Buna göre yasal faiz oranının, reeskont oranının yüzde 80’ini baz alarak düzenleme yapılacak. Anayasa Mahkemesi, yüksek enflasyon dönemlerinde alacaklıların uğradığı ekonomik kayıpları karşılamada yetersiz kaldığı gerekçesiyle, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un yıllık yüzde 24 olan kanuni faiz oranını belirleyen 1. maddesini iptal etmişti.

Mahkeme, Meclis’e yasal düzenleme yapılması için 1 Eylül 2026 tarihine kadar zaman vermişti. AK Parti, söz konusu düzenlemeyi bu hafta Meclis Başkanlığı’na sunulması beklenen 12. Yargı Paketi’nin içerisine koyacak. AK Parti yapacağı düzenleme ile enflasyon karşısında paranın değer kaybını telafi edecek yeni ve kapsamlı bir yasal faiz oranı ve hesaplama mekanizması düzenliyor. Cumhurbaşkanı, bu oranı aylık olarak belirlemeye, belirlenen yüzde oranına kadar indirmeye veya bir katına kadar artırmaya yetkili olacak. Ayrıca, 12. Yargı Paketi içerisinde şu düzenlemeler de yer alacak:

● Anayasa Mahkemesi'nin bazı iptal kararları doğrultusunda yeni yasal düzenlemeler yapılacak.
● İş, ticaret, tazminat ve aile hukuku davalarında önemli bir hızlanmanın sağlanmasının öngörüldüğü düzenleme ile hukuk davalarında iki duruşma arasındaki süre en fazla 3 ay olacak.
● Gereksiz bilirkişi raporları nedeniyle yaşanan zaman kayıplarının önüne geçilecek. Yeni düzenleme kapsamında hakimlerin kendi hukuki bilgileriyle değerlendirebileceği konularda bilirkişiye başvurulamayacak. Böylece hem yargılama sürelerinin kısaltılması hem de vatandaşların ek maliyet yükünden kurtarılması planlanıyor.
● E-duruşma ve SEGBİS uygulamalarının kapsamı genişletilecek.
● IBAN kiralama ve mağduriyetlerine yönelik yeni düzenlemeler pakette yer alacak.
● Ortaklığın giderilmesi ve açık artırma süreçlerinde yaşanan sorunların çözümü için adımlar atılacak.

Besti Karalar-Ekonomim

Gelir vergisi uygulamasında bilindiği gibi halka kapalı anonim şirketlere ait hisse senetlerinin iktisabından itibaren iki yıl geçtikten sonra elden çıkartılması, gelir vergisinin konusu dışında kalmaktadır. Ticari işletmelere ait hisse senetlerinin satışı/devri de KDV’den istisnadır. Vergi uygulamasında hem idari hem de yargı anlayışında, Ticaret Kanununun ilmühaberleri hisse senedi yerine geçen menkul kıymet olarak kabul etmesinden hareketle, ilmühaberler de hisse senedi gibi kabul ve mütalaa olunmaktadır.

Anonim Şirketler Hukuku açısından ilmühaber çıkartılması, pay senetlerinin bastırılmasına ilişkin “pay senedi bastırılması” başlıklı 486. maddede düzenlenmiştir. Eski Ticaret Kanunumuzda hamiline ve/veya nama yazılı paylar için ihraç edilecek ilmühaberlerle ilgili ayrı ayrı düzenleme varken (md.411) yeni Ticaret Kanunumuzda konuyu düzenleyen 486. madde, bütün payların yerine, pay senetleri bastırılıncaya kadar geçerli olmak üzere, ilmühaber ihracına izin verecek şekilde kaleme alınmamıştır.

Anılan maddenin 2. fıkrası, hamiline yazılı pay senetlerinin bastırılmasını düzenlemiş ve yönetim kuruluna pay bedellerinin tamamen ödenmesinden itibaren üç ay içinde hamiline yazılı hisse senetlerini bastırarak pay sahiplerine dağıtma görevi yüklemiştir. Fıkranın sondan ikinci cümlesinde ise “pay senedi bastırılıncaya kadar ilmühaber çıkartılabilir” hükmüne yer verilmiştir. İzleyen son cümlede ise “ilmühaberlere kıyas yolu ile nama yazılı pay senetlerine ilişkin hükümler uygulanır” hükmü yer almıştır. Bu son cümle konumuz olan bastırma veya ihraç açısından önemli değildir. Son cümle ilmühaberlerin devir usulü ve şekli bakımından önem taşımaktadır.

Madde, yönetim kuruluna nama yazılı pay senetlerini bastırma yükümlülüğü yüklememiştir. Sadece 3. fıkrada, azlık istemde bulunursa nama yazılı pay senetlerinin de bastırılıp tüm nama yazılı pay sahiplerine dağıtıma zorunluluğu getirilmiştir. Nama yazılı pay senetlerinin bastırılmasını düzenleyen söz konusu 3. fıkrada, ilmühaberden söz edilmemiştir.

İlmuhaberin esasları

Teoride ayrıntıları çok az irdelenmiş bu madde ve düzenlemelerden anlaşılanları aktarayım.

- İlmuhaber sadece hamiline yazılı payların yerine geçmek üzere ihraç edilebilen bir menkul kıymettir. Nama yazılı pay senetleri yerine menkul kıymet niteliğinde ilmühaber ihraç edilemez.

- Hamiline yazılı paylar için ihraç edilecek ilmühaberler, nama yazılı nitelik taşımak durumundadır.

- Hamiline yazılı paylar için ihraç edilecek ilmühaberler, sermaye ödenmediği sürece ve nihayet pay bedellerinin ödenmesinden itibaren üç ay süre ile geçerlidir. Bu sürenin sonunda ilmühaberlerin akıbetinin ne olacağı, geçerliliğini koruyup korumayacağı Kanunda belli değildir. Bence, bu sürenin sonunda paylar çıplak (senede bağlanmamış) paya dönüşür. Zira yönetim kurulunun üçüncü ay sonuna kadar ilmühaberleri pay senetleri ile değiştirmek zorundadır. Yönetim kurulu, bu yükümlülüğü yerine getirmemesinden doğacak pay sahibi zararını tazmin yükümlülüğü ile karşılaşabilir.

- Nama yazılı pay senetleri yerine geçmek üzere, ilmühaber çıkartılamaz. Çıkartılırsa geçerli olmaz. Şirket istediği her zaman doğrudan -pay bedellerinin ödenip ödenmediğine bakılmaksızın- nama yazılı pay senetlerini bastırıp dağıtabilir.¹

Genel tebliğin yanıltıcılığı

Ancak uygulamada şirketlerin, paylarının hamiline/nama yazılı olup olmadığına bakmaksızın, bir başka deyişle nama yazılı pay senetleri için de onların yerine geçmek üzere ilmühaber bastırarak hak sahiplerine dağıttığını hâlâ görmekteyim. Bunun nedeni ise 232 sayılı Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yer alan açıklamalar olarak gözükmektedir. Anılan Genel Tebliğ’de idari anlayış, ilmühaberin hangi tür hisse senedi yerine geçmek üzere ihraç edildiğine ilişkin bir ayırım yapılmaksızın açıklanmıştır. Söz konusu Genel Tebliğ 23.3.2000 tarihlidir. Buradaki idari anlayış, Genel Tebliğin yayımı tarihi itibariyle doğrudur. Ancak bu Genel Tebliğ açıklaması, yayımından yaklaşık 11 yıl sonra yürürlüğe giren yeni Ticaret Kanunu karşısında kısmen de olsa geçerliliğini yetirmiştir. Burada konunun, nama yazılı paylar için çıkartılan ilmühaberlerin ticaret hukukundan kaynaklanan geçersizliği nedeniyle, bunların devrinin menkul kıymet devri gibi değerlendirilemeyeceğinin ve payın iki yıl geçtikten sonra devri halinde dahi gelir vergisinin doğacağının açıklığa kavuşturulmasında yarar vardır. Aksi halde -mülga Kanun zamanında çıkartılmış- Genel Tebliğe göre davrananların cezalı tarhiyatla karşılaşmaları pek muhtemeldir.

