Spot altın, seansın erken saatlerinde yüzde 0,8 düşmesinin ardından ons başına 4.707,75 dolarda yatay seyretti. Geçen hafta ise değerli metal, dört haftalık yükseliş serisini sonlandırarak yüzde 2,5 gerilemişti. Haziran vadeli ABD altın kontratları yüzde 0,4 düşüşle 4.720,50 dolara geriledi.

İran'dan yeni teklif

Külçe altını destekleyen unsurlardan biri de doların zayıflaması oldu. Haberlere göre İran, Pakistanlı arabulucular üzerinden ABD’ye Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve çatışmanın sona erdirilmesine yönelik yeni bir teklif iletti.

Bloomberg HT'de yer alan habere göre Capital.com kıdemli finansal piyasa analisti Kyle Rodda, “Önümüzdeki günlerde (ABD-İran) görüşmelerinde bir ilerleme olup olmayacağını izliyoruz ve bu, altın için en büyük belirleyici olacak” dedi.

Trump: İran asla nükleer silaha sahip olamayacak

ABD Başkanı Donald Trump, Pazar günü yaptığı açıklamada, İran’ın iki aydır süren savaşı sona erdirmek için müzakere etmek istemesi halinde telefon edebileceğini söyledi ve ülkenin asla nükleer silaha sahip olamayacağını vurguladı.

Trump, Cumartesi günü ABD’li iki temsilcinin İran savaşında arabulucu rolü üstlenen Pakistan’a yapmayı planladığı ziyareti iptal ederek barış umutlarını zayıflattı. Tıkanan görüşmeler, Orta Doğu’dan enerji ihracatındaki aksaklıkların sürmesine yol açarken petrol fiyatlarını da yukarı yönlü destekledi.

Yüksek petrol fiyatları, ulaşım ve üretim maliyetlerini artırarak enflasyonist baskıları güçlendirebilir ve bu durum faiz oranlarının yükselme olasılığını artırır. Altın her ne kadar enflasyona karşı bir korunma aracı olarak görülse de, yüksek faiz ortamı getiri sağlayan varlıkları daha cazip kılarak altına olan talebi sınırlayabilir.

Yatırımcıların gözü Fed'in faiz kararında

Yatırımcılar şimdi Çarşamba günü açıklanacak ABD Merkez Bankası’nın faiz kararını bekliyor.

Capital.com kıdemli finansal piyasa analisti Rodda, “Fed’in enerji krizinin enflasyonist etkileri nedeniyle yılın geri kalanında politikayı sabit tutabileceğine işaret edip etmeyeceğine bağlı olarak, bu karar altın için ya destekleyici olabilir ya da baskı unsuru oluşturabilir” değerlendirmesinde bulundu.

Diğer değerli metallerde son durum ne?

Diğer değerli metallerde ise spot gümüş yüzde 0,3 düşüşle ons başına 75,44 dolara gerilerken, platin yüzde 0,1 artışla 2.013,15 dolara yükseldi ve paladyum yüzde 0,6 düşüşle 1.487,45 dolara indi.

Ekonomim

Katıldığı bir yayında değerlendirmelerde bulunan Musk, yapay zeka ve robotlar olmadan ülkenin yüzde 1000 oranında iflas edeceğini savundu. Borç yükünün kontrolsüz bir şekilde arttığını belirten Musk, teