Çarşamba sabah saatlerinde Bitcoin, 78.068,63 dolardan işlem görerek bir önceki güne göre yüzde 2,82 değer kazandı. Haberin yazıldığı sıralarda ise fiyat 77.943,1 dolar seviyesinde işlem görüyor.

Piyasadaki yükseliş yalnızca Bitcoin ile sınırlı kalmadı. Ether başta olmak üzere büyük altcoinlerde de artış kaydedildi. Ether yüzde 3,07 yükselişle 2.392,09 dolara çıkarken, XRP yüzde 1,94 artışla 1,4575 dolardan işlem gördü.

Teknik görünümde toparlanma...

Analistler, Bitcoin'in 70 bin doların üzerinde kalmayı sürdürmesinin bu seviyeyi güçlü bir psikolojik destek haline getirdiğini belirtiyor. Son düşüşün ardından 75 bin dolar seviyesinin yeniden aşılması ise mevcut yükseliş trendinin teknik açıdan güç kazandığı şeklinde yorumlanıyor.

Bu seviyelerin korunması halinde fiyatın yeni zirvelere yönelme potansiyelinin sürdüğü ifade ediliyor.

Jeopolitik gelişmeler etkili oldu

Piyasalardaki yukarı yönlü hareketin arkasında, ABD'nin İran ile ateşkesi uzatma kararı sonrası gerilimin bir miktar azalması yer aldı. ABD Başkanı Donald Trump'ın müzakerelerin sürmesi amacıyla ateşkesi uzatma kararı, kısa vadeli risk algısını sınırladı.

Kurumsal alımlar sürüyor

Öte yandan kurumsal yatırımcıların alımları da piyasayı destekledi. Michael Saylor liderliğindeki Strategy, yaklaşık 2,54 milyar dolar karşılığında 34.164 Bitcoin satın aldı. Bu işlemle şirketin toplam varlığı 815.061 Bitcoin'e ulaştı.

Ayrıca Morgan Stanley de portföyüne yeni Bitcoin ekledi. Kurumun yaklaşık 16,43 milyon dolar değerinde 215 Bitcoin alımı gerçekleştirdiği, bu işlemin ardından Morgan Stanley Bitcoin Trust (MSBT) bünyesindeki toplam varlığın 1.820,6 Bitcoin'e yükseldiği bildirildi. Toplam portföy büyüklüğünün ise yaklaşık 138,1 milyon dolar olduğu hesaplandı.

Dünya

Tebliğe göre, engelli vatandaşların araç alımlarında uygulanan ÖTV muafiyeti sisteminde değişikliğe gidildi.

Yeni düzenleme kapsamında, engel oranı yüzde 90’ın altında olan, ancak ortopedik engel oranı yüzde 40 ve üzerinde bulunan ve engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayacak durumda olan vatandaşlar da araç alımlarında ÖTV’den muaf tutulacak.

Hangi araçlar kapsamda?

Düzenlemeye göre, vergiler dahil satış bedeli 2 milyon 873 bin 900 TL’nin altında kalan bazı araçlar muafiyet kapsamına alındı.

Bu kapsamda yer alan araçlar arasında binek otomobiller, panelvanlar, pick-up araçlar, arazi taşıtları, ATV’ler, jeep modelleri, steyşın vagonlar bulunuyor.

Ancak bu araçların, 2 bin 800 cm³ veya altında motor silindir hacmine sahip olması şartı aranıyor.

Motosikletlerde motor hacmi sınırı kaldırıldı

Tebliğin dikkat çeken düzenlemelerinden biri ise motosikletlere ilişkin oldu.

Buna göre, ortopedik engeli nedeniyle ehliyet alamayan hak sahipleri, motor silindir hacmi kısıtlaması olmaksızın tüm motosiklet modellerini de ÖTV ödemeden satın alabilecek.

Tebliğ yürürlüğe girdi

Resmi Gazete’de yayımlanan tebliğ, yayımlandığı tarihte yürürlüğe girerken, düzenlemenin uygulanmasından Hazine ve Maliye Bakanı sorumlu olacak.

Dünya

Kabul edilen maddelere göre, İş Kanunu'nda yapılan değişiklikle, işçiye, eşinin doğum yapması halinde verilen ücretli izin süresi 5 günden 10 güne çıkarılacak.

Çocuklarla temas edilen iş yerlerine suç kaydı bulunanlara yasak

Çocuk Koruma Kanunu'na eklenen hükme göre, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, reşit olmayanla cinsel ilişki, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma, müstehcenlik, fuhuş, insan ticareti, kasten öldürme suçlarından haklarında adli sicil ve arşiv kayıtlarında kesinleşmiş mahkumiyet kararı bulunanlar, kamuya, özel sektöre veya sivil toplum kuruluşlarına ait her ne adla olursa olsun çocukların yoğun olarak bulunduğu çocuk hizmet birimleri, adli görüşme odaları, eğitim kuruluşları, çocuk etkinlik ve oyun evleri, okul, okul servisi, okul kantini, yurt, kreş, gündüz bakımevi, çocuk kulübü, internet kafeleri ve salonları, e-oyun yerleri, çocuk spor okulu, beden eğitimi ve spor tesisleri olarak işletilen iş yerlerini şahsen işletemeyecek, bu iş yerlerinde çalıştırılamayacak ve herhangi bir sıfatla fiilen bu iş yerlerinde görev alamayacak.

Bu kapsama giren kişilere aynı hükümde belirtilen iş yerlerinin açılması veya işletilmesi için izin ve ruhsat verilmeyecek. Söz konusu iş yerlerinin bu kapsamdaki kişilerce işletildiğinin tespit edilmesi halinde bu kişilere iş yerinin devri için 6 ay süre tanınacak ve bu sürede kişi iş yerini fiilen işletemeyecek. Bu süre içinde devir işlemi yapılmadığı takdirde verilen izin ve ruhsatlar, bunları veren kamu kurum ve kuruluşları tarafından iptal edilecek.

Bu kapsamdaki iş yerlerinde çalışanlar, adli sicil ve arşiv bilgilerine dayanılarak oluşturulan bu iş yerlerinde çalışabileceğini gösterir resmi belgeyi 6 ayda bir işverene ibraz etmek zorunda olacak.

Kurala uymayana para cezası ve ruhsat iptali

Hükme aykırı olarak işçi çalıştıran kişiye, mahallin mülki idare amiri tarafından düzenlemeye aykırı olarak çalıştırdığı her bir kişi başına brüt asgari ücretin 3 katı tutarında idari para cezası verilecek. Aykırılığın cezanın tebliğinden itibaren 1 ay içinde giderilmediğinin tespiti halinde, hükme aykırı olarak çalıştırılan her bir kişi başına brüt asgari ücretin 7 katı tutarında idari para cezası kesilecek. Bu cezanın tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın halen giderilmemiş olması halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen izin ve ruhsatlar iptal edilecek. Düzenlemenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Adalet ile Aile ve Sosyal Hizmetler bakanlıklarınca müştereken belirlenecek.

Ücretli doğum iznine yönelik diğer düzenlemeler

Düzenlemeyle, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda değişiklik yapılıyor. Buna göre, hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılan, köy ve mahalle muhtarları ile hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan sigortalı kadının veya sigortalı erkeğin sigortalı olmayan eşinin, kendi çalışmalarından dolayı gelir veya aylık alan kadının ya da gelir veya aylık alan erkeğin sigortalı olmayan eşinin gebeliğinin başladığı tarihten itibaren doğumdan sonra gebelik ve analık haliyle ilgili rahatsızlık ve engellilik hallerinin analık hali kabul edilmesinde süre 8 haftadan 16 haftaya çıkarılacak.

Kanunda yapılan diğer bir değişikliğe göre ise hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılan, köy ve mahalle muhtarları ile hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışan muhtarlar ile ticari kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olan, gelir vergisinden muaf olup esnaf ve sanatkar siciline kayıtlı olan, tarımsal faaliyette bulunan sigortalı kadının analığı halinde, doğumdan önceki 1 yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması şartıyla, doğumdan önceki 8 ve sonraki 16 haftalık sürede, çoğul gebelik halinde ise doğumdan önceki 8 haftalık süreye 2 haftalık süre eklenerek çalışmadığı her gün için geçici iş göremezlik ödeneği verilecek.

Bu kapsamdaki sigortalı kadının erken doğum yapması halinde doğumdan önce kullanamadığı çalıştırılamayacak süreler ile isteği ve hekimin onayıyla doğuma 3 hafta kalıncaya kadar çalışma süresi, "2 hafta kalıncaya kadar" şeklinde değiştirilecek.

Darülaceze bağışlarına vergi indirimi

Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi ile Kurumlar Vergisi Kanunu'nda değişikliğe gidiliyor. Buna göre, Darülaceze'ye yapılacak bağış ve yardımlar kurumlar vergisi matrahından indirilebilecek.

Sosyal medya ve oyun platformlarına yeni tanımlar

İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun'da "oyun", "oyun dağıtıcı", "oyun geliştirici" ve "oyun platformu" tanımları hüküm altına alınıyor.

Kanunun, Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen, "içeriğin yayından çıkarılması ve erişimin engellenmesi" başlıklı hükümde düzenlemeye gidiliyor. Buna göre, sosyal ağ sağlayıcı 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak ve bu hizmetin sunulmaması konusunda yaş doğrulama dahil gerekli tedbirleri almakla yükümlü olacak. Sosyal ağ sağlayıcı, 15 yaşını doldurmuş çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet sunma konusunda gerekli tedbirleri alacak. Bu kapsamda alınan tedbirler sosyal ağ sağlayıcının kendi internet sitesinde yayınlanacak.

Ebeveyn kontrol araçları zorunlu olacak

Sosyal ağ sağlayıcı, açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn kontrol araçları sağlayacak. Ebeveyn kontrol araçları ise hesap ayarlarının kontrol edilmesine, satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi ücrete dayalı işlemlerin ebeveyn iznine veya onayına tabi kılınmasına ve kullanım süresinin izlenmesi ve bu sürenin sınırlandırılmasına ilişkin mekanizmaları içerecek.

Sosyal ağ sağlayıcı, aldatıcı reklamları engelleyici tedbirleri almakla yükümlü olacak.

Sosyal ağ sağlayıcılara reklam yasağı ve bant daraltma yaptırımı

Türkiye'den günlük erişimi 10 milyondan fazla olan sosyal ağ sağlayıcı, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde verilen kararın gereğini derhal ve en geç bir saat içinde uygulayacak, Kanun uyarınca verilen içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi kararlarına konu yayının kendi internet sitesinde yayınlanmaması hususunda gerekli her türlü tedbiri alacak.

Verilen idari para cezasının tebliğinden itibaren 30 gün içinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Başkanı tarafından Türkiye'de mukim vergi mükellefi olan gerçek ve tüzel kişilerin ilgili sosyal ağ sağlayıcısına yeni reklam vermesi yasaklanacak, bu kapsamda yeni sözleşme kurulamayacak ve buna ilişkin para transferi yapılamayacak.

Reklam yasağı kararının verildiği tarihten itibaren 3 ay içinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde BTK Başkanı, sosyal ağ sağlayıcının internet trafiği bant genişliğinin yüzde 50 daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek.

Başvurunun kabulüne ilişkin hakim kararının uygulanmasından itibaren 30 gün içinde söz konusu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde BTK Başkanı, sosyal ağ sağlayıcının internet trafiği bant genişliğinin yüzde 90 oranına kadar daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek. Hakim ikinci başvuru üzerine vereceği kararında, yüzde 50'den düşük olmamak kaydıyla, sunulan hizmetin niteliğini de dikkate alarak daha düşük bir oran belirleyebilecek.

Bu kararlara karşı BTK Başkanı tarafından itiraz yoluna gidilebilecek. Hakim tarafından verilen kararlar erişim sağlayıcılara bildirilmek üzere BTK'ye gönderilecek. Kararların gereği, bildirimden itibaren derhal ve en geç 4 saat içinde erişim sağlayıcıları tarafından yerine getirilecek. Yükümlülüğün yerine getirilmesi halinde, reklam yasağı kaldırılacak ve hakim kararları kendiliğinden hükümsüz kalacak. İnternet trafiği bant genişliğine yapılan müdahalenin sona erdirilmesi için erişim sağlayıcılara BTK tarafından bildirim yapılacak.

Bu hüküm, düzenlemenin yayımı tarihinden 6 ay sonra yürürlüğe girecek.

Oyun platformlarının yükümlülükleri

Teklifle oyun platformlarına ilişkin düzenlemeler de yapılıyor.

Buna göre, oyun platformu usulüne uygun olarak derecelendirilmeyen oyunları sunamayacak ancak derecelendirilmeyen oyunları en yüksek yaş kriterine göre derecelendirmek kaydıyla sunabilecek. Oyun platformu içerik veya yer sağlayıcı olmasından doğan sorumluluk ve yükümlülükleri saklı kalmak kaydıyla, usulüne uygun olarak derecelendirilmeyen içerikleri çıkarmakla yükümlü olacak.

Türkiye'den günlük erişimi 100 binden fazla olan yurt dışı kaynaklı oyun platformu, BTK, Erişim Sağlayıcıları Birliği, adli veya idari makamlarca gönderilecek tebligat, bildirim veya taleplerin gereği ile düzenleme kapsamındaki diğer yükümlülüklerin yerine getirilmesini temin için Türkiye'de gerçek veya tüzel kişi temsilci belirlemekle ve bu temsilciye dair bilgileri BTK'ye bildirmekle yükümlü olacak. Oyun platformu, temsilcinin iletişim bilgilerine kolayca görülebilecek ve doğrudan erişilebilecek şekilde internet sitesinde yer verecek.

Oyun platformlarında ebeveyn kontrolü ve BTK denetimi

Oyun platformu, açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn kontrol araçları sağlayacak.

Ebeveyn kontrol araçları, hesap ayarlarının kontrol edilmesine, satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi ücrete dayalı işlemlerin ebeveyn iznine veya onayına tabi kılınmasına ilişkin mekanizmaları içerecek.

BTK, oyun platformunun bu düzenlemeye uyumuna ilişkin olarak oyun platformundan kurumsal yapı, bilişim sistemleri, veri işleme mekanizmaları dahil olmak üzere bu düzenlemenin uygulanmasıyla doğrudan ilgili açıklamaları talep edebilecek. Oyun platformu, BTK tarafından talep edilen bilgi ve belgeleri derhal ve 15 günü geçmemek üzere BTK tarafından belirlenecek süre içinde vermekle yükümlü olacak.

Bu düzenlemenin uygulanmasına, oyun platformunun uyması gereken yükümlülüklere ve yaş kriterlerine göre derecelendirmeye dair usul ve esaslar, BTK tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenecek.

Uymayan oyun platformlarına milyonluk cezalar

Bu kapsamdaki yükümlülükler ile Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikte yer alan yükümlülüklerini yerine getirmeyen oyun platformuna BTK tarafından bildirimde bulunulacak. Bildirimden itibaren 30 gün içinde bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde oyun platformuna BTK Başkanı tarafından 1 milyon Türk lirasından 10 milyon Türk lirasına kadar idari para cezası verilebilecek. Verilen idari para cezasının tebliğinden itibaren 30 gün içinde bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde 10 milyon Türk lirasından 30 milyon Türk lirasına kadar bir kez daha idari para cezası verilebilecek. İdari para cezası miktarı ihlalinin niteliği, ağırlığı, kullanıcılar üzerindeki etkisi veya meydana gelen zarar dikkate alınarak takdir edilecek.

İkinci kez verilen idari para cezasının tebliğinden itibaren 30 gün içinde bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde BTK Başkanı, oyun platformunun internet trafiği bant genişliğinin yüzde 30 oranında daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek. Başvurunun kabulüne ilişkin hakim kararının uygulanmasından itibaren 30 gün içinde bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde BTK Başkanı, oyun platformunun internet trafiği bant genişliğinin yüzde 50 oranına kadar daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek.

Hakim ikinci başvuru üzerine vereceği kararında, yüzde 30'dan düşük olmamak kaydıyla, sunulan hizmetin niteliğini de dikkate alarak daha düşük bir oran belirleyebilecek.

Bu kararlara karşı BTK Başkanı tarafından Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz yoluna gidilebilecek. Hakim tarafından verilen kararlar erişim sağlayıcılara bildirilmek üzere BTK'ye gönderilecek. Kararların gereği, bildirimden itibaren derhal ve en geç 4 saat içinde erişim sağlayıcıları tarafından yerine getirilecek. Bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmesi halinde, verilen idari para cezalarının 4'te biri tahsil edilecek ve hakim kararları kendiliğinden hükümsüz kalacak. İnternet trafiği bant genişliğine yapılan müdahalenin sona erdirilmesi için erişim sağlayıcılara BTK tarafından bildirim yapılacak.

Bu hüküm, düzenlemenin yayımı tarihinden 6 ay sonra yürürlüğe girecek.

Askeri personelin ücretli doğum izni süresi

Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanunu, Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nda yapılan değişiklikle kadın personele sağlanan ücretli doğum sonrası izin süresi 8 haftadan 16 haftaya, toplam ücretli doğum izni süresi 24 haftaya çıkarılıyor.

En fazla 3 yaşında bir çocuğu eşiyle birlikte veya münferit olarak evlat edinen askeri personele çocuğun teslim edildiği tarihten itibaren 8 hafta süreyle izin verilecek. Bu izin evlatlık kararı verilmeden önce çocuğun fiilen teslim edildiği durumlarda da uygulanacak.

Bir veya daha fazla çocuğa eşiyle birlikte veya münferit olarak koruyucu aile olan askeri personele çocuğun koruyucu aile yanına teslim edildiği tarihten sonra isteği üzerine 10 gün izin verilecek.

TBMM Başkanvekili Celal Adan, teklifin 24. maddesinin kabul edilmesinin ardından birleşime ara verdi. Aranın ardından komisyonun yerini almaması üzerine Adan, birleşimi bugün saat 14.00'te toplanmak üzere kapattı.

AA

BBVA’nın (Banco Bilbao Viczaya Argentaria) tarihinde ilk “yabancı CEO”su olan Onur Genç ve Garanti BBVA Genel Müdürü Mahmut Akten’in Madrid’de “BBVA Kampüsü”ndeki sunumunu izliyoruz.

Mahmut Akten, Garanti BBVA Genel Müdür Yardımcıları Ceren Acer Kezik ile İlker Kuruöz’ün eşlik ettiği toplantıda ödeme sistemlerinde öncü olduklarını belirtti:

- 13.3 milyon kredi kartı müşterimiz var. Kredi kartı müşterimizde 2025 yılında 1.4 milyon artış oldu. Bireysel kart cirosu, tüzel kart cirosu ve POS’ta ilk sıradayız.

Akten, Türkiye’de kredi kartı kullanımının COVID-19 pandemisi sonrası daha da arttığını belirtirken BBVA CEO’su Onur Genç araya girdi:

- Kredi kart ve banka kartıyla harcamaların artışında Türkiye’de en büyük banknotun 200 TL’de kalması da etkili oldu sanıyorum.

Yeri gelmişken 10 yıldır uzak olduğu Türkiye ile ilgili bir saptamasını paylaştı:

- Türkiye’de kredi kartı konusunda çok fazla regülasyon var…

Mahmut Akten, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) son düzenlemesini anımsattı:

- Son düzenleme biraz da harcamaları kısmaya yönelikti…

BDDK’nın kredi kartı harcama üst sınırını 400 bin lira olarak belirlemesi, hemen ardından eğitim ve sağlık harcamaları bu limitin dışında tuttuğunu açıklaması konusuna Onur Genç de aynı yorumu yaptı:

- Limitlerle ilgili son regülasyon tüketimi frenlemeye dönüktü.

Genç’e BBVA Grubu’nun bulunduğu ülkelerle kredi kartı regülasyonu karşılaştırmasını sordum:

- BBVA, Türkiye dahil 25 ülkede var. Diğer 24 ülkeye göre Türkiye’deki kredi kartı regülasyonu daha mı fazla?

Şu yanıtı verdi:

- İspanya başta olmak üzere 24 ülkede kredi kartı regülasyonu Türkiye’deki kadar fazla değil. Türkiye’deki kadar detaya inen regülasyon hiçbir ülkede yok.

Normalde kredi kartlarında tahsili gecikmiş alacak oranı yüzde 2’yi pek geçmezken, kriz yıllarında oran yüzde 7-8’e bile çıkıyor.

Kredi kartı harcamalarının taksitlendirilmesi pek tavsiye edilmezken, özellikle maaşlı çalışanlar, dar gelirliler kredi kartına daha fazla yüklenmek durumunda kalıyor.

BDDK da her kriz sonrası, kredi kartı harcamalarını taksitlendirmeyi caydırıcı önlemlere başvuruyor. O önlemler de kalıcı hale geliyor.

Bu dönemde de kredi kartlarına dayalı tahsili gecikmiş alacaklar yüzde 4’ün üzerinde çıkmış bulunuyor. BDDK da harcamaları kısmak, kredi kartı kullanımını azaltmak için ek regülasyonları devreye alıyor.

Bu durum, Türkiye’yi kredi kartlarında “regülasyon rekortmeni” noktasına taşımış görünüyor…

‘Kripto’ya para kazanmaya dönük yaklaşım tehlikeli

GARANTİ BBVA Genel Müdürü Mahmut Akten, sunumunun “Garanti BBVA: Türkiye’de Yüksek Katma Değerli İşlerde Farklılaşan Konum” başlıklı bölümünde “Kripto”ya da değindi:

- Türk bankacılık sektöründe “kripto” konusunda organik yatırım yapan ilk bankayız. 400 binden fazla müşterimiz var.

BBVA CEO’su Onur Genç, bu noktada araya girdi:

- Ne yazık ki Türkiye’de “kripto”ya çok ilgi var. Biraz da İspanya’da bu ilgiyi görüyoruz.

Bunun üzerine Genç’e sordum:

- “Ne yazık ki Türkiye’de ‘kripto’ya çok ilgi var” dediniz. Bu konuyu biraz daha açar mısınız?

Şu yanıtı verdi:

- Aslında ödeme sistemi olarak kullanılan “blockchain” çok değerli. İhracatın finansmanı gibi alanlarda kullanılabilir. Bireysel yatırımcıların “kripto”ya para kazanma amaçlı yaklaşımı tehlikeli, riskli bir konu.

Garanti BBVA Genel Müdür Yardımcısı Ceren Acer Kezik söz aldı:

- Türkiye’de “kripto” ile ilgili 8 milyon müşteri var. Aslında Garanti BBVA olarak grup içinde “kripto” konusunda öncülük yapmış olduk.

Onur Genç, konuyu şöyle noktaladı:

- Alakasız “coin”lere girmediğimiz sürece “kripto”da varız…

‘Yapay zeka’ dönüştürecek ama şube isteyen müşteriye saygı duyuyor ve seviyoruz

BBVA CEO’su Onur Genç, sunumunun son bölümünde “yapay zeka”ya geniş yer ayırdı:

• “Yapay zeka” ile iş modelimizin dönüşümü…

“Yapay zeka” konusundaki yol haritalarını üç alt başlıkta paylaştı:

• Müşteri deneyimini iyileştirme
• Süreç verimliliği
• Çalışanların üretkenliği

“Yapay zeka”nın bankacılığa etkisiyle ilgili beklentisini şöyle ortaya koydu:

- Önümüzdeki dönemde “yapay zeka”nın bankacılığı, dijitalleşme dalgasından daha hızlı ve derin biçimde dönüştüreceğine inanıyoruz.

“Yapay zeka”nın BBVA’nın gelişimindeki rolünü de anlattı:

- Çalışan deneyimi alanında en büyük avantajımız “OpenAI” ile yürüttüğümüz stratejik işbirliği. BBVA, bankacılık sektöründe “OpenAI”ın stratejik ortak seçtiği tek kurum oldu. Bu da en ileri uygulamaları erkenden geliştirme ve ülkelerimize taşıma fırsatı yaratıyor.

“Yapay zeka”nın işgücü üzerindeki etkisi üzerinde durdu:

- “Yapay zeka” ile bazı roller dönüşüyor ancak yeni uzmanlık alanları da ortaya çıkıyor. Son 3 yılda yalnızca veri bilimi alanında 1100 kişiyi işe aldık.

“Yapay zeka”nın müşteri deneyiminde “hiper kişiselleştirme” dönemini başlattığını kaydetti:

- Hedefimiz 81 milyon müşterimize 81 milyon farklı deneyim sunabilmek.

Garanti BBVA Genel Müdürü Mahmut Akten, müşteri memnuniyetini ölçmek için 16 milyon anket yaptıklarına işaret etti:

- “Hiper-kişiselleştirilmiş” hizmetler ile günlük 20 milyon aksiyon, 10 milyon müşteri teması gerçekleştiriyoruz. Bu verileri “yapay zeka” ile aksiyona dönüştürüyoruz.

Onur Genç, bir yandan “yaay zeka” ile bankacılıkta alınan yolu anlatırken, diğer taraftan şubelere verdikleri öneme dikkat çekti:

- Bazı müşterilerimiz şubelerimizde olmak istiyor. Onlara saygı duyuyor ve seviyoruz. Dolayısıyla şubelerimizle müşterilerimize hizmeti sürdüreceğiz.

Genç’e tümüyle “dijital bankacılık”a nasıl yaklaştıklarını sorduk, şöyle yanıtladı:

- Yeni müşteriler sadece dijital tarafa yöneliyor. Onlara tümüyle dijital bankacılık hizmeti veriyoruz. Ancak, dijitalleşelim diye de şubeli bankacılık hizmetlerimizden vazgeçmiyoruz.

Ardından ekledi:

- Yeni girdiğimiz ülkelerde sadece dijital bankacılık odaklı iş yapmamız söz konusu olabilir. Bunun bazı örnekleri de var.

Şanlıurfa, gastronomide dünyanın en önemli merkezleri arasına girecek

TÜM Restoranlar ve Turizmciler Derneği (TURES) Başkanı, Cumhurbaşkanlığı Tarım ve Gıda Politikaları Kurulu Üyesi Ramazan Bingöl, Şanlıurfa’nın “IGCAT”da (International Institute of Gastronomy, Culture, Artsand Tourism) “2029 Dünya Gastronomi Şehri” adaylığı buluşmasında söze Göbeklitepe’den girdi:

- Şanlıurfa, Göbeklitepe’de bugüne uzanan 12 bin yıllık bir hikayenin taşıyıcısıdır. Dünyanın en kadim ve iyi mutfaklarından birisi Şanlıurfa mutfağıdır hiç kuşkusuz.

Şanlıurfa’nın insanlığın ilk sofralarından ilham aldığını vurguladı:

- Toprağın hafızasını, üretimin sürekliliğini ve paylaşmanın kültürünü taşır.

Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet Kasım Gülpınar’ın Şanlıurfa mutfağı için devrim niteliğinde işler yaptığını belirtti:

- “2029 Dünya Gastronomi Şehri” adaylığı, Şanlıurfa’nın binlerce yıllık gastronomi mirasını dünyaya sunma iddiasıdır.

Şu noktanın altını çizdi:

- Şanlıurfa mutfağı sadece ciğerden, kebaptan ibaret değildir. Çiğköftesiyle, kazan kebabıyla, boranisiyle ve yüzlerce farklı yemeği ile eşsiz ve zengin bir mutfaktır. Göbeklitepe keşkeği gibi değerlerimiz bu kadim mirasın yaşayan örnekleridir.

Şanlıurfa’nın dünya gastronomisinin en önemli merkezlerinden biri olacağını kaydetti:

- Bir süre sonra hep beraber göreceğiz, dünyadan insanlar tarihsel güzellikleri ile beraber dünyada eşi benzeri olmayan yemeklerimizi yemeye gelecekler.

Vahap Munyar-Ekonomim

Vergi İnceleme Mantığı Değişti

Vergi incelemeleri uzun yıllar boyunca belirli risk kriterlerine dayanmakla birlikte önemli ölçüde insan inisiyatifi ile yürütülen bir süreçti. Aynı sektörde faaliyet gösteren mükelleflerden biri incelemeye alınırken diğeri alınmayabiliyor, bu durum çoğu zaman tesadüf olarak değerlendiriliyordu.

Bugün ise bu tablo köklü biçimde değişmiş durumda. Vergi idaresi artık mükellefleri klasik yöntemlerle değil, büyük veri analizi ve yapay zekâ destekli sistemler aracılığıyla seçiyor. Başka bir ifadeyle, incelemeye girip girmeyeceğinize vergi müfettişinden önce algoritmalar karar veriyor.

Bu değişim sadece teknik bir dönüşüm değil, vergi denetim anlayışının tamamen değişmesidir. Artık idare, sorun ortaya çıktıktan sonra değil, oluşma ihtimali belirdiği anda devreye giriyor. Yani inceleme çoğu zaman hatadan sonra değil, hatanın sinyali görüldüğü anda başlıyor.

Yapay Zekâ Ne Yapıyor?

Yeni sistemin temelinde geniş veri setlerinin eş zamanlı analizi yer alıyor. Gelir İdaresi; e-fatura, e-defter, banka hareketleri, POS kayıtları, BA-BS formları ve geçmiş dönem beyannameleri gibi çok sayıda veriyi birlikte değerlendirebiliyor.

Üstelik bu analiz yalnızca şirketin kendi verileriyle sınırlı değil. Aynı sektörde faaliyet gösteren diğer mükelleflerin verileriyle karşılaştırma yapılıyor. Böylece normal kabul edilen davranış kalıpları belirleniyor ve bu kalıpların dışına çıkan mükellefler otomatik olarak riskli kategorisine alınıyor.

Bu noktada kritik husus şudur: sistem yalnızca hatayı değil, ihtimali de yakalar. Yani açık bir usulsüzlük olmasa bile, veri setleri arasındaki uyumsuzluklar potansiyel risk olarak değerlendirilir.

Risk Nasıl Oluşuyor?

Risk çoğu zaman mükellefin farkında olmadığı küçük uyumsuzluklarla başlar. Kârlılık oranının sektör ortalamasının altında kalması tek başına sorun olmayabilir. Ancak bu durum banka hareketleri ile desteklenmiyorsa sistem bunu işaretler.

Benzer şekilde sürekli zarar beyan eden şirketler, ani ciro artışları yaşayan işletmeler veya KDV stokları sektör ortalamasının belirgin şekilde üzerinde olan mükellefler sistem tarafından daha yakından izlenir. Burada önemli olan tek bir veri değil, veriler arasındaki ilişkidir.

Yeni sistem yalnızca rakamları değil davranış değişimlerini de analiz eder. Yıllardır belirli bir trendde ilerleyen bir firmanın ani sapma göstermesi algoritma açısından güçlü bir risk sinyali olarak kabul edilir.

Ayrıca aynı tedarik zinciri içinde yer alan firmalar arasındaki ilişkiler de analiz edilmektedir. Bir firmanın riskli görülmesi, onunla işlem yapan diğer firmaları da dolaylı olarak riskli hale getirebilir.

İncelemeye Giden Yeni Yol

Günümüzde vergi incelemeleri çoğu zaman doğrudan başlamaz. Önce sistem tarafından riskli bulunan mükellefler belirlenir, ardından bu mükelleflerden açıklama istenir. İzaha davet veya bilgi talebi yazıları bu sürecin ilk aşamasını oluşturur.

Burada yapılan en büyük hata, bu yazıların rutin görülmesidir. Oysa bu yazılar çoğu zaman sistemin sizi işaretlediğinin göstergesidir. Yani inceleme henüz başlamamış olabilir ancak süreç fiilen başlamıştır.

Bu nedenle gelen her yazı, dikkatle analiz edilmesi gereken bir sinyal olarak görülmelidir. Verilecek cevapların teknik doğruluğu kadar, tutarlılığı da büyük önem taşır.

Mükelleflerin En Kritik Hataları

Yeni dönemde en sık karşılaşılan hata veri uyumunun yeterince önemsenmemesidir. Birçok mükellef yalnızca vergi matrahına odaklanmakta, finansal akış ile beyanlar arasındaki ilişkiyi göz ardı etmektedir.

Banka hareketlerinin açıklanamaması, kayıt dışı olmasa bile risk üretmektedir. Aynı şekilde muhasebe kayıtları ile fiili durum arasındaki kopukluklar da algoritmalar tarafından kolaylıkla tespit edilmektedir.

Bir diğer önemli husus ise sürecin yalnızca muhasebe kayıtlarıyla sınırlı görülmesidir. Oysa yeni sistemde sorumluluk, sadece kayıtların doğru tutulmasıyla sınırlı değildir. İşletmenin ürettiği verinin tutarlı, izah edilebilir ve ekonomik gerçeklikle uyumlu olması da en az bunun kadar önemlidir.

Ne Yapılmalı?

Bu yeni dönemde en kritik adım beyanname verilmeden önce veri kontrolünün yapılmasıdır. Banka hareketleri ile muhasebe kayıtları arasında ilişki kurulmalı, önemli sapmalar varsa nedenleri önceden analiz edilmelidir.

Şirketlerin kendi sektör ortalamaları ile karşılaştırma yapması artık bir tercih değil zorunluluktur. Ayrıca riskli görülebilecek işlemler için önceden açıklama dosyası hazırlanması olası bir izaha davet durumunda önemli avantaj sağlar.

