Kötü haber şu; bu indirimler bir süre daha gerçekleşmeyecek.

“Petrol artarken hemen zam yapılıyordu, işte petrol düşüyor, şimdi neden indirim yapılmıyor” diye serzenişte bulunan vatandaş tabii ki haklı.

Ama işleyişin böyle olmasını gerektiren bir karar var ortada.

Maliye, akaryakıttaki eşel mobil uygulamasıyla vazgeçilen ÖTV’yi yerine koymanın derdinde. O yüzden de ÖTV yasadaki tutara getirilene kadar indirimi unutmak gerekiyor.

Vatandaşın “İndirim neden olmuyor” diye yakınmasının temel nedeni, savaşın patlak vermesiyle birlikte mart ayı başında uygulamaya konulan ve temmuz ayından sonra yeni bir çerçeveye oturtulan akaryakıttaki eşel mobil sisteminin işleyişinin tam olarak bilinmemesi.

Bu sistemin işleyişini ve bundan sonra ne olabileceğini madde madde sıralayalım…

* Akaryakıttan maktu ÖTV alınıyor. Tutar benzinde 14,82 lira, motorinde 13,90 lira, LPG’de 11,38 lira.

* Uygulamanın başladığı mart ayındaki karar şöyleydi: Zam gelirse, bu zam tutarının yüzde 75’i ÖTV’den karşılanacak (teknik ifade farklı ama öz itibarıyla uygulama böyle), yüzde 25’i pompaya yansıtılacak; indirim söz konusu olduğunda ise bu sefer indirimin yüzde 75’i ÖTV’ye bir anlamda geri konulacak, yüzde 25’i pompaya yansıtılacak. Uygulamanın ilk dört ayı böyle geçti ve haziran sonuna gelindi.

* Temmuz ayı başında yayımlanan bir kararla uygulamanın esaslarında değişikliğe gidildi.

* İlk dört ayda yüzde 75’e yüzde 25 olan oranlar değiştirildi ve yüzde 50-50 yapıldı. Zammın yüzde 50’si ÖTV’den karşılandı, diğer yüzde 50’si ise pompaya yansıtıldı. Ama indirim yaşanması durumunda artık yüzde 50-50 kuralı işlemeyecekti. İndirimin tümü ÖTV’ye gitti ve pompaya yansıtılmadı.

* Ağustos ve eylül için daha farklı bir uygulama öngörüldü. Zam geldiği takdirde mart-haziran dönemindeki oranların tam tersi bir şekilde yüzde 75 pompaya yansıyacak, yüzde 25 ise ÖTV’den karşılanacaktı. Uygulama bu şekilde devam ediyor.

* İndirim söz konusu olduğunda temmuz ayındaki uygulama geçerli. Yani indirimin tümü ÖTV’ye gidecek.

* 1 Ekim’e gelindiğinde ise akaryakıttaki eşel mobil uygulaması tümüyle sona erecek. Temmuz ayı başında alınan karar böyle.

İndirimi bir süre unutun!

6 Ağustos itibarıyla benzinden 4,30 lira, motorinden 7,75 lira, LPG’den 9,76 lira ÖTV alınıyor.

Yani yasal tutarlar dikkate alındığında benzinde 10,52 lira, motorinde 6,15 lira, LPG’de 1,62 lira eksik ÖTV söz konusu.

İşte bu tutarlar tamamlanana, eksik ÖTV yerine konulup yasal düzeye ulaşana kadar akaryakıtta indirim söz konusu olmayacak.

Bu yüzden de “Petrol ucuzladı, akaryakıtta da bugün yarın indirim yapılır” diye beklentiye girmemek gerekiyor.

Daha somut bir ifadeyle akaryakıt indirimini bir süre unutmak gerekiyor.

Motorindeki istisna

Motorinde geçtiğimiz günlerde küçük tutarda indirim yapıldı. Bu durum yukarıda anlattıklarımla bir çelişki oluşturmuyor.

Motorinde yasal ÖTV’yi adeta silip süpüren, sıfırlayan zamlar söz konusu olmuştu. Motorindeki ÖTV bir ara sıfır düzeyindeydi. Bu yüzden indirimin tümü ÖTV’ye gitmedi, küçük bir kısmı pompaya yansıdı.

Eşel mobilden çıkmak zor

Mevcut koşullar çerçevesinde evet, eşel mobilden bir anda çıkmak zor.

Temmuz ayı başında yürürlüğe konulan karara göre akaryakıttaki eşel mobil uygulaması 1 Ekim’de sona erecek.

Peki ya 30 Eylül’de eksik ÖTV yüksek bir düzeyde bulunuyorsa ne olacak?

Umulan, ham petrol fiyatlarının gerilemesi ve akaryakıttaki eksik ÖTV’nin yavaş yavaş yerine konulması, yasal düzeye gelmesi. Aksi halde eksik ÖTV’yi 1 Ekim’de tek seferde fiyatlara yansıtmak gerekir ki bu ciddi bir sorun yaratır.

Düşünsenize mevcut fiyatlar hiç değişmeyip 30 Eylül’e kadar bu düzeyde seyretse 30 Eylül’den 1 Ekim’e geçişte benzine tek kalemde hem de ham petrol fiyatları yatayken 10,52 lira, bir başka ifadeyle yüzde 16’ya yakın zam yapmak gerekecek.

Aynı şekilde motorin zammı da yüzde 8’e yaklaşacak.

İşte tek seferde böylesine yüksek oranlı zam yapmak pek mümkün görünmediği için tüm umutlar petrol fiyatlarının gerilemesine bağlanmış durumda.

Eğer petrol fiyatları düşmez ve akaryakıt fiyatları da bu düzeye yakın kalırsa çok muhtemeldir ki eşel mobilden çıkış süresi uzatılır.

2026/19 sayılı Genelgede özetle, Kurumdan gelir veya aylık almakta olan kişiler ile bu kişilerin vefatı sonrasında hak sahibi olarak ölüm geliri/aylığı olmakta olan kişilerin genel sağlık sigortası (GSS) prim borçları ile kendi sigortalılıklarından kaynaklanan prim borçlarının gelir/aylığın % 25’ini geçmemek üzere %10 oranında kesileceği açıklanmıştır.

Uygulamanın detaylarına geldiğimizde,

2026/19 sayılı Genelgede gelir/aylıklardan yapılacak kesinti öncesinde gelir/aylık alan sigortalıların veya hak sahiplerinin bilgilendirilmesi noktasında bu kişilere tebligat gönderilip gönderilmeyeceği belirtilmediği gibi kesintinin taşra teşkilatınca mı yoksa merkez teşkilatınca mı yapılacağının yanı sıra nasıl yapılacağı hususunda bir açıklamaya da verilmemiştir.

Özellikle GSS prim borçlarında ilgili kurumlardan alınan bilgilerdeki eksiklikler nedeniyle yersiz prim borcu tahakkuk ettirildiği sıklıkla görüldüğü gibi Kurumdan aylık/gelir alan kişilerin daha fazla gecikme zammı tahakkuk ettirilmeksizin borçlarını defaten ödemeleri de söz konusu olabileceğinden, kesinti yapılmadan önce vatandaşların yapılacak kesintiyle ilgili bilgilendirilmeleri ve gerek itiraz gerekse ödeme noktasında bir mehil süresi verilmesi elzemdir.

Aksi halde herhangi bir tebligat gönderilmeden gelir/aylıklardan doğrudan kesinti yapıldıktan sonra sigortalı veya hak sahibinin itirazı üzerine yersiz yapılan kesinti iade edilse bile, zaten düşük olan emekli aylığıyla geçinmeye çalışan vatandaş açısından zorlu bir süreç yaşanmasına neden olunacağı gibi bu uygulamanın bir ucunun da hükümete dokunacağı aşikardır.

Genelgede gelir/aylıklardan yapılan kesintiler sonrasında itiraz ve iade süreçlerine ilişkin başvuruların hangi birimlere yapılacağı belirtilmiş olsa da kesintinin hangi birimler tarafından ve ne şekilde yapılacağı hususu açıklanmadığı takdirde ise uygulama ortada kalacağından genelgede yapılan açıklamalar tabir caiz ise suya yazı yazmaktan öte gitmeyecektir.

Genelgede, gelir/aylık alan sigortalının ya da hak sahiplerinin GSS prim borçlarının yanı sıra 4/b (Bağkur), Ek-5 ve Ek-6 kapsamındaki prim borçlarının kesintiye konu edileceği açıklanmıştır. Ancak isteğe bağlı sigortalılar da olduğu gibi 5510/Ek-5. maddede düzenlenmiş olan tarım veya orman işlerinde çalışanların sigortalılığının, talepleri halinde primi ödenmiş son günden itibaren sona erdirilmesinin mümkün olması nedeniyle Ek-5. madde kapsamındaki sigortalılık bir nev’i isteğe bağlı sigortalılık statüsündedir. Haliyle hak sahiplerinin Ek-5. madde kapsamındaki sigortalılığından kaynaklanan prim borçlarının kesintiye konu edilemeyeceği değerlendirilmektedir.

Özellikle hak sahibi eşlerin kendi sigortalılarından kaynaklanan 4/b kapsamındaki prim borçlarını ödememeleri halinde yeni düzenleme sonrasında her ne kadar bu borçlar almakta olduğu ölüm aylıklarından % 10 oranında kesinti yapılarak tahsil edilecek olsa da 4/b kapsamındaki sigortalılığı devam eden hak sahibi eşlerin aylık ödemeleri gereken asgari 4/b priminin 2026 yılı itibariyle 11.808,23 TL olduğu dikkate alındığında, bu borçlar için 6183 sayılı Kanun uyarınca icra takibine geçilmediği sürece emekli aylıklarından yapılacak 2.000-2.500 TL tutarındaki borç kesintisi, borç birikiminin önüne geçemeyecektir.

Ayrıca GSS, Ek-5 ve Ek-6. madde kapsamındaki sigortalılık statüsünden kaynaklanan prim borçlarını ödeyemeyen vatandaşlar yönünden 5510 sayılı Kanunda yer alan hükümler doğrultusunda 6183/48. maddeye istinaden taksitler halinde ödenmesine imkân sağlanması halinde bu borçların bir kısmının gelir/aylıklardan kesinti yapılmasına gerek olmaksızın tahsiline imkân sağlanmış olacaktır.

