IIR kapsamında küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisinin mükellefi, çok uluslu işletme gruplarına bağlı ve diğer ülkelerde yerleşik olan işletmelerin, Türkiye’de bulunan;

• Nihai ana işletmesi,
• Ara ana işletmesi veya
• Kısmen sahip olunan ana işletmesidir.

Küresel ATV mükelleflerine ilişkin detaylı açıklamalara Yerel ve Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Uygulama Genel Tebliğinin “4.1. Küresel ATV’nin mükellefi” bölümünde yer verilmiştir.

Bu kapsamda, küresel ATV mükelleflerinin, kurumlar vergisi yönünden bağlı oldukları vergi dairesi müdürlüklerinde kendi adlarına “0064 – Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi” mükellefiyeti tesis ettirmeleri gerekmektedir.

Küresel ATV mükelleflerinin beyan dönemi içerisinde sunmaları gereken “Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Beyannamesi” ile eki “Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Bilgi Beyannamesi” taslakları ön bilgilendirme amaçlı mükelleflerin bilgilerine açılmıştır.

Ayrıca, küresel ATV mükellefi olmamakla birlikte kapsama giren çok uluslu işletme gruplarının üyesi olan ve Türkiye’de bulunan bağlı işletmelerin beyan dönemi içerisinde sunmaları gereken “Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisine İlişkin Bildirim Formu” ile eki, bu formu dolduranlardan ülkemizde veya “Küresel ATV Bilgilerinin Değişimine İlişkin Çok Taraflı Yetkili Makam Anlaşmasına (GIR-MCAA)” taraf olan diğer ülkelerde bilgi beyannamesini sunmamış olan ÇUİ gruplarına bağlı işletmeler tarafından doldurulması gereken “Çok Uluslu İşletme Grubuna İlişkin Genel Bilgiler Formu” taslakları da mükelleflerin bilgilerine sunulmuştur.

Öte yandan, beyannameler ve eki bilgi beyannameleri, mükelleflerden “xml/json” formatında talep edilmeyecek olup mükellefler tarafından yeni e-beyan sistemi üzerinden ekranlar aracılığıyla doldurulacaktır.

• Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Beyannamesi için tıklayınız.
• Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi Bilgi Beyannamesi için tıklayınız.
• Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisine İlişkin Bildirim Formu için tıklayınız.
• Çok Uluslu İşletme Grubuna İlişkin Genel Bilgiler Formu için tıklayınız.

Konuya ilişkin açıklamalara 25 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğ Taslağında yer verilmiştir.

Bu taslağın geliştirilmesi ve yayımlanmaya hazır hale getirilmesi için Başkanlığımızca çalışmalar devam etmekte olup; mevcut taslakta yer alan konuların geliştirilmesi, değiştirilmesi veya katkıda bulunulması ile ilgili görüş ve önerilerinizi, aşağıda yer alan Görüş ve Öneri Tablosu doldurularak, 17.04.2026 tarihine kadar kurumlarvergisi@gelirler.gov.tr e-posta adresine iletebilirsiniz.

25 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğ Taslağı Hakkında Görüş ve Öneri Tablosu için tıklayınız.

Tebliğ Taslağına ulaşmak için tıklayınız.

Banka, diğer ülkelere yönelik tahminlerinde ise 2026 yılı için Çin’in büyüme beklentisini yüzde 4,2'de sabit tuttu. Çin ekonomisi için 2027 büyüme beklentisi ise yüzde 3,7 olarak açıklandı.

Ekonomim

Yeni ilaçlar geri ödeme listesinde

Tebliğ kapsamında, Türkiye'de alternatif tedavisi bulunmayan akondroplazi hastalığında kullanılan bir ilacın yurt dışından temin edilerek hastaların kullanımına sunulması kararlaştırıldı. Herediter anjioödem için koruyucu tedavi ilacı geri ödeme kapsamına alınırken, kalp yetmezliği ve kronik böbrek hastalıklarının tedavisine yönelik iki yeni ilaç da listeye eklendi.

Ayrıca epilepsi ve sistinüri tedavisinde kullanılan bazı ilaçların alternatif tedavi kapsamında yurt dışından temin edilmesine imkân sağlandı.

Nakdi destek oranları artırıldı

Yeni düzenlemeyle bazı hastalık gruplarına yönelik desteklerde artışa gidildi. Çölyak ve protein metabolizması hastalarına sağlanan gıda desteği yüzde 30 artırılırken, kseroderma pigmentosum ve albinizm hastaları için güneş kremi desteği ile mitokondriyal sitopatiye yönelik yardımcı ürün desteği yüzde 10 oranında yükseltildi.

Bakan Işıkhan'dan açıklama

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada düzenlemeye ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

"Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdogan'ın imzasıyla Resmi Gazete'de yayımlanan tebliğ ile vatandaşlarımızın sağlık hizmetlerine ulaşımını kolaylaştıracak yeni düzenlemeleri hayata geçirdik. Önemli hastalıkların tedavilerinde ihtiyaç duyulan belirli ilaçları geri ödeme listemize aldık. Yurt içinde üretimi olmayan ilaçları yurt dışından temin ettik. Belirli hastalıkların tedavilerinde Sosyal Güvenlik Kurumumuzca uygulanan nakdi ücret desteğini yüzde 10 ila yüzde 30 oranında artırdık" ifadelerini kullandı.

Işıkhan, vatandaşların sağlık hizmetlerine erişimini güçlendirmeye yönelik çalışmaların süreceğini belirterek, düzenlemeye katkı sunanlara teşekkür etti.

AA

Kaynaklar, taslağın önümüzdeki haftalarda meclise sunulmasının beklendiğini belirttiler.

Bakanlık, hazırlıkların sürdüğünü doğruladı ancak ayrıntıları paylaşmadı.

Kaynaklara göre, Türk yetkililer, İran ile ABD-İsrail arasındaki savaşın, daha önce Dubai gibi bölgesel merkezlere öncelik veren yabancı şirketleri çekmek için bir fırsat yaratabileceğine inanıyor. Körfez ülkeleri, İran’ın komşu ülkelere yönelik misilleme saldırılarının hedefi haline gelirken, İstanbul şu ana kadar çatışmalardan etkilenmedi.

Kaynaklar, değerlendirilen başlıca adımlar arasında, İstanbul Finans Merkezi’nde yerleşik şirketlere tanınan bir vergi avantajının ülke geneline yayılmasının yer aldığını belirttiler. Buna göre şirketler, yurt dışından temin ettikleri malları Türkiye’ye getirmeden satarak veya satışına aracılık ederek elde ettikleri gelirin yüzde 50’sini vergiden düşebilecek.

Plan revize edilebilir

Henüz kesinleşmeyen bu planlar yasama süreci sırasında revize edilebilir veya geri çekilebilir.

İstanbul Finans Merkezi, 2023 yılında kenti küresel bir finans merkezi haline getirme hedefiyle açıldı. Kompleks, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ve büyük kamu bankaları dahil olmak üzere önemli kurumlara ev sahipliği yapsa da yabancı firmaları çekmekte zorlandı.

İFM CEO’su Ahmet İhsan Erdem, geçen günlerde Reuters’a yaptığı açıklamada, kompleksin son haftalarda çoğu Körfez veya Doğu Asya’da merkezli 40’tan fazla şirketin temsilcileriyle görüştüğünü belirtti.

Şu anda, İFM’de faaliyet gösteren firmalara çeşitli teşvikler sunuluyor. Bunlar arasında finansal hizmet ihracatından elde edilen gelirlerde yüzde 75 kurumlar vergisi indirimi, bankacılık ve sigorta işlem vergisinden muafiyet ve belirli çalışan maaşlarında yüzde 80’e varan gelir vergisi indirimleri yer alıyor. Merkez içindeki kiralamalar da bazı vergilerden muaf tutuluyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, pazartesi günü kabine toplantısının ardından yaptığı açıklamada, ülkenin ekonomik görünümünü baskı altına alan İran savaşı kaynaklı enerji fiyatları artışının etkilerini hafifletmek amacıyla Türkiye’nin yabancı sermayeyi çekme çabalarını yoğunlaştırdığını söyledi.

Bloomberg HT

Kredinin sektöre can suyu olacağını belirten Doğu Akdeniz İnşaat Müteahhit Birlikleri Federasyonu (DAİMFED) Genel Başkanı Mustafa Karslıoğlu, mevcut paketin depremden etkilenen 11 il başta olmak üzere bütün illerde uygulanması gerektiğini belirterek, "Anadolu üvey evlat değil. İstanbul'da kredi duyurulunca bizim de beklentimiz üst seviyeye çıktı. 11 vilayetimiz başta olmak üzere bütün illere kademeli olarak yapılacağından eminiz. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanımız Murat Kurum'un bu olaya el atacağından umuyoruz" ifadelerini kullandı.

"Vatandaş tabut binalardan çıkmış olacak"

Kentsel dönüşüm ile birlikte artık 'tabut' olarak tabir edilen gecekondu ve güvensiz evlerin de ortadan kalkacağına vurgu yapan DAİMFED Başkanı şöyle konuştu:

"Riskli yapısı olup kredi oranlarına ulaşamayan vatandaşlarımız var. Hem onların güzel bir yaşam alanı hem de sektörün canlanması açısından kentsel dönüşümdeki faiz oranının 11 vilayete de uygulanması gerekmektedir. Böylece vatandaşlarımız, tabut diye tabir ettiğimiz binalardan çıkmış olacak. Bilim ve fen kurallarına göre mühendislik hizmeti alan binalarda oturacaklar. Hem de ödeme kolaylığı olacak."

11 şehrin eklenmesi sektöre can suyu olur

Kredinin sektöre can suyu olacağını anlatan Karslıoğlu, İstanbul'daki vatandaşlara da kritik bit uyarıda bulunarak, "Şantiye sisteminde olan müteahhitleri düzgün seçip danışmanlık hizmeti alarak bu krediye başvurun. Sistemin güzel ilerlemesi adına bu şarttır" dedi.

0,69'un muazzam bir faiz oranı olduğunu ve 200 farklı sektörde lokomotif görevi gören inşaat sektörüne can suyu olacağını belirten Karslıoğlu, "Sektörde çalışanlar ve paydaşlar ekonomimizi canlandırır. 11 vilayetin de eklenmesiyle Türkiye'de bu çığır açacaktır" diye konuştu.

AA

Bunun sonucunda Orta Doğu'da ABD ile İran arasında sağlanan ve İsrail'i de kapsayan geçici ateşkes, küresel piyasalarda risk algısını düşürdü.

Söz konusu durum Türkiye'nin borçlanma maliyetlerine de olumlu yansıdı. ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarından önce 235 baz puan seviyelerinde bulunan Türkiye'nin 5 yıllık kredi risk primi (CDS), 17 baz puan gerileyerek 268 baz puana indi.

CDS, mart ayında 327 baz puana kadar yükselmişti. Son gelişmelerle birlikte risk primi yeniden 268 baz puana geriledi.

Bu gelişmelerle birlikte uluslararası tahvil piyasalarında artan alım iştahı, faizlerde düşüşü beraberinde getirdi.

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizinde azalış

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 8 baz puan azalışla yüzde 4,24'e, 2 yıllık tahvil faizi 9 baz puan düşüşle yüzde 3,73'e, 5 yıllık tahvil faizi ise 9 baz puan gerileyerek yüzde 3,86'ya indi.

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizindeki düşüşün, gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye akımlarını destekleyebileceği değerlendiriliyor. Analistler, küresel piyasalarda olumlu haber akışının fiyatlamalara daha hızlı yansıdığını belirtiyor.

AA

Diğer yandan, iş dünyasına gümrük birliği uygulamasına dahil Türkiye’nin şüpheye yer vermeyecek şekilde bu yasanın kısıtlayıcılığı dışında kalmasını temin etmek için çalışmaların sürdüğü, genel düzenlemelere ilişkin de bir pozisyon belgesi hazırlandığı belirtilerek, bunun için de görüşler istendi. Bu arada Bakanlık düzenlemenin çerçevesi ve olası etki kanallarına yönelik bir bilgi notu da gönderdi. Buna göre “Made in Europe” yaklaşımı doğrultusunda AB menşeli sayılmada gümrük birliğine dahil olan ülkeler atıfı görünüyor ancak bakanlık bunu kesinleştirmek istiyor. Diğer tüm ülkelerin kapsam dışı sayılmasına yönelik belirlenen kriterde ise, karşılıklılık ilkesi gözetiliyor.

Yabancı yatırımlara kontrol

Düzenleme, 100 milyon doların üzerindeki yabancı yatırımlar ile yenilenebilir enerji, batarya teknolojileri gibi özel alanlardaki yatırımlarda kontrol oluşturulmasını düzenliyor. Diğer bir düzenleme ise Birlik üyesi tüm ülkelerin her birinin bir “yatırım otoritesi” kurması; ayrıca yabancı yatırımları onaylarken 6 ayrı şart sayılırken, yatırım onaylarında bunlardan en az 4’ünün karşılanması kuralı getiriliyor.

Bilgi notunda 6 şart şöyle sıralandı:

• (1) yabancı yatırımcının kontrol payının yüzde 49’u aşmaması,
• (2) yatırımların AB’li ortaklarla ortak girişim şeklinde ve etkin teknoloji transferi ile gerçekleştirilmesi,
• (3) fikri mülkiyet ve know-how’ın AB’deki varlıklara lisanslanması,
• (4) AB içinde Ar-Ge harcaması yapılması (en az yüzde 1 ciro oranında),
• (5) iş gücünün en az yüzde 50’sinin AB çalışanlarından oluşması ve istihdamın korunması,
• (6) üretim girdilerin Birlik ülkelerinden temin edilmesine öncelik stratejisi hazırlanması ve en az yüzde 30’unun Birlikten temin edilmesinin hedeflenmesi.

Mehmet Kaya-Ekonomim

Trump, sosyal medya paylaşımında İran’ın “tüm medeniyetini” yok etmeye yönelik kendi koyduğu son tarihten iki saatten az bir süre kala bombardımanı askıya almayı kabul ettiğini belirtirken, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasının ateşkes için temel şart olduğunu vurguladı. İran ise boğazdan güvenli geçişin iki hafta boyunca “mümkün” olduğunu açıkladı.

Petrol 100 doların altına indi

Petrol fiyatları varil başına 100 doların altına düşerken, dolar da geriledi; bu durum ABD doları cinsinden fiyatlanan altını destekledi.

Hisse senetleri ise yüzde 2’nin üzerinde yükseldi.

Enerji fiyatları arttı, enflasyon riskleri arttı

Altıncı haftasına giren savaş, enerji fiyatlarında sıçramaya ve enflasyon risklerinin artmasına yol açarak merkez bankalarının faiz indirimlerini ertelemesi ya da hatta artırması olasılığını güçlendirdi. Tahvil yatırımcıları, Fed'in yılın geri kalanında borçlanma maliyetlerini sabit tutmasını bekliyor.

Altın şubattan bu yana yüzde 10 değer kaybetti

Altın, 28 Şubat'ta başlayan savaştan bu yana yaklaşık yüzde 10 değer kaybetti. Bloomberg HT'de yer alan habere göre son günlerde görülen sınırlı toparlanma, ateşkes beklentilerinin güçlenmesi ve küresel ekonomik büyümede olası bir yavaşlamanın, faizlerin sabit kalacağı ya da daha yüksek seviyelerde seyredeceği beklentisini dengeleyeceği görüşünden destek buldu.

Diğer değerli metallerde son durum ne?

Singapur saatiyle 08:02 itibarıyla spot altın yüzde 3 artışla ons başına 4.849,01 dolara yükseldi. Gümüş yüzde 5,4 artışla 76,92 dolara çıktı. Platin ve paladyum da yükseldi. ABD dolarının gücünü ölçen Bloomberg Dolar Spot Endeksi ise yüzde 0,8 geriledi.

Ekonomim

Motorinin litre fiyatına 8 Nisan tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 7,76 TL zam yapıldı. Bu zamla birlikte İstanbul Avrupa yakasında motorinin litre fiyatı 85,26 TL ile rekor düzeye yükseldi.

Benzinde de zam kararı geldi. Benzinin litre fiyatına 60 kuruşluk zam yapıldı. Benzinin İstanbul Avrupa yakasındaki fiyatı da 63,24 TL'ye çıktı.

Savaşın başlamasından sonra ekonomi yönetimi eşel mobil uygulamasına geri dönmüş, ancak fiyatlarda yaşanan hızlı artışın etkisiyle ayrılan limitlerin dolmasıyla zamlar pompa fiyatlarına yansımaya başlamıştı.

Savaşın başından bu yana motorin fiyatlarında 25 TL'ye yakın zam gerçekleşti. Zam oranı da yüzde 41 olarak kaydedildi.

Bloomberg HT

Özellikle İran merkezli jeopolitik gerilimler, ABD ve İsrail ile yaşanan çatışma riski üzerinden sadece enerji piyasala­rını değil; bireylerin günlük yaşa­mını ve şirketlerin finansal sürdü­rülebilirliğini doğrudan etkileyen yeni bir ekonomik gerçeklik yarat­maktadır. Bu yeni dönemde pet­rol fiyatlarının hızla yükselmesi, küresel ticaretin sekteye uğrama­sı, finansal piyasalarda oynaklığın artması ve gelişmekte olan ülke­lerden sermaye çıkışının hızlan­ması gibi etkiler, ekonomiyi sadece makro düzeyde değil mikro düzey­de de dönüştürmektedir.

Artık sorulma­sı gereken temel soru şudur: Bu yeni ve belirsiz ekonomik dü­zende birey ve şirket nasıl hare­ket etmeli, nasıl korunmalı ve nasıl fırsat yaratmalıdır?

Bireysel finansal davranış ile ku­rumsal finans yönetimini tek bir bütünsel çerçevede ele alarak, kriz dönemlerinde uygulanması gere­ken stratejileri detaylı ve analitik bir bakış açısıyla aşağıdaki madde­ler çerçevesinde oluşturulmalıdır.

1 Jeopolitik şokun ekonomiye etkisi

İran merkezli bir savaşın ekono­mik etkileri yalnızca bölgesel kal­maz; enerji fiyatları üzerinden kü­resel enflasyonu tetikler, finansal piyasalarda risk algısını artırır ve sermaye hareketlerini doğrudan etkiler. Petrol fiyatlarının 80 dolar seviyelerinden 110–130 dolar ban­dına çıkması, sadece enerji mali­yetlerini artırmakla kalmaz; aynı zamanda üretim, lojistik ve ulaşım maliyetlerini yukarı çeker. Bu du­rum özellikle Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkeler­de enflasyonun yeniden hızlanmasına neden olur.

Enflasyonun yüksel­mesi, merkez bankalarını daha sıkı para politikala­rına yönlendirirken, faiz oranlarının artması hem bireylerin kredi maliyet­lerini hem de şirketlerin finansman yükünü ciddi şekilde artırır. Kur tarafında ise ge­lişmekte olan ülkelerden çıkan ser­maye, yerel para birimlerinde de­ğer kaybına yol açarak maliyet bas­kısını daha da derinleştirir.

2 Ortak gerçek: Nakit akışı yönetimi

Bu yeni ekonomik düzende hem birey hem de şirket için en kri­tik unsur nakit akışıdır. Birey açı­sından bakıldığında, gelir ile gider arasındaki dengenin korunması ve tasarruf yaratılması hayati önem taşırken; şirketler açısından tah­silat ve ödeme dengesi, yani nakit döngüsünün sağlıklı yönetilmesi sürdürülebilirliğin temelini oluş­turur. Artık sadece kârlı olmak ye­terli değildir; önemli olan bu kârın nakde dönüşebilmesidir.

Bu nedenle yeni dönemde kaza­nanlar, yüksek ciro yapan ya da bi­lanço üzerinde kâr gösterenler de­ğil; nakit üretebilen, likiditeyi ko­ruyabilen ve finansal esnekliğini sürdürebilen aktörler olacaktır.

3 Bütçe disiplini: Birey ve şirket için ortak model

Bireylerin bütçe yönetiminde artık klasik harcama planlarının ötesine geçmesi gerekmektedir. Zorunlu harcamaların önceliklen­dirildiği, değişken giderlerin kont­rol altına alındığı ve tasarruf oranı­nın artırıldığı bir model benimsen­melidir. Özellikle lüks tüketimin azaltılması ve gereksiz harcama­ların ortadan kaldırılması, finan­sal dayanıklılığı artıran temel un­surlar arasında yer alır. Şirketler açısından ise bütçe artık statik bir plan olmaktan çıkmalı, dinamik ve sürekli güncellenen bir yapıya dö­nüşmelidir. Dinamik bütçeleme yaklaşımıyla, değişen ekonomik koşullara hızlı adaptasyon sağlan­malı ve tüm finansal planlama na­kit akışı odaklı yapılmalıdır. EBIT­DA gibi muhasebesel göstergeler yerine, gerçek nakit giriş ve çıkış­ları karar alma süreçlerinin mer­kezine yerleştirilmelidir.

4 Tüketim ve satış davranışı: Aynı döngünün iki yüzü

Bireyler açısından tüketim dav­ranışı, kriz dönemlerinde önemli bir dönüşüm geçirir. İhtiyaç ile is­tek arasındaki farkın net bir şekil­de ortaya konulması, panik tüke­timden kaçınılması ve fiyat-per­formans odaklı harcama yapılması bu dönemin temel prensipleridir.

Şirketler açısından ise satış stra­tejisi köklü bir değişim geçirir. Artık satışın başarısı ciro ile de­ğil, tahsilat kalitesi ile ölçülmeli­dir. Vadeli satışların kontrol altına alınması, riskli müşteri segment­lerinden uzak durulması ve nakit satışların teşvik edilmesi gerek­mektedir. Bu yaklaşım, şirketlerin likidite riskini azaltırken finansal sürdürülebilirliğini güçlendirir.

5 Fiyatlama davranışı: Dinamik ve esnek yapı

Bireyler açısından fiyat farkın­dalığı artmalı, alternatif ürünlere yönelme ve karşılaştırmalı alışve­riş alışkanlığı geliştirilmelidir. Şir­ketler için ise sabit fiyatlama döne­mi sona ermiştir. Artan maliyetler karşısında fiyatların düzenli olarak güncellenmesi, segment bazlı fiyat­lama yapılması ve maliyet artışla­rının satış fiyatlarına kontrollü şe­kilde yansıtılması gerekmektedir. Bu noktada en kritik gerçek şudur: Fiyatını güncellemeyen şirket, maliyetini finanse etmek zorun­da kalır.

6 Yatırım stratejileri: Koruma ve sürdürülebilirlik

Bireyler yatırım kararlarında risk dağılımına odaklanmalı, al­tın, döviz ve likit varlıklar arasında dengeli bir portföy oluşturmalıdır. Bu yaklaşım, hem enflasyon karşı­sında koruma sağlar hem de piyasa oynaklığına karşı esneklik kazan­dırır.

Şirketler açısından ise yatırım kararları daha seçici hale gelme­lidir. Nakit üretmeyen, geri dönüş süresi uzun olan projeler ertelen­meli; verimlilik artıran, maliyet düşüren ve dijital dönüşüm sağla­yan yatırımlara öncelik verilmeli­dir.

7 Stok ve tasarruf yönetimi

Bireylerin gereksiz stoklama yap­ması, nakit akışını olumsuz etkile­yen bir davranıştır. Şirketler için ise stok yönetimi stratejik bir ko­nudur. Kritik ürünlerde stok sevi­yesinin artırılması, tedarik riskini azaltırken; gereksiz stok birikimi finansman yükü yaratır. Bu neden­le stok devir hızının optimize edil­mesi ve ABC analizi ile stok yapısı­nın yeniden düzenlenmesi gerek­mektedir.

8 Borç ve kredi yönetimi

Bireylerin tüketici kredi­lerine olan bağımlılığı azaltma­sı, faiz riskine karşı korunmaları açısından önemlidir. Şirketler ise kredi kullanımında vade uyumuna dikkat etmeli, kısa vadeli borçlan­maların uzun vadeli yatırımları fi­nanse etmesinden kaçınmalıdır. Ayrıca sabit faizli finansman araç­larının tercih edilmesi, faiz artışı riskine karşı koruma sağlar.

9 Gelir ve pazar çeşitlendirme

Bireylerin tek gelir kaynağına bağlı kalması, kriz dönemlerinde ciddi risk oluşturur. Ek gelir yarat­ma, freelance çalışma ve yatırım gelirleri bu riski azaltır. Şirketler açısından ise yeni pazar arayışı, ih­racat kanallarının geliştirilmesi ve müşteri portföyünün çeşitlendi­rilmesi sürdürülebilir büyümenin anahtarıdır.

10 Personel ve verimlilik yönetimi

Bireylerin kendilerini geliştir­mesi, yeni beceriler kazanması ve değişen iş gücü piyasasına uyum sağlaması gerekmektedir. Şirketler ise personel yönetiminde maliyet odaklı değil, verimlilik odaklı bir yaklaşım benimsemelidir. Perfor­mans bazlı sistemler, esnek çalış­ma modelleri ve outsource çözüm­ler bu dönemde öne çıkarılmalıdır.

11 Krizde fırsat: Yatırım ve satın alma

Kriz dönemleri aynı zamanda fırsat dönemleridir. Bireyler düşük fiyatlı varlıkları değerlendirebi­lirken, şirketler zor durumda olan ancak operasyonel olarak güçlü fir­maları satın alarak büyüme fırsatı yakalayabilir. Bu süreçte doğru de­ğerleme ve güçlü finansman yapısı kritik rol oynar.

12 Senaryo bazlı yaklaşım

İyimser senaryoda savaş kısa sürede sona ererken, baz senaryo­da uzun süren bir belirsizlik döne­mi yaşanır. Kötümser senaryoda ise küresel resesyon riski ortaya çı­kar. Her senaryo için farklı aksiyon planlarının önceden hazırlanması, hem birey hem de şirket için stra­tejik avantaj sağlar.

13 Sonuç: Yeni ekonominin kazananları

İran savaşı gibi jeopolitik kırıl­malar, ekonomik sistemde güç­lü bir eleme mekanizması yaratır. Bu süreçte finansal disipline sahip olan, nakit akışını doğru yöneten ve hızlı adaptasyon sağlayan birey­ler ve şirketler ayakta kalır.

-Ekonomi artık sadece rakam­lar değil; doğru karar alma sanatı­dır

Ve en kritik gerçek şudur:

-Bireyler için, Finansal okurya­zarlık artık bir tercih değil, zorun­luluktur.

-Firmalar için, Şirket yönet­mek, sadece satış yapmak değildir. Finansı yönetemeyen, şirketini yö­netemez

Son sözler: “Hiçbir şey yapmaya­rak da adaletsizlik yapabilirsiniz” Marcus Aurelius

“Mutlu olmak için iki şeyi orta­dan kaldırmanız gerekir; Kötü bir gelecek korkusu ve kötü bir geçmi­şin hatırası” Seneca

Şevket Sayılgan-Dünya

SGK, 2016’dan bu yana yürüttüğü “Sahte İş Yeri ve Sahte Sigortalılık Tespit Projesi” ile bu tür uygulamaların önüne geçmeyi hedefliyor.

Sabah'ın haberine göre, 2011-2016 yılları arasında tescil edilen 4.6 milyon iş yeri incelemeye alındı. Projenin 2025 yılına kadar süren 16 aşamasında dikkat çeken sonuçlar elde edildi. Toplamda 3 bin 273 sahte iş yeri üzerinden bildirilen 245 bin 740 kişinin sigortası ve emekliliği iptal edildi.

Faiziyle geri alınıyor

SGK, sahte sigortalılık tespit edilen durumlarda sadece sigortayı iptal etmekle kalmıyor. Emekli olan kişilerin maaşlarını kesiyor ve bugüne kadar yapılan ödemeleri faiziyle geri talep ediyor.

Ayrıca bu kişilerin sağlık harcamalarını da tahsil ediyor. Süreçte hem sigortalı görünen kişiler hem de bu sistemi kuranlar hakkında adli işlem başlatılıyor.

Yaşadığımız dönemdeki anormal fiyat ar­tışlarında, kira artışlarının etkili olduğu da biliniyor…

Konut ve kira fiyatlarının yüksekliği ise “yüksek talebe” bağlanıyor…

★★★

Ancak…

Veriler arzın da yüksek olduğunu belgeli­yor…

TÜİK verileri ve nüfus sayımı bilgileri, boş (kiralanmayan) konut sayısının 9 mil­yona yaklaştığını söylüyor…

★★★

Ama…

Atıl bıraktığımız yüksek potansiyele rağ­men, aşırıya kaçmış fiyatlarda dahi “katılık” kırılamıyor…

★★★

Nasıl kırılacak fiyatlardaki katılık?

Eşi doktor olan bir bürokrat anlattı:

“2022 yılında tamamlanıp satılmış bir ko­nutun, 3’üncü sahibi oldum…

Önceki alanlar evi kullanmamış…

2024 yılında satın alan arkadaşım da, kul­lanmadı, kiraya da veremedi; aldığı fiyattın yüzde 10 altına satışa çıkardığını söyleyin­ce, düşünüp/hesap yapıp aldık…

2 yıllık reel kaybını siz hesap edin…”

★★★

Bu örnek, öncelik verilmesi gereken nok­tayı da açığa çıkarıyor:

Konut/kira fiyatlarındaki katılığın kırıl­ması için, öncelikle, “Konut fiyatlarının, di­ğer yatırım/üretim araçlarına göre, kat kat fazla yükselebileceğine olan inancın” kırıl­ması gerekiyor…

★★★

Bunun tek yolu ise:

Maalesef, (kullanılmayan, atıl bıraktığı­mız arza rağmen) arzı, daha da artırmaktan geçiyor…

VELHASIL

Arzı ise düşük maliyetle, daha da önemlisi yerli kaynakları kullanarak artırmak gerekiyor…

★★★

Dün Orta Anadolu İhracatçılar Birliği Koordinatör Başkanı Erdem Çenesiz de dikkat çekti:

“Kalıcı enflasyon düşüşü için iç piyasada konut üretiminin hızlanmasının, büyük önem taşıdığına inanıyoruz.”

★★★

Konut arzını artıracak destekler mi?

Hem yüzde 82 yerli (işçilik, hammadde, tasarım…) girdi kullanarak, ihracatta 5 milyar doları aşan çimento, seramik, cam sektörlerine, yaşanılan sıkıntılı süreçte cansuyu olur…

Hem de, “Konut arzı artacak, fiyatlar düşecek” algısı oluşturur…

Ferit Barış Parlak-Dünya

Tarım ve gıdada alarm

Türkiye’de oldukça güçlü görünen alanların başında inşaat geliyor. Fakat arka planda işler çok da göründüğü gibi gitmiyor. Kişisel olarak ev sahibi olmak zorlaştıkça, krediye ulaşmada maliyetler arttıkça talep düşüyor. Böylece projeler yavaşlarken, şirketlerin kasasına giren para da eriyor. Son bir yılda inşaat sektöründe 137 şirket bu süreçten geçerek konkordato talebinde bulundu.

En kritik alan sanayi. Maliyet sorunu ile boğuşan sektörde 53 firma konkordato için başvuruda bulundu. Veriler yaşanan krizin sadece sektörlerle sınırlı kalmadığını sanayinin omurgasını oluşturan alanlara da sıçradığını gösteriyor.

Son 1 yılda otomotiv yedek parça 42, makine üretimi 39, elektrik ve elektronik 38, plastik sanayi 36, ana kimyada ise 36 konkordato ilanı gerçekleştirildi.

Tarım ve gıda da alarm veren sektörlerden. Girdi maliyetlerindeki artış ve burada da yer alan finansman sorunları üreticide baskı yaratmaya devam ediyor. Listenin en üst sıralarında yer alan tarım 56 konkordatoyla dikkat çekerken, gıda da ise son 1 yılda konkordato sayısı 53 olarak gerçekleşti. Toptan ve perakende ticarette 49’a ulaşan konkordato sayısı, lojistik, sağlık, turizm ve çeşitli hizmet alanlarında da daha sınırlı ancak yaygın bir artış dikkat çekiyor. Uzmanlar bu durumu, ekonomik yavaşlamanın reel sektörün tamamına yayıldığını gösterdiğini paylaşıyor.

Otomotivde ‘gizli stres’ dikkat çekiyor

Türkiye’de sıfır araç satışları tam gaz devam ediyor. Pazar her ne kadar mart ayında hafif frene bassa da 10 yıllık görünüm oldukça iyi. Ancak sektör temsilcileri kârsızlıktan şikayet ediyor. Yan sanayideki konkordato artışı da bunun en yakın örneklerinden. Bu sektörde son 1 yılda 42 dosyaya ulaşan başvurular, sektörün görünmeyen tarafında finansal sıkışıklığın arttığını ifade ederken, özellikle ihracata çalışan tedarikçilerin maliyet baskısı ve sipariş dalgalanmaları nedeniyle zorlandığı görülüyor.

Ali Yıldırım-Dünya

★★★

Ancak…

Veriler arzın da yüksek olduğunu belgeli­yor…

TÜİK verileri ve nüfus sayımı bilgileri, boş (kiralanmayan) konut sayısının 9 mil­yona yaklaştığını söylüyor…

★★★

Ama…

Atıl bıraktığımız yüksek potansiyele rağ­men, aşırıya kaçmış fiyatlarda dahi “katılık” kırılamıyor…

★★★

Nasıl kırılacak fiyatlardaki katılık?

Eşi doktor olan bir bürokrat anlattı:

“2022 yılında tamamlanıp satılmış bir ko­nutun, 3’üncü sahibi oldum…

Önceki alanlar evi kullanmamış…

2024 yılında satın alan arkadaşım da, kul­lanmadı, kiraya da veremedi; aldığı fiyattın yüzde 10 altına satışa çıkardığını söyleyin­ce, düşünüp/hesap yapıp aldık…

2 yıllık reel kaybını siz hesap edin…”

★★★

Bu örnek, öncelik verilmesi gereken nok­tayı da açığa çıkarıyor:

Konut/kira fiyatlarındaki katılığın kırıl­ması için, öncelikle, “Konut fiyatlarının, di­ğer yatırım/üretim araçlarına göre, kat kat fazla yükselebileceğine olan inancın” kırıl­ması gerekiyor…

★★★

Bunun tek yolu ise:

Maalesef, (kullanılmayan, atıl bıraktığı­mız arza rağmen) arzı, daha da artırmaktan geçiyor…

VELHASIL

Arzı ise düşük maliyetle, daha da önemlisi yerli kaynakları kullanarak artırmak gerekiyor…

★★★

Dün Orta Anadolu İhracatçılar Birliği Koordinatör Başkanı Erdem Çenesiz de dikkat çekti:

“Kalıcı enflasyon düşüşü için iç piyasada konut üretiminin hızlanmasının, büyük önem taşıdığına inanıyoruz.”

★★★

Konut arzını artıracak destekler mi?

Hem yüzde 82 yerli (işçilik, hammadde, tasarım…) girdi kullanarak, ihracatta 5 milyar doları aşan çimento, seramik, cam sektörlerine, yaşanılan sıkıntılı süreçte cansuyu olur…

Hem de, “Konut arzı artacak, fiyatlar düşecek” algısı oluşturur…

Dünya

Bankalarla yapılan swap hacmi 13 milyar dolar arttı

QNB Türkiye ekonomistlerinin hesaplamalarına göre geçen hafta toplam rezervler 6.7 milyar dolar arttı ve 162.1 milyar dolara yükseldi. 3 Nisan haftası içerisinde bankaların TCMB’de zorunlu karşılık ve teminat depo çerçevesinde tuttukları döviz miktarının 4.4 milyar dolar azalması, brüt rezervi olumsuz etkiledi. Bunu hariç tutan net rezerv ise 11.2 milyar dolar artışla 46.2 milyar dolara çıktı. Swap hariç net rezerv ise önceki haftaya göre 1.8 milyar dolar azalışla 18.4 milyar dolara indi.

Analize göre net rezerv içinde değerlendirilen yurt içi bankalarla yapılan swap hacminin 3 Nisan haftasında 13 milyar dolar artması, net rezervi olumlu etkiledi. Altın fiyatlarının yükselmesinin ise net rezervde 2.9 milyar dolarlık artışa yol açtığı hesaplandı. Kamunun döviz mevduatı da incelenen hafta içerisinde 0.2 milyar dolar yükseldi. QNB Türkiye ekonomistleri “Sonuç olarak, bu saydığımız işlemler net rezervin geçen hafta 16.1 milyar dolar yükselmesine neden olmuştur. Net rezervdeki değişimi dikkate aldığımızda, bunun dışında kalan işlemlerle toplamda 5 milyar dolar döviz satışı gerçekleştiğini hesaplıyoruz” dedi.

Yabancının 2025’ten bu yana girişi büyük ölçüde çıktı

QNB Türkiye Baş Ekonomisti Erkin Işık, yabancı yatırımcıların 2025 başından beri portföy girişlerinin büyük ölçüde çıktığını hesapladıklarını belirterek “Diğer taraftan yurtiçi yerleşiklerin döviz talebi sınırlı kaldı ve yüksek faiz seviyelerinin etkisiyle bu şekilde devam edebilir. Bu yüzden döviz satışlarının önümüzdeki dönemde yavaşlamasını bekleriz. Ayrıca mevcut rezerv seviyeleri halen geçmiş yıllardaki dip seviyelerinin oldukça üzerinde, yani döviz müdahalesine devam etmek için hala döviz rezervlerinde alan var” diye konuştu.

İlk dalga geride kaldı, yerlinin tavrı önemli

EKONOMİ’ye konuşan bir ekonomist 28 Şubat’ta başlayan savaş döneminde TL varlıklardan çıkışın yüzde 70’inin yabancı yatırımcı kaynaklı olduğunu vurgularken geçen yıl 19 Mart’ta İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’na yapılan operasyon döneminde yabancı kaynaklı satışın yüzde 48 seviyesinde olduğunu hatırlattı. Bankalarla yapılmaya başlanan döviz karşılığı TL swap ihalelerinin brüt ve net rezervli yükselttiğini, Merkez Bankası’nın piyasayı sıkılaştırmasından dolayı bu ihalelerin bankaları da rahatlattığını dile getiren ekonomist, TL satışta ilk dalganın geçmiş gibi göründüğünü dile getirdi. Ekonomist bundan sonra en önemli durumun yerli yatırımcının talebini iyi tutmak olduğunu vurgulayarak yerlinin dövize yönelmesinin daha sıkıntı yarattığına işaret etti.