İlmuhaber konusunda Ticaret Bakanlığı’nın ve/veya Gelir İdaresi’nin bir açıklama tebliği yayınlamasında yarar vardır. Zira nama yazılı pay senetleri yerine çıkartılan ilmuhaberlerin menkul kıymet özelliği olmamasına rağmen, bu ilmühaberlerin devrinde kişiler yanılgı içerisinde değer artış kazancı beyanında bulunmamakta ve vergi kaybına sebebiyet verebilmektedirler.

İleride özellikle pay devirlerinde vergi kaybının önüne geçilmesi ve yapılacak incelemelerde sorun yaşanmaması ve açısından söz konusu Genel Tebliğin ilgili bölümünün gözden geçirilerek yeni Ticaret Kanununa göre yeniden kaleme alınıp yayınlanmasında yarar görüyorum.

¹ Aynı yönde ve ayrıca konunun geniş irdelemesi için bknz. Soner ALTAŞ, Türk Ticaret Kanununa Göre Anonim Şirketler, Seçkin Yayınevi, Ankara 2024 (13. Bası), sf: 473-476

Küresel piyasalardaki dalgalanma, döviz kurundaki oynaklık ve art arda gelen ÖTV zamları, akaryakıt fiyatları üzerindeki baskıyı sürdürüyor.

Akaryakıt fiyatlarında beklenen indirim pompaya yansıdı. Gece yarısından itibaren geçerli olmak üzere motorinin litre fiyatı 1,23 TL düşerken, yeni fiyatlar İstanbul'da 65,23 TL, Ankara'da 66,35 TL ve İzmir'de 66,63 TL olarak uygulanmaya başladı.

İstanbul, İzmir ve Ankara'da güncel benzin, motorin ve otogaz fiyatları ne kadar?

İstanbul Avrupa Yakası:

Benzin: 63.03 TL
Motorin: 65.24 TL
LPG: 31.99 TL

İstanbul Anadolu Yakası:

Benzin: 62.93 TL
Motorin: 65.09 TL
LPG: 31.39 TL

Ankara:

Benzin: 64.05 TL
Motorin: 66.35 TL
LPG: 31.97 TL

İzmir:

Benzin: 64.32 TL
Motorin: 66.64 TL
LPG: 31.79 TL

Cihan Oruçoğlu-Dünya

Başka bir ifadeyle, 7582 sayı­lı Kanun geçmişe dönük sınır­lı bir vergi koruması sağlamak­la yetinmemekte; mükelleften belirli ölçüde likiditeden vaz­geçmesini, varlığını finansal sistem içinde görünür kılma­sını ve tercih edilen elde tut­ma süresine göre farklılaşan bir vergi yüküne katlanmasını istemektedir. Bu yönüyle ye­ni düzenleme, klasik anlam­da “af” olmanın ötesinde, ver­gi hukuku aracılığıyla kurulan bir finansal yönlendirme me­kanizmasıdır.

Düzenlemenin ana hatları

7582 sayılı Kanun, yurt dı­şında bulunan veya Türki­ye’de bulunmakla birlikte ka­nuni defterlerde yer almayan bazı finansal varlıkların siste­me alınmasını amaçlamakta­dır. Kapsama para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer serma­ye piyasası araçları girmekte­dir. Buna karşılık yurt içi ta­şınmazlar, stoklar, emtia ve alacaklar kapsam dışında bıra­kılmıştır.

Yurt dışındaki varlıklar 31 Temmuz 2027’ye kadar Tür­kiye’deki banka veya aracı ku­rumlara bildirilecek; bildirim­den itibaren iki ay içinde Tür­kiye’ye transfer edilecek ya da fiziken getirilmişse banka ve­ya aracı kurum hesabına yatı­rılacaktır. Türkiye’de bulunan ancak defterlerde yer almayan varlıklar bakımından da bildi­rim banka veya aracı kuruma yapılacak ve varlığın bildirim tarihi itibarıyla hesaba yatırıl­ması gerekecektir.

Genel vergi oranı bildirilen varlık değeri üzerinden %5’tir. Ancak varlığın belirli yatırım araçlarında tutulması taah­hüt edilirse oran düşmektedir: bir yıl için %4, iki yıl için %3, üç yıl için %2, dört yıl için %1, beş yıl için %0. 1 Ocak 2027- 31 Temmuz 2027 arasında ya­pılacak bildirimlerde bu oran­lara yarım puan eklenecektir. Bu yatırım araçları; vadeli he­sap, devlet iç borçlanma sene­di, kira sertifikası ve girişim sermayesi yatırım fonu olarak belirlenmiştir. Dikkat etmek gerekir ki, vergi oranı düştükçe mükellefin hareket serbesti­si azalmakta; vergi yükü hafif­lerken likidite maliyeti artabil­mektedir. Nakit akışı, kur riski, faiz riski, yatırım fırsatlarının kaçırılması ve grup içi finans­man ihtiyacı gibi unsurlar dik­kate alındığında, mükelleflerin yalnızca oranı değil, seçilecek yöntemin şirketin bilanço ve nakit akışıyla uyumunu da dik­kate almaları gerekir.

Defter tutan mükelleflerde bildirilen varlıkların yasal def­terlere alınması, bilanço esa­sına tabi olanlarda ise iki yıl süreyle işletmeden çekileme­yecek özel fon hesabında izlen­mesi gerekir.

Otomatik meşruiyet yok, sınırlı koruma var

Bu düzenlemenin bir diğer önemli yanı, mutlak bir koru­ma sağlamamasıdır. Koruma yalnızca bildirilen varlıklara isabet eden tutarlar bakımın­dan ve kanun ile tebliğde ön­görülen şartlar eksiksiz yeri­ne getirilirse mevcuttur. Baş­ka nedenlerle bulunan matrah farkları, transfer fiyatlandır­ması sorunları, sahte belge riskleri, örtülü kazanç tartış­maları veya diğer vergi prob­lemleri bu düzenleme ile ken­diliğinden ortadan kalkma­maktadır

Diğer yandan, kara para ak­lama, terörizmin finansmanı, yaptırım uyumu, müşteri ta­nıma ve diğer mevzuat yüküm­lülükleri bakımından genel bir bağışıklık meydana gelmemek­tedir. Uluslararası yaklaşım da bu yöndedir. FATF standart­ları, gönüllü vergi uyumu veya varlık geri getirme programla­rının kara para aklama ve te­rörizmin finansmanıyla mü­cadele yükümlülüklerini za­yıflatmaması gerektiğini kabul etmektedir. OECD’nin gönüllü bildirim programlarına ilişkin yaklaşımı da bu programları ancak daha güçlü bilgi değişi­mi, şeffaflık ve denetim kapa­sitesiyle birlikte anlamlı gör­mektedir. Avrupa Birliği hu­kukunda ise vergi suçlarının kara para aklama bakımından öncül suç niteliği taşıyabilme­si, varlık barışı benzeri düzen­lemelerin kaynağı tartışmalı varlıklara otomatik meşruiyet kazandıramayacağını göster­mektedir.