Genelgede aylık/gelirlerden yanlış ve yersiz yapıldığı anlaşılan kesintilerin 5510/89. maddesindeki genel hükümlere göre iade edileceği ve 5510 sayılı Kanunun 88/16. fıkrasına göre işlem yapılacağı belirtilmiştir.

Konuyla ilgili verilen örnekte de “...kesintinin yersiz olduğu anlaşılmıştır. Bu doğrultuda söz konusu kesinti tutarı sigortalı (A) nın Kuruma veya Hazine ve Maliye Bakanlığına başkaca borcunun bulunmaması halinde iade edilecektir.” şeklinde açıklama yapılmıştır.

Bir kere 5510/89. maddeye göre yanlış veya yersiz alınmış primlerin kanuni faiziyle birlikte ödenmesi gerektiğinden, örnekte belirtildiği gibi yalnızca yersiz yapılan kesinti tutarının iadesi kanuna uygun olmayacaktır. Genelgede yer alan “genel hükümlere göre iade edileceği” ibaresi ile ne kastedildiği anlaşılamamış olmakla birlikte eğer ki kanuni faizi ile birlikte iade edilmesi kastedilmiş ise örnekte yer alan açıklamanın sosyal güvenlik merkezlerince farklı şekilde yorumlanmaması noktasında izahata ihtiyaç duyulmaktadır.

İkinci olarak 5510/88-16. fıkrasına göre her ne kadar Kurumun “tahsil ettiği” prim ve diğer alacaklardan reddi icap edilenlerin bu kişilerin vergi dairesine olan borçlarına mahsup edilmesi mümkün olsa da, aylık/gelirlerden Kurumca yersiz yapılan kesintiler için vatandaşa “kusura bakma” deyip yersiz yapılan kesintinin kanuni faiziyle birlikte iadesi gerekirken vergi dairesine olan borçlarına mahsup edilmesinin kabul edilebilir bir yaklaşım olmadığı ve yasanın amacına da uygun düşmediği değerlendirilmektedir.

Bu kapsamda, 2025 yılında transfer ücreti, prim ve benzeri ücret gelirleri elde eden profesyonel futbolcuların, aşağıda açıklayacağım şartları taşımaları hâlinde bu gelirlerini 2026 yılının mart ayında yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan etmeleri gerekiyordu. Beyan yükümlülüğünü yerine getirmeyen futbolculara ise Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından cezalı vergi ihbarnameleri gönderilmeye başlandı.

Sporcuların elde ettiği gelirler de ücrettir

Profesyonel sporcuların transfer ücreti, maç başı ücret, prim ve benzeri adlar altında elde ettikleri gelirler, Gelir Vergisi Kanunu’nun 61’inci maddesi uyarınca ücret olarak vergilendirilmektedir. Dolayısıyla sporculara yapılan bu ödemeler de diğer ücretlilerde olduğu gibi gelir vergisi stopajına tabidir.

Ancak sporcuların vergilendirilmesinde önemli bir farklılık bulunmaktadır. Normal ücretlilerden yapılan gelir vergisi kesintisi, Gelir Vergisi Kanunu’nun artan oranlı tarifesine göre hesaplanırken, sporculardan yapılan stopaj sabit oranlar üzerinden gerçekleştirilmektedir.

Uygulanacak stopaj oranı ise sporcunun mücadele ettiği ligin seviyesine göre değişmektedir.

Buna göre, 1 Ocak 2020 tarihinden itibaren sporculara yapılan ücret ve ücret sayılan ödemeler üzerinden;

a) Lig usulüne tabi spor dallarında

• En üst ligde mücadele eden sporcular için %20,
• En üst ligin bir altındaki liglerde mücadele eden sporcular için %10,
• Diğer liglerde mücadele eden sporcular için %5,

b) Lig usulüne tabi olmayan spor dallarında faaliyet gösteren sporcular ile milli sporculara uluslararası müsabakalara katılmaları karşılığında yapılan ödemeler üzerinden ise %5 oranında gelir vergisi stopajı yapılmaktadır.

Bu oranların uygulanması, aksi yönde yeni bir yasal düzenleme yapılmadığı sürece, Gelir Vergisi Kanunu’nun geçici 72’nci maddesi uyarınca 31 Aralık 2028 tarihine kadar devam edecektir.

Ancak sporcular açısından vergisel yükümlülük, kulübün yaptığı stopajla her zaman sona ermemektedir. Belirli şartların gerçekleşmesi hâlinde, stopaj yapılmış olsa bile sporcuların elde ettikleri ücret gelirlerini ayrıca yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan etmeleri de gerekmektedir. İşte son günlerde birçok profesyonel futbolcuya gönderilmeye başlanan cezalı vergi ihbarnamelerinin temel nedeni de budur.

Buraya kadar her şey normal görünüyor. Ancak işin düğüm noktası 1 Kasım 2019 tarihidir.

Şöyle ki…

Bu tarihten sonra imzalanan veya daha önce imzalanmış olmakla birlikte 1 Kasım 2019 tarihinden sonra süre uzatımı ya da ücreti etkileyen değişiklikler nedeniyle yenilenen sporcu sözleşmeleri bakımından yeni bir vergileme rejimi uygulanmaktadır.

Bu kapsamdaki sporcuların elde ettikleri yıllık ücret gelirlerinin toplamı, Gelir Vergisi Kanunu’nun 103’üncü maddesindeki tarifenin son gelir diliminde yer alan tutarı aşarsa (bu tutar 2025 yılı için 4 milyon 300 bin lira, 2026 yılı için ise 5 milyon 300 bin liradır), kulüp tarafından stopaj yapılmış olsa bile sporcunun ayrıca yıllık gelir vergisi beyannamesi vermesi gerekmektedir. Ayrıca bu sözleşmeler kapsamında Süper Lig’de oynayan sporcuların ücretlerinden yapılacak gelir vergisi stopajı da yüzde 15 yerine yüzde 20 olarak uygulanmaktadır.

Son günlerde futbol camiasına ulaşmaya başlayan vergi ve ceza ihbarnameleri, önemli bir uygulamayı yeniden gündeme taşıdı. Örneğin 2025 yılında bu kapsamdaki ücret gelirleri toplamı 4 milyon 300 bin TL’yi aşan sporcuların, bu gelirlerini Mart 2026’ya kadar yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan etmeleri gerekiyordu.

Örneğin Süper Lig’de forma giyen Mustafa, 19 Ocak 2025 tarihinde kulübüyle dört yıllık sözleşme imzalamış ve 2025 yılında bu sözleşme kapsamında 5 milyon TL ücret elde etmiştir. Kulübü, Gelir Vergisi Kanunu’nun geçici 72’nci maddesi uyarınca bu ücret üzerinden yüzde 20 oranında stopaj yapmıştır. Ancak Mustafa'nın yıllık ücret geliri, 2025 yılı için geçerli olan 4 milyon 300 bin TL'lik beyan sınırını aştığından, kulüp tarafından stopaj yapılmış olması yıllık beyanname verme yükümlülüğünü ortadan kaldırmamıştır. Mustafa'nın elde ettiği ücret gelirini ayrıca yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan etmesi gerekmiştir. Yıl içinde kesilen stopaj ise beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilecektir.

Bugün birçok profesyonel futbolcuya gönderilmeye başlanan cezalı vergi ihbarnamelerinin temelinde de işte bu beyan yükümlülüğünün yerine getirilmemesi bulunmaktadır.

Son olarak

Futbolcuların ücret gelirleri de diğer ücret gelirleri gibi belirli şartların gerçekleşmesi hâlinde yıllık gelir vergisi beyannamesine konu olabilmektedir. Özellikle 1 Kasım 2019 tarihinden sonra imzalanan veya bu tarihten sonra yenilenen sözleşmeler kapsamında yüksek tutarda ücret geliri elde eden profesyonel sporcuların, kulüplerinin yaptığı stopajın her zaman yeterli olduğunu düşünmemeleri gerekir. Çünkü bazı durumlarda stopaj yapılmış olması, yıllık beyanname verme yükümlülüğünü ortadan kaldırmamaktadır.

Nitekim Anayasa Mahkemesi de 3 Haziran 2026 tarihinde verdiği önemli bir kararla, kulüpler tarafından kesilen ancak vergi dairesine yatırılmayan vergiler nedeniyle sporcuların ikinci kez vergi ödemeye zorlanamayacağına hükmetmiştir. Ancak bu karar, sporcuların yıllık beyanname verme yükümlülüğünü ortadan kaldırmamaktadır. Karar yalnızca, beyanname üzerinden hesaplanan vergiden mahsup edilecek stopajın kulüp tarafından vergi dairesine ödenmiş olması şartını hukuk düzeninden çıkarmıştır.

Bu nedenle profesyonel futbolcuların, kulüplerin ve mali danışmanlarının her yıl beyan yükümlülüğünün doğup doğmadığını mutlaka kontrol etmelerinde fayda bulunmaktadır.

Son günlerde gönderilmeye başlanan vergi/ceza ihbarnameleri de bu yükümlülüğün göz ardı edilmesinin ciddi mali sonuçlar doğurabileceğini göstermektedir.

Trump'ın imzaladığı başkanlık kararnamesiyle, söz konusu ürünlere yüzde 15 oranında ad valorem (değer esaslı) gümrük vergisi uygulanması ve polisilikon ile bağlantılı ürünler için asgari ithalat fiyatı belirlenmesi kararlaştırıldı. Düzenlemenin, yurt dışındaki polisilikon üretimine ilişkin yürütülen ulusal güvenlik soruşturmasının ardından hazırlandığı belirtildi.

Hedef Çin'in artan rekabeti

Beyaz Saray yönetimi, yeni uygulamanın özellikle Çin'in hızla büyüyen çip sektörünün oluşturduğu rekabet karşısında ABD'li üreticileri korumayı amaçladığını ifade etti.

Trump da kararname kapsamında Ticaret Bakanı Howard Lutnick'in tavsiyelerini kabul ettiğini belirterek, yeni vergi ve asgari ithalat fiyatı uygulamasının aralık ayında yürürlüğe gireceğini açıkladı. Ayrıca, yerli üretimi desteklemek amacıyla yeni teşvik mekanizmalarının da devreye alınacağı bildirildi.

"ABD'nin üretim gücü zayıfladı"
Trump, polisilikonun askeri ekipmanlardan elektronik cihazlara kadar birçok stratejik alanda kritik öneme sahip olduğuna dikkat çekerek, yoğun ithalat nedeniyle ABD'nin küresel polisilikon üretimindeki payının 2005 yılında yüzde 50 seviyesindeyken 2024 itibarıyla yüzde 2'nin altına gerilediğini savundu.

Çin ise küresel polisilikon üretiminde açık ara en büyük üretici konumunda bulunuyor.

Yeni düzenlemenin ABD'deki başlıca polisilikon üreticileri Hemlock Semiconductor ve Wacker Chemie'nin rekabet gücünü artırması bekleniyor.

Çin'den sert tepki

Çin'in Washington Büyükelçiliği, kararın iki ülke arasındaki ticareti ciddi şekilde olumsuz etkileyeceğini belirterek Pekin'in Çinli şirketlerin haklarını korumak için gerekli adımları atacağını açıkladı.

Büyükelçilik açıklamasında, Washington yönetiminin devlet gücünü Çinli şirketleri hedef almak amacıyla kullandığı öne sürülürken, korumacı ticaret politikalarının ABD'nin rekabet gücünü artırmayacağı savunuldu.

Teknoloji savaşında yeni perde
ABD ile Çin arasındaki rekabet, özellikle yapay zeka ve yarı iletken teknolojileri alanında giderek derinleşiyor. Son dönemde Washington yönetimi Çin'den ithal edilen insansız hava araçları, insansı robotlar ve çeşitli teknoloji ürünlerine yönelik yeni kısıtlamalar getirirken, Pekin de insansız hava araçlarının ihracatına yönelik kontrolleri sıkılaştırdı ve ithal yazıcılar ile fotokopi makineleri hakkında ulusal güvenlik incelemesi başlattı.

Uzmanlar, polisilikona yönelik yeni gümrük vergisini ABD'nin Çin'in kritik teknoloji tedarik zincirlerindeki etkisini azaltmaya yönelik son hamlesi olarak değerlendiriyor.

Dünya

Toplam ek hesap borcu 918,7 milyar liraya yükselirken, yıllık artış oranı ise yüzde 52,4 olarak kaydedildi.

Borçlanmadaki artış yalnızca ek hesaplarla sınırlı kalmadı. Aynı dönemde bireysel kredi kartı borçları yüzde 8,8 artarak 3,3 trilyon liraya ulaştı.

İhtiyaç kredilerinde de yükseliş sürdü. Üç aylık dönemde yüzde 5,9 artan ihtiyaç kredilerinin toplam büyüklüğü 1 trilyon 646 milyar liraya çıktı.

Verilere göre ek hesap borçlarında yıllık artışın en yüksek olduğu il Adıyaman oldu. Onu Osmaniye ve Hatay izledi.

Kredi kartı borçlarında da Adıyaman dikkat çekerken, ihtiyaç kredilerindeki en hızlı artış Ordu'da kaydedildi.

Dünya

ChatGPT gibi yapay zeka uygulamaları insan diliyle metinler yazabiliyorken Evo 2 de canlıların yapı taşı olan DNA diliyle genetik kodlar yazıyor. Doğada var olan genleri kopyalamıyor yalnız, hiç var olmamış yeni gen dizilimleri üretiyor.

BİLİM İNSANLARI, SENTETİK VİRÜS ÜRETTİ...

Bilim insanları bu programı kullanarak, bakterileri enfekte eden küçük virüsler olan 16 sentetik faj tasarlayıp ürettiler. 'Bakteri yiyen' olarak ifade edilen fajlar bazen hastalık yapan bakterileri öldürmek için antibiyotik ilaçlar yerine kullanılıyor.

YAPAY VİRÜSLER, E.COLİ BAKTERİSİNİ DOĞAL VİRÜSTEN DAHA ETKİLİ ŞEKİLDE ÖLDÜRDÜ

Araştırmacılar, yaptıkları testlerde, ürettikleri yeni fajların, Evo 2'nin üzerinde çalışması için şablon görevi gören doğal faj ΦX174'ten daha etkili bir şekilde yaygın mikrop E.coli'yi öldürdüğünü keşfetti. Sonuçlar Science dergisinde yayınlandı.

Financial Times'ta yer alan haberde, proje lideri Brian Hie, "Çalışmamız, üretken tasarımın işlevsel genomların tamamını üretebileceğini ilk kez gösteren bir kavram kanıtıdır. Fajlarla çalışmayı seçtik çünkü bunlar küçük virüslerdir, iyi incelenmiştir ve moleküler biyoloji ve tedavi alanlarında geniş uygulama alanlarına sahiptirler" dedi.

DAHA KARMAŞIK YAŞAM FORMLARINA GENİŞLETİLEBİLİR

Bu yaklaşımın daha sonra bakteri gibi daha büyük organizmalara ve ardından daha karmaşık yaşam formlarına da genişletilebileceğini sözlerine ekledi.

'BİYOLOJİNİN WRIGHT KARDEŞLER ANI'

DNA sentezi şirketi Genyro'nun CEO'su ve genomik uzmanı Adrian Woolfson, "Brian Hie'nin çığır açan makalesinin önemi abartılamaz. Bu, biyolojinin Wright Kardeşler anı; evrimin yarattığı varlıklara arkamızdan bakmayı bırakıp, gelecekteki biyolojik olasılıkların engin alanlarıyla karşı karşıya kaldığımız an" ifadelerini kullandı.

Faj terapisi, Doğu Avrupa'da uzun yıllardır kullanılıyor. Hastanın bakteri türüne özel fajlar seçiliyor ve enfeksiyon bölgesine topikal uygulama, enjeksiyon veya ağız yoluyla veriliyor. Batı'da ise karmaşık prosedürler gerektirmesi ve bakterilerin direnç geliştirme potansiyeli gibi çeşitli nedenlerle yaygın olarak uygulanmıyor.

Stanford ekibinin bir diğer üyesi Samuel King, yapay zekanın faj terapisinin yeniden canlanmasına yol açabileceğini belirterek, "Korkutucu antibiyotik dirençli patojenlerin ortaya çıkışına dair daha fazla kanıt ortaya çıktıkça, yenilikçi alternatif çözümlere ihtiyacımız olacak ve faj terapisi kesinlikle bunlardan biri" diye konuştu.

Güvenlik nedeniyle, Stanford'un ilk çalışması patojenik olmayan bir E. coli suşuna dayanıyordu ve hayvanları ve bitkileri oluşturan daha karmaşık hücreleri enfekte edebilen virüsler üzerinde eğitilmemiş bir genomik dil modeli kullanıyordu. Bununla birlikte, bu teknoloji gelecekte çok daha geniş bir virüs yelpazesini kapsayabilir ve doğal bir genomdan başlamaya gerek kalmadan tamamen yeni organizmalar tasarlamaya kadar uzanabilir.

'ŞU ANDA ÇALIŞMAYI TİCARİLEŞTİRME PLANIMIZ YOK'

Brian Hie, “Şu anda bu çalışmayı ticarileştirme planımız yok. Biz hayırseverlik ve devlet hibeleriyle finanse edilen bir akademik laboratuvarız. Sağlık ve insanlık için muazzam potansiyel faydaları nedeniyle, temel teknolojiyi mümkün olduğunca çok insanın kullanımına sunmak bizim sorumluluğumuzdur” ifadelerini kullandı.

BİYOTEKNOLOJİK GÜVENLİK RİSKİ

Açık kaynaklı olan Evo 2'yi herkes kendi genomlarını tasarlamak için ücretsiz olarak kullanabiliyor.

Hie, projenin faytalarının, kötü niyetli kişilerin yapay zeka aracını biyoterörist amaçlarla değiştirebileceği riskinden daha ağır bastığını savundu.

Ancak Johns Hopkins Üniversitesi Sağlık Güvenliği Merkezi'nden Thomas Inglesby ve Moritz Hanke, Science dergisinin aynı sayısında, çalışmanın "acil biyolojik güvenlik ve emniyet sorularını gündeme getirdiği" konusunda uyardı.

Stanford bilim insanlarını araştırmalarında aldıkları önlemlerden dolayı öven Inglesby ve Hanke şunları söyledi:

“Mevcut yönetim çerçeveleri, üretken genomik çalışmalarını denetlemek için yetersizdir. Soru artık üretken viral genom tasarımının var olup olmayacağı değil. Soru, toplumun, faydalarının ortaya çıkmasına izin verirken ciddi zararlara yol açmasını engelleyecek bir denetim mekanizması oluşturup oluşturamayacağıdır.”

Patronlar Dünyası

Sürecin toplam büyüklüğü­nün 166 milyar dolara kadar ulaşabileceği belir­tiliyor. Trump, İran savaşını kazanmaya çalışır­ken ABD Yüksek Mahkemesi tarafından büyük bir yenilgiye uğramış durumda.

Ekonomi yönetiminde vergi oranları, faiz po­litikaları ve döviz kurları elbette büyük önem taşır. Ancak yatırım kararlarını uzun vadede belirleyen en kritik unsur çoğu zaman bunlar­dan biri değildir. Asıl belirleyici olan, şüphe­siz hukukun öngörülebilirliği ve devletin ken­di koyduğu kurallara ne kadar bağlı kaldığıdır. Son günlerde ABD'de yaşanan gelişme bunun en çarpıcı örneklerinden biri oldu. İlk bakışta bu gelişme yalnızca bir vergi iadesi gibi görü­nebilir. Oysa gerçekte iade edilen sadece para değildir; hukuka olan güven de yeniden tesis edilmektedir.