Not görünümleri durağandan negatife dönebilir

Bir yabancı analist ise şu anda dünyada yazılan raporların büyük çoğunluğunda TCMB rezerv durumunun ana gündem maddesi olduğuna işaret ederek İngiltere’den Mısır’daki araştırma şirketine herkesin Türkiye’nin rezervlerine bakmaya başladığını vurguladı. Rezervler eksi olsa da yönetilebilir olduğuna işaret eden analist 220 milyar doları bulan yabancı para mevduat durduğu sürece bir sorun görmediğini vurguladı. Analist, yabancının çoğunlukla çıktığına dikkat çekerek yeni sorunun ise beklenen not artışlarının ertelenmesi olduğuna işaret etti. Bu yıl Türkiye için beklenen not artışlarının artık gündemden düştüğünü söyleyen analist kredi not görünümlerinde rezerv pozisyonu nedeniyle durağandan negatifi bir geçiş yaşanabileceğini vurguladı.

Şebnem Turhan-Ekonomim

Türkiye’nin bu dönemde bebek giyim ürünleri ithalatı da artmaya devam etti. 2024’te yüzde 47 artışla 43 milyon dolara çıkarken geçen yıl ise 46 milyon dolara yükseldi.

Sektör ihracatından daha sert daraldı

İstanbul Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği (İHKİB) tarafından hazırlanan “Türkiye Bebek Giyim İhracat Raporu” sektörde son yıllarda belirgin bir küçülmeye işaret ediyor. Daralma yalnızca uzun vadeli bir eğilim ile sınırlı kalmayıp geride bıraktığımız yıl çok daha derinleşti. 2025 döneminde bebek giyimde ihracat yüzde 13,2 düşerken, aynı dönemde hazır giyim ve konfeksiyon ihracatındaki gerileme yüzde 5,6 ile sınırlı kaldı. Bu tablo, bebek giyimin sektör ortalamasına göre daha kırılgan bir yapıya sahip olduğunu ortaya koydu. Sektörün toplam hazır giyim ihracatı içindeki payı da yüzde 1,9’dan yüzde 1,2’ye geriledi.

Tüm kategorilerde düşüş yaşandı

Ürün bazında pamuklu ürünler ağırlığını korusa da düşüş tüm kategorilere yayıldı. 2025 yılında 136,7 milyon dolarle pamuklu örme ürünler ilk sırada yer alırken, pamuklu dokuma ürünler 39,3 milyon dolar, sentetik ürünler ise 16,3 milyon dolar seviyesinde kaldı. Özellikle pamuklu ürünlerde son 5 yılda yüzde 40’ın üzerinde gerileme yaşanması dikkat çekti. Pazar tarafında ise Avrupa’daki kayıplar öne çıktı. Türkiye’nin en büyük pazarı İspanya’da ihracat son bir yılda yüzde 32,2 düşerken, Almanya’da yüzde 34,7, İngiltere’de yüzde 27,5 gerileme yaşandı. Irak ve Lübnan gibi alternatif pazarlarda artış görülse de bu yükseliş toplam kaybı telafi edemedi.

ABD’ye ihracat yüzde 65 arttı

Küresel rekabette de Türkiye’nin konumu zayıflama sinyali veriyor. Türkiye, bebek giyim ihracatında dünya sıralamasında 10. sırada yer alırken, Çin, Bangladeş ve Hindistan liderliğini sürdürdü. ABD gibi büyük pazarlarda ise Türkiye’nin payı yüzde 0,3 seviyesinde kaldı. Ancak Türkiye’nin 2023-2024 yılları arasındaki 5 yıllık süreçte ABD’ye bebek giyim ihracatını yüzde 65,7 arttırdığı görülse de ABD pazarındaki varlığının oldukça sınırlı olduğu görüldü.

Buradaki en büyük engellerden biri de ABD tarafından Türkiye menşeili ürünlere uygulanan vergi oranı oldu. ABD’nin bu kapsam uyguladığı vergi ürüne göre değişmekle birlikte yüzde 11,8’den başlayıp yüzde 28,2’ye kadar çıkıyor. Son dönemde sıfır vergi uyguladığı Mısır’da artan Türk yatırımlarının bölgeye ihracatı artırması bekleniyor.

■ İkinci el ürün pazarı daha hızlı büyüyor

Sektördeki en güçlü dönüşüm ise ikinci el giyim trendinde yaşanıyor. Bir başka veri analiz şirketi Dataintelo’ya de göre bebek giyimde ikinci el pazarının önümüzdeki yıllarda üç kat büyümesi beklenirken, Market Report Analytics verileri ise küresel ikinci el giyim pazarının 500 milyar doları aşacağını ortaya koyuyor. Kısa süre kullanılan bebek kıyafetleri, bu segmenti ikinci el için en uygun alanlardan biri haline getiriyor.

Business Insider analizleri, genç ebeveynlerin ikinci el ürünleri artık ana alışveriş kanallarından biri olarak gördüğünü ortaya koyarken, sürdürülebilirlik eğilimi de bu yönelimi güçlendiriyor. Tüm bu gelişmeler, bebek giyim sektöründe yapısal bir dönüşüme işaret ediyor. Talep tamamen ortadan kalkmasa da yeni ürün satışları üzerinde ciddi bir baskı oluşurken, ikinci elin yükselişi ve değişen tüketici davranışı, geleneksel üretim ve ihracat modelini zorlayan temel faktörler olarak öne çıkıyor.

Yener Karadeniz-Ekonomim

İşyeri tesciline ilişkin düzenlemeler başta 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği ve uygulamaya yön veren 2020/20 sayılı SGK Genelgesi olmak üzere çeşitli mevzuat hükümleri ile belirlenmiştir. Söz konusu düzenlemeler; işverenlerin işyeri bildirim yükümlülüklerini, tescil işlemlerinin nasıl yürütüleceğini ve Kurumun denetim yetkilerini ayrıntılı şekilde ortaya koymaktadır.

Sosyal Güvenlik Hukukunda İşyeri Kavramı

Sosyal güvenlik mevzuatında işyeri, yalnızca sigortalıların çalıştığı fiziksel mekânı değil; işin yürütüldüğü yer ile bu yere bağlı eklenti, araç ve organizasyon bütünlüğü içindeki tüm birimleri kapsayan geniş bir kavramdır. 5510 sayılı Kanunun 11 inci maddesinde işyeri şu şekilde ifade edilmektedir:

“Sigortalı sayılanların maddî olan ve olmayan unsurlar ile birlikte işlerini yaptıkları yerler işyeridir. İşyerinde üretilen mal veya verilen hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden veya meslek eğitimi yerleri ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır.”

Bu düzenleme ile işyeri kavramının olabildiğince geniş yorumlanması amaçlanmış ve sigortalıların çalıştıkları alanların tamamının sosyal güvenlik koruması kapsamında değerlendirilmesi sağlanmıştır. Özetle; sigortalı çalıştırılan her faaliyet alanı, işverenin yönetim ve denetimi altında yürütülmesi şartıyla işyeri sayılır. Bu nedenle depo, şantiye, şube, servis ve şirket araçları ile geçici çalışma alanları da sosyal güvenlik mevzuatı açısından işyeri kapsamında değerlendirilmektedir.

İşyeri Bildirgesi Verme Yükümlülüğü

5510 sayılı Kanun’a göre sigortalı çalıştırılmaya başlanılan anda işyeri kurulmuş sayılacak ve işverenin SGK’ya işyeri bildirgesi verme yükümlülüğü doğacaktır. İşyeri tescil işlemlerinin ilk aşaması işveren tarafından işyeri bildirgesinin Kuruma verilmesidir. İşverenlerin bu bildirimi belirli süreler içerisinde yapmaları yasal bir zorunluluktur.

5510 sayılı Kanunun 11 inci maddesinde bu yükümlülük şu şekilde düzenlenmiştir:

“Sigortalı çalıştırmaya başlayan işveren, işyeri bildirgesini en geç sigortalı çalıştırmaya başladığı tarihte Kuruma vermekle yükümlüdür.”

Bu hüküm doğrultusunda işverenlerin;

• Sigortalı çalıştırmaya başlamadan önce veya
• En geç sigortalının çalışmaya başladığı tarihte işyeri bildirgesini Kuruma vermeleri gerekmektedir.

Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde işverenler hakkında idari para cezası uygulanması ve geriye dönük sigortalılık işlemleri söz konusu olacaktır. 2026 yılı için belirlenmiş idari para cezaları aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

İşyeri Bildirgesi İşlemlerinde Gerekli Bilgi ve Belgeler

İşyeri bildirgesi, işveren ve işyerine ilişkin temel bilgileri içeren resmi bir belgedir. Bu belgede işveren tarafından beyan edilen bilgiler işyerinin Kurum nezdinde tanımlanmasını sağlamaktadır. Bu kapsamda işyeri bildirgesi öncesinde aşağıdaki bilgiler hazırlanarak Kuruma e-sigorta sistemi üzerinden iletilmelidir:

• Ticaret Sicil Gazetesi
• Vergi Levhası
• İmza Sirküleri
• Kira Sözleşmesi veya Tahsis Belgesi
• Yetkili kişiye ait kimlik fotokopisi
• Faaliyet Belgesi

Ağustos 2025 döneminde SGK, e-SGK sistemi üzerinden yapılan işyeri tescil başvurularında eksik veya hatalı bilgi girişlerinin sistem tarafından otomatik olarak reddedileceğini duyurmuş olup aşağıda belirtilmiş olan durumlar başvurunun reddedilmesine sebep olacaktır:

• Adres bilgilerinin hatalı yazılması,
• E-posta ve telefon bilgilerinin eksik olması,
• Yanlış faaliyet kodu (NACE) seçimi.

İlgili duyuruda ayrıca başvuru sırasında,

• Tapu belgesi,
• Kira kontratı,
• Yapı kullanım izin belgesi gibi adres gösterir belgelerin mutlaka sisteme eklenmesi gerektiği vurgulanmıştır.

İlk Defa İşyeri Bildirgesi Verilecek İşyerlerinde İşe Başlatılacak Sigortalılar Bakımından Yapılacak İşlemler

İlk defa işyeri bildirgesi verilecek işyerleri açısından sigortalı bildirim süreçleri, uygulamada dikkatle takip edilmesi gereken konuların başında gelmektedir.

Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi verilen işyerlerinde, sigortalı çalıştırılmaya başlanılan tarihten itibaren bir ay içinde işe alınacak sigortalıların, sigortalı işe giriş bildirgesinin en geç işyerinin tescil tarihinden itibaren bir ay içinde verilmesi halinde sigortalı işe giriş bildirgesi yasal sürede verilmiş sayılacaktır. Bu hüküm, yeni tescil edilen işyerlerine belirli bir esneklik tanımakta ve başlangıç sürecindeki idari işlemleri kolaylaştırmaktadır.

Örneğin: 5 Şubat 2026 tarihinde sigortalı çalıştırmaya başlayan ve aynı gün için tescil işlemleri yapılan bir işyeri için:

Kanun kapsamına alınış tarihi: 5 Şubat 2026,

İPC uygulanmaksızın işe giriş bildirgesi verilecek en son tarih: 5 Mart 2026 olacaktır.

Bir başka deyişle; 5 Şubat 2026-5 Mart 2026 döneminde işe alınacak tüm sigortalıların işe giriş bildirgelerinin en geç 5 Mart 2026 tarihine kadar verilmesi halinde, yasal süresinde verilmiş sayılacak ve herhangi bir İPC uygulanmayacaktır.

Ayrıca, şirket kuruluş aşamasında ticaret sicil müdürlüklerince elektronik ortamda aktarılan bilgilere göre (gerekli belgelerin işverence sunulması halinde) otomatik işyeri tescili yapılan işyerleri için, sigortalı çalıştırılacağına ilişkin bildirimler, şirket kuruluşu aşamasında da alınabilmekte ve alınan bu bilgilere göre sigortalı tescil işlemleri yapılabilmektedir. Bu uygulama ile dijitalleşmenin sağladığı avantajlar bürokratik süreçleri önemli ölçüde hızlandırmaktadır.

Şirket kuruluş aşamasında çalıştırılacak sigortalılara ilişkin sigortalı tesciline esas olan bilgileri, ticaret sicil memurluklarınca Kuruma elektronik ortamda aktarılan sigortalıların tescil işlemleri otomatik olarak yapıldığından, bu sigortalılar için ayrıca sigortalı işe giriş bildirgesi istenmeyecektir. Bu düzenleme sayesinde de mükerrer bildirimlerin önüne geçilerek işverenler açısından işlem yükü azaltılmaktadır.

Ancak, otomatik tescil yapılan işyerleri için şirket kuruluş aşamasında çalıştıracağı sigortalılara ilişkin bildirimde bulunulmayan işyerlerinde çalıştırılacak sigortalıların işe giriş bildirimleri cari usullere göre yapılacaktır. Dolayısıyla, kuruluş aşamasında yapılan bildirimlerin kapsamı dikkatle kontrol edilmeli, eksik kalan durumlarda yasal süreler kaçırılmadan işlem yapılmalıdır.

Devir ve İntikal Hallerinde İşyeri Bildirgesi

İşyeri devri ve intikal halleri, sigortalıların haklarının korunması ve işveren yükümlülüklerinin devamlılığı açısından özel olarak düzenlenmiştir.

Kanunun 11 inci maddesinde sigortalı çalıştırılan bir işin veya işyerinin başka bir işverene devredilmesi veya intikal etmesi halinde yeni işveren, işi veya işyerini devraldığı tarihi takip eden 10 gün içinde, işyerinin miras yoluyla intikali halinde ise ölüm tarihinden itibaren en geç 3 ay içinde işyeri bildirgesini Kuruma vermekle yükümlü olup, bu işlerde çalışan sigortalıların, sigorta hak ve yükümlülükleri devam etmektedir.

Bu hüküm, işyeri devri ve intikali hallerinde sigortalıların haklarının kesintisiz şekilde güvence altında kalmasını sağlamaktadır.

Nakil Hallerinde İşyeri Bildirgesi

İşyerinin faaliyette bulunduğu ilden başka bir ile nakledilmesi halinde, nakil tarihini takip eden 10 gün içinde işyeri bildirgesi verilmelidir. Düzenlenen işyeri bildirgesine istinaden yeni işyeri dosyası tescil edilecek olup, tescil edilen işyeri dosyasından dolayı işverenlerce yeni e-sigorta kullanıcı kodu ve şifresi alınması gerekmektedir.

İşyerinin naklinde işyeri sicil numarası değiştiğinden dolayı, nakil tarihi itibariyle hizmet akdi devam eden sigortalılar için eski işyeri dosyasından sigortalı işten ayrılış bildirgesi, yeni işyeri dosyasından sigortalı işe giriş bildirgesi düzenlenmesi gerekecektir.

İşyerinin aynı il içinde başka bir SGK ünitesinin görev bölgesine nakledilmesi hâlinde ise işyeri bildirgesi verilmesine gerek bulunmamaktadır. Nakil tarihini takip eden 10 gün içinde durum, işverence eski ve yeni üniteye bir dilekçe ile bildirilecek, yapılan yazılı bildirim üzerine Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından yeni bir işyeri dosyası tescil edilecektir. Yeni ünite, nakil bilgilerine dayanarak işverene işyeri sicil numarasını bildirecektir.

Burada yeni tescil edilen işyeri dosyasından dolayı yeni bir e-Sigorta kullanıcı kodu ve şifresi alınması ve nakil tarihi itibariyle hizmet akdi devam eden sigortalılar için eski işyeri dosyasından sigortalı işten ayrılış bildirgesi, yeni işyeri dosyasından sigortalı işe giriş bildirgesi düzenlenmesi gerekmektedir.