Bu yaklaşım, savunma refleksinden çıkıp risk yönetimi anlayışına geçiş anlamına gelir. Artık mesele açıklama yapmak değil, açıklama gerektirmeyecek bir yapı kurmaktır.

Algoritmaların Görmediği Bir Şey Var mı?

Her ne kadar sistemler çok gelişmiş olsa da, yapay zekâ mutlak doğruyu değil, veriye dayalı olasılığı analiz eder. Bu nedenle bazı durumlarda gerçeğe uygun işlemler de riskli görünebilir. Özellikle sektörel dalgalanmalar, olağan dışı ama ticari olarak makul işlemler veya dönemsel finansman hareketleri algoritmalar tarafından yanlış yorumlanabilir. İşte bu noktada mükellefin en güçlü savunması, işlemlerinin ekonomik gerekçesini açık ve tutarlı biçimde ortaya koyabilmesidir. Yani sistem sizi işaretlese bile, doğru kurgulanmış bir veri bütünlüğü çoğu zaman sürecin yönünü değiştirebilir.

Yeni Dönemin Kuralı

Vergi incelemelerinde artık yeni bir gerçeklik var. İnceleme geçmişe dönük bir denetim olmaktan çıkmış, anlık veri takibine dönüşmüştür. Bu nedenle risk oluştuktan sonra yapılan açıklamalar çoğu zaman yetersiz kalmaktadır.

Bugün için asıl mesele incelemeye girmemek değil, incelemeye neden olacak sinyalleri hiç üretmemektir. Çünkü yeni sistemde güçlü olanlar yalnızca mevzuata değil verinin mantığına da uygun hareket edenler olacaktır.

Kısacası yeni dönemde vergi uyumu yalnızca doğru beyan vermekle sınırlı değildir. Aynı zamanda verinin kendi içinde tutarlı olması, sistemle çelişmemesi ve açıklanabilir olması gerekmektedir. Aksi halde, siz fark etmeden algoritmalar sizi çoktan seçmiş olabilir.

Satılan bir amortismana tabi iktisadi kıymetlerin yenilenmesi zorunluysa veya işletme yönetimi bu yönde karar alıp teşebbüse geçmişse;

▪ Satıştan doğan kâr, satışı izleyen üçüncü yılın sonuna kadar pasifte geçici bir hesapta tutulabilir.

▪ Bu süre içinde yenileme gerçekleşmezse, tutar üçüncü yılın sonunda doğrudan gelir yazılır.

▪ Yenileme yapılırsa, fon tutarı yeni varlığın amortismanlarına mahsup edilir.

GEÇİŞ YILI OLAN 2023 YILI SONU İTİBARİYLE VERGİSİZ OLARAK YAPILAN ENFLASYON DÜZELTMESİ KONUYU ÖZELLİKLİ HÂLE GETİRİYOR:

2023 yılında yapılan enflasyon düzeltmesinde, yenileme fonlarının izlendiği 549 hesap üzerinden hesaplanan düzeltme farkları dönem vergi matrahı ile ilişkilendirilmeksizin doğrudan 570/580 geçmiş dönem kâr/zararları ile ilişkilendirilmişti.

Hâliyle, üç yıllık sürenin dolmasına bağlı olarak fon hesabında yer alan tutarların gelir olarak dikkate alınması durumunda, bu işlemlerin yapıldığı dönemde gelir hesaplarına aktarılan 2023 enflasyon düzeltme farklarına dikkat edilmesi gerekiyor. Bu durumda, tıpkı alınan avanslar hesabında olduğu gibi, 2023 düzeltme farklarının ilgili döneme ait beyannamede “diğer indirim ve istisna” kapsamında gelir/kurumlar vergisi matrahından düşülebileceğini değerlendiriyorum.

ÖRNEK VERMEK GEREKİRSE;

- 549 YENİLEME FONU hesabında izlenen tutar 100 TL,

- 2023 ED farkı 80 TL,

- 2024 ED farkı 60 TL,

- Hesabın son bakiyesi 240 TL

- 2025 yılında gelir hesabına aktarılan tutar 240 TL

ise, söz konusu 240 TL’nin 2023 düzeltmesinden kaynaklanan 80 TL’lik kısmının beyannamede matrahtan düşülmesi mümkündür.

Yenileme işleminin yapılmaması nedeniyle doğrudan gelir olarak dikkate alınan tutarlar için yapılması gereken uygulama nispeten basit. Bir de yenileme işleminin yapılıp da yeni alınan varlıkların amortismanlarının söz konusu fon tutarlarına mahsubu var ki bu durumda işler biraz daha karışıyor. Bu sefer de fon hesabında mahsup edilen amortismanların 2023 düzeltme farklarına isabet eden kısımlarının tespit edilmesi gerekecek.

EN BAŞTAKİ İFADEMİ TEKRAR VURGULAYARAK BİTİREYİM:

Enflasyon düzeltmesinin karmakarışık hâle getirdiği uygulamalardan biri.

İrfan Vural YMM

Kurumlar Vergisi Kanunundaki transfer fiyatlandırması hükümlerine göre yürütülen bu incelemeler devam ediyor.

2020 yılı için zamanaşımı nedeniyle bu işlemler nedeniyle fatura kesilmediği tespit edilen durumlar için tarhiyatlar yapıldı. İzleyen yıllar için de inceleme ve tarhiyatlar yapılmaya devam ediyor.

Bu arada geçmiş yıllarda bu gerekçe ile yapılan tarhiyatlara ilişkin açılan davalarda da Danıştay kararları verilmeye başlandı.

Şu ana kadar verilen kararların tamamı mükellefler lehine!

Mükellef lehine verilen önceki kararlar

Değerli meslektaşım Ekonomim Gazetesi yazarı YMM Abdullah Tolu’nun yazılarından tespit ettiğim olumlu yargı kararları şunlar:

“Kefil olan şirket ile kefil olunan şirketin grup şirketleri olduğu, bu iki şirket arasında söz konusu banka akreditif ve kredilerine yönelik kefalet sözleşmesinin tesis edildiği, grup şirketlerin bu şekilde birbirlerine finansal destek sağlamalarının holdingleşmesinin yapısına uygun olduğu, kefil olan davacı şirketin sorumluluğunun diğer şirketin sözleşmenin icaplarına aykırı davrandığı durumlarda değerlendirilmesi gerektiği, bu nedenle ilişkili şirket tarafından imzalanan kredi sözleşmesine verilen kefalet dolayısıyla elde edilmesi gereken kazancın kayıt dışı bırakıldığından bahisle davacı şirket adına tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı” (Danıştay 3. Dairesi’nin 14.12.2023 tarihli ve E.2020/3206, K.2023/5558 sayılı Kararı).

“Davacı ile ilişkili şirketi arasında banka akreditif ve kredilerine yönelik kefalet sözleşmesi tesis edildiği, grup şirketlerin bu şekilde birbirlerine finansal destek sağlamalarının holdingleşmenin yapısına uygun olduğu, kefil olunan şirketin sözleşmenin icaplarına aykırı davrandığına ilişkin bir tespitinde olmadığı ve kefil olan davacının şirketin sorumluluğunun diğer şirketin sözleşmenin icaplarına aykırı davrandığı durumlarda değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, ilişkili şirket tarafından imzalanan kredi sözleşmesine verilen kefalet dolayısıyla transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımında bulunmak suretiyle komisyon geliri elde edildiğinden bahisle davacının cari yıl zararının azaltılmasında ve davacı adına özel usulsüzlük cezası kesilmesinde uyarlık bulunmamaktadır.” (Danıştay 3. Dairesi’nin 10.12.2025 tarihli ve E.2023/9901, K.2025/5377 sayılı Kararı).

“Davacı şirket tarafından ilişkili şirketine verilen kefalet hizmetinin, KDV Kanunu’nun öngördüğü anlamda KDV’ye tabi bir hizmet olarak değerlendirilemeyeceği, davacının esas faaliyetinin kredi vermek ve finansman aracılık hizmeti yapmak suretiyle kazanç elde etmek olmadığı, kefil olması karşılığında da gelir elde ettiğine dair bir tespitinde bulunmadığı dikkate alındığında, davacının ilişkili olduğu şirketin kullandığı krediye kefil olmak suretiyle KDV’ye tabi finansman hizmeti sağlandığından bahsedilemez.” (Danıştay 3. Dairesi’nin 10.12.2025 tarihli ve E.2023/8831, K.2025/5378 sayılı Kararı).

Mükellef lehine kararlar verilmeye devam ediyor!

Tespit edebildiğim son karar olan bu konudaki Danıştay Üçüncü Dairesinin kararında, ilgili vergi mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesi kararının , karşılıksız kredi teminat ve ipotek hizmetleri vermek suretiyle ilişkili kişilere örtülü kazanç dağıtıldığına ilişkin hüküm fıkraları, aynı hukuksal nedenler ve gerekçelerle uygun bulunarak onanmıştır (Danıştay 3. Dairesi’nin 23/12/2025 tarihli ve E.2024/1179, K.2025/5819 sayılı Kararı).

Bu Kararın özetine yazının sonunda yer verilmiştir.

Bu konuya ilişkin Danıştay Üçüncü Dairesinin 23/12/2025 tarihli ve E.2024/1178, K.2025/5820; E.2024/1180, E.2024/1181, K.2025/5821; K.2025/5822 sayılı Kararları da aynı doğrultudadır.

Bu yazı için son sözlerim…

Danıştay Üçüncü Dairesinin bu konudaki kararları istikrar kazanmıştır. Danıştay Üçüncü Dairesi İstanbul bölgesinin temyiz taleplerini karara bağlayan Danıştay Vergi Dava Dairesidir. Yukarıda saydığım bunca karardan sonra Danıştay Üçüncü Dairesinin aksi yönde bir karar vermesi beklenmemelidir.

Bu nedenle Vergi Denetim Kurulu’nun söz konusu incelemeler konusunu yeniden değerlendirmesi isabetli olacaktır.

Danıştay’ın istikrar kazanmış bunca içtihadına rağmen bu incelemelere devam etmek ve tarhiyat yapmak, başta yargı organları olmak üzere vergi müfettişleri, vergi daireleri, vergi mükellefleri ve meslek mensuplarını (YMM ve SMMM’leri) boşuna uğraştırmak demektir.

“(Danıştay 3. Dairesi’nin 23/12/2025 tarihli ve E.2024/1179, K.2025/5819 sayılı Kararı)

YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istem: Davacı şirketin, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 5. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde yer alan şartları sağlamadığı hâlde taşınmaz satış kazancı istisnasından faydalandığı, karşılıksız kredi teminat ve ipotek hizmetleri vermek suretiyle ilişkili kişilere örtülü kazanç dağıttığı, acele kamulaştırma bedellerini gelir hesaplarına yansıtmadığı, finansal kiralamadan kaynaklanan kur farkı geliri, kur farkı gideri ve finansal kiralama faiz tutarlarını amortisman yoluyla itfa ettiği yolunda saptamalar içeren vergi tekniği raporu uyarınca 2018 yılından devreden zarar tutarının 0,00 TL olarak düzeltilmesi işleminin iptali ile ihtirazı kayıtla verilen 2021 yılının Nisan-Haziran dönemine ait geçici vergi beyannamesine istinaden yapılan tahakkukun kaldırılması ve tecil faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Eleştiri konusu yapılan taşınmazların, davacı şirketin iştiraki olan şirketlere satıldığı, davacı şirketin 2018 hesap döneminde satışı gerçekleştirilen taşınmazlar haricinde başka yıllarda da yine iştiraki olan şirketlere taşınmaz satışında bulunduğu ancak söz konusu satışların davacı şirketin iştiraki olan şirketlere yapılması, iştirakler haricinde üçüncü kişilere satış yapıldığına ilişkin olarak bir tespit bulunmaması karşısında söz konusu taşınmaz satım işlemlerinin ticari faaliyet kapsamında olmadığı dolayısıyla taşınmaz satış kazancı istisnasından yararlanamayacağından söz edilemeyeceği, davacı şirket tarafından iştiraki olan şirketlerinin kredi sözleşmelerine kefalet verdiği, esas faaliyet konusu kredi teminine aracılık etmek olan Esnaf Kefalet Kooperatifleri, Kredi Garanti Fonu gibi kuruluşların bu hizmeti bir bedel karşılığında vermelerinin doğal olmasına karşın davacı şirketin, iştirakine mutlaka bir bedel karşılığında kefil olması gerektiği kabulünün varsayıma dayandığı, kefil olunan kredilerin, krediyi kullanan iştirakler tarafından vadelerinde faizleriyle birlikte ödenmediği ve kefalet işlemleri nedeniyle davacı şirketin bir maliyet veya külfetle karşılaştığına dair de bir tespitin bulunmadığı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ilgili hükümlerinden kefalet sözleşmesinin bir kefalet hizmeti ya da garanti hizmeti değil, kefile def'i ileri sürme ve rücu hakkı da dahil bir takım haklar tanıyan bir sözleşme olduğu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 395. maddesinin 3. fıkrasında, şirketler topluluğuna dâhil şirketlerin birbirlerine kefil olabileceği ve garanti verebileceğine dair açık düzenleme bulunduğu ve kefalet işleminin iştirake örtülü kazanç dağıtımı sayılacağına dair bir düzenlemeye 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nda da yer verilmediği bu haliyle davacı şirketin iştiraki olan diğer firmalara kredi kullanması için kefil olması işleminin komisyon geliri hesaplanmasını gerektiren bir örtülü kazanç dağıtımı işlemi olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna ulaşıldığı, Kuzey Marmara Otoyolu (3. Boğaz Köprüsü dahil) Projesi kapsamında bazı taşınmazların Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından acele kamulaştırılması hakkında 20/03/2017 tarihli ve 2017/10039 sayılı Kararnamenin Eki olan kararın yürürlüğe girmesi ile davacı şirketin taşınmazlarının acele kamulaştırıldığı ve acele kamulaştırma bedeli ödemesi yapıldığının anlaşıldığı olayda, davacı şirket tarafından taşınmaz ticareti faaliyetinde bulunulmadığı kanaatine varıldığından söz konusu gelir için de taşınmaz satış kazancı istisnasından faydalanabileceğinin açık olduğu, öte yandan, taşınmazlara ilişkin finansal kiralama işleminden doğan finansman giderleri ve kur farklarının 2018 yılına kadar doğrudan gider kaydedilmeyip aktifleştirildiği, 2018 yılından itibaren ise doğrudan gider kaydedildiği, ilgili düzenlemeler uyarınca davacı şirketin söz konusu giderlere ilişkin seçimlik hakkının bulunduğu ve 2018 yılına kadar ve 2018 yılından itibaren bu seçimlik hakkın ayrı ayrı olarak kullanıldığı, 334 Seri Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nde yer alan seçimlik hakkın kullanılmasından sonra müteakip dönemlerde kullanılan bu hakkın değiştirilemeyeceği yönündeki düzenlemenin yasa ile öngörülmeyen bir sınırlamaya sebebiyet verdiği ve yasal düzenlemeler ile güvence altına alınan hususların genel tebliğ hükümleri ile sınırlandırılması veya mükelleflerin aleyhine olacak şekilde kapsamının daraltılmasının mümkün bulunmaması karşısında kur ve faiz ödemelerinin gider olarak kayıtlarına alınmasında engel bir durum bulunmadığı gerekçesiyle zarar azaltımı işlemi iptal edilmiş, dava konusu tahakkuk kaldırılmış ve ödenen tutarın tahsil tarihinden itibaren tecil faiziyle birlikte iadesine hükmedilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

……………………………………………………………………………………………………………..

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

……………………………………………………………………………………………………………..

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Temyiz istemine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının; dava konusu işlemin ve tahakkukun, acele kamulaştırmadan kaynaklanan kısmı haricindeki hüküm fıkraları aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur.”

İşçinin haklı bir nedene dayanmadan ve bildirim öneli tanımaksızın iş sözleşmesini feshi, istifa olarak değerlendirilmelidir. İstifa iradesinin karşı tarafa ulaşmasıyla birlikte iş ilişkisi sona erer.

Bozma sözleşmesi (ikale) yasalarımızda düzenlenmiş değildir. Sözleşme özgürlüğünün bir sonucu olarak daha önce kabul edilen bir hukuki ilişkinin, sözleşmenin taraflarınca sona erdirilmesi mümkündür. Sözleşmenin, doğal yollar dışında tarafların ortak iradesiyle sona erdirilmesi yönündeki işlem ikale olarak adlandırılır.

4857 sayılı İş Kanunu’nda (4857 sayılı Kanun) yer almasa da taraflardan birinin karşı tarafa ilettiği iş sözleşmesinin karşılıklı son bulmasına dair sözleşme yapılmasını içeren bir açıklama (icap), ardından diğer tarafın da bunu kabulü ile ikale kurulmuş olur.

İkalenin şekli, yapılması, kapsam ve geçerliliği 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (6098 sayılı Kanun) hükümlerine göre saptanacaktır. Buna karşılık iş sözleşmesinin ikale yoluyla sona erdirilmesi, iş hukukunu yakından ilgilendirdiği için ikalenin yorumunda iş sözleşmesinin yorumunda olduğu gibi, genel hükümlerin yanı sıra iş hukukundaki “işçi yararına yorum” ilkesi de göz önünde bulundurulacaktır.

6098 sayılı Kanun’un 23… . maddeleri arasında düzenlenmiş olan irade fesadı hâllerinin, ikale yönünden titizlikle ele alınması gerekir. Bir işçinin ikale yapma konusundaki icap veya kabulde bulunmasının ardından işveren feshi hâline özgü iş güvencesi hükümlerinden yararlanmak istemesi ve yasa gereği en çok bir ay içinde işe iade davası açmış olması hayatın olağan akışına uygun düşmez.

İş ilişkisi taraflardan her birinin bozucu yenilik doğuran bir beyanla sona erdirmeleri mümkün olduğu hâlde, bu yola gitmeyerek karşılıklı anlaşma yoluyla sona erdirmelerinin nedenleri üzerinde de durmak gerekir. İş ilişkisinin ikale yoluyla sona erdirildiğine dair örnekler mülga 1475 sayılı İş Kanunu ve öncesinde hemen hemen uygulamaya hiç yansımadığı hâlde, iş güvencesi hükümlerinin yürürlüğe girmesinin ardından özellikle 4857 sayılı Kanun sonrasında giderek yaygın bir hâl almıştır. Bu noktada, işveren feshinin karşılıklı anlaşma yoluyla fesih gibi gösterilmesi suretiyle iş güvencesi hükümlerinin bertaraf edilmesi şüphesi ortaya çıkmaktadır.

İkale yoluyla iş sözleşmesi sona eren işçi; iş güvencesinden yoksun kaldığı gibi, kural olarak feshe bağlı haklar olan ihbar ve kıdem tazminatlarına da hak kazanamayacaktır. Bu itibarla irade fesadı denetimi dışında, tarafların ikale yapması konusunda makul yararının olup olmadığının da irdelenmesi gerekir. Makul yarar ölçütü, ikale yapma konusundaki icabın işçiden gelmesi ile işverenden gelmesi ve somut olayın özellikleri dikkate alınarak ele alınmaktadır. Buna göre ikale icabı işverenden gelmişse kanuni tazminatlarına ilaveten işçiye ek bir menfaatin sağlanması (makul yarar) gerekir. Aksi hâlde iş sözleşmesinin ikale ile sona erdirildiğinden söz edilemez. Buna karşılık ikale icabı işçiden gelmişse işçiye ihbar ve kıdem tazminatının ödenip ödenmemesi tarafların anlaşmasına bağlıdır.

Yukarıda yapılan açıklamalara göre somut uyuşmazlık incelendiğinde; davacı tarafça feshin işveren tarafından yapıldığı ve haklı nedene dayanmadığı, davalı tarafça ise davacının 17.02.2020 tarihinde atölyeye turbo arızası nedeniyle gelen, garantisi olmayan araca garanti kapsamında aynı marka başka bir araç üzerinden garanti işlemi yaparak turbonun bu araca takıldığı, bu nedenle Şirketi 13.730,00 TL+ KDV maddi zarara uğrattığı iddiası ile 21.02.2020 tarihinde davacıdan yazılı savunma istendiği, davacının aynı tarihli yazılı savunmasında özetle; bahsi geçen olayın doğru olduğunu, ancak şahsına ve çevresine maddi ve manevi kazanç sağlamadığını, Şirketi maddi zarara uğratmak niyetinde olmadığını, müşteri memnuniyeti için yaptığını belirttiği, savunması alındıktan sonra ise 25.02.2020 tarihinde istifa ettiği savunulmuştur. Davacı, 25.02.2020 tarihli el yazısı ile hazırladığı istifa dilekçesinde 25.02.2020 tarihi itibarıyla yasal haklarını alarak istifa etmek istediğini belirterek işten ayrılmıştır. Bölge Adliye Mahkemesinin 24.11.2024 tarihli kaldırma kararında da belirtildiği üzere, bu dilekçenin baskı ile alındığı ispatlanmış değildir. Her ne kadar Bölge Adliye Mahkemesince davacı tarafça yasal haklarını saklı tutarak ayrılma talebinin işverene ikale için yapılmış bir icap olduğu gerekçesiyle kıdem ve ihbar tazminatının hüküm altına alınması gerektiği kabul edilmiş ise de davacının eylemi ve savunması ile tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; istifa dilekçesindeki ifadenin sonuca etkisinin bulunmadığı, davacının işyerinden haklı nedeni olmaksızın istifa ederek ayrıldığı anlaşılmakla kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin reddi gerekli iken yazılı gerekçe ile hüküm altına alınması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir”[1].

Sonuç olarak, sözleşmenin, doğal yollar dışında tarafların ortak iradesiyle sona erdirilmesi yönündeki işlem ikale olarak adlandırılır. 4857 sayılı İş Kanunu’nda yer almasa da taraflardan birinin karşı tarafa ilettiği iş sözleşmesinin karşılıklı son bulmasına dair sözleşme yapılmasını içeren bir açıklama (icap), ardından diğer tarafın da bunu kabulü ile ikale kurulmuş olur. İşçinin ihbar ve kıdem tazminatının ödenmesi şartıyla işten ayrılma talebi işverence kabul görmediği sürece bu durum ikale değil, istifa olarak değerlendirilmelidir. Çünkü iş sözleşmesi karşılıklı anlaşma ile sona erdirilmediği durumda işçiden gelen tek taraflı icap ikale değil, istifa sayılır.

[1] Y9.HD.20.01.2026 tarihli 2025/6890 E, 2026/406 K. Legalbank

www.incirogludanimanlik.com sayfasında yayımlanan blog yazıları, hakemli makale formatında olmayıp bilgi verme amaçlıdır. Kesinlikle hukuki mütalaa ya da tavsiye niteliğinde değildir.

Lütfi İNCİROĞLU

1- SORUN: Bütçenin cezalar kalemindeki olağanüstü artışa rağmen tahsilat oranı yerlerde… Hüseyin Gökçe’nin haberi: 642,8 milyar liralık tahakkuka karşılık tahsilat 9,4 milyar lirada kalmış. Cezaların tamamı tahsil edilmiş olsaydı, bütçe ilk çeyrekte 420 milyar açık yerine 200 milyar fazla verecekti.

2- ETKİSİ: Bütçenin denkliği için cezalara umut bağlamak zaten başlı başına sıkıntı iken vergi gelirlerindeki düşüş, kamunun borçlanma ihtiyacını artırıyor. Banknot matbaası daha fazla mesai yapıyor, faizler baskılanıyor, enflasyon indirilemiyor, yeni vergi çeşitleri ve alanları ihdas ediliyor.

TOPLADIĞIN VERGİYİ NEREYE HARCADIĞIN DA MUAMMA

3- ÖNERİ: Vergi salmak işin kolayı… Vergilendirilmiş kazanç kutsaldır. Vergi daireleri kapısında bu yazıyor. Ancak gerçekte olan şudur: Saldığın vergiyi toplayabilirsen başarıdır. Vergi reformu diye oran artırmak ve yeni vergi ihdas etmek yerine, vergi idaresi reformu yapmalı, açığı ceza ile kapamamalı.

4- YÖNTEM: Az kazanandan az, çok kazanandan çok vergi alma düsturu hayata geçirilmeli. Bunun için yandaşın vergi borcunu silmek yerine çok kazananı da vergilendirmeli. İkide bir vergi affı getirilmemeli. Paranın izini sürebilen Maliye, gelirden ziyade gidere bakıp vergiyi online salabilmeli.

İKİ SORU İKİ CEVAP / Tahakkuk & Tahsile dair…

Tahsilat neden düşük?

Oranlar yüksek, oto, akaryakıt, KDV, ÖTV derken her bir yanımız vergi ile kuşatılmış durumda. Kazanmadığımız paradan dahi vergi almaya kalkarsan saldığın vergiyi toplamakta zorlanırsın.

Peki, tahakkuk adil mi?

Değil. Çok kazanandan az, az kazanandan çok vergi almaya kalkarsan vergi adaletini sağlayamazsın. Radara yapay zekâ koyup, yollarda sürücüleri pusularsan saldığın vergi kâğıt üstünde kalıverir

NOT/BEN DE VERGİ KAÇIRMAK İSTİYORUM

Ben bir çalışanım. Asgari ücretli, memur, işçi, emekli gibi… Benim gelirimden vergiyi peşin kesiyor, kalanını veriyorlar. Bu yüzden benim tahsilat&tahakkuk oranım %100. Ben de tıpkı yandaş, candaş ve imtiyazlılar gibi vergi kaçırmak istiyorum. Bana da vergisiz para verilsin, ben daha sonra belki öderim.

TAHAKKUK&TAHSİL LÛGATI

Tahakkuk: Vergi borcunun hesaplanıp, vergi idaresi tarafından gerçekleşme ile kesinleşmesi

Tahsil: Hesaplanın kesinleşmiş vergi bocunun, mükellef tarafından kanuna uygun ödenmesi

Kümesteki kazlar: Benim gibi bordro ile maliyeye yakalanmış, sürekli yolunan vergi mahkumları

Dışarıdaki tilkiler: Yandaş, candaş, maliyede kaydı olmayan, vergisi silinen, vergiden azadeler

Şeref OĞUZ-Ekonomim

Kart sayıları

Türkiye'de Mart 2026’da kredi kartı sayısı 146,2 milyon, banka kartı sayısı 214,7 milyon ve ön ödemeli kart sayısı 97,9 milyon adet oldu.

2025 yılının mart ayı ile kıyaslandığında kredi kartı adedinde yüzde 11’lik, banka kartı adedinde yüzde 8’lik artış, ön ödemeli kart adedinde ise yüzde 13’lük düşüş yaşandı. Toplam kart sayısı ise 458,8 milyon adede ulaşarak geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4 artış gösterdi.

Karttan ödenen tutarlar yarı yarıya arttı

Kredi kartları, banka kartları ve ön ödemeli kartlar ile mart ayında yapılan toplam ödeme tutarı bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 49 artarak 2.608,3 milyar TL oldu. Kartlı ödemelerin 2.218,8 milyar TL’si kredi kartları ile yapılırken 380,9 milyar TL’sinde banka kartları, 8,6 milyar TL’sinde ise ön ödemeli kartlar kullanıldı.

Kredi kartı ile yapılan ödemelerde önceki yılın aynı dönemine göre büyüme oranı yüzde 50, banka kartı ile yapılan ödemelerde yüzde 60 olurken ön ödemeli kartlar ile yapılan ödemelerde ise bu oran yüzde -76 oldu.

Banka kartları daha çok kullanıldı

Kredi kartları, banka kartları ve ön ödemeli kartlar ile mart ayında yapılan toplam ödeme adedi bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 10 artarak 1,8 milyar adet oldu.

Kartlı ödemelerin 1.021,3 milyon adedi kredi kartları ile yapılırken 697,6 milyon adedinde banka kartları, 34,7 milyon adedinde ise ön ödemeli kartlar kullanıldı.

Kredi kartları ile yapılan ödeme adetlerinde büyüme oranı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12, banka kartları ile yapılan ödeme adetlerinde yüzde 26 olurken ön ödemeli kartlar ile yapılan ödeme adetlerinde ise bu oran yüzde -73 oldu.

Kartlı 3 ödemeden biri internette yapıldı

İnternetten kartlı ödemeler, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 53 artarak 791,4 milyar TL’ye yükseldi. İnternetten yapılan kartlı ödemelerin toplam içindeki payı ise yüzde 31 oldu.

İnternetten kartlı ödeme adedi, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 11 artarak 257,2 milyon adede yükseldi. İnternetten yapılan kartlı ödemelerin toplam içindeki payı ise yüzde 15’tir.

Temassız ödemelerde artış sürüyor

Kartlarla yapılan temassız ödeme adedi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 10 artarak 1.153,2 milyon adet oldu. Temassız ödeme tutarı ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 50 artarak 849,8 milyar TL oldu. Mart ayında mağaza içi yapılan her 5 kartlı ödemeden 4’ü temassız gerçekleşti.

Ekonomim

Parça bilen değil, bütünü kurgulayabilen danışman

Uzun yıllar boyunca danışmanlık dün­yası uzmanlık derinliği üzerinden şe­killendi. Strateji danışmanı stratejiye, operasyon danışmanı sürece, teknolo­ji danışmanı sisteme, finans danışmanı rakamlara baktı. Bunların hepsi kıymet­li. Ancak patronun önündeki problem ar­tık bu kadar ayrışmış değil. “Yeni büyüme alanım ne olsun?” sorusunun cevabı yal­nızca stratejide değil. Şu sorular da ma­sada: Bu büyüme hangi iş modeliyle para kazanacak? Hangi kabiliyetlerle yürütüle­cek? Mevcut organizasyon bunu taşıyacak mı? Başarı neyle ölçülecek? Yapay zekâ bu resmin neresine oturacak?

Bu nedenle patronların ihtiyaç duydu­ğu danışman, tek bir alanın uzmanı olma­malı. Strateji, iş modeli, kabiliyet modeli, operasyon modeli ve performans modeli­ni birlikte okuyabilmeli. Daha da önem­lisi, bu beş unsuru şirketin gerçeklerine göre hizalayabilmeli. Yeni dönemin da­nışmanı, moda kavram anlatan değil, ku­rumsal bütünlük kuran kişidir.

Beş unsurda yetkinlik neden kritik?

Strateji yönü belirler. İş modeli değerin nasıl üretileceğini ve nasıl gelir yaratıla­cağını tarif eder. Kabiliyet modeli, bunu mümkün kılacak insan, bilgi, teknoloji ve yönetim becerilerini tanımlar. Operasyon modeli, işin günlük hayatta hangi süreç­lerle ve hangi karar akışıyla işleyeceğini gösterir. Performans modeli ise tüm yapı­nın hangi sonuçlarla izleneceğini belirler.

Şirketlerde sorun çoğu zaman bu unsur­ların yokluğundan değil, uyumsuzluğun­dan doğar. Strateji başka yere bakar, büt­çe başka şeyi ödüllendirir. İş modeli hız ister, operasyon modeli yavaşlatır. Yapay zekâ yatırımı yapılır ama kabiliyet modeli buna hazır değildir. İşte bu noktada danış­manlık, sunum üretmekten çıkar; şirket mimarisi kurma işine dönüşür.

Stratejik rezonans + yapay zekâ dönemi

Patronların aradığı yeni profil, yalnız­ca yapay zekâ araçlarını bilen danışman değildir. Asıl ihtiyaç, yapay zekâyı strate­jik rezonansın içine yerleştirebilen danış­mandır. Çünkü yapay zekâ tek başına çö­züm değildir; doğru kurulduğunda kuvvet çarpanıdır. Stratejiyle birleşirse büyüme­yi hızlandırır. İş modeliyle birleşirse yeni gelir alanları açar. Kabiliyetlerle destekle­nirse verimlilik üretir. Operasyon modeli­ne oturursa ölçeklenir. Performans siste­miyle takip edilirse değere dönüşür.

Bu yüzden yeni nesil danışman; beş un­surun her birinde tecrübeli, dijital dönü­şüm ve yapay zekâ konusunda bilgili, yö­netim kuruluna konuşabilecek olgunluk­ta olmalıdır. Böyle isimlerin sayısı çok az. Ama yarın en çok aranan danışmanlar bunlar olacak.

Patronlara açık çağrı

Patronlar bu profildeki danışmanla­rı geçici proje kaynağı gibi görmemeli. Onları uzun vadeli dönüşüm ortağı ola­rak şirket içinde tutmalı. Kritik dönüşüm programlarında etkin rol vermeli. Hatta mümkünse yönetim kuruluna dönüşüm­cü üye (transformative board member) olarak dahil etmelidir. Çünkü önümüzde­ki dönemde rekabet, sadece ürünle, ser­mayeyle ya da satış gücüyle değil; şirket içindeki uyumu kurabilme kapasitesiyle belirlenecek.

Kazanan şirketler, stratejik rezonansı sağlayanlar olacak. Onlara en büyük kat­kıyı da stratejik rezonans ile yapay zekâyı birlikte okuyabilen danışmanlar verecek.

Dr. Bertan Kaya-Dünya

İsviçre'nin şubat ayında toplam ihracat 104.835 kilogram, geçen yılın mart ayında ise 154.433 kilogram olarak kaydedilmişti.

