,1 gibi yüksek bir artış sergiledi ve toplam dış satım 6 aylık sürede 7 milyar 979 milyon dolar olarak gerçekleşirken haziran ayı ihracatı ise 1 milyar 375 milyon dolara çıktı. Haziran ayındaki güçlü toparlanma 6 aylık düşüşün de toparlanmasını sağladı. İlk 10 pazar içinde en dikkat çekici artış Irak'ta yaşandı. Irak'a ihracat ilk yarıda yüzde 29,5 artarken, İsveç’e yüzde 13,9, İspanya yüzde 6,6, ABD ise yüzde 6,3 büyüdü. Buna karşılık Almanya'ya ihracat yüzde 14, Fransa'ya yüzde 15,4, Polonya'ya yüzde 15,9 ve İtalya'ya yüzde 11,2 gerileyerek Avrupa pazarındaki zayıf seyrin sürdüğünü gösterdi.

Tekstilde ABD ve İspanya büyüdü

Tekstil sektörü yılın ilk yarısında yine yatay seyrederken haziran ayında güçlü bir toparlanma sergiledi. TİM verilerine göre Ocak-haziran döneminde ihracat geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0,5 gerileyerek 4,73 milyar dolardan 4,71 milyar dolara indi. Haziran ayı özelinde ise söz konusu değer yüzde 21,8 gibi güçlü artış göstererek 691 milyon dolardan 842 milyon dolara çıktı. ilk yarıda en güçlü artışlar ABD ve İspanya pazarlarında görüldü. ABD'ye ihracat yüzde 23,9, İspanya'ya yüzde 11,1, Fas'a yüzde 5,2 ve Birleşik Krallık'a yüzde 4,7 yükseldi. Buna karşılık Belarus'a ihracat yüzde 15,1, Bulgaristan'a yüzde 9,7 ve İran'a yüzde 4,3 geriledi. Sektörün en büyük pazarı İtalya'ya ihracat ise yüzde 0,7 artışla yatay seyretti.

Belirsizlik siparişlere olumlu yansıdı

Sektör temsilcilerine göre haziran ayındaki bu güçlü performansın en önemli nedenlerinden biri, ABD-İran savaşı nedeniyle bölgede yaşanan belirsizlik oldu. Çatışmaların ardından uluslararası alıcıların teslimat riski nedeniyle siparişlerinin bir bölümünü Türkiye'ye kaydırdığı, bunun da özellikle haziran ayı ihracat rakamlarına olumlu yansıdığı belirtiliyor. Ancak sektör, bu etkinin geçici olabileceğine dikkat çekiyor.

Yener Karadeniz-Ekonomim

Şentürk, 31 Mayıs 2025'te yaklaşık 18 milyar lira olan borcun yüzde 38 oranında artarak 26 milyar lirayı aştığını dile getirdi. Şentürk, 28 Şubat 2026 itibarıyla borcun 26 milyar 263 milyon 695 bin 438 lira olduğu kaydetti.

Beşiktaş Kulübünün borcunun 30 Kasım 2025 tarihi itibarıyla 24 milyar 362 milyon 49 bin 178 lira olduğunu açıklanmıştı.

"Mali disiplin sağlanmalı"

Beşiktaş Kulübü Divan Kurulu Başkanı Ahmet Ürkmezgil, yönetim kurulundan mali disiplini sağlamasını beklediklerini söyledi.

Ürkmezgil, Beşiktaş Belediyesi Süleyman Seba Kültür ve Sanat Merkezi'nde gerçekleştirilen 2026 Yılı 2. Olağan Divan Kurulu Toplantısı'nda konuştu.

Beşiktaş'ın gelecek nesillerin emaneti olduğunu belirten Ürkmezgil, "Beşiktaş hiçbirimizin değildir. Babalarımızdan aldığımız, çocuklarımıza devredeceğimiz bir emanettir. Arsalarımız, tesislerimiz, markamız bir yönetim döneminin bütçe kalemi değil, gelecek nesillerin varlığıdır. Bir emanetçinin ilk sorumluluğu da emaneti aldığından daha güçlü şekilde teslim etmektir." ifadelerini kullandı.

Ahmet Ürkmezgil, kulübün ancak kazandığı kadar harcadığında ayakta kalabileceğini dile getirerek, şunları kaydetti:

"Tek seferlik gelirlerle günü kurtarmak mümkündür ama geleceği kurtarmak düzenli ve kalıcı gelirlerle sağlanır. Endişemiz, bugünün rakamları kadar yarının kaynaklarının da bugünden tütetilmesi ihtimalidir. Yarının gelirini bugün harcayan yarına borç bırakmış olur. Beşiktaş'ı büyük yok yapan kişiler değil değerlerdir. Hangi yönetim gelirse gelsin mali disiplin, şeffaflık ve hesap verilebilirlik değişmeyen kurallar haline gelmelidir. Kimseyi işaret etmiyoruz. Kişileri değil, sistemi konuşuyoruz. Beşiktaş, en zor günlerinde dahi değerlerinden taviz vermeden ayağa kalkmış bir camiadır. Aynı basireti bugün de göstereceğimize olan inancımız tamdır. Herkes gibi bizler de çok iyi transferlerle zirve mcüadelesinden kopmayan bir takım oluşturulmasını istiyoruz. Ancak mali istikrar her şeyin önünde gelmelidir. Kulübümüzün son yıllardaki en büyük sorunu mali yapısını sürdürülebilir hale getirememesidir. Yönetim kulumuzdan beklentimiz nettir. Mali disiplinin kalıcı olarak oturtulması ve kulübümüzün istikrarlı, öngörülebilir bir finansal yapıya kavuşturulmasıdır. Bütçe hedeflerine bağlılık, harcama kalemlerinde şeffaflık ve gelir-gider dengesinin gözetilmesi bundan sonraki sürecin temek önceliği olmalıdır. Bu tek bir yönetimin değil kulübün tamamının benimsemesi gereken bir anlayış olmalıdır."

Siyah-beyazlı kulübün gelecek nesillere daha güçlü şekilde devredilmesi gerektiğini aktaran Ürkmezgil, "Beşiktaş, bize emanettir. Bu emanete sahada kazanılan kupalar kadar mali disiplin ve güçlenen kurumsal yapısıyla geleceğe taşımak zorundayız. Yönetim kurulundan beklentimiz bu anlayış doğrultusunda kararlılıkla hareket etmesidir. Bizlere düşen ise birlik ve beraberliğimizi koruyarak Beşiktaş'ın yanında durmak, bu büyük emaneti gelecek nesillere daha güçlü şekilde devretmektir." değerlendirmesinde bulundu.

Ekonomim

Taşıt kre­disi faizlerinde olası bir düşüşün iç pazarı canlandırması ve ertelenen talebi yeniden harekete geçirme­si bekleniyor. Otomotiv pazarında gelinen durumu net bir şekilde göz­ler önüne seren bir veri seti de Tür­kiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ta­rafından yayımlanan güncel ban­kacılık sektörü verileri. İşin para­sal boyutu da otomotiv finansma­nında yaşanan dramatik düşüşü gözler önüne seriyor. 26 Haziran 2026 tarihli BDDK verilerine göre, bankacılık sektörünün toplam kre­di hacmi (kredi kartları da dahil) 26 trilyon 537 milyar TL'ye ulaştı. Tüketici kredileri ve bireysel kre­di kartlarının toplamı 6 trilyon 588 milyar 221 bin TL olarak kaydedil­di. Ancak bu devasa kredi pastasın­da taşıt kredilerinin aldığı pay de­yim yerindeyse devede tüy kaldı.

Kademeli erime sürdü, döviz borçlanması bitti

TCMB'nin yurt içi şubeler ba­zında açıkladığı verilere göre, ta­şıt kredisi hacmi son bir ayda sü­rekli bir daralma ve durağanlaşma eğilimi gösterdi. TCMB verilerine göre, 26 Mayıs 2026 tarihinde 44 milyar 232 milyon TL seviyesin­de olan toplam taşıt kredisi hac­mi, yaklaşık bir aylık süreçte dü­şüş kaydederek 26 Haziran haf­tasında 43 milyar 170 milyon TL (BDDK verilerinde 43 milyar 292 milyon TL) seviyesine geriledi. Ya­bancı para cinsi taşıt kredileri ise sadece 60 milyon TL gibi sembolik bir seviyede kalarak, taşıt finans­manında döviz cinsi borçlanma­nın bittiğini gösterdi. Taşıt kredi­lerinde gerçekleşen yavaşlamanın ve pazarın daralmasının temelinde yatan en büyük nedenler arasında BDDK’nın belirlediği sıkı kurallar.