Bir devlet, aldığı verginin hukuki dayanağı bulunmadığına mahkeme karar verdiğinde bu­nu geri ödeyebiliyorsa, dünyaya çok güçlü bir mesaj verir: Bu ülkede kurallar kişilere göre de­ğişmez; hukuk herkes için işler. İşte yatırımcı tam da bu mesaja bakar.

Vergi değil güven iade ediliyor

Çünkü yatırımcı açısından en büyük risk yüksek vergi değildir. Yüksek vergiyi hesapla­yabilir, maliyetine ekleyebilir, fiyatlandırabi­lir. Ancak hukuki belirsizliği hesaplayamaz. Bir gün geçerli olan kuralın ertesi gün değişmesi, idarenin öngörülemeyen uygulamaları veya hukuki güvencenin zayıflaması, sermaye açı­sından çok daha büyük bir maliyet oluşturur.

Bu nedenle uluslararası yatırım raporlarında "hukukun üstünlüğü", "sözleşme güvenliği" ve "öngörülebilir düzenleyici yapı" gibi başlıklar artık vergi teşviklerinden bile daha fazla önem taşımaktadır.

ABD örneğinde dikkat çekici olan nokta, dev­letin hata yapmaması değil; yaptığı hatanın ba­ğımsız yargı tarafından denetlenebilmesi ve bunun mali sonuçlarının da kabul edilmesidir. Elbette bu süreç federal bütçe üzerinde ciddi bir yük oluşturacaktır. Ancak kısa vadeli mali­yet, uzun vadeli güvenin korunması açısından ödenebilir bir bedel olarak görülmektedir. Nite­kim geri ödemelerin bütçe üzerinde milyarlar­ca dolarlık etki oluşturduğu da açıklanmıştır.

Bugün küresel sermaye yeni yatırım adresle­ri ararken yalnızca ucuz iş gücünü, enerji mali­yetlerini veya vergi avantajlarını değerlendir­miyor. Aynı zamanda şu soruların cevabını da arıyor: Bir anlaşmazlık yaşarsam bağımsız bir mahkemeye güvenebilir miyim, devlet kural­ları geriye dönük değiştirebilir mi, haklı oldu­ğumda hakkımı alabilir miyim?

Bu soruların olumlu cevap bulduğu ülkeler, küresel yatırım yarışında her zaman birkaç adım öne çıkıyor. Çünkü yatırımcı için en bü­yük maliyet yüksek vergi değildir. Yüksek ver­gi hesaplanabilir. Finansman modeli buna göre oluşturulur. Ancak hukuki belirsizliğin bir ma­liyet hesabı yoktur. Belirsizlik, sermayenin en sevmediği kelimedir.

Devlet de hukukla bağlıdır

Ülkelerin yatırımcı çekebilme konusunda önemli kriterler var. Üretim gücü, coğrafi konu­mu, iş gücü ve lojistik alt yapı uluslararası yatı­rımcılar için şüphesiz kritik unsurlar. Özellikle küresel tedarik zincirlerinin yeniden şekillen­diği bu dönemde sermaye hareketliliği de elbet­te br hayli fazla. Ancak bu fırsatların kalıcı yatı­rımlara dönüşebilmesi için ekonomik istikrar kadar hukuki öngörülebilirliğin de güçlendi­rilmesi büyük önem taşıyor. Yatırımcı yalnızca bugünü satın almaz; geleceğe duyduğu güveni satın alır. Ekonomide güven; açıklamalarla de­ğil, kurumlarla inşa edilir. Hukuk, yatırımcının en önemli sigortasıdır. Mahkemelerin bağım­sızlığı, idarenin hesap verebilirliği ve kuralların öngörülebilirliği, bir ülkenin görünmeyen ama en değerli sermayesidir.

ABD'de yaşanan bu gelişme bize önemli bir gerçeği yeniden hatırlatıyor: Vergi iade edilebi­lir. Para yeniden kazanılabilir. Ancak kaybedi­len yatırımcı güvenini yeniden inşa etmek, ço­ğu zaman yıllar alır.

İşte bu nedenle ülkelerin gerçek rekabet avantajı yalnızca düşük maliyetli üretim yap­mak değil; yatırımcıya güven veren bir hukuk düzeni sunabilmektir. Çünkü sermaye, en so­nunda her zaman kendisini en güvende hisset­tiği limana demir atar.

Dr. Hakan Çınar-Dünya

Devlet katkısı olmasaydı, 2025 yılını 853 milyar liralık açıkla (geçtiğimiz hafta ayrıntılarıyla anlatmıştım) kapatacaktı…

SGK’nın açığını kapatması adına, çeşitli kararlar alındı ve bu yılbaşından itibaren uygulaması başladı...

***

Örneğin:

Çalışanlardan kesilen malullük, yaşlı­lık, ölüm aylığı prim oranları 1 puan (yüzde 20’den 21’e çıktı) artırıldı…

Beklenti: 110 milyar lira ek gelir…

***

Örneğin:

Prime esas kazançlarda üst sınır, asga­ri ücretin 7.5 katından 9 katına çıkartıldı…

Beklenti: 63.7 milyar lira ilave gelir…

***

Örneğin:

Askerlik borçlanması ve diğer borçlan­malarda (doğum hariç) prim oranı yüzde 32’den yüzde 45’e çıkartıldı…

Beklenti: 10-15 milyar lira ek gelir…

***

Örneğin:

BAĞ-KUR’da ihya primi yüzde 34.75’ten yüzde 45’e çıkartıldı…

Beklenti: 3 milyar lira ilave gelir…

***

Ve sonuç:

Geçen yılın ocak – mayıs döneminde 1.5 trilyon lira olan prim gelirleri, bu yılın aynı döneminde 2.1 trilyon lirayı aştı…

***

Ve devlet, SGK’ya, 5 aylık dönemde, ge­çen yılın aynı dönemine göre 100 milyar li­raya yakın daha az katkı sağladı…

Bütçeden SGK’ya transfer ise, geçen yı­lın aynı dönemine göre yaklaşık 2 milyar lira arttı…

VELHASIL

SGK’nın gelirleri sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası primlerinden, giderleri ise emekli aylıkları ile sigortalıların sağlık gi­derlerinden oluşuyor…

Yani…

SGK’nın açıklarının kapanabilmesi için:

Ya çalışanlardan/işverenden daha fazla prim kesilmeli; ya emekli aylığı ve/veya sağlık giderleri düşürülmeli; yada çalışan sayısı artmalı…

***

Soru şu:

İşçilik, enerji, navlun başta olmak üze­re “yüksek maliyet kıskacında olan” ve bu nedenle yabancı ile rekabette zorlanan yerli üreticinin yolunu/önünü açma­mız gerekirken, ödeyeceği primi artır­mak ve/veya bu alandaki teşviği kes­mek, uzun dönemde, çalışan sayısını ar­tırır mı?

Ferit Barış Parlak-Dünya

Birleşmiş Milletler Uluslarara­sı Vergisel İş Birliği Çerçeve Söz­leşmesi'ne ilişkin Hükümetlera­rası Müzakere Komitesi'nin be­şinci oturumu 3 Ağustos 2026'da başladı. 13 Ağustos'a kadar hem çerçeve sözleşme taslağının hem de ilk iki protokolün tamamlan­ması hedefleniyor. Protokoller­den biri sınır ötesi hizmetlerin, dijital hizmetler dâhil, vergilen­dirilmesine, diğeri uyuşmazlıkla­rın önlenmesi ve çözümüne iliş­kin. Sürecin dayanağı Genel Ku­rul'un Aralık 2024'te kabul ettiği Görev Tanımı. Müzakerenin bir takvimi var ve nihayetlenen met­nin imzaya açılması bekleniyor.

OECD neden bunca zaman başroldeydi?

Bugün uluslararası vergi huku­ku dediğimiz şeyin büyük bölümü OECD tarafından hazırlanmış metinlere dayalıdır. Model Vergi Anlaşması, Transfer Fiyatlandır­ması Rehberi, BEPS, İki Sütunlu Yaklaşım vb. Hiçbiri teknik açı­dan bağlayıcı olmayan bu metin­ler, OECD sayesinde çoğu ülke­nin iç mevzuatına taşındı.

Temelde bağlayıcı olma­yan metinlerin bu ağırlığa ulaş­ması ilk bakışta çelişkili görün­se de teknik kapasite ve kurum­sal sürekliliğe dayalı başka bir seçenek olmaması bu sonucu ge­tirmişti. Daimi işyeri, emsallere uygunluk, matrah aşındırma gibi kavramlar bir kez yerleşince, bu sözlüğü kullanmayan ülkeler tar­tışmaya katılmakta bile zorlandı. Bu nedenle, OECD'nin konumu­nun hukuki bir yetkiden değil, bi­riken bu bilgi sermayesinden gel­diğini söyleyebiliriz.

Neden şimdi bir BM sözleşmesi?

Çünkü OECD'nin yaklaşık otuz sekiz üyesi var, Birleşmiş Millet­ler'in 193. Afrika, Latin Amerika ve Asya ülkelerinin yıllardır tek­rarladığı itirazlar üç noktada top­lanıyor. Kurallar ağırlıklı olarak gelişmiş ülkeler tarafından yazı­lıyor. Gelişmekte olan ülkelerin ihtiyaçları yeterince gözetilmi­yor. Çok uluslu şirketlerin faali­yetinden doğan verginin önemli kısmı merkez ülkelerde kalıyor.

Zamanla buna somut şikâyet­ler eklendi: dijital şirketlerden yeterince vergi alınamaması, ma­den ve doğal kaynak gelirlerin­den beklenen payın el­de edilememesi, kârın düşük vergili ülkelere kaydırılabilmesi. Genel Kurul'un Aralık 2024'te Görev Tanımı'nı kabul etmesiyle bu itirazlar ilk kez kurumsal bir sürece dönüştü.

