Bağımsız Denetim Türkiye (info@bdturkey.com) https://www.bdturkey.com Bağımsız Denetim ve Muhasebe Haber Portalı tr-TR Copyright © 2022. Her hakkı saklıdır. News Tue, 12 May 2026 09:15:22 +0300 1 <![CDATA[Şeref Oğuz yazdı: Türk mucizesini gerçekleştirelim]]> https://www.bdturkey.com/seref-oguz-yazdi-turk-mucizesini-gerceklestirelim Şeref OĞUZ'un yazısı:

Düzce Belediye Başkanı Dr. Faruk Özlü, kentin bahtını değiştirecek adımlar atıyor. İstanbul ile Ankara arasında geçit olmaktan çıkarıp, bölgenin yeni zenginlik, cazibe merkezi haline getiriyor

İştirak Şehircilik tarafından Düzce Merkez Akınlar mevkiinde gerçekleştirilen D Şehir Projesi sunumu için Mandarin Otel’deyiz. Kürsüde Dr. Faruk Özlü var. Düzce’yi gelip geçilen bir yer olmaktan çıkarıp kendi mucizesini gerçekleştirmeye çalışıyor; “Türkiye kendi mucizesini yaratmak zorunda.”

“Yıllarca Alman, Kore, Çin mucizesini alkışladık durduk. Çok rica ediyorum; bizim de bir mucizemiz olsun. Yeterince çalışır ve stratejik davranırsak neden olmasın?” Dr. Özlü’ye katılıyorum. Kendi hazinesinin dilencisi olmaktan çıkıp ele güne öykünmeyle yetinmeyen vizyonerlerle bu başarılabilir.

TANRI SİZE NE VERDİYSE ONU YAPIN

Bu vizyonlerlerden biri de İştirak Şehircilik’in Yönetim Kurulu Başkanı Veysel Demir… Özlü; “ona gel Düzce’ye yatırım yap demedik, gelişimi gördü ve kendisi geldi.” Nitekim Hilton, Sheraton, Radisson, Ramada, Dedeman, Elite World gibi 5 yıldızlı oteller kentin yarın enerjisini görüp yatırıma gelmişler.

“Tanrı size ne verdiyse onu yapın” der bir İngiliz atasözü… Dr. Özlü bunu hatırlatarak diyor ki; “ahşabımız var, doğamız var, yaylamız ve şimdi Batı Karadeniz’in en büyük AVM’si var.” Düzce’yi yatay büyüyen bir kent haline getirmek için projeler ile kentin yarını, kendi mucizesi peşinde…

İKİ SORU İKİ CEVAP / Türkiye mucizesine dair…

Bunun için kimler, ne yapmalı?

Bahtına talip olduğumuz ülkeler, nitelikli gayret, üretken süreçler, verimli kamu, değerli bilim, aynı ufka bakan bireylerden oluşuyor. Zeki ve yetenekli insanlarımızı yüceltmeli, vasatlıktan çıkmalıyız.

Konfor tuzağından çıkabilir miyiz?

Mevcut iş, ilişki, iletişim süreçlerimizi yeniden tanımlamalı ve bilgi süreçleri oluşturmalıyız. Ancak bu sayede bedavacılıktan, kolaycılıktan ve niteliksizden kurtulabiliriz. Zira konfor kesinlikle çürütür.

NOT

40’INDA ÖLÜP 80’İNDE GÖMÜLENLERLE TÜRK MUCİZESİ GERÇEKLEŞMEZ

Faruk Özlü, tam bir proje insanı… Başkanı olduğu Düzce Belediyesi’ni de Sanayi Bakanlığı’ndaki gibi, uzun soluklu ve dönüştürücü projelerle yönetiyor. EYT’ye şiddetle karşı: “17 milyon emeklisine karşılık 33 milyon çalışanıyla Türk mucizesi gerçekleşemez.” Sahi insan 40’ında emekli olmamalı…

MUCİZE LÛGATI

Türk Mucizesi: Yarım asırdır 17’nci büyük ekonomiyiz ve ilk 10’a girecek eylemlere odaklanmalıyız

Çin mucizesi: Yüzyıl önce kürenin zavallısı ülke bugün teknolojiden şehirciliğe dek parıldıyor

Alman mucizesi: İkinci Dünya Savaşı’nda yere bir edilen ülke, yarım asır içinde parlayıvermişti

  1. Kore mucizesi: Asya Kaplanı Kore ile aynı zamanda yola çıktık, o kalkındı biz yaya kaldık

Şeref OĞUZ-Ekonomim

]]> GÜNDEM https://www.bdturkey.com/seref-oguz-yazdi-turk-mucizesini-gerceklestirelim Tue, 12 May 2026 09:12:00 +0300 <![CDATA[Murisin Hissedarı Olduğu Şirket Hissesinin Hangi Değerle Beyan Edileceği]]> https://www.bdturkey.com/murisin-hissedari-oldugu-sirket-hissesinin-hangi-degerle-beyan-edilecegi … tarihinde vefat eden murisin %20 hissedarı olduğu … Anonim Şirketindeki söz konusu hissesinin, mirasçılar tarafından verilecek veraset ve intikal vergisi beyannamesinde hangi değer üzerinden beyan edileceği konusunda, İstanbul Defterdarlığınca verilen 14.04.2026 tarih ve E-97895701-160[2026/5.1-20]-511150 sayılı

Özelgesinde, özetle;

Yukarıda yer alan hükümlerden anlaşılacağı üzere, veraset ve intikal vergisinde iki aşamalı bir tarhiyat sistemi mevcut olup, ilk tarhiyatta mükelleflerin verginin konusuna giren malların değerini Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinde yer alan değerleme ölçülerine göre beyan etmeleri gerekmektedir. Ancak Kanunda değerleme ölçüsü belirtilmemişse, Vergi Usul Kanununun servetleri değerleme bölümünde yer alan ölçüler dikkate alınmaktadır.

Buna göre, bir anonim şirket hissesinin veraset ya da bağış yoluyla intikal etmesi halinde, intikal eden servet unsuru ticari sermaye değil, hisse senedidir. Dolayısıyla ilk tarhiyatta hisse senedine ilişkin vergi matrahının tespitinin ticari sermayenin değerlemesine ilişkin olan hükümlere göre değil, hisse senedi intikaline ilişkin hükümlere göre yapılması gerekmektedir.

Bu çerçevede, … tarihinde vefat eden babanız …’nın %20 hissedarı olduğu … Anonim Şirketine ait hisse senetlerinin, ilk tarhiyatta dikkate alınmak üzere Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendine göre, yani borsada kayıtlı ise ölüm tarihine takaddüm eden üç yıl içindeki en son muamele değeriyle; borsada kayıtlı değilse veya kayıtlı olup da üç yıl içinde muamele görmemiş ise itibari değerle değerlenerek beyan edilmesi gerekmektedir.

Açıklamasına yer verilmiştir.

Bilgilerinize sunarız.

Ş.A. Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.

]]> MEVZUAT https://www.bdturkey.com/murisin-hissedari-oldugu-sirket-hissesinin-hangi-degerle-beyan-edilecegi Tue, 12 May 2026 08:52:00 +0300 <![CDATA[Şirket Ortağı ile Şirket Arasındaki Finansal İlişki: Kâr Payı, Ücret ve Huzur Hakkı Tercihi]]> https://www.bdturkey.com/sirket-ortagi-ile-sirket-arasindaki-finansal-iliski-kar-payi-ucret-ve-huzur-hakki-tercihi “Yüksek Gelir Grupları Gözetim ve Uyum Programı” kapsamında, vergi müfettişleri aracılığıyla binlerce kişiye izaha davet yazıları gönderiliyor. Bu durum, aslında önemli bir gerçeğe işaret ediyor. Artık şirket ortaklarının, kişisel harcamalarını finanse edebilecek; düzenli, izah edilebilir ve mevzuata uygun gelir akışları oluşturması bir tercih olmaktan çıkmış durumda. Bu, doğrudan bir zorunluluk haline gelmiş bulunuyor.

Teorik çerçevede bakıldığında, bir şirket ortağının koyduğu sermayenin karşılığını öncelikle kâr payı olarak elde etmesi beklenir. Bunun yanında, şirkette aktif görev üstleniyorsa ücret; yönetim kurulunda yer alıyorsa, üstlendiği sorumluluk ve katkı karşılığında huzur hakkı geliri elde etmesi mümkündür. Bunların dışında ise, mevzuatta belirlenen sınırlar ve kurallar çerçevesinde ortağı olduğu şirkete borçlanabilir.

Pratiğe baktığımızda tablo farklı. Kurumsal yönetim olgunluğu henüz gelişmemiş şirketlerde ortaklar çoğunlukla şirkete borçlanma yolunu tercih ediyor. Halka açık ve kurumsal yapısı güçlü şirketler dışında kâr dağıtımı sınırlı kalıyor. Buna karşılık huzur hakkı ödemeleri son dönemde yaygınlaşıyor; üst yönetimde fiilen görev alan ortakların ücret geliri elde etmesi ise görece daha sınırlı kalıyor. Bu tercihlerin, büyük ölçüde kurumsal yönetim anlayışı ve vergi maliyetleri tarafından belirlendiği görülüyor.

Kâr Payı: En Doğal Ama En Az Tercih Edilen Yol

Kâr payı, sermayenin en doğal getirisidir. Ancak uygulamada, halka açık ve kurumsal yapısı güçlü şirketler dışında sınırlı ölçüde tercih edilmektedir. Bunun temelinde, kârın önce kurumlar vergisine tabi tutulması; ardından dağıtım aşamasında stopaja konu olması ve belirli şartlarda gerçek kişi düzeyinde yeniden vergilendirilmesiyle oluşan yüksek toplam vergi yükü yer almaktadır.

Bu yapı, kârın dağıtılmak yerine şirket bünyesinde tutulmasına veya dolaylı yollarla ortaklara aktarılmasına zemin hazırlamaktadır. Nitekim bu alternatifin fiilen kullanılabilmesi de şirket bünyesinde dağıtılabilir kârın varlığına bağlıdır.

Bununla birlikte, dağıtılabilir kârı bulunan şirketlerin, ortakların nakit ihtiyacını karşılamak amacıyla yıl içinde belirli kurallar çerçevesinde avans kâr payı dağıtımı yapabileceklerini de hatırlatmak gerekir.

Ücret: Kurumsallığın ve Performansın Temeli

Şirket ortağının fiilen şirkette çalışması halinde ücret alması, yalnızca bir vergi konusu değil aynı zamanda kurumsal yönetim gereğidir. Ücret, şirketin gerçek maliyet yapısını ortaya koyar ve performans ölçümünü sağlıklı hale getirir. Buna rağmen uygulamada ortakların kendilerine ücret tanımlamaktan kaçındıkları görüyoruz. Bunun temel nedeni, artan oranlı gelir vergisi ve sosyal güvenlik yüklerinin yarattığı maliyettir.

Şirkette fiilen çalışan ortağa, hizmet akdi çerçevesinde ödenecek ücretin; transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç aktarımı eleştirisine konu olmaması için emsallere uygun olarak belirlenmesi gerektiğinin de altını çizmek gerekir.

Huzur Hakkı: Esnek ve Maliyet Avantajı

Huzur hakkı, anonim şirketlerde yönetim kurulu üyelerine, limited şirketlerde şirket müdürlerine üstlendikleri yönetim sorumluluğu karşılığında ödenen bir bedeldir. En önemli avantajı, şirketin kâr edip etmediğine bakılmaksızın ödenebilmesidir.

Vergisel açıdan ücret olarak değerlendirilmesi ve asgari ücret tutarı kadar kısmının gelir vergisinden istisna olması, huzur hakkını cazip kılmaktadır. Bunun yanında, şirket açısından gider olarak dikkate alınabilmesi, kurumlar vergisi matrahını azaltarak ilave bir avantaj sağlamaktadır. Ayrıca, belirli şartlar altında bu ödemeler üzerinden SGK primi hesaplanmaması da huzur hakkının tercih edilmesinde etkili olmaktadır.

Ancak bu esnek yapı beraberinde dikkat edilmesi gereken hususları da getirir. Huzur hakkının emsallere uygun belirlenmesi, yönetim fonksiyonu ile uyumlu olması ve mümkün olduğunca toplantı bazlı bir yapıya dayanması gerekir. Aksi halde bu ödemeler vergisel açıdan örtülü kazanç dağıtımı, sosyal güvenlik mevzuatı açısından ödenmeyen prim eleştirisine konu olabilir.

Ortağın Şirkete Borçlanması: Yüksek Maliyet ve Risk

Ortak adına şirketten doğrudan harcama yapılması veya ortak cari hesaplarının kullanılması, kısa vadede pratik bir çözüm gibi görünse de önemli vergisel riskler barındırır.

Uygulamada sıkça başvurulan bu yöntemde, ortaklar kişisel ihtiyaçlarını şirketten borçlanma yoluyla finanse etmektedir. Ancak bu yaklaşımın çoğu zaman göz ardı edilen ciddi maliyetleri vardır. Ortağın şirkete borçlanması halinde, emsal faiz oranı üzerinden şirket tarafından faiz hesaplanması; hesaplanan bu faiz üzerinden de %20 oranında KDV uygulanması gerekmektedir.

Bu durum, söz konusu finansman yöntemini fiilen ücret, huzur hakkı veya kâr payına kıyasla daha maliyetli hale getirebilmektedir. Ayrıca, hesaplanan adat faizinin emsallere uygun belirlenmemesi halinde, transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı eleştirisiyle karşılaşılması ve bu tutarların ortak nezdinde ayrıca vergilendirilmesi riski de bulunmaktadır.

Sonuç

Mali idarenin artan denetim kapasitesi, şirket ortaklarının kişisel harcamalarını finanse ederken daha şeffaf ve dengeli bir yapı kurmalarını zorunlu kılıyor. Bu çerçevede ücret, huzur hakkı ve kâr payının birlikte ve dengeli kullanıldığı bir model öne çıkıyor; gayriresmî yollar veya borçlanma yerine bu araçların doğru kurgulanması gerekiyor.

Sağlıklı bir yapıda, ortağın emeği ücretle, sermayenin getirisi kâr payıyla, yönetim sorumluluğu ise huzur hakkıyla karşılanmalıdır. Ancak mevcut vergi yükü, ortakları çoğu zaman en düşük maliyetli seçeneğe yönlendirmekte ve bu durum kurumsal yönetimle tam uyumlu sonuçlar doğurmamaktadır.

Ortakların emeğinin ve sermayesinin karşılığını makul bir vergi yüküyle alabildiği bir yapı, hem kayıt dışılığı azaltır hem de şirketlerin daha sağlıklı yönetilmesini sağlar. Sonuç olarak mesele, tek tek gelir türlerinden ziyade, vergi maliyetinin ötesine geçen dengeli ve sürdürülebilir bir model kurabilmektir.

Makale içeriği

Hakkı Sayan

Partner at Vizyon
Linkedin paylaşımından alıntı yapılmıştır

]]> MEVZUAT https://www.bdturkey.com/sirket-ortagi-ile-sirket-arasindaki-finansal-iliski-kar-payi-ucret-ve-huzur-hakki-tercihi Tue, 12 May 2026 08:48:00 +0300 <![CDATA[Yeşil Dönüşüm Programı Uygulama Usul ve Esasları Tebliğinde Yapılan Değişiklikler]]> https://www.bdturkey.com/yesil-donusum-programi-uygulama-usul-ve-esaslari-tebliginde-yapilan-degisiklikler Tebliğ ile birlikte; program kapsamında kullanılan tanımlar güncellenmiş ve başvuru, değerlendirme, izleme, revizyon ve tamamlama süreçlerine ilişkin usuller yeniden düzenlenmiştir. Ayrıca Yeşil Dönüşüm Merkezi unvanı yerine “Yeşil Dönüşüm Merkezi Belgesi” uygulamasına geçilmiş, program kapsamındaki projelerin Yatırım Teşvik Belgesi süreçlerine ilişkin hükümler de güncellenmiştir.

Bunun yanında, değerlendirici süreçleri, proje kapsamı, destek unsurları ve nihai durum ölçümüne ilişkin birçok hükümde değişiklik yapılmış; başvuru ve revizyon süreçlerinde uygulanacak süreler yeniden belirlenmiştir.

Tebliğe eklenen geçici maddelerle ise, Tebliğin yayımı tarihi itibarıyla Yeşil Dönüşüm Merkezi unvanı verilmiş tesislerden Yatırım Teşvik Belgesi almış olanlar için Yeşil Dönüşüm Merkezi Belgesi düzenleneceği, bir ay içerisinde Yatırım Teşvik Belgesi almayan tesislerin mevcut unvanlarının iptal edileceği düzenlenmiştir. Ayrıca, geçici 1’inci madde hariç olmak üzere Tebliğ değişikliklerinin yayım tarihinden önce açılmış çağrılar bakımından uygulanmayacağı hüküm altına alınmıştır.

Öne çıkan değişiklikler aşağıda özetlenmiştir.

Tanımlar Bölümü Yeniden Düzenlenmiştir

Bu Tebliğin 1’inci maddesi ile Tebliğin “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinde önemli değişiklikler yapılmıştır.

Bu kapsamda;

  • “Yol haritası raporu” tanımı Tebliğ metninden çıkarılmış,
  • “Yeşil dönüşüm yol haritası” tebliğ metnine eklenmiş,
  • “Kullanıcı”, “E-TUYS” ve “Gelişme raporu” tanımları eklenmiş,
  • “Yeşil Dönüşüm Merkezi” unvanı yerine “Yeşil Dönüşüm Merkezi Belgesi” kavramı getirilmiş,
  • Proje tanımı içerisine “beş yıllık yeşil dönüşüm uygulamaları” ifadesi eklenmiştir.

Ayrıca değerlendirici tanımı değiştirilmiş ve değerlendirme süreçlerinde “yol haritası raporu” ibareleri kaldırılmıştır.

“Yol Haritası Raporu” Yerine “Yeşil Dönüşüm Yol Haritası” Düzenlemesi Getirilmiştir

Bu Tebliğin 2 ve 3’üncü maddeleri ile Tebliğin ikinci bölüm başlığı “Yeşil Dönüşüm Yol Haritası ve Proje Hedefi” olarak değiştirilmiş, 4’üncü madde tamamen yeniden düzenlenmiştir.

Yeni düzenleme ile;

  • Başvuru aşamasında program portaline doğrudan beş yıllık “yeşil dönüşüm yol haritası” yüklenmesi öngörülmüş,
  • Eski düzenlemede yer alan ayrıca “yol haritası raporu” hazırlama yükümlülüğü kaldırılmış,
  • Yol haritasının yatırımcının 5 yıllık yeşil dönüşüm uygulamalarını içermesi zorunlu tutulmuş,
  • Yeşil dönüşüm liderine yapılacak bildirimlerin yanında artık “kullanıcıya” da bildirim yapılacağı düzenlenmiştir.

Eski düzenlemede yer alan;

  • Yol haritası raporunun yatırımcı dışında kişi veya kurumlara hazırlatılabilmesine,
  • Proje amacı, mevcut durum analizi, çözüm yaklaşımı gibi detaylı rapor içeriğine,
  • Değişikliklerin gerekçeli başvuru ile yapılmasına,
  • Lider değişikliği için özel yetkilendirme şartına

ilişkin hükümler Tebliğ metninden çıkarılmıştır.

Proje Hedeflerine İlişkin Düzenlemeler Güncellenmiştir

Bu Tebliğin 4’üncü maddesi ile Tebliğin 5’inci maddesinde değişiklik yapılmıştır.

Yeni düzenleme ile proje hedeflerinin “bir veya birden çok hedef” şeklinde belirlenmesine ilişkin ifade kaldırılmış; bunun yerine proje için somut ve ölçülebilir iyileştirmeler içeren hedeflerin belirlenmesine ilişkin düzenleme yapılmıştır.

Ayrıca;

  • Proje hedeflerinin seçilen göstergelerde iyileştirme sağlaması gerektiği,
  • Mevcut durum ölçüm bilgilerinin yol haritasında,
  • Nihai ölçüm bilgilerinin ise tamamlama aşamasında sunulacağı

yeniden düzenlenmiştir.

Başvuru ve Program Yönetimi Süreçlerinde Değişiklik Yapılmıştır

Bu Tebliğin 5 ve 6’ncı maddeleri ile Tebliğin 6 ve 7’nci maddelerinde değişiklik yapılmıştır.

Bu kapsamda;

  • Program yönetimi maddesinden “yol haritası raporu ve projelerin değerlendirilmesi” ibaresi çıkarılmış,
  • Başvurunun yatırımcı adına artık “yeşil dönüşüm lideri” yerine “kullanıcı” tarafından yapılacağı düzenlenmiş,
  • Yeşil dönüşüm liderinin ayrıca E-TUYS yetkilendirmesine sahip olma zorunluluğu kaldırılmıştır.

Ayrıca eski düzenlemede bulunan;

  • Yol haritası raporunun başvurudan sonra 40 iş günü içinde yüklenmesine,
  • Yüklenmemesi halinde başvurunun değerlendirme dışı bırakılmasına

İlişkin hükümler yürürlükten kaldırılmıştır.

Değerlendirme Sürecinde Değişiklik Yapılmıştır

Bu Tebliğin 7 ve 8’inci maddeleri ile Tebliğin 8 ve 9’uncu maddelerinde değişiklik yapılmıştır.

Yeni düzenleme ile;

  • Değerlendirme sürecinde “yol haritası raporu uygunluğu” şartı kaldırılmış,
  • Değerlendirme kriterlerinde değişiklik yapılmış,
  • Değerlendirme süreleri değiştirilmiştir.

Bu kapsamda;

  • Başvuru Değerlendirme Raporunun hazırlanma süresi 45 iş gününden 20 iş gününe,
  • Revizyon değerlendirme süresi 20 iş gününden 10 iş gününe,
  • Yatırımcıya verilen revizyon süresi 45 iş gününden 20 iş gününe

indirilmiştir.

Ayrıca;

  • Şekil eksikliklerinin giderilmesine ilişkin süre için üst sınır getirilmiş,
  • “kabul/ret/revizyon” terminolojisi yerine farklı bir değerlendirme yaklaşımı benimsenmiş,
  • Değerlendirme dışı bırakılan projeler bakımından “gerekçe belirtilerek” ibaresi kaldırılmıştır.

Eski düzenlemede yer alan “Yeşil Dönüşüm Merkezi unvanı verilmesi” uygulaması kaldırılarak, bunun yerine Yatırım Teşvik Belgesi düzenlenen tesislere beş yıl süreyle geçerli “Yeşil Dönüşüm Merkezi Belgesi” verilmesi öngörülmüştür.

Proje Kapsı ve Destek Unsurlarında Değişiklik Yapılmıştır

Bu Tebliğin 9 ve 10’uncu maddeleri ile Tebliğin 10 ve 11’inci maddelerinde değişiklik yapılmıştır.

Yeni düzenleme ile;

  • “teknoloji, yazılım, donanım, ölçüm, doğrulama, etüt, test ve danışmanlık hizmetleri” ifadeleri proje kapsamından çıkarılmış,
  • Modernizasyon veya entegrasyon yatırımı kapsamında yapılacak harcamalara ilişkin düzenleme yapılmıştır.

Ayrıca;

  • Meskûn mahal dışına taşınacak tesisler için programa başvuru imkânı getirilmiş,
  • Daha önce proje bütünlüğü kapsamında proje içine dahil edilebilen güneş ve rüzgâr enerjisi yatırımlarının artık program kapsamında düzenlenecek Yatırım Teşvik Belgesinde yer alamayacağı düzenlenmiştir.

Destek unsurları bakımından ise;

  • “destek kararı alınan projeler” yerine “Yatırım Teşvik Belgesi düzenlenen projeler” ifadesi kullanılmış,
  • Asgari sabit yatırım tutarlarına ilişkin Karar referansları eklenmiş,
  • TUYSGM tarafından ayrıca yeşil dönüşüm değerlendirmesi yapılmayacağı belirtilmiştir.

İzleme ve Revizyon Süreçlerinde Değişiklik Yapılmıştır

Bu Tebliğin 11 ve 12’nci maddeleri ile Tebliğin 12 ve 13’üncü maddelerinde değişiklik yapılmıştır.

İzleme sürecinde;

  • “yatırım süresi bir yıldan uzun projeler” ayrımı kaldırılmış,
  • Yatırımcının her yıl ocak ayı sonuna kadar gelişme raporu sunması zorunlu hale getirilmiş,
  • Yol haritası raporunun ayrıca izlenmesine ilişkin hükümler kaldırılmıştır.

Revizyon sürecinde ise;

  • Revizyon başvurularının E-TUYS üzerinden yapılacağı,
  • Proje hedeflerini etkilemeyen revizyonların doğrudan TUYSGM’ye iletileceği,
  • Altı ay geçmeden yeni revizyon talep edilemeyeceğine ilişkin sınırlamanın kaldırıldığı

düzenlenmiştir.

Tamamlama Sürecinde Değişiklik Yapılmıştır

Bu Tebliğin 13’üncü maddesi ile Tebliğin 14’üncü maddesinde değişiklik yapılmıştır.

Yeni düzenleme ile;

  • Nihai durum ölçümünde değerlendiricinin yatırımcı tarafından seçilmesi uygulaması kaldırılmış,
  • Değerlendiricinin artık Genel Müdürlük tarafından belirlenmesi öngörülmüş,
  • “projelerin sonlandırılması” yerine “program kapsamından çıkarılması” ifadesi kullanılmıştır.

Ayrıca;

  • Proje hedeflerine ulaşılamaması halinde sağlanan fazla desteklerin geri alınacağı,
  • Yatırımın başka teşvik uygulamalarına aktarılabileceği,
  • Proje hedeflerine beş yıldan önce ulaşılması halinde erken tamamlama başvurusu yapılabileceği

düzenlenmiştir.

Eski düzenlemede yer alan;

  • Yol haritası raporunun başarısız sayılması,
  • Yeşil Dönüşüm Merkezi unvanının iptali,
  • Yeni yol haritası sunma zorunluluğu

gibi hükümler Tebliğ metninden çıkarılmıştır.

Değerlendirici Ödemelerine İlişkin Düzenlemelerde Değişiklik Yapılmıştır

Bu Tebliğin 14’üncü maddesi ile Tebliğin 15’inci maddesinde değişiklik yapılmıştır.

Bu kapsamda;

  • Yol haritası raporu hazırlama maliyetlerinin destek kapsamına alınmasına ilişkin hüküm kaldırılmış,
  • Değerlendirme hizmet bedelinin 15 iş günü içinde ödenmemesi halinde başvurunun değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin düzenleme yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçiş Hükümleri Getirilmiştir

Bu Tebliğin 15’inci maddesi ile Tebliğe iki geçici madde eklenmiştir.

Buna göre;

  • Mevcut durumda Yeşil Dönüşüm Merkezi unvanı verilmiş tesislerden Yatırım Teşvik Belgesi alanlara Yeşil Dönüşüm Merkezi Belgesi düzenlenecek,
  • Bir ay içinde Yatırım Teşvik Belgesi almayanların unvanı iptal edilecektir.
  • Ayrıca Tebliğ değişikliklerinin, yayım tarihinden önce açılmış çağrılara uygulanmayacağı düzenlenmiştir.

Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Söz konusu Tebliğe aşağıdaki bağlantı üzerinden ulaşabilirsiniz.

Yeşil Dönüşüm Programı Uygulama Usul ve Esasları Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ

Saygılarımızla,

Deloitte Türkiye

]]> MEVZUAT https://www.bdturkey.com/yesil-donusum-programi-uygulama-usul-ve-esaslari-tebliginde-yapilan-degisiklikler Tue, 12 May 2026 08:47:00 +0300 <![CDATA[Vakıflarda Denetim-2]]> https://www.bdturkey.com/vakiflarda-denetim-2 [related-posts id="33799" color="bg-danger"][/related-posts]

Vakfa Bağlı İktisadi İşletmelerin Denetimi Birçok vakıf, gelir elde etmek amacıyla iktisadi işletme kurabilmektedir.

· Kafe,

· Yurt,

· Eğitim merkezi,

· Yayıncılık faaliyetleri,

· Organizasyon hizmetleri,

· Ticari satış birimleri

gibi ekonomik faaliyetlerden oluşabilir.

Vakfa ait olsa bile bu işletmeler vergisel ve ticari açıdan ayrı yükümlülüklere sahiptir.

Denetim Kurulu İktisadi İşletmeyi de Denetlemekle Yükümlü müdür?

Kural olarak evet.

Vakfa bağlı iktisadi işletmeler, vakfın mali yapısını doğrudan etkilediği için denetim kurulunun inceleme alanı içerisindedir. Çünkü:

· İktisadi işletmenin gelirleri vakfa aktarılabilir,

· İşletmenin zararları vakfı etkileyebilir,

· Vergisel riskler vakfa yansıyabilir,

· Usulsüz işlemler vakfın itibarını zedeleyebilir.

Bu nedenle denetim kurulunun yalnızca “vakıf merkez hesaplarını” incelemesi yeterli değildir. Vakfa bağlı iktisadi işletmenin:

· Muhasebe sistemi,

· Vergi yükümlülükleri,

· Personel işlemleri,

· Ticari sözleşmeleri,

· Fatura ve belge düzeni,

· İç kontrol süreçleri

de denetim kapsamında değerlendirilmelidir.

Özellikle uygulamada yapılan önemli hatalardan biri, iktisadi işletmenin “ayrı yapı” olduğu düşüncesiyle denetim dışında bırakılmasıdır. Oysa iktisadi işletme, vakıfla organik bağ içerisindedir ve oluşturduğu riskler doğrudan vakfa yansıyabilmektedir.

Vergisel ve Hukuki Riskler

Vakfa bağlı iktisadi işletmeler bakımından en önemli risk alanlarından biri vergi mevzuatıdır.

Özellikle:

· Kayıt dışı gelir,

· Belgesiz harcama,

· Sahte veya hatalı fatura,

· SGK yükümlülükleri,

· KDV ve kurumlar vergisi uygulamaları,

· Personel bordroları

dikkatle izlenmelidir.

Denetim kurulu üyeleri doğrudan muhasebeci olmasa bile ciddi usulsüzlükleri fark edebilecek ölçüde kontrol mekanizması kurmalıdır.

Aksi durumda:

· Vergi cezaları,

· İdari yaptırımlar,

· İtibar kaybı,

· Kamu güveninin zedelenmesi,

· İç uyuşmazlıklar

ortaya çıkabilmektedir.

Kurumsal yapıların en kırılgan noktası çoğu zaman büyük yolsuzluklar değil; “nasıl olsa kimse bakmıyordur” anlayışıyla başlayan küçük ihmallerdir. Denetimin olmadığı yerde düzensizlik zamanla normalleşir.

Denetim Kurulunun Çalışma Usulü Nasıl Olmalıdır?

Etkin bir denetim sistemi için denetim kurulunun şu yöntemleri uygulaması önemlidir:

Düzenli Toplantılar Yapılması

Yılda yalnızca bir kez sembolik toplantı yapılması yeterli değildir. Belirli periyotlarla inceleme gerçekleştirilmelidir.

Yazılı Denetim Raporları Hazırlanması

Tespitler mutlaka yazılı hale getirilmelidir. Sözlü uyarılar kurumsal hafıza oluşturmaz.

Belge ve Kayıt İnceleme Sistemi Kurulması

Harcamaların belgeye dayalı yürütülmesi sağlanmalıdır.

İç Kontrol Mekanizması Oluşturulması

Ödeme onay süreçleri, çift imza sistemi ve yetki sınırları belirlenmelidir.

Bağımsız Uzman Görüşü Alınması

Gerekli durumlarda mali müşavir veya hukuk danışmanlarından destek alınmalıdır.

Denetim Kurulu Üyelerinin Hukuki Sorumluluğu

Denetim kurulu üyeleri her işlemden otomatik olarak sorumlu değildir. Ancak:

· Açık usulsüzlüğe rağmen sessiz kalınması,

· Denetim görevinin hiç yapılmaması,

· Gerçeğe aykırı rapor hazırlanması,

· Ağır ihmal gösterilmesi

gibi durumlarda hukuki sorumluluk tartışmaları ortaya çıkabilir.

Bu nedenle denetim kurulu üyelerinin görevlerini aktif biçimde yerine getirmesi gerekir.

Özellikle sosyal yardım ve eğitim alanında faaliyet gösteren vakıflar toplum nezdinde yüksek güven beklentisi taşır. Bu nedenle yalnızca hukuka uygunluk değil, etik yönetişim anlayışı da önemlidir.

Denetim Kurulunun Dikkat Etmesi Gereken 10 Temel Husus

1. Vakıf gelir ve giderlerinin belgeye dayalı yürütülmesini sağlamak.

2. Harcamaların vakıf amacına uygun olup olmadığını düzenli incelemek.

3. Yönetim kurulunun yetki aşımı yapıp yapmadığını takip etmek.

4. Vakfa bağlı iktisadi işletmeleri de denetim kapsamına almak.

5. Vergisel yükümlülüklerin zamanında yerine getirilip getirilmediğini kontrol etmek.

6. Şeffaf muhasebe ve raporlama sistemi kurulmasını sağlamak.

7. Çıkar çatışması oluşturabilecek işlemleri dikkatle incelemek.

8. Düzenli yazılı denetim raporları hazırlamak.

9. Gerekli durumlarda uzman görüşü almak.

10. Tespit edilen hukuka aykırılıkları kayıt altına alarak gerekli mercilere bildirmek.

Genel Değerlendirme;

Vakıflar, toplumsal güvene dayalı kurumlardır. Özellikle sosyal dayanışma ve eğitime destek amacı taşıyan vakıflarda bu güvenin korunması büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle denetim kurulları yalnızca sembolik organlar olarak değil; kurumsal şeffaflığın, mali disiplinin ve hukuka uygunluğun temel güvencesi olarak değerlendirilmelidir.

Günümüzde vakıf faaliyetlerinin büyümesi ve iktisadi işletmelerin yaygınlaşması, denetim sorumluluğunu daha da önemli hale getirmiştir. Vakfa bağlı iktisadi işletmelerin oluşturduğu mali ve hukuki riskler dikkate alındığında, denetim kurulunun bu işletmeleri denetim dışında bırakması düşünülemez.

Etkin denetim anlayışı yalnızca usulsüzlükleri ortaya çıkarmak için değil; kurumsal sürdürülebilirliği sağlamak, kamu güvenini korumak ve vakfın amaçlarına uygun biçimde faaliyet göstermesini temin etmek için gereklidir.

Sonuç olarak, vakıflarda denetim; formalite değil, kurumsal sorumluluğun temel unsurudur. Güçlü denetim mekanizması olmayan yapılarda zamanla şeffaflık zayıflar, kurumsal güven aşınır ve sosyal fayda amacı zarar görür. İnsan toplulukları bunu tarih boyunca sayısız kez deneyimledi. Buna rağmen her yeni kurumun başlangıçta “bizde öyle şey olmaz” özgüveni taşıması da insan doğasının değişmeyen klasiklerinden biri olmaya devam ediyor.

Kaynak: Hürses | Seyfullah Atçı
]]> DENETİM https://www.bdturkey.com/vakiflarda-denetim-2 Tue, 12 May 2026 08:44:00 +0300 <![CDATA[Emeklilerde sıfır oranlı emlâk vergisi]]> https://www.bdturkey.com/emeklilerde-sifir-oranli-emlak-vergisi-2 Mayıs ayının emlâk vergisi için birinci taksitin ödenme ayı olmasını da nazara alarak, bu yazımı emlâk vergisi ile ilgili bir konuya ayırayım, daha doğrusu daha öncede yazdığım bir konuyu tekrar özetle hatırlatayım istedim.

Emlâk Vergisi Kanunu ile (md.8/2) Bakanlar Kurulu’na (Anayasa değişikliği sonrası Cumhurbaşkanı’na) “gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları aylıktan ibaret bulunanların (…), Türkiye sınırları içinde brüt 200 m²’yi geçmeyen tek meskeni olması (intifa hakkına sahip olunması hali dahil)” halinde, bu meskenlerine ait vergi oranını sıfıra kadar indirme yetkisi verilmiştir. Kanunda ayrıca bu hükmün, yukarıda belirtilenlerin tek meskene hisse ile sahip olmaları halinde hisselerine ait kısım hakkında da uygulanacağı, ancak belli zamanda dinlenme amacıyla kullanılan meskenler hakkında uygulanmayacağı da vurgulanmıştır.

Cumhurbaşkanı’na tanınan yetkinin verginin yasallığı ilkesine aykırılığı tartışmalarını yine bir kenara bırakıyorum. Bu yetki 20/12/2006 tarih ve 2006/11450 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 2006 ve sonraki yıllar için kullanılmıştır. Anılan kararname uyarınca sıfır vergi uygulaması 2026 yılı için de söz konusudur.

Bu olanaktan sadece Türk kanunlarına göre kurulmuş sosyal güvenlik kurumundan emekli aylığı, vefat etmiş baba, eş gibi kimseler dolayısıyla bağlanan ölüm aylığı gibi aylık alanlar yararlanabilirler. Yabancı ülkelerin sosyal güvenlik kurumundan emekli aylığı alanlar bu olanaktan yararlanamazlar.

Başkaca geliri olanlar

Bu olanaktan yararlanabilmek için bir önemli koşul da “gelirin münhasıran sosyal güvenlik aylığından ibaret” olmasıdır. Başkaca geliri olanlar bu olanaktan yararlanamazlar. Örneğin emekli aylığının yanı sıra ticari veya serbest meslek faaliyeti ile uğraşanlar, kira geliri olanlar, sosyal güvenlik destek primi ödeyerek ücretli çalışmaya devam edenler bu olanaktan yararlanamazlar.

Buradaki gelirin sadece “sosyal güvenlik aylığından ibaret” olması koşulunun sınırları önemlidir. Bunun bir sınırı olmak gerekir. Bu sınırı, gelir vergisi konusuna giren gelir şeklinde çizmek gerekir. Yoksa bir emekliye piyangodan ikramiye çıkması veya emeklinin arabasını satması halleri de gelirdir. Emekliler birikimlerini, vadeli mevduat yapmak, hazine bonosu almak, fon veya repo işlemleri yoluyla da değerlendirebilirler. Bu şekildeki gelirler, menkul sermaye iradı olarak gelir vergisinin konusuna girmekle birlikte hayatın olağan akışının getirdiği gelirlerdir. Bence bunları da ayrı düşünmek gerekir. Zaten bu nedenle Maliye Bakanlığı’nın 45 sayılı Emlâk Vergisi Genel Tebliği’nde yapılan açıklamaya göre 2025 yılında menkul sermaye iradı gelirleri 330 bin lirayı geçmeyenlerin bu gelirleri, “sıfır oranlı vergi”den yararlanmaya engel kabul edilmeyecektir.

Bu olanaktan yararlanmak isteyenlerin, bu tek meskende bizzat oturuyor olması gerekmemektedir. Örneğin İstanbul’daki meskenini oğluna bedelsiz tahsis edip, kendisi kızının İzmir’deki evinde oturan veya kendisi kirada oturan ve başka bir geliri olmayan emekli kişi de bu olanaktan yararlanabilir. Ancak kendi meskenini kiraya verip, kendisi de kirada oturan bir emeklinin durumu biraz karışıktır. Bence bu emekli, emekli maaşının yanı sıra kira geliri elde ettiği için, başkaca geliri olmama koşulunu ihlal ettiğinden söz konusu olanaktan yararlanamaz. Ancak Maliye Bakanlığı 38 sayılı Emlâk Vergisi Genel Tebliği’nde “sahibi olduğu konutu, tek meskenini kiraya verip, kirada oturanlar da diğer şartları taşımaları kaydıyla indirimli vergi oranından faydalanabileceklerdir.” açıklamasını yapmıştır.

Tek mesken koşulu

Tek meskene sahip olma koşulu, başkaca bir taşınmaza sahip olmama şeklinde anlaşılmamalıdır. Bir emeklinin, gelir getirmeyen başkaca bir dükkân, arsa veya araziye sahip olması, koşulun ihlali olarak kabul edilmemektedir.

Tek meskenin yılın belli dönemlerinde kullanılan yazlık ev, devre mülk, bağ veya yayla evi olması halinde, bu meskenler için söz konusu olanaktan yararlanmak mümkün değildir. Ancak bu taşınmazlarda sürekli oturulması, ikâmet edilmesi halinde, diğer koşulların da varlığı halinde sıfır vergi olanağından yine yararlanmak mümkündür.

Emekli aylığı alanların tek meskene hisseli olarak sahip olmaları durumunda da bu sıfır oranlı vergi olanağından kendi hisseleri için yararlanmaları mümkündür. Bu durumda sıfır oranlı vergi, meskenin vergi değerinin hisseye isabet eden kısmına uygulanacaktır. Ancak burada meskenin büyüklüğünün 200 metrekare sınırını aşmama koşulunun, hisse nispetine göre değil, meskenin tamamı üzerinden ele alınması gerekmektedir.

Bu olanaktan yararlanmak için meskenin kat mülkiyeti tesis edilmiş bina olması koşulu söz konusu değildir. İntifa hakkı tesis edilen binalarda ise hak malikten, koşulları taşıyan intifa hakkı sahibine geçmektedir.

Bu olanaktan yararlanmak için ilgili Belediye’ye basılı örnekleri belediyelerde bulunan matbu –koşulların oluştuğuna dair- bir taahhütname verilmesi gerekli ve yeterlidir. Bu taahhütnameyi vermiş olanların, her yıl tekrar vermelerine gerek yoktur.

Kaynak: Ekonomim.com | Bumin DOĞRUSÖZ
]]> VERGİ https://www.bdturkey.com/emeklilerde-sifir-oranli-emlak-vergisi-2 Tue, 12 May 2026 08:43:00 +0300 <![CDATA[Asgari ücret her şehirde aynı mı olmalı?]]> https://www.bdturkey.com/asgari-ucret-her-sehirde-ayni-mi-olmali Asgari ücret, birçok kişinin yanlış bildiği üzere yeni işe başlayan ya da en niteliksiz çalışana ödenen ücret değildir. Asgari ücret, bir çalışanın barınma, sağlık, gıda, ulaşım ve kültür gibi zorunlu ihtiyaçlarını o günün ekonomik koşullarında en düşük düzeyde karşılamasına imkân veren ücret seviyesidir.

Daha sade bir ifadeyle; kira ödeyebilen, beslenebilen, giyinebilen ve temel sosyal ihtiyaçlarını karşılayabilen bir yaşam düzeyini ifade eder. Bu tanım, Asgari Ücret Yönetmeliği m.4/d’de de yer almaktadır.

Bugün itibarıyla brüt asgari ücret 33.030 TL, net asgari ücret ise 28.075,50 TL’dir.

