Yüksek Mahkeme; ilk çalışma dönemine ait izin ücretleri ödenmiş veya izinler kullanılmış olsa dahi, ikinci dönemdeki yıllık izin gün sayısının belirlenmesinde önceki kıdemin dikkate alınması gerektiğine hükmetti.

Habertürk'ten Ahmet Kıvanç'ın haberine göre dava, aynı işverene ait iş yerinde 9 Nisan 2015 – 31 Aralık 2018 ve 1 Ocak 2019 – 10 Eylül 2021 tarihleri arasında aralıklı olarak çalışan bir işçi tarafından açıldı. Kullanılmayan izin sürelerinin eksik hesaplandığını belirten işçi, alacaklarının ödenmesini talep etti.

İşverenin “izin süresi sıfırdan hesaplanır” savunmasına Yargıtay’dan itiraz

İşveren tarafı ilk döneme ait tüm alacakların ödendiğini, verilen aranın ardından yeni projede işe başlatıldığını ve önceki dönemin parası ödendiği için ikinci dönem izin süresinin yeni baştan (sıfırdan) hesaplandığını savundu.

İstinaf kararı bozuldu

İş mahkemesi işçiyi haklı bulurken, Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) ilk dönem tasfiye edildiği gerekçesiyle işvereni haklı buldu.

Temyiz incelemesini yapan Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, İstinaf kararını hatalı bularak bozdu.

Yargıtay gerekçesinde şu ifadelere yer verdi:

"Davacının ilk dönem çalışmasında yıllık izinlerini kullanması veya kullanmadığı yıllık ücretli izinlerin ücretlerinin ödenmesi, ikinci çalışma döneminde hak kazandığı yıllık izin gün sayısının belirlenmesinde, ilk dönemdeki kıdemin dikkate alınmasını engellemez. Hal böyle olunca davacının ikinci çalışma döneminde hak kazandığı yıllık ücretli izin süresinin, ilk dönemdeki çalışma süresi de dikkate alınarak yazılı sonuca gidilmesi gerekir."

Yargıtay'ın bu kararı, özellikle EYT yasasından yararlanarak emekli olan ve aynı iş yerinde çalışmaya devam eden işçilerin izin haklarındaki tereddütleri tamamen ortadan kaldırdı.

HaberTürk

14 Ocak 2026 tarihli yönetim kurulunda, derneğin banka hesabında bulunan 44 milyon liranın enflasyon karşısında değer kaybetmesini önlemek amacıyla altına çevrilmesine karar verildiği öğrenildi. Ancak altının doğrudan Türk lirasıyla alınması yerine başka yöntem tercih edildi.

Kararda, 44 milyon liranın önce dolara çevrilmesi, ardından altın alınması planlandı. Döviz bürosundan alınacak dolarların fiziken teslim alınması için ise Haluk Levent yetkilendirildiği ortaya çıktı.

Alınan ikinci yönetim kurulu kararında ise satın alınacak altınların muhafazası için bankada kiralık kasa tutulmasına karar verildi. Yapılan tespitlere göre, kiralık kasanın anahtarının Haluk Levent’e teslim edilmesi ve söz konusu işlemlerin tamamında Levent’in yetkili olması kararlaştırıldı. Böylelikle 44 milyon liralık dövize çevrilmesinden fiziki paranın teslim alınmasına, altınların satın alınmasından muhafaza edileceği kasaya kadar Haluk Levent yetkilendirildi.

Havale açiklamasina ‘Gazze için elden alınan 1 milyon USD ödemesi’ yazılmış

Derneğin banka hesabından 14 Ocak 2026 tarihinde bir döviz bürosuna 44 milyon lira havale edildi. Dosyadaki kayıtlara göre havalenin açıklamasına; “Gazze için elden alınan 1 milyon USD ödemesi” ifadesi yazıldı.

Elde edilen bilgilere göre 44 milyon lira karşılığında döviz bürosundan temin edilen 1 milyon doları Haluk Levent'in teslim aldığı belirtildi.

16 Ocak 2026 tarihinde bu kez üçüncü yönetim kurulu kararı alındı. Karara göre, fiziki olarak teslim alınan 1 milyon dolar kullanılarak bir kuyumcudan fiziki altın satın alınmasına karar verildi. Altınları kuyumcudan teslim alma yetkisi yine Haluk Levent’e verildi.

Elde edilen bilgilere göre Levent, derneğin 44 milyon TL’sinin çevrildiği 1 milyon doları altına dönüştürdü ve satın alınan fiziki altınları kuyumcudan teslim aldı. Yönetim kurulunda söz konusu altınların AHBAP Derneği'nin kiralık kasasında muhafaza edilmesi karar verildi.

Kiralık kasadan ilaç ve kitap çıktı

6 Ağustos'ta ise derneğe ait kiralık kasa; bir polis memuru, bir kuyumcu bilirkişisi ve derneğin mal varlığı yönetimine atanan kayyım heyetinde görevli iki avukatın huzurunda açıldı.

Tespitlere göre, 44 milyon lira ile başlayıp 1 milyon dolara, oradan da fiziki altına dönüştürüldüğü belirtilen varlıklara kasada bulunmadığı öğrenildi.

Kasadan ilaçlar, vitamin hapları ve bir kitap çıktı. Soruşturma kapsamında, derneğe ait 44 milyon TL’nin, bu parayla temin edilen 1 milyon doların ve 1 milyon dolar karşılığında satın alındığı belirtilen fiziki altınların akıbetinin belirlenmesine yönelik incelemelerin ise sürdüğü öğrenildi.

Ekonomim

Texas A&M Üniversitesi’nden Dr. Taner Çokyaşar yaptığı çalışmada bu sorulara cevap aradı; Oksijen'den Baran Can Sayın derledi.

Çalışma kapsamında EPDK lisanslı 9 bin 641 şarj istasyonunun yeterliliği tamamı birer birer elektrikli araçların yaptığı 3 milyon şehirlerarası yolculuk rotası baz alınarak sınandı.

Sonucunda ortaya çıkan tablo ise şu: Batarya ömrünü koruyan güvenli aralıkta yani üst sınır yüzde 80, alt sınır yüzde 20’de kullanıldığında tamamlanabilen yolculukların oranı yüzde 0.3. Diğer bir deyişle istasyonlar arasındaki mesafeler o kadar uzun ki, bataryasını korumak isteyen şoförlerin yüzde 99.7’si bir sonraki şarj noktasına ulaşamadan yolda kalıyor.

(Oksijen’in notu: Araştırmaya göre sürücü bataryayı yüzde 100’e kadar doldurup yüzde 10’a inene dek kullandığı zaman modele alınan 2 milyon 161 bin 247 rotanın hepsini tamamlayabiliyor. Ama batarya ömrü göz ardı edilmiş oluyor.)

3 veri seti

Peki bu oranlar nasıl bulundu?

Dr. Çokyaşar sıfırdan üç veri seti yaratmış. OpenStreetMap verilerini kullanarak şehir içi sokaklar hariç otoyolları, devlet yollarını ve il yollarını baz almış. Böylece toplam 55 bin 236 yol bağlantısı elde etmiş. Sonra TÜİK’in nüfus verileriyle 929 ilçeye dağıttığı 100 bin noktadan üç gün için 3 milyon yolculuk türetmiş.

Toplam hacim Karayolları Genel Müdürlüğü’nün günde yaklaşık 1 milyon şehirlerarası özel araç yolculuğu saptamasına endekslenmiş. Üçüncü olarak ise çalışmanın ana konusu olan şarj istasyon verilerini eklemiş.

Elektrikli araçlar için şarj istasyonlarının haritası niteliğindeki Şarj Gezgini kayıtlarında bulunan 170 farklı işletmeciye ait 9 bin 641 istasyonu rotalarda koordinatlarıyla yerleştirmiş.

Bu istasyonlar arasında aslan payı 1827 nokta ile ZES’te. Onu 745 istasyonla Eşarj, 649 istasyonla Trugo takip ediyor. Ama istasyonlar aynı yoğunlukta dağılmıyor. En fazla İstanbul-Ankara-İzmir üçgeni ile Akdeniz kıyı şeridinde var. Yani dağılım düzensiz.

3 milyon araç

Gerisi işin hesap kısmı.

Araçlar yola bataryaları yüzde 80-100 arası dolu çıkıyor. Menzilleri 250-550 kilometre. Enerji sarfiyatları ise kilometre başı 150-250 Wh olarak rastgele dağıtılıyor. Rastgele dağıtımda amaç gerçek dünyada olduğu gibi trafikte bazı araçların daha verimli bazılarının daha verimsiz olduğu bir ortam oluşturmak.

Akabinde modelleme her aracı güzergahında ilerletiyor. Bir sonraki şarj istasyonuna varabilenler atanan rotaya doğru devam ediyor. Bu parametreler dahilinde bataryasını tekrar doldurma imkanı bulamayanlar, yani menzili istasyonların arasındaki mesafeye yetmeyen araçlar doğrudan eleniyor.

Böylelikle 3 milyon araçtan sadece 2 milyon 161 bin 247’si modellemeye giriyor. Şarja erişen araçların en yakın istasyona sapıp bataryayı doldurduğu, sonra güzergahından çıktığı noktaya geri döndüğü farz ediliyor ve rota nihayet bulana dek tekrar işliyor. Ekstra enerji ve zaman kaybı da faturaya ekleniyor.

Kapasite yeterli mi?

Sistem başta her aracın rotasını istasyon kapasitesini yok sayarak tekil bazda işletiyor. Fakat bütün bu tekil araçların senaryoları bütün modelde birleştirilince bazı istasyonlara aynı 15 dakika dahilinde sahip oldukları kapasiteden daha fazla aracın yöneldiği ortaya çıkıyor.

Bu da kapasite yetersizliğine yol açıyor.

Bunun üzerine araştırmada dolu bir istasyona denk düşen araçlara bir bekleme süresi veriliyor ve kaybolan bu süre de yolculuğun ekonomik faturasına yansıyor.