Masada iki farklı sözleşme fikri var

Avrupa Birliği ve onunla birlik­te hareket eden OECD ülkeleri­ne göre sözleşme genel çerçeveyi çizen üst düzey bir belge olarak kalmalı, devletlerin mevcut ikili anlaşmalardan ve diğer uluslara­rası anlaşmalardan doğan hak ve yükümlülükleri açıkça korunma­lı. Birlik adına konuşan İrlanda, sözleşmenin uluslararası hukuk, Birlik hukuku, ulusal hukuk dü­zenleri ve yürürlükteki anlaşma­larla ilişkisinin hukuki belirlilik sağlayacak biçimde yazılması ge­rektiğini belirterek protokolün isteğe bağlı olduğunun metinde açıkça yer alması gereğine işaret etti Bu yaklaşıma göre, opsiyo­nel bir protokolün, imzalamayan devlet bakımından pratik bir so­nuç doğurmayacağını da eklemek gerekir.

Afrika Grubu öncülüğündeki G77 ülkeleri ise taslağın büyük öl­çüde korunmasından yana. Grup adına konuşan Zambiya, amaç ve ilkelere ilişkin maddelerin zaten üye devletlerin daha önce uzlaştı­ğı Görev Tanımı metninden alın­dığını, bu nedenle yeniden açıl­maması gerektiğini savunuyor. Sözleşmenin diğer uluslararası hukuk belgeleriyle ilişkisinin ise Madde 21 kapsamında düzenlen­mesi önerilmektedir. Afrika Ver­gi İdareleri Forumu ile Afrika Birliği de bu tutumu destekle­mektedir.

Asıl tartışma Madde 5'te

Vergilendirme yetkisinin adil dağılımını düzenleyen bu madde, birden fazla bağlama kuralı sayı­yor, ancak aralarında bir önce­lik sıralaması kurmuyor. OECD çizgisindeki ülkelerin eleştirisi teknik açıdan oldukça güçlü: sı­ralama yoksa aynı gelir üzerinde birden fazla devlet hak iddia ede­bilir, ya da hiçbiri edemez. Çif­te vergilendirme veya çifte ver­gilendirmeme sorununun ortaya çıkması kaçınılmaz. Afrika Gru­bu'nu destekleyen ülkelerin itira­zı ise aksi yönde. Bu ülkelere göre, son revizyonlar ekonomik faali­yetin açık bir kaynak ülke bağlan­tısı olma niteliğini zayıflattı; bu da hem piyasa ülkelerinin hem de üretimin fiilen yapıldığı ülkelerin elini rahatlatmaktadır.

Yürürlükte yaklaşık üç bin iki­li vergi anlaşmasını düşündüğü­müzde OECD tarafının kaygısın­da haklılık payı var. Bunların üze­rine bağlama kuralları arasında sıra gözetmeyen bağlayıcı bir çer­çeve oturursa, sonuç daha adil bir paylaşım yerine yorum karmaşa­sı olabilir. Öte yandan hukuki be­lirlilik görüşünün pratikte he­men her zaman mevcut denge­yi koruma yönünde işlediğini de unutmamak gerek. Belirlilik baş­lı başına değerlidir; ama kimin le­hine belirlilik olduğu ayrı bir so­rudur.

Türkiye neresinde duruyor?

Türkiye'nin konumu bu tabloda tek taraflı değil. Türkiye, OECD üyesi olarak mevcut mimarinin parçası, aynı zamanda kaynak ül­ke özellikleri taşıyan bir ekono­mi. Bu iki sıfat tartışılan çerçeve için her maddede aynı yöne so­nuç doğurmuyor. Anlaşma ağının korunması ve hukuki belirlilik başlıklarında OECD çizgisine ya­kın durmak Türkiye'nin lehine­dir. Buna karşılık kaynak ülkenin vergilendirme yetkisinin güçlen­dirilmesi ve dijital hizmetlerden alınacak verginin paylaşımı gibi konularda gelişmekte olan ülke­lerin talepleri uzun vadeli çıkarı­na daha yakın olabilir.

Belirleyici olan lafız olmayabilir

Çerçeve ne kadar iddialı yazı­lırsa yazılsın, protokoller iste­ğe bağlı kalırsa fiili etkisi sınır­lı olacaktır. Bu şekilde bağlayıcı hale gelirlerse, üç bin anlaşma­lık mevcut anlaşma ağı üzerinde bir karmaşa hiç sürpriz olamaya­caktır.

Başlıktaki soruya dönersek New York'taki tartışma, hangi şirketin ne kadar vergi ödeyece­ğinden çok, bu sorunun cevabı­nı kimin vereceğiyle ilgili. Türki­ye'nin süreci izleyen bir üye ola­rak değil, pozisyonunu önceden belirlemiş bir taraf olarak takip etmesinde yarar olduğu görüşün­deyim.

Prof. Dr. Ayhan Selçuk Özgenç

TÜROFED Başkanı Erkan Yağcı yaptığı açıklamada, “Türk vatandaşına kapalı, rakip destinasyonlara açık bir dijital pazar Türkiye turizmine kaybettirir” dedi.

Dijital platformların yasaklanmasını değil, adil kurallarla düzenlenmesini savunduklarını belirten Yağcı, şunları kaydetti:

‘’Dijital dağıtım kanallarının lisans, yerel temsilcilik, vergi ve denetim yükümlülüklerini esas alan bir düzenlemeyi destekliyoruz. Buna karşılık, Booking.com, Expedia ve Trip.com başta olmak üzere uluslararası platformların Türkiye pazarına kapatılması yönündeki talep ve girişimlere kesinlikle karşıyız. Türk vatandaşı, dünyanın en büyük konaklama platformlarından birinde kendi ülkesindeki otellere rezervasyon yapamayan tek tüketicidir. Berlin'deki bir misafir Antalya'daki bir otele rezervasyon yapabilirken, Ankara'daki vatandaşımız aynı işlemi gerçekleştirememektedir. Bu asimetrik yapı kimseyi korumamış; aksine iç talebin bir bölümünü rakip destinasyonlara yönlendirmiş, bedelini hem vatandaşımız hem de otelcimiz ödemiştir.’’

"Türk vatandaşlarına kapatılmasına karşıyız"

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının aynı platform üzerinden Yunanistan adalarına, İspanya'ya veya Mısır'a iki dakika içinde rezervasyon yapabildiğini, tatil bütçesiyle Rodos'un, Girit'in, Kos'un, Midilli'nin, Mayorka'nın ve Hurghada'nın turizmine katkı sağladığını anımsatan Yağcı, ‘’Buna karşın aynı vatandaş, aynı platform üzerinden Antalya'ya, Kapadokya'ya, Bodrum'a, Çeşme'ye, Fethiye'ye veya Marmaris'e rezervasyon yapamamaktadır’’ dedi.

Uygulanan yasak nedeniyle iç pazarın bir bölümünü komşu destinasyonlara yönlendirildiğini ifade eden Erkan Yağcı, şunları kaydetti: Bu düzenin devamını savunmak, Türk tüketicisinin harcamalarıyla rakip destinasyonların pazarlanmasına katkı sunmak anlamına gelmektedir. Bu durum hem otelcimize zarar vermekte hem de vatandaşımızın kendi ülkesini dijital kanallar üzerinden kolayca keşfetme ve planlama hakkını kısıtlamaktadır.

Aynı yaklaşımın Expedia ve Trip.com gibi uluslararası platformlara genişletilmesi, Türkiye'nin stratejik turizm hedefleriyle doğrudan çelişmektedir. Sektörümüzün en önemli önceliklerinden biri pazar çeşitlendirmesidir. Trip.com Asya-Pasifik pazarının, Expedia Grubu ise Amerika pazarının en güçlü dijital vitrinleri arasında yer almaktadır. Bu vitrinleri kapatmak; büyütmeye çalıştığımız pazarlarda Türkiye'nin görünürlüğünü azaltmak ve potansiyel misafirleri aynı platformdaki rakip ülkelere yönlendirmek anlamına gelecektir. Türk vatandaşına kapalı, rakip destinasyonlara açık bir dijital yapının Türkiye turizmine kazandıracağı hiçbir şey yoktur.’’

Türkiye’nin tanıtımına katkı sunacak

Alanya Turistik İşletmeciler Derneği (ALTİD) Başkanı Cem Özcan da, uluslararası çevrim içi rezervasyon platformlarının yeniden Türkiye’de faaliyet göstermesinin önünü açacak düzenlemenin sektör açısından önemli bir adım olduğunu söyledi.

Özcan, ‘’Dijital rezervasyon kanalları günümüzde seyahat planlamasında belirleyici hale geldi. Booking.com gibi dünyanın en güçlü rezervasyon platformlarından birinin yeniden Türkiye’de faaliyet göstermesi, ülkemizin uluslararası görünürlüğünü ve erişilebilirliğini artıracaktır. Bu düzenleme yalnızca dijital rezervasyon kanallarını değil, Türkiye’nin uluslararası turizmdeki rekabet gücünü de olumlu yönde etkileyecektir. Turizm sektörünün sürdürülebilir büyümesi için küresel platformlarla güçlü iş birlikleri büyük önem taşıyor" dedi.

Firuz Bağlıkaya: Yerli ve milli seyahat acentelerine zarar verecek

TÜRSAB Başkanı Firuz Bağlıkaya da, uluslararası dijital turizm ve konaklama platformlarının Türkiye’deki faaliyetlerini düzenleyen yasa taslağının önümüzdeki günlerde TBMM’ye gelmesinin beklendiğini bildirdi.

‘Yabancı Dijital Konaklama Platformlarının Yurt İçinde Elektronik Ortamda Gerçekleştirdikleri Faaliyetlerinin Düzenlenmesine ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun taslağının söz konusu dijital platformlara ayrıcalık tanıyacağını, böylece yasayla yerli ve milli dağıtım ve pazarlama kanallarının büyük yara alacağını bildirdi.

"Yerli ve milli olmalı"

Sektörün kontrolünün yabancı şirketlere geçmesinin uzun vadede ciddi ekonomik ve yapısal sonuçlar doğuracağına dikkat çeken TÜRSAB Başkanı Firuz Bağlıkaya, “Digitalleşmeye değil, yerli ve milli seyahat acentelerinin rekabet eşitliğini bozacak düzenlemelere karşıyız. Türkiye için turizm yalnızca ekonomik değil aynı zamanda stratejik bir sektördür. Bu nedenle bu sektörün ana oyun kurucularının yerli ve milli olması gerekir” dedi.