Tüketici alımı erteliyor

İthal satışları frenlemek ve kre­di büyümesini önlemek amacıyla atılan adımların bir etkisi olan sıkı kredi kullanım oranları ve vade sı­nırı otomotiv sektöründe etkisini göstermeye devam ediyor. Güncel düzenlemeler kapsamında, tüke­ticiler satın almak istedikleri ara­cın değerine göre ancak çok küçük bir kısmı için banka kredisi kulla­nabiliyor. Bu durum, elinde yeterli nakit peşinatı olmayan vatandaş­ların banka kredisiyle araç sahibi olma şansını neredeyse ortadan kaldırıyor. Bunun üzerine faiz oranları da eklenince, taşıt kredi­sinin toplam maliyeti tüketici için anlamsız kalıyor. Böylece tüketici­ler de alımlarını erteliyor.

TCMB'nin 26 Haziran verile­rine göre, 43 milyar 170 milyon TL'lik taşıt kredisinin 27 milyar 134 milyon TL'lik kısmının ‘1 yıl­dan uzun - 5 yıla kadar’ vadeli ol­duğu görüldü. Ancak asıl dikkat çekici olan, ‘1 yıla kadar’ olan kı­sa vadeli kredilerin 16 milyar 21 milyon TL gibi oldukça yüksek bir ağırlığa ulaşması. ‘5 yıldan uzun’ vadeli taşıt kredisi bakiyesi ise 14 milyon TL düzeyinde kaldı.

Rota tasarruf finansmanı ve ihtiyaç

Taşıt kredisindeki yasal kısıtlamalara ve yüksek maliyet duvarına çarpan tüketiciler, otomobil alımlarını finanse etmek için piyasada farklı kanallara yönelmiş durumda. BDDK verilerine göre 26 Haziran itibarıyla ihtiyaç kredisi hacmi 2 trilyon 527 milyar TL gibi rekor bir boyuta ulaştı. Uzmanlar, otomotiv kredisindeki prosedürlere ve limitlere takılan tüketicilerin, araç alımlarındaki nakit ve peşinat açığını kapatmak için taşıt kredisi yerine yoğun bir şekilde ihtiyaç kredilerine başvurduğunu belirtiyor. 43 milyarlık taşıt kredisi karşısında ihtiyaç kredisinin bu kadar yüksek olması alım yapılırken sıcak para finansmanının yön değiştirdiğini de ortaya koyuyor. Ayrıca konut kredisinde yaşanan yükseliş de burada bir sorun olmadığını ortaya koyuyor. Hatta konut tarafında finansman vadesinin büyük bir kısmı 5 yıldan uzun çekilen kredilerde. Öte yandan, bu süreçte otomotiv pazarında en büyük sıçramayı tasarruf finansman şirketleri yapıyor. Tüketicilerin yüksek banka faizi ödemekten kaçınması ve taşıt kredisindeki kısıtlamalar, araç sahibi olmak isteyenleri halk arasında evim/arabam modeliyle bilinen tasarruf şirketlerine yöneltti. Kredi faizi yükü altına girmek istemeyen veya banka limitleri yetersiz kalan binlerce kişi, organizasyon ücreti ödeyerek gruplar halinde birikim yapıyor ve otomobil alma yolunu tercih ediyor.

Alternatif modelde teslim süresi uzadı

Taşıt kredisindeki erimenin bir diğer gizli aktörü de, pazar payını her geçen gün daha da artıran faizsiz finansman modeli. En son BDDK kararıyla, burada da kırılmalar gerçekleşti. Erken teslim için ödeme oranı yüzde 45’e çıktı. Süre 180 güne uzadı. Düzenleme özellikle otomotiv tarafında araca daha erken kavuşmanın önüne geçti. Alınan bu kararın sektör üzerinde oldukça fazla etkisi olmaya başlayan finansman sistemini bir süre yavaşlatacak. Bununla birlikte sıfır otomobil talebi de hız kesecek. Çünkü krediye ulaşamayan birçok tüketici son dönemde tasarruf finansman şirketlerini alternatif finansman yöntemi olarak kullanıyordu. Araç teslim sürelerinin uzaması tüketicilerin satın alma iştahını da zayıflatacak. 6 ay önceki fiyatla şimdiki fiyatlar bir olmayacak. Buna karşın BDDK'nın amacı, sistemin sürdürülebilirliğini ve finansal güvenliğini artırmak. Erken teslim şartlarının sıkılaştırılmasıyla şirketlerin likidite yapısının güçlendirilmesi hedefleniyor.

Bireysel taşıtta stok 7,8 milyar TL azaldı

Bankacılık sektörü verilerine göre bankalar, tüketici finansman şirketleri ve katılım bankalarının kullandırdığı toplam taşıt kredisi stoku 658 milyar TL seviyesine ulaştı. Bunun 69,7 milyar TL'sini bireysel, 587 milyar TL'sini ise tüzel müşterilere kullandırılan krediler oluşturuyor. Sektör verilerine göre son dönemde bireysel taşıt kredisi stoku 7,8 milyar TL azalırken, tüzel taşıt kredisi stoku 25,1 milyar TL arttı. Böylece taşıt finansmanında ağırlık ticari müşterilere kaymış oldu. Bankacılık sektörünün aktardığına göre, bireysel kredilerdeki gerilemenin temel nedenlerinden biri Şubat 2022'de yürürlüğe giren taşıt kredisi düzenlemeleri. Mevcut uygulamada nihai fatura değeri 2 milyon TL'nin üzerindeki araçlar için kredi kullandırılmıyor, 1,2-2 milyon TL fiyat aralığındaki araçlarda ise en fazla yüzde 20 oranında ve 12 ay vadeli kredi kullanılabiliyor. Yetkili, son 4,5 yılda küresel otomobil fiyatlarında yaşanan artış nedeniyle 2 milyon TL'nin altında kalan araç sayısının önemli ölçüde azaldığını, bunun da bireysel tüketicilerin krediye erişimini zorlaştırdığını belirtti. İlerleyen dönemde kredi limitleri ve fiyat eşiklerinde yapılabilecek olası bir güncellemenin, bireysel taşıt kredilerine erişimi yeniden kolaylaştırabileceği ifade ediliyor

Ali Yıldırım-Dünya

Bu köşede 3 Temmuz Cuma günü yer alan yazımda “Dezenflasyonun ‘dez’i gitti, enflasyonu kaldı yadigâr” demiştim. Çünkü son on iki aydaki yıllık enflasyon yüzde 30,65 ile yüzde 33,52 arasına sıkışıp kalmıştı. Artık son on iki aydan geçen yılın haziranını da çıkarmak gerekecek. Şu durumda sıkışıklık daha da arttı, son on iki ayın yıllık oranı yüzde 30,65 ile yüzde 33,29 arasında oluşmuş durumda.

Şimdi haziran ayında görece çok düşük bir oran geldi ya, ekonomi yönetimi tarafından “Yüzde 20’lerin ortası” diye ifade edilen yıllık oranı tutturmanın epeyce kolaylaştığı sanılıyor. Acaba öyle mi?

Ne yazık ki hayır! Hayır çünkü yüzde 20’lerin ortası diye işaret edilen düzey, ki bu düzey Merkez Bankası’nın yüzde 24’lük hedefi ve yüzde 26’lık tahminine denk geliyor, hâlâ gerçekleştirilebilmesi çok uzak bir hedef.

Yüzde 20’lerin ortasını tam yüzde 25 olarak alırsak yılın ilk yarısındaki yüzde 17,76’lık orandan sonra ikinci altı ay için yalnızca yüzde 6’lık bir hareket alanı kalıyor. Olmaz, Türkiye aylık bazda yüzde 1’in altında kalamaz, gerçekçi olmak lazım. Bu bir ay olur, iki ay olur ama altı ayın tümünü kapsayacak şekilde olmaz.

Geçmiş yıllar da “Olmaz” diyor

Ekonomik veriler de tekrar eder. Hele hele enfl asyon gibi mevsimsel etkenlere çok bağlı bir veri kesinlikle tekrar eder.