Asgari ücrete ara zam yapılıp yapılmayacağı tartışmaları sürerken, ekonomik koşullar ve şehirler arasındaki ciddi yaşam maliyeti farkları bu tartışmayı daha da güncel hale getirmektedir. Peki, bölgesel asgari ücret uygulanabilir mi?

Bu soruya geçmeden önce Türkiye’de asgari ücretin tarihsel gelişimine kısaca bakmak gerekir.

Asgari ücretin tarihsel seyri

Cumhuriyet öncesi dönemde asgari ücret kavramına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktaydı. Cumhuriyetin ilanından sonra ise çalışma hayatına ilişkin birçok temel düzenleme hayata geçirilmiştir.

1936 tarihli ve 3008 sayılı İş Kanunu’nun 32’nci maddesinde asgari ücret kavramına yer verilmiş ve ücretlerin alt sınırının idari düzenlemelerle belirlenebileceği öngörülmüştür. 3008 sayılı İş Kanunu m.32 “İktisadî ve içtimaî zaruretler dolayısile İktısad Vekâletince teklif edilecek işlerde gerek saat başına veya gündelik, yahut haftalık veya aylık hesabile ve gerek parça başına, yahut yapılan iş miktarına göre ödenecek işçi ücretlerinin en aşağı hadleri bir nizamname ile tesbit edilir.” şeklindedir. Ancak bu madde, o tarihlerde pek uygulama alanı bulamamıştır.

Gerçek manada asgari ücret uygulamasına 1951 yılında başlanmıştır. Bu tarihte asgari ücret yerel komisyonlarca belirlenmiş ancak mahalli idarelerin kendi aralarındaki uyumsuzluk nedeniyle sorunlar oluşmuştur. Özellikle mahalli komisyonlar tarafından belirlenen asgari ücretlerin birbirinden epeyce farklı olduğu görülünce ülke genelinde ücret adaleti sağlanamamıştır.

Daha sonra 1967 yılında kabul edilen 931 sayılı İş Kanunu ile modern anlamda çalışma ilişkilerinin çerçevesi çizilmiş, buna paralel olarak 1968 yılında Asgari Ücret Yönetmeliği yürürlüğe girmiştir.

Söz konusu Yönetmelik’te asgari ücretin mahallî, bölgesel veya ulusal düzeyde belirlenebileceği açıkça düzenlenmiştir. Ayrıca ücretin belirlenmesinde hayat pahalılığı, sosyal ve ekonomik durum, fiilen ödenen ücretler, toplu iş sözleşmelerindeki gelişmeler ve işin niteliği gibi kriterlerin dikkate alınacağı belirtilmiştir.

Bu Yönetmelikle birlikte asgari ücret, Ankara’da kurulan asgari ücret tespit komisyonunca belirlenmesi gerekiyordu ve ilk toplantı 30 Mayıs 1969 tarihinde yapıldı. Komisyon kararını 6 Haziran 1969 tarihli Resmi Gazete’de yayımladı.

Bu çerçevede 1969 yılında ilk Asgari Ücret Tespit Komisyonu toplanmış ve Türkiye illeri sosyoekonomik gelişmişlik düzeylerine göre gruplara ayrılarak farklı asgari ücret seviyeleri belirlenmiştir. Böylece Türkiye’de ilk kez bölgesel asgari ücret uygulaması hayata geçirilmiştir.

İllerin sınıflandırılması ve asgari ücret tutarları aşağıdaki gibidir.

Bu düzenleme, 1 Temmuz 1969 ile 31 Ekim 1972 arasında uygulanmıştır. Ancak süreç içinde Türkiye İşçi Partisi’nin başvurusu üzerine 931 sayılı İş Kanunu Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir. Dayanağını yitirmiş olmasına rağmen bölgesel asgari ücreti öngören Asgari Ücret Yönetmeliği bir süre daha uygulanmaya devam etmiştir.

Daha sonra 1475 sayılı İş Kanunu yürürlüğe girmiş, bunu takiben 1972 yılında yeni Asgari Ücret Yönetmeliği kabul edilmiştir. Bu düzenleme ile asgari ücretin mahallî, bölgesel veya ulusal düzeyde belirlenebileceği yeniden açıkça düzenlenmiş, ücretin tespitinde sosyal durum ve geçim indeksleri gibi kriterlerin dikkate alınacağı belirtilmiştir.

Bu çerçevede 1969’da başlatılan bölgesel asgari ücret uygulaması devam etmiş, zaman içinde kapsam ve bölge sayısı değiştirilmiştir. 1973’te tarım ve orman işçileri için ayrıca farklı ücret belirlenmiştir.

30 Haziran 1974 itibarıyla bölgesel asgari ücret uygulamasından vazgeçilmiş ve ulusal tek asgari ücret sistemine geçilmiştir. Ancak tarım ve orman işçileri için ayrı uygulama bir süre daha devam etmiş, 1989’dan itibaren ise tüm ülkede tek asgari ücret sistemi kalıcı hale gelmiştir.

Dünyada bölgesel asgari ücret uygulaması var mı?

Bölgesel asgari ücret; Portekiz, ABD, Çin, Filipinler ve Japonya gibi bazı ülkelerde farklı biçimlerde uygulanan bir sistemdir.

Özellikle Kanada ve ABD gibi eyalet yapısına sahip ülkelerde, eyaletler arasında farklı asgari ücret seviyeleri belirlenerek bölgesel farklılıklar dikkate alınmaktadır. Diğer ülkelerde ise şehirlerin veya bölgelerin ekonomik gelişmişlik düzeyi esas alınarak ücret farklılaştırmasına gidilmektedir.

Genel olarak bu sistemlerde, çalışanların yol, barınma ve beslenme gibi yaşam maliyetleri, işverenin ödeme gücü ve sürdürülebilirliği, faaliyet gösterilen sektörün özellikleri ve iş kollarının yapısı temel belirleyici kriterler olarak öne çıkmaktadır.

Biz şu an uygulayabilir miyiz?

Asgari ücret hem ülke mevzuatımızda hem de uluslararası uygulamalarda, bir çalışanın o günkü fiyat düzeyi içinde temel ihtiyaçlarını karşılamasına imkân veren en düşük ücret olarak kabul edilmektedir.

Buna göre bölgesel asgari ücret tartışmalarında temel mesele, farklı bölgelerdeki yaşam maliyetlerinin dikkate alınmasıdır. Türkiye özelinde bu, illerin kira, gıda ve ulaşım giderlerine göre analiz edilerek farklı ücret seviyelerinin belirlenmesini gerektirir.

Buna karşılık bazı yaklaşımlar, ulusal asgari ücretin yalnızca büyükşehirler için (özellikle İstanbul, İzmir, Ankara, Bursa gibi) belirlenmesini ve diğer bölgelerde daha düşük ücret uygulanmasını savunmaktadır. Bu model ciddi sosyal ve ekonomik dengesizlikler doğurabilir.

Daha dengeli bir alternatif oluşturmak için, ulusal asgari ücret düşürülmeden yaşam maliyetlerinin yüksek olduğu büyükşehirlerde ilave bir ödeme uygulanabilir. Bu yaklaşım hem sistem bütünlüğünü korur hem de bölgesel maliyet farklarını kısmen telafi eder. Bununla birlikte bu tür bir düzenlemenin SGK primleri, işveren maliyetleri ve istihdam dengesi üzerinde etkileri olacağı açıktır.

Ezcümle, asgari ücretin büyükşehir dışındaki bölgelerde düşürülmesi yerine, yaşam maliyetlerinin yüksek olduğu bölgelerde artırılması daha adil bir yaklaşım olarak değerlendirilebilir. Ancak bunun doğurabileceği göç, istihdam ve ekonomik dengeler üzerindeki etkiler de hassasiyetle analiz edilmelidir.

Kaynak: T24 | Murat BATI
]]> EKONOMİ https://www.bdturkey.com/asgari-ucret-her-sehirde-ayni-mi-olmali Tue, 12 May 2026 08:41:00 +0300 <![CDATA[Yemek yardımında SGK kesintisi olacak mı?]]> https://www.bdturkey.com/yemek-yardiminda-sgk-kesintisi-olacak-mi Çalışanlara sağlanan yardımlarından sosyal güvenlik primi, gelir vergisi ve damga vergisi kesintileri bordro uygulamaları bakımından ise oldukça önemlidir.

17 Nisan 2026 tarihinde yürürlüğe giren düzenlemeler ile birlikte yemek yardımlarına ilişkin sosyal güvenlik primi istisnası önemli ölçüde değiştirilmiş, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yayımlanan 2026/12 sayılı "Yemek Bedeli" konulu genelge ile uygulamanın usul ve esasları netleştirilmiştir.

GÜNLÜK 300 TL'LİK SGK PRİMİ İSTİSNASI

İşyerinde veya müştemilatında yemek verilmediği durumlarda, nakit yemek yardımı, yemek kartı, yemek kuponu, yemek çeki veya restoran aracılığıyla sağlanan yemek yardımlarında çalışılan günlere ait günlük yemek bedelinin 300 TL'ye kadar olan kısmı sosyal güvenlik priminden istisna tutulacak ve prime esas kazanca dahil edilmeyecektir.

300 TL'yi aşan kısım ise SGK primi hesabında dikkate alınacaktır.

Bu durumda, yemek bedeli adı altında yapılan ödemelerden prime esas kazanca dahil edilecek tutar aşağıdaki formül ile hesaplanacaktır:

"Ay İçinde Fiilen Çalışılan Gün Sayısı x 300 TL (Günlük İstisna Tutarı) = Aylık İstisna Tutarı,

Aylık Ödenen Yemek Bedeli – Aylık İstisna Tutarı = Prime Esas Kazanca Dahil Edilecek Yemek Bedeli"

İŞYERİNDE YEMEK VERİLMESİ HALİNDE TUTARIN TAMAMI İSTİSNA

İşveren tarafından işyerinde veya işyerinin müştemilatında yemek verilmesi halinde, yemek bedelinin tamamı sosyal güvenlik priminden istisnadır. İşverenin kendi mutfağında yemek üretmesi ya da dışarıdan catering hizmeti alması uygulamayı değiştirmemektedir. Önemli olan husus, yemeğin işyerinde veya müştemilatında sunulmasıdır.

AYNI GÜN İÇİN ÇİFTE İSTİSNA MÜMKÜN DEĞİL

Çalışanın aynı gün hem işyerinde verilen yemek hizmetinden faydalanması hem de ayrıca nakit veya yemek kartı yardımı alması halinde çifte istisna uygulanamayacaktır. Bu durumda işyerinde verilen yemek hizmeti istisna kapsamında değerlendirilecek, ayrıca yapılan nakit veya kartlı yardımın tamamı prime esas kazanca dahil edilecektir.

Buna karşılık ay içerisindeki bazı günlerde işyerinde yemek verilmesi, diğer günlerde ise yemek kartı veya nakit yardım yapılması halinde farklı günler için istisna uygulanabilecektir.

GELİR VERGİSİ VE DAMGA VERGİSİ UYGULAMASI

Çalışanlara sağlanan yemek yardımlarında gelir vergisi ve damga vergisi yönünden de istisnalar uygulanmaktadır.

Bu kapsamda, işyerinde veya müştemilatında yemek verilmesi halinde yemek bedelinin tamamı gelir vergisi ve damga vergisinden istisna tutulmaktadır.

Nakit yemek yardımı yapılması, yemek hizmetlerinde kullanılabilen yemek kartı, yemek çeki veya kupon verilmesi ya da yemek ile birlikte farklı kategorilerde de kullanılabilen kart ve benzeri araçlarla yardım sağlanması durumunda ise günlük 300 TL'ye kadar olan kısım gelir vergisi ve damga vergisinden istisna olarak değerlendirilecektir.

Günlük istisna tutarını aşan ödemeler ise ücret niteliğinde kabul edilerek gelir vergisi ve damga vergisi kesintisine tabi tutulacaktır.

MUVAZAALI UYGULAMALARA DİKKAT

Sosyal güvenlik primi istisnaları uygulanırken usul ve esaslara riayet edilmemesi halinde prime esas kazancın eksik bildirilmesi sonucu gündeme gelebilecektir.

Yemek hizmeti adı altında sigortalılara veya sigortalılar için üçüncü kişilere yapılan her türlü ödemelere ilişkin muvazaalı durumların tespit edilmesi halinde Sosyal Güvenlik Kurumunun prim kaybı işverenlerden gecikme zammı ve cezası ile tahsil edilecektir. Ayrıca ay başına iki asgari ücret idari para cezası uygulanarak ilgili yılın asgari ücret desteği iptal edilecektir.

Sonuç olarak, yemek yardımlarına ilişkin yeni düzenlemeler ile sosyal güvenlik primi istisnası netleşmiş bulunmaktadır. Ancak yemek yardımının sağlanma şekline göre farklı istisna kuralları uygulanacağından, işverenlerin bordro süreçlerini ve yan hak uygulamalarını mevzuata uygun şekilde yeniden değerlendirmeleri uygun olacaktır.

Özellikle aynı gün içinde birden fazla yemek yardımı yapılması ve muvazaalı işlemler konusunda dikkatli hareket edilmesi, olası prim farkı, idari para cezası ve asgari ücret desteği kayıplarının önüne geçilmesi bakımından kritik öneme sahiptir.

Kaynak: Star | Resul KURT
]]> SGK https://www.bdturkey.com/yemek-yardiminda-sgk-kesintisi-olacak-mi Tue, 12 May 2026 08:24:00 +0300 <![CDATA[Bitcoin'de yeni ralli sinyali]]> https://www.bdturkey.com/bitcoinde-yeni-ralli-sinyali-1 ABD'de senatörlerin stablecoin'lere yönelik yeni düzenleme taslağı üzerinde uzlaşıya yaklaşması kripto piyasasında olumlu hava yarattı. Düzenleme belirsizliğinin azalacağı beklentisiyle Bitcoin 80 bin doların üzerine çıkarken, kripto yatırım ürünlerine 24 Nisan'dan bu yana en güçlü haftalık giriş yaşandı.

Kripto varlık yatırım ürünlerine geçen hafta 857,9 milyon dolarlık net giriş gerçekleşirken sektörde üst üste altıncı haftada da net para girişi kaydedildi. Toplam yönetilen varlık büyüklüğü de 160 milyar dolara yükseldi.

En büyük girişler ABD'den

Piyasa, ABD'nin kriptoyu yasaklamak yerine kurallı şekilde sisteme dahil edeceğini fiyatlarken haftalık girişlerde en büyük pay ABD'den geldi. ABD'de kripto varlık yatırım ürünlerine 776,6 milyon dolarlık giriş gerçekleşti. Bu rakam, önceki haftadaki 47,5 milyon dolarlık seviyeye göre belirgin bir toparlanmaya işaret etti.