İşte tüm bunlara rağmen maliyet hesabında elektrikli araçlar daha ucuz çıkıyor.

Çalışmanın referans değerlerine göre litresi 50 liralık benzin 14 kilometre/litre verimlilikle kilometre başına yaklaşık 3.57 lira maliyet yaratırken kWh’si 13 lira olan elektrik kilometre başına ortalama 200 Wh tüketimle sadece 2.6 liralık maliyete neden oluyor.

Enerji sarfiyatında yüzde 27’lik bu avantaj şarj istasyonu ağındaki sapmaların ve bekleme sürelerinin yol açtığı zararı telafi edip daha karlı bile oluyor.

Gazete Oksijen

Enerji ihtiyacının yüksek olması nedeniyle ilerleyen dönemde Lübnan’ın da projeye dahil edilmesi gündemde.

Körfez'den Türkiye'ye yeni enerji hattı

Projenin hayata geçmesi halinde Körfez ile Doğu Akdeniz ve Türkiye arasında yeni bir elektrik ticaret koridoru oluşacak. Böylece ülkeler ihtiyaç fazlası elektriği farklı dönemlerde birbirlerine aktarabilecek.

Türkiye, LNG altyapısı, doğal gaz depolama tesisleri, uluslararası boru hatları ve elektrik bağlantılarıyla bölgesel enerji ticaretindeki konumunu güçlendirmeyi hedefliyor. Planlanan elektrik koridorunda Suriye ise önemli bir geçiş noktası olacak.

Suriye bağlantısı için çalışmalar sürüyor

Türkiye, 2017'den bu yana Suriye'nin kuzeyindeki bazı bölgelere elektrik sağlıyor. Mevcut elektrik ihracatının yeni iletim hatlarıyla artırılması planlanırken yaklaşık 500 megavat kapasiteli Birecik-Halep hattının yeniden devreye alınması için de çalışmalar yürütülüyor.

Bunun yanında Azerbaycan doğal gazının Kilis üzerinden Suriye'ye ulaştırılması ve gazın Halep'teki santralde elektrik üretiminde kullanılması planlanıyor. Bu altyapının geliştirilmesi, Suudi Arabistan'dan Türkiye'ye uzanması planlanan elektrik bağlantısı açısından da önem taşıyor.

Türkiye daha geniş bir ağın parçası olabilir

Ember Türkiye ve Kafkaslar Bölge Lideri Ufuk Alparslan, Türkiye'nin enerji kaynaklarının kesiştiği önemli bir noktada bulunduğunu ancak petrol ve doğal gazda dışa bağımlılığının yüksek olduğunu belirtti.

Alparslan'a göre Türkiye'nin bu kaynaklarda üretim merkezi olmaktan ziyade, üretici ülkeler ile tüketici pazarlarını birbirine bağlayan bir transit ülke olma potansiyeli öne çıkıyor. Elektrikte ise farklı bir tablo bulunuyor. Türkiye'de yerli kaynakların elektrik üretimindeki payı yarıyı aşarken yeni kapasitenin büyük bölümü yenilenebilir enerji yatırımlarından geliyor.

Ülkelerin elektrik sistemlerinin birbirine bağlanması, ihtiyaç fazlası elektriğin başka pazarlara satılmasını ve güneş enerjisi gibi değişken kaynakların daha verimli kullanılmasını da sağlayabilir.

Planlar yalnızca Orta Doğu ile sınırlı değil. Nahçıvan üzerinden Azerbaycan'a, buradan da Orta Asya'ya kurulabilecek yeni bağlantılarla Türkiye'nin gelecekte Orta Asya ile Avrupa arasındaki geniş bir elektrik ağının önemli geçiş noktalarından biri haline gelmesi hedefleniyor.

AA

Bu sonuç fonun kron bazında bugüne kadarki en yüksek altı aylık kazancı oldu. Fon yönetimi, güçlü performansın özellikle küresel hisse piyasalarındaki yükselişten kaynaklandığını açıkladı.

Teknoloji hisseleri kazancı taşıdı

Fonun hisse senedi yatırımları yılın ilk yarısında yüzde 13 getiri sağladı. Telekomünikasyon, teknoloji ve enerji hisseleri dönem boyunca en güçlü performansı gösteren sektörler oldu.

Fon yönetimine göre özellikle Asya’daki teknoloji şirketlerinin yükselişi toplam getirinin önemli bölümünü oluşturdu. Buna karşılık tüketici ürünleri, sağlık ve isteğe bağlı tüketim şirketleri portföyün daha zayıf kalan bölümleri arasında yer aldı.

Fonun en büyük yatırımları arasında Nvidia, Apple, Alphabet ve Microsoft gibi küresel teknoloji devleri bulunuyor.

Dev fonun büyüklüğü 2 trilyon doları aşıyor

2026’nın ilk yarısı sonunda fonun toplam büyüklüğü 22 trilyon 683 milyar Norveç kronuna ulaştı. Fonun değerinde altı ayda 1 trilyon 416 milyar kronluk artış gerçekleşti.

Portföyün yüzde 72,1’i hisse senetlerinden, yüzde 25,8’i sabit getirili yatırımlardan oluşuyor. Gayrimenkul yatırımlarının payı yüzde 1,6, halka açık olmayan yenilenebilir enerji altyapısının payı ise yüzde 0,5 seviyesinde bulunuyor.

Fon dünya genelinde yaklaşık 7 bin 100 şirkette pay sahibi ve küresel borsalarda işlem gören şirketlerin ortalama yüzde 1,5’ini elinde tutuyor.

Güçlenen kron kârı eritti

Fon açısından ilk yarının tamamı olumlu geçmedi. Norveç kronunun önemli para birimleri karşısında değer kazanması fonun kron cinsinden değerini 427 milyar kron aşağı çekti.

Buna karşılık ilk altı ayda fona giderler düşüldükten sonra 89 milyar kronluk yeni kaynak girişi gerçekleşti. Yatırım kazançları kur etkisini fazlasıyla telafi ederek fon büyüklüğünü yeni seviyelere taşıdı.

Sabit getirili yatırımlarda ilk yarı getirisi yüzde 0,9, halka açık olmayan gayrimenkulde yüzde 3 oldu. Yenilenebilir enerji altyapısı yatırımları ise yüzde 0,2 kayıp yazdı.

Norveç’in petrol serveti küresel şirketlere dağılıyor

Fon, Norveç’in petrol ve doğal gaz gelirlerini uzun vadede değerlendirmek amacıyla kuruldu. İlk para transferinin 1996 yılında yapılmasının ardından fon dünyanın en büyük egemen varlık fonuna dönüştü.

Norveç ekonomisinin aşırı ısınmasını önlemek amacıyla yatırımlarını ülke dışında yapan fon, bugün dünyanın en büyük şirketlerinden tahvillere, gayrimenkulden enerji altyapısına kadar geniş bir portföy yönetiyor.

2026’nın ilk yarısındaki rekor sonuç ise küresel teknoloji hisselerindeki güçlü performansın Norveç’in petrol servetine yüz milyarlarca dolarlık yeni kazanç olarak döndüğünü gösterdi.

Murat Ali Oral-Dünya

Yasal dayanak Vergi Usul Kanununun 328 inci maddesinde yer almaktadır. Maddede;

……………..

Bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerce;

a) Satılan iktisadi kıymetlerin yenilenmesi veya benzer mahiyetteki bir iktisadi kıymetin iktisabı, işin niteliğine göre zorunlu bulunur veya bu hususta işletmeyi idare

edenlerce karar verilmiş ve teşebbüse geçilmiş olursa bu takdirde, satıştan doğan kâr, satışın yapıldığı tarihi takip eden üçüncü takvim yılının sonuna kadar pasifte geçici bir hesapta tutulabilir. Bu süre içinde, satılan iktisadi kıymetlerin yenilenmesi veya benzer mahiyetteki bir iktisadi kıymetin iktisabı gerçekleşmezse, geçici hesapta

tutulan kâr, satışın yapıldığı yılı takip eden üçüncü takvim yılının kâr ve zarar hesabına eklenir.

b) Pasifte geçici bir hesapta tutulan kâr, finansal kiralama yoluyla edinilenler de dâhil olmak üzere (a) bendindeki esaslar dâhilinde iktisap edilen bir veya birden fazla kıymetin bu Kanun hükümlerine göre ayrılacak amortismanlarına mahsup edilir. Bu mahsup tamamlandıktan sonra itfa edilmemiş olarak kalan değerlerin amortismanına devam olunur.

c) Pasifte geçici bir hesapta tutulan kâr, satışı yapılan iktisadi kıymetin yerine iktisap edilen yeni kıymetlerin amortisman ayrılabilecek tutarından fazla ise bu fazlalık, satışın yapıldığı yılı takip eden üçüncü takvim yılının kâr ve zarar hesabına eklenir.

ç) Satışın yapıldığı yılı takip eden üçüncü takvim yılının sonundan önce işin terki, devri veya işletmenin tasfiyesi hâlinde pasifte geçici bir hesapta tutulan kâr o yılın kâr ve zarar hesabına eklenir.

Hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıdaki hüküm gereği satılan iktisadi kıymetlerden elde edilen kazancın yenileme fonu hesabına alınması yeterli değildir. Fona alınması ile birlikte gecikmeksizin aşağıdaki işlemlerinde mutlaka yapılması gerekir.

-Satışın yapıldığı geçici vergilendirme dönemi içerisinde, işletmeyi idare edenlerce bu konuda yazılı olarak yönetim kurulu kararı alınması,

-Teşebbüse geçildiğini ispatlayabilmek adına yeni alınacak iktisadi kıymetler için araştırmalar yapılarak yazılı teklif alınması Şarttır.

Aradan uzun zaman geçtiği halde yenisi alınamadıysa tekrar yönetim kurulu kararı alınabilir. Bu işlemler, ileride oluşabilecek vergi incelemelerinde kanıtlayıcı belge olacaktır.

Bilgilerinize sunarız.