Sonuç

2026 Varlık Barışı, doğru ya­pılandırıldığı takdirde önemli bir kayıt ve uyum imkanı sağla­yabilir. Bununla birlikte, bildiri­len varlığın gerçekte kime ait ol­duğu, şirket bilançosuna serma­ye olarak mı gireceği, ortaklar cari hesabına mı alınacağı, borç mu sayılacağı veya başka bir hu­kuki ilişkiye mi dayanacağı baş­tan belirlenmelidir. Aksi hal­de, geçmişe dönük vergi riskini azaltmak için yapılan bildirim, ileride şirketler hukuku, muha­sebe ve vergi hukuku bakımın­dan yeni tartışmalar doğura­bilir. Vergi adaleti bakımından haklı eleştirilere açık olmakla birlikte, düzenleme kısa ve or­ta vadede ülke ekonomisine be­lirli bir katkı sağlayabilir. Ancak bu katkının kalıcı bir vergi uyu­mu yaratıp yaratmayacağı, mü­kelleflerin rejime hangi amaçla başvurduğuna ve bu tür düzen­lemelerin ne derece olağanlaş­tırılacağına bağlı olacaktır.

İlik nakli için kan toplayan Oktar Babuna’nın eylemini “masum” bulanları hatırlıyorum. Yüzbinlerce kan bilgisinin kimlere servis edildiğini dahi öğrenemedik. Meğer kanımız, mahremimiz toplanmıştı

1- SORUN: Bilgi; güçtür ve elinde tutana avantaj sağlar. Hele ki nitelikli bilgi ise rekabet üstünlüğü oluşturur. Bu durum bilgiye sahip olmayana para, kaynak, hatta devlet kaybettirir. Fakat daha da önemlisi, mahremiyetinize dair bilginin, başkasının elinde silaha/zenginliğe dönüşeceği gerçeğidir.

2- ETKİSİ: 7,4 milyar insanın yaşadığı gezegende sim kart ve tablet sayısı, dünya nüfusunu aştı. Öyle ki her saniye 2 çocuk doğarken 10 sim kart aktif hale geliyor. Bunun anlamı, giderek bütün insanlık kapsama alanına giriyor. Hal böyle iken yeryüzünde artık kaçıp saklanacak ücra bir köşe kalmayacak.

GEZEGENDE ARTIK HER BİRİMİZ KAPSANIYORUZ

3- ÇÖZÜM: Kapsama alanında iseniz; kapsanıyorsunuz da… Yalnızca para işlemlerinde değil, sosyal medya paylaşımları ve konum cihazları sayesinde ardınızda bıraktığınız iz, zaten sizin mahremiyetinizi “kendi elinizle ifşa” niteliğinde… Mahremiyetin verisini “bedava ürün” karşılığı dağıtma sakın.

4-YÖNTEM: Bunun dışında bir başka olgu var ki, size ait bilgilerin ticarileşmesi ve mahremiyetinizin pazarlanmasıdır. Bir yerde “bedava internet” görürseniz veya free wifi işareti gözünüze çarparsa, biliniz ki bunun bir bedeli vardır ve ödemeyi “mahremiyetinizle” yapacağınızdır. Bedavaya kanma…

İKİ SORU İKİ CEVAP / Mahremiyetle ödemeye dair…

Cezai müeyyide var mı?

Mahremiyet ihlaline cezai müeyyide gelse de… Bizden topladıkları bilgileri pazarlayıp her birimizi dijital kurnazların önüne atanlar, bunu birkaç tuşa dokunarak yapabilirken… Ama sistemden çıkış zor.

Peki, biz ne yapabiliriz?

Ürettiğin veri, başta anayasa olmak üzere kanunlar ile koruma altında olsa da herkes, kendi verisinin güvenliğinden sorumludur. Her adımda dijital iz bırakıyorsun. Sosyal medyada bonkörce veri saçma.

NOT

BİLGİ DE ARTIK TİCARETE KONU MAL

Kişisel verilerinizi bedava internet karşılığı vermeniz yetmiyormuş gibi buna “indirim” veya “para” vaadiyle talip olan şirketlerin pıtrak gibi ortaya çıkması, yeni düzenlemenin henüz hayata geçmeden “işlevsizleştirilmesi” anlamı taşıyor. Dünyanın en zenginlerinin veri tacirleri olduğu; yeni gerçeğimiz.

BEDAVA ÜRÜN LÛGATI

Bedava erişim: Sizi internete ulaştıranlar, bedelini doğrudan veya dolaylı faydaya dönüştürüyorlar

Bedava bilgi: Size öyle geliyor. Her ulaştığınız bilginin karşılığında izleniyor, gözleniyorsunuz

Bedava ürün: En yaygın olanı bu… Unutmayın; ürün bedavaysa asıl ürün sizsiniz

Bedava sosyal medya: Algoritrokrasi yönetimine girdiniz ve tercihleriniz yönlendiriyordur

Şeref OĞUZ-Ekonomim

Tebliğle, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında vergi dairelerine olan borçların daha düşük faiz oranlarıyla taksitlendirilerek ödenmesine yönelik usul ve esaslar yeniden düzenlendi.

Düzenlemeye göre, kamu alacaklarının tecil ve taksitlendirilmesinde borçluların mali durumunu gösteren likidite oranı kriteri esas alınacak. Taksit sayısı, söz konusu oran dikkate alınarak 36 aydan 72 aya kadar belirlenebilecek.

Tebliğ kapsamında, borçluların belirli süre içerisinde başvuruda bulunmaları halinde cari tecil faiz oranından daha düşük faiz uygulanacak. Bu çerçevede taksitlendirme başvurularında uygulanacak faiz oranı yüzde 29 olarak belirlenirken, mevcut tecil faiz oranı yüzde 39 seviyesinde bulunuyor.

Düzenleme ile vergi dairelerine olan borçların ödeme kapasitesine uygun şekilde yapılandırılması ve tahsilat sürecinin kolaylaştırılması amaçlanıyor.

Ekonomim

İşverenin, hastalık, kaza, doğum ve gebelik gibi hallerde ihbar süresini beklemeksizin işçiyi derhal işten çıkartabilmesi için ise kanunda belirtilen sürelerin aşılması gerekir. Kanuna göre, söz konusu sebeplerle işe devamsızlık süresi işçinin iş yerindeki çalışma süresine bağlı olarak hak ettiği ihbar süresi + altı hafta aşarsa işveren açısından ihbar süresi beklenmeksizin işten çıkarma hakkı doğar. Doğum ve gebelik hallerinde bu süre 24 haftalık analık izninin bitiminden sonra başlar.

İşverenin bu gerekçe ile işçiyi bildirim süresini beklemeksizin işten çıkartabilmesi için raporun aralıksız kullanılmış olması gerekir.

Peki, işçinin “derhal fesih” için kritik önem taşıyan süreyi aşıp aymadığı nasıl hesaplanır? Bunun için öncelikle işçinin çalışma süresine göre değişen ihbar süresi bulunur. Sonra bu sürenin üzerine 6 hafta eklenir. Kullanılan toplam rapor süresi ihbar süresi + 6 haftayı aşarsa o işçi için tehlike çanları çalar.

İhbar süresi iş yerindeki çalışması 6 aydan az süren işçi için 2 hafta; 6 aydan 1,5 yıla kadar süren işçi için 4 hafta; 1,5 yıldan 3 yıla kadar süren işçi için 6 hafta, üç yıldan fazla süren işçi için 8 haftadır.

İşverenin iş akdini derhal fesih hakkı ise iş yerindeki çalışma süresi 6 aydan az süren işçi için 8 haftanın (56 gün) dolmasıyla başlar. Bu süre iş yerindeki çalışma süresi 6 aydan 1,5 yıla kadar süren işçi için 10 hafta (70 gün); 1,5 yıldan 3 yıla kadar süren işçi için 12 hafta (84 gün); 3 yıldan fazla süren işçi için 14 hafta (98 gün) olarak uygulanır.

İHBAR TAZMİNATI ALAMAZ KIDEM TAZMİNATI ALIR

Kullandığı rapor süresi ihbar süresi + 6 haftalık süreyi aştığı için işten çıkartılan işçi ihbar tazminatı alamaz. Ancak, işveren bu işçinin kıdem tazminatını ödemek zorundadır.

SIK RAPOR KULLANANLAR DA İŞTEN ÇIKARTILABİLİR Mİ?

İşveren, işçinin sık sık hastalanması nedeniyle kullandığı sağlık raporları ihbar süresi + 6 haftayı aşmasa bile, bu durumun iş yerinde olumsuzluklara neden olduğu, iş yerinin normal işleyişini olumsuz etkilediği gerekçesiyle işten çıkartabilir.

Ancak, işçi sayısı en az 30 kişi olan iş yerinde 6 aydan fazla süredir çalışmakta olan işçi, işe iade davası açarak itiraz edebilir. Bu durumda işverenin, işçinin sık sık hastalanarak rapor kullanmasının iş yerinde olumsuzluğa neden olduğunu mahkemede ispatlaması istenir.

İşçi işe iade davasını kazanmasa bile ihbar tazminatı ve kıdem tazminatını alır.

BU SÜRELER AŞILMAMALI

Kanuna göre, işverenin derhal fesih hakkını, aralıksız rapor kullanımında ihbar süresi + 6 haftalık sürenin dolduğu tarihten itibaren 6 iş günü içinde kullanması gerekir. Bu süre geçtikten sonra derhal fesih hakkını kaybeder.

İhbar süresi + 6 hafta aşılmadığı halde sık rapor kullanımı gerekçesiyle işçinin ne kadar süre içinde işten çıkartılabileceği konusunda kanunda bir hüküm bulunmuyor. Ancak, Yargıtay bu durumda işçinin 2 aylık “makul süre” içinde işten çıkartılabileceğini, iki aydan sonra çıkartılması halinde ise makul sürenin aşılmış olacağını kabul ediliyor.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun temel amacı, işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması, mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi, işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerinin düzenlenmesidir.

6331 sayılı Kanun'un 4'üncü maddesinde işverenin genel yükümlülükleri hüküm altındadır. Hüküm bağlamında mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi, gerekli her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, alınan tedbirlere uyulup uyulmadığının denetlenmesi ve uygunsuzlukların giderilmesi işverenin İSG yükümlülükleri arasında yer almaktadır.

Dolayısıyla işverenin yükümlülüğü yalnızca iş yerinde herhangi bir kaza meydana geldikten sonra önlem almakla sınırlı değildir. Esas olan, işyerindeki tehlikelerin önceden görülmesi, risklerin değerlendirilmesi ve mümkünse tamamen ortadan kaldırılmasıdır.

Nitekim 6331 sayılı Kanun'un 5'inci maddesinde "Risklerden korunma ilkeleri" ayrıca düzenlenmiştir. Hükme göre işveren, yükümlülüklerini yerine getirirken öncelikle risklerden kaçınmalı; kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmeli ve risklerle kaynağında mücadele etmelidir. Bu bağlamda, işverenin İSG yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde aşağıdaki ilkelerin de göz önünde bulundurması esastır:

* Risklerden kaçınmak.

* Kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek.

* Risklerle kaynağında mücadele etmek.

* İşin kişilere uygun hale getirilmesi için işyerlerinin tasarımı ile iş ekipmanı, çalışma şekli ve üretim metotlarının seçiminde özen göstermek, özellikle tekdüze çalışma ve üretim temposunun sağlık ve güvenliğe olumsuz etkilerini önlemek, önlenemiyor ise en aza indirmek.

* Teknik gelişmelere uyum sağlamak.

* Tehlikeli olanı, tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirmek.

* Teknoloji, iş organizasyonu, çalışma şartları, sosyal ilişkiler ve çalışma ortamı ile ilgili faktörlerin etkilerini kapsayan tutarlı ve genel bir önleme politikası geliştirmek.

* Toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik vermek.

* Çalışanlara uygun talimatlar vermek.

Dolayısıyla risklerden korunma ilkesi, işin çalışana uygun hale getirilmesini, teknik gelişmelere uyum sağlanmasını ve tehlikeli olanın daha az tehlikeli olanla değiştirilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu nedenle işveren, çalışma ortamını, ekipmanları ve üretim yöntemlerini çalışanların sağlığını ve güvenliğini gözeterek belirlemelidir.

Ayrıca işverenin, teknoloji, iş organizasyonu, çalışma şartları ve çalışma ortamını birlikte dikkate alan genel bir önleme politikası oluşturması gereklidir. Bu kapsamda toplu korunma tedbirlerine öncelik verilmeli, kişisel koruyucu donanımlar ise tamamlayıcı nitelikte değerlendirilmelidir. Çalışanlara gerekli talimatlar verilmeli ve alınan tedbirlere uyulup uyulmadığı düzenli olarak denetlenmelidir.

Sonuç olarak, 6331 sayılı Kanun kapsamında işverenin İSG sorumluluğu, yalnızca kazalar meydana geldikten sonra müdahale etmekten ibaret olmayıp; asıl olan, tehlikeleri önceden tespit etmek, riskleri mümkünse ortadan kaldırmak, ortadan kaldırılamayan riskleri ise kaynağında kontrol altına almaktır. Bu nedenle risklerden korunma ilkeleri, işyerlerinde önleyici ve sürekli gelişime dayalı bir İSG anlayışının da temelini ifade etmektedir.

"Girişim sermayesi", Türkiye'de kurulmuş veya kurulacak olan, gelişme potansiyeli taşıyan ve kaynak ihtiyacı olan şirketleri ifade eder.

1. Ar-Ge ve tasarım indirimi ile teknopark istisnasından yararlananlara getirilen girişim sermayesine yatırım yapma zorunluluğu

Birincisi 2021 yılından itibaren yıllık kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde belli bir tutarı aşan Ar-Ge ve tasarım indirimi ile teknopark istisnasından yararlanan mükelleflere belli oranda fon ayırma ve girişim sermayesine yatırım yapma zorunluluğu getirilmiş olmasıdır.

Bu uygulamaya ilişkin oran ve tutarlar Cumhurbaşkanınca artırılmış olup, güncel oran ve tutarlar şöyledir:

Uygulama kapsamında yukarıdaki tabloda belirtilen oran ile asgari ve azami tutarlar dikkate alınarak hesaplanan tutarlarda (istisna ve indirimler için ayrı ayrı) fon ayrılması ve bu tutarlar kadar fonun oluşturulduğu yılın sonuna kadar Türkiye'de yerleşik girişimcilere yatırım yapmak üzere kurulmuş girişim sermayesi yatırım fonu payının satın alınması veya girişim sermayesi yatırım ortaklıkları ya da 4691 sayılı Kanun kapsamındaki kuluçka merkezlerinde faaliyette bulunan girişimcilere sermaye konulması zorunludur.