Avrupa tarafında ise Almanya 50,6 milyon dolar ile geçen haftanın hafif üzerine çıkarken, İsviçre’de 21,1 milyon dolar, Hollanda’da ise 5 milyon dolar giriş kaydedildi. Veriler, ABD’deki toparlanmaya Avrupa’dan da alım yönlü katılım geldiğini gösterdi.

En büyük pay yine Bitcoin’de

Varlık bazında bakıldığında Bitcoin ürünleri 706,1 milyon dolarlık girişle yine ilk sırada yer aldı. Böylece yıl başından bu yana Bitcoin ürünlerine toplam giriş 4,9 milyar dolara ulaştı. Buna karşılık kısa Bitcoin ürünlerinde 14,4 milyon dolarlık çıkış yaşandı. Bu kalemde görülen çıkış, yılın en büyük haftalık çıkışı oldu.

Altcoin tarafında ise Ethereum haftalık bazda 77,1 milyon dolar giriş gördü. Böylece önceki haftada yaşanan 81,6 milyon dolarlık çıkış tersine döndü. Solana’ya 47,6 milyon dolar, XRP’ye ise 39,6 milyon dolar giriş oldu. Her iki varlıkta da son döneme göre daha güçlü bir giriş ivmesi dikkat çekti. Çoklu varlık ürünleri ise 5,5 milyon dolarlık çıkışla haftayı negatif bölgede tamamlayan tek önemli grup oldu.

Dünya

]]> TEKNOLOJİ https://www.bdturkey.com/bitcoinde-yeni-ralli-sinyali-1 Mon, 11 May 2026 16:10:00 +0300 <![CDATA[Düğün masraflarını takılar karşılıyor]]> https://www.bdturkey.com/dugun-masraflarini-takilar-karsiliyor Türkiye’nin önemli düğün platformlarından Düğün.com ile KONDA Araştırma ve Danışmanlık iş birliğiyle gerçekleştirilen kapsamlı araştırmaya göre, düğün, söz-nişan, kına ve ev kurma dahil toplam evlilik maliyeti ortalama 1 milyon 800 bin TL’ye ulaştı.

Araştırma, çiftlerin yüzde 65’inin düğün masraflarını takılar sayesinde karşıladığını ortaya koydu.

Araştırmaya göre düğün bütçeleri gelir segmentlerine göre ciddi farklılık gösteriyor. Alt segmentte toplam harcama 850 bin TL seviyesinde kalırken, orta segmentte bu rakam 2 milyon TL’ye, üst segmentte ise 4,3 milyon TL’ye kadar çıkıyor. Özellikle düğün mekanı ve ev kurma maliyetleri bütçenin en büyük kalemlerini oluşturuyor.

Çiftlerin yaklaşık yarısı düğün masraflarında aile desteği alırken, yüzde 20’si banka kredisine başvuruyor. Düğün organizasyonlarının da çeşitlendiği görülüyor. İsteme, söz-nişan, kına gecesi, bekarlığa veda ve after parti gibi etkinliklerle birlikte çiftler ortalama 2 ila 3 ayrı organizasyon düzenliyor.

Genç Z kuşağı daha kalabalık düğün istiyor

Araştırma sonuçlarına göre genç kuşak geleneksel düğün alışkanlıklarını sürdürmeye devam ediyor. 2025 yılında düğünlerde ortalama davetli sayısı 530 kişi olarak ölçülürken, Genç Z kuşağı’nin daha kalabalık düğünleri tercih ettiği belirlendi. En fazla düğün Ağustos ve Eylül aylarında yapılırken, tarihlerin büyük ölçüde bayram takvimine göre şekillendiği görüldü.

En çok tercih edilen düğün mekanları sırasıyla düğün salonları, kır mekanları, balo-davet salonları ve oteller oldu. İkramlarda ise atıştırmalık tabakları ilk sırada yer aldı. Araştırmaya göre düğünlerin yüzde 19’u alkollü organize edilirken, alkollü menü tercihi Y kuşağın’de daha yaygın.

Çiftlerin yüzde 15’i ise iki ayrı düğün yapıyor. Büyük şehirlerde yaşayan çiftlerin ikinci düğünü genellikle memleketlerinde gerçekleştirdiği ifade edildi.

Gelinler tek gelinlikle yetinmiyor

Düğün harcamalarında dikkat çeken kalemlerden biri de gelinlik oldu. Ortalama gelinlik harcaması 45 bin TL’ye ulaşırken, gelinlerin yüzde 40’ının düğün günü en az iki farklı gelinlik giydiği ortaya çıktı. Gelin adaylarının yarısı gelinliğini satın alırken, diğer yarısı kiralama yöntemini tercih ediyor.

Fotoğraf ve video çekimleri için ortalama 30 bin TL bütçe ayrılırken, çiftlerin yüzde 63’ü dış mekan çekimi yaptırıyor. Gelin adaylarının yüzde 95’i ise düğün günü profesyonel kuaför hizmeti alıyor.

Fiziksel davetiye hâlâ vazgeçilmez

Dijitalleşmeye rağmen fiziksel davetiyeler önemini koruyor. Araştırmaya göre çiftlerin yüzde 91’i basılı davetiye tercih ediyor. Katılımcıların yüzde 67’si ise misafirlerine nikah şekeri veya hediyelik dağıtıyor.

Tanışma biçimlerinde ise sosyal çevre öne çıkıyor. Çiftlerin büyük bölümü okul, iş veya arkadaş ortamında tanışırken, aile ve akraba aracılığıyla tanışanların oranı yüzde 16 olarak ölçüldü. Teknoloji kullanımında kuşak farkı dikkat çekerken, Genç Z kuşağı sosyal medya üzerinden tanışmayı tercih ederken Y kuşağı arkadaşlık uygulamalarını daha fazla kullanıyor.

Yeni evlilerin yüzde 66’sı kirada

Araştırma, evlilik sonrası yaşam koşullarına ilişkin dikkat çekici veriler de ortaya koydu. Türkiye’de yeni evlenen çiftlerin yüzde 66’sı kiralık evde yaşamaya başlıyor. Kendi evine geçenlerin oranı yüzde 30’da kalırken, yüzde 4’lük kesim ailesiyle yaşamayı sürdürüyor.

Balayı ise çiftlerin büyük çoğunluğu için vazgeçilmez olmaya devam ediyor. Katılımcıların yüzde 79’u balayına çıkarken, yüzde 66’sı yurt içini, yüzde 30’u yurt dışını tercih ediyor.Y kuşağında yurt dışı balayı oranının daha yüksek olduğu dikkat çekiyor.

Araştırma, 2025 yılında evlenen 1.060 çiftle telefon, e-posta ve SMS aracılığıyla gerçekleştirildi. Katılımcıların yüzde 62’sini kadınlar, yüzde 38’ini erkekler oluşturdu.

Mustafa Tüysüz-Ekonomim

]]> GÜNDEM https://www.bdturkey.com/dugun-masraflarini-takilar-karsiliyor Mon, 11 May 2026 16:03:00 +0300 <![CDATA[E-Defterlerin Oluşturulma ve İmzalanma Süresi ile E-Defter ve Berat Dosyalarının Yüklenme Süresi Uzatıldı.]]> https://www.bdturkey.com/e-defterlerin-olusturulma-ve-imzalanma-suresi-ile-e-defter-ve-berat-dosyalarinin-yuklenme-suresi-uzatildi 11 Mayıs 2026 tarihli ve 198 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Sirküleriyle, elektronik defter (e-Defter) uygulamasına dâhil olanlar tarafından 11 Mayıs 2026 (10 Mayıs 2026 tarihinin resmi tatile rastlaması nedeniyle) tarihine kadar oluşturulması ve imzalanması gereken e-Defterlerin (yevmiye defteri, büyük defter ve envanter defteri) oluşturulma ve imzalanma süresi ile aynı sürede Gelir İdaresi Başkanlığı Bilgi İşlem Sistemine yüklenmesi gereken elektronik defter ve berat dosyalarının yüklenme süresi 10 Haziran 2026 Çarşamba günü sonuna, 14 Mayıs 2026 günü sonuna kadar oluşturulması ve imzalanması gereken e-Defterlerin (yevmiye defteri, büyük defter ve envanter defteri) oluşturulma ve imzalanma süresi ile aynı sürede Gelir İdaresi Başkanlığı Bilgi İşlem Sistemine yüklenmesi gereken elektronik defter ve berat dosyalarının yüklenme süresi ise 15 Haziran 2026 Pazartesi (14 Haziran 2026 tarihinin resmi tatile rastlaması nedeniyle) günü sonuna kadar uzatılmıştır.

Kanun Numarası: 213

Kanun: VERGİ USUL KANUNU

Sirküler No: VUK-198/2026-4

Sirküler Tarihi: 11.05.2026

T.C.
HAZİNE VE MALİYE BAKANLIĞI
Gelir İdaresi Başkanlığı

VERGİ USUL KANUNU SİRKÜLERİ/198

Konusu: Elektronik defter (e-Defter) uygulamasına dâhil olanlar tarafından 11 Mayıs 2026 (10 Mayıs 2026 tarihinin resmi tatile rastlaması nedeniyle) ve 14 Mayıs 2026 günü sonuna kadar oluşturulması ve imzalanması gereken e-Defterlerin oluşturulma ve imzalanma süresi ile aynı sürede Gelir İdaresi Başkanlığı Bilgi İşlem Sistemine yüklenmesi gereken elektronik defter ve berat dosyalarının yüklenme süresinin uzatılması.

Tarihi: 11/5/2026

Sayısı: VUK-198/2026-4

1. Giriş:

Başkanlığımıza iletilen talepler doğrultusunda, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 242 nci maddesindeki yetkiye dayanılarak, e-Defter uygulamasına dâhil olanlar tarafından 11 Mayıs 2026 (10 Mayıs 2026 tarihinin resmi tatile rastlaması nedeniyle) ve 14 Mayıs 2026 günü sonuna kadar oluşturulması ve imzalanması gereken e-Defterlerin oluşturulma ve imzalanma süresi ile aynı sürede Gelir İdaresi Başkanlığı Bilgi İşlem Sistemine yüklenmesi gereken elektronik defter ve berat dosyalarının yüklenme süresinin uzatılması bu Sirkülerin konusunu oluşturmaktadır.

2. Elektronik Defterlerin Oluşturulma ve İmzalanma Süresi ile Elektronik Defter ve Berat Dosyalarının Yüklenme Süresinin Uzatılması:

e-Defter uygulamasına dâhil olanlar tarafından 11 Mayıs 2026 (10 Mayıs 2026 tarihinin resmi tatile rastlaması nedeniyle) günü sonuna kadar oluşturulması ve imzalanması gereken e-Defterlerin oluşturulma ve imzalanma süresi ile aynı sürede Gelir İdaresi Başkanlığı Bilgi İşlem Sistemine yüklenmesi gereken elektronik defter ve berat dosyalarının yüklenme süresi 10 Haziran 2026 Çarşamba günü, 14 Mayıs 2026 günü sonuna kadar oluşturulması ve imzalanması gereken e-Defterlerin oluşturulma ve imzalanma süresi ile aynı sürede Gelir İdaresi Başkanlığı Bilgi İşlem Sistemine yüklenmesi gereken elektronik defter ve berat dosyalarının yüklenme süresi ise 15 Haziran 2026 Pazartesi (14 Haziran 2026 tarihinin resmi tatile rastlaması nedeniyle) günü sonuna kadar uzatılmıştır.

Duyurulur.

Bekir BAYRAKDAR
Gelir İdaresi Başkanı

]]> E-DEFTER https://www.bdturkey.com/e-defterlerin-olusturulma-ve-imzalanma-suresi-ile-e-defter-ve-berat-dosyalarinin-yuklenme-suresi-uzatildi Mon, 11 May 2026 15:16:00 +0300 <![CDATA[Motosiklet denetimlerinde yeni dönem]]> https://www.bdturkey.com/motosiklet-denetimlerinde-yeni-donem Bakanlıktan edinilen bilgiye göre, 2026 yılının ilk 4 ayında motosikletlerin tüm araçlar içerisindeki tescil oranı yüzde 21,3 olurken, kazalara karışma oranı yüzde 47,1 olarak kayıtlara geçti.

Motosikletlerin karıştığı kazalarda kusur oranı yüzde 67,7 olarak belirlendi. Bu kusurların yüzde 49,3'ünü hız ihlali, yüzde 17,3'ünü kavşaklarda geçiş önceliğine uymama, yüzde 7,1'ini ise şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymama oluşturdu.

Verilerde, motokuryelere ilişkin tablo da dikkati çekti. Toplam motosikletlerin yüzde 1,4'ünü oluşturan motokuryelerin kazalara karışma oranının yüzde 19,8 olduğu tespit edildi.

Hedef daha güvenli trafik

Bakanlık, motosiklet kazalarının azaltılması ve trafik güvenliğinin artırılması amacıyla hazırlanan eylem planı kapsamında denetimlerin artırılmasını, caydırıcılığın güçlendirilmesini ve sürücülere yönelik eğitim çalışmalarının yaygınlaştırılmasını hedefliyor.

Bu kapsamda hız ihlali, kavşaklarda geçiş önceliğine uymama, şerit izleme ve değiştirme kurallarına aykırılık, kırmızı ışık ihlali, kask ve koruyucu ekipman kullanımı, ters yönde araç kullanma, trafikte akrobatik hareketler yapma ve alkollü araç kullanma gibi ihlallere yönelik denetimler sürdürülecek.

Eğitim ve mevzuat düzenlemeleri geliyor

Motokuryelere yönelik kontrollerde ise "P1" yetki belgelerine ilişkin denetimler yoğunlaştırılacak. Eylem planı çerçevesinde denetimlerin etkinliğini artırmak ve yaptırımların caydırıcılığını güçlendirmek amacıyla mevzuat düzenlemeleri de yapılacak.

Ayrıca, Güvenli Motosiklet Kullanımı kampanyası yürütülecek, motosiklet ve motorlu bisiklet sürücülerine yönelik özel eğitim programları düzenlenecek. Bakanlık, trafik güvenliğini artırmak ve kurallara uyumu teşvik etmek amacıyla etkin, sürekli ve yoğun denetim mekanizmaları oluşturacak.