Ş.A. Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş

Bu soruya peşinen "Evet" ya da "Hayır" demek doğru olmaz. Çünkü yeni sistem, vergi incelemesini tamamen ortadan kaldıran bir mekanizma getirmiyor. Ancak inceleme sürecine bakış açısını önemli ölçüde değiştiriyor. Artık amaç, sadece inceleme sırasında bilgi ve belge toplamak değil; bazı durumlarda mükellefin gerekli bilgi ve belgeleri önceden hazırlamasını sağlamak, varsa eksikliklerini gidermesine imkân tanımak ve oluşan riskleri inceleme görevi verilmeden önce yeniden değerlendirmek. İşte bu yönüyle uygulama, klasik vergi incelemesi anlayışından belirgin şekilde ayrılıyor.

İncelemeye Hazırlık Dosyası Nedir?

İncelemeye Hazırlık Dosyası, vergi incelemelerinde talep edilen bilgi ve belgelerin elektronik ortamda standart formatlarda hazırlanmasını sağlayan yeni bir sistemdir. Uygulamanın temelinde OECD tarafından geliştirilen SAF-T (Standard Audit File for Tax) yaklaşımının Türkiye uyarlaması yer alıyor. Hedef; bilgi ve belge taleplerini standartlaştırmak, aynı bilgilerin farklı formatlarda tekrar tekrar istenmesini önlemek, elektronik analiz altyapısını güçlendirmek ve denetim süreçlerini daha planlı yürütmek.

Bu nedenle İncelemeye Hazırlık Dosyası'nı yalnızca yeni bir elektronik form olarak görmek eksik olur. Asıl değişiklik, vergi idaresinin denetimi standart veri üzerinden yönetmeye başlamasında yatıyor.

Süreç Nasıl İşleyecek?

Yeni sistem iki farklı şekilde uygulanabilecek.

İlk modelde henüz ortada resmi bir vergi incelemesi bulunmuyor. Vergi Denetim Kurulu elektronik tebligat yoluyla mükellefe İncelemeye Hazırlık Yazısı gönderiyor. Mükellef, belirlenen süre içinde istenen bilgi ve belgeleri Dilekçe ve Bilgi Verme Sistemi üzerinden hazırlıyor. Hazırlanan dosya daha sonra risk değerlendirmesinde kullanılıyor.

İkinci model ise inceleme başladıktan sonra uygulanıyor. Bu kez hazırlık dosyası, elektronik bilgi isteme aracı olarak kullanılıyor ve hazırlanan bilgiler doğrudan incelemeyi yürüten vergi müfettişine aktarılıyor.

Her iki modelde de amaç, bilgi ve belgelerin standart formatta, eksiksiz ve elektronik ortamda hazırlanmasını sağlamak.

Hangi Mükellefler Kapsamda?

Uygulamayla ilgili en sık sorulacak konulardan biri de bu olacak.

İncelemeye Hazırlık Dosyası bütün mükellefler için zorunlu bir uygulama değil.

Rehbere göre; mükellefin gönüllü uyum düzeyi, risk durumu, incelemenin konusu ve uygulamanın amacına uygunluğu dikkate alınarak gerekli görülen durumlarda hazırlık yazısı gönderilecek. Dolayısıyla böyle bir yazının alınması tek başına mükellef hakkında olumsuz bir değerlendirme yapıldığı anlamına gelmiyor.

Mükellefe Gerçekten Ne Kazandıracak?

Uygulamanın en önemli avantajı, mükellefe hazırlık yapma imkânı vermesi.

Bugüne kadar birçok vergi incelemesinde bilgi ve belgeler, inceleme başladıktan sonra kısa süre içinde hazırlanmak zorunda kalıyordu. Bu durum hem mükelleflerde hem de meslek mensuplarında ciddi bir zaman baskısı oluşturuyordu.

Yeni sistemle birlikte bilgi ve belgelerin önemli bir kısmının standartlaştırılması hedefleniyor. Böylece hem hazırlık süresinin kısalması hem de aynı bilgilerin farklı şekillerde tekrar hazırlanmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Ancak bana göre bu uygulamanın asıl önemi, bilgi ve belgelerin elektronik ortamda hazırlanması değil; vergi incelemesi anlayışını değiştirmesidir.

Rehberde açıkça ifade edildiği üzere, inceleme öncesi modelde mükellefin sunduğu bilgi ve belgeler ile yaptığı düzeltmeler sonucunda vergisel risklerin ortadan kalktığının değerlendirilmesi hâlinde süreç, vergi inceleme görevi oluşturulmadan sonuçlandırılabilecek.

İşte makalenin başlığındaki sorunun kaynağı da tam olarak budur.

Bu düzenleme, her incelemenin önlenebileceği anlamına gelmiyor. Ancak ilk kez, belirli durumlarda incelemeye gerekçe oluşturan risklerin, resmi inceleme başlamadan önce ortadan kaldırılabilmesine imkân tanıyan bir yaklaşım ortaya koyuyor.

Mükellefler Bu Süreci Bir Fırsat Olarak Görmeli

İncelemeye Hazırlık Dosyası'nı yalnızca elektronik ortamda doldurulacak birkaç tablo olarak değerlendirmek doğru olmaz.

Mükelleflerin bu süreci kendi kayıtlarını gözden geçirmek için önemli bir fırsat olarak görmeleri gerekiyor.

Hazırlık dosyası oluşturulurken;

• Muhasebe kayıtları,

• e-Defter verileri,

• KDV ve kurumlar vergisi beyannameleri,

• Cari hesaplar,

• Stok kayıtları

birbiriyle karşılaştırılmalı; varsa tutarsızlıklar bu aşamada tespit edilmelidir.

Çünkü sisteme yüklenen bilgiler, sonraki risk analizinin temelini oluşturacaktır.

Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

İncelemeye Hazırlık Dosyası, vergi incelemesini otomatik olarak ortadan kaldıran bir uygulama değildir.

Hazırlık dosyasının gönderilmiş olması, vergi idaresinin veya vergi müfettişinin ilave bilgi ve belge istemesine engel olmaz. Aynı şekilde istenen bilgilerin süresinde verilmemesi, eksik ya da yanıltıcı bilgi sunulması hâlinde Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 355'inci maddesi kapsamında özel usulsüzlük cezası gündeme gelebilecektir.

Bu nedenle hazırlık dosyası, sıradan bir evrak gönderme süreci olarak değil; vergi incelemesinin en kritik aşamalarından biri olarak değerlendirilmelidir.

Makalenin başındaki soruya şimdi tekrar dönelim.

Vergi incelemesi daha başlamadan önlenebilir mi?

Bugün bu soruya kesin bir "Evet" demek de mümkün değil, "Hayır" demek de.

Çünkü Vergi Denetim Kurulu'nun yeni yaklaşımı, bazı durumlarda mükellefe inceleme başlamadan önce bilgi ve belgelerini sunma, eksikliklerini giderme ve vergisel risklerini yeniden değerlendirme fırsatı tanıyor. Risklerin ortadan kalktığının tespit edilmesi hâlinde ise süreç, vergi inceleme görevi oluşturulmadan sonlandırılabiliyor.

Bana göre bu uygulamanın en önemli mesajı şudur:

Vergi incelemelerinde artık sadece geçmişe bakılmayacak; hazırlık süreci de denetimin önemli bir parçası hâline gelecek. Bu nedenle mükelleflerin ve meslek mensuplarının, İncelemeye Hazırlık Dosyası'nı yeni bir bürokratik yük olarak değil, vergi risklerini inceleme başlamadan önce yönetebilme fırsatı olarak görmelerinde fayda var.

Asgari ücret artışlarının işverenler üzerindeki mali yükünü hafifletmek amacıyla, 2016 yılından bu yana belirli şartlar ve süreler dâhilinde İşsizlik Sigortası Fonundan asgari ücret desteği sağlanmaktadır.

İşverenlere sağlanan asgari ücret desteği, özellikle çalışan sayısı yüksek olmakla birlikte genel ücret seviyesi düşük olan işyerleri açısından büyük önem taşımaktadır.

Bununla birlikte, destekten yararlanmak amacıyla mevzuata aykırı işlemlerle haksız kazanç sağlanması veya muvazaalı işlemlere başvurulması gibi durumlarla da karşılaşılabilmektedir.

Bu yazımızda, 2026 yılı asgari ücret desteğine ilişkin genel bilgiler, destekten yararlanma şartları, muvazaa kavramı ve hileli işlemlere karşı SGK tarafından uygulanan yaptırımlar ele alınacaktır.

Asgari ücret desteği ve verilme amacı

Asgari ücret desteği, işverenlere çalıştırdıkları sigortalı başına belirli bir tutarda Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) aracılığıyla İşsizlik Sigortası Fonundan sağlanan mali destektir. Bu destek, özellikle asgari ücretteki artışların işveren maliyetlerini artırması nedeniyle, işverenlerin yükünü hafifletmek ve kayıtlı istihdamı teşvik etmek amacıyla verilmektedir.
İlk olarak 2016 yılında uygulamaya konulan bu destek mekanizması, her yıl yeniden düzenlenerek yürürlüğe girmekte ve ülke genelinde kayıt dışı istihdamla mücadele edilmesi, istihdamın korunması ve yeni iş alanlarının oluşturulması hedeflenmektedir. Bu yönüyle söz konusu destek yalnızca mali bir teşvik niteliği taşımamakta, aynı zamanda sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğine de katkı sağlamaktadır.

2026 yılı asgari ücret desteği tutarı ve yararlanma şartları

Yapılan yasal düzenleme uyarınca, 2026 yılı Ocak-Aralık döneminde çalışan sayısı ve sektör ayrımı yapılmaksızın işyerlerine günlük 42,33 TL, aylık 1.269,90 TL tutarında destek sağlanacaktır.

Söz konusu destekten tüm işverenler değil, yalnızca aşağıda belirtilen şartları sağlayan işverenler yararlanabilmektedir.

1.Prim belgelerinin (APHB/ MPHB) yasal süresi içerisinde verilmesi,

2.Tahakkuk edecek cari ay sigorta primlerinin yasal süresinde ödenmesi,

3.Prime esas kazancın eksik bildirildiği veya hiç bildirilmediği yönünde bir tespit yapılmamış olması,

4.İşyerinin yasal ödeme süresi geçmiş prim borcu, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve zammı borçlarının bulunmaması, varsa borçların yapılandırılmış veya tecil ve taksitlendirilmiş olması,

5.Çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği veya bildirdiği sigortalıları fiilen çalıştırmadığı yönünde herhangi bir tespitin bulunmaması,

6.2026 yılı öncesi tescil edilmiş olan işyerleri için; 2026/Ocak-Aralık döneminde 5510/4-1 (a) bendi kapsamında uzun vade sigorta kollarından bildirilen sigortalı sayısının, 2025 yılı Ocak ila Aralık ayında 5510/4-1 (a) kapsamında uzun vade sigorta kollarından en az bildirim yapılan aydaki sigortalı sayısından az olmaması,

gerekmektedir.

Asgari ücret desteğini kaybettiren durumlar

Aşağıda belirtilen durumlarda işverenler asgari ücret desteğinden yararlanamamakta, destekten yararlanıldığının sonradan anlaşılması halinde ise yararlanılan destek tutarları iptal edilerek gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte geri tahsil edilmektedir.

1) Sigortasız işçi çalıştırılması

Kayıt dışı istihdamla mücadelede caydırıcılığı sağlamak amacıyla, hemen hemen tüm sigorta primi teşvik ve desteklerinde sigortasız işçi çalıştırılması halinde söz konusu teşvik ve desteklerden yararlanılamayacağı yönünde düzenlemelere yer verilmektedir.

Asgari ücret desteğinden yararlanma şartları arasında da benzeri bir düzenleme yapılmıştır.

Buna göre, çalıştırılan kişilerin sigortalı olarak bildirilmediği hususunun;

- Denetim ve kontrolle görevli memurlarca yapılan soruşturma ve incelemelerden,

- Mahkeme kararlarından

- Kamu kurum ve kuruluşlardan alınan yazılardan

anlaşılması halinde, 2026/Ocak-Aralık dönemi için destekten yararlanılamayacağı gibi, daha önce yararlanılmış olması durumunda yararlanılan destek tutarları gecikme zammı ve gecikme cezasıyla birlikte geri alınacaktır.

2) Sigortalı olarak bildirilen kişinin fiilen çalıştırılmaması

Asgari ücret desteğinin kaybedilmesine yol açan işlemlerden biri de bazı kişilerin gerçekte işyerinde fiilen çalışmadığı halde çalışıyormuş gibi sigortalı gösterilmesidir. Bu durum uygulamada sahte sigortalılık olarak adlandırılmaktadır.

Buna göre, SGK’ya sigortalı olarak bildirilen kişilerin gerçekte fiilen işyerinde çalışmadığı hususunun;

- Denetim ve kontrolle görevli memurlarca yapılan soruşturma ve incelemelerden,

- Mahkeme kararlarından,

- Kamu kurum ve kuruluşlardan alınan yazılardan,

anlaşılması halinde, 2026/Ocak-Aralık dönemi için destekten yararlanılamayacağı gibi, daha önce yararlanılmış olması durumunda yararlanılan destek tutarları gecikme zammı ve gecikme cezasıyla birlikte geri alınacaktır.

3) Prime esas kazancın eksik bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi

İşyerinde çalışan sigortalıların sigorta primine esas kazançlarının eksik bildirildiği veya hiç bildirilmediği hususunun;

- Denetim ve kontrolle görevli memurlarca yapılan soruşturma ve incelemelerden,

- Mahkeme kararlarından

- Kamu kurum ve kuruluşlardan alınan yazılardan

anlaşılması halinde, 2026/Ocak-Aralık dönemi için destekten yararlanılamayacağı gibi, daha önce yararlanılmış olması durumunda yararlanılan destek tutarları gecikme zammı ve gecikme cezasıyla birlikte geri alınacaktır.

Ancak ilgili ayda, 2026 yılına ait aylık brüt asgari ücretin onda birini (3.303,00 TL’yi) aşmayacak tutarda eksik prime esas kazanç bildirimi yapıldığının tespiti halinde, Kurumca yapılacak ihtar üzerine on beş günlük süre içinde söz konusu eksikliği gideren işyerleri destekten yararlanmaya devam edebilecektir.

4) Muvazaalı işlemlere başvurulması

Hukuki anlamda muvazaa, tarafların gerçek iradelerini gizleyerek bir işlemi gerçekte var olmayan veya tarafların gerçek iradesini yansıtmayan şekilde düzenlemeleri anlamına gelmektedir.

Sosyal güvenlik uygulamalarında muvazaa, genellikle destekten haksız şekilde yararlanmak amacıyla yapılan sahte veya gerçeğe aykırı bildirimler şeklinde ortaya çıkmaktadır.

Asgari ücret desteğinden yararlanmak amacıyla gerçekleştirilen bazı işlemler, SGK tarafından muvazaalı işlem olarak değerlendirilmektedir.

Buna göre, asgari ücret desteğinden yararlanmak amacıyla;

- Mevcut bir işletmenin kapatılarak değişik bir ad, unvan ya da bir iş birimi olarak açılması,

- Yönetim ve kontrolü elinde bulunduracak şekilde doğrudan veya dolaylı ortaklık ilişkisi bulunan şirketler arasında istihdamın kaydırılması,

- Şahıs işletmelerinde işletme sahipliğinin değiştirilmesi,

gibi muvazaalı işlemlere başvurduğu anlaşılan işyerleri, 2026/Ocak-Aralık döneminde asgari ücret desteğinden yararlanamayacak, daha önce destekten yararlanılmış olması halinde ise karşılanan tutarlar gecikme cezası ve gecikme zammıyla birlikte geri alınacaktır.

Sonuç olarak; Asgari ücret desteği, işverenlerin istihdam maliyetlerini azaltan önemli bir teşvik olmakla birlikte, bu destekten yararlanma hakkı mutlak ve koşulsuz değildir. İşverenlerin destekten yararlanabilmeleri için prim belgelerini süresinde vermeleri, prim borçlarını yasal süresinde ödemeleri, sigortalı bildirimlerini gerçeğe uygun yapmaları ve muvazaalı işlemlerden kaçınmaları gerekmektedir.

Özellikle kayıt dışı istihdam, sahte sigortalılık, eksik prime esas kazanç bildirimi ve destekten yararlanmak amacıyla yapılan organizasyonel değişiklikler SGK tarafından denetlenmekte ve bu tür işlemler destek hakkının kaybına yol açabilmektedir. Bu nedenle, söz konusu imkândan güvenli şekilde yararlanılabilmesi için bordro, sigortalılık, prim ödeme ve işyeri organizasyonu süreçlerinin mevzuata uyumlu yürütülmesi gerekmektedir.

Buna göre, son bir yıl içinde nakdi düzenli sosyal yardımlardan en az bir defa yararlanmış olanların ikamet ettiği hanede kişi başına gelir asgari ücretin üçte birinden az olan kişileri istihdam eden işverenlere prim desteği sağlanıyor. Bu kişileri istihdam eden işverenlerin işçi için ödemeleri gereken işveren primlerinin tamamı bir yıl süreyle Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından karşılanıyor. Asgari ücretle çalıştırılan işçi için 2026 yılında işverene sağlanan destek imalat sektöründe aylık 6.193,13 TL, imalat dışı sektörlerde ise 7.184,03 TL.

15 - 55 YAŞINDAKİ KİŞİLERİ KAPSIYOR

Türkiye İş Kurumu (İŞKUR), sosyal yardım yararlanıcılarının istihdama yönlendirilme işlemlerine ilişkin genelge yayımladı. Genelgeye göre, düzenli sosyal yardımlardan son bir yılda en az bir defa yararlanmış hanedeki 15 yaşını doldurmuş ve 55 yaşından gün almamış olan, engelli yakını olarak engellilerin evde bakımına destek için yapılan sosyal yardımlardan yararlanmayan, çalışabilir durumda olan kişiler sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıfları tarafından belirlenerek bütünleşik sosyal yardım bilgi sistemi aracılığıyla İŞKUR’a “iş arayan” olarak bildirilecek ve otomatik kayıt işlemi yapılacak.

İŞKUR’a kaydedilen yararlanıcılar 20 iş günü içinde görüşmeye davet edilecek Teşvik, işleyiş ve müeyyideler hakkında bilgilendirilecekler.

İŞKUR’a kaydedilen sosyal yardım yararlanıcıları, durumlarına uygun açık işlere veya aktif işgücü piyasası programlarına yönlendirilecekler. İşgücü piyasası ihtiyaçlarına göre nitelik, beceri ve deneyim ihtiyacı yoğun olan sosyal yardım yararlanıcıları, öncelikle durumlarına uygun aktif işgücü piyasası programlarına alınacak.

İşçilerin çalışabilecekleri iş yerleri, ilçe belediyesi içinde ilçe sınırı, büyükşehir belediyesinde ise iş yeri servis aracı veya en fazla şehir içi iki farklı toplu taşıma aracıyla ulaşılabilecek il sınırı dahilinde seçilecek. Kişinin onay vermesi halinde farklı il veya ilçelerde de işe yerleştirilebilecekler.

ÜÇ İŞİ REDDEDENİN YARDIMI KESİLEBİLECEK

Sosyal yardımdan faydalananlara, kendilerine teklif edilen açık işlere veya aktif işgücü programlarına katılmaları için 10 iş günü süre verilecek. Bu sürede işe veya programa başlamamış olanlar reddetmiş sayılacak.

İş ve meslek danışmanları teklif edilen işi kabul edip etmeme, aktif işgücü piyasası programlarına katılıp katılmamama durumlarını sisteme işleyecekler.

Haklı bir sebebe dayanmaksızın teklif edilen işi kabul etmeme sayısının üçü bulması halinde bu durum Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına bildirilecek. Haklı sebep olmaksızın işe yönlendirmenin kabul edilmemesi, yönlendirmeye rağmen görüşmeye gidilmemesi, yapılan iş teklifinin kabul edilmemesi, aktif işgücü piyasası programlarına seçildiği halde başlanmaması durumları danışman tarafından sisteme işlenecek.

Söz konusu durumların ayrı ayrı ya da herhangi birinin üç kez tekrarı halinde durum sistem tarafından otomatik olarak Bakanlığa bildirilecek. Bu şekilde bildirilen kişilerin nakdi düzenli sosyal yardımları, durumun Bütünleşik Sosyal Yardım Bilgi Sistemine bildirilmesini takip eden aybaşından itibaren bir yıl süreyle kesilebilecek.

HANGİ HALLER HAKLI SEBEP SAYILACAK?

Sosyal yardımdan faydalananların teklif edilen işlere ve seçildiği aktif işgücü programına katılmaması halinde, belgelendirilmesi şartıyla haklı sebep olarak kabul edilebilecek haller şöyle:

Eş, çocuk, anne, baba veya kardeşlerinden birinin vefatı ya da resmi kurum veya kuruluşlardan alınacak doktor raporu ile kanıtlanmak kaydıyla kendisinin veya bu kişilerden birinin hastalık hali.

Yangın, deprem, sel baskını gibi doğal afetler.

Kanuni bir ödevin yerine getirilmesi.

Muvazzaf askerlik hizmetinin yerine getirilmesi.

Gözaltına alınma, hükümlülük ve tutukluluk hali.

Savaş, olağanüstü hal gibi durumlar.

Salgın hastalık nedeniyle karantina.

İş ve meslek danışmanı tarafından yapılan bildirim sonucu yardımların kesilmesine ilişkin müeyyide kararı verme yetkisi sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarında olacak. Müeyyide kararına karşı itirazlar ilgili sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakfı mütevelli heyetine yapılacak.

5718 sayılı Kanunun 27’nci maddesinde 4 Haziran 2025’te yapılan değişiklikle, işçinin fiilen çalıştığı ülkenin çalışma sırasında uygulanması zorunlu olan hükümleri özellikle korunmuştur. TBMM’de düzenlemenin gerekçesi açıklanırken fazla mesai, resmî tatil günleri ve resmî bayramların işin yapıldığı ülke hukukuna göre belirlenmesi gerektiği açıkça ifade edilmiştir.

Peki, bu durumda Türk şirketinin yurt dışındaki işyerinde çalışan Türk işçisi, Ramazan veya Kurban Bayramı’nda çalışması halinde, tatil ücretine hak kazanabilir mi?

Bir Türk işçisi Fransa’da, Almanya’da veya başka bir ülkede çalışıyorsa ve Ramazan Bayramı o ülkede resmî tatil değilse, yalnızca Türkiye’de bayram olması nedeniyle kendiliğinden “genel tatil ücreti” doğduğunu söylemek doğru olmaz. Buna karşılık işçinin çalıştığı ülkede Ramazan veya Kurban Bayramı resmî/ücretli tatil olarak kabul edilmişse, o ülkenin mevzuatındaki şartlara göre tatil veya ilave ücret hakkı doğabilir.

Ayrıca, iş sözleşmesinde, toplu iş sözleşmesinde veya işyeri uygulamasında “Türkiye’deki Ramazan ve Kurban Bayramlarında işçi ücretli izinlidir” ya da “çalışırsa ilave ücret ödenir” şeklinde bir hüküm varsa, bu durumda da işçiler tatil ücretine hak kazanabilir

Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 2023 yılında vermiş olduğu bir kararda “Sözleşmenin belirli süreli olarak yapılıp yapılamayacağı, sözleşmenin sona ermesi nedeniyle işçinin hak kazanacağı tazminatlar, fazla çalışma, yıllık izin, işverence yapılan uygulama ve ödemelerin niteliği, zamanaşımı gibi hususlar 5718 sayılı Kanun’un 27’nci maddesi uyarınca tayin edilen hukuka göre değerlendirilmelidir. Hafta tatili, dinî ve millî bayram günleri ve ücretlerini düzenleyen hükümler, doğrudan uygulanan kuraldır; ancak uygulama alanına giren … ilişkilerine uygulanır. Örneğin tamamen yurt dışında ifa edilen bir … ilişkisinde, dinî ve millî bayram günleri … hukukuna göre belirlenemez (…, s. 528; … Erdoğan, Canan Erdoğan, “…’den Yurt Dışına Götürülen İşçiler Hakkında Yargıtay Kararının Değerlendirilmesi”, … Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Dergisi, Cilt 13, 2016, Sayı 50, s.971-972)[1].

Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 2025 yılında vermiş olduğu bir kararında da, “Somut uyuşmazlıkta dosya kapsamı ile yukarıda açıklanan hususlar dikkate alınmak suretiyle değerlendirme yapıldığında; 14.01.2015-31.08.20 15… .10.2015-04.07.2016 tarihleri arasında Irak’ta çalışan davacı işçi ile işveren davalının tâbiiyeti, tarafların yerleşim yerleri, sosyal ve hukuki ilişkilerin yoğunlaştığı yer, ücretin Türkiye’de ödendiği ve işçinin tâbi olduğu sosyal güvenlik sistemi dikkate alındığında hukuk seçimi anlaşması bulunmayan söz konusu çalışma dönemlerinde daha sıkı ilişkili hukukun Türk hukuku olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre, davacının 14.01.2015-31.08.20 15… .10.2015-04.07.2016 tarihleri arasındaki birinci ve ikinci çalışma dönemleri bakımından uyuşmazlığa Türk hukuku uygulanarak dava konusu alacaklar hakkında bir karar verilmesi gerekmektedir.

Diğer taraftan, davacı ile davalı işveren arasında 01.08.2016 imza tarihli belirsiz süreli yurt dışı iş sözleşmesi düzenlendiği görülmektedir. İş sözleşmesinde, tarafların iş ilişkisindeki hak ve yükümlüklerine ilişkin çalışma süresi, fesih, fazla çalışma, hafta tatili, yıllık ücretli izin ve genel tatil ücretine ilişkin maddelerinde çalışılan ülke mevzuatının uygulanacağı belirtilmiş, yine sözleşmenin 16. maddesinde de anlaşmazlık hâlinde uygulanacak mevzuata ilişkin olarak sözleşme maddelerinde çalışılan ülke mevzuatının geçerli olduğunun belirtildiği hususlardaki ihtilafların çözümünde öncelikle çalışılan ülke mevzuatı, çalışılan ülkede konuya ilişkin hukuki düzenleme bulunmaması hâlinde Türk mevzuatının uygulanacağı düzenlenmiştir.

Yurt dışı iş sözleşmesinin açık, net ve anlaşılır bir dilde düzenlendiği, yukarıda açıklandığı gibi uyuşmazlık döneminde yürürlükte olan 5718 sayılı Kanun’un 27/1 hükmünün açıkça cevaz verdiği şekilde sözleşmede hukuk seçimi yapıldığı anlaşılmakta olup taraflar arasında imzalanan yurt dışı iş sözleşmesinin bağlayıcı ve geçerli olduğu sonucuna varılması gerekmektedir”[2].

Sonuç olarak, bir Türk şirketinin yurt dışındaki şantiyesinde mutat olarak çalışan Türk işçisi, Türkiye’deki Ramazan veya Kurban Bayramının o ülkede çalışma günü olması halinde, sırf Türk vatandaşı ve işvereni Türk şirketi olduğu için 4857 m.47 uyarınca otomatik olarak ilave bir günlük genel tatil ücretine hak kazanmaz. Bu durum tamamen yurt dışında ifa edilen iş ilişkisinde dinî ve millî bayramlar Türk hukukuna göre belirlenemez” ilkesine aykırılık oluşturur. Öncelikle fiilen çalışılan ülkenin ulusal/genel tatil mevzuatına bakılmalıdır. Ancak iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi veya yerleşmiş şirket uygulamasında Ramazan/Kurban Bayramları için ayrıca izin veya ek ücret verileceği düzenlenmişse, o zaman işçiler tatil ücretine hak kazanabilir.

www.incirogludanimanlik.com sayfasında yayımlanan blog yazıları, hakemli makale formatında olmayıp bilgi verme amaçlıdır. Kesinlikle hukuki mütalaa ya da tavsiye niteliğinde değildir.

[1] Y.9HD.31.10.2023 T.E.2023/13764, K.2023/16373 Legalbank.

[2] Y.9HD.01.12.2025 T.E.2025/4840, K.2025/9339 Legalbank.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, dezenflasyon sürecini desteklemeye yönelik adımlarını sürdürüyor. Küresel petrol fiyatlarındaki yükselişin akaryakıt maliyetlerine yansımasını sınırlamak amacıyla Eşel Mobil Sistemi'ni uygulayan Bakanlık, bu kez motorinden alınan Özel Tüketim Vergisi'ne yönelik yeni bir çalışma yürütüyor.

Maliyetleri düşürmeye yönelik adım

Bakanlık, tüketiciler başta olmak üzere nakliyeciler ve sanayicilerin maliyetlerini hafifletmek amacıyla motorin fiyatlarında indirime yönelik bir düzenleme yapacak. Enflasyonla mücadele kapsamında motorinden alınan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) tutarlarında değişikliğe gidilmesi planlanırken, düzenlemenin bu gece Resmi Gazete’de yayımlanması bekleniyor.

Ekonomim

Güncel Pakete ulaşmak için tıklayınız.

TÜİK’in 2021-2026 yılları arasındaki Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araş­tırması verileri, Türkiye’nin dijitalleşme kul­varında yakaladığı ivmenin makroekonomik dinamikleri nasıl derinlemesine şekillendir­diğini net bir şekilde ortaya koymaktadır.

Birey­lerde internet kullanım oranının 2021 yılında­ki %82,6 seviyesinden 2026 yılında %92,3’e tır­manması, dijital altyapının toplumsal ölçekte ne denli kapsayıcı ve vazgeçilmez bir hale geldiğini gösteriyor. Cinsiyetler arasındaki kullanım far­kının hızla kapanarak kadınlarda %89,9, erkek­lerde ise %94,8 seviyesine ulaşması, dijital katı­lımın tabana yayıldığını ve ekonomik hayata en­tegrasyonu güçlendirdiğini belgeliyor.

E-ticaretin dönüştürücü gücü ve tüketim kalıplarındaki yapısal kayma

Dijitalleşmenin makroekonomik alan üzerin­deki en somut ve ölçülebilir etkisi hiç şüphe­siz e-ticaret ekosisteminde gözlemlenmektedir. 2021 yılında internet üzerinden mal veya hizmet siparişi veren ya da satın alan bireylerin oranı %44,3 iken, bu oran kesintisiz bir artış trendiy­le 2026 yılı itibarıyla %60,0 eşiğini aşmıştır. Da­ha da önemlisi, son üç ay içinde aktif olarak çev­rimiçi alışveriş yapanların oranının %32,4’ten %48,3’e fırlaması, dijital pazarların geçici bir tü­ketici tercihi değil, hanehalklarının ana tüketim kanalı haline geldiğini kanıtlamaktadır.

Bu ivme, perakende sektöründe geleneksel fi­ziki mağazacılıktan dijital platformlara doğru yapısal bir sermaye ve talep kaymasını berabe­rinde getirmiştir. Giyim, gıda ve hızlı teslimat sektörlerinin başını çektiği bu büyük e-ticaret dalgası, lojistik, kargo altyapısı ve dijital ödeme sistemlerine yönelik devasa yatırımları tetik­lemiştir.

Diğer taraftan, tüketicilerin %89,3 gi­bi ezici bir çoğunluğunun teknolojik cihaz alım­larında "fiyat" faktörünü ilk sıraya koyması, makroekonomik konjonktürün ve enflasyonist baskıların dijital tüketim kararları üzerindeki doğrudan etkisini özetlemektedir. Fiyat hassa­siyetine rağmen e-ticaret hacminin büyümesi, dijital platformların sunduğu şeffaf fiyat karşı­laştırma imkanlarının ve rekabetçi avantajların hanehalkı bütçelerinde ne denli hayati bir rol oy­nadığını göstermektedir.

Kamu hizmetlerinde dijital verimlilik ve kamu maliyesine etkileri

E-devlet hizmetlerinin kullanım oranı 2021’deki %58,9 seviyesinden 2026’da %76,0’ya ulaşmıştır. Özellikle 25-34 yaş grubunda %93,0’e varan bu yüksek entegrasyon, kamusal hizmet­lerin sunumunda işlem maliyetlerini ve zaman kaybını belirgin şekilde azaltmıştır. Bürokratik süreçlerin dijitalleşmesi, bir yandan kamu büt­çesinde cari harcama tasarrufu sağlarken diğer yandan genel iş gücü verimliliğini artıran dolay­lı bir makroekonomik kaldıraç işlevi görmekte­dir. Kişisel bilgilere erişim, randevu sistemle­ri ve %15,6 seviyelerine ulaşan elektronik kim­lik kullanımı, kamunun dijital altyapısının reel ekonomiyle olan bağını güçlendirmektedir.

Beşeri sermaye kalitesi ve nesnelerin interneti (IoT) pazarının büyümesi

İnternet üzerinden eğitim ve öğrenme fa­aliyetlerinin 2024’teki %13,9’luk seviyeden 2026’da %22,9’a fırlaması, bireylerin değişen ekonomik koşullarda nitelikli iş gücü piyasası­na uyum sağlama arayışını yansıtmaktadır. Ni­telikli beşeri sermaye ihtiyacının arttığı günü­müz ekonomisinde, dijital öğrenme kanallarının yaygınlaşması uzun vadeli potansiyel büyümeyi destekleyen en kritik unsurlardan biridir.

Ayrıca, internet bağlantılı TV kullanımının %62,0’ye, akıllı ev aletleri (%18,6) ve giyilebilir teknolojilerin (%16,7) yüksek oranlara ulaşma­sı, "Nesnelerin İnterneti" pazarının Türkiye'de hızla büyüdüğünü ve hanehalkı harcama kom­pozisyonunun yüksek katma değerli ürünlere kaydığını göstermektedir.

Sonuç ve genel değerlendirme

Özetle, 2021-2026 dönemi TÜİK verileri, Türkiye’de dijitalleşmenin artık sıradan bir ile­tişim tercihi olmaktan çıkıp; tüketim kalıpları­nı, kamu maliyesini, lojistik sektörünü ve beşeri sermaye yapısını dönüştüren ana makroekono­mik dinamiklerden biri haline geldiğini ortaya koymaktadır. Dijitalleşen haneler, Türkiye eko­nomisinin krizlere karşı esnekliğini artırırken verimlilik odaklı yeni bir büyüme modelinin de temelini oluşturmaktadır.

Volkan Öngel-Dünya

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, dış ticaret işlemlerinde vergi kayıp ve kaçağının önlenmesi, kamu gelirlerinin korunması ve gümrük işlemlerinin mevzuata uygun yürütülmesi amacıyla denetim faaliyetleri sürdürülüyor.

Ticaret Araştırmaları ve Risk Değerlendirme Genel Müdürlüğü koordinasyonunda, ileri veri analitiği tekniklerinin de kullanıldığı risk analizi ve kontrol çalışmaları kapsamında 2026'nın ocak-temmuz döneminde 8,9 milyar liralık ek tahakkuk ve ceza kararı verildi.

19 bin 638 gümrük beyannamesi incelendi

Bakanlığa bağlı 18 Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü bünyesindeki Kontrol Şubeleri tarafından gerçekleştirilen İkincil Kontrol Beyanname İncelemeleri kapsamında 3 bin 223 firmanın tescil ettiği 19 bin 638 gümrük beyannamesi mercek altına alındı.

İncelemeler sonucunda toplam 7,2 milyar liralık ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendi.

145 firmaya sonradan kontrol denetimi

Ticaret Bakanlığı müfettişleri tarafından yürütülen Sonradan Kontrol Firma Denetimleri kapsamında ise 145 firma denetlendi.

Bu denetimler sonucunda 1,7 milyar liralık ek tahakkuk ve ceza kararı verildi.

Böylece İkincil Kontrol Beyanname İncelemeleri ile Sonradan Kontrol Firma Denetimleri kapsamında yılın ilk 7 ayında düzenlenen ek tahakkuk ve ceza kararlarının toplam tutarı 8,9 milyar liraya ulaştı. Bu rakam, 2025'in aynı dönemine kıyasla yüzde 29 artış gösterdi.

Bakanlık, dış ticaret işlemlerinin mevzuata uygun yürütülmesi, vergi kayıp ve kaçağının önlenmesi ve kurallara uygun faaliyet gösteren firmaların haklarının korunması amacıyla geçmiş dönem gümrük ve dış ticaret işlemlerine yönelik kontrollerin sürdürüleceğini bildirdi.

Mutluhan Yıldız-Dünya

Ama mevcut dünya şartları (tam reka­betçi), yaptığımız işi (tarımdan sanayiye, eğitimden turizme) sahiplenmemizi, ve­rimli bir ekosistemin parçası/paydaşı ve/ veya çözüm ortağı haline getirmemizi ve marjinal faydayı yakalamamızı zorunlu kı­lıyor…

***

Örneğin…

Potansiyelimiz ve kaynağımız/serma­yemiz olan “doğal/tarihi varlıklarımız” ve “beşeri varlığımızı” değerlendirip, “turizm ülkesi” olma şansımız/fırsatımız/zorunlu­luğumuz bulunuyorken…

Ki en rekabetçi olabileceğimiz ve o sa­yede açıkları kapatabileceğimiz bu “en­der” alanda, mayıs ve haziran ayı turizm gelirlerindeki gerilemeyi (Bilinen neden­lerden/yanlışlardan dolayı) nasıl kabul­lenebiliyoruz?

***

Her alanda olduğu gibi, turizmde de ta­mamlamamız/sorgulamamız gereken bir­çok eksiğimiz/yanlışımız bulunuyor…

***

Ve maalesef:

Ahlaktan eğitime, kurallara uyumdan kayıtdışına, güvenlikten turizm ekosiste­mine, keyfi fiyat uygulamalarından herşey dahil sisteme, denizlerin kirletilmesinden tarihi mekanlardaki bakımsızlığa, tanı­tımdan ulaştırmaya kadar onlarca konuda, yüzlerce eksik/yanlış bir çırpıda sıralana­biliyor…

***

Ve bu eksikler, yanlışlar:

“Dünyanın belki de en iyi turizm potan­siyelinin” atıl kalmasını, büyüyememesini, hak ettiği değere ulaşamamasını sağlıyor…

VELHASIL

Verimli bir ekosistemin parçası/paydaşı ve/veya çözüm ortağı olanlar;

Ve/veya yaptığı işin/mesleğin gelişimi için çaba harcayarak, verimli bir ekosiste­min oluşumuna katkı sunanların tamamı ayırt edilmeden desteklenmeli…

Yanısıra yönlendirilmeli, denetlenmeli, yanlış/eksikte uyarılmalı, gereken hallerde ağır yaptırımlar (ayırt edilmeden) uygulan­malı vb…

***

Örneğin…

Turizm işletme belgesine sahip özel sek­töre ait konaklama tesislerinde (1 mayıs, 31 aralık tarihleri arasında) çalışan/çalışacak işçi başına destek verilmesi kararlaştırıldı…

Ama…

Çalışan başına 3 bin 500 lira olarak verile­cek destek, şarta bağlandı…

Basit bir soru:

Borcu olanlar, emekli/yabancı çalışanla­rı ve/veya Basit Konaklama Turizm İşletme Belgesi (4 yıldızlı oteller de dahil, mevcut te­sislerin yarıdan fazlası bu belge ile hizmet veriyor) olanlar diye değil; ekosisteme kat­kı sunanlar/sunmayanlar diye yapılacak ay­rıştırma ile daha iyi sonuç alınmaz mı?

Ferit Barış Parlak-Dünya

Bu daha önce serbest fonlara aktarılan paranın artık risk derecesi 1 ve 2 olan para piyasası fonlarında değerlendirilmesi anlamına geliyor. Borsa İstanbul’da işlem gören tek tasarruf finansmanı şirketi Katılımevim’in 42 milyar liraya varan serbest fonlardaki parası da yeniden yönlendirilecek. Şirketin ilk yarıda 23 milyar liraya varan net kârının da yüzde 84’ü yatırım fonlarındaki işlemlerden elde edilen kâra dayanıyor.

Diğer faaliyet gelirinin %94,2’si fondan

Katılımevim açıkladığı finansal tablolara göre tasarruf finansmanı gelirleri ilk yarıda yüzde 85,0, çeyreklik yüzde 28,3 arttı. Tasarruf finansman alacakları 18 milyar 975 milyon liradan 37 milyar 805 milyon TL’ye çıkarak yaklaşık iki katına ulaştı. Şirket 151 milyar TL sözleşme hacmi, 106.044 sözleşme ve 102.048 aktif üyeye ulaşırken, 2026’da 12 yeni şube açtı. Toplam özkaynak bir yılda 6 milyar 566 milyon TL’den 34 milyar 358 milyon TL’ye yükseldi. Şirket’in net kârı da ilk yarıda 22 milyar 931 milyon liraya çıktı geçen yılın aynı döneminde sadece 2 milyar 820 milyon liraydı. Yüzde 700’ü aşan bir net kâr artışına imza attı. Net kârdaki bu yükseliş faaliyet kârından değil sermaye piyasası işlemlerinden elde edilen güçlü kârdan kaynaklandı.

Ahlatçı Yatırım’ın Katılımevim bilanço analizinde net kârın kalitesinin zayıf olduğu vurgulanırken 25 milyar 506 milyon liralık diğer faaliyet gelirlerinin 23 milyar 563 milyon lirasının yani yüzde 92,4’ünün sermaye piyasası işlemleri kârından oluştuğu vurgulandı. Gayrimenkul değer artışının sadece 732 milyon lira seviyesinde kaldığına işaret edilen raporda net kârın yaklaşık yüzde 84’ünün operasyon dışı kaynaklardan geldiğine işaret edildi. Ahlatçı Yatırım analistleri söz konusu kazancın büyük ölçüde gerçekleşmemiş değerleme etkisi taşıdığını belirtirken şu noktalara dikkat çekti:

“Gerçeğe uygun değer farkı kâr/zarara yansıtılan yatırım fonları 15 milyar 862 milyon liradan 41 milyar 693 milyon liraya yükseldi. Buna paralel ertelenmiş vergi yükünün 19.2 milyon liradan 7 milyar 26 milyon liraya çıkması kazancın önemli bölümünün nakde dönüşmediğine işaret ediyor. Fonların içeriğinin ve değerleme hiyerarşisinin açıklanmaması şeffaflığı sınırlıyor” denildi.

Şirketin aktif kalitesinde de bozulma sinyalleri olduğunu belirten Ahlatçı Yatırım analistleri takipteki tasarruf finansmanı alacaklarının 71.8 milyon liradan 220.3 milyon lira ile yaklaşık 3 katına çıktığını vurguladı.

Şebnem Turhan-Ekonomim

Türkiye ekonomisinde son açıklanan rakamlar aslında şir­ket yöneticilerine oldukça açık bir mesaj veriyor: Ciro büyüyor olabilir, fakat üretim aynı hız­la büyümüyor. Fiyatlar yük­seliyor, finansman pahalı ka­lıyor ve sermaye giderek daha değerli hale geliyor.

TÜİK’in 10 Ağustos’ta açıkla­dığı Haziran 2026 Sanayi Üre­tim Endeksi, takvim etkisinden arındırılmış olarak sanayi üre­timinin yıllık %1,4 gerilediğini gösterdi. İmalat sanayindeki dü­şüş %1,5 oldu. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış toplam sanayi üretimi ise bir önceki aya göre yalnızca %0,1 arttı; imalat sanayinde aylık değişim sıfır ol­du.

Daha da dikkat çekici olan ise bir gün sonra açıklanan veri.

Haziran ayında sanayi, inşa­at, ticaret ve hizmet sektörleri­nin toplam ciro endeksi yıllık %25,8 arttı. Sanayi sektöründe ciro artışı %26,7, inşaatta %29,9, ticarette %23,5, hizmetlerde %31,3 oldu. Buna karşılık toplam ciro aylık bazda %0,3, sanayi ci­rosu ise %2,7 geriledi.

İşte 2027’ye giderken şirket­lerin önündeki en önemli yanılgı burada başlıyor:

Ciro büyümesi, artık şirke­tin büyüdüğü anlamına gelmi­yor.

Ciro büyüyor ama üretim küçülüyorsa…

Temmuz itibarıyla tüketici enflasyonu yıllık %31,75, yurt içi üretici fiyatları artışı ise %27,83 seviyesinde.

Dolayısıyla %20-25 seviyesin­deki nominal ciro artışları ilk ba­kışta etkileyici görünse bile, fiyat etkisinden arındırıldığında aynı başarıyı göstermeyebilir.

Sanayi üretiminin yıllık %1,4 düşerken toplam cironun %25,8 artması bu nedenle önemli bir uyarıdır.

Türkiye artık şirketlerin “ciro yanılsaması” ile karşı karşıya olduğu bir döneme giriyor.

Bir şirket satışlarını 1 milyar TL’den 1,25 milyar TL’ye çıkara­bilir. Yönetim kurulu toplantı­sında yüzde 25 büyümeden söz edilebilir. Ancak stoklar yüzde 40, alacaklar yüzde 35, finansal borçlar yüzde 50 büyümüşse o şirket gerçekte büyümüş müdür?

Cevap nettir:

Hayır. Şirket bilançosunu büyütmüştür; değerini değil.

Paranın maliyeti şirket stratejisini değiştiriyor

TCMB, 23 Temmuz toplan­tısında politika faizini %37 se­viyesinde tuttu. Daha önemlisi, 17 Temmuz haftasında TL ticari kredi faizlerinin ortalama %48,9 seviyesinde bulunduğunu açıkla­dı.

Yüzde 49’a yaklaşan finansman maliyetinin olduğu bir ekonomi­de şirket yönetiminin birinci ön­celiğinin artık ciro değil, işletme sermayesi olması gerekir.

Basit bir örnek düşünelim.

Yıllık 1 milyar TL satış yapan ve 800 milyon TL satış maliyeti bulunan bir şirket, müşteri tah­silat süresini 15 gün kısaltırsa yaklaşık 41 milyon TL nakit ser­bestleştirebilir.

Stokta kalma süresini 20 gün azaltırsa yaklaşık 44 milyon TL, tedarikçi ödeme süresini 10 gün uzatabilirse yaklaşık 22 milyon TL daha işletme sermayesi yara­tabilir.

Toplam potansiyel:

Yaklaşık 107 milyon TL.

Bu tutarın banka kredisi yerine kullanılması halinde, bugün yak­laşık %49 seviyesindeki ticari kredi maliyeti üzerinden teorik yıllık finansman etkisi 50 mil­yon TL’nin üzerine çıkabilir.

İşte 2027 şirket yönetiminin matematiği budur.

Bazen satışları yüzde 10 ar­tırmaktan daha değerli olan şey, stokları 20 gün azaltmaktır.

Fabrikanın doluluğu da alarm veriyor

TCMB’nin Temmuz 2026 ve­risine göre imalat sanayi kapasi­te kullanım oranı mevsimsellik­ten arındırılmış olarak %73,8’e, arındırılmamış olarak %73,9’a geriledi. Bir ay önce mevsimsel­likten arındırılmış oran %74,3’tü.

Bu veri sanayi üretimindeki zayıflamayla birlikte okunmalı.

Şirketlerin önündeki sorun ar­tık yalnızca finansman maliyeti değildir.

Aynı zamanda kapasitenin ne kadar verimli kullanıldığı, hangi ürünün gerçekten para kazandır­dığı ve sermayenin hangi müşte­riye bağlandığıdır.

Bu nedenle 2027’de yönetim kuruluna yalnızca gelir tablosu­nu değil, nakit dönüşüm döngü­sünü götürmesi gerekiyor.

Alacak günü: müşteriden kaç günde para topluyoruz?

Stok günü: stok kaç gün depoda bekliyor?

Ticari borç günü: tedarikçiye kaç günde ödeme yapıyoruz?

Bu üç göstergenin bileşkesi şir­ketin bankaya ne ölçüde bağımlı olduğunu belirliyor.

Yapay zekâ meselesi teknoloji değil, nakit meselesidir

2027’de ikinci büyük ayrışma yapay zekâ ve otomasyon yatı­rımlarında yaşanacak.

Ancak doğru soru “Şirketimiz yapay zekâ kullanıyor mu?” de­ğildir.

Doğru soru şudur:

Yapay zekâ EBITDA’yı ve nakit akışını kaç TL artırıyor?

Satış tahminindeki hata ora­nını düşürmeyen, stokları azalt­mayan, satın alma fiyatlarını op­timize etmeyen, tahsilat riskini önceden göstermeyen veya ça­lışan başına verimliliği yükselt­meyen AI yatırımı finansal açı­dan teknoloji vitrini olmaktan öteye gitmez.

2027’nin kazanan şirketi ya­pay zekâyı sunumlarında en çok kullanan değil; stok devir hızı­na, brüt kârına ve nakit akışı­na dönüştüren şirket olacak.

Fiyatlama gücü yeni rekabet avantajıdır

Enflasyonun %31,75 olduğu bir ekonomide maliyet artışını müş­teriye aktarabilmek de kritik ha­le geliyor. Ancak fiyat artırmakla fiyatlama gücü aynı şey değildir.