Bu sürede yatırım şartı sağlanamazsa, yararlanılan istisna ve/veya indirim konusu edilen kazançların yüzde 20'sinin istisna ve indirim hakkı kaybedilecek ve yüzde 20'ye tekabül eden tutarlar nedeniyle zamanında alınmayan vergiler vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın mükelleflerden tahsil edilir.

Bu konuda ayrıntılı açıklamalara 8 Şubat 2021 tarihli yazım ile 22 Mart 2021 tarihli yazımdan ulaşabilirsiniz. (Oran ve tutarlardaki değişikliklere dikkat!)

2. Girişim sermayesi fonu ayırma imkânı

Girişim sermayesini teşvik amacıyla getirilmiş ikinci vergisel düzenleme ise zorunlu olmayıp gönüllü bir uygulama olan, bilanço esasına göre defter tutan mükelleflere “girişim sermayesi fonu” ayırma ve bu fon tutarını kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde Kurumlar Vergisi Kanunu Madde 10/1-g kapsamında “indirim” olarak matrahtan düşme imkânının getirilmiş olmasıdır.

Sermaye Piyasası Kurulu'nun düzenleme ve denetimine tabi olarak Türkiye'de kurulmuş veya kurulacak olan girişim sermayesi yatırım ortaklıklarına sermaye olarak konulması veya girişim sermayesi yatırım fonu paylarının satın alınması amacıyla, ilgili dönem kazancından veya beyan edilen gelirden girişim sermayesi fonu ayrılabilir.

Bu fon, kurum kazancının veya beyan edilen gelirin yüzde 10'unu ve öz sermayenin yüzde 20'sini aşamaz. (Vergi Usul Kanunu Md.325/A)

Girişim sermayesi fonunun vergi matrahından indirim konusu yapılabilmesi için;

- İlgili yıl için ayrılan fon tutarının[1] beyan edilen gelirin yüzde 10’unu ve toplam fon tutarının ise öz sermayenin yüzde 20’sini aşmaması (İki şartın birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir),

- Fonun ayrıldığı yılın sonuna kadar Türkiye’de kurulmuş veya kurulacak olan ve Sermaye Piyasası Kurulu’nun düzenleme ve denetimine tabi girişim sermayesi yatırım ortaklıklarına veya fonlarına yatırım yapılması,

- Ayrılan fon tutarının ilgili yılın kurumlar/gelir vergisi beyannamesinde ayrıca gösterilmesi gerekmektedir.

Buna göre 2025 yılına ilişkin fon tutarı 2025 yılı bilançosuna göre belirlenmiş, hesap dönemi takvim yılı olanlarda 2026 Nisan ayı sonuna kadar fon kaydı yapılmış olmalıdır. Yatırım şartı da 2026 sonuna kadar gerçekleştirilmelidir.

Girişim sermayesi yatırım fonuna ilişkin ayrıntılara 19 Mart 2025 tarihli yazımdan ulaşabilirsiniz.

3. Vergi daireleri beyannamelerinde girişim sermayesi fonu indirimi yapan mükellefleri beyannamelerini düzeltmeye zorluyor!

Bugünkü yazımda, “Ar-Ge/Tasarım İndirimi” ile “Teknopark İstisnası” için yapılması gereken yatırım zorunluluğu kapsamında gerçekleştirilen yatırımların girişim sermeyesi fonuna ilişkin olarak da kullanılıp kullanılamayacağını irdeleyeceğim.

Vergi dairelerinin, tek bir girişim sermayesi yatırımının bu iki uygulama için de gerekli yatırım şartını sağlamadığı görüşünde olduğu için düzeltme talep ettiği anlaşılıyor.

Sayın Murat Softa, “Bir Koyundan İki Post Çıkar Mı?” başlıklı blog yazısında, farklı kanunlarda düzenlenen iki uygulamanın girişim sermayesini desteklemek amacıyla getirilmiş farklı uygulamalar olduğunu, birisi taahhütten doğan diğeri ise yükümlülükten doğan iki ayrı girişim sermayesi yatırımı gerektirdiği yönünde görüş belirttikten sonra; bir koyundan iki post çıkarmaya çalışmanın, buna dair resmi bir açıklama/izin olmadığı sürece riskli bir işlem olacağı sonucuna ulaşmış bulunuyor.

Bu tahmininde haklı çıktı Sayın Softa; çünkü vergi daireleri, girişim sermayesi fonuna ilişkin ayrı yatırım yapmayan mükellefleri bu indirimi iptal ederek düzeltme beyannamesi vermeye zorlamaya başladı.

Kişisel görüşüm, VUK Md. 325/A kapsamında ayrılan girişim sermayesi fonu ile indirim ve istisnadan yararlananların ayırdıkları fonlar farklı yasal düzenlemelere dayandığı için ilgili düzenlemelerde aranan şartlar her ikisinde de sağlandığı sürece uygulamalardan yararlanmak mümkündür.

İlgili düzenlemelerde her iki uygulama bakımından da ayrı yatırım yapılması şartı aranmadığı gibi, Ar-Ge/tasarım indirimi ile teknopark istisnası nedeniyle yapılmış olan yatırımların girişim sermayesi fonu indirimi için gerekli yatırım şartı için kullanılamayacağına dair açık bir yasaklayıcı hüküm bulunmamaktadır. Bu nedenle girişim sermayesi fonu indiriminin ayrı bir yatırıma gerek kalmaksızın yapılması mümkündür.

Eğer kanun koyucu bunun engellemek isteseydi, kanuna açık bir hüküm koyarak bunu sağlardı.

Örneğin, 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunun 4/5 inci maddesinde, bu Kanun kapsamındaki indirim, istisna, destek ve teşviklerden yararlananların 193 sayılı Kanunun 89 uncu maddesinin birinci fıkrasının (13) numaralı bendi, 5520 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendi hükümleri ile 4691 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesi hükümlerinden ayrıca yararlanamayacakları açıkça hükme bağlanmıştır.

Kaldı ki indirim ve istisna için yapılan yatırımın elden çıkarıldığı ve yeni yatırıma yönlendirilmediği durumlarda yatırım şartı ihlal edilmiş sayılmamaktadır. Oysa girişim sermayesi fonu indiriminin yapılabilmesi için, yapılan bu yatırımın elden çıkarılması halinde girişim sermayesi fonu olarak ayrılan tutarların altı ay içinde aynı amaçla yeniden kullanılması şarttır.

Görüldüğü üzere, iki uygulama birlikte yapılması yatırımın devamlılığı ve girişim sermayesinin teşvikini tam olarak sağlamaktadır.

[1] Fonun ilgili dönem gelir veya kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği tarihe kadar ayrılması gerekir. Bu tarihe kadar fon ayrılmaması durumunda indirimden yararlanılamaz.

Kurumumuz sistemlerinde 15 Haziran 2026 saat 23:00 ile 16 Haziran 2026 04:00 saatleri arasında (pazartesiyi salıya bağlayan gece) bakım ve iyileştirme çalışması yapılacağından, çalışma yapılacak saatler arasında Kurumumuz tarafından verilen tüm hizmetlerde kısa süreli kesintiler olabilecektir.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Forbes Türkiye ile Hamburg merkezli veri ve iş zekâsı platformu Statista, bu soruya yanıt bulmak için doğrudan en doğru kaynağa, yani çalışanlara başvurdu. “Türkiye’nin En İyi İşverenleri 2026” araştırması, şirketleri kurumsal imajlarıyla değil, çalışanların anonim geri bildirimleriyle değerlendirildi. Katılımcılara sorulan temel soru ise oldukça basit: “Çalıştığınız şirketi, yakın çevrenize tavsiye eder misiniz?”