AA

]]> GÜNDEM https://www.bdturkey.com/motosiklet-denetimlerinde-yeni-donem Mon, 11 May 2026 14:11:00 +0300 <![CDATA[Çin, atık suyu gübreye dönüştüren teknolojide verimliliği 3 kat artırdı]]> https://www.bdturkey.com/cin-atik-suyu-gubreye-donusturen-teknolojide-verimliligi-3-kat-artirdi Çin’de bir araştırma ekibi, atık sulardaki nitrat kirliliğini ekonomik değeri yüksek bir girdiye dönüştürebilecek yeni bir teknoloji geliştirdi.

Fujian Yapısal Madde Araştırma Enstitüsü’nden Han Lili ve çalışma arkadaşlarının geliştirdiği katalizör, tarım ve sanayi kaynaklı atık sularda bulunan nitratı amonyağa çevirebiliyor. Amonyak ise dünyanın en yaygın azotlu gübrelerinden biri olan ürenin üretiminde kritik öneme sahip.

Journal of the American Chemical Society dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, yeni katalizör, nitratlı suyun elektrolizi sırasında sıradan katalizörlere kıyasla 2,7 kat daha yüksek amonyak verimi sağladı.

İki atom birlikte çalışıyor

Bloomberg'in haberine göre, bu teknolojinin merkezinde “çift atomlu katalizörler” yer alıyor.

Tek atomlu katalizörlerden farklı olarak bu yapıda iki komşu metal atomu birlikte çalışıyor. Bu da nitratı amonyağa dönüştürmek gibi çok aşamalı ve karmaşık kimyasal reaksiyonların daha etkili yürütülmesini sağlıyor.

Ancak bu tür katalizörleri geliştirmek bugüne kadar oldukça zor bir süreçti. Uygun metal çiftlerini bulmak çoğunlukla deneme-yanılma yöntemiyle ilerliyor, teorik yönlendirme sınırlı kalıyor ve katalizörlerdeki metal yükleme oranları düşük seviyelerde kalıyordu.

Çinli ekip bu sorunu aşmak için derin öğrenme yöntemlerinden yararlandı. Yapay zekâ modeli, birbirine kolayca bağlanabilen ve yüksek eşleşme oranına sahip metal çiftlerini belirlemek için eğitildi.

Nadir toprak elementleri kullanıldı

Araştırmacılar bu yöntemle 14 farklı çift atomlu katalizör tasarladı.

Bu katalizörlerde itriyum, skandiyum, lantan, seryum, samaryum, evropiyum, erbiyum ve iterbiyum gibi nadir toprak elementleri kullanıldı.

Çalışmada katalizörlerin metal yükleme oranı ağırlık bazında yüzde 12,8 ile yüzde 30,7 arasında ölçüldü. Bu seviye, önceki referans değerlerin dört katından fazla bir artış anlamına geliyor.

Journal of the American Chemical Society’de yayımlanan çalışmada bu yapı, merkez etrafında dizilen metal atomlarıyla bir güneş sistemi mimarisine benzetildi.

Atık su, gübre güvenliği için stratejik kaynağa dönüşebilir

Nitrat kirliliği, özellikle tarımsal akışlar ve sanayi atıkları nedeniyle su kaynakları için önemli bir çevre sorunu oluşturuyor. Nitrat yükünün artması, alg patlamaları ve sucul ekosistemlerde oksijensiz bölgelerin oluşması gibi ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

Yeni teknoloji, bu kirliliği oda sıcaklığında elektrokimyasal yöntemle azaltırken, ortaya amonyak gibi değerli bir kimyasal ürün çıkarıyor.

Bu yönüyle çalışma yalnızca çevresel bir çözüm sunmuyor; aynı zamanda gübre arz güvenliği açısından da yeni bir seçenek yaratıyor.

Üre üretiminde gaz ve kömür bağımlılığı sürüyor

Bugün dünyada üre üretimi büyük ölçüde amonyağın karbondioksitle birleştirilmesine dayanıyor. Bu üretim hattı ise çoğunlukla doğal gazla çalışıyor.

Doğal gaza bağımlılık, küresel gübre piyasalarını jeopolitik ve enerji kaynaklı şoklara açık hale getiriyor. Özellikle Orta Doğu’dan geçen üre ticareti ve Hürmüz Boğazı gibi kritik geçiş noktaları, arz güvenliği açısından risk oluşturuyor.

Hatırlanacağı üzere Hindistan, nisan ayında 2,5 milyon ton üreyi iki ay önce ödediği fiyatın neredeyse iki katına almak zorunda kaldı.

Çin ise gübre üretiminde iç piyasadaki istikrarı büyük ölçüde kömür bazlı üretim hattıyla sağlıyor. Bu yöntemde kömür, buhar ve azot yüksek sıcaklık ve basınç altında amonyak ve karbondioksite dönüştürülüyor; ardından bu girdiler üre üretiminde kullanılıyor.

Ancak ister doğal gaz ister kömür kullanılsın, amonyak üretimi yüksek enerji tüketen bir süreç olmayı sürdürüyor.

Büyük tesislerin yerine geçmeyebilir ama kritik yedek olabilir

Yeni katalizör teknolojisinin kısa vadede dev ölçekli gübre tesislerinin yerini alması beklenmiyor.

Buna karşın, atık sulardaki nitratı düşük enerjiyle amonyağa dönüştürebilen ucuz ve verimli bir sistem, özellikle arz şoklarına karşı stratejik bir destek teknolojisi olabilir.

Başka bir ifadeyle, kirli sudan elde edilen amonyak yalnızca çevre kirliliğini azaltan bir çözüm değil; aynı zamanda gübre tedarik zincirini güçlendirebilecek yeni bir güvenlik katmanı olarak görülüyor.

Bloomberg HT

]]> GÜNDEM https://www.bdturkey.com/cin-atik-suyu-gubreye-donusturen-teknolojide-verimliligi-3-kat-artirdi Mon, 11 May 2026 13:20:00 +0300 <![CDATA[590 bin kişi Trump’ın 'altın telefonunu' bekliyor]]> https://www.bdturkey.com/590-bin-kisi-trumpin-altin-telefonunu-bekliyor ABD'de geçen yıl yarım milyondan fazla insanın satın aldığı, Trump Mobile'ın Amerikan bayraklı altın renkli akıllı telefonları T1'in hiç üretilmediği anlaşıldı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın oğulları Eric Trump ve Donald Trump Jr. 16 Haziran 2025'te uzak doğulu markalara rakip olarak altın kaplama Trump Mobile T1'i 499 dolardan satışa sunmuştu. Ancak 590 bin kişinin 100 dolarlık ön sipariş bedeli ile toplam 59 milyon dolar ödeme yaptığı telefonlardan halen ses yok.

Cihaz, aylık 47,45 dolara yine Trump Mobile tarafından sunulan bir paket ile satışa çıkarılmıştı. Bu paket ise sınırsız konuşma, mesajlaşma, internet, 5G erişimi, tele-sağlık hizmetleri, yol yardımı ve 230'dan fazla ülkeye uluslararası arama gibi özellikler vaat ediyordu.

İade yok, teslimatlar belirsiz

Ancak ne paket ne de cihaz piyasaya çıkmadı. İlk olarak 2025 yaz sonu için duyurulan teslimat tarihi, önce kasıma ardından aralığa ve son olarak da mart ortasına ertelendi. Buna hiçbir kullanıcı ödeme yaptığı cihaza kavuşamadı. Nisan ayında ise Trump Mobile, web sitesini güncelleyerek çıkış tarihini tamamen kaldırdı.

Şirket gecikmeyi federal hükümetin kapanmasına bağlarken, iade isteyenler de sonuç alamadı.

Sözleşme şartları sessizce güncellendi

Öte yandan Trump Mobile, 6 Nisan 2026'da ön sipariş depozitolarına ilişkin şartları sessizce güncelledi ve teslimat beklentilerini büyük ölçüde belirsizleştirdi.

Güncellenen metne göre, ödenen depozito bir satın alma ya da garanti edilmiş bir sipariş anlamına gelmiyor. Şirket, bu ödemenin sadece ileride cihaz satışa sunulursa değerlendirilme fırsatı sağladığını, ancak herhangi bir ürün tahsisi, rezervasyon ya da mülkiyet hakkı doğurmadığını belirtiyor.

Üretim ve teslimat için hiçbir garanti verilmedi

Şartlarda ayrıca, bağlayıcı bir satış sözleşmesinin ancak cihazın satışa sunulması ve ödemenin tamamlanması halinde oluşabileceği ifade ediliyor. Buna rağmen, ürünün piyasaya çıkışı, üretimi veya teslimat takvimi konusunda hiçbir garanti verilmediği vurgulanıyor. Tahmini teslim tarihleri ve lansman planları ise yalnızca bağlayıcı olmayan öngörüler olarak tanımlanıyor.

Ayrıca cihazın ticari olarak piyasaya sürülmesi, düzenleyici onayların alınması, üretimin başlaması ya da belirli bir süre içinde teslimat yapılması gibi konularda herhangi bir taahhüt bulunmadığı belirtiliyor. Ödemelerin devredilemez olduğu ve bağımsız bir nakit değeri taşımadığı da şartlar arasında yer alıyor.

Trump Media'nın T1 telefonu ne zaman çıkacak?

Ocak 2026'da Senatör Elizabeth Warren, teslim edilmeyen ürünler için alınan depozitoların incelenmesini ve Trump Mobile'ın 'ABD'de üretilmiştir' ifadesinin yanıltıcı olup olmadığının araştırılmasını talep etti. Bu süreçte T1 modelinin gerçekten piyasaya çıkıp çıkmayacağı belirsizliğini korurken, üretim yapısına ilişkin iddialar da tartışma konusu oldu.

Şirket söylemini 'ABD'de üretilmiştir'den 'Amerikan değerleriyle tasarlandı'ya çevirirken ürünün tamamen ABD'de üretilmeyeceğini, sadece son montajının Miami'de yapılacağını geri kalan üretimin ise yurt dışında gerçekleşeceğini doğruladı. Ayrıca şirketin, Çin'de üretilip yenilenen iPhone'lar ve ikinci el Samsung cihazları da satışa sunduğu bildirildi.

Dünya

]]> GÜNDEM https://www.bdturkey.com/590-bin-kisi-trumpin-altin-telefonunu-bekliyor Mon, 11 May 2026 11:08:00 +0300 <![CDATA[Intel hisseleri, Apple anlaşması sonrası fırladı]]> https://www.bdturkey.com/intel-hisseleri-apple-anlasmasi-sonrasi-firladi Intel ile Apple arasında bir yılı aşkın süredir devam eden yoğun görüşmeler sonucunda ön anlaşmaya varıldı. Konuya yakın kaynaklar, son aylarda resmi bir anlaşmanın tamamlandığını belirtti.

Intel'in hangi Apple ürünleri için çip üreteceğine ilişkin detaylar ise henüz netlik kazanmadı.

Apple'ın yıllık olarak 200 milyondan fazla iPhone sevk ettiği, bunun yanı sıra milyonlarca iPad ve Mac bilgisayar sattığı biliniyor.

Anlaşma haberinin ardından Intel hisseleri gün içinde yüzde 14,49 yükselirken, Apple hisseleri de yüzde 1,75 değer kazandı.

Dünya

]]> TEKNOLOJİ https://www.bdturkey.com/intel-hisseleri-apple-anlasmasi-sonrasi-firladi Mon, 11 May 2026 10:01:00 +0300 <![CDATA[Altın fiyatları İran gerginliğin ardından 4700 doların altına geriledi]]> https://www.bdturkey.com/altin-fiyatlari-iran-gerginligin-ardindan-4700-dolarin-altina-geriledi Altının dolar/ons fiyatı, pazartesi günü Asya işlemlerinde Trump yönetiminin İran’dan gelen barış teklifini reddetmesiyle 4.670 dolar seviyesine kadar çekildi. ABD ile İran arasındaki diplomatik tıkanıklık enflasyon endişelerini canlı tutarken, değerli metal üzerinde satış baskısı oluştu. Altın, günlük bazda yüzde 0,89 oranında kayıpla işlem görüyor.

Bloomberg verilerine göre taraflar ateşkesin korunması konusunda zorluk yaşıyor. Trump, İran’ın çatışmayı sona erdirme planını "tamamen kabul edilemez" olarak nitelendirerek reddetti. İranlı yetkililer ise ABD’nin savaş zararlarını tazmin etmesi gerektiğini savunarak mevcut teklifin ülkeyi aşırı taleplere boyun eğmeye zorladığını belirtti. Hürmüz Boğazı üzerindeki gerginliğin sürmesi, küresel piyasalarda jeopolitik risk primini yüksek tutmaya devam ediyor.

Ons altın fiyatlarında jeopolitik risklerin etkisi sürüyor

ABD ile İran arasındaki derinleşen kriz, enflasyon riskini yukarı yönlü tetikleme potansiyeli taşıyor. Bu durum, merkez bankalarının yüksek faiz oranlarını daha uzun süre koruyacağına dair beklentileri güçlendiriyor. Faiz getirisi olmayan ons altın, yüksek faiz ortamında yatırımcı nezdinde cazibesini kaybederken, jeopolitik belirsizliklerin güvenli liman talebi oluşturması fiyatlardaki aşağı yönlü ivmeyi kısmen dengeliyor.

ABD istihdam verileri piyasa beklentilerini aştı

ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu tarafından paylaşılan tarım dışı istihdam verileri, nisan ayında ekonominin 115 bin yeni iş yarattığını gösterdi. Piyasa beklentisi olan 62 bin rakamının oldukça üzerinde gerçekleşen bu veri, ABD iş gücü piyasasının dirençli kaldığına işaret etti. Öte yandan mart ayı verisi 178 bin seviyesinden 185 bin seviyesine revize edildi. İşsizlik oranı ise yüzde 4,3 seviyesinde kalarak piyasa konsensüsüne paralel gerçekleşti.

Teknik göstergeler ve fiyat hareketleri

Ons altın günlük bazda 4.705,41 dolar ile 4.670,41 dolar arasında dalgalandı. Önceki gün 4.721,24 dolar olan kapanışın ardından piyasa 42,22 dolarlık bir farkla negatif tarafta seyrediyor. Yıllık bazda yüzde 42,18 gibi güçlü bir yükseliş sergileyen emtia, son 5 yıllık periyotta en yüksek 5.598,09 dolar seviyesini test etmişti. Mevcut tabloda emtia, kısa vadeli jeopolitik gelişmeler ile ABD para politikasının sıkı kalma ihtimali arasında dengelenmeye çalışıyor.