Belli aylarda yüksek artışlar görülmesi normaldir, çünkü buna yol açan adımlar atılır; ocak ve temmuzdaki vergi düzenlemeleri gibi.

Belli aylarda yüksek artışlara neden olan harcamalar yoğunlaşır, sonbahardaki eğitim harcamaları gibi.

Bunun gibi örnekler var. Bir de yılın ilk yarısındaki artışla ikinci yarısındaki artış arasında bir denge var.

Bu konuda özellikle son yıllara, 2021 sonrasına odaklanmak gerekiyor. Önceki yıllar da bir gösterge ama özellikle son dört yıl önemli.

Enflasyon hesabında ayların ya da dönemlerin aritmetik toplamı tabii ki alınmaz ama ilk ve ikinci yarıların payını görebilmek için böyle bir hesap yaptım. Bunun için de son dört yılın önemli olduğu kanısındayım.

Bu dört yılın ilk ve ikinci yarı payları ister aritmetik ortalaması alınsın, ister medyan alınsın, birbirine çok yakın değerler veriyor.

2022 ve 2023’te ilk ve ikinci yarı payları ters yönlü ve çok farklı. Bunun nedeni de 2022’nin ilk yarısında 2021’den sarkan etkiyle yüklü zam yapılmasıydı.

2023’ün ikinci yarısındaki payın büyüklüğü de seçimler dolayısıyla zamların biriktirilmesi ve faizin olması gerekenin çok altında tutularak her şeyin seçim sonrasına bırakılmasındandı.

O yüzden dört yılın ortalaması en doğruya yakın sonucu veriyor.

Ortalama bu yıla uygulanınca

İşte 2022-2025 yıllarının ilk ve ikinci yarı enfl asyon paylarını bu yıla uyguladığımızda 2026’nın enfl asyonunun yüzde 33-34 dolayında kalacağını görüyoruz.

Söz konusu dört yılın ilk yarısındaki enflasyonun yıllığa (aritmetik toplama) oranı yüzde 56,67.

Bu yılın ilk yarısındaki yüzde 17,76’nın da 2026’nın yıllık aritmetik toplam enflasyonunda yüzde 56,67 pay aldığını varsayalım. Toplam oran 31,34 puan oluyor. Şu durumda ikinci yarı için yüzde 13,58’lik artış kalıyor. Yüzde 17,76 ile yüzde 13,58’in birikimli toplamı da bize 2026’nın tümü için yüzde 33,75’lik bir oran veriyor.

Ne yılın ikinci yarısında yüzde 14’e yakın bir enflasyon yaşanması şaşırtıcı, dolayısıyla ne de yılın tümünde enflasyonun yüzde 34’e yaklaşması.

İkinci yarı için yüzde 13,58’i yüksek bulanlar çıkabilir. 2021-2024 dönemindeki tüm ikinci yarı oranlarının bu düzeyin üstünde olduğunu hatırlatırım.

Akaryakıtta uzun süre indirim yok

Yılın ikinci yarısında fiyat artış hızının çok yavaşlayacağına ilişkin umutları büyük ölçüde azaltan bir başka gelişme de akaryakıttaki eşel mobil sisteminde yapılan değişiklik.

Önümüzdeki döneme ilişkin en önemli ucuzlamanın akaryakıt fiyatlarında olacağı, bunun da genel fiyat düzeyi üstündeki baskıyı kıracağı umudu da suya düştü.

Akaryakıttaki eşel mobile ilişkin düzenleme uyarınca zam geldiği takdirde bunun artık yüzde 75’i değil, yüzde 50’si ÖTV’den karşılanacak, yüzde 50’si pompaya yansıtılacak. Bu oranlar temmuz ayı boyunca böyle devam edecek.

Ağustos ve eylülde bu kez zam durumunda yalnızca yüzde 25’lik kısım ÖTV’den karşılanacak, yüzde 75 pompaya yansıyacak.

Akaryakıttaki eşel mobil uygulaması ekim ayı başında ise tümüyle terk edilecek.

Haziran sonuna kadarki uygulamada zam durumunda olduğu gibi indirimde de yüzde 75 ÖTV’ye gidiyor, yüzde 25 pompaya yansıyordu. Artık o da değişti. Bundan sonra gelecek indirimlerin tümü ÖTV’deki eksilmeyi gidermek için kullanılacak.

2 Temmuz itibarıyla eksik ÖTV tutarı benzinde 7,57 lira, motorinde 7,31 lira, otogazda ise 10,96 lira düzeyinde. Yani bu tutarlara kadarki indirimler pompaya yansımayacak.

Bu arada her yıl ocak ve temmuzda Yİ-ÜFE’ye bağlı olarak artırılan akaryakıttaki ÖTV’nin bu yıl temmuzda değiştirilmemesine karar verildiğini de unutmamak gerekir. Oradan gelecek zam söz konusu olmayacak.

İşte akaryakıta ilişkin bu eşel mobil kararı da yılın ikinci yarısında genel fiyat düzeyinde belirgin bir yavaşlama olacağına dönük beklentileri biraz boşa çıkarmışa benziyor.

Alaattin Aktaş-Ekonomim

“Sigorta işi çözülürse rahat uçuş gerçekleşir”

Uluslararası Sivil Havacı­lık Örgütü (ICAO) tarafından dünya çapında uçuş emniye­tini ve güvenliğini sağlamak için belirlenen teknik stan­dartların ve tavsiye niteliğin­deki uygulamaların ve Ulus­lararası Hava Taşımacılığı Birliği’nin (IATA) kuralları­nın, siyasi olmadığının altını çizen Arıklı şöyle devam etti: “Dolayısıyla IKAO ve IA­TA'nın bu konuda herhangi bir yaptırımı falan yok. Bura­ya uçuş yapılamamasının se­bebi Ercan Havalimanı, kara nokta olduğu için Avrupa’dan kalkan uçak şirketleri sigor­ta kapsamına almıyor. Yani, ‘Siz nereye uçuyorsunuz’ so­rusuna yanıt ‘Ercan’ olunca, kodekse bakıyor ve kodekste olmadığını görüyor. Sonuç­ta, ‘Böyle bir yere uçamazsı­nız’ diyorlar. Kodekste olma­dığı için. Ama Türkiye Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM), burayı ‘Antalya B ve­ya Çukurova B limanı ilan edi­yorum ve benim sorumlulu­ğumda’ deyip listesini aldı­ğında, sigorta şirketleri de uçakları sigortalayabilecek­ler ve çok rahat uçuş gerçekle­şecek” şeklinde konuştu.

Bakan Arıklı, bu düzenle­menin egemenlikle hiçbir ilgi­si olmadığını, benzer uygula­maların Batum ve ABD-Mek­sika sınırındaki gibi onlarca örnekte bulunduğunu da be­lirtti.

Sivil Havacılık Dairesi’n­den gelen uzmanların eksik­likleri belirlediğine dikkat çeken Arıklı, “Ercan’ı incele­diler. Birkaç noktada eksik­likler tespit ettiler. Çünkü Si­vil Havacılık Genel Müdürlü­ğü’nün o kriterleri son derece ciddi ve uluslararası kabul gö­ren kriterler. O kriterlere uy­gun hale getirmemiz gereki­yor Ercan Havalimanı’nı” şeklinde konuştu. İngiltere merkezli uluslararası sertifi­ka kurumuyla da temasta ol­duklarını dile getiren Arıklı, “Onlar da gelip Ercan'ı ince­leyecekler ve hava uçuşlarına uygun belgesi sertifikası aldı­ğımız takdirde Avrupa mah­kemelerinde de hak arayabile­ceğiz. Herhangi bir sıkıntıyla karşılayacağımızı düşünmü­yorum. Rum tarafı hemen her konuda olduğu gibi, bu konu­da da uluslararası girişimler­de bulunacaktır. Ama Ercan Havalimanı’na yapılacak olan uluslararası uçuşu hukuken engelleyebilecek herhangi bir argümanları yok ellerinde. Hele hele Türkiye Sivil Hava­cılık Genel Müdürlüğü, “Ben burayı tanıyorum” dediğinde herhangi bir sıkıntıyla karşı­laşmayacağız” ifadelerini kul­landı.