Diğer ülkelere yapılan altın ihracatı

İngiltere'ye yapılan sevkiyatlar aralık ayından bu yana en yüksek seviyeye çıkarak 57.615 kilogram oldu. Şubat ayında 19.777 kilogram olan ihracat, geçen yıl martta 5.032 kilogram seviyesindeydi.

Çin'e yapılan teslimatlar ise yüzde 18 artışla 37.700 kilograma yükseldi. Şubat ayında 31.900 kilogram, geçen yıl martta ise 10.001 kilogram olarak gerçekleşmişti.

Hindistan'a yapılan sevkiyatlar ise zayıf yerel talep nedeniyle 3.075 kilograma gerileyerek şubat ayındaki 11.605 kilogramın ve geçen yıl marttaki 4.477 kilogramın altında kaldı.

Diğer önemli pazarlar arasında Hong Kong'a 7.280 kilogram (şubat 5.677, geçen yıl mart 1.282), Suudi Arabistan'a 4.644 kilogram (şubat 4.504, geçen yıl mart 3.207) ve ABD'ye 1.645 kilogram (Şubat 460, geçen yıl mart 107.323) teslimat yapıldı.

Ekonomim

Pay piyasasında, bugünkü işlemlerin takası 24 Nisan Cuma günü, yarınki işlemlerin takası 27 Nisan Pazartesi günü gerçekleşecek.

Borsada, 23 Nisan Perşembe günü işlem yapılmayacak.

Öte yandan Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda da (VİOP) endeks ve pay vadeli kontratlarda 23 Nisan 2026 tarihinde takas ve fiziki teslimat işlemleri gerçekleştirilmeyecek.

Ekonomim

DMM, iddialara kaynak gösterilen "Alışveriş Merkezleri ve Yöneticileri Başkanlığı" adında resmi bir kurum ya da üst kurulun mevcut olmadığını bildirdi. Ticaret Bakanlığı kayıtlarında da AVM girişlerinin ücretli hale getirilmesine yönelik herhangi bir çalışma, bildirim veya düzenlemenin bulunmadığı ifade edildi.

Alışveriş Merkezleri ve Yatırımcıları Derneği (AYD) de konuya ilişkin bir açıklama yaparak sektör paydaşlarının böyle bir kararının olmadığını ve söz konusu iddiaların asılsız olduğunu belirtti.

Ekonomim

Johanna Chua'nın da aralarında bulunduğu Citi ekonomistleri, yayımladıkları raporda jeopolitik gelişmelerin Türk Lirası üzerinde baskı oluşturduğunu belirtti. Raporda, enflasyon görünümüne ilişkin risklerin devam ettiğine dikkat çekildi.

Faiz artışı sinyali

Ekonomistler, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) mevcut politikalarını desteklemek amacıyla ek adımlar atabileceğini ifade etti.

Raporda, "Enflasyonun daha uzun süre yüksek kalma riski göz önüne alındığında, daha hızlı bir değer kaybıyla birlikte güvenilirliği pekiştirmek için tamamlayıcı bir faiz artışına ihtiyaç duyabileceklerini düşünüyoruz" değerlendirmesine yer verildi.

Politika çerçevesinde sınırlı değişim beklentisi

Citi'ye göre, yetkililer Türk Lirası'nın turizm ve ihracat üzerinde belirgin bir rekabet dezavantajı oluşturmadığını düşünüyor. Bu nedenle mevcut politika yaklaşımında köklü bir değişiklik beklenmiyor.

Raporda ayrıca, "Orta Doğu'daki çatışmanın hafiflediğine işaret eden son haberler de daha ölçülü bir adım atılmasını destekliyor" ifadesi kullanıldı.

Gözler enflasyon tahmininde

Banka, çatışmanın seyrine ilişkin daha net bir tablo ortaya çıkmasıyla birlikte TCMB'nin Mayıs ayında enflasyon tahminini güncelleyebileceğini öngördü.

Dünya

Küle, soruşturma ve sektör araştırmaları anlamında bu yıla da hızlı başladıklarına işaret ederek, "Özellikle tarım sektöründe tohum, fide konusunda ciddi soruşturmalarımız var. Bu soruşturmalardan devam edenler var, uzlaşmayla sona erdirdiklerimiz var. Ancak şunu gördük ki özellikle tohum ve fide alanında rekabet hukuku bilinci çok yerleşmemiş. Çok fazla ihlalle karşılaştık. Ancak sektör adapte oluyor. Teşebbüslerin bir daha bu konuda ihlaller olmaması için aldıkları önlemler bizi mutlu ediyor. Yaklaşık 190 milyon liraya yakın ceza söz konusu oldu." diye konuştu.

Süt sektörüne soruşturma açıklaması

Süt ve süt karşılığı yem alanlarına yönelik de soruşturmaları olduğunu anımsatan Küle, süt üreticilerinin birtakım sıkıntıları olduğunu, bu sıkıntılarla ilgili yaptıkları çalışmalarda hem çiğ süt alımı hem de çiğ süt karşılığı yem konusunda iki ayrı soruşturma açtıklarını ifade etti.

Küle, bu soruşturmada uzlaşma başvurularını kabul etmediklerine dikkati çekerek, "Bunun nedeni, soruşturmayı bitirirken, nihai kararımızı alırken, süt üreticisini koruyucu, süt sanayinde de rekabetçi, adil, şeffaf bir piyasa için düzenleme çalışmalarımız var. Düzenleme çalışmalarımızla ilgili uzmanlarımız 7 gün 24 saat çalışıyor. Bu konuda nihai kararda açıklayacağımız yükümlülüklerle birlikte hem çiğ süt tarafında hem de yem karşılığı süt alımlarında rekabetçi, şeffaf ve daha düzenli bir piyasanın oluşacağını düşünüyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

İş gücü ve özel okullar soruşturmaları genişliyor

Bankacılık ve sigortacılık sektöründeki soruşturmaların devam ettiğini aktaran Küle, bu soruşturmada iş gücü mobilizasyonunun engellenmesine yönelik çok sayıda ihlalle karşılaştıklarını anlattı.

Küle, yaklaşık 5 yıldır çok sayıda iş gücü dosyası yürüttüklerini dile getiren, "İş gücü mobilizasyonunun engellenmesi, bizim için asla kabul edilemez bir şey. Bu, gelişimin önünde de bir engel. Gelir dağılımını da son derece bozan ve yurt dışına beyin göçünü tetikleyen bir unsur." ifadesini kullandı.

Eğitim ile yemek ve kırtasiye gibi yan hizmetleri fiyatları nedeniyle açtıkları soruşturmayı anımsatan Küle, "Özel okullar alanında da 19 teşebbüse soruşturma başlattık. Ancak sayının artacağını düşünüyorum. Her birimizin çocukları özel okullara gidiyor. Özel okullara ilişkin çok fazla şikayet geliyor bize. Bu şikayetler bizim soruşturma açmamıza neden oldu. Bu konuda çok sayıda şikayet vardı. Tahmin ediyorum ki özel okullar soruşturması ciddi anlamda artan sayıyla devam edecek." dedi.

"Dijital platformlarda soruşturmalar hız kazandı"

Küle, dijital platformlarla ilgili çalışmalarının hızla devam ettiğini kaydederek, "Apple, Google, Yemek Sepeti, Sahibinden gibi soruşturmalarımız oldu, devam edenler var. Alternatif ödeme sistemlerinin kısıtlanmasıyla çok karşılaşıyoruz burada. Bununla ilgili incelemelerimiz, soruşturmamız devam ediyor. Veri gücünün kullanımının rekabeti kısıtlayıcı etkisiyle çok karşılaşıyoruz." diye konuştu.

Sektör incelemelerinin, piyasaları bütüncül şekilde analiz etmelerini sağladığını belirten Küle, bunların, olası rekabet sorunlarının ortaya çıkmadan tespiti için son derece önemli olduğunu söyledi.

Küle, birkaç alandaki sektör incelemesinin sürdüğünü dile getirerek, hızlı tüketim mallarında el terminallerinin kullanımını incelediklerini ve bu çalışmanın bitmek üzere olduğunu anlattı.

İlaç sektörüyle ilgili iki yılı aşkın süredir devam ettirdikleri bir inceleme olduğunu bildiren Küle, "Bu sektör incelemesinde hem ilaç sanayisini, hem Sağlık ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik bakanlıklarını ilgilendiren önemli bulgular elde ettik. Bunun belki eylülde çalıştayını yapacağız ve bu konuyu kamuoyuyla paylaşacağız." diye konuştu.

Küle, ayrıca konteyner taşımacılığı ve liman işletmeciliği hizmetlerinde sektör incelemelerinin devam ettiğini ifade etti.

"Dijital mecralara ilişkin net politika belirleme aşamasındayız"

Dünyada rekabet otoritelerinin dijital mecrada, çok karmaşık ve boyutlu sorunla karşı karşıya olduğunu belirten Küle, her dosyada ve vakada yeni şeyler öğrendiklerini anlattı.

Küle, rekabet otoritelerinin dikkatsiz ve katı davranması halinde yeniliklerin önünde set olabileceğini dile getirerek, "Hem yeniliklere karşı gelmemek, yenilikleri engellememek için çaba sarf ediyoruz hem de burada dijital platformların pazarda hakim durumlarını kötüye kullanarak pazarı rakiplere kapatmalarının, mevcut pazardaki rakiplerini dışlamalarının önüne geçmek istiyoruz." ifadesini kullandı.

Bu sektörde verinin önemine işaret eden Küle, "Bu alanda hem sektör incelemelerimiz var hem soruşturmalar var. Mesela Google'da 9'uncu soruşturmamız devam ediyor. Apple ile ilgili şu anda devam eden iki soruşturmamız var, bir telefon fiziki pazarında, bir de Apple'ın uygulama alanında devam eden soruşturmamız var. Bir de henüz yeni aldığımız bir karar var. Dijital Çağda Rekabet Politikaları adı altında bir sektör incelemesi başlattık. Aslında net bir politika belirleme aşamasındayız. Bununla ilgili de yakın tarihte çalıştay yapacağız. Bütün paydaşları oraya davet edeceğiz, herkesin görüşünü, düşüncelerini almak istiyoruz. Üzerinde yoğun şekilde çalışacağız." değerlendirmesinde bulundu.

"Yapay zeka ile 550 sektörü aynı anda inceleyebiliyoruz"

Küle, yapay zekanın, kurumsal kapasitelerini artıran stratejik ve önemli bir araç olduğunu, bu teknolojiyi çok yönlü kullandıklarını belirtti.

Yapay zekayı inceleme ve denetim sürecinde kullandıklarını bildiren Küle, şu bilgileri paylaştı:

"Yapay zekayla daha önce çok uzun vakit alacağını bildiğimiz çalışmalarımızı ve analizlerimizi daha kolay ve daha kısa sürede yapmaya başladık. Ayrıca, adli bilişim ve veri analizinde kullanıyoruz. Yerinde incelemelerde teknolojiyi son derece iyi kullanan bir kurumuz. Adli bilişim ve denetimin veri analizi sürecinde yapay zekayı olabildiğince zorlayarak, kapasitemizi olabildiğince zorlayarak kullanıyoruz. Bir de eğitim ve kurumsal kapasite geliştirirken yapay zekadan çok yararlanıyoruz. Yapay zeka ile risk tespiti algoritmaları oluşturuyoruz. Daha önce konvansiyonel yöntemlerle yapılması çok zor olan şeyleri yapmaya başladık. Örneğin 550 sektörü aynı anda inceleyebiliyoruz, aynı anda mercek altına alabiliyoruz."