Küresel bir değerlendirme modeli

Nitelikli insan kaynağı için rekabetin sertleştiği, özellikle teknoloji tarafında yetenek açığının arttığı bir dünyada iyi bir işveren olmak bir lüks değil, şirketlerin rekabet gücünün en önemli unsuru.

Forbes ve Statista'nın 12 yıl önce ABD'de başlattığı bu araştırma, zamanla Almanya, İtalya, İngiltere, İsviçre, Polonya, Kanada ve Singapur gibi pazarlara yayıldı. Geçen yıl alınan bir kararla bu ülkelere Türkiye de eklendi. Böylece Türk iş dünyası ilk kez, dünyanın en yerleşik işveren değerlendirme yöntemlerinden biriyle kendi içinde ve sektörel ölçekte karşılaştırılabilir bir zemine kavuşuyor.

"10 bin katılımcı, 200 bini aşkın değerlendirme”

Bu listenin en ayırt edici özelliği şirketlerin sürece dâhil olamaması. Araştırma sadece çalışanlarla anonim olarak gerçekleştiriliyor ve yalnızca onlar dinleniyor. Şirketler başvuru ya da ücret karşılığı araştırmaya dahil olamıyor.

Araştırma, Türkiye'de en az 250 çalışanı olan tüm sektörlerden şirketleri kapsıyor. Veriler Statista tarafından iki kanaldan toplandı: Forbes.com.tr üzerinden de ulaşılan açık katılımlı bir anket ve çeşitli çevrim içi erişim panelleri… Böylece geniş bir örneklem oluştu. Ekim 2025 – Şubat 2026 döneminde gerçekleştirilen anketlerle yaklaşık 10 bin yanıt toplandı. Her katılımcı birden fazla işvereni değerlendirdiği için 200 binden fazla işveren değerlendirmesi analiz edildi. Nihai skor iki tür değerlendirmenin bileşimi. İlki kişisel değerlendirme: Çalışanın doğrudan kendi işverenini tavsiye edip etmemesi. İkincisi genel değerlendirme: Çalışanın kendi sektöründeki diğer işverenlere dair dolaylı görüşü. Hesaplamada her iki değerlendirme de göz önünde bulunduruldu ancak kişisel tavsiyeye daha yüksek ağırlık verildi. Toplam puanı en yüksek 400 şirket, "Türkiye'nin En İyi İşverenleri 2026" listesinde yer aldı.

Çalışan deneyimi şirket bazında değerlendiriliyor

Listede her şirket, ana faaliyet alanına göre bir sektöre yerleştirildi. Türkiye'nin tanıdık dev şirketleri ise "holding"satırı altında yer almıyor. Çünkü araştırma işveren markasını, çalışanın onu deneyimlediği yerde -o holdinglere bağlı ayrı ayrı şirketlerde- değerlendiriyor. Bir holding ancak kendi merkez kadrosuyla başlı başına bir işveren olarak kendi adıyla listeye girdi.

Araştırma bundan böyle her yıl tekrarlanacak. Bu da giderek derinleşmesini sağlayacak. Forbes’un yine Statista iş birliği ile her yıl açıkladığı “Dünyanın En iyi İşverenleri” listesinde araştırma son üç yıla kadar uzanan veriyi bir arada değerlendiriyor, yakın tarihli yanıtlara ve hâlâ o şirkette çalışmakta olanların görüşlerine daha fazla ağırlık veriyor. Böylece istikrarlı biçimde iyi olan şirketlerle yalnızca o yıl parlayanlar birbirinden ayrışıyor.

Borusan boru ilk sırada

“Türkiye’nin En İyi İşverenleri Araştırması” ile Türkiye’de de önümüzdeki yıllarda hangi şirketlerin yükseldiğini, hangi sektörlerin dönüştüğünü tahminle değil veriyle okuyabileceğiz. Bu yıl ilk kareyi çekiyoruz; resmin tamamı, her yıl biraz daha detaylanacak.

İyi bir işveren olmak artık bir ünvan değil; ölçülebilir, tekrarlanabilir ve karşılaştırılabilir bir performans. Listenin zirvesinde Borusan Boru yer alıyor. Onu sırasıyla Tüpraş, Beymen Group, Mavi ve Mercedes-Benz Türk izledi.

Türkiye’nin en iyi işverenleri 2026 ilk 50

1- Borusan Boru – İstanbul – Endüstriyel Malzeme, Metal ve Kağıt Üretimi ve İşlenmesi

2- Tüpraş – İstanbul – Petrol ve Gaz Operasyonları, Madencilik ve Kimyasallar

3- Beymen Group – İstanbul – Tekstil ve Aksesuarlar, Perakendecilik

4- Mavi – İstanbul – Tekstil ve Aksesuarlar, Perakendecilik

5- Mercedes-Benz Türk – İstanbul – Otomotiv

6- Uludağ İçecek – Bursa – Gıda ve İçecek

7-Baykar – İstanbul – Havacılık ve Savunma

8- Kiğılı – İstanbul – Tekstil ve Perakendecilik

9- Toyota Otomotiv Türkiye – Sakarya – Otomotiv

10- Bosch Türkiye – İstanbul – Mühendislik ve İmalat

11- Renault Türkiye – İstanbul – Otomotiv

12- Siemens Türkiye – İstanbul – Mühendislik ve İmalat

13- Roketsan – Ankara – Savunma ve Havacılık

14- THY OPET – İstanbul – Enerji

15- Eti – Eskişehir – Gıda

16-Atasun Optik – İstanbul – Perakendecilik

17- Koçtaş – İstanbul – Perakendecilik

18- Enerjisa – İstanbul – Enerji

19- MAN Türkiye – Ankara – Otomotiv

20- HAVELSAN – Ankara – Savunma ve Havacılık

21- Doğuş İnşaat – İstanbul – İnşaat

22- Kartonsan – İstanbul – Kağıt ve Endüstri

23- Zorluteks Tekstil – İstanbul – Tekstil

24- Dimes – İstanbul – Gıda ve İçecek

25- Makina ve Kimya Endüstrisi – Ankara – Savunma Sanayi

26- Borusan Otomotiv – İstanbul – Otomotiv

27- Türkiye Petrolleri A.O. – Ankara – Enerji

28- Boyner – İstanbul – Perakendecilik

29- Ali Osman Ulusoy – Trabzon – Ulaşım ve Lojistik

30- Ziraat Bankası – İstanbul – Bankacılık

31- Doğuş Otomotiv – İstanbul – Otomotiv

32- Biofarma İlaç – İstanbul – İlaç

33- Duru Gıda – Karaman – Gıda

34- Petlas – Kırşehir – Otomotiv

35- Haribo – İstanbul – Gıda

36- Samsung Türkiye – İstanbul – Teknoloji / Perakende

37- Aselsan – Ankara – Savunma Sanayi

38- Temsa – Adana – Otomotiv

39- Lila Kağıt – İstanbul – Kağıt Sanayi

40- Şişecam – İstanbul – Cam ve Endüstri

41- Türkiye İş Bankası – İstanbul – Bankacılık

42- BMC – İzmir – Otomotiv

43- Aygaz – İstanbul – Enerji

44- Otokoç – İstanbul – Perakendecilik

45- Aksa Doğalgaz – İstanbul – Enerji

46- Adidas Türkiye – İstanbul – Tekstil ve Perakendecilik

47- Santa Farma – İstanbul – İlaç

48- Ayakkabı Dünyası – İstanbul – Perakendecilik

49- Otokar – İstanbul – Savunma ve Otomotiv

50- Alkim – İstanbul – Kimya ve Madencilik

Ekonomim

Buna göre sektör, geçen yıl 456 milyar Euroluk ek prim üretimiyle toplam 6,9 trilyon Euroluk büyüklüğe ulaştı. Büyüme hızı, bir önceki yılın yüzde 9,4'lük performansının altında kalsa da son 10 yıllık ortalamanın üzerinde gerçekleşerek sigortaya olan talebin gücünü koruduğunu gösterdi.