Söz konusu yasa taslağının yabancı dijital pazarlama platformlarına ayrıcalık getireceğini ve bunun da sektörde haksız rekabete yol açacağını vurgulayan Bağlıkaya, bunun yerli seyahat acentelerini zayıflatacağını ve tüketici haklarını riske atacağını öne sürdü.

Fikri Cinokur-Ekonomim

Piyasalar ise gözünü, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) para politikası ve faiz indirimi beklentilerine yön verecek temmuz ayı tarım dışı istihdam verisine çevirdi.

Spot altının ons fiyatı yüzde 0,4 yükselerek 4.254,11 dolara çıktı. Bir önceki işlem gününde son yedi haftanın en yüksek seviyesini test eden altın, haftalık bazda yüzde 5'in üzerinde prim yaparak ocak ayından bu yana en güçlü haftalık kazancını kaydetmeye hazırlanıyor.

Barış umutları altını hareketlendirdi: 4.000 dolar direnci aşıldı

Bloomberg HT'de yer alan habere göre StoneX Kıdemli Analisti Matt Simpson, Orta Doğu'da barış beklentilerinin güçlenmesiyle birlikte enflasyon endişelerinin azaldığını söyledi. Simpson, bu gelişmenin altının uzun süredir sıkıştığı 4.000 dolar seviyesinin üzerine çıkarak güçlü bir yükseliş ivmesi yakalamasında etkili olduğunu belirtti.

Trump: İran ile savaş yakında bitebilir, silah tedarikinde sorun yaşıyoruz

ABD Başkanı Donald Trump, gazetecilere yaptığı açıklamada İran ile yaşanan savaşın yakında sona ereceğine inandığını söyledi. Trump ayrıca, ABD ordusunun bazı silah sistemlerinin tedarikinde sıkıntılar yaşadığını belirterek, bu konuda zorluklarla karşı karşıya olduklarını ifade etti.

Petroldeki düşüş enflasyon kaygılarını azalttı

Petrol fiyatları haftayı düşüşle kapatmaya hazırlanırken, enerji maliyetlerindeki gerileme enflasyon baskılarının hafiflemesine katkı sağlıyor. Bu durum, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faizleri uzun süre yüksek seviyelerde tutacağı beklentilerini de zayıflatıyor.

Enflasyona karşı güvenli liman olarak görülen altın, faiz getirisi sunmaması nedeniyle yüksek faiz dönemlerinde yatırımcılar açısından cazibesini kaybedebiliyor. Ancak faiz indirimlerine yönelik beklentilerin güçlenmesi, değerli metale olan talebi yeniden destekliyor.

Piyasaların gözü ABD istihdam verisinde

Yatırımcılar, günün ilerleyen saatlerinde ABD Çalışma Bakanlığı tarafından açıklanacak temmuz ayı tarım dışı istihdam verisine odaklandı. Söz konusu verinin, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz politikası ve piyasaların yönü üzerinde belirleyici olması bekleniyor.

Analist: 4.000 Dolar güçlü destek, hedef 4.600 dolar

StoneX Kıdemli Analisti Matt Simpson, ABD tarım dışı istihdam verisinin sonucundan bağımsız olarak altının 4.000 dolar seviyesinde güçlü bir destek oluşturduğunu söyledi.

Simpson, "Tarım dışı istihdam verisi nasıl gelirse gelsin, 4.000 dolar seviyesinin güçlü bir destek olduğu görüldü. Olası geri çekilmelerin yatırımcılar tarafından alım fırsatı olarak değerlendirileceğini ve bunun fiyatları 4.600 dolar seviyesine taşıyacak yükseliş hareketini destekleyebileceğini düşünüyorum. İstihdam verisi kısa vadede dalgalanma yaratabilir ancak mevcut fiyat hareketleri altının yükseliş eğilimini koruduğunu gösteriyor." ifadelerini kullandı.

Faiz beklentilerinde geri çekilme

CME FedWatch verilerine göre piyasalar, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) eylül ayında faiz artırma ihtimalini yüzde 55 olarak fiyatlıyor. Söz konusu olasılık, bir hafta önce yüzde 63 seviyesinde bulunuyordu. Beklentilerdeki gerileme, yatırımcıların Fed'in para politikasına ilişkin öngörülerinde daha temkinli bir görünüm benimsediğine işaret ediyor.

Fed yetkilisinden faiz artışı mesajı

St. Louis Fed Başkanı Alberto Musalem, kısa vadeli faizlerin artırılmasını desteklediğini belirterek, kademeli adımların ekonomiye daha az zarar vereceğini söyledi.

Musalem, "Faizlerin erken dönemde küçük ve kademeli adımlarla artırılması, ilerleyen dönemde gerekebilecek ani ve sert faiz artışlarına kıyasla hem daha düşük maliyetli hem de ekonomik açıdan daha az bozucu olacaktır." değerlendirmesinde bulundu.

Diğer değerli metallerde son durum ne?

Diğer değerli metallerde ise spot gümüş yüzde 0,8 artışla 61,96 dolara, platin yüzde 0,4 yükselişle 1.735,71 dolara çıktı. Paladyum ise yüzde 0,3 gerileyerek 1.367,06 dolara indi. Üç metal de haftalık bazda değer kazanmaya hazırlanıyor.

Bloomberg HT

Teşviki, hak edene, hak ettiğince vermek yetmiyor aynı zamanda onu takip etmek gerekiyor. Zaten teşvik bolluğu var ama takip alışkanlığı yok. Oysa kaynak sınırlı, iştah yüksek, rekabet yaman

Neyi beslersen, onu büyütürsün. Teşvik, bir besleme türüdür. Sözel beslersin; motivasyon olur. İnsan neyi anarsa onu sever, neyi severse onu anar. Bu da teşvikin manevi boyutudur ki ihmale gelmez. Medyanın gündeminde olmak, halkın dikkatine gelmek, tam da bu tür sözel teşvikin tanımına girer.

Ancak maddi teşvik, büyümenin fiziki adımlarını oluşturur. Fidanı ağaca çeviren… Can suyu yanı sıra onu sürekli sulamak, budamak, bakım yapmaktır. Sektörlerin, şirketlerin, kurumların ve şahısların teşviki bu yüzden hayatidir. Büyümesini, serpilmesini, gelişmesini istiyorsan, fiziki teşvik sunmalısın.

VAHŞİ SULAMA, VAHŞİ TEŞVİK VE HEBA OLAN KAYNAKLARIMIZ

Türkiye, pek çok açıdan teşvik cennetidir diyebiliriz. Neredeyse her alanda ya bir teşvik modeli veya bir teşvik programı vardır. Hiç kimse “efendim teşvik yok, gelişemiyorum” diyemez. İyi de buna rağmen memleketi hali? Teşvik mi yetersiz, yöntemi mi hatalı, miktarı mı az, edilen mi yanlış?

Aslında hepsi veya hiç biri demeliyim. Vahşi sulama misali, elindeki kısıtlı suyu, hiçbir öncelik gözetmeden toprağa salarsan, ihtiyacı olsun olmasın demezsin; ürününden olursun, toprağı da kireçlersin. Yerli yerinde… Haddini aşmadan.

İKİ SORU İKİ CEVAP / Teşvike dair…

Teşvikle en hızlı kim büyür?

Tüm sektörler “beni de teşvik et” diye haykırırken elindeki kaynağı kime yönlendirmelisin? Görünen o ki ihracat ilk sırada… Zira Türkiye’ye döviz kazandırıyor ve ülkenin öncelikli ihtiyacı bu…

Bunun için ne yapmalı?

Sektör belirlemek yetmez, bu teşvikin hangi firmaya, hangi miktarda ve hangi sürede yapılması gerektiği de hayatidir. Azıcık teşvikle take off yapacak yani pistten havalanacaklar önceliklendirilmeli.

NOT

TEŞVİK ÖNCELİKLİ SEKTÖRLER İÇİN KRİTER NE OLMALI?

Akıllı teşvik bileşenleri;

1- Kimin, neyi, nasıl yaptığına dair güncel ve doğru bir envanter,

2-Akıl ve vicdan komisyonu ki bu sayede teşvik kişisel olmaktan çıkar, partizanlıktan uzaklaşır, yandaşa gitmez, yerini bulur,

3-Takip ve denetim. Eğer teşviki verip unutursan, o teşvik verimli kullanılmayacaktı.

TEŞVİK LÛGATI

Adil teşvik: Üretebilmek için gereken miktar. Proje odaklı işlerde fevkalade verimlidir

Seyyanen teşvik: Testiyi kıran ile suyu getiren ayırt etmeden teşvik dağıtmak, zarar ziyandır

Yandaşa teşvik: Siyasi, yandaş, akraba kişi, sektöre ve şirketlere aktarılan bir nevi hibe, zarardır

Veri odaklı teşvik: Hangi sektöre, ürüne veya girişime, ne teşvik verileceğinin veriyle saptanması

Şeref OĞUZ-Ekonomim

Bu dönemde altın rezervleri de 427 milyon dolar artışla 100 milyar 210 milyon dolardan 100 milyar 637 milyon dolara yükseldi.

Böylece Merkez Bankasının toplam rezervleri 31 Temmuz haftasında bir önceki haftaya göre 1 milyar 842 milyon dolar artarak 162 milyar 606 milyon dolardan 164 milyar 448 milyon dolara çıktı.

Ekonomim

Avrupa Ulaşım ve Çevre Federasyonu (T&E) Havacılık Teknik Müdürü Carlos López de la Osa, elektrikli ve hibrit uçuşların kısa mesafeli seyahatleri daha sürdürülebilir hale getireceğini, aynı zamanda ithal jet yakıtına bağımlılığı azaltacağını belirtti.

500 kilometrelik rotalarda kullanılacak

Avrupa'da faaliyet gösteren birçok girişim şirketi yaklaşık 500 kilometre menzile sahip elektrikli uçaklar geliştiriyor. Avrupa Birliği Havacılık Güvenliği Ajansı'nın (EASA) analizine göre bu menzil, Avrupa'daki mevcut uçuş rotalarının yaklaşık dörtte birini kapsıyor.