Gerçek fiyatlama gücü; fiyat yükseltirken müşteri kaybet­memek, ürün karmasını yüksek marjlı ürünlere çevirmek ve brüt kâr marjını koruyabilmektir.

2027’de düşük marjla yüksek ciro yapan şirketlerden çok, yük­sek katma değerle kontrollü büyüyen şirketler avantajlı ola­caktır.

2027’nin formülü

Yeni dönemin şirketini beş ra­kam tanımlayacak:

Serbest nakit akışı, net borç/ FAVÖK, nakit dönüşüm süresi, brüt kâr marjı ve sermaye ge­tirisi.

Ciro artık altıncı sıraya düşe­bilir.

Çünkü önümüzdeki dönem­de şirketlerin kaderini “ne kadar sattıkları” değil, satıştan ne ka­dar para bıraktıkları belirleye­cek.

Sanayi üretiminin yıllık %1,4 gerilediği, imalat kapasite kulla­nımının %74’ün altına indiği, po­litika faizinin %37 ve ticari kredi maliyetlerinin yaklaşık %49 ol­duğu bir ekonomide yönetim an­layışının değişmemesi mümkün değil.

2027’nin kazanan şirketleri bugünden belli olmaya başladı.

Kasasında yüksek borç taşı­yanlar değil; borca ihtiyaç duy­madan nakit üretebilenler.

Depolarını büyütenler değil; stoklarını hızla çevirebilenler.

Her müşteriye satış yapanlar değil; kârlı müşteriye doğru fi­yatla satış yapanlar.

Yapay zekâya para harcayanlar değil; yapay zekâdan para ka­zananlar.

Ve belki de yeni dönemin en önemli yönetim cümlesi şu ola­cak:

Ciro egoyu, kâr muhasebeyi, nakit ise şirketi yönetir.

Son sözler: “İnsan ancak sus­tuklarını duyan biriyle bir hayat sürdürülebilir”Osho

“Dürüstlük doğru olanı yap­maktır, Kimse bizi izlemiyor olsa bile” Jim Stovall

Şevket Sayılgan-Dünya

Dinleyicilerin, insan gibi görünen bir sanatçı profiliyle karşılaşıp sonrasında bu karakterin yapay zeka tarafından üretildiğini öğrenmekten hoşlanmadıklarına işaret edilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Bu nedenle eylül ortasından itibaren bazı sanatçı profillerinde bir 'AI Persona' rozeti görmeye başlayacaksınız. Rozet, dinleyicilere bir sanatçının kimliğinin yapay zeka tarafından üretilmiş olabileceğini ve gerçek bir insanı temsil etmediğini gösterecek. Kendini AI Persona olarak beyan eden sanatçı profillerinin yanı sıra tespit ettiğimiz ilgili profillere de rozet uygulamaya başlayacağız."

Açıklamada, Spotify'ın varsayılan olarak bu profilleri, hiçbir editoryal veya algoritmik öneriye dahil etmeyeceği vurgulanarak, AI Persona'ların özellikle takip edilmediği sürece kişiselleştirilmiş önerilerde yer almayacağı aktarıldı.

Sanatçıların bugünden itibaren profillerinin bir AI Persona'yı temsil ettiğini bildirebileceği belirtilen açıklamada, yine de yalnızca sanatçı beyanına güvenilmeyeceği kaydedildi.

Açıklamada, eylül ortasında AI Persona rozetinin sanatçı profillerinde, "arama" kısmında ve çalma listelerindeki parça satırlarında görünmeye başlayacağına işaret edilerek, şu ifadelere yer verildi:

"Dinleyiciler, rozete dokunduklarında, sanatçının, potansiyel dinleyicilerle güven inşa etmek için şeffaf bir şekilde yapay zeka karakteri olduğunu paylaşıp paylaşmadığını veya Spotify'ın bu durumu inceleyip bilinçli bir karar verip vermediğini görebilecek."

AA

Binaların yıkılmasıyla ilgili fenni mesuliyet inşaat mühendisi tarafından üstlenilecek.

Bina yüksekliği 18,5 metreden az olan binaların yıkımında fenni mesuliyet aranmayacak. Ancak bina bitişik nizamdaysa, yapısal düzensizlik varsa, sağlık ve eğitim tesisleri ile kültür veya tabiat varlıklarının yakınındaysa ya da bir risk söz konusuysa 18,5 metrenin altında dahi olsa fenni mesuliyet istenebilecek.

Yıkım sırasında toz, titreşim ve gürültü sınırlarının yanı sıra çevre ve iş sağlığı güvenliği mevzuatındaki şartların da sağlanması gerekecek.

Yüksek yapıların yıkıldığı şantiyelerin çevresinin perdeleme, örtülü yol ve koruma fanı ile korunması gerekecek. İskele ve çalışma kuleleri yönetmelikte belirtilen standartlara uygun olacak. Patlayıcıyla yıkımda görev yapacak sorumlu mühendisin uzmanlığını belgelendirmesi gerekecek.

Ateşleyicinin ise (B) sınıfı yeterlik belgesine sahip olması zorunlu olacak.

Ekonomim

12 bin dolardan eksi 300 dolara

Yıldırımtürk’ün verdiği bilgiye göre geçen yıl eylülde kilogram başına 12 bin dolara çıkan iç-dış piyasa fiyat farkı, 2026 başında 5 bin dolara geriledi. İç talebin zayıflamasıyla fark önce 1.500 dolara, yaz aylarında 500-700 dolar aralığına, ardından eksi 300 dolara indi. Yıldırımtürk, fiyat düşüşlerinde yatırımcının ilgisinin azaldığını, yükselişlerin ise talebi tetiklediğini söyledi.

Standart altında 1.000 dolarlık fark

Türkiye’de altının uluslararası piyasanın altına inmesi, altını yurt dışında veya İstanbul Altın Borsası’nda değerlendirmek isteyenlerin ilgisini artırdı. Bu işlemlerde sertifikalı standart altına yönelinmesinin, standart ve standart dışı altın arasında kilogram başına 1.000 dolarlık yeni bir makas oluşturduğunu söyleyen Yıldırımtürk, çelişkili fiyatlamanın sürdürülebilir olmadığını ve likidite sıkışıklığından kaynaklandığını belirtti.

Kapalıçarşı’da 20 bin TL isteyen esnaf var

Durgunluğun kuyumcu esnafının nakit akışına da yansıdığının altını çizen Yıldırımtürk, esnafın birbirinden 20 bin TL’lik borç istediğini söyledi. Yüksek kira, işçilik ve vergi yükü nedeniyle sektörün “günü kurtarma” noktasına geldiğini belirten Yıldırımtürk, işsizlik ve işten çıkarmaların arttığını, sektörde yaklaşık yüzde 20’lik boşalma yaşandığını ifade etti.

Düğün sezonu kuyumcuyu hareketlendiremedi

Düğün sezonu bu yıl beklenen canlılığı yaratmadı. Yıldırımtürk, altın fiyatlarının hane halkı bütçesine göre yüksek kaldığını, düğünlerde alınan altın miktarının azaldığını söyledi. İTO Kuyumculuk Meslek Komitesi Meclis Üyesi Ömer Dinçel de ekonomik sıkıntı ve parasal daralmanın İstanbul piyasasını sakinleştirdiğini belirtti. Daha önce 7-8 bin TL seviyelerinden altın alanların satış için fiyatların yükselmesini beklemesi, piyasadaki arzı ve hareketliliği sınırladı. Dinçel, geçen yıla göre takı satışlarının yarıdan fazla düştüğünü, yatırım amaçlı ürünlerdeki kaybın ise daha sınırlı kaldığını bildirdi.

Negatif makas ihracatçıya kısa vadeli avantaj

Mücevher İhracatçıları Birliği Başkanı Mustafa Özcan, negatif fiyat farkının temel nedeninin iç talepteki zayıflama olduğunu, dolar bulma sıkıntısının da fiyatlamayı etkilediğini söyledi. Türkiye'de altının uluslararası piyasadan ucuz hale gelmesi, stok satışlarında ve yolcu beraberinde ihracatta kısa vadeli avantaj sağlıyor. Ancak siparişe dayalı çalışan sektörde, siparişin alınması ile ürünün gönderilmesi arasında yaklaşık 45 gün bulunuyor. Özcan, makasın öngörülemez hale gelmesi nedeniyle firmaların maliyet, satış fiyatı ve kâr marjını hesaplamakta zorlandığını, bunun ihracatçı üzerinde stres yarattığını belirtti.

Makas yeniden artıya dönebilir

İstanbul Mücevherciler Kuyumcular ve Sarraflar Derneği Başkan Yardımcısı Mehmet Ali Yıldırımtürk, negatif farkın kalıcı olmayabileceğini, satışların arzı geçici olarak artırdığını söyledi. Yeni altın girişinin sınırlı kalması ve talebin canlanması halinde makasın yeniden Türkiye aleyhine açılabileceğini belirten Yıldırımtürk, eylül-ekim döneminde kilogram başına 500, 1.000 hatta 1.500 dolarlık pozitif fark oluşabileceğini öngördü. Dubai üzerinden altın girişinin durmuş olması da arz açısından önemli bir risk olarak gösterildi.

Yener Karadeniz-Ekonomim

KONUŞMACI: ALİ ÇAKMAKÇI-KATKI SUNAN: SELAHATTİN İPEK MODERATÖR : ÖMER KÖKLÜCE

BDTURKEY.COM ve Dünya Gazetesi yazarı Yeminli Mali Müşavir Abdullah TOLU 18.05.2021 tarihinde saat 9.30 TRT HABER Ekonomi 7/24 Programına konuk olarak katılım sağlamıştır. Özellikle Pandemi dolayısıyla işletmelerin yaşadıkları sıkıntılar ve çözüm önerileri konusunda, Sayın Cumhurbaşkanı 'mızın alacağı tedbirler ile igili bilgiler vermiştir. "Matrah Arttırımı ve Yeni Borç Yapılandırması" torba şekliyle ele alınarak en kısa zamanda Meclise gelmesi bekleniyor.