Hayat sigortaları 2,86 trilyon Euroluk prim üretimiyle sektörün en büyük segmenti olmayı sürdürürken, elementer sigortalar 2,32 trilyon Euro ve sağlık sigortaları 1,69 trilyon Euroyla onu takip etti.

Hayat sigortaları, 2025'te yüzde 6,9 büyürken, sağlık sigortaları küresel ölçekte büyümesini sürdürdü. Özellikle Asya pazarları hem hayat hem de sağlık sigortalarında büyümenin itici güçleri arasında yer aldı.

Jeopolitik gelişmeler ve parçalanma (fragmantasyon), sigorta sektörünü şekillendiren temel güçler haline geliyor. Daha parçalı küresel ekonomi risk ortamlarını daha karmaşık hale getirirken, sınırlar ötesi iş modellerini zorluyor ve geleneksel çeşitlendirme (risk dağıtımı) avantajlarını zayıflatıyor.

Aynı zamanda parçalanma, altyapı, enerji güvenliği ve politik risk sigortası gibi alanlarda koruma, dayanıklılık ve özel risk transferine olan talebi artırarak yeni büyüme fırsatları da yaratıyor.

Gelecek 10 yılda en hızlı büyüyen branş, sağlık sigortaları olacak

Sigorta şirketlerinin, bölgesel olarak daha dirençli operasyonel modeller inşa ederek, jeopolitik analizleri doğrudan "risk kabul" (underwriting) ve sermaye tahsisi süreçlerine entegre ederek ve yeni ortaya çıkan risklere özel ürünler geliştirerek bu duruma uyum sağlaması gerekecek.

Allianz Research'e göre gelecek 10 yılda en hızlı büyüyen branş, sağlık sigortaları olacak. Sağlık harcamalarındaki artış, yaşlanan nüfus ve bireylerin uzun vadeli finansal güvence arayışı sağlık ve hayat sigortalarına olan talebi artırmaya devam edecek.

Rapor, özellikle emeklilik dönemine hazırlık ve uzun yaşam risklerinin sigorta sektörünün büyümesinde belirleyici rol oynayacağına işaret ediyor.

Küresel sigorta sektörünün gelecek 10 yılda yıllık ortalama yüzde 5,3 büyümesi beklenirken, elementer sigortalar branşında yıllık ortalama yüzde 4,7, hayat sigortalarında yüzde 4,9 ve sağlık sigortalarında ise yüzde 6,7 büyüme öngörülüyor.

Allianz Research, korumaya yönelik artan ihtiyacın sigorta sektörünü küresel ekonominin en istikrarlı büyüme alanlarından biri haline getirmeye devam edeceğini vurguluyor.

Ekonomim

Ancak yatırım performansının yalnızca TL cinsinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Eğilmez, vade sonunda yeniden dövize dönmeyi planlayan yatırımcılar açısından asıl ölçütün dolar bazındaki getiri olduğunu kaydetti.

Eğilmez, faiz gelirinin yanı sıra döviz kurundaki değişimin de yatırım sonucunu doğrudan etkilediğine işaret ederek, "Gerçek getiri dolar bazında ölçülmeli" değerlendirmesinde bulundu.

Kur hareketi nihai sonucu belirliyor

Yazısında farklı kur senaryolarını ele alan Eğilmez, vergi sonrası net yüzde 38 faiz getirisi sağlayan bir yatırımda dolar kurunun da aynı oranda yükselmesi halinde yatırımcının dolar bazında herhangi bir kazanç elde edemeyeceğini belirtti.

Kur artışının faiz getirisini aşması durumunda ise yatırımcının TL bazında kazanç sağlamaya devam etse bile dolar bazında zarar edebileceğini vurgulayan Eğilmez, yatırımcıların yalnızca faiz oranlarına odaklanmaması gerektiğini ifade etti.

"Faiz ile kur arasındaki yarış belirleyici"

Yüksek faiz ortamında hem yerli yatırımcıların hem de carry trade işlemleriyle Türkiye'ye fon getiren yabancı yatırımcıların önemli getiriler elde ettiğini belirten Eğilmez, nihai sonucun faiz oranı ile döviz kurundaki artış arasındaki dengeye bağlı olduğunu kaydetti.

Eğilmez, "TL mevduatın dolar bazlı getirisi, faiz oranı ile kur artışı arasındaki ilişkinin nasıl şekilleneceğidir " değerlendirmesinde bulundu.

Dünya

Mevcut sistemin hem maliyet hem operasyon yükü oluşturduğunu ifade eden Erkoç, ikinci el araç satışında Ticaret Bakanlığı tarafından yetkilendirilen işletmelerin faaliyet gösterdiğini kaydederek, araç satış işlemlerinde vatandaşın sadece araç bedeliyle değil, ek işlem maliyetleriyle de karşı karşıya kaldığını söyledi.

Erkoç, "Güvenli dijital satış modeliyle süreçler çok daha hızlı, şeffaf ve düşük maliyetli yürütülebilir. Türkiye'nin dijitalleşme vizyonu içerisinde bu dönüşüm artık ertelenmemelidir. Dijital satış modeli, ekonomik açıdan da önemli katkılar sağlayacak." diye konuştu.

"Dünyada dijital satış sistemleri yaygınlaşıyor"

Avrupa'da birçok ülkede araç satış işlemlerinin dijital platformlar üzerinden gerçekleştirildiğine dikkat çeken Erkoç, Türkiye'nin de bu dönüşüme uygun güçlü teknik altyapıya sahip olduğunu ifade etti.

Erkoç, Almanya başta olmak üzere birçok Avrupa ülkesinde araç satış süreçlerinin elektronik doğrulama sistemleri üzerinden yürütüldüğünü belirterek, şöyle devam etti:

"Türkiye, dijital kamu hizmetlerinde önemli bir noktaya ulaştı. Güvenli ödeme sistemi, elektronik doğrulama ve merkezi veri altyapısıyla ikinci el araç satışında yeni bir modele geçilebilir. Yeni model, hem vatandaş hem devlet hem de sektör açısından önemli kazanımlar sağlayacaktır. Bizim temel yaklaşımımız güvenli, şeffaf ve denetlenebilir ticaretin güçlendirilmesidir. Yetki belgeli işletmelerin dijital satış süreçlerine dahil edilmesi, hem kayıt dışılığın azalmasına hem de vatandaşın daha güvenli hizmet almasına katkı sağlayacak."