Potansiyel elektrikli uçuş rotaları arasında Londra-Dublin, Atina-Santorini, Barselona-İbiza, Nice-Korsika ve Roma-Sardinya gibi yoğun kullanılan hatlar bulunuyor. Elektrikli uçakların özellikle demir yolu alternatifi bulunmayan ada ve deniz geçişli rotalarda karbon emisyonlarının azaltılmasında önemli rol üstlenmesi bekleniyor.

İlk etapta küçük uçaklar kullanılacak

Alman girişimi Vaeridion, 2030 yılına kadar sertifika almayı hedeflediği dokuz koltuklu elektrikli yolcu uçağı üzerinde çalışıyor. Şirket, havayolları ve özel jet işletmecilerinden 100 uçak için ön sipariş aldığını açıkladı.

İlk nesil elektrikli uçakların sınırlı yolcu kapasitesi nedeniyle büyük yolcu jetleriyle rekabet etmesi beklenmese de büyük havalimanlarına düzenli bağlantısı bulunmayan kırsal ve bölgesel hatlarda hizmet vermesi öngörülüyor.

Öte yandan Hollandalı Elysian Aircraft, KLM iş birliğiyle 2035'e kadar yaklaşık 90 yolcu taşıyabilen ve 1.000 kilometre menzile sahip tamamen elektrikli bir uçak geliştirmeyi hedefliyor. Fransız Aura Aero ise 19 koltuklu ve 1.500 kilometre menzilli hibrit-elektrikli bölgesel uçağını 2029 sonunda sertifikalandırmayı planlıyor.

Emisyon ve maliyet avantajı sağlayabilir

Elektrikli uçaklar uçuş sırasında fosil yakıt tüketmediği için karbon emisyonu, hava kirliliği ve gürültüyü azaltma potansiyeli taşıyor. Hibrit sistemlerde ise sürdürülebilir havacılık yakıtı (SAF) kullanılarak emisyonların yüzde 80'e kadar düşürülebileceği belirtiliyor.

Bununla birlikte elektrikli uçakların çevresel etkisinin kullanılan elektriğin kaynağı ile batarya üretiminden kaynaklanan emisyonlara bağlı olduğuna dikkat çekiliyor. Avrupa Komisyonu da havacılığın karbonsuzlaştırılması hedefi kapsamında elektrikli uçak projelerini destekleyecek finansman mekanizmalarının kapsamını genişletmeyi planlıyor. Bu adımın, ticari elektrikli uçuşların daha hızlı yaygınlaşmasına katkı sağlaması bekleniyor.

Dünya

Soruşturma dosyasında, bağış yapan kişilerin herhangi bir suç veya örgütsel faaliyetle ilişkilendirildiğine dair bir tespit bulunmadığı, incelemenin ise bağışların dernek hesaplarına ulaştıktan sonraki kullanımına odaklandığı kaydedildi.

Soruşturmanın odağında bağışçılar değil, paraların akıbeti var

Soruşturma kapsamında, isimleri geçen sanatçı, oyuncu, şarkıcı, sunucu, dijital içerik üreticisi ve iş insanlarının depremzedelere yardım amacıyla ve iyi niyetle bağış yaptıklarının değerlendirildiği belirtildi.

Savcılığın yürüttüğü incelemede, söz konusu bağışların yardım kampanyalarında belirtilen amaçlar doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığı, hangi kişi veya şirket hesaplarına aktarıldığı, muhasebe kayıtlarına eksiksiz işlenip işlenmediği ve banka hareketleriyle harcama belgeleri arasındaki uyum araştırılıyor.

Yapılan bağışların amacı dışında kullanıldığının tespit edilmesi halinde bağışçıların şüpheli değil, mağdur veya suçtan zarar gören sıfatıyla değerlendirilebileceği ifade edildi.

Bir milyon liralık bağışlar dikkat çekti

MASAK kayıtlarına göre AHBAP Derneği hesaplarına yapılan yüksek tutarlı bağışlar arasında şu isimler yer aldı:
Ajda Pekkan, Barış Arduç, Ebru Şahin, Tarkan Tevetoğlu adına Hitt Müzik, Sibel Can adına Sibel Cangüre ve İş insanı Nevzat Aydın'ın 1 milyon TL bağış yaptığı görüldü.

Raporda ayrıca Nevzat Aydın adına 750 bin 983 liralık ikinci bir işlem kaydının da bulunduğu, işlem açıklamasında "Galip M. Selçuk" ifadesinin yer aldığı ve bu işlemin niteliğinin ayrıca incelendiği belirtildi.

500 bin liranın üzerinde bağış yapanlar kimler?

Kayıtlara göre, Tolga Çevik 997 bin 650 TL, Ali Atay 562 bin 386 TL, Ebru Gündeş 500 bin TL, Somer Sivrioğlu 500 bin TL, Genco Erkal 500 bin TL, Halit Ergenç Toplam 400 bin TL, Hasan Can Kaya 320 bin TL bağışta bulundu.

Oyuncu ve sanatçılardan yüz binlerce liralık destek

MASAK kayıtlarında; Danla Bilic ve Can Yaman'ın 250'şer bin TL, Afra Saraçoğlu, Binnur Kaya, Beyazıt Öztürk, Aras Bulut İynemli, Kıvanç Tatlıtuğ, İbrahim Büyükak, Seray Kaya, Kerem Bürsin ve Engin Akyürek'in ise 200'er bin TL bağış yaptığı belirtildi.

Melis Sezen, Leyla Hazal Atay, İrem Derici, Gülse Birsel ve Burak Deniz ise 150 bin TL'lik bağışlarıyla dosyada yer aldı.

100 bin lira bağış yaptığı belirtilen isimler ise Salih Bademci, Emir Ersoy, Gökhan Tepe, Sarp Apak, İbrahim Selim, Uraz Kaygılaroğlu, Elçin Sangu ve Esat Yontunç oldu.

Banka kayıtları ve muhasebe belgeleri karşılaştırılacak

Soruşturma kapsamında savcılık ve mali inceleme birimlerinin, dernek hesaplarına giren bağışlarla hesaplardan çıkan ödemeler arasındaki bağlantıyı araştırdığı öğrenildi.

İncelemede banka dekontları, bağış makbuzları, muhasebe kayıtları ve harcama belgeleri karşılaştırılarak bağışların yardım kampanyalarında belirtilen amaçlar doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığı tespit edilmeye çalışılacak.

Ayrıca şirket hesapları veya üçüncü kişiler adına yapılan transferlerin gerçek bağışçılarla bağlantıları ile belirli projeler için gönderilen kaynakların gerçekten o projelerde kullanılıp kullanılmadığı da soruşturma kapsamında değerlendirilecek.

Bağışçıların hukuki durumu delillere göre belirlenecek

Raporda, soruşturmanın bağış yapan kişileri değil, bağışların sonraki mali hareketlerini konu aldığı vurgulandı.

Dosyada yer alan değerlendirmede, yalnızca para transferi yapılmasının kişilerin suç veya örgütsel faaliyetle ilişkilendirilmeleri anlamına gelmeyeceği belirtilirken, bağışçıların hukuki durumlarının soruşturma kapsamında elde edilecek somut bilgi ve delillere göre, masumiyet karinesi gözetilerek belirleneceği ifade edildi.

Ekonomim

Google'ın ana şirketi Alphabet'in Üst Yöneticisi (CEO) Sundar Pichai, sosyal medya platformundaki hesabından, Google DeepMind ekiplerindeki değişikliğe ilişkin açıklama yaptı.

Pichai, Google DeepMind'ın kurucularından Demis Hassabis'in Google DeepMind'ın yönetim kurulu başkanı ve Alphabet'in baş bilim insanı olarak görev yapacağını, aynı zamanda Isomorphic Labs'e liderlik etmeyi sürdüreceğini bildirdi.

Hassabis'in yeni görevinde zamanını ve odağını yapay genel zekanın ve bilimsel keşiflerin geleceğini şekillendirmeye ayıracağını belirten Pichai, bu çalışmanın Alphabet ve insanlık için büyük önem taşıdığını ifade etti.

Pichai, Google DeepMind'ın Teknoloji Direktörü ve Baş Yapay Zeka Mimarı Koray Kavukçuoğlu'nun ise Google DeepMind'ın kıdemli başkan yardımcılığı görevini üstleneceğini belirtti.

Kavukçuoğlu'nun model geliştirme süreçleri, öncü yapay zeka araştırmaları, Gemini uygulaması ve geliştirici ekiplerinden sorumlu olacağını aktaran Pichai, "Koray, 13 yıldır Google DeepMind'da ve alanında dünyaca tanınan bir uzman. Derin öğrenme ekibimizi kurdu ve WaveNet ile DQN gibi önemli atılımlara öncülük etti. Google DeepMind emin ellerde" ifadelerini kullandı.

AA

Mükelleflerimiz / meslek mensuplarımız beyanname testlerinin sonuçları veya sistem kullanımına ilişkin önerilerini ebeyantest@gelirler.gov.tr adresine bildirebilirler.

Duyurulur.

Gazeteci Olcay Aydilek'in aktardığı bilgilere göre benzinde bu gece yarısından itibaren geçerli olmak üzere litre başına 4,35 TL tutarında fiyat indirimi bekleniyor. Ancak söz konusu indirimin, motorinde olduğu gibi Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) düzenlemesi kapsamında değerlendirilmesi öngörülüyor.

Oluşan indirimin tamamının ÖTV'ye aktarılması ve sürücülerin pompa fiyatlarında herhangi bir değişiklik görmeyeceği belirtildi. Böylece benzindeki maliyet düşüşünün pompaya indirim olarak yansımayacağı ifade edildi.