İşyerinin aynı il içinde aynı ana SGM’ye bağlı başka bir alt SGM’nin görev alanına nakledilmesi halinde ise işyeri bildirgesi verilmesine gerek bulunmamaktadır. Bu durum eski ve yeni üniteye bir dilekçe ile bildirilecektir. Yazılı bildirime istinaden 15 gün içerisinde, işyeri dosyası, eski adresin bağlı bulunduğu alt SGM tarafından ana SGM’ye, ana SGM tarafından da yeni adresteki işyerinin bağlı bulunduğu alt SGM’ye transfer edilecektir. Özetle, nakil işlemi değil dosya transfer işlemi gerçekleştirilecektir. Eski işyeri dosyasına ait sicil numarasına ait yalnızca ilçe kodu ve SGM numarası değiştirileceğinden, nakil tarihinden sonraki işlemler, eski işyeri dosyasından verilen e-Sigorta kullanıcı kodu ve şifresi ile yapılmaya devam edilebilecektir.

Alt işverenlerin Tescil İşlemleri

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında asıl işveren-alt işveren ilişkisi şu şekilde tanımlanmıştır:

“Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde, iş alan ve bu iş için görevlendirdiği sigortalıları çalıştıran üçüncü kişiye alt işveren denir. Sigortalılar, üçüncü bir kişinin aracılığı ile işe girmiş ve bunlarla sözleşme yapmış olsalar dahi, asıl işveren, bu Kanunun işverene yüklediği yükümlülüklerden dolayı alt işveren ile birlikte sorumludur.”

Asıl işveren – alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için kanun hükmünde belirtilen tüm şartların tamamının gerçekleşmesi gerekmektedir.

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 31/1. fıkrasında “Alt işveren, mevzuattan doğan yükümlülüklerini asıl işverene ait işyeri sicil numarasına ilave olarak verilecek üç haneli alt işveren numarası ile asıl işverenin işyeri dosyası üzerinden yerine getirir. Alt işveren adına işyeri dosyası açılmaz.” hükmü yer almaktadır. Bu hükme istinaden alt işverenler asıl işverene ait işyeri dosyasından alt işveren dosyalarını tescil etmeleri gerekmektedir.

Tescil için vergi levhası, imza sirküleri, alt işverenlik sözleşmesi gibi belgelerin tescil işlemi sırasında sisteme taranarak gönderilmesi gerekmektedir.

Kuruma yapılacak bildirimlerin, işçiler çalışmaya başlamadan önce yapılması büyük önem taşımaktadır. Bildirimin geç yapılması nedeniyle işe giriş bildirgelerinin süresinde verilememesi durumunda, her bir sigortalı için bir aylık asgari ücret tutarında idari para cezası uygulanmaktadır.

İnşaat, balıkçılık veya tarım sektörlerinde bildirgeler en geç çalışmaya başlanılan gün; diğer sektörlerde ise en geç bir gün öncesinden verilmelidir. Asıl işverenin ilk defa sigortalı çalıştırmaya başladığı tarihten itibaren tanınan bir aylık istisnai süre, belirli şartlarla alt işverenler için de geçerlidir.

Sonuç olarak tüm yönleriyle işyeri tescili, sosyal güvenlik sisteminin temelini oluşturan ve işveren yükümlülüklerinin doğru şekilde yerine getirilmesini sağlayan kritik bir işlemdir. Devir, nakil, intikal, adres değişikliği veya alt işverenlik gibi işyeri yapısını etkileyen her durumda SGK nezdindeki kayıtların güncel ve doğru tutulması; sigortalılık haklarının korunması, prim ödeme sorumluluğunun doğru belirlenmesi ve idari yaptırım risklerinin önlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle işverenlerin yalnızca fiili durumu değil, sosyal güvenlik mevzuatı karşısındaki hukuki durumu da eş zamanlı olarak değerlendirmesi ve gerekli

bildirimleri süresi içinde yapması, olası uyuşmazlıkların ve mali risklerin önüne geçilmesinde belirleyici rol oynamaktadır.

İşyeri tescil işlemi, Sosyal Güvenlik Kurumu ile işverenliğin bağdaştığı ilk adım olup Kurum ile ilişkinin doğru kurulabilmesi adına oldukça önemli bir aşamadır. Bu nedenle tüm süreçte profesyonel danışmanlık desteği alınması tavsiye edilmektedir.

KPMG Türkiye

İş ve Sosyal Güvenlik Hizmetleri

“Ne kendi etti rahat / Ne aleme verdi huzur / Yıkıldı gitti dünyadan / Dayansın ehli kubur…” Trump çekip gidince ardından huzursuz bir dünya, dengesiz küresel ekonomi ve kalıcı kaygılar bırakacak

****

İran’ın rejimini değiştirmek için yola çıkan Trump, bugün, kendi rejiminin dönüşümüyle karşı karşıya… Taç giyen baş akıllanır derler ama Trump da tersi tecelli etti. Eşek saraya çıkınca kral olmaz, saray ahıra dönermiş. Beyaz Saray, bugün dünyanın başını belaya sokan, Epstein kokuşmuşu ahır adeta…

Trump 2.0’ın görev süresi sona erer mi bilinmez ancak sadece dünyaya değil kendi ülkesine de zarar veren bu delinin azledileceğini düşünüyorum. İran’a yönelik blöfleri de boşa çıkıyor hep. Ancak şurası gerçek; bu deli çekip gitse dahi, bozduğu dengelerden bazıları düzelmeyecek, kalıcı hasar bırakacak.

PETRO-YUAN GELİYOR

ABD, petrol ticaretini dolara bağlayıp petro-doları icat etmiş ve buna riayet etmeyen ülkelere, “demokrasi getiriyorum” diyerek baş belası olmuştu. Ancak Trump’ın akılsızlığı petro-doları çatlattı. Şu anda Hürmüz Boğazı’nın para birimi petro-yuan. Trump’tan geriye belki de petro-yuan kalacak.

1974 petrol şoku; yeni bir enerji düzeni getirmişti. İran’ın savaşı bölgeye yayması ile piyasaların tepesine varil bombası düşmüş oldu. Trump piyasadan çekilse dahi varil fiyatı 100 $ civarında seyredecek, Türkiye dâhil pek çok ülkeye cari açık üretecek, navlun, emtia enflasyon tırmanacak.

İki soru iki cevap / trump sonrasına dair…

ABD’nin kredibilitesi?

Büyük ölçüde sarsılmış durumda. Amerikalılar Trump’tan kurtulsa dahi, artık dünyanın süper lideri karizması kalmayacak. Askeri, siyasi ve ekonomi liderliği sorgulanacak, Çin’in kredibilitesi tırmanacak

İran’ın kredibilitesi?

Trump’ın hazmedemeyeceği kadar iri bir lokmayı ısırması, Ortadoğu’da İran’ın konumunu değiştirdi. İran halkı, rejimin baskılarına rağmen ABD karşısında dik durarak bölgede itibar kazandı.

not/ Davut ile Golyat’ın savaşındaki gibi; “kanıyorsa, ölebilir de…”

Trump’ın en büyük kalıcı hasarı, küreden ziyade ABD’ye olacak. Amerika Birleşik Devletleri Başkanı olmaktan ziyade Amerikan Birleşik Şirketleri CEO’su gibi davrandı ve tutamayacağı sözler, yağamayacağı gürlemeler ile kürenin madarası oluverdi. Artık şimdi İran değil, Amerika düşünsün.

KÜRESEL HASAR LÛGATI

Petro-dolar: ABD’nin petrolün yalnızca Amerikan dolarıyla satılması için dünyayı baskılaması

Petro-Yuan: Hürmüz’ün yeni para birimi. Güç, Çin’e geçince petrol ticaretinin yeni baskısı

Enflasyon tsunamisi: Trump’ın tetiklediği savaşın ardından küreyi saran yeni enflasyon dalgası

Dünya barışı: Yükselen otorite özlemi ve artan jeopolitik riskler sebebiyle riske giren küresel huzur

Şeref OĞUZ-Ekonomim

Yeminli Mali Müşavir Abdullah TOLU TRT HABER Ekonomi 7/24 Programında Yeni Çıkacak Olan Vergi Affı ve Yapılandırma Hakkında Detaylı Bilgiler Verdi.