Erkoç, ikinci el araç satışlarında güvenli dijital devir sistemine geçilmesinin hem vatandaşın hayatını kolaylaştıracağını hem de sektörün kurumsal dönüşümünü hızlandıracağını kaydetti.

AA

111 milyar dolarlık dev medya gücü doğuyor

Tamamlanması halinde yaklaşık 111 milyar dolar büyüklüğe ulaşacak anlaşma, Paramount Pictures, CBS, MTV, Nickelodeon ve Paramount+ gibi markaları; CNN, HBO, Warner Bros., Discovery, HGTV ve Food Network gibi dev markalarla aynı çatı altında buluşturacak. Yeni oluşumun, Netflix, Amazon ve diğer teknoloji devleriyle daha güçlü rekabet etmesi hedefleniyor.

Avrupa'dan gelecek karar bekleniyor

ABD'deki engelin aşılmasına rağmen süreç henüz tamamlanmış değil. Birleşmenin yürürlüğe girebilmesi için Avrupa'daki düzenleyici kurumların da onay vermesi gerekiyor. İngiltere ve Avrupa Birliği'ndeki rekabet otoriteleri anlaşmayı incelemeyi sürdürüyor.

Medya sektöründe dengeler değişebilir

Sektör yetkilileri, birleşmenin tamamlanması halinde küresel medya sektöründe güç dengelerinin önemli ölçüde değişeceğini belirtiyor. Şirket yönetimi, birleşme sayesinde milyarlarca dolarlık maliyet tasarrufu elde etmeyi ve yayın platformlarını daha verimli hale getirmeyi planlıyor.

Eleştiriler ve itirazlar sürüyor

Anlaşma destekçileri birleşmenin sektörü güçlendireceğini savunurken, eleştirmenler medya sahipliğinin daha da yoğunlaşacağı görüşünde. Bazı eyalet başsavcılarının ve çeşitli siyasi çevrelerin anlaşmaya karşı hukuki girişimleri değerlendirdiği belirtiliyor.

Dünya

Bir önceki aya göre malzeme endeksi yüzde 3,75, işçilik endeksi de yüzde 1,03 arttı. Yine bir önceki yılın aynı ayına göre malzeme endeksi yüzde 27,75, işçilik endeksi yüzde 30,02 arttı.

Bina maliyetinde yıllık yüzde 27,11 artış

Bina inşaatı maliyet endeksi, bir önceki aya göre yüzde 2,44 arttı, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 27,11 arttı. Bir önceki aya göre malzeme endeksi yüzde 3,39 arttı, işçilik endeksi yüzde 0,93 arttı. Ayrıca bir önceki yılın aynı ayına göre malzeme endeksi yüzde 25,68 arttı, işçilik endeksi yüzde 29,53 arttı.

Bina dışı yapılarda maliyet artış yüzde 33,41

Bina dışı yapılar için inşaat maliyet endeksi, bir önceki aya göre yüzde 3,65 arttı, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 33,41 arttı. Bir önceki aya göre malzeme endeksi yüzde 4,84 arttı, işçilik endeksi yüzde 1,40 arttı. Ayrıca bir önceki yılın aynı ayına göre malzeme endeksi yüzde 34,26 arttı, işçilik endeksi yüzde 31,78 arttı.

Dünya

Cuma günü de alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, bankacılıktaki güçlü yükselişle günü yüzde 1,42 değer kazanarak 13.938,48 puandan tamamlamıştı.

Bankacılık endeksi yüzde 6,41, holding endeksi yüzde 3,11 değer kazandı. Tüm sektör endeksleri kazandırırken, en çok kazandıran bankacılık oldu.

BIST 100 endeksinde teknik olarak 14.500 ve 14.400 puan seviyeleri direnç, 14.300 ve 14.200 puan seviyeleri de destek konumunda izleniyor.

Barış coşkusu

Küresel piyasalar, ABD ve İran arasında anlaşma sağlanmasıyla haftaya ralli havasında başladı.

ABD/İsrail-İran Savaşına ve teknoloji şirketlerine ilişkin gelişmeler küresel piyasaların odağında olmayı sürdürüyor.

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD ve İran arasında anlaşmaya varıldığını duyurdu.

ABD Başkanı Donald Trump da İran ile yapılan barış anlaşmasının tamamlandığını, Hürmüz Boğazı'nın açılarak ABD'nin deniz ablukasının derhal kaldırılacağını bildirdi.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi de, ABD ile anlaşmaya varıldığını doğrulayarak, mutabakat zaptının 19 Haziran'da İsviçre'de imzalanacağını belirtti.

ABD ve İran arasında varılan barış anlaşmasının küresel enflasyon baskılarını hafifleteceği ve yüksek faiz oranlarına duyulan ihtiyacı azaltacağına yönelik öngörüler, küresel piyasalarda risk iştahını destekliyor.

Söz konusu gelişmenin bu hafta faiz kararlarını açıklayacak merkez bankaları için bir rahatlama sağlaması beklenirken, enerji fiyatlarından kaynaklı enflasyonist baskılara dair endişelerin hafifleyebileceği ve bunun da para politikalarını sıkılaştırma konusundaki baskıyı bir nebze olsun hafifletebileceği tahmin ediliyor.

Analistler, bugün yurt içinde sanayi üretimi, yurt dışında ise ABD'de ve Euro Bölgesi'nde sanayi üretimi başta olmak üzere veri gündeminin takip edileceğini belirtti.

Ekonomim

Vatandaşlar, günlük yakıt maliyetlerini takip edebilmek için “Bugün benzin ne kadar?”, “Motorin fiyatı kaç TL?”, “Akaryakıt fiyatlarında son durum ne?” gibi sorulara yanıt arıyor.

Peki, 15 Haziran 2026 Pazartesi itibarıyla İstanbul, Ankara ve İzmir’de benzin ve motorin fiyatları ne kadar?

İşte il il güncel benzin ve motorin fiyatları…

İstanbul Avrupa yakası akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 63.03 TL

Motorin litre fiyatı: 66.41 TL

LPG litre fiyatı: 31.99 TL

İstanbul Anadolu yakası akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 62.87 TL

Motorin litre fiyatı: 66.25 TL

LPG litre fiyatı: 31.39 TL

Ankara akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 63.99 TL

Motorin litre fiyatı: 67.51 TL

LPG litre fiyatı: 31.97 TL

İzmir akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 64.27 TL

Motorin litre fiyatı: 67.78 TL

LPG litre fiyatı: 31.79 TL

Ekonomim

KONUŞMACI: ALİ ÇAKMAKÇI-KATKI SUNAN: SELAHATTİN İPEK MODERATÖR : ÖMER KÖKLÜCE

BDTURKEY.COM ve Dünya Gazetesi yazarı Yeminli Mali Müşavir Abdullah TOLU 18.05.2021 tarihinde saat 9.30 TRT HABER Ekonomi 7/24 Programına konuk olarak katılım sağlamıştır. Özellikle Pandemi dolayısıyla işletmelerin yaşadıkları sıkıntılar ve çözüm önerileri konusunda, Sayın Cumhurbaşkanı 'mızın alacağı tedbirler ile igili bilgiler vermiştir. "Matrah Arttırımı ve Yeni Borç Yapılandırması" torba şekliyle ele alınarak en kısa zamanda Meclise gelmesi bekleniyor.

Yeminli Mali Müşavir Abdullah TOLU TRT HABER Ekonomi 7/24 Programında Yeni Çıkacak Olan Vergi Affı ve Yapılandırma Hakkında Detaylı Bilgiler Verdi.