Murat Ali Oral-Dünya

]]> GÜNDEM https://www.bdturkey.com/altin-fiyatlari-iran-gerginligin-ardindan-4700-dolarin-altina-geriledi Mon, 11 May 2026 09:52:00 +0300 <![CDATA[Motorine zam geliyor]]> https://www.bdturkey.com/motorine-zam-geliyor Petrol fiyatlarındaki artış pompa fiyatlarına da yansıyor. ABD ve İran'ın barış mutabakatının çökmesi ve savaş çanlarının yeniden duyulmasıyla birlikte petrol fiyatları yükselişe geçti.

Akaryakıt ürünlerinden motorinin litre fiyatına 1,10 lira seviyesinde zam bekleniyor.

NTV'nin haberine göre yarından itibaren geçerli olması beklenen zamla birlikte motorinin litresi İstanbul'da 67,35 liraya, Ankara'da 68,48 liraya, İzmir'de 68,75 liraya, doğu illerinde ise 70,21 liraya yükselmesi bekleniyor.

]]> EKONOMİ https://www.bdturkey.com/motorine-zam-geliyor Mon, 11 May 2026 09:47:00 +0300 <![CDATA[Asya borsaları haftaya karışık bir seyirle başladı]]> https://www.bdturkey.com/asya-borsalari-haftaya-karisik-bir-seyirle-basladi Asya hisse senedi piyasaları, haftanın ilk işlem gününde Orta Doğu'daki jeopolitik risklerin ve teknoloji sektöründeki ayrışmanın etkisiyle karışık bir seyir izliyor. Güney Kore'de Kospi endeksi yapay zeka yatırımlarının itici gücüyle tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşırken, bölgedeki diğer başlıca endeksler kırmızı bölgede işlem görüyor. Yatırımcılar bir yandan teknoloji şirketlerindeki büyüme potansiyelini fiyatlarken, diğer yandan tırmanan petrol fiyatlarının yaratabileceği enflasyonist baskıları değerlendiriyor.

Asya borsalarında yön arayışı ve endekslerde ayrışma

Güncel verilere göre Asya piyasalarında belirgin bir ayrışma dikkat çekiyor. Teknoloji ve çip üretimi yatırımlarının merkezindeki Güney Kore'de KOSPI Bileşik Endeksi %4,01 gibi güçlü bir artışla 7.798,74 puana tırmanarak rallisine devam ediyor. Çin'de SSE Bileşik Endeksi de %0,71 artışla 4.209,67 puana yükseldi.

Öte yandan, bölge genelindeki diğer majör endeksler jeopolitik risklerin gölgesinde düşüş eğiliminde:

Japonya Nikkei 225: %0,36 kayıpla 62.486,84 puan
Hong Kong Hang Seng: %0,40 kayıpla 26.288,84 puan
Avustralya S&P/ASX 200: %0,66 düşüşle 8.686,60 puan
The Asia Dow (USD): %1,04 değer kaybıyla 6.311,60 puan

Enerji arzı endişeleri tahvil faizlerini ve döviz piyasasını etkiliyor

Trump'ın İran’dan gelen son barış teklifini reddetmesi, enerji piyasalarında arz güvenliği endişelerini yeniden alevlendirdi. Brent petrolün varil fiyatı %3,4 artışla 105 dolar sınırına yaklaşırken, Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalmaya devam edeceği beklentisi piyasalardaki risk iştahını sınırlıyor.

Artan enerji maliyetlerinin enflasyon beklentilerini yükseltmesiyle ABD 10 yıllık tahvil faizleri %4,39 seviyesine tırmandı. Döviz tarafında ise güvenli liman talebi ve faiz farklarının etkisiyle USD/JPY paritesi %0,34 artışla 157,15 seviyesine ulaşarak Japon yenindeki zayıflamanın sürdüğünü gösteriyor.

Şirket karları makroekonomik belirsizlikleri dengeliyor

S&P 500 endeksinde yer alan şirketlerin %82'si, ilk çeyrek kar tahminlerini aşarak kurumsal dayanıklılığın devam ettiğine işaret etti. Güçlü istihdam verileri ve beklentilerin üzerindeki bu kurumsal sonuçlar, enerji maliyetlerindeki artışın ve Asya'daki karışık seyirin küresel piyasalar üzerinde yaratabileceği baskıyı bir miktar hafifletiyor. Piyasalar, yön bulmak için bu hafta ABD enflasyon verilerini ve Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasında gerçekleşmesi planlanan görüşmeyi yakından takip edecek.

Murat Ali Oral-Dünya

]]> GÜNDEM https://www.bdturkey.com/asya-borsalari-haftaya-karisik-bir-seyirle-basladi Mon, 11 May 2026 09:40:00 +0300 <![CDATA[Türkiye, 1,7 trilyon dolarlık küresel pazarın dışına itildi!]]> https://www.bdturkey.com/turkiye-17-trilyon-dolarlik-kuresel-pazarin-disina-itildi Türkiye tekstil ve hazır giyim sektörü, artan maliyetler, daralan ihracat pazarları ve küresel rekabet baskısıyla kritik bir dönemeçten geçerken, en büyük pazarlarda yapılan yeni düzenlemeler, baskıyı daha da artırıyor.

Bu düzenlemelerden birini de Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) Kamu Alımları Anlaşması (GPA) kapsamındaki kararlar oluşturuyor. DTÖ Kamu Alımları Anlaşması (GPA), taraf ülkelerin kamu alımları pazarlarını karşılıklı olarak açmalarını ve açık, adil ve şeff af rekabet koşulları sağlamalarını amaçlayan çok tarafl ı (plurilateral) bir anlaşma olarak öne çıkıyor. Mevcut durumda, anlaşmanın AB ve 27 üye ülkesi dahil olmak üzere 49 DTÖ üyesini kapsayan 22 tarafı bulunuyor.

Anlaşma, yıllık tahmini 1,7 trilyon doları değerinde bir kamu alımları pazarını uluslararası rekabete açıyor. Türkiye, 1995 yılından bu yana DTÖ üyesi olmasına rağmen, GPA'ya taraf olmadı ve gözlemci statüsünde kalmayı tercih etti.

Uzakdoğulu şirketlere de sınır

Ancak Türkiye’nin GPA’ya taraf olmaması, Türk firmalarının başta en büyük ticaret ortağı olan Avrupa Birliği olmak üzere GPA üyesi ülkelerin kamu alımları ihalelerine girmesini büyük ölçüde engelliyor. Bu durum sadece hazır giyim ve tekstil sektörünü değil; demir-çelikten makineye kadar birçok ihracatçı sektörü dezavantajlı konuma itiyor. Son dönemde AB’nin bu kuralları çok daha sert uygulamaya başladığı belirtiliyor. Özellikle Uzakdoğulu şirketlerin kamu ihalelerine girişini sınırlandırmak isteyen AB, kamu alımlarında “yalnızca GPA üyeleri katılabilir” şartını daha yaygın kullanıyor. Bu nedenle Türkiye’nin GPA’ya katılması, tam da bu dönemde Türk şirketleri için önemli bir fırsat yaratabilir. Çünkü AB’de üretim altyapısı birçok alanda Türkiye kadar güçlü değil. Türkiye’nin GPA’ya taraf olması halinde, ihalelere katılan Avrupalı şirketlerin Türk üreticilerle ortak çalışması ya da Türk tedarikçileri tercih etmesi gerekecek. Bu da Türk şirketlerine AB pazarında daha güçlü, daha avantajlı ve görece daha düşük rekabetli bir üretim ve satış imkanı sağlayabilir.

TGSD’den acil eylem planı çağrısı

Konunun önemine dikkat çeken Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği, bir dosya hazırlayarak Ticaret Bakanlığı’na da iletti ve acil eylem çağrısında bulundu. Bilgi notunda, özellikle Avrupa Birliği’nin kamu alımlarında giderek daha sert uyguladığı “yalnızca üyeler” politikası nedeniyle Türk firmalarının üniforma, iş kıyafetleri, hastane tekstili ve askeri tekstil gibi alanlardaki kamu ihalelerine erişemediği ifade edildi. Bu durumun, Türk üreticilerinin AB’deki rekabet gücünü zayıfl attığı kaydedildi. Sektörün son yıllarda ciddi ihracat kaybı yaşadığına dikkat çekilen notta, 2022 yılında 21,2 milyar dolar olan hazır giyim ihracatının 2025’te 16,7 milyar dolara gerilediği belirtildi.

Çin ve Bangladeş gibi Asya ülkelerinin yanı sıra Mısır’ın düşük maliyet avantajıyla AB pazarında agresif şekilde büyüdüğü, Hindistan’ın AB ile imzaladığı Serbest Ticaret Anlaşması sayesinde elde ettiği sıfır gümrük avantajının da Türkiye açısından baskıyı artıracağı ifade edildi. Bilgi notunda, Türkiye’nin GPA’ya katılması halinde Türk firmalarının AB, ABD, Kanada ve Japonya gibi büyük kamu alımları pazarlarına doğrudan erişim sağlayabileceği vurgulandı. Ayrıca kamu alımlarının teknik tekstil, koruyucu kıyafet ve yüksek standartlı ürün talebi oluşturduğu, bunun da sektörü daha yüksek katma değerli üretime yönlendireceği kaydedildi. TGSD’nin, Ticaret Bakanlığı’ndan GPA’ya katılım sürecinin başlatılması için diplomatik ve teknik hazırlıkların hızlandırılması çağrısında bulunduğu bilgi notunda ayrıca, üyeliğin tekstil ve diğer stratejik sektörlere etkilerini analiz edecek kapsamlı bir çalışma yapılması ve müzakerelerde Türkiye’nin hassas sektörlerini koruyacak geçiş mekanizmalarının kullanılması önerildi.

Bir zorunluluk haline geldi

Konuyla ilgili değerlendirmede bulunan TGSD Başkanı Toygar Narbay, “Hedef katma değerli üretim ki bunun içinde teknik tekstiller çok önemli bir yer tutuyor. Teknik tekstiller en çok kamuda kullanılıyor. Polis, güvenlik güçleri, kamu Personeli (saha ve ofis), itfaiye, orman çalışanları, Hhastaneler vb... Bunların hepsi kamu ihaleleri ile alım yapıyorlar. GPA üyesi olmak zorunluluk haline geldi ihalelerde. Hali hazırda bir Türk firma ne ihalelere katılabilir ne de ihaleyi kazanan yabancı firma GPA üyesi olmayan ülkede üretim yaptırabilir. Dolayısı ile büyük ve katma değeri yüksek bir pazara üretim yapma fırsatını ıskalamış oluyoruz” diye konuştu.

GPA üyeliği ekonomik ve stratejik olarak hangi avantajları sağlıyor?

TSD’nin bilgi notunda Türkiye'nin GPA’ya katılımı, tekstil sektörü başta olmak üzere genel ekonomi üzerinde çok boyutlu olumlu etkiler yaratacağı vurgulanarak bu faydalar şöyle sıralandı:

▶ Yeni ihracat pazarlarına erişim: Türk tekstil ve hazır giyim firmaları, AB, ABD, Kanada ve Japonya gibi devasa kamu alımları pazarlarına doğrudan erişim sağlayarak ihracat hacimlerini önemli ölçüde artırabilecek.

▶ Rekabet gücünün yeniden tesis edilmesi: AB'nin kısıtlayıcı politikalarının aşılmasıyla, Türk firmaları Asyalı rakiplerine karşı kaybettikleri pazar paylarını, kamu alımları kanalıyla telafi etme fırsatı bulacak.

▶ Yüksek katma değerli üretim: Kamu alımları genellikle teknik tekstiller, özel koruyucu kıyafetler ve yüksek standartlı ürünler talep etmektedir. Bu durum, sektörümüzü daha yüksek katma değerli üretime teşvik edecek.

▶ Ekonomik büyüme ve istihdam: İhracattaki artış, sektördeki kapasite kullanım oranlarını yükseltecek, yeni yatırımları teşvik edecek ve istihdamı koruyarak artıracaktır. Akademik çalışmalar, GPA üyeliğinin taraf ülkeler arasındaki ticareti anlamlı ölçüde artırdığını göstermekte.

Yener Karadeniz-Ekonomim

]]> GÜNDEM https://www.bdturkey.com/turkiye-17-trilyon-dolarlik-kuresel-pazarin-disina-itildi Mon, 11 May 2026 09:36:00 +0300 <![CDATA[Avrupa başkentlerinde kira bedelleri asgari ücret seviyelerini aştı]]> https://www.bdturkey.com/avrupa-baskentlerinde-kira-bedelleri-asgari-ucret-seviyelerini-asti Avrupa Sendikalar Konfederasyonu (ETUC) tarafından yayımlanan güncel analiz verilerine göre, Avrupa Birliği üyesi ülkelerin büyük çoğunluğunda iki yatak odalı bir dairenin ortalama kira bedeli, brüt asgari ücret tutarlarının üzerine çıktı. Konut ve fatura giderlerinin hanehalkı harcamalarındaki payı AB genelinde yüzde 23,6 seviyesinde gerçekleşirken, büyükşehirlerdeki kira yükü asgari ücretli çalışanların toplam kazancını geride bıraktı. Veriler, 21 AB ülkesindeki yaklaşık 13 milyon asgari ücretli çalışanın barınma maliyetleri karşısında ciddi bir finansal baskı altında olduğunu doğruladı.

Asgari ücret ve kira dengesinde en yüksek makas Prag şehrinde

Çekya'nın başkenti Prag, kira maliyetinin asgari ücrete oranı bakımından listenin başında yer aldı. Kentte ortalama kira bedeli 1.710 euro olarak kaydedilirken, ülkedeki brüt asgari ücret 924 euro seviyesinde kaldı. Bu verilere göre Prag'da bir daire kiralamak için asgari ücretin yüzde 185'ine tekabül eden bir tutarın ödenmesi gerektiği hesaplandı. Benzer bir tablo Portekiz'in başkenti Lizbon'da da gözlendi; 1.073 euro tutarındaki asgari ücrete karşılık kira bedelinin 1.710 euroya ulaşmasıyla oran yüzde 168 olarak gerçekleşti.