İşte il il güncel benzin ve motorin fiyatları…

İstanbul Avrupa yakası akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 67.27 TL

Motorin litre fiyatı: 80.01 TL

LPG litre fiyatı: 33.79 TL

İstanbul Anadolu yakası akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 67.12 TL

Motorin litre fiyatı: 79.87 TL

LPG litre fiyatı: 33.19 TL

Ankara akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 68.24 TL

Motorin litre fiyatı: 81.14 TL

LPG litre fiyatı: 33.89 TL

İzmir akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 68.52 TL

Motorin litre fiyatı: 81.41 TL

LPG litre fiyatı: 33.79 TL

Ekonomim

Değerli Üyemiz,

04/08/2026

529 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Tebliği ile Kurumlar Vergisi Mükellefleri DIŞINDA KALAN diğer mükellefler ile diğer kişiler gerçek faydalanıcı bilgisini her yılın Ağustos ayı sonuna kadar Gelir İdaresi Başkanlığı İNTERNET VERGİ DAİRESİ sisteminden elektronik ortamda YENİDEN bildirmek zorundadır.

Kurumlar Vergisi mükellefleri dışında kalan; Kollektif Şirketler, Adi Ortaklıklar ve Eshamsız Komandit Şirketler ilk formlarını 31/08/2021 tarihinde vermişlerdi. Bu mükellefler güncellemelerini Geçici vergi beyannamesi ile yapamadıkları için 529 sıra nolu VUK Genel Tebliğinin 6. maddesinin (2) fıkrasına göre; Her yılın Ağustos ayı sonuna kadar Gelir İdaresi Başkanlığına bir form ile elektronik ortamda yeniden bildirmek zorundadır .

Bildirim Formunu;

a)-Kollektif şirketlerde şirketi temsile yetkili kimse veya ortak, b)-Eshamsız komandit şirketlerde komandite ortaklardan biri,

c)- Adi Ortaklıklar adına en yüksek ortaklık Payına Sahip Kişi, Vermek zorundadır.

Gerçek Faydalanıcıya İlişkin Bildirim Formu önceden olduğu gibi GİB İNTERNET VERGİ DAİRESİ sisteminden 31/08/2026 tarihine kadar verilecektir

Mükellefin GİB internet vergi dairesi şifresi kullanılarak giriş yapılır. Sayfa da açılan başlıklardan “Diğer Bildirim ve Bilgi Girişleri” menüsünde ki “Gerçek Faydalanıcıya İlişkin Bildirim Formunu” doldurulur. Açıklayıcı bilgiler Formun “Gerçek Faydalanıcıya İlişkin Bildirim Formuna Ait Bilgiler” bölümündedir

Formda yer alan ;

TÜRÜ : Mükellefiyet grubu seçilecek (Kollektif şirket / Eshamsız komandit şirket / Adi Ortaklık )

YILI : 2026 AY: AĞUSTOS ÜLKE : T.C.

İl, ilçe ve Adres bilgileri ve formdaki ilgili alanlar doldurulacaktır.

“Gerçek Faydalanıcı Bilgisi Bildirimi Formu” ; SM, SMMM , YMM, AVUKAT ve 529 Seri Numaralı VUK Genel Tebliğin 4 (2) tebliğde sayılan diğer kurum ve kişiler den GİB TARAFINDAN TALEP edilmesi halinde verilecektir.

Başka bir ifade ile bu kişi ve kuruluşlar ( SM,SMMM ,YMM ler dahil) GİB talep etmediği sürece “Gerçek Faydalanıcı Bilgisi Bildirimi Formu” VERMEYECEKLERDİR.

CEZA UYGULAMASI :

529 Seri Nolu VUK Genel Tebliğin de Formu vermeyenler , eksik veya yanıltıcı bildirimde bulunan mükellefler hakkında 213 sayılı Kanunun ilgili ceza hükümleri tatbik olacağı belirtilmiştir. Ceza uygulaması aşağıdaki gibi değişmiştir.

05/07/2022 Tarih ve 31887 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “7417 Sayılı “Devlet Memurları Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile 213 Sayılı VUK’nun Mükerere 257. maddesine (9 ) nolu fıkra eklenmiştir . Eklenen fıkra aşağıdadır.

9. (7417 sayılı kanunun 26 ncı maddesiyle eklenen bent. Yürürlük: 05.07.2022) Tüzel kişiler ve tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin gerçek faydalanıcı bilgisinin güncel, tam ve doğru bir şekilde tespit edilebilmesi için gerçek faydalanıcının kapsamını belirlemeye, bu kapsama girenlerin bildirilmesi zorunluluğunu getirmeye, bildirimin içerik, format, standart, verilme süresi ve yöntemini belirlemeye, bunlarda değişiklik yapmaya, bildirim verme yükümlülüğünü sektör, mükellef grupları ve mükellefiyet durumları itibarıyla belirlemeye, bu bent kapsamındaki bilgi ve bildirimlerin elektronik ortamda muhafaza ve ibraz edilmesi yükümlülüğü getirmeye ve uygulamaya ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye, Yetkilidir.

Yukarıdaki hükme uyulmaması halinde ;

VUK Mükerrer 257 nci maddeye (9) numaralı bent olarak getirilen gerçek faydalanıcı bildirim ve muhafaza zorunluluğunu yerine getirmeyenlere, mükerrer 355 inci maddenin birinci fıkrasının

1. numaralı bendinde yer alan cezanın 3 kat artırımlı olarak Özel usulsüzlük cezası kesilecektir. Bilgilerinize sunar, çalışmalarınızda kolaylıklar dilerim.

   Saygılarımla,
   

   Erol DEMİREL BAŞKAN

Ancak ödeneğin kapsamı ve ödeme süresi, sigortalının tabi olduğu sosyal güvenlik mevzuatına göre farklılık gösteriyor.

■ Kimler yararlanabiliyor?

İlk defa 1 Ekim 2008 tarihinden sonra çalışmaya başlayan sigortalıların hak sahibi kız çocukları, ölüm geliri veya ölüm aylığı almakta iken evlenmeleri nedeniyle aylıkları kesildiğinde evlenme ödeneğinden yararlanabiliyor.

Bu kapsamda hak sahiplerine, evlenme tarihindeki ölüm geliri veya ölüm aylığının iki yıllık (24 aylık) tutarı, bir defaya mahsus olmak üzere peşin olarak ödeniyor.

■ Evlenme sonrası aylık nasıl işliyor?

Evlenme ödeneği alan hak sahibi kız çocuklarının ölüm geliri veya ölüm aylıkları, evlenme tarihini izleyen ödeme dönemi başından itibaren durduruluyor.

Durdurulan gelir veya aylıklar iki yıllık sürenin sonunda kesiliyor. Bu tarihten itibaren, hak sahibi bulunması halinde diğer hak sahiplerinin gelir veya aylıkları yeniden hesaplanarak artırılıyor.

■ Boşanma halinde aylık yeniden bağlanıyor mu?

Evlenme ödeneği alan hak sahibi kız çocuklarının daha sonra boşanmaları halinde, hak sahipliğinden doğan ölüm geliri veya ölüm aylığı yeniden bağlanabiliyor.

Ancak boşanmanın, evlenme ödeneğinin alındığı tarihten itibaren iki yıl içinde gerçekleşmesi halinde, bu iki yıllık süre boyunca ölüm geliri veya ölüm aylığı bağlanmıyor.

İki yıllık sürenin dolmasının ardından hak sahipliği şartlarının devam etmesi halinde ölüm geliri veya ölüm aylığı yeniden bağlanıyor.

■ Emekli Sandığı kapsamındakiler için uygulama nasıl?

İlk defa 1 Ekim 2008 tarihinden önce 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu kapsamında kamu görevlisi olarak çalışan sigortalıların hak sahipleri için ise farklı hükümler uygulanıyor.

Bu kapsamda evlenmeleri nedeniyle dul veya yetim aylığı kesilen eş (kadın veya erkek), kız çocukları ve anneye, almakta oldukları dul veya yetim aylığının 12 aylık tutarı, bir defaya mahsus olmak üzere evlenme ikramiyesi olarak ödeniyor. Ancak evlilik tarihinden itibaren 12 ay dolmadan boşananlar veya evliliğin butlanına ya da feshine karar verilenlere yeniden aylık bağlanması halinde, ödenmiş bulunan evlenme ikramiyesinin 12 aydan eksik süreye isabet eden kısmı tahsil edilinceye kadar aylık ödemesi yapılmıyor.

■ Başvuru nasıl yapılıyor?

Evlenme ödeneğinden yararlanmak isteyen hak sahiplerinin, SGK tarafından hazırlanan Gelir/Aylık/ Ödenek Talep Belgesi ile başvuruda bulunmaları gerekiyor.

Evlenme tarihi henüz nüfus kütüğüne işlenmemişse, başvuru dilekçesine evlenme cüzdanının bir örneğinin de eklenmesi zorunlu bulunuyor.
Başvurular;
4/a (SSK) ve 4/b (Bağ-Kur) kapsamındaki sigortalılar için, sigortalının dosyasının bulunduğu Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü veya Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğü'ne,
5510 sayılı Kanun'a tabi kamu görevlilerinin (4/c) hak sahipleri ile 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'na tabi sigortalıların hak sahipleri için ise dilekçe ile SGK Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığı (Mithatpaşa Caddesi No:7 Sıhhiye/ ANKARA) adresine yapılıyor.

Bu ödeme yalnızca bir defaya mahsus yapılıyor. Bu nedenle hak sahiplerinin başvuru şartlarını dikkatle incelemeleri ve gerekli belgelerle birlikte başvurularını eksiksiz şekilde gerçekleştirmeleri önem taşıyor.

Yeminli Mali Müşavir Abdullah TOLU TRT HABER Ekonomi 7/24 Programında Yeni Çıkacak Olan Vergi Affı ve Yapılandırma Hakkında Detaylı Bilgiler Verdi.

Yılmaz Sezer ÜSTAT, bizzat BAĞIMSIZ DENETİMDE YERLİ VE MİLLİ HUSUSUNDA ADIMIZLA (SELAHATTİN İPEK) AÇIKLAMADA BULUNMUŞTUR. TEŞEKKÜR EDİYORUM. TRT 1 Radyoda Bağımsız Denetimde Yerli ve Milli konusundaki görüşlerini açıklamıştır.