Yılmaz, “İstanbul'u küresel ölçekte öne çıkan bir katılım finans merkezi haline getirme yönünde kararlılıkla politikalarımızı sürdüreceğiz” derken, “Türkiye güvenli bir liman olarak daha fazla sermayeyi, daha fazla nitelikli insan gücünü ve karar alma merkezlerini cezbetmeye devam edecek. İstanbul'u bir finans merkezi olmanın ötesinde, yatırım, finans ve reel ekonomi arasında bağ kuran bir merkez olarak konumlandırıyoruz” diye belirtti.

Yılmaz’ın konuşmasında öne çıkan gelişmeler şu şekilde oldu:

Katılım finans ekonomik faaliyetleri toplumsal fayda ve hakkaniyet içinde değerlendiren bir sistemdir.

2018'de 2,5 trilyon dolar olan İslami finans varlıklarının 2030'da 9 trilyon dolara ulaşması bekleniyor. 2024'te de 6 trilyon dolara ulaştı. Katılım bankacılığı kredi büyüklüğü Mart 2026 itibariyle 2 trilyon TL'ye ulaştı.

Yurt içi piyasalarda ilk kira sertifikası ihracına 2012'da başlandı, Nisan 2026 itibariyle 400 milyar TL kira sertifikası ihracı gerçekleşti.

BİST katılım endeksindeki şirketlerinin toplam değeri 6,5 trilyon TL ile BİST TÜM endeksindeki firmaların toplam büyüklüğünün %33'ünü oluşturmaktadır.

İstanbul'u finans merkezinin ötesinde reel ekonomiyle bağ kuran bir üs olarak nitelendiriyoruz. TBMM'ye sunulan teşvik paketi çok önemli. Dünyadan daha fazla sermayeyi ve nitelikli insanı ülkemize yönlendirmek, daha fazla karar alma merkezini ülkemize çekmek için önemli teşvikler TBMM'deki pakette yer alıyor.

Kurumlar vergisinin düşürüldüğü, yabancı sermayenin ülkemize gelişini kolaylaştırıldığı bir sistem uyguluyoruz. Türkiye'nin küresel finans sisteminde daha geniş bir yer almasını katılım finans sağlayacaktır.

Tek durak ofis mantığı Türkiye geneline yayılacak.

Türkiye'nin küresel finans sisteminde daha geniş bir yer almasını katılım finans sağlayacaktır. Katılım finans kanun tasarısı çalışmalarımız da devam ediyor, tamamlandığında taslağı sunacağız.

Katılım finans sektörünün yeşil dönüşüm alanına daha fazla eğilmesi bir dileğimizdir. Tüm finans dünyamızın ve özellikle katılım finans sektörünün COP31'e iyi hazırlanmasını istiyoruz.

İYF, Türkiye'nin bölgesel ve küresel katılım finans merkezi olmasında en büyük rolü oynayacaktır.

Katılım finans imkânları etkinleştirilecek.

Ekonomim

Endeks, bugün de açılışta yükselişle güne başladı. BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 69,78 puan ve yüzde 0,47 artışla 14.987,21 puana çıkarken, açılışın ardından 15 bin puan üzeri yeniden görüldü.

Bankacılık endeksi yüzde 0,61, holding endeksi yüzde 0,24 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 1,86 ile iletişim, en çok gerileyen yüzde 0,29 ile menkul kıymet yatırım ortaklığı oldu.

BIST 100 endeksinde teknik olarak 15.000 ve 15.100 puan seviyeleri direnç, 14.800 ve 14.700 puan seviyeleri de destek konumunda izleniyor.

ABD-İran anlaşması bekleniyor

Küresel piyasalarda, ABD ile İran arasında savaşı sona erdirecek bir anlaşma sağlanması yönündeki ilerleme ve ABD'de açıklanan ADP özel sektör istihdamı verisinin iş gücü piyasasında pozitif ivmelenmeye işaret etmesi risk iştahını destekliyor.

Orta Doğu'da kalıcı barışın sağlanabileceğine dair yeşeren umutlar piyasalara taze bir hareket getirdi.

ABD ile İran tarafından gelen sert açıklamalar zaman zaman uzlaşı masasından sonuç alınmayacağına yönelik korku oluştursa da yetkililerin nihai bir anlaşma yolunda kalması Orta Doğu'da barış sağlanacağına yönelik iyimserlikleri koruyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın kendileriyle anlaşmayı çok istediğini belirterek, son 24 saatte İran'la çok verimli görüşmeler yaptıklarını söyledi. Trump, bir anlaşmaya varılmasını "çok muhtemel" olarak değerlendirdi. Bunun yanı sıra İran, "Hürmüz Boğazı ve bölge sularındaki gemilerin ihtiyaçlarını karşılamaya hazırız." mesajı verdi.

Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise Almanya'da fabrika siparişleri, Euro Bölgesi'nde perakende satışlar ve ABD'de haftalık işsizlik maaşı başvurularının takip edileceğini belirtti.

Ekonomim

Tür­kiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TC­MB) verilerine göre, İstanbul’da 100 metrekare bir konutun ortalama kirası 40.512 TL. Türkiye ortalaması da 24.188 TL’ye çıktı. İstanbul’da ülke ortalaması­nın 1.67 katı olan kiralar, büyük şehirler­de de özellikle merkezi lokasyonlarda pi­yasada daha yüksek seyrediyor.

Asgari ücret kiraya yetmiyor

Türkiye’de enflasyon probleminin kayağının yüksek kiralar olduğunu söyleyen Ekonomist, Stratejist Fatih Keresteci, “Kirayı sadece konut kirası diye düşünmeyin. Mesela eğitim fiyatı yukarı gidiyor. O eğitim tesisinin kirası, tesiste çalışan öğretmenlerin evlerinin kirası, restoranların kirası ya da sağlık tesislerinin kirası.. Yani kira meselesi enflasyonun ana kaynağı” değerlendirmesinde bulundu. İstanbul’da 2021 öncesinde asgari ücretin kirayı ödediğini belirten Keresteci, “Üstüne para kalıyordu, şimdi yetmiyor.

Yani yüksek kiralar aynı zamanda hayat pahalılığının da bir sonucu. Eğer otorite enflasyonu yenmek İstiyorsa bu kiraları indirmek zorunda. Başka çıkar bir hikayesi yok” ifadelerini kullandı. GYODER zirvesinde konuşan Keresteci, hayat pahalılığının da ana kaynağının kiralar olduğunu, beş yıl öncesine göre asgari ücretin TL bazında 14 kat, dolar bazında iki kat artığını, asgari ücretlinin konut kirasını karşılayabilme oranındaki düşüşe vurgu yaptı.

“Reçeteyi konuşmamız gerekiyor"

Kiraların düşürülmesi için üretimin artırılması gerektiğini belirten Keresteci, “Gelin reçeteyi konuşalım” diyerek, şu önerilerde bulundu: “Konut arzının artırılması için kamu-özel işbirliğiyle gerekli adımlar atılmalı. Çünkü bu enflasyonla mücadelenin bir kaynağıdır. Kredi imkânları, hem miktar hem de fiyat kapsamında destekleyici yönde olmalı. Devletin arsa üretmesi gerekiyor. Vergi ve teşvik düzenlemelerinin arsa geliştirmesine yardımcı olması, arsa manipülasyonunun engellenmesi gerekiyor.

Bunu üzülerek söylüyorum, alıcıya değil, üreticiye ucuz kredi verilmeli. Üreticiye de yeşil ve sürdürülebilir projeler kapsamında kredi vermek gerekiyor. Piyasada olup da vergi ve miras gibi sorunlarla sistem dışında kalan buna ‘hayalet evler’ diyoruz, bunların hızla stoka dahil edilmesi lazım. Alternatif inşaat teknolojileri ile prefabrik, modüler yapılara, yani öyle 1.5 yılda değil de birkaç ayda yapacağımız yapılara dönmeliyiz. Finansal okuryazarlık artırılmalı.”

Yıl sonu enflasyon tahmini yüzde 29

ABD-İran savaşıyla birlikte maliyetlerin arttığına, belirsizliklerin de büyümeyi aşağı çektiğine işaret eden Keresteci, savaşın ne kadar süreceğinin belli olmadığını, ancak kendisinin bu yıl sonu yüzde 24 olan enflasyon tahminini yüzde 29’a, politika faizini yüzde 30’dan yüzde 35’e, büyümeyi de yüzde 4,5-5’ten yüzde 3,5 civarına çektiğini belirterek, “Yani aslında daha düşük bir büyüme, daha yüksek bir enflasyon ve daha yüksek faizler bizi bekliyor gibi görünüyor” dedi.

Erişilebilir ev çözümü üretenler öne geçer

Konut sahibi olmak isteyenlerin oranının her geçen gün arttığına işaret eden Keresteci, ancak buna çözüm oluşturmak gerektiğini belirterek, “Buna erişebilirlik diyoruz. Çözüm üreten şirketler ya da yapılar ön plana çıkacak. Mesela tasarruf finansmanı buna örnek. Başka bir model de GYO” dedi.

Evdeki hesap arza uymadı

“Kiralar yaşam standartlarını o kadar pahalandırdı ki çocuklar artık eve geri dönüyor” diyen Keresteci, “Yunanistan’da ailesiyle yaşayan 18-34 yaş artıyor, ülkemizde de öyle. Bakın birdenbire 20 sene önceki argüman tam tersi de döndü” dedi. Kiraların yükselmesinde arz eksikliğine işaret eden Keresteci, “Evdeki hesap arza uymadı” diyerek, şöyle devam etti: “Türkiye’de yapı kullanım izinleri 2019’dan sonra azaldı. Yani üretim çok azalmış. Burada 550 bin deprem konutunu düştüğünüz zaman, biz yeni konut üretmiyoruz ya da üretemiyoruz. Yüksek faizden dolayı üretemiyoruz. Bu sektör meselesi değil, barınma en temel ihtiyaçtır ve bunu artırmamız lazım” diye konuştu.

“Kredi koşulları o kadar sert olmamalı”

Orta Doğu’daki savaşla, tıpkı pandemide olduğu gibi tedarik zincirlerinin kırıldığına, arz şok­larıyla karşı karşıya kalındığına işaret eden Keresteci, “Yani dü­şündüğünüzde, bir şirket krediye erişimde sorun yaşıyor. Dönüp mal alamıyor. Mal alamadığı za­man gelir yaratamıyor. Gelir ya­ratamadığı zaman da borcunu ödeyemiyor. Böyle bir dön­güde ben kredi koşulları­nın o kadar sert olma­ması gerektiği ka­naatindeyim” ifadelerini kullandı.

Hamide Hangül-Dünya

Yapılan düzenleme ile vergi indirimi kapsamı yeniden şekillendirilerek doğrudan üretim faaliyetlerine odaklanıldı.

"Tek değişiklik önergeyle yapıldı"

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Yeminli Mali Müşavir Abdullah Tolu, değişikliğin komisyon sürecinde verilen bir önergeyle gerçekleştiğini belirtti.

Tolu, düzenlemeye ilişkin şu bilgileri paylaştı:

“Tek değişiklik, komisyon görüşmeleri sırasında verilen ve kabul edilen bir önergeyle yapıldı. Söz konusu önerge ile, sanayi sicil belgesini haiz ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlar ile zirai üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran bu üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranının yüzde 12,5 olarak uygulanması öngörüldü.”

Eski vergi indirimi modelinden vazgeçildi

Torba yasa teklifinin ilk halinde yer alan;

-İmalatçı-ihracatçılar için yüzde 9
- İhracatçılar için yüzde 14

oranında kurumlar vergisi uygulanmasına yönelik düzenleme komisyonda çıkarıldı.

Yeni düzenleme ile birlikte yalnızca üretim ve zirai faaliyetlerden elde edilen kazançlara yüzde 12,5 kurumlar vergisi uygulanması öngörüldü.

Genel Kurul'da gündeme gelecek

Komisyonda kabul edilen teklifin, önümüzdeki hafta Salı günü TBMM Genel Kurulu’nda görüşülmesi bekleniyor. Ekonomi çevreleri, değişikliğin özellikle sanayi ve tarım sektörüne etkilerinin yakından izleneceğini belirtiyor.

“Türkiye Yüzyılı" paketinde revizyon

Söz konusu düzenleme, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından daha önce duyurulan “Türkiye Yüzyılı Yatırım Programı” kapsamında gündeme gelen vergi paketinde yapılan bir revizyon olarak değerlendiriliyor.

Yeminli Mali Müşavir Abdullah Tolu da söz konusu vergi düzenlemelerini daha önce 6 ana başlıkta ele almıştı.

Ortaya çıkan tablo, hem yerli tüketicinin hem de yabancı turistin perakende harcamasında Türkiye dışına kaydığını net bir şekilde gösterdi.

Yurt dışından bireysel olarak yapılan online alışverişlerde uygulanan 30 Euro'luk gümrük vergisi muafiyeti sınırının 6 Şubat 2026 itibarıyla sıfırlanması sonrası e-ithalat yoluyla perakende alışverişi zorlaşınca tüketici bu kez rotasını fiziki alışverişe çevirdi. Ürününü internetten sipariş veremeyen vatandaş, satın alma için doğrudan yurtdışına gitmeye başladı. Bankalararası Kart Merkezi (BKM) verilerine göre, gelişmelere paralel olarak yerli kartlarla yurtdışında yapılan harcamalar şubat ayında aylık bazda ilk kez gerileyerek 35,4 milyar TL’ye düşmüştü. Mart ayında ise yeniden yükselişe geçen harcamalar, 39,9 milyar TL ile son bir yılın en yüksek üçüncü seviyesine ulaştı.

Seyahat harcaması zirve yaptı

Verilerin detayına bakıldığında artışın büyük bölümünün havayolu, hizmet, konaklama ile seyahat ve acente harcamalarının oluşturduğu görüldü. Söz konusu dört kalemde yapılan toplam harcama 27,4 milyar TL’ye çıkarak şimdiye kadarki en yüksek seviyeye ulaştı. Bu tablo, e-ithalat kısıtlamaları sonrası tüketicinin alışveriş için yurtdışına gitmeyi tercih ettiğini ortaya koydu.

Şubat ayında 23,8 milyar TL olan seyahat harcamaları martta yaklaşık yüzde 15,2 artarken, toplam yurtdışı kart harcamalarının yaklaşık yüzde 68,5’ini oluşturdu. Bu oran, yurtdışı harcamalarda ana eğilimin ürün alımından çok seyahat odaklı hale geldiğini gösterdi. Son bir yıllık seyre bakıldığında seyahat harcamaları 2025 Nisan ayında 22,3 milyar TL seviyesindeydi. Mart itibarıyla 27,4 milyar TL’ye çıkan bu rakam yıllık bazda yaklaşık yüzde 22,9 büyüdü.

Yurtdışı fiziki alışveriş %47,2 arttı

Yerli kartlar ile yurtdışından yapılan fiziki alışveriş verileri de bu davranışı destekledi ve tüketicinin rotasını net biçimde ortaya koydu. 2025 Nisan ayında 52,5 milyar TL olan yurtdışı fiziki harcamalar, 2026 Mart ayında 77,3 milyar TL’ye yükseldi. Böylece son 12 aylık artış yaklaşık yüzde 47,2 olarak gerçekleşti. Verilere göre harcamalar yaz aylarından itibaren kademeli yükseliş gösterdi. 2025 Temmuz’da 62,9 milyar TL’ye çıkan işlem hacmi, kasım ayında 74,3 milyar TL’ye ulaştı. 2026 Ocak ayında ise 79,3 milyar TL ile tüm zamanların en yüksek seviyesi görüldü. Şubat ayında 66,6 milyar TL’ye gerileyen harcamalar, martta yeniden güçlü toparlanma göstererek 77,3 milyar TL’ye çıktı. Aylık bazda artış oranı yüzde 16’ya yaklaştı. Bu tablo, yurtdışından online alışverişer getirilen sınırlamalar sonrasında tüketicinin talebini ertelemediğini, aksine alışveriş için doğrudan yurtdışına giderek harcamaya devam ettiğini gösterdi. Özellikle elektronik, giyim, kozmetik ve lüks tüketim ürünlerinde fiyat avantajı arayan kullanıcıların fiziksel alışverişi tercih ettiği değerlendiriliyor.

E-ihracatta yatay seyre devam

Aynı dönemde Türkiye’nin e-ihracat performansı ise yatay bir görünüm sergiledi. 2025 Nisan ayında 14,6 milyar TL olan e-ihracat mart ayında 15,6 milyar TL’ye çıktı. Son 12 aylık artış yaklaşık yüzde 7 seviyesinde kaldı. E-ihracat tarafında en güçlü ay 22,3 milyar TL ile 2025 Temmuz olurken, sonraki aylarda daha sınırlı bir seyir izlendi. Bu durum iç talep kaynaklı yurtdışı harcamaların, dış satıma kıyasla çok daha hızlı büyüdüğüne işaret etti. Veriler, sınır ötesi alışverişe getirilen kısıtlamaların talebi ortadan kaldırmadığını, sadece yön değiştirdiğini gösteriyor. Tüketici internetten sipariş veremediği ürüne ulaşmak için bu kez uçağa biniyor, otelde kalıyor ve alışverişini yerinde yapıyor. Böylece e-ithalatı sınırlamak için atılan adımlar, yurtdışı seyahat harcamalarını büyüten yeni bir tüketim modelini beraberinde getiriyor.

Turistlerin Türkiye’de perakende harcaması dip yaptı

Türkiye’de hızla yükselen fiyatlar ve enflasyonist bask, turizm gelirlerinin kompozisyonunu da değiştirdi. Özellikle giyim, yeme-içme ve hediyelik eşya gibi kalemlerde fiyatların Avrupa ile yarışır seviyelere çıkması, hatta bazı ürünlerde daha pahalı hale gelinmesi, yerlinin alışverişte yurtdışı tercihini artırırken turistin Türkiye’den alışveriş iştahını ise törpüledi.

Türkiye’nin uzun yıllar sahip olduğu uygun fiyatlı alışveriş destinasyonu algısı zayıflarken, turist harcamaları zorunlu kalemlere yöneldi. Bu dönüşüm 2026 yılının ilk çeyrek verilerine net biçimde yansıdı. 2026 yılı ilk çeyrek turizm verilerine göre toplam turizm geliri 9,69 milyar dolar olurken, bunun 8,46 milyar doları bireysel harcamalardan oluştu.

Ancak perakende tarafında ciddi bir zayıflama dikkat çekti. Bu dönemde turistin perakendeyi temsil eden giyim ve ayakkabı harcaması 977 milyon dolar, hediyelik eşya harcaması ise 378 milyon dolara geriledi. Toplam perakende harcaması 1,35 milyar dolar olarak gerçekleşti. Toplam turizm gelirinin yüzde 14’üne karşılık gelen bu rakam son 5 yılın en düşük değeri olarak kayıtlara geçti. Perakende harcamanın toplam turizm geliri içindeki payı, son yılların ilk çeyrek verileri incelendiğinde belirgin bir gerileme eğilimi ortaya koyuyor.

Son 5 yılın en düşük seviyesi

2019’un ilk çeyreğinde toplam 4,84 milyar dolarlık turizm gelirinin yaklaşık 953 milyon doları giyim ve hediyelik eşya harcamalarından gelirken, bu kalemlerin toplam içindeki payı yüzde 19,6 seviyesindeydi. Pandemi sonrası toparlanmanın etkisiyle 2022’nin ilk çeyreğinde bu oran yüzde 23,2’ye kadar yükseldi ve 6,30 milyar dolarlık gelirin 1,46 milyar doları perakende harcamalardan oluştu.

Ancak bu yükseliş kalıcı olmadı. 2023’ün ilk çeyreğinde toplam gelir 8,33 milyar dolara çıkmasına rağmen giyim ve hediyelik harcamaları 1,36 milyar dolarda kaldı ve pay yüzde 16,4’e geriledi. 2024’te sınırlı bir toparlanmayla oran yüzde 17,7’ye çıksa da, 2025’te yeniden düşerek yüzde 17,1 seviyesine indi. 2026’nın ilk çeyreğinde ise tablo daha da dikkat çekici hale geldi. Toplam turizm geliri 9,69 milyar dolara yükselmesine rağmen giyim ve hediyelik eşya harcamaları 1,35 milyar dolara geriledi. Böylece perakendenin toplam gelir içindeki payı yüzde 14’e düşerek son yılların en düşük seviyesine indi. Veriler, turizm gelirindeki artışa rağmen perakende harcamanın hem mutlak büyüklükte hem de toplam içindeki ağırlıkta zayıfladığını, pandemi sonrası kısa süreli toparlanmanın ardından yeniden aşağı yönlü bir trendin güç kazandığını ortaya koyuyor.

Yener Karadeniz-Ekonomim

Bu bankacılık sektöründe kredi faiz oranlarını arttırdı ama bankacılık sektörü kaynakları kredilerde tek belirleyicinin TCMB’nin koyduğu büyüme sınırı olduğunu her bankanın sınırı dahilinde kredi kullandırmaya devam ettiğini vurguladı.

Ticari kredide yüzde 50 aşıldı

28 Şubat’ta başlayan savaş öncesinde yüzde 36-41 bandında olan ticari kredi faizleri TCMB’nin sıkılaştırmasının da etkisiyle yüzde 50’yi aştı. Savaş ateşkes ve müzakere dönemine girse de ticari kredi faizlerinde henüz bir düşüş yaşanmış değil, TCMB de bu dönemdeki iki Para Politikası Kurulu toplantısında faizleri sabit tuttu, piyasayı fonlama maliyetini de yüzde 40 seviyesinden yapmaya devam etti. Aynı dönemde ihtiyaç kredi faizleri de 1 puana yakın yükselişe gerçekleştirdi. Tüm bu kredi faizlerinde yükseliş kredi talebi ve bankaların kullandırma seviyelerinde belirgin bir değişikliğe neden olmadı.

Yavaşlama kalıcı olmadı

Merkez Bankası haftalık verilerine göre 13 haftalık yıllıklandırılmış kur etkisinden arındırılmış toplam kredi büyümesi 27 Şubat ile biten haftada yani savaştan hemen önce yüzde 34,83 seviyesindeydi. Tüketici kredi büyümesi 13 haftalık yıllıklandırılmış olarak aynı hafta yüzde 41,85, ticari kredi büyümesi ise yüzde 31,26 olarak şekillendi. Savaşın ilk ayında piyasalardaki dalgalanma ve belirsizliğin de etkisiyle 27 Mart ile biten haftada toplam kredi büyümesi 13 haftalık yıllıklandırılmış kur etkisinden arındırılmış olarak yüzde 28,46’ya gerilerken, tüketici kredi büyümesi yüzde 34,04’e, ticari kredi büyümesi ise yüzde 24,96’ya kadar indi.

Kredi büyüme hızlarında ilk ayda yaşanan yavaşlama kalıcı olmadı ve yeniden hızlandı. 24 Nisan ile biten hafta itibariyle 13 haftalık yıllıklandırılmış kur etkisinden arındırılmış toplam kredi büyümesi yüzde 34,37’ye çıkarak savaş öncesi dönemini yakaladı, tüketici kredi büyümesi ise yüzde 37,16 ile savaş öncesinin bir miktar altında kaldı. Ticari kredi büyümesi ise yüzde 30,17 ile savaş öncesine yakın seyretti.

Belirlenen sınırda büyüyor

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) haftalık verileri de geçen yılın aynı haftasına göre hem tüketici hem de ticari kredilerde büyümeye işaret ediyor. BDDK verilerine göre 24 Nisan ile biten haftada toplam TL cinsi kredi bakiyesi 16.02 trilyon lira, tüketici kredileri 3.18 trilyon liraya, taksitli ticari krediler ise 2.84 trilyon liraya geldi. Geçen yılın aynı haftasında TL cinsi toplam kredi bakiyesi 11.12 trilyon lira, tüketici kredileri 2.23 trilyon lira, taksitli ticari krediler ise 1.82 trilyon lira idi. Geçen yılın aynı haftasına göre toplam krediler yüzde 44,06, tüketici kredileri yüzde 42,6, taksitli ticari krediler ise yüzde 56,04 artmış durumda.

Bankacılık sektörü kaynakları kredi iştahının her dönem olduğunu ancak kredi kısıtları öncesindeki dönemlerdeki gibi kullandırımın artış veya azalışına göre yorum yapmanın mümkün olmadığını söyledi. Kaynakların verdiği bilgiye göre tüm bankalar 8 haftalık büyüme sınırları doğrultusunda imkanlarına göre hem tüketici hem de ticari kredi kullandırımına devam ediyor. Özellikle ticari tarafta kredi ile işlerin yürümeye devam ettiğini belirten kaynaklar savaş öncesi ne ise şu anda da aynı şekilde kredi vermeye ve TCMB’nin belirlediği sınırda büyümeye devam ettiğini dile getirdi.

Kredi kartlarında da büyüme savaş öncesini geçti

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası verileri 13 haftalık yıllıklandırılmış olarak kredi kartlarında büyümenin savaş öncesini geride bıraktığını ortaya koydu. Verilere göre 27 Şubat haftasında toplam kredi kartı büyümesi 13 haftalık yıllıklandırılmış olarak yüzde 46,23 seviyesinde iken bireysel kredi kartlarında büyüme yüzde 47,85, kurumsal kredi kartlarında ise yüzde 44,20 idi.

24 Nisan haftasına gelindiğinde 13 haftalık yıllıklandırılmış toplam kredi kartı büyümesi yüzde 52,6'ya yükselirken, bireysel kredi kartlarında yüzde 48,67'ye çıktı, kurumsal kredi kartlarında ise yüzde 66,27'ye kadar yükseldi. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu verileri geçen yıl aynı haftada bireysel kredi kartı bakiyesinin 2 trilyon lira, kurumsal kredi kartı bakiyesinin ise 611.6 milyar lira olduğunu gösteriyor. 24 Nisan haftasında bireysel kredi kartı bakiyesi 3 trilyon lirayı geçti, kurumsal kredi kartı bakiyesi de 935.1 milyar liraya yükseldi.

Şebnem Turhan-Ekonomim

Vatandaşlar, günlük yakıt maliyetlerini takip edebilmek için “Bugün benzin ne kadar?”, “Motorin fiyatı kaç TL?”, “Akaryakıt fiyatlarında son durum ne?” gibi sorulara yanıt arıyor.

Akaryakıt fiyatlarından benzinin litre fiyatına 53 kuruş zam gelirken, otogaz fiyatlarına ise 1 lira 10 kuruşluk indirim yansıtıldı.

Peki, 7 Mayıs 2026 Perşembe itibarıyla İstanbul, Ankara ve İzmir’de benzin ve motorin fiyatları ne kadar?

İşte il il güncel benzin ve motorin fiyatları…

İstanbul Avrupa yakası akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 64.47 TL

Motorin litre fiyatı: 71.77 TL

LPG litre fiyatı: 33.89 TL

İstanbul Anadolu yakası akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 64.33 TL

Motorin litre fiyatı: 71.63 TL

LPG litre fiyatı: 33.29 TL

Ankara akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 65.44 TL

Motorin litre fiyatı: 72.89 TL

LPG litre fiyatı: 33.87 TL

İzmir akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 65.72 TL

Motorin litre fiyatı: 73.16 TL

LPG litre fiyatı: 33.69 TL

Ekonomim

• Başvuru: E-defter kapsamındaki mükellefler, isteğe bağlı olarak Dijital Vergi Dairesi üzerinden "Envanter Defteri Başvuru Dilekçesi" ile başvuru yapar.
• Açılış Kayıtları: Hesap döneminin başındaki envanter (dönem başı mal mevcudu vb.) kaydedilir. E-Defter uygulamasıyla uyumlu yazılım üzerinden oluşturulur.
• Kapanış Kayıtları: Hesap dönemi sonundaki (31/12) stok, alacak, borç gibi kalemler detaylıca işlenir.

• Berat Dönemleri:
  • Açılış Beratı: Hesap döneminin ilk ayını takip eden dördüncü ayın 10-14'üne kadar.
  • Kapanış Beratı: Gelir vergisi beyannamesinin verileceği ayı takip eden ayın 10'una veya kurumlar vergisi beyannamesinin verileceği ayı takip eden ayın 14'üne kadar.

Önemli Hususlar

• Zorunluluk Durumu: E-deftere dahil olanlar için envanterin e-Defter olarak tutulması 1/1/2026 itibarıyla ihtiyari (isteğe bağlı) olsa da, GİB'in ileride zorunlu tutabileceği değerlendirilmektedir.
• Muhasebe Yazılımı: Luca, Zirve gibi uyumlu yazılımların "E-Envanter İşlemleri" modülü kullanılır.
• Tasdik: Elektronik tutulan envanter için ayrıca noter tasdiki gerekmez; beratların imzalanması yeterlidir.
• Kayıt Düzeni: Envanter kayıtları, muhasebe işlemleri gerçekleştikten sonra en geç 10 gün, belgelerle yürütülüyorsa en geç 45 gün içinde sisteme işlenmelidir.

e-Defter Uygulaması Envanter Defteri Kılavuzu’nun temel amacı, envanter defterinin elektronik ortamda hangi alanlarla ve hangi mantıkla hazırlanacağını açıklamaktır. Kılavuzda özellikle XBRL GL yapısında kullanılacak alanlar detaylı anlatılmıştır.

Kılavuzun en önemli noktası şudur:

• Her “entryHeader” = bir envanter maddesi
• Her “entryDetail” = o envanter maddesinin satırıdır.
  

KILAVUZUN GENEL ÖZETİ

Envanter Defterinde Bulunacak Ana Bilgiler

Envanter kaydında aşağıdaki bilgiler yer alacaktır:

• Kaydı yapan kişi
• Kayıt tarihi
• Fiş numarası
• Açıklama
• Şube bilgileri
• Envanter madde numarası
• Hesap kodu
• Hesap adı
• Alt hesap bilgileri
• Tutar
• Döviz bilgileri
• Miktar
• Ölçü birimi
• Ürün kodu ve açıklaması

ENVANTER MADDE NUMARASI NASIL VERİLECEK?

Kılavuza göre:

• Hesap dönemi başında 1’den başlanır
• Her yeni envanter maddesinde sıra devam eder
• Yıl boyunca müteselsil gider

Örnek:

• 1
• 2
• 3
• 4 …

SATIR NUMARASI NASIL VERİLECEK?

Her envanter satırı için:

• 1’den başlanır
• Yıl boyunca kesintisiz devam eder

HESAP KODLARI NASIL YAZILACAK?

Kılavuza göre:

Ana Hesap

Örnek:

• 100 Kasa
• 120 Alıcılar
• 153 Ticari Mallar

Alt Hesap

Örnek:

• 100.01 TL Kasa
• 100.02 USD Kasa
• 153.01 Telefon

DÖVİZLİ KAYITLARDA NELER YAZILACAK?

Dövizli işlemlerde ayrıca:

• Döviz cinsi
• Kur tarihi
• Orijinal döviz tutarı
• Kullanılan kur
• Kur kaynağı

yazılacaktır.

Örnek:

• USD
• TCMB kuru
• 01.01.2026
• 38,50

MİKTARLI ENVANTERLERDE NELER OLACAK?

Stoklu işletmelerde:

• Ürün kodu
• Ürün açıklaması
• Miktar
• Ölçü birimi

girilecektir.

Ölçü birimi örnekleri:

• C62 = Adet
• KGM = Kilogram
• LTR = Litre

ENVANTER AÇILIŞ KAYDI NASIL YAPILACAK?

Kılavuzun mantığına göre açılış kayıtlarında her hesap ayrı satır olarak gösterilecektir.

Aşağıda uygulamada kullanılabilecek örnek sistematik kayıtları yazıyorum:

1) KASA AÇILIŞ KAYDI

100 KASA 250.000

XML mantığında:

• accountMainID = 100
• accountMainDescription = KASA
• amount = 250000

2) BANKA AÇILIŞ KAYDI

102 BANKALAR 1.500.000

Alt hesap varsa:

102.01 Ziraat Bankası
102.02 İş Bankası

3) ALACAKLAR AÇILIŞ KAYDI

120 ALICILAR 850.000

Cari bazında alt hesap açılabilir:

120.01 ABC LTD.
120.02 XYZ A.Ş.

4) STOK AÇILIŞ KAYDI

153 TİCARİ MALLAR 3.200.000

Kılavuza göre ayrıca:

• ürün kodu
• ürün adı
• miktar
• ölçü birimi

girilebilir.

Örnek:

Ürün Kodu : TLF001
Ürün : Telefon
Miktar : 50
Birim : C62 (Adet)

5) DEMİRBAŞ AÇILIŞ KAYDI

255 DEMİRBAŞLAR 450.000

Örnek alt hesap:

255.01 Büro Mobilyaları
255.02 Bilgisayarlar

6) BORÇ HESAPLARI AÇILIŞI

320 SATICILAR 900.000

Cari detay verilebilir.

7) SERMAYE AÇILIŞ KAYDI

500 SERMAYE 4.000.000

ENVANTER KAPANIŞ KAYDI NASIL YAPILACAK?

Dönem sonunda fiili envanter sonuçları yazılır.

Burada önemli olan:

• dönem sonu gerçek bakiye
• fiili stok
• sayım sonucu
• değerleme sonrası tutarların yazılmasıdır.

1) KASA KAPANIŞ KAYDI

100 KASA 180.000

Fiili sayım sonucu esas alınır.

2) BANKA KAPANIŞ KAYDI

102 BANKALAR 2.250.000

Banka mutabakatına göre yazılır.

3) STOK KAPANIŞ KAYDI

Fiili sayım sonucu:

153 TİCARİ MALLAR 4.850.000

Detaylı şekilde:

Kılavuzdaki “measurable” alanı tam olarak bu amaçla kullanılmaktadır.

4) DÖVİZLİ HESAPLARIN KAPANIŞI

Dönem sonu değerleme yapılır.

Örnek:

102.02 USD HESABI

Ek bilgiler:

• USD
• yıl sonu kuru
• TCMB kuru
• döviz tutarı
• TL karşılığı

girilecektir.

KILAVUZUN EN ÖNEMLİ NOKTASI

En kritik konu şudur:

Envanter defteri artık sadece bakiye listesi değil;

• miktar,
• ürün,
• ölçü birimi,
• döviz,
• detay açıklama,
• alt hesap,
• şube,
• ürün kodu

gibi çok detaylı veri içeren elektronik bir yapıya dönüşmektedir.

Özellikle stoklu firmalarda artık:

• fiili stok,
• ürün bazlı miktar,
• ölçü birimi,
• ürün kodu

çok daha önemli hale gelmektedir.

Teknolo­jinin bugün sahip olduğu ge­lişmiş seviyesinin insan odak­lı yaklaşım sayesinde değer kazandığını belirten MDYD Yönetim Kurulu Başkanı Ba­nu Hızlı, “Teknoloji ve tasarım alanında yaptığımız tüm de­ğerli yatırımlarla katma değe­re rağmen, müşterilerimizle kurduğumuz ilişkinin kalite­sini belirleyen en kritik unsur insan.

Müşterinin ilk izleni­mi, son teması, bir sorunun çözümü ve daha pek çok du­rum, karar anındaki çalışan­larımızın dokunuşuyla şekil­leniyor. Bu kritik dokunuş olmadan en estetik, en nazik, en teknolojik ve en kusursuz görü­nen müşteri deneyi­mi tasarımları bi­le, duygudan yok­sun; müşterinin ne söylediğini hissedemeyen, hissetse bile bunu müşte­riye hissetti­remeyen tec­rübelere dö­nüşüyor.

Bu da doğal olarak müşterilerin markaya olan inancını zedele­yen kırılmalar yaratıyor” diye konuştu. Yetkinliği gelişme­miş, değeri kendisine hisset­tirilmeyen, inisiyatifi kı­sıtlanan, görünürlüğü düşük ekiplerin, en mükemmel tasar­lanmış deneyimi bile sıradanlaştı­rabildiğini belir­ten Hızlı, “Ter­si de mümkün elbette; güçlü hisseden bir ça­lışan, en zor­lu durum­larda bile müşterinin markaya ba­kışını tamamen değiştirebili­yor” diye konuştu

“AI hız getirir, insan bağ kurar”

Müşteri deneyiminde insan faktörü olmadığında tekrar eden, duygusuz ve mekanik bir yapıyla karşı karşıya kalındığı­na dikkat çeken Banu Hızlı, öte yandan teknoloji olmadığında kesintili ve zayıf bir hizmetin ortaya çıktığını kaydetti.

Baş­lattıkları “İnsan & Yapay Zeka Dengesi” başlıklı kampanya­ya ilişkin detayları da paylaşan Banu Hızlı, “Kampanyamızı emeği görünür kılmak ve insan + AI dengesi üzerine kurgula­dık. Burada bir yandan insan emeğini ana taşıyıcı olarak ko­numlandırırken aynı zaman­da ‘AI hız getirir insan bağ ku­rar, biri olmadan diğer eksik­tir’ mesajı vermek istiyoruz.

Kampanyamız, yapay zekânın istihdamı tamamen ikame et­mesi yerine, insan emeğinin değerini görünür kılan ve daha nitelikli bir işleyişe alan açan bir dengeyi savunuyor. Bu den­ge doğru kurulduğunda; ilk te­masta çözüm oranı artar, şikâ­yet yönetimi kolaylaşır, müş­teri kaybı azalır ve çalışan devir oranı da düşer. Bu ne­denle kampanyamız, müşte­ri deneyiminde hem verimli­lik hem de duygusal bağ yarat­mayı birlikte mümkün kılan insan + yapay zekâ yaklaşımı üzerine kurgulandı.”

“İnsani deneyim sözleşmesi oluşturduk”

Kampanyanın müşteri deneyimi yönetimi iş alanı başta olmak üzere birçok pek çok sektörde faaliyet gösteren markalar üzerinde farkındalık yaratma potansiyeline sahip olduğunu söyleyen Hızlı, “Kampanyamızın daha geniş kitlelere ulaşması için insani deneyim sözleşmesi de oluşturduk. Bu sözleşmeyi, kampanyamıza dair bir hareket yaratmak adına markaların CEO’larına ileteceğiz. Böylelikle dijital imzalar ile kampanyamızı her daim gündemde tutacağız. Günün hızına kapılıp özünü unutan deneyimleri yeniden insanlaştırmak için bir araya geldiğimiz bu kampanya ve sözleşme ile duyguların veri kadar kıymeti olduğunu savunacağız” ifadelerini kullandı.

Hamide Hangül-Dünya

Ülkemiz bölgenin açık ara üretim merkezi haline geldi 400’e yakın Organize sanayi bölgemiz var ve her biri harıl harıl üretiyor. Fakat küresel rekabet alanında henüz hak ettiğimiz yere varmış değiliz

1- SORUN: Uluslararası piyasalarda ihracata konu olan ürün sayısı 5 bin 637. Türkiye’nin bu küresel ticarette yer alan ürün sayısı ise 4 bin 661. Mal çeşidinde dünyadan geri kalır yanımız pek yok gibi. Fakat sorun; bunların içindeki rekabetçi ürün sayımızın zayıflığı… Makroekonomik veri de bozulmuş.

2- ETKİSİ: İhraç ettiklerimiz arasında rekabetçi ürün sayımız sadece bin 549 ve toplam ihracatımızın ancak üçte biri bu düzeyde… Hal böyle olunca küresel ticaretten “rekabet üstünlüğü” üzerinden pay alamıyoruz. Küresel ihracatın binde 9’u bizde… Oysa; dünyanın %1’i olan Türkiye’de oran düşük kaldı.

3- ÇÖZÜM: İnsan zihni, algıladığından ötesini isteyemez. Ciro değil kâr önemli. Stratejik ve kabiliyetimizle örtüşen alanlarda üretime soyunmalıyız. Yoksa yapılmışı getirip önümüze koyduklarında “elin adamı ne de güzel yapmış” diye hayıflanıp dururuz. Daha fazlasını yapabiliriz.

4- YÖNTEM: Son 24 yılda ihracatta gelebildiğimiz; binde 5’ten binde 9’a varabilmiş ve bu da potansiyelimize erişemediğimizi gösteriyor. Nitekim kilogram fiyatının son 10 yılda 1,55$’dan 1,13$’a gerilemesi, ürün sayısını yakalamamıza rağmen rekabet gücümüzün gerilediğinin açık, net kanıtı gibi…

İKİ SORU İKİ CEVAP / Dış ticaret rekabetine dair…

İhracatımızın Çin’e kayması gerçekleşir mi?

Çeyrek asır öncesi dünya ticaretinin üçte ikisi, Avrupa üzerinden geçiyordu. Bugün bu oran üçte bire gerilemiş. İster istemez Türkiye, Pasifik havzasına kayan ticarette Çin ağırlığını artırmak zorunda.

Rekabet üstünlüğümüz en çok hangi alanda?

Tarım, teknoloji ve turizm… Tekstil ve makinede var olan kabiliyetleri de yeni boyuta taşımalıyız. Dünyada en çok ithal edilen 200 üründen 47’sinde var olan fırsatları, pekâlâ değerlendirebiliriz.

NOT

HEDEF YÜKSELTMEK Mİ? YÜKSELMEYİ HEDEFLEMEK Mİ?

Zihnimizde ne var? Yarısına dahi ulaşamadığımız 500 milyar dolarlık ihracat hedefi mi yoksa katma değere yönelip ihracatın hamalı olmaktan kurtulmak mı? Ciro hedefini yükseltmek marifet değil. Eğer katma değerde yükselmeyi hedeflemezsen, yükseltilmiş hedefine varsan dahi kazanamazsın.

REKABETÇİ ÜRÜN LÛGATI

Ürün katma değeri artırmak: İhracat kilogram fiyatını artırmanın en yaygın ve denenmiş bildik yolu

Markalaşmayı güçlendirmek: Üretmenin yanı sıra yerel, bölgesel ve küresel marka üretmek zorunlu

Teşvikte özendiriciliği sağlamak: Şirketleri, ucuz, değersiz meta üretmek yerine değerliye yöneltmeli

Üniversite-sanayi iş birliği: Ancak bu sayede bilim sermayeye, sanayi de bilgiye ulaşabilir

Şeref OĞUZ-Ekonomim

- Gelir Vergisi Kanunu’nun 22. maddesine 7491 sayılı kanunla eklenen ve 1 Ocak 2023 tarihinden itibaren elde edilen kazançlara uygulanması öngörülen düzenleme ile; gerçek kişilerce, ödenmiş sermayesinin en az %50 sine sahip oldukları yurt dışındaki kurumlardan elde edilen kâr paylarının yarısı, elde edildiği takvim yılına ilişkin gelir vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmesi şartıyla, gelir vergisinden istisna tutulmaktaydı.

Yurt dışı iştirak kazançları için belirlenen yeni oranlar

- Anılan kanun maddesiyle, ödenmiş sermayesinin en az %50’sine sahip olma şartındaki %50 oranının artırılması ya da azaltılması yetkisi Cumhurbaşkanı’na verilmişti. 11257 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bu oran, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönemlerine ilişkin gelir ve kazançlara uygulanmak üzere, %20 olarak belirlenmiştir.

- Dolayısıyla, kanuni ve iş merkezi Türkiye’de bulunmayan anonim ve limited şirket niteliğindeki, ödenmiş sermayesinin en az %20'sine sahip olunan kurumlardan 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren elde edilen kâr paylarının yarısı, elde edildiği takvim yılına ilişkin yıllık gelir vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar kâr payının Türkiye'ye getirilmesi şartıyla, gelir vergisinden istisna tutulacaktır.

Hizmet gelirlerinde indirim oranı artırıldı

- 7491 sayılı Kanunla, Gelir Vergisi Kanunu’nun 89. maddesinin birinci fıkrasının 13 no.lu bendine getirilen hüküm uyarınca, gelir vergisi matrahının tespitinde, gelir vergisi beyannamesinde bildirilecek gelirlerden indirim olarak uygulanmakta olan “Türkiye'de yerleşmiş olmayan kişilerle, işyeri, kanunî ve iş merkezi yurt dışında bulunanlara Türkiye'de verilen ve münhasıran yurt dışında yararlanılan mimarlık, mühendislik, tasarım, yazılım, tıbbî raporlama, muhasebe kaydı tutma, çağrı merkezi, ürün testi, sertifikasyon, veri saklama, veri işleme, veri analizi ve ilgili bakanlıkların görüşü alınmak suretiyle Maliye Bakanlığınca belirlenen meslekî eğitim alanlarında faaliyette bulunan hizmet işletmeleri ile ilgili bakanlığın izni ve denetimine tabi olarak eğitim ve sağlık alanında faaliyet gösteren ve Türkiye'de yerleşmiş olmayan kişilere hizmet veren işletmelerin münhasıran bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazancın %50’si” ibaresindeki indirim konusu yapılabilecek oran %50’den %80’e çıkarılmıştı; ayrıca indirimden yararlanılabilmesi, kazancın elde edildiği takvim yılına ilişkin yıllık gelir vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar tamamının Türkiye’ye transfer edilmesi şartına bağlanmıştı. Bu düzenleme 1 Ocak 2023 tarihinden itibaren elde edilen kazançlara uygulanmaktaydı. Keza, bu indirimin uygulanabilmesi için; fatura veya benzeri belgenin yurt dışındaki müşteri adına düzenlenmesi de şarttı.

11257 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yukarıdaki hükümde yer alan %80’lik indirim oranı, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönemlerine ilişkin gelir ve kazançlara uygulanmak üzere, %100’e çıkarılmıştır.

Kurumlar vergisinde istisna kapsamı genişledi

- Kurumların yurt dışından elde ettikleri iştirak kazançları Kurumlar Vergisi Kanunun 5’inci maddesinin birinci fıkrasının b bendi hükmü uyarınca, bentte belirtilen şartlarla (iştirak payının kesintisiz olarak en az bir yıl süreyle elde tutulması, yurt dışı iştirak kazancının kâr payı dağıtımına kaynak olan kazançlar üzerinden ödenen vergiler dâhil iştirak edilen kurumun faaliyette bulunduğu ülke vergi kanunları uyarınca en az %15 oranında gelir ve kurumlar vergisi benzeri toplam vergi yükü taşıması gibi) kurumlar vergisinden istisnadır. Bu istisnaya ilave olarak, 1 Ocak 2023 tarihinden itibaren elde edilen kazançlara uygulanmak üzere, kanunî ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayan anonim ve limited şirket niteliğindeki yabancı kurumlara iştirak eden kurumlara, yurt dışı iştirakin ödenmiş sermayesinin en az %50'sine sahip olunması ve kazancın, elde edildiği hesap dönemine ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye'ye transfer edilmiş olması şartıyla, 5520 sayılı Kanunun 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen diğer şartlar aranmaksızın, iştirak kazancı istisnasının %50 oranında uygulanması imkânı getirilmişti.

Ayrıca, Cumhurbaşkanına maddede yer alan vergi yüküne ilişkin oranlar ile diğer oranları indirme veya artırma yetkisi verilmişti. Bu yetkiye istinaden 11257 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönemlerine ilişkin gelir ve kazançlara uygulanmak üzere, yurt dışı iştirakin ödenmiş sermayesinin en az %50’sine sahip olunma oranı %20 olarak belirlenmiş ve %50 olarak uygulanmakta olan iştirak kazancı istisnasının oranı ise kazancın %80’i olarak belirlenmiştir.

Dolayısıyla, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönemlerine ilişkin gelir ve kazançlara uygulanmak üzere, kanunî ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayan anonim ve limited şirket niteliğindeki yabancı kurumlara en az %20 oranında sahip olan kurumlar, bu iştiraklerinden elde ettikleri kazançları, elde edildiği hesap dönemine ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye'ye transfer etmiş olmaları şartıyla ve başkaca bir şart aranmaksızın, bu kazancın %80’ini kurumlar vergisinden istisna edebileceklerdir.

Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10’uncu maddesi hükmü uyarınca, Kurumlar vergisi matrahının tespitinde; kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla, yurt dışına verilen mimarlık, mühendislik, tasarım, yazılım, tıbbî raporlama, muhasebe kayıt tutma, çağrı merkezi, ürün testi, sertifikasyon gibi bazı hizmetler ile yabancılara verilen eğitim ve sağlık hizmetlerinden elde edilen kazançların %50'si belirli koşullarda mükellefler tarafından kurum kazancından indirilebilmekteydi. Daha sonra yapılan ve 1 Ocak 2023 tarihinden itibaren elde edilen kazançlara uygulanması öngörülen düzenleme ile; bu hizmetlerden elde edilen kazançlara indirim uygulanabilmesi için, kazancın tamamının, elde edildiği hesap dönemine ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinin verileceği tarihe kadar Türkiye’ye getirilmesi şartı getirilmiş ve indirim olarak dikkate alınabilecek tutar da kazancın %80’i olarak belirlenmişti.

11257 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönemlerine ilişkin gelir ve kazançlara uygulanmak üzere; %80’lik indirim oranı %100’e çıkarılmıştır.

Dolayısıyla, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönemlerine ilişkin gelir ve kazançlara uygulanmak üzere; söz konusu hizmetlerden elde edilen kazançların tamamının elde edildiği hesap dönemine ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinin verileceği tarihe kadar Türkiye’ye getirilmesi şartıyla, %100’ü kurum kazancından indirilebilecektir.

Böyle­likle ilgili sektörlerde faaliyet gösteren ihracatçılar, şartları sağlamaları halinde bu kazançlar üzerinden Gelir veya Ku­rumlar Vergisi ödemeyecektir. Hizmet ihracı olarak ta adlandırılan uygulama Kurumlar Vergisi Kanunun 10/1 (ğ) mad­desi ile Gelir Vergisi Kanunun 89. mad­desinde düzenlenmiştir.

Vergi indiriminden yararlanacak sektörler

1-Mimarlık, mühendislik, tasarım, ya­zılım, tıbbi raporlama, muhasebe kay­dı tutma, çağrı merkezi, ürün testi, serti­fikasyon, veri saklama, veri işleme, veri analizi hizmetleri.

2-İlgili bakanlıkların görüşü alınmak suretiyle Hazine ve Maliye Bakanlı­ğınca belirlenen mesleki eğitim hizmet­leri.

3-İlgili bakanlığın izni ve denetimine tabi olarak verilen eğitim ve sağlık hizmetleri.

a Planlama, tanıtım, satış, satış sonra­sı hizmetler, marka yönetimi, finansal yönetim, teknik destek, Ar-Ge, tasarım, dış tedarik, yeni geliştirilen ürünlerin test edilmesi, laboratuvar, araştırma ve analiz,

bSanayi, turizm, inşaat, tarım, savun­ma, reklam, internet ve e-ticaret, çev­re, sağlık, basın, kültür-sanat, sigorta, enerji, spor ve denizcilik, iç ve dış ticaret, lojistik ve ulaştırma konularında verilen mesleki eğitim hizmetleri, indirim kapsa­mında değerlendirilecektir.

Vergi indiriminin şartları

Kapsama giren hizmetlerden elde edi­len kazanç indiriminden faydalanmak için;

1-Şirketlerin ana sözleşmelerinde indi­rim kapsamındaki hizmetlerin belirtil­miş olması,

2-Hizmetin, Türkiye’den münhasıran yurt dışı mukimi kişi ve/veya kurum için yapılmış olması,

3-Hizmet karşılığında faturanın yurt dı­şı mukimi kişi veya kurum adına dü­zenlenmesi,

4-Kazancın Tamamının Elde Edildiği Yıla/Hesap Dönemine İlişkin Beyan­namenin Verilmesi Gereken Tarihe Ka­dar Türkiye’ye Transfer Edilmesi gerek­mektedir.

Kazancın tamamını değil de bir kısmı­nın söz konusu tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmesi durumunda indirimden yararlanılamayacaktır.

Yeni düzenleme 2026 gelirlerine uygulanacak

Yurtdışına verilen bazı hizmetlere uy­gulanan % 80 indirim oranını % 100 e çı­karan düzenleme, 01.01.2026 tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönem­leri gelir ve kazançlarına uygulanmak üze­re, 30.04.2026 tarihinde yürürlüğe gir­miştir.

Dolayısıyla söz konusu düzenleme 2026 yılı ve takip edecek yıllara ilişkin ge­lir ve kurumlar vergisi beyanlarında in­dirim olarak uygulanacaktır. Geçici ver­gi dönemlerinde elde edilen kazançların geçici vergi dönemine ait beyannamenin verileceği tarihe kadar Türkiye’ye geti­rilmesi durumunda ikinci geçici vergi döneminden itibaren indirimden yarar­lanabilmek mümkündür.

Kapsama dahil hizmetlere yüzde 100 vergi indirimi teş­vik uygulaması yerinde bir karar olmakla birlikte söz konusu indirimler için “Yur­tiçi Asgari Kurumlar Vergisi” uygulana­cak olması teşvik uygulamasının amacıy­la örtüşmemektedir. Böylelikle bir yan­dan Hizmet İhracı kazançlarının tamamı beyanname üzerinde indirilebilecek iken bu indirimden yararlanan mükelleflere yüzde 10 oranında Yurt İçi Asgari Kurum­lar Vergisi uygulanacaktır.

Tasarı ile Kurumlar Vergisi Kanununa Geçici 19’uncu madde ekleniyor. Buna göre;

(1) Vergiye gönüllü uyumu artırmak amacıyla, gerçek veya tüzel kişilerce, yurt dışında bulunan; para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasasıaraçları 31/7/2027 tarihine kadar banka veya aracı kurumlara bildirilir.

(2) Birinci fıkra uyarınca bildirilen varlıkların (para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları),

- bildirimin yapıldığı tarihten itibaren ikiay içinde Türkiye'deki banka ya da aracı kurumlarda adlarına açılan hesaplara transfer edilmesiveya

- yurt dışından fiziki olarak getirilenlerin bu hesaplara yatırılması gerekir. Fiziki olarak yurtdışından getirilen varlıkların yurda getirildiği, Gümrük İdaresine yapılacak beyana ilişkinbelgeler ile tevsik olunur. Gümrük İdaresi, bu kapsamda aldığı beyanları, alındığı ayı takip edenayın sonuna kadar Gelir İdaresi Başkanlığına bildirir.

Görüldüğü üzere düzenleme yurt dışından getirilecek varlıkların banka kanalı ile getirilebileceği gibi fiziken de gümrüklerden getirilebileceğini söylemektedir. Ancak böyle bir durumda mutlaka Gümrük idaresine bildirim yapılmalıdır. Aksi türlü getirilen varlıkların kaçak giriş yapılmış gibi işleme tabi tutulması söz konusu olabilir.

(3) Gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerince sahip olunan ve Türkiye'de bulunanancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğersermaye piyasası araçları, 31/7/2027 tarihine kadar banka veya aracı kurumlara bildirilir.Bildirilen varlıkların bildirim tarihi itibarıyla banka veya aracı kurumlara yatırılmak suretiyletevsik edilmesi zorunludur.

Önceki varlık barışı düzenlemelerinde taşınmazların da varlık barışı kapsamında bildirimi mümkün iken bu tasarıda taşınmazlara yer verilmemiştir. Bu çok önemli bir detaydır. Tasarının yasalaşması aşamasında taşınmazların da kapsama alınması beklenebilir.

(4) Birinci ve üçüncü fıkra kapsamında bildirilen varlıklar(para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları) 213 sayılı Kanun uyarınca defter tutan mükellefler tarafından bildirim tarihi itibarıyla kanuni defterlere kaydedilir. Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler, bu madde hükümleri uyarınca kanuni defterlerine kaydettikleri kıymetler için pasifte özel fon hesabı açarlar. Bu fon hesabı bildirim tarihinden itibaren iki yıl geçmedikçe işletmeden çekilemez, sermayeye ilave dışında başka bir amaçlakullanılamaz, işletmenin tasfiye edilmesi halinde ise vergilendirilmez.

Serbest meslek kazançdefteri ile işletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler, söz konusu kıymetleridefterlerinde ayrıca gösterirler.

Bu varlıklar dönem kazancının tespitinde dikkate alınmaz vebildirim tarihinden itibaren iki yıl geçmesi koşuluyla vergiye tabi kazancın ve kurumlar içindağıtılabilir kazancın tespitinde dikkate alınmaksızın işletmeden çekilebilir.

(5) Gelir ve kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunmayanlar, bildirimde bulunduklarıvarlıklarını ikinci fıkrada yer alan sürede Türkiye'ye getirmeleri, yurt içindeki varlıklarınıbildirim tarihi itibarıyla banka veya aracı kurumlara yatırmak suretiyle tevsik etmeleridurumlarında dördüncü fıkrada yer alan şartlar aranmaksızın madde hükümlerinden yararlanırlar.

Tasarı ile gelir ve kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunmayan kişilerin de bu kanun düzenlemesinden yararlanabilmeleri öngörülmektedir. Dolayısı ile ister mükellef olsun ister olmasın herkesin bu kanundan yararlanması mümkündür ve bu durum kanundan yararlanmak istenler için çok önemli fırsatlar sunmaktadır.

(6) Banka ve aracı kurumlar, kendilerine bildirilen varlıklara ilişkin olarak bildirimsahibinden, varlıkların değeri üzerinden %5 oranında peşin olarak tahsil ettikleri vergiyi,bildirimi izleyen ayın on beşinci günü akşamına kadar vergi sorumlusu sıfatıyla bir beyannameile bağlı bulundukları vergi dairesine beyan eder ve aynı sürede öderler.

Dolayısı ile bildirim vergi dairelerine değil, banka ve aracı kurumlara yapılacak ve yapılacak bildirim sonrası bildirim tutarının değeri üzerinden %5 oranında tahsil edilen vergi, banka veya aracı kurumlar tarafından 15 gün içinde sorumlu sıfatı ile bağlı bulundukları vergi dairesine beyan edilecek ve ödenecektir.

Şu kadar ki vergi oranı,bildirilen varlığın vadeli hesaplarda veya 4749 sayılı Kanun kapsamında ihraç edilen devlet iç borçlanma senetleri ile kira sertifikalarında; en az 5 yıl bulundurulacağının taahhüt edilmesi halinde %0, en az 4 yıl bulundurulacağının taahhüt edilmesi halinde %1, en az 3 yılbulundurulacağının taahhüt edilmesi halinde %2, en az 2 yıl bulundurulacağının taahhütedilmesi halinde %3, en az 1 yıl bulundurulacağının taahhüt edilmesi halinde %4 olarak uygulanır.

Kanaatimizce tasarıda yer almayan ancak kanuna zorunlu olarak girmesi gereken düzenleme, bu sürelere riayet edilmemesi halinde ne yapılacağı meselesidir. Örneğin 5 yıl taahhütte bulunan birisi 4 yıl dolduktan sonra parasını çekmek isterse ne olacaktır? Böyle durumda %1 ödeme yapılarak para çekilebilmelidir. Yine 1 yıl, 2 yıl, 3 yıl sonunda para çekilmek istenirse aynı şekilde kalınan süreye bağlı olarak ödeme yapılacağına kanunda yer verilmelidir. Aksi türlü 4 yıl kalınıp ihtiyaç nedeni ile para çekilmek istense %5 vergi almak haksızlık olacaktır.

1/1/2027 tarihinden itibaren 31/7/2027 tarihine kadar (bu tarih dahil) yapılacakbildirimlerde bu oranlara yarım puan artırım yapılır. 31/7/2027 tarihinin yetki ile uzatılmasıhalinde ise bu tarihten sonra yapılacak bildirimlerde vergi oranı ilave yarım puan artışlatoplamda 1 puan artırımlı olarak uygulanır.

(7) Bu madde kapsamında ödenen vergi, hiçbir suretle gider yazılamaz ve başka bir vergiden mahsup edilemez. Bildirime konu edilen varlıkların elden çıkarılmasından doğanzararlar, gelir veya kurumlar vergisi uygulaması bakımından gider veya indirim olarak kabul edilmez.

(8) Bildirilen varlıklara isabet eden tutarlara ilişkin hiçbir suretle vergi incelemesi vevergi tarhiyatı yapılmaz. Şu kadar ki, diğer mevzuat uyarınca alınması gereken tedbirler bu düzenlemeden etkilenmez. Diğer nedenlerle başlayan vergi incelemeleri ile takdir komisyonukararları sonucu bulunan matrah farkının madde kapsamında bildirilen varlıklar nedeniyleortaya çıktığının tespiti ve bildirilen varlık tutarının, bulunan matrah farkına eşit ya da fazlaolması durumunda matrah farkına ilişkin tarhiyat yapılmaz. Bulunan matrah farkının, bildirilenvarlıklar nedeniyle ortaya çıktığının tespitine rağmen söz konusu varlık tutarlarından büyük olması durumunda sadece aradaki fark tutar üzerinden vergi tarhiyatı yapılır. Vergi incelemesiveya takdir komisyonu kararları sonucunda bildirime konu edilen varlıklar dışındaki nedenlerlematrah farkı tespit edilmesi durumunda, bu madde kapsamında bildirilen tutarlar, bulunanmatrah farkından mahsup edilmeksizin tarhiyat yapılır.

Bu düzenleme ile tasarı yasalaşması halinde gelir vergisi, kurumlar vergisi, vergi usul kanunu ya da diğer kanunlarda yer alan düzenlemeler kanun kapsamında anlam ifade etmeyecektir. Kanun hiyerarşisinde açıkça bu tasarı düzenlemesinin geçerli olduğu öngörülmektedir.

“Matrah farkının madde kapsamında bildirilen varlıklar nedeniyle ortaya çıktığının tespiti” meselesi varlık barışı kanunlarının en tartışmalı konusudur. Bu mesele daha net bir şekilde kanun düzeyinde ortaya konulmalıdır. Hazine ve Maliye Bakanlığı ile varlık barışı kanunlarından yararlananlar arasında en çok tartışma konusu olan nokta burasıdır. Burayı bakanlık farklı yorumlamakta kanundan yararlananlar farklı yorumlamaktadır.

(9) Birinci fıkra uyarınca bildirildiği halde, bildirilen varlıkların, bildirimin yapıldığıtarihten itibaren iki ay içinde Türkiye'ye getirilmemesi veya Türkiye'deki banka ya da aracıkurumlarda açılacak bir hesaba transfer edilmemesi ya da üçüncü fıkra uyarınca bildirildiği halde aynı fıkrada belirtilen sürede banka ya da aracı kurumlara yatırılmaması ile bildirilen tutarlara ilişkin tarh edilen vergilerin süresinde ödenmemesi, taahhütlere uyulmaması ve bumaddede yer alan diğer şartların yerine getirilmemesi hallerinde sekizinci fıkra hükmünden yararlanılamaz.Ayrıca, zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler, vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın gecikme faiziyle birlikte tahsil olunur.

Vergi incelemesine başlanılan veya takdir komisyonuna sevk edilen tarihten sonra bu madde kapsamında yapılan bildirimdolayısıyla söz konusu inceleme veya takdir komisyonu kararları sonucunda yapılacak tarhiyatlar için de sekizinci fıkra hükmü uygulanmaz. Tahakkuk eden verginin vadesindeödenmemesi vergi aslının gecikme zammı ile birlikte 6183 sayılı Kanun uyarınca takip vetahsiline engel teşkil etmez. Tahsil edilmiş olan vergiler red ve iade edilmez.

Dolayısı ile şartların ihlal edilmemesi çok önemlidir. Aksi türlü hem kanunun getirdiği haklardan yararlanılamayacak hem de ödenmesi gereken vergi ödenmek zorunda kalacaktır. O nedenle kanundan yararlanılırsa mutlaka şartları ihlal etmemek gerekiyor.

Tasarı uyarınca, Cumhurbaşkanı 31/7/2027 tarihini, bitim tarihinden itibaren her defasında altı ayıgeçmeyen süreler halinde bir yıla kadar uzatmaya yetkili kılınmaktadır.

Bu çerçevede, 24 Nisan itibariyle Cumhurbaşkanı’nca ihracatı ve ihracatçıyı teşvik eden, yabancı sermayenin yönünü Türkiye ekseninde değiştirecek aksiyonlar dile getirildi. Yavaş yavaş da bu söylemlerin yasal zemin kazanmaya başladığını söyleyebiliriz.

30 Nisan 2026 Tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 11257 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile münhasır hizmet sağlayıcılarına, sunmuş oldukları bu hizmetlerden kaynaklı kazançları için belirlenmiş %80 olan indirim oranı %100’e çıkarıldı. Makalemizde bu konuya değineceğiz.

Münhasır Hizmetlerden Kastımız Nedir?

Münhasır hizmetlerden kastımız; Gelir Vergisi Kanunu(GVK)’nun 89/1-13 nolu maddesi ile Kurumlar Vergisi Kanunu(KVK)’nun 10/ğ maddesinde tadadi olarak sayılmış hizmetlerdir.

Mimarlık, mühendislik, tasarım, yazılım, tıbbi raporlama, muhasebe kaydı tutma, çağrı merkezi, ürün testi, sertifikasyon, veri saklama, veri işleme, veri analizi ve ilgili bakanlıkların görüşü alınmak suretiyle Maliye Bakanlığınca belirlenen mesleki eğitim alanlarında (planlama, tanıtım, satış, satış sonrası hizmetler, marka yönetimi, finansal yönetim, teknik destek, Ar-Ge, tasarım, dış tedarik, yeni geliştirilen ürünlerin test edilmesi, laboratuvar, araştırma ve analiz, sanayi, turizm, inşaat, tarım, savunma, reklam, internet ve e-ticaret, çevre, sağlık, basın, kültür-sanat, sigorta, enerji, spor ve denizcilik, iç ve dış ticaret, lojistik ve ulaştırma) faaliyette bulunan hizmet işletmeleri ile ilgili bakanlığın izni ve denetimine tabi olarak sunulan eğitim ve sağlık hizmetleri münhasır hizmetler kapsamındadır.

Münhasır Hizmetlerden Elde Edilen Kazançlara Sağlanan Nihai İndirim Oranı Nedir?

Bu hizmetlerden sağlanan kazançlar için belirlenmiş indirim oranı %80 iken, 30 Nisan 2026 Tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 11257 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bu oran 01/01/2026 tarihinden itibaren başlayan verilendirme dönemi kazançlarına uygulanmak üzere %100’e çıkarılmıştır.

Bu Kazanç İndiriminden Kimler Yararlanabilir?

Kapsama giren hizmetleri sunan gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri bu hizmetlerden sağladıkları kazançlarının %100’ünü gelir ya da kurumlar vergisi matrahının bulunması halinde matrahtan indirim olarak dikkate alabilir. Matrahın yetersiz olduğu ya da bulunmadığı durumlarda yararlanılamayan indirim tutarının izleyen yıllara devri mümkün değildir.

Kazanç İndiriminden Yararlanmanın Şartları Nedir?

Münhasır hizmetlerden elde edilen kazancın %100’ünün indirime konu edilebilmesi için mükelleflerin sağlaması gereken birden fazla şart bulunmaktadır. Bunlar;

• Hizmetin Türkiye'de yerleşmiş olmayan kişilerle, işyeri, kanuni ve iş merkezi yurt dışında bulunanlara Türkiye'de verilmesi,
• Hizmetten münhasıran yurt dışında yararlanılması,
• Kapsama giren eğitim ve sağlık hizmetlerini sunan kişilerin Eğitim ya da Sağlık Bakanlığı’nın izni ve denetimine tabi olması,
• Bu hizmetlerden elde edilen kazancın, elde edildiği hesap dönemine ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar tamamının Türkiye’ye transfer edilmesi gerekmektedir.

Münhasır Hizmetlere Sağlanan Kazanç İndiriminde Aranacak Belgeler Nedir?

Kazanç indiriminden yararlanmanın bu şartları her ne kadar kanun düzenlemesinde yer almasa da alt düzenlemelerde belgelendirme konusunda da belirlemeler yapılmıştır. Bunlar;

• Hizmeti sunanın esas sözleşmesi (hizmet konusu ana faaliyet konuları arasında yer almalıdır)
• Faturanın yurt dışı mukimi adına düzenlenmesi,
• Gerçek kişilere verilen hizmetlerde kişinin varsa pasaport bilgileri,
• Eğitim ve sağlık hizmetlerini sunanların ilgili bakanlığın izni ve denetimi kapsamında olup olmadığını teyit eden evraklar,
• Eğitim ve sağlık hizmetlerinde kapsama giren hizmetlere ilişkin bildirim (form doldurulması) ,
• Kazancın Türkiye’ye transferine ilişkin belgelerdir.

Konu Hakkında Özellikli Hususlar Var Mıdır?

KVK Genel Tebliği’nde yapılan bazı açıklamalar madde metninde yer almadığından kısıtlayıcı nitelik arz etmektedir. Özellikle kazancın ufak bir kısmının dahi Türkiye’ye transfer edilmemesi, indirimden bütünüyle yararlanmayı engellemektedir. Bu açıklamayı düzenlemenin ruhuna aykırı bulmakla birlikte transfer konusuna özen gösterilmesini gerektiğini hatırlatmakta fayda var. Alacaklara ilişkin oluşan kur ve vade farkları da indirim hesabında dikkate alınacaktır. Diğer kıymetlerin değerlemesinden kaynaklı değerleme farklarının kazanç hesabına dahil edilmemesi gerekmektedir. Müşterek giderler hasılat oranlamasına göre, amortismanlar ise biliniyorsa bu işlerde kullanılan gün sayısına göre dağıtıma tabi tutulacaktır.

Bu Kazanç Üzerindeki Vergi Yükü Son Düzenleme Çerçevesinde “0” Mıdır?

Burada özellikle şu hususu göz önünde bulundurmakta fayda var. Düzenleme kapsamında kazancı bulunan hizmet sunucusu, elde etmiş olduğu kazancın %100’ünü gelir veya kurumlar vergisi matrahından indirim konusu yapabilir. Dolayısıyla, bu kazançlar üzerinde vergi yükü gelir vergisi mükellefleri için “0” iken, kurumlar vergisi mükellefleri için aynı şeyi söylemek maalesef çok mümkün değildir. Bunun temel nedeni, kurumlar vergisi mükelleflerinin bir de yurt içi asgari kurumlar vergisine tabi olmasındandır.

Münhasır hizmetlerden sağlanan kazanç indirimi, yurt içi asgari kurumlar vergisi matrahında düşülebilen indirim ya da istisna türleri arasında sayılmamıştır. Safi kurum kazancının münhasır hizmet kazancından oluştuğu durumlarda, kurumlar vergisi beyanında indirim konusu yapılan ancak yurt içi asgari kurumlar vergisi matrahından düşülemeyen bu kazanç üzerinden %10 nispetinde yurt içi asgari kurumlar vergisi ödemek zorunda kalabilirsiniz. Bu nedenle kurumlar vergisi mükellefleri için vergi yükünün “0” olarak telafuz edilmesi mümkün değildir.

Örneğin; Çınar A.Ş. yurt dışına münhasır hizmet şartlarını taşıyan 1.000.000-TL tutarında fatura düzenlemiş, bu hizmetten 800.000-TL kazanç elde etmiş ve başkaca bir kazancının da bulunmadığı durumda kurumlar vergisi matrahının da 800.000-TL olduğu varsayımı ile Çınar A.Ş. bu kazancının %100’ünü kurumlar vergisi matrahından indirim konusu yapabilecek iken yurt içi asgari kurumlar vergisi matrahında indirim konusu yapamayacak ve bu nedenle %10 asgari kurumlar vergisinin muhatabı olacaktır.

Sonuç olarak; getirilen düzenleme münhasır hizmet sunucularına önemli avantajlar sağlarken, bu kazançların vergi yükü taşıyıp taşımadığı hizmeti verenin kişiliğine bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. Temel nedeni ise kurumların, kurumlar vergisi benzeri (yurt içi asgari kurumlar vergisi, küresel asgari kurumlar vergisi) vergi türlerine muhatap olmasıdır.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek geçen ay Habertürk TV ve BloombergHT’nin ortak yayınında Açıl Sezen’in borçların yapılandırılması taleplerine ilişkin sorusunu şöyle yanıtladı:

"Zora düşen şirketlerimiz defterdarlıklarımıza başvururlarsa her türlü kolaylığı, taksitlendirmeyi yapıyoruz. Yapılandırmadan maksat, 'Benim nakit akışımda geçici bir sorun var, ben bir zorluk yaşıyorum, bana taksit yapar mısınız?' anlamındaysa, bu zaten var, kalıcı. Şu anda kalıcı bir yapılandırma sistemini biz kurduk. Vergi affı niteliğinde bir yapılandırma arayışıysa asla. Çok net."

Bakan Şimşek söz konusu yayında yapılandırma bekleyen mükelleflerin, 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda yer alan tecil imkanından yararlanmaları gerektiğini vurguladı.

AK Parti milletvekillerinin imzasıyla önceki gün TBMM Başkanlığına sunulan varlık barışıyla ilgili kanun teklifinde ise borçların tecili konusunda iki önemli düzenleme öngörüldü. Kanuna göre tecil başvurusu kabul edilen mükelleflerin borçları azami 36 aya kadar taksitlendiriliyor. Teklif ile taksitlendirme süresi 72 aya çıkartılıyor.

Kanun, 50 bin liraya kadar borçların teminat gösterilmeden tecil edilmesine olanak sağlıyor. Cumhurbaşkanı kararı ile bu tutar 9 Temmuz 2025 tarihinde 250 bin liraya çıkartıldı. Kanun teklifi ise 1 milyon liraya kadar olan borçların teminat aranmaksızın tecil edilmesini düzenliyor.

TECİL UYGULAMASININ YAPILANDIRMADAN FARKI NE?

Vergi ya da prim borcu olan mükelleflere, her ay gecikme zammı uygulanıyor. Gecikme zammı oranı yıllara göre değişiyor. Kasım 2025 tarihinden bu yana gecikme zammı aylık yüzde 3,7, yıllık yüzde 44,4 olarak uygulanıyor. Tecil başvurusunda bulunan mükellef, borcun anaparası ve gecikme zammının yanı sıra tecil süresinin bitimine kadar aylık yüzde 3,25, yıllık yüzde 39 oranında tecil faizi de ödüyor.

Yapılandırma kanunlarında da borç anaparası alınıyor. Ancak, gecikme zammının yerine enflasyona göre hesaplama yapılıyor ve hesaplanan tutardan indirim yapılıyor. Taksitle ödenmesi halinde de önemli kolaylık sağlanıyor.

Örneğin en son 2023 yılında çıkartılan yapılandırma kanununda gecikme zammı yerine Yİ-ÜFE oranı esas alındı ve enflasyonun yüksek olduğu 1 Kasım 2016 tarihinden sonraki dönem için ise aylık enflasyon yüzde 0,75 olarak kabul edildi. Ödemeyi 36 taksitte yapanların borcu 1,27 ile çarpılarak 36’ya bölündü. Yani 36 taksit için yıllık değil, toplam yüzde 27 oranında faiz uygulandı.

Yapılandırma kanunundan faydalanan mükelleflere önemli kolaylık sağlanıyor.

TECİL İÇİN ÖDEME GÜÇLÜĞÜ KOŞULU

Yapılandırma kanunu, tüm mükelleflerin vergi ve prim borçlarını yapılandırmalarına olanak sağlıyor. 6183 Sayılı Kanunun 48’inci maddesinde düzenlenen tecil hükmünden yararlanabilmek için ise “Amme borcunun vadesinde ödenmesinin veya haczin tatbikinin veyahut haczolunmuş malların paraya çevrilmesinin amme borçlusunu çok zor duruma düşürme” koşulu gerekiyor.

Yapılandırma kanunlarında borç tutarı ne olursa olsun taksit yapılırken hiçbir teminat alınmıyor. Tecil yapılmak istenildiğinde ise mevcut kanuna göre 250 bin lirayı aşan borçlar için teminat gösteriliyor. Teklif yasalaştığında ise 1 milyon lirayı aşan borçlar için teminat gösterilmesi gerekecek.

Diğer yandan, her tecil başvurusu kabul edilmiyor. Mükellef, bilançosuna dayanarak yapılan hesaplamalar sonucu, borcu zamanında ödediğinde ödeme güçlüğüne düşmeyecekse tecil talebi reddediliyor.

TECİL KOLAYLIĞI SAĞLANABİLİR Mİ?

Kamuoyunda, yapılandırma kanunlarının vergi ve primini düzenli ödeyen mükelleflerin aleyhine işlediğine, borcunu zamanında ödemeyenlerin ödüllendirildiğine yönelik eleştiriler var.

Ancak, sık sık çıkartılan yapılandırma kanunları dolayısıyla “Nasıl olsa yeni bir kanun çıkar” diyerek borcunu ödemeyen mükelleflerin sayısı da az değil.

Yapılandırma kanunu yerine mükellefler artık kalıcı şekilde tecil müessesesine yönlendirilecekse en azından tecil başvurusunda bulunanlarda aranan ödeme güçlüğü hükmünde geçici bir esneklik sağlanması yararlı olacaktır.

Jeopolitik gelişmelerden kaynaklanan petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon üzerindeki etkisinin sınırlandırılması ve vatandaşların bütçesine etkisinin azaltılması için 10995 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 5 Mart 2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere eşel mobil sistemi devreye alınmıştır.

Eşel mobil sistemi kapsamındaki ürünlerin toplam ÖTV’ye tabi ürünler içerisindeki payı yüzde 96’nın üzerindedir.

Petrol ürünlerine ilişkin Şubat ayında 44,3 milyar TL ÖTV tahsil edilmiş iken Mart ayında yüzde 18 azalış ile 36,3 milyar TL ÖTV tahsil edilmiştir.

Bilindiği üzere, akaryakıt ürünlerine ilişkin ÖTV 15’er günlük dönemler halinde dönemi izleyen 10 gün içerisinde tahsil edilmektedir.

Mart ayında yapılan tahsilat 16-28 Şubat 2026 dönemi ile 1-15 Mart dönemine ilişkin tahsilatı kapsamaktadır.

Bu kapsamda, Mart ayı tahsilatı esas itibarıyla krizin henüz başlamadığı 16 Şubat ila 4 Mart tarihleri arasındaki tahsilatı içermektedir. Kalan 5 ila 15 Mart döneminde ise kriz henüz derinleşmediği için akaryakıt ürünleri üzerindeki maktu ÖTV tutarlarının bir kısmı alınmaya devam edilmiştir.

Dolayısıyla krizin esas etkisi 16-31 Mart dönemi ile 1-15 Nisan dönemini kapsayan Nisan ayına ilişkin tahsilatta görülecek olup, bu dönemlere ilişkin Nisan ayı tahsilatı sadece 6,9 milyar TL[1] olmuştur.

Bu kapsamda 4 aylık kümülatif tahsilat 136,8 milyar TL olup, 2026 yılı akaryakıt ürünlerine ilişkin ÖTV tahmininin 656,5 milyar TL olduğu göz önünde bulundurulduğunda halen bütçe rakamına ulaşmak için 519,7 milyar TL bir tahsilatın yılın geri kalanında yapılması gerekmektedir.

Ayrıca, eşel mobil sistemi kapsamında vazgeçilen ÖTV’nin KDV’si de tahsil edilmemektedir. Bu kapsamda, yılın geri kalanı için yaklaşık 104 miyar TL’lik bir KDV’de tahsil edilemeyecektir.

Bu kapsamda, bugünkü petrol fiyatları ile mevcut akaryakıt maktu ÖTV tutarlarının yıl sonuna kadar aynen devam etmesi durumunda toplam kaybın 600 milyar TL’yi geçeceği öngörülmektedir.

Bugün itibarıyla motorin ve LPG’de maktu ÖTV sıfır, benzinde ise sadece 3,0206 TL olarak uygulanmaktadır.

Akaryakıt ürünlerine ilişkin günümüze kadar olan vergi kaybı da günlük tüketim tahminleri kullanılarak hesaplanmaktadır.

Bu kapsamda 5 Mart 2026 tarihinden itibaren günlük tüketim tahminleri dikkate alınarak 86 milyar TL ÖTV ve bu tutar üzerinden alınmayan KDV’nin 17 milyar TL olduğu ve toplam kaybın 100 milyar TL’yi aştığı hesaplanmaktadır.

Kamuoyuna Saygıyla Duyurulur.

- e-Defter uygulamasına dâhil olanların, www.edefter.gov.tr adresinde format ve standardı belirlenen envanter defterini isteğe bağlı olarak e-Defter olarak tutabileceği,

Envanter defterinin hesap dönemi (özel hesap dönemi dâhil) itibarıyla e-Defter olarak tutulabileceği,

Hesap döneminin ilk gününe ilişkin olarak alınan envanter defteri ve envanter defteri berat dosyalarının açılış onayı yerine; hesap döneminin son gününe ilişkin olarak alınan envanter defteri ve envanter defteri berat dosyalarının ise kapanış onayı yerine geçeceği,

Açılış onayı yerine geçen hesap döneminin ilk gününe ait envanter defteri ve envanter defteri berat dosyalarının gelir vergisi mükelleflerinde hesap döneminin ilk ayını takip eden dördüncü ayın 10 uncu günü sonuna kadar, diğer mükelleflerde hesap döneminin ilk ayını takip eden dördüncü ayın 14 üncü günü sonuna kadar oluşturulması Nitelikli Elektronik Sertifika (NES) veya Mali Mühürle zaman damgalı imzalanması/onaylanması ve bu defter ve berat dosyalarının e-Defter uygulamasına yüklenmesi suretiyle berat dosyalarının Gelir İdaresi Başkanlığınca onaylı halinin alınması gerektiği,

Kapanış onayı yerine geçen hesap döneminin son gününe ait envanter defteri ve envanter defteri berat dosyalarının gelir vergisi mükelleflerinde gelir vergisi beyannamesinin verileceği ayı takip eden ayın 10 uncu günü sonuna kadar, diğer mükelleflerde kurumlar vergisi beyannamesinin verileceği ayı takip eden ayın 14 üncü günü sonu kadar oluşturulması, NES veya Mali Mühürle zaman damgalı imzalanması/onaylanması ve bu defter ve berat dosyalarının e-Defter uygulamasına yüklenmesi suretiyle berat dosyalarının Gelir İdaresi Başkanlığınca onaylı halinin alınması gerektiği,

düzenlenmiştir.

Anılan düzenlemeler kapsamında aşağıdaki açıklamaların yapılmasında fayda görülmüştür:

1. e-Defter uygulaması kapsamında envanter defteri için “Aylık veya Geçici Vergi Dönemleri Bazında Yükleme Tercihi” şeklinde bir yükleme seçeneği bulunmamakta olup, yükleme süreleri envanter defterini e-Defter olarak tutan tüm mükellefler için yukarıda belirtildiği şekildedir.

2. e-Defter uygulamasında; yevmiye ve kebir defterinin ve ilgili defter berat dosyalarının oluşturulması ve yüklenmesi işlemi ile envanter defteri ve envanter defteri berat dosyalarının oluşturulması ve yüklenmesi işlemi sistemsel olarak birbirinden bağımsızdır. Envanter defterinin ve beratının yüklenebilmesi için hesap döneminin ilk ayına ait yevmiye ve/veya kebir beratının yüklü olması gerektiği şeklinde bir zorunluluk bulunmamaktadır.

3. Envanter defterinin oluşturulması, imzalanması/onaylanması ve e-Defter uygulamasına yüklenmesi işleminde kullanılacak uyumlu yazılım programının, yevmiye ve kebir defterlerinin oluşturulmasında kullanılan uyumlu yazılım programı ile aynı olması gerekmektedir.

4. e-Defter uygulamasında yevmiye ve kebir defterlerinin ve berat dosyalarının imzalanabilmesi amacıyla aracılık sorumluluk sözleşmesi imzalanan serbest muhasebeci mali müşavir ya da uyumlu yazılım için verilen muvafakatname, envanter defterinin ve ilgili beratlarının imzalanabilmesi için de geçerli olup, ayrıca envanter defteri için yeni bir muvafakatname verilmesine gerek bulunmamaktadır.

5. Envanter defterini, e-Defter olarak tutanların hesap dönemlerinin ilk gününe ilişkin envanter defteri ve envanter defteri berat dosyalarını yükleyebilmeleri için Başkanlığımız sistemleri hazır hale getirilmiş olup, mükelleflerin webservis veya eDefter uygulaması üzerinden yükleme yapabilmeleri mümkün bulunmaktadır.

Duyurulur.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, konuya ilişkin açıklamasında ikramiye tutarının değişmeyeceğini ancak erken yatırılması için çalışma yürüteceklerini bildirdi.

Işıkhan, "Ramazan Bayramı'nda verdiğimiz ikramiye tutarını Kurban Bayramı'nda kıymetli emeklilerimize vereceğiz. Erken verilmesi konusunda bir çalışma yaparız, SGK Başkanlığımızla görüştükten sonra" ifadelerini kullandı.

Buna göre, bayram ikramiyelerinin 18-22 Mayıs tarihleri arasında yatırılması bekleniyor.

Kurban Bayramı bu yıl 27-28-29-30 Mayıs tarihleri arasına denk geliyor.

Ekonomim

Claude’un geliştiricisi, müşteri toplantıları için sunumlar hazırlayabilen, mali tabloları inceleyebilen ve uyum incelemesi için vakaları üst yönetime iletebilen yapay zeka ajanlarını piyasaya sürecek.

Bu gelişme ise bazı finansal hizmet şirketlerinin hisselerini düşürdü.

FactSet Research Systems hisseleri yüzde 8,1’e varan bir düşüş yaşarken, Morningstar hisseleri ise önceki kazançlarını silip yüzde 3’ün üzerinde değer kaybetti. S&P Global ve Moody’s hisseleri de aynı şekilde keskin bir satış baskısı altında kaldı.

Bloomberg HT

KONUŞMACI: ALİ ÇAKMAKÇI-KATKI SUNAN: SELAHATTİN İPEK MODERATÖR : ÖMER KÖKLÜCE

Yeminli Mali Müşavir Abdullah TOLU TRT HABER Ekonomi 7/24 Programında Yeni Çıkacak Olan Vergi Affı ve Yapılandırma Hakkında Detaylı Bilgiler Verdi.

Yılmaz Sezer ÜSTAT, bizzat BAĞIMSIZ DENETİMDE YERLİ VE MİLLİ HUSUSUNDA ADIMIZLA (SELAHATTİN İPEK) AÇIKLAMADA BULUNMUŞTUR. TEŞEKKÜR EDİYORUM. TRT 1 Radyoda Bağımsız Denetimde Yerli ve Milli konusundaki görüşlerini açıklamıştır.