Küle, Kamu İhale Kurumu ile yaptıkları protokol çerçevesinde kamu ihale verilerini alabildiklerine işaret ederek, "Burada algoritmik danışıklılık projemiz var. Kamu ihalelerinde danışıklı tekliflerin tespitini, her ihale için kartel riski skorunu belirleyebiliyoruz. Bu bizim için artık çok kolay. Kamu ihalelerinde teklif dağılımları, firma davranışları, fiyat örüntüleri ve ihale dinamiklerini bütün bu değişkenleri birlikte analiz edebiliyoruz. Yapay zeka bu konuda bize çok önemli katkılar sundu." dedi.

Kurumun Türkiye'de diğer ülkelerin rekabet otoritelerine göre çok iyi yerde olduğunu belirten Küle, şunları kaydetti:

"Bizi çok fazla soruşturmada görüyor vatandaşlarımız. Türkiye'de sürdürülebilir büyümeyi sağlamak için pazarda rekabetçi şartların mutlaka olması lazım, bütün amacımız bu. Bu da yetmez, Türkiye'nin kalkınması gerekiyor. Şu andaki durumundan çok daha ötede bir kalkınmışlık düzeyine ihtiyacımız var. Bunun için de rekabet olmazsa olmaz. Bütün çalışmalarımız daha iyi, daha kalkınmış bir Türkiye için."

AA

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası verilerinden Matriks Haber tarafından yapılan hesaplamaya göre, 10 Nisan haftasında 170,9 milyar dolar seviyesinde bulunan rezervler, 17 Nisan haftasında yaklaşık 174,3 milyar dolara yükseldi.

3,5 milyar milyar dolarlık artış

Böylece rezervlerde haftalık bazda yaklaşık 3,5 milyar dolarlık artış kaydedildi.

Öte yandan, rezervler 30 Ocak 2026 tarihinde 218,2 milyar dolar ile tarihi zirvesini görmüştü.

TCMB’nin resmi rezerv verilerini ise perşembe günü saat 14.30’da açıklaması bekleniyor.

Dünya

Eski İstanbul Peraken­deci Kasaplar Esnaf Oda­sı Başkanı Aydın Tüfekci, şu anda genel bir durgun­luğun yaşandığını belir­terek, “Özellikle özel ürün (lüks) antrikot, bonfile gi­bi tür ürünlerde durgun­luk biraz daha fazla hisse­diliyor. Bu yıl savaş başla­dıktan sonra genel olarak yüzde 30’a yakın bir iş kay­bı oldu. Ama özel ürün gru­bunda tüketim yüzde 50’ye yakın azaldı” dedi.

Dana karkas geçtiğimiz hafta 20 lira zamlandı

Kırmızı et fiyatlarına da değinen Tüfekçi, fiyatların az da olsa gerilediğini, an­cak geçen hafta dana kar­kasın kilogram fiyatına 20 lira zam yapıldığını aktardı. Kuzu karkas fiyatlarında da 30 lira artış yaşandığını bil­diren Tüfekçi, “Şu anda ku­zu karkasın kilogram fiyat­ları kıvırcık kuzunun 730 lira ile 740 lira civarında bulu­nuyor. Dana karkasın kilog­ramı ise 630 lira seviyesine yer alıyor” diye konuştu.

Perakende satışları durma noktasına geldi

Piyasada normalde kara­borsa olan antrikot, bonfile, kontrfile, kuzu pirzola, ka­fes kuzu pirzola gibi ürün­lerin birikmeye başladığını ve ellerinde kaldığını ifade eden kasap Fatih Tavukçu, normal dönemde söz ko­nusu ürünleri restoranla­ra yok çekerek sattıklarına iletti. Kırmızı ette bu lüks ürünlerin sınırlı sayıda çıktı­ğına dikkat çeken Tavukçu, hangi restoranın ödeme ko­şulları iyi ise ellerindeki ürü­nü o restorana ayırdıkları­nı kaydetti. “Şu an ise han­gi restoran isterse hemen yollamaya çalışıyoruz” di­yen Tavukçu, “Çünkü talep yok ve perakende satışla­rı da çok zayıf. Perakende­de Ramazan ayında iyi kö­tü bir iş olmuştu. Ancak şu an herkes alımlarını durdur­ma noktasına geldi. İkin­ci sebep ise savaş ortamı turizmi etkiledi ve bu yüz­den oteller ürün çekmiyor. Bu düşüşte otellerin ürün çekmemesi de çok bir bü­yük faktör olarak öne çıktı” açıklamasında bulundu.

“Durgunluk ilk kez bu kadar zirve yaptı”

Nisan ayından bu yana birkaç kasap arkadaşın ri­casıyla antrikot ve bonfile gibi ürün grubundan alım yaptığını aktaran Tavukçu, difrizi doldurduğunu, ar­tık kendisinde de birikme­ye başladığı için alımı kes­tiğini duyurdu. Piyasada herkesin birbirine ürün ver­meye çalıştığının bilgisini veren Tavukçu, “Daha önce piyasada böyle bir durgun­luğu 6 Şubat depremlerin­den sonra 2023 yılında ya­şamıştık ve insanlar alımı durdurmuştu. Yeme içme sektörü ve eğlence sektö­rünün o dönemde durma­sıyla 40 günlük bir süre gi­bi bunu yaşamıştık. Kimse dışarı çıkmadı. O zaman bu kadar olmasa da lüks grup­ta buna yakın bir durgunluk yaşandı. Ancak bu dönem­de ilk defa bu kadar zirve yaptı” dedi.

Mehmet H. Gülel-Dünya

Bütçenin vergi cezaları kaleminde Mart sonu itibarıyla 1 trilyon 95 milyar liralık tahakkuka karşılık, tahsilat sadece 67 milyar lirada kaldı. Bunun oransal karşılığı ise yüzde 6.2 olarak duyuruldu.

Aynı dönemde diğer vergi cezaları kaleminde ise 624.8 milyar liralık tahakkuka karşılık, tahsilat 9.4 milyar lirada yani yüzde 1.5’ta kaldı. Bir başka ifade ile eğer sadece vergi cezaları kaleminde ödeme oranı yüksek olsaydı bile ilk çeyrekte bütçe 420 milyar lira açık yerine 200 milyar lira fazla verecekti.

Geçmiş yıllardan yapılan devirle 1 trilyon lirayı aştı

Geçmiş yıllardan devreden cezalarla birlikte kümülatif ceza tahakkuku Mart ayı sonu itibarıyla 1 trilyon 95 milyar liraya ulaştı. Geçen yıl Aralık ayını para cezası kalemi 1 trilyon 203 milyar lira, trafik cezası kalemi 111 milyar 249 milyar lira ile kapattı. Bu yıl Ocak ayına ise para cezası 800 milyar lira, trafik cezaları 49 milyar 362 milyon lira ile başladı. Şubat’ta para cezası 249 milyar lira artarak 1 trilyon 49 milyar liraya, trafik cezası 6.6 milyar lira artarak 55 milyar 978 milyon liraya çıktı. Mart sonunda ise para cezası kalemi 46 milyar liralık artışla 1 trilyon 95 milyar liraya çıktı. Trafik cezalarının artırıldığı ilk ay olan bu dönemde, kesilen trafik cezası önceki ayın neredeyse iki katına ulaştı ve 11 milyar liralık trafik para cezası kesildi. Kümülatif trafik cezası tutarı Mart sonu itibarıyla 66 milyar liraya ulaştı.

Trafik cezalarında tahsilat oranı yüzde 28.6’da kaldı

Her ne kadar kamu kurumları yüksek miktarda ceza kesse de vatandaşın ödeme kabiliyeti sınırlı kaldı. Genel para cezaları kaleminde Ocak ayında yüzde 2.1’de kalan tahsilat oranı, Şubat’ta yüzde 4.1’e, Mart sonu itibarıyla ise ancak yüzde 6.2’ye çıkabildi. Genel para cezalarının alt kalemlerinden birisini oluşturan trafik cezaları kalemindeki seyir genel cezalara göre daha iyi gerçekleşti. Ocak’ta yüzde 11.9 olan tahsilat oranı, Şubat’ta yüzde 20.9’a, Mart’ta ise yüzde 28.6’ya yükseldi.

Diğer vergi cezaları 624 milyar 889 milyon lira

Maliye’nin yapay zeka destekli denetimleri vergi cezaları kaleminde de hatırı sayılı artışlar yaşanmasına yol açtı. 2025 yılı sonunda 597 milyar lira olan diğer vergi cezaları kalemi, bu yıl Ocak sonunda 586 milyar liraya geriledi. Şubat’ta 17 milyar lira artarak 603 milyar liraya çıkan diğer vergi cezaları tutarı, Mart sonunda ise 21 milyar lira daha artarak 624 milyar 889 milyon liraya ulaştı. Bu kalemde Ocak’ta sadece yüzde 0.6 olan tahsilat oranı, Şubat’ta yüzde 1.1, Mart’ta ise sadece yüzde 1.1’de kaldı.

Hata düzeltildi, açık aynı gün 110 milyar azaldı

Mart ayı bütçe sonuçlarını geçtiğimiz hafta açıklayan Hazine ve Maliye Bakanlığı 2026 Yılı Genel Bütçe Denge Tablosu’nda sabah saatlerinde hatalı olarak açıkladığı veriyi öğleden sonra değiştirdi. Bu değişiklikle birlikte sabah 530.7 milyar lira olan üç aylık bütçe açığı, akşam 110 milyar liralık azalışla 420 milyar liraya geriledi. Mart ayı açığı 234 milyar liradan 224 milyar liraya gerilerken, Şubat’ta 71 milyar lira olarak yer alan açık, yerini 24 milyar lira fazlaya bıraktı. Ocak ayı verisinde yer alan 224 milyar liralık açık ise 214 milyar liraya indi.

Tapu harcında yüzde 78 artış

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın konut satışlarını sıkı takibe almasıyla birlikte, evlerin gerçek değerlerine daha yakın gösterilmesi, kamunun tapu harcı gelirlerini de önemli ölçüde artırdı. 2026 yılı ilk çeyreğinde tapu harcından elde edilen gelir geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 78 gibi yüksek oranlı artış göstererek 31 milyar liradan 55 milyar liraya çıktı. Üstelik bu artış, ilk çeyrek sonunda konut satışı 115 binden 113 bine gerilemiş olmasına rağmen yaşandı. Aynı dönemde pasaport harcı yüzde 26.4 artarak 3 milyar 112 milyon liraya, trafik harcı yüzde 33 artarak 2 milyar 693 milyon liraya çıktı.

Hüseyin Gökçe-Ekonomim

KONUŞMACI: ALİ ÇAKMAKÇI-KATKI SUNAN: SELAHATTİN İPEK MODERATÖR : ÖMER KÖKLÜCE

Yeminli Mali Müşavir Abdullah TOLU TRT HABER Ekonomi 7/24 Programında Yeni Çıkacak Olan Vergi Affı ve Yapılandırma Hakkında Detaylı Bilgiler Verdi.