“Eksiklikler Türkiye’nin yardımıyla giderilecek”

Türkiye Sivil Havacılık Ge­nel Müdürlüğü’nden gelen yetkililerin Ercan’ı incele­diğine ve birkaç noktada ek­siklik tespit ettiğine vurgu yapan Arıklı, “Ercan’ın ulus­lararası kabul gören bu kri­terlere uyum sağlaması ge­rekiyor. Terminal (SMART) binasındaki eksiklikler Tür­kiye Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) tarafından tamamlanacak. Meteoroloji kulesi ve itfaiye araçları da yi­ne DHMİ ve yapımcı firma ta­rafından modernize edilecek. Güvenlik eksikliklerine yöne­lik tespit edilen açıklar gideri­lecek. Ve mevcut eski pist sö­külüp betonlanarak uzatıla­cak; bunun maliyetini KKTC hükümeti karşılayacak. Ayrı­ca yeni bir pist daha yapılarak toplamda iki pist ve genel ha­vacılık (özel uçuşlar) için ayrı bir alan oluşturulacak” dedi.

“Ercan, Mart 2027’ye yetişecek”

Türkiye Cumhuriyeti Cum­hurbaşkanlığının da katkısıy­la çalışmaların hızlandığını vurgulayan Bakan Arıklı, “10 Temmuz’da Türkiye Cumhur­başkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın, 20 Temmuz’da ise Cumhurbaşkanı’nın konuy­la ilgili brifing alması planla­nıyor. Hedef, projeyi gelecek yılın turizm sezonuna, ya­ni Mart 2027 sonuna yetiş­tirmek. Pist büyük ölçüde ta­mamlandı, SMART bina ve eski pistin yenilenme çalış­maları da hızlandı” açıklama­sı yaptı.

Arıklı, 2006 yılında Ba­kü-Ercan doğrudan uçuşla­rı yapıldığına da dikkat çeke­rek, “2006 yılında gidiş geliş­ler oldu. Çok ciddi bir baskı ve notalar geldi. Ama o notaların karşılığında herhangi bir yap­tırım olmadı. Orada iki sıkın­tımız vardı: Biri mali açıdan sürdürülebilir değildi. Çünkü her hafta öyle tarifeli sefer ya­pabilecek dolulukta yolcu ol­madı. İkincisi, Bakü’den kal­kan uçak şirketlerinin sigorta isteğine cevap veremedik” di­ye konuştu.

“Enerji ithalatı düşecek, turist mutlu olacak”

Hem vatandaşların ve misa­firlerin hayatını kolaylaştır­mak, hem de ekonomik sosyal ve hızlı ulaşım sağlayabilmek açısından toplu taşıma pro­jeleri geliştirdiklerine dikkat çeken Arıklı sözlerini şöyle sürdürdü: “2 yıl çalıştık. Kı­sa sürede hayata geçireceğiz. Projenin hayata geçmesiyle, yılda yaklaşık, 300-350 mil­yon dolarlık akaryakıt ve mo­torlu araç ithalatı ciddi oran­da düşecek. Ayrıca toplu ta­şıma projesi, turizmin ülke geneline yayılmasına da kat­kı sunacak. Mevcut sistemde turistler, otellerinden dışarı­ya çıkmakta güçlük çekiyor.”

KKTC’de her geçen gün ar­tan araç sayısına bağlı olarak kazaların da arttığını belirten Arıklı, mevcut yolların araç trafiğini kaldıracak durumda olmadığını vurgulayan Arıklı, “Ayda yaklaşık 2 bin ile 2 bin 500 civarında aracın trafiğe katıldığını ve kayıtlı araç sayı­sının da 450 binlere ulaştığı­nı göz önünde bulundurursa­nız, mevcut yolların kapasite­sini istediğiniz kadar arttırın çözüm değil. Toplu taşıma ile bu sorunu da gidereceğimi­ze inanıyoruz” diye konuştu. Taksilerin çok pahalı olduğu­na da dikkat çeken Arıklı, pro­je hayata geçtiğinde, turistle­rin ülkenin her yerine çok ra­hat seyahat edebileceğini ve üniversite öğrencilerinin de bu kolaylıktan çok büyük öl­çüde fayda sağlayacağını dile getirdi.

“Fiyatlar yüksek, gece yarısına bilet aldım”

Bakan Arıklı, uçak bileti fiyatlarını düşürmek için çabaladıklarını vurguladı. Milli bir havayoluna sahip olmadıkları için fiyatları kontrol edemediklerini, özellikle hafta sonları ve özel günlerde bilet fiyatlarının çok yükseldiğini söyledi. Geçtiğimiz hafta Ankara dönüşü için bilet baktığını, akşam saatlerindeki uçaklarda fiyatın 23 bin 500 liraya çıkması nedeniyle, gece yarısı uçağı için 13 bin 500 liradan bilet aldığına dikkat çekti. Fiyatların turistleri, öğrencileri, asker ailelerini olumsuz etkilediğini de dile getirdi.

“KKTC’yi yazılım adası yapabiliriz”

KKTC Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı, KKTC’yi yazılım adası yapabileceklerini söyledi. Arıklı, “23 üniversitesi ve doğal potansiyeli buna izin veriyor. Bunun için altyapınız olması gerekiyor. Türk Telekom gönüllü olarak, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı’nın da yönlendirmesiyle, kendi parasıyla bu altyapıyı kurmak istedi. Ama muhalefet bu projeyi engelledi. Gecikecek ama sonunda kurulacak, her ev fiber internet altyapısına kavuşmalı, kavuşacak. Bu sayede, potansiyellerini değerlendirip yazılım adasına da dönüşebilir KKTC ve 1-2 milyar dolarlık yeni gelire kavuşabilir” dedi.

Ferit Parlak-Dünya

Küresel çapta genç iş gücünün yüzde 37'lik bölümü teknolojik dönüşümlere orta veya yüksek seviyede maruz kalıyor. Organizasyonlar giriş kademesindeki görevleri otomasyona devrederek şirket altyapılarını yeniden şekillendiriyor. Kurumlar alt kademe pozisyonlarındaki kayıpların geleceğin yönetici yetenek havuzunu daraltmasını ana sorun olarak değerlendiriyor.

İşletmeler idari görevleri otomasyon yazılımlarına devrediyor

Şirketler araştırma, veri analizi, belge hazırlama ve idari işlemleri deneyimsiz personellerden alarak doğrudan yazılımlara aktarıyor. Yönetim kademeleri yeni mezunların ticari bağlam ve teknik beceri edindikleri eğitim alanlarını hızla kısıtlıyor. Dünya Ekonomik Forumu küresel piyasalarda 15 ile 24 yaş aralığında 500 milyondan fazla aktif genç bulunduğunu hesaplıyor. Finansal hizmetler, bilgi iletişim, profesyonel hizmetler, eğitim ve bilimsel meslekler gelişen teknolojiye en yüksek oranda maruz kalıyor.

Indeed platformu verileri şirketlerin giriş seviyesi pozisyonları yenilemeden doğrudan yapay zeka otomasyonuna geçirmesinin gelecekteki yetkinlikleri zayıflattığını kanıtlıyor. Dentsu reklamcılık şirketi yöneticileri giriş kademesi personelini kurumsal organizasyonlar için temel bir yenilenme motoru olarak değerlendiriyor. Yeni mezunlar modern çalışma yöntemlerini benimseyerek şirketin teknolojik adaptasyonunu küçük bir uzman grubundan çok daha hızlı gerçekleştiriyor. PwC danışmanlık şirketi 48 farklı ülkede 9.000 giriş seviyesi çalışanı kapsayan anket sonuçlarını veri tabanına işledi.

Kurumlar yetenek havuzunu yapay zeka ile yeniden modelliyor

Ankete dahil olan gençlerin yüzde 68'lik kısmı yapay zeka sistemlerinin üretkenliği artırdığını söylerken yüzde 45'i teknoloji sebebiyle daha uzun saatler çalıştığını kaydediyor. Çalışanların yüzde 28'i mevcut becerilerinin yarısının veya daha azının gelecek 3 yıl içerisinde geçerliliğini koruyacağını öngörüyor. İ

şletmeler teknolojiyi yavaşlatmak yerine kariyer başlangıç fırsatlarını yapay zeka becerileri etrafında şekillendiriyor ve finansal performanslarını artırma ihtimalini ikiye katlıyor. Dünya Ekonomik Forumu şirketlerin geleneksel eğitim sağlayan pozisyonları otomatikleştirmesiyle birlikte geleceğin yöneticilerini yetiştirme konusunu en büyük zorluk olarak tanımlıyor.

Murat Ali Oral-Dünya

Tedarik zinciri güçlendirilecek

Taslak düzenlemeyle üretici, tedarikçi ve perakende işletmeleri arasındaki ticari ilişkilerin daha güçlü hale getirilmesi amaçlanıyor. Bu kapsamda yönetmeliğin adının "Tedarik Zincirinde Uygulanacak İlke ve Kurallar Hakkında Yönetmelik" olarak değiştirilmesi planlanıyor.

Ayrıca yönetmeliğin amaç ve kapsam bölümlerine üretici ve tedarikçi kavramları eklenecek, "üretici", "tedarikçi" ve "otuz gün içinde bozulabilen tarım ve gıda ürünü" tanımları da güncellenecek.

KOBİ sorgulama sistemi kurulacak

Ticari faaliyetlerde ödeme süreçlerinin daha hızlı ve net şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla Ticaret Bakanlığı bünyesinde KOBİ tespit süreçlerini kolaylaştıracak bir sorgulama ekranının oluşturulması da taslakta yer alan düzenlemeler arasında bulunuyor.

Kadın kooperatiflerine market raflarında öncelik

Düzenlemeyle kadın emeğinin ekonomik hayata daha güçlü katılımı da desteklenecek. Bu doğrultuda, ortaklarının çoğunluğu kadınlardan oluşan kooperatiflerin ürettiği yöresel ürünlere zincir market raflarında öncelik verilmesi planlanıyor.

Bakanlık, söz konusu adımla hem kadın kooperatiflerinin görünürlüğünü artırmayı hem de yerel ekonomiye katkı sağlamayı hedefliyor.

Ekmekte uygun fiyat hedefi

Taslakta vatandaşların temel gıda ürünlerine daha uygun şartlarda ulaşabilmesini sağlayacak düzenlemeler de yer alıyor.

Bu kapsamda, kitlesel ekmek üretimi yapabilen büyük ekmek fırınlarına yönelik yeni düzenlemelerin hayata geçirilmesi planlanırken, ekmeğin daha uygun fiyatlarla tüketiciye ulaştırılması amaçlanıyor.

Mutluhan Yıldız-Dünya

TCMB'de Kıdemli Ekonomist olarak görev yapan Yasemin Barlas ve Başuzman olarak görev yapan Şebnem Oğuz tarafından kaleme alınan “Jeopolitik gelişmeler dış ticareti nasıl şekillendirdi?” başlıklı blog yazısı, Merkezin Güncesi sayfasında yayımlandı.

TCMB: Güçlü ihracat dış ticaret dengesini destekledi, cari açık riski azaldı

Yazıda, ikinci çeyrekte enerji fiyatlarındaki yükselişin dış ticaret dengesi üzerindeki olumsuz etkisi, ihracattaki güçlü seyir sayesinde önemli ölçüde dengelendiği belirtilirken sıkı para politikası etkisiyle devam eden iç talepteki zayıf görünüm de ithalat kompozisyonunu değiştirerek dış ticaret dengesindeki iyileşmeye destek verdiği anlaşıldı. Bu gelişmelerin, jeopolitik risklerin azalmasıyla enerji fiyatlarında başlayan normalleşme ile düşünüldüğünde, savaşın cari açık üzerinde oluşturduğu yukarı yönlü risklerin önceki aylara kıyasla azaldığını değerlendirildi.

TCMB'nin blog yazısında şu ifadelere yer verildi:
Jeopolitik gelişmeler, enerji fiyatları ve küresel tedarik zincirleri kanallarıyla dış ticaret dengesi üzerinde baskı oluşturabiliyor. Bu nedenle, 2026 yılı şubat ayı sonunda başlayan ABD/İsrail-İran savaşının da Türkiye’nin dış ticaret görünümünü zayıflatması bekleniyordu. Ancak ikinci çeyrek verileri farklı bir tablo ortaya koydu. Enerji ithalatındaki belirgin artışa rağmen ihracat güçlü seyretti ve dış ticaret dengesi iyileşti. Peki, bu iyileşmenin arkasında hangi dinamikler etkili oldu? Bu yazıda bu sorunun cevabını inceliyoruz.

Savaşın ilk etkisi enerji piyasalarında görüldü: İthalat hızla arttı

Savaşın en hızlı yansıması enerji piyasalarında görüldü. Küresel piyasalarda enerji fiyatlarının ikinci çeyrek ortalamalarına baktığımızda, Brent petrolde yıllık bazda yüzde 55,2, doğal gazda ise yüzde 28,2 oranında yükseliş yaşandı. Buna paralel olarak, takvim etkilerinden arındırılmış enerji ithalatı yıllık bazda yüzde 32,4 arttı. Söz konusu artışta enerji ithalatının kompozisyonuna ek olarak mevcut tedarik anlaşmaları, spot fiyattan alımların oranı ve tedarik süreleri de rol oynuyor. Dolayısıyla son dönemde fiyatlarda başlayan normalleşme enerji ithalatındaki artışların yavaşlayacağına işaret etse de fiyat gelişmelerinin gecikmeli etkileri nedeniyle kısa vadede enerji ithalatı üzerindeki yukarı yönlü riskler tamamen ortadan kalkmış değil.

Enerji fiyatları yükseldi, ancak dış dengede farklı tablo oluştu

İlk bakışta bu görünüm, enerji ithalatındaki artışın dış ticaret dengesini de bozacağı izlenimi veriyor. Ancak enerji fiyatları dış dengeyi tek başına belirlemiyor. Enerji fiyatlarındaki yükselişin dış denge üzerindeki etkisini daha sağlıklı değerlendirebilmek için tarihsel ilişkilere bakmak faydalı oluyor. Enerji fiyatları ile net enerji ithalatı arasında güçlü bir ilişki bulunmasına karşın, aynı ilişki cari işlemler dengesi için geçerli değil. Bunun temel nedeni, cari dengenin yalnızca enerji faturasıyla değil, ihracat performansı, hizmet gelirleri ve iç talep gibi birçok unsur tarafından şekillenmesi. Nitekim Rusya-Ukrayna savaşının yaşandığı 2022 yılında enerji maliyetlerindeki artış dış denge üzerinde tarihsel ilişkinin ima ettiğinden çok daha belirgin bir baskı oluştururken, mevcut dönemde farklı bir görünüm ortaya çıktı.

Hürmüz Boğazı etkisi: Avrupa'nın talebi Türkiye'ye yöneldi

Bu farklılaşmanın temel nedeni ihracat tarafında yaşandı. Enerji tarafındaki olumsuz görünüme rağmen ikinci çeyrekte ihracat hem yıllık hem de çeyreklik bazda güçlü bir artış gösterdi. Savaşın başlamasının hemen ardından mart ayında Orta Doğu ülkelerine yapılan ihracatta keskin bir düşüş yaşansa da ikinci çeyrekte bölgeye yapılan ihracatta toparlanma görüldü. İhracatın bu dönemde hızlanmasında küresel tedarik zincirlerinde jeopolitik gelişmeler nedeniyle yaşanan yeniden yönlenme rol oynadı.

Hürmüz Boğazı’nın kapanmasıyla birlikte Uzak Doğu’dan yapılan sevkiyatlarda ortaya çıkan belirsizlikler, uzayan teslim süreleri ile artan navlun ve sigorta maliyetleri talebin Türkiye’ye kaymasında etkili unsurlar oldu. Firma görüşmeleri, bu dönemdeki talep artışının özellikle Avrupa kaynaklı ve ihtiyati alım niteliğinde olduğuna, bununla birlikte ilk etapta firmalarca geçici nitelikte algılandığına işaret etmekte. İhtiyati alımlar ve öne çekilen talep etkisi kimyasal ürünler ve ana metal sektörlerinde; tedarikçi çeşitlendirme eğilimi ise giyim ve tekstil sektörlerinde ihracatı destekliyor.

Savunma sanayii ihracatta güçleniyor: Pay yüzde 4’e ulaştı

İhracatın güçlü seyretmesinde etkili olan bir unsur da savunma sanayinin ihracata artan desteği oldu. Son yıllarda savunma sanayinde gerçekleştirilen kapasite ve teknoloji yatırımları yüksek katma değerli üretimin ihracata katkısını artırdı. Son dört yılda savunma sanayinin toplam ihracattaki payı yaklaşık 2,3 puan artarak yüzde 4’e ulaştı. Bununla birlikte, mevcut jeopolitik gelişmelerin bu sektöre yönelik talebi güçlendirmesi de söz konusu yapısal dönüşümün etkisini daha görünür hâle getirdi.

Enerji hariç ithalat geriledi, dış ticaret dengesi iyileşti

Dış ticaret dengesindeki iyileşmenin diğer ayağını ise ithalatın kompozisyonu oluşturdu. İkinci çeyrekte ithalattaki artışın tamamı enerji kaynaklı gerçekleşirken, enerji hariç ithalat geriledi. Öte yandan mal grubu bazında baktığımızda, ara malları ithalatı altın ve enerji hariç olarak seviyesini korurken, yatırım ve tüketim malları ithalatında gerileme görüyoruz. Bu görünüm iç talebin süregelen zayıf seyri ve ikinci çeyrekteki olumlu ihracat siparişi beklentileriyle uyumlu.

PMI verileri ihracat beklentilerinde artışa işaret etti

Nitekim kredi kartı harcamaları gibi iç talebe ilişkin yüksek frekanslı verilerde gördüğümüz zayıf seyir, tüketim malı ithalatı talebindeki yavaşlama ile de teyit ediliyor. Öte yandan, Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri de ikinci çeyrekte üretim gerilerken, ihracat talebine ilişkin beklentilerin arttığına işaret ediyor. Bu bağlamda, son dönemdeki ara malları ithalat talebini gerek dış talepte yeniden yönlenme eğiliminin, gerekse jeopolitik gelişmelerin yansıması olarak fiyatlarda gözlenen artışın şekillendirdiğini söylemek mümkün.

İhracat ve zayıf iç talep dış ticaret dengesini destekledi

Özetle, ikinci çeyrekte enerji fiyatlarındaki yükselişin dış ticaret dengesi üzerindeki olumsuz etkisi, ihracattaki güçlü seyir sayesinde önemli ölçüde dengelendi. Öte yandan, sıkı para politikası etkisiyle devam eden iç talepteki zayıf görünüm de ithalat kompozisyonunu değiştirerek dış ticaret dengesindeki iyileşmeye destek verdi. Bu gelişmeler, jeopolitik risklerin azalmasıyla enerji fiyatlarında başlayan normalleşme ile beraber düşünüldüğünde, savaşın cari açık üzerinde oluşturduğu yukarı yönlü risklerin önceki aylara kıyasla azaldığını değerlendiriyoruz.

Ekonomim

Benzin litre fiyatı: 62.85 TL

Motorin litre fiyatı: 64.69 TL

LPG litre fiyatı: 31.19 TL

İstanbul Anadolu yakası akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 62.66 TL

Motorin litre fiyatı: 64.50 TL

LPG litre fiyatı: 30.59 TL

Ankara akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 63.80 TL

Motorin litre fiyatı: 65.76 TL

LPG litre fiyatı: 31.19 TL

İzmir akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 64.04 TL

Motorin litre fiyatı: 66.03 TL

LPG litre fiyatı: 30.99 TL

Ekonomim

Bu yıl da mali tatilin bitiminden hemen sonra 20 Temmuz'da adli tatil başlayacak. Ancak bugün sorulması gereken soru şudur: Mali tatil neden işlemiyor, adli tatil yıllardır işlevini nasıl sürdürebiliyor?

MALİ TATİLİN TEMEL ÇELİŞKİSİ

Mali tatil talebi, TÜRMOB ve meslek odalarından geldi. Bütün yıl yoğun çalışan meslek mensuplarının dinlenebileceği ortak bir dönem oluşturulmak isteniyordu. Ne var ki bu talep dile getirilirken beyannamelerin kim tarafından ve hangi yöntemle verileceğine, devletin günlük nakit ihtiyacının nasıl karşılanacağına ilişkin somut bir model ortaya konmadı. Sanki Maliye, bu sorunların çözümü için nasıl olsa sihirli bir yol bulacaktı. Oysa devletin maaş ödemeleri, emekli aylıkları, sağlık harcamaları, faiz ödemeleri vb. kamu hizmetleri günlük nakit akışına bağlıdır.

Verginin tahsil edilebilmesi ise beyannamelerin verilmesine bağlıdır. Beyannameleri de yalnızca meslek mensuplarının vereceği mevzuat gereğidir. Dolayısıyla vergi sistemini belli bir süre için fiilen durdurmak, devlet maliyesinin doğasına uygun değildir. Nitekim dünyada da örneği yoktur.

Aradan yaklaşık yirmi yıl geçmiş olmasına rağmen yaklaşım değişmiş değildir. Bugün de herhangi bir uygulanabilir model önermeksizin "işe yarar bir mali tatil" talebi dile getirilmektedir. Akademik meslek ve yaklaşım, önce uygulanabilir modeli ortaya koymayı gerektirmez mi? Ancak "işe yarar" bir mali tatilin nasıl tasarlanacağı, devletin vergi tahsilatını ve harcamalarını aksatmadan hangi mekanizmayla gerçekleştirileceği sorularına hâlâ somut bir cevap verilmiş değildir.

ADLİ TATİLE ÖZENİLDİ

Mali tatilin ortaya çıkışında adli tatilin önemli bir etkisi olduğu açıktır. Ancak iki sistem arasında çok temel iki fark bulunmaktadır.

Adli tatilde hâkimler ve savcılar izin kullanır, duruşmalar ertelenir ve sürelerin önemli bir bölümü durur. Böylece, anayasal bir kamu hizmeti olan yargı faaliyetinin belirli ölçüde yavaşlarken, yargı mensuplarının dinlenmeleri ve hizmetin yılın geri kalanında daha düzenli yürütülmesi amaçlanmaktadır. Yani adli tatil, avukatlara tanınmış bir tatil değildir. Avukatlar da mali müşavirler gibi serbest meslek mensubudur ve istedikleri zaman izin kullanabilirler. Ancak adli tatil sayesinde fiilen tatil yapabilme imkânına kavuşurlar.

İkinci ve daha önemli fark ise sistemin taraflarıyla ilgilidir. Yargıda uyuşmazlığın tarafları çoğunlukla özel kişilerdir. Yargı hizmetinin belirli bir dönemde yavaşlatılması, kamu hizmetinin tamamen durması sonucunu doğurmaz; aksine yargı mensuplarının izinlerini ortak bir dönemde kullanmaları sayesinde hizmetin yılın geri kalanında daha düzenli ve verimli yürütülmesi sağlanır.

Vergi alanında ise durum tamamen farklıdır. Çünkü burada hizmet esasen bu vergileri toplayan devlete sunulmaktadır. Devletin gelir ve harcama sisteminin topluca durdurulması devletin varlık nedenine ve işlevlerine aykırıdır. İşte mali tatille adli tatilin arasındaki ince çizgi budur.

MALİYE MALİ TATİLE HİÇ BİR ZAMAN SICAK BAKMADI

Maliye, hazine yararı adına mali tatille arasına hep mesafe koydu. Yasallaşma sürecinde de böyleydi. Kanun çıktıktan sonra yaşanan gelişmeler bunu açık biçimde gösterdi. Meslek mensuplarının en yoğun çalıştığı beyannameler, devletin en yüksek vergi tahsilatı sağladığı beyannameler olunca mali tatilin dışına çıkarıldı. Bugün; KDV beyannameleri, Muhtasar ve Hizmet Prim Beyannameleri, damga vergisi beyannamelerinin beyanname verme süreleri mali tatilin süreleri mali tatile rastlamamaktadır.

Bunun yanında; ÖTV, BSMV, özel İletişim Vergisi, şans oyunları vergisi, gümrük idareleri, İl özel idareleri, belediyelerce tarh ve tahsil edilen vergi ve harçlar bakımından ise mali tatil uygulanmamaktadır.

Sonuçta mali tatil, çıkarılış gerekçesini oluşturan beyannameler yönünden büyük ölçüde işlevsiz hale gelmiştir.

FİİLEN TATİL SAĞLAMAYAN SÜRE UZATIMLARI

Mali tatilin hâlâ hukuki sonuç doğurduğu alanlar bulunmaktadır. Örneğin mali tatile rastlayan bazı beyan süreleri uzamaktadır. Ancak sistemimizde, vergi kanunları dışında yer alan çok sayıdaki kanun uyarınca verilmesi gereken beyanname, bildirim ve ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu yükümlülüklerin büyük bölümü bakımından mali tatilin süre uzatıcı etkisi bulunmamaktadır. Bu durum, uygulamada ciddi bir belirsizlik yaratmaktadır. Mali müşavirlerin her beyan ve bildirim için ayrıca ilgili kanunu inceleyerek mali tatilin süreyi uzatıp uzatmadığını araştırması gerekmektedir.

İkmalen ve re'sen yapılan tarhiyatlarda ödeme süreleri uzamaktadır. Uzlaşma ve cezada indirimde başvuru süreleri uzamaktadır, Devamlı bilgi verme süreleri uzamaktadır, Muhasebe kayıt süreleri mali tatilde işlememektedir.

Yine mali tatil süresince; aramalı incelemeler hariç olmak üzere mükelleften defter ve belge ibrazı istenemez, işyerinde vergi incelemesine başlanamaz, vergi ve ceza ihbarnameleri ile mahsup talepleri dışındaki bilgi isteme yazıları tebliğ edilemez.

Ancak bunların hiçbiri meslek mensuplarına fiilen üç haftalık bir çalışma molası sağlamamaktadır.

AVUKATLARA YARADI

Mali tatilin belki de uygulanabilir olduğu tek alan vergi davalarıdır. Dava açma süresi mali tatile rastladığında önce mali tatil, hemen ardından başlayan adli tatil nedeniyle süreler uzayabilmektedir. Adeta “kime niyet, kime kısmet” misali, düzenleme en çok vergi davalarını takip eden avukatlara yaramıştır.

SÜRELER KARMAŞIK HALE GELDİ

Fiilen tatil yaratmayan bu uygulama, süreleri karmaşık hale getirerek daha fazla meşguliyet yaratıyor. Her beyanname için ayrı bir mevzuat kontrolü gerekiyor. Hangi beyan mali tatilden etkileniyor? Hangisi etkilenmiyor? Özetle gerçek anlamda tatil yerine, daha karmaşık bir takvim ortaya çıkmaktadır.

Bir beyanname, bildirim veya ödeme süresi kaçınca süre uzayıp uzamadığı noktasında mali tatil akla geliyor. Meslek mensupları riske girmemek için mali tatil hiç yokmuş gibi yükümlülükleri yerine getirmeye çalışmaktadır. Kanaatimce doğrusu da budur.

GÜNDEM NASIL DEĞİŞTİRİLDİ

Burada ayrıca tarihsel bir gerçeğin de hatırlanması gerekir. Mali tatil talebinin gündeme geldiği dönemde meslek camiasının asıl gündemi, meslek mensuplarına ağır ve haksız sorumluluklar yükleyen sorumluluk rejimiydi. Buna rağmen, mali tatil ve enflasyon muhasebesi gibi popülist talepler öne çıkarıldı. Mesleğin yapısal sorunları ise zamanla gündemin gerisine itildi. Bugünden geriye bakıldığında, aynı kişilerin otuz yedi yıldır tekrar ve tekrar seçilmelerinde bunların etkili araçlar olarak kullanıldığı yönündeki değerlendirmelerin haksız olmadığı görülmektedir.

VARLIĞINI TARTIŞMANIN ZAMANI

Bugün artık herkes biliyor ki tatili akla dahi getirmiyor. İş yükünü azaltmıyor, çalışma düzenini sadeleştirmiyor, hukuki belirsizlik üretiyor ve uygulamada sürekli açıklama gerektiriyor. Özetle mevzuat israfına da yol açan bu tatilin yeniden tartışılması gerekiyor.

Yusuf İleri
Odatv.com

Cevap: 31 Temmuz 2019’a kadar yapılan yurtdışı borçlanmasıyla kazanılan günler son olarak tabi olunan sigortalılık statüsüne sayılırken, bu tarihten sonra yapılan borçlanmalarla kazanılan günler Bağkur’a sayılıyor. Demekki yurtdışı borçlanmanızı 31 Temmuz 2019’dan sonra yaptınız. Bu durumda emekli olmak için; ya Türkiye’de sigortalı bir işte çalışarak SSK’ya 1260 gün prim ödeyecek ya da varsa 1600 gün daha yurtdışı borçlanması yaparak (yoksa isteğe bağlı olarak 1600 gün prim ödeyerek) toplam priminizi 5400 güne tamamlayacaksınız.

EK MADDE 5 PRİMİ SSK'YA SAYILIYOR

Soru: 1 Haziran 1969 doğumluyum. SSK giriş tarihim 6 Eylül 2012 olup SSK’ya 19 gün prim ödemem var. 4381 günde Ek Madde 5 kapsamında prim yatırdım. Halen de yatırıyorum. Ne zaman emekli olurum? Fatma DİKER

Cevap: Ek Madde 5 kapsamında tarım sigortasına ödenen prim SSK’ya sayılıyor. SSK’da yaş haddinden emekli olmak için, 5000 gün prim ödeme ve 61 yaş şartlarına tabisiniz. 600 gün daha prim ödeyerek priminizi 5000 güne tamamlamanız şartıyla, 61 yaşınızı dolduracağınız 1 Haziran 2030’da emekli olabilirsiniz.

HEM EMEKLİ AYLIĞI HEM DE ÜCRET ALABİLİRSİNİZ

Soru: 25 Aralık 1982 doğumluyum. Sigorta başlangıç tarihim 1 Ekim 1997 olup 7795 gün prim ödemem var. EYT’den emeklilik hakkı kazandım. Ama emeklilik dilekçemi vermedim. Bir zararı olur mu? Kenan BİLİCAN

Cevap: İlk girişte adınıza uzun vadeli sigorta kollarına (malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına) prim ödemenizi varsa, emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5900 gün prim ödeme ve 57 yaş şartlarına tabisiniz. EYT kapsamında olduğunuzdan emekli olmak için yaş aranmayacak. Süre ve prim şartını da sağladığınızdan istediğiniz zaman emekli olabilirsiniz. Emeklilik talebe bağlıdır. Talep etmediğiniz sürece emekli aylığı bağlanmaz. Emekli aylığı bağlatmak istiyorsanız çalıştığınız işten ayrılıp, bulunduğunuz yerdeki sosyal güvenlik il veya merkez müdürlüğüne bizzat (veya e-Devlet üstünden) başvurarak emeklilik talebinde bulunmanız lazım. Emekli olmayıp çalışmaya devam etmek istiyorsanız çalışabilirsiniz. Ancak emekli aylığını bağlatıp, Sosyal Güvenlik Destek Primine tabi olarak çalışmaya devam edebilirsiniz. Bu durumda hem emekli aylığı hem de çalıştığınız işyerinden ücretinizi alırsınız.

660 GÜN PRİM ÖDENECEK

Soru: 11 Şubat 1972 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim 11 Kasım 1989 olup şu an 4790 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olabilirim? Can BAY

Cevap: Emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5450 gün prim ödeme ve 51 yaş şartlarına tabisiniz. 660 gün daha prim ödeyerek priminizi 5450 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Ayrıca 3600 günden fazla priminiz olduğundan, bundan sonra prim ödemeseniz de, 60 yaşınızı dolduracağınız 11 Şubat 2032’de emekli olmanız da mümkün (15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabi olarak).

Spot altın, ons başına 4.174,66 dolar seviyesinde yatay işlem görürken, gün içinde 22 Haziran'dan bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. ABD'de ağustos vadeli altın kontratları ise yüzde 1,5 değer kazanarak 4.186,70 dolara yükseldi.

Analistten altın yorumu: Dolar yükselişin önünde engel

Bloomberg HT'de yer alan habere göre KCM Trade Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, “Piyasaların faiz artırımı beklentilerini azaltması altına yeniden güç kazandırdı. Bu durum tahvil getirileri açısından destekleyici olsa da doların güçlü seyri altın fiyatlarındaki yükselişi sınırlamaya devam ediyor” dedi.

Dolar endeksi yüzde 0,1 yükseldi. Bu yükseliş, dolar üzerinden fiyatlanan altını diğer para birimlerini kullanan yatırımcılar açısından daha maliyetli hale getirdi.

Altın dört haftalık düşüşe son verdi

Altın, geçen hafta beklentilerin altında açıklanan ABD tarım dışı istihdam verilerinin, kalıcı enflasyon ve uzun süre yüksek faiz endişelerini azaltmasının etkisiyle yüzde 2'nin üzerinde yükseldi ve dört haftalık düşüş serisini sonlandırdı.

Zayıflayan istihdam verileri Fed beklentilerini değiştirdi

Perşembe günü açıklanan veriler, ABD'de istihdam artışının haziran ayında belirgin şekilde yavaşladığını ve önceki iki aya ilişkin istihdam verilerinin aşağı yönlü revize edildiğini ortaya koydu. İş gücü piyasasında soğumaya işaret eden bu gelişmeler, finansal piyasalarda Fed'in kısa vadede faiz artıracağına yönelik beklentilerin zayıflamasına neden oldu.

CME FedWatch verilerine göre yatırımcılar, Fed'in eylül ayında faiz artırma ihtimalini yaklaşık yüzde 55 olarak fiyatlıyor. İstihdam verileri açıklanmadan önce bu olasılık yüzde 60'ın üzerinde bulunuyordu.

Fed'in eylül faiz artışı beklentisi geriledi

Faiz oranlarına ilişkin beklentilerin gerilemesi ise faiz getirisi sunmayan altın açısından destekleyici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Yatırımcılar, Fed'in para politikasının seyrine ilişkin daha fazla ipucu edinmek için çarşamba günü açıklanacak 16-17 Haziran tarihli toplantı tutanaklarını yakından takip edecek.

J.P. Morgan'dan altın tahmini: Yükseliş sınırlı kalacak

J.P. Morgan, altına yönelik temel sektörlerden gelecek talebin önceki tahminleri kadar güçlü olmayacağını belirterek, altın fiyatlarındaki yükselişin bu yıl üçüncü çeyrekte 4.300 dolar, dördüncü çeyrekte ise 4.500 dolar seviyelerinde sınırlı kalacağını öngördü.

Diğer değerli metallerde son durum ne?

Diğer değerli metallerde ise spot gümüş, gün içinde 23 Haziran’dan bu yana en yüksek seviyesini gördükten sonra yüzde 0,6 düşüşle 62,03 dolara geriledi. Platin yüzde 0,1 kayıpla 1.636,60 dolara, paladyum ise yüzde 0,2 düşüşle 1.271,75 dolara indi.

Ekonomim

Genel Açıklama

Geçici iş ilişkisi nedir? Hangi kapsamda kurulabilir?

İş Kanunu’na göre geçici iş ilişkisi iki şekilde kurulabilmektedir. Bunlardan birincisi özel istihdam bürosundan geçici işçi temini, ikincisi ise holding veya aynı şirketler topluluğu içerisinde geçici işçi temini şeklindedir.

Özel istihdam bürosu aracılığıyla geçici iş ilişkisi, Türkiye İş Kurumunca izin verilen özel istihdam bürosunun bir işverenle geçici işçi sağlama sözleşmesi yaparak bir işçisini geçici olarak bu işverene devri ile;

• İş Kanunu’nun 13 üncü maddesinin beşinci fıkrası ile 74 üncü maddesinde belirtilen hâllerde, işçinin askerlik hizmeti hâlinde ve iş sözleşmesinin askıda kaldığı diğer hâllerde,
• Mevsimlik tarım işlerinde,
• Ev hizmetlerinde,
• İşletmenin günlük işlerinden sayılmayan ve aralıklı olarak gördürülen işlerde,
• İş sağlığı ve güvenliği bakımından acil olan işlerde veya üretimi önemli ölçüde etkileyen zorlayıcı nedenlerin ortaya çıkması hâlinde,
• İşletmenin ortalama mal ve hizmet üretim kapasitesinin geçici iş ilişkisi kurulmasını gerektirecek ölçüde ve öngörülemeyen şekilde artması hâlinde,
• Mevsimlik işler hariç dönemsellik arz eden iş artışları hâlinde,

kurulabilir.

Geçici işçi sağlama sözleşmesi (a) bendinde sayılan hâllerin devamı süresince, (b) ve (c) bentlerinde sayılan hâllerde süre sınırı olmaksızın, diğer bentlerde sayılan hâllerde ise en fazla dört ay süreyle kurulabilir. Yapılan bu sözleşme (g) bendi hariç toplam sekiz ayı geçmemek üzere en fazla iki defa yenilenebilir. Geçici işçi çalıştıran işveren, belirtilen sürenin sonunda aynı iş için altı ay geçmedikçe yeniden geçici işçi çalıştıramaz.

Holding veya Aynı Şirketler Topluluğunda Geçici İş İlişkisi

Holding bünyesi içinde veya aynı şirketler topluluğuna bağlı başka bir işyerinde iş görme edimini yerine getirmek üzere geçici olarak devretmesi hâlinde geçici iş ilişkisi kurulmuş olmaktadır. Bu şekilde geçici işçi çalıştırmak için bazı kurallar vardır.

• İşveren tarafından işçinin yazılı rızası alınmalıdır.
• Geçici iş ilişkisi, yazılı olarak altı ayı geçmemek üzere kurulabilir ve en fazla iki defa yenilenebilir.
• İşçisini geçici olarak devreden işverenin ücret ödeme yükümlülüğü devam eder.
• Geçici iş ilişkisi kurulan işveren, işçinin kendisinde çalıştığı sürede ödenmeyen ücretinden, işçiyi gözetme borcundan ve sosyal sigorta primlerinden, devreden işveren ile birlikte sorumludur.
• Toplu işçi çıkarılan işyerlerinde sekiz ay süresince geçici iş ilişkisi kurulamaz.
• Grev ve lokavtın uygulanması sırasında geçici iş ilişkisiyle işçi çalıştırılamaz.
• Geçici işçinin, geçici işçiyi çalıştıran işverenin işyerindeki çalışma süresince temel çalışma koşulları, bu işçilerin aynı işveren tarafından aynı iş için doğrudan istihdamı hâlinde sağlanacak koşulların altında olamaz.
• Geçici işçi, işyerine ve işe ilişkin olmak kaydıyla kusuru ile neden olduğu zarardan, geçici işçi çalıştıran işverene karşı sorumludur.
• Geçici işçi çalıştıran işveren; işin gereği ve geçici işçi sağlama sözleşmesine uygun olarak geçici işçisine talimat verme yetkisine sahiptir.
• Geçici işçi çalıştıran işveren; iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri vermekle ve iş sağlığı ve güvenliği açısından gereken tedbirleri almakla, geçici işçi de bu eğitimlere katılmakla yükümlüdür.
• Geçici işçi çalıştıran işveren; geçici işçileri çalıştıkları dönemlerde, işyerindeki sosyal hizmetlerden eşit muamele ilkesince yararlandırır.
• Sigortalıyı geçici iş ilişkisi çerçevesinde devralan işverenin, müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu yükümlülüklerini sigortalıyı devir aldığı işverenle yapmış olduğu sözleşmeyi SGK’ya ibraz etmesi kaydıyla kendisine verilecek numara ile sigortalıyı devir aldığı işverene ait işyeri dosyası üzerinden yerine getirebileceği, sigortalıyı geçici iş ilişkisi çerçevesinde devralan işveren adına işyeri dosyası açılmayacağı öngörülmüştür.

KONUŞMACI: ALİ ÇAKMAKÇI-KATKI SUNAN: SELAHATTİN İPEK MODERATÖR : ÖMER KÖKLÜCE

BDTURKEY.COM ve Dünya Gazetesi yazarı Yeminli Mali Müşavir Abdullah TOLU 18.05.2021 tarihinde saat 9.30 TRT HABER Ekonomi 7/24 Programına konuk olarak katılım sağlamıştır. Özellikle Pandemi dolayısıyla işletmelerin yaşadıkları sıkıntılar ve çözüm önerileri konusunda, Sayın Cumhurbaşkanı 'mızın alacağı tedbirler ile igili bilgiler vermiştir. "Matrah Arttırımı ve Yeni Borç Yapılandırması" torba şekliyle ele alınarak en kısa zamanda Meclise gelmesi bekleniyor.

Yeminli Mali Müşavir Abdullah TOLU TRT HABER Ekonomi 7/24 Programında Yeni Çıkacak Olan Vergi Affı ve Yapılandırma Hakkında Detaylı Bilgiler Verdi.