Başkentlerde barınma maliyeti kazancın yüzde 150 sınırını geçti

Budapeşte, Bratislava, Sofya, Atina ve Riga şehirlerinde kira bedelleri brüt asgari ücretin yüzde 150'sini aşmış durumda. Macaristan'ın başkenti Budapeşte'de bu oran yüzde 159, Slovakya'nın başkenti Bratislava'da ise yüzde 158 olarak ölçüldü. Paris ve Madrid gibi metropollerde de durum benzerlik gösterdi; Paris'te 1.823 euro olan asgari ücrete karşılık ortalama kira 2.523 euroya ulaştı. Madrid'de ise 1.381 euro tutarındaki asgari ücret, 1.721 euro seviyesindeki ortalama kira bedelini karşılamaya yetmedi.

Brüksel ve Berlin asgari ücretli için en uygun seçenekler oldu

Analiz edilen başkentler arasında asgari ücretin kirayı karşılama oranının en yüksek olduğu şehir Brüksel olarak belirlendi. Belçika'nın başkentinde 2.112 euro olan asgari ücret, 1.476 euro tutarındaki ortalama kiranın yaklaşık yüzde 70'ini karşılayabiliyor. Almanya'nın başkenti Berlin'de ise kiranın asgari ücret içindeki payı yüzde 76 seviyesinde kaldı. Ülke genelindeki ortalamalar incelendiğinde ise Polonya, Fransa ve Yunanistan'da başkent dışındaki bölgelerde barınma maliyetlerinin asgari ücret karşısındaki ağırlığının daha düşük olduğu saptandı.

Avrupa genelindeki yüksek konut maliyetleri ve sınırlı ücret artışları, hanehalklarının harcanabilir gelirlerini daraltarak ekonomik büyüme üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturmaya devam ediyor.

Asgari ücretle çalışanların AB genelindeki yüzdesi

Avrupa Birliği genelinde yaklaşık 12,8 milyon çalışan hayatını asgari ücretle idame ettiriyor. Eurostat'ın ulusal asgari ücretin %105'i ve altında maaş alan çalışanları baz alarak hazırladığı verilere göre, kıtanın doğusu ile batısı arasında belirgin bir istihdam kalitesi farkı var. Öte yandan Danimarka, İtalya, Avusturya, Finlandiya ve İsveç'te yasal bir ulusal asgari ücret bulunmuyor; bu ülkelerde maaşlar büyük oranda sektörel toplu sözleşmelerle belirleniyor.

Yasal asgari ücretin uygulandığı AB ülkelerinde asgari ücretli çalışan oranları genel olarak %5 ile %10 bandında seyretse de, ülke bazında durum şu şekilde:

En yüksek orana sahip ülkeler: Bulgaristan (%13.0), Fransa (%12.7), Slovenya (%12.6), Romanya (%10.5), Yunanistan (%10.2), Polonya (%10.1) ve Macaristan (%10.0).

En düşük orana sahip ülkeler: Çekya (%2.6) ve Portekiz (%3.1).

Ortalama maaşlar ve ülke bazında gelir durumu

Asgari ücretlerdeki bu keskin uçurum, standart çalışanların ortalama maaşlarına da doğrudan yansıyor. Eurostat'ın çocuksuz ve bekar bir çalışan için derlediği yıllık net ortalama kazanç verilerine göre tablo şu şekilde:

AB geneli ortalama: Birlik içerisinde yıllık net kazanç ortalaması 29.573 Euro seviyesinde bulunuyor (aylık bazda yaklaşık 2.464 Euro'ya tekabül ediyor).

En yüksek ortalama maaş: Asgari ücrette de lider olan Lüksemburg, yıllık net 50.410 Euro ile çalışanlarına AB içindeki en yüksek standartları sunuyor.

En düşük ortalama maaş: Bulgaristan, yıllık net 11.074 Euro ile Avrupa ortalamasının ve batı ülkelerinin oldukça gerisinde kalmaya devam ediyor.

Murat Ali Oral-Dünya

]]> GÜNDEM https://www.bdturkey.com/avrupa-baskentlerinde-kira-bedelleri-asgari-ucret-seviyelerini-asti Mon, 11 May 2026 09:24:00 +0300 <![CDATA[Sahte faturaya karşı yeni dönem başlıyor]]> https://www.bdturkey.com/video/sahte-faturaya-karsi-yeni-donem-basliyor

]]> Ekonomi https://www.bdturkey.com/video/sahte-faturaya-karsi-yeni-donem-basliyor Sat, 27 Sep 2025 11:35:00 +0300 <![CDATA[SGK Trafik kazaları sebebi ile oluşan sağlık giderlerinin karşılanmasında SGK'nın rolü nedir]]> https://www.bdturkey.com/video/sgk-trafik-kazalari-sebebi-ile-olusan-saglik-giderlerinin-karsilanmasinda-sgknin-rolu-nedir

]]> SGK TV https://www.bdturkey.com/video/sgk-trafik-kazalari-sebebi-ile-olusan-saglik-giderlerinin-karsilanmasinda-sgknin-rolu-nedir Sat, 18 Nov 2023 11:22:00 +0300 <![CDATA[İZAHA DAVET SEMİNERİ]]> https://www.bdturkey.com/video/izaha-davet-semineri

KONUŞMACI: ALİ ÇAKMAKÇI-KATKI SUNAN: SELAHATTİN İPEK MODERATÖR : ÖMER KÖKLÜCE

]]> Gelir İdaresi Başkanlığı Videoları https://www.bdturkey.com/video/izaha-davet-semineri Tue, 02 May 2023 10:53:00 +0300 <![CDATA[e-Birlik Sistemine Yeni Sözleşme Girişi ve Eski Sözleşmelerin Güncellenmesi 2022]]> https://www.bdturkey.com/video/e-birlik-sistemine-yeni-sozlesme-girisi-ve-eski-sozlesmelerin-guncellenmesi-2022

]]> Gelir İdaresi Başkanlığı Videoları https://www.bdturkey.com/video/e-birlik-sistemine-yeni-sozlesme-girisi-ve-eski-sozlesmelerin-guncellenmesi-2022 Mon, 03 Jan 2022 18:07:22 +0300 <![CDATA[EFR tablolarının yüklenmesiyle ilgili yardım videosu]]> https://www.bdturkey.com/video/efr-tablolarinin-yuklenmesiyle-ilgili-yardim-videosu
]]> Gelir İdaresi Başkanlığı Videoları https://www.bdturkey.com/video/efr-tablolarinin-yuklenmesiyle-ilgili-yardim-videosu Wed, 06 Oct 2021 17:53:25 +0300 <![CDATA[Abdullah TOLU' nun Konuk Olduğu TRT Haber Ekonomi 7/24 Programı (18.05.2021)]]> https://www.bdturkey.com/video/abdullah-tolu-nun-konuk-oldugu-trt-haber-ekonomi-724-programi-18052021 BDTURKEY.COM ve Dünya Gazetesi yazarı Yeminli Mali Müşavir Abdullah TOLU 18.05.2021 tarihinde saat 9.30 TRT HABER Ekonomi 7/24 Programına konuk olarak katılım sağlamıştır. Özellikle Pandemi dolayısıyla işletmelerin yaşadıkları sıkıntılar ve çözüm önerileri konusunda, Sayın Cumhurbaşkanı 'mızın alacağı tedbirler ile igili bilgiler vermiştir. "Matrah Arttırımı ve Yeni Borç Yapılandırması" torba şekliyle ele alınarak en kısa zamanda Meclise gelmesi bekleniyor.

]]> Gelir İdaresi Başkanlığı Videoları https://www.bdturkey.com/video/abdullah-tolu-nun-konuk-oldugu-trt-haber-ekonomi-724-programi-18052021 Tue, 18 May 2021 11:45:22 +0300 <![CDATA[Abdullah TOLU' nun Konuk Olduğu TRT Haber Ekonomi 7/24 Programı]]> https://www.bdturkey.com/video/abdullah-tolu-nun-konuk-oldugu-trt-haber-ekonomi-724-programi

Yeminli Mali Müşavir Abdullah TOLU TRT HABER Ekonomi 7/24 Programında Yeni Çıkacak Olan Vergi Affı ve Yapılandırma Hakkında Detaylı Bilgiler Verdi.

]]> Gelir İdaresi Başkanlığı Videoları https://www.bdturkey.com/video/abdullah-tolu-nun-konuk-oldugu-trt-haber-ekonomi-724-programi Tue, 27 Oct 2020 15:50:53 +0300 <![CDATA[Tekdüzen Hesap Planı ve Bazı Bilinmeyen Özellikleri]]> https://www.bdturkey.com/video/tekduzen-hesap-plani-ve-bazi-bilinmeyen-ozellikleri
]]> Gelir İdaresi Başkanlığı Videoları https://www.bdturkey.com/video/tekduzen-hesap-plani-ve-bazi-bilinmeyen-ozellikleri Thu, 27 Aug 2020 10:52:00 +0300 <![CDATA[Finansal Raporlama, Nakit Akış Tablosu ve Fon Akışı Tablosu]]> https://www.bdturkey.com/video/finansal-raporlama-nakit-akis-tablosu-ve-fon-akisi-tablosu

]]> Gelir İdaresi Başkanlığı Videoları https://www.bdturkey.com/video/finansal-raporlama-nakit-akis-tablosu-ve-fon-akisi-tablosu Thu, 27 Aug 2020 10:50:34 +0300 <![CDATA[TRT 1 Radyo Ekonomi Günlüğü Programı 12.08.2020]]> https://www.bdturkey.com/video/trt-1-radyo-ekonomi-gunlugu-programi-12082020 Yılmaz Sezer ÜSTAT, bizzat BAĞIMSIZ DENETİMDE YERLİ VE MİLLİ HUSUSUNDA ADIMIZLA (SELAHATTİN İPEK) AÇIKLAMADA BULUNMUŞTUR. TEŞEKKÜR EDİYORUM. TRT 1 Radyoda Bağımsız Denetimde Yerli ve Milli konusundaki görüşlerini açıklamıştır.

]]> Gelir İdaresi Başkanlığı Videoları https://www.bdturkey.com/video/trt-1-radyo-ekonomi-gunlugu-programi-12082020 Fri, 14 Aug 2020 16:43:26 +0300 <![CDATA[TÜRKİYE CUMHURİYETÇİ MALİ MÜŞAVİRLER GRUBU' NUN DÜZENLEMİŞ OLDUĞU e-dönüşüm uygulamaları ve Turizm Payı Beyanlarına ilişkin Eğitim Semineri Fotoğraf Galerisi için Resmi Tıklayınız...]]> https://www.bdturkey.com/foto-galeri/turkiye-cumhuriyetci-mali-musavirler-grubu-nun-duzenlemis-oldugu-e-donusum-uygulamalari-ve-turizm-payi-beyanlarina-iliskin-egitim-semineri-fotograf-galerisi-icin-resmi-tiklayiniz Haber Resimleri https://www.bdturkey.com/foto-galeri/turkiye-cumhuriyetci-mali-musavirler-grubu-nun-duzenlemis-oldugu-e-donusum-uygulamalari-ve-turizm-payi-beyanlarina-iliskin-egitim-semineri-fotograf-galerisi-icin-resmi-tiklayiniz Thu, 19 Dec 2019 11:43:00 +0300 <![CDATA[KSMMMO (KAYSERİ SMMM ODASI) "E-DÖNÜŞÜM EĞİTİM SEMİNERİ" Fotoğraf Galeresi için Resmi Tıklayınız...]]> https://www.bdturkey.com/foto-galeri/ksmmmo-kayseri-smmm-odasi-e-donusum-egitim-semineri-fotograf-galeresi-icin-resmi-tiklayiniz Haber Resimleri https://www.bdturkey.com/foto-galeri/ksmmmo-kayseri-smmm-odasi-e-donusum-egitim-semineri-fotograf-galeresi-icin-resmi-tiklayiniz Tue, 17 Sep 2019 13:19:44 +0300 <![CDATA[VERGİDE GÜNDEM SEMİNERİ - 2018 & 2019 ÖNEMLİ VERGİSEL DÜZENLEMELER Fotoğraf Galerisi İçin Resmi Tıklayınız...]]> https://www.bdturkey.com/foto-galeri/vergide-gundem-semineri-2018-2019-onemli-vergisel-duzenlemeler-fotograf-galerisi-icin-resmi-tiklayiniz Haber Resimleri https://www.bdturkey.com/foto-galeri/vergide-gundem-semineri-2018-2019-onemli-vergisel-duzenlemeler-fotograf-galerisi-icin-resmi-tiklayiniz Sat, 16 Mar 2019 09:05:19 +0300 <![CDATA[ESMMMO E-DEFTER / E-FATURA / E-ARŞİV ELEKTRONİK KAYITLAMA DA 2019 EĞİTİM SEMİNERİ Fotoğrafları İçin Tıklayın....]]> https://www.bdturkey.com/foto-galeri/esmmmo-e-defter-e-fatura-e-arsiv-elektronik-kayitlama-da-2019-egitim-semineri-fotograflari-icin-tiklayin Haber Resimleri https://www.bdturkey.com/foto-galeri/esmmmo-e-defter-e-fatura-e-arsiv-elektronik-kayitlama-da-2019-egitim-semineri-fotograflari-icin-tiklayin Mon, 07 Jan 2019 18:01:05 +0300 <![CDATA["E-DEFTER / E-FATURA / E-ARŞİV ELEKTRONİK KAYITLAMA DA 2019 EĞİTİM SEMİNERİ" Fotoğrafları için Tıklayın...]]> https://www.bdturkey.com/foto-galeri/e-defter-e-fatura-e-arsiv-elektronik-kayitlama-da-2019-egitim-semineri-fotograflari-icin-tiklayin Haber Resimleri https://www.bdturkey.com/foto-galeri/e-defter-e-fatura-e-arsiv-elektronik-kayitlama-da-2019-egitim-semineri-fotograflari-icin-tiklayin Mon, 31 Dec 2018 17:43:48 +0300 <![CDATA["İNŞAAT SEKTÖRÜNDE VERGİ VE MUHASEBE SEMİNERİ" Fotoğrafları için Tıklayın...]]> https://www.bdturkey.com/foto-galeri/insaat-sektorunde-vergi-ve-muhasebe-semineri-fotograflari-icin-tiklayin Haber Resimleri https://www.bdturkey.com/foto-galeri/insaat-sektorunde-vergi-ve-muhasebe-semineri-fotograflari-icin-tiklayin Thu, 20 Dec 2018 17:19:43 +0300 <![CDATA[Selahattin İPEK]]> https://www.bdturkey.com/foto-galeri/selahattin-ipek Haber Resimleri https://www.bdturkey.com/foto-galeri/selahattin-ipek Tue, 28 Feb 2017 20:04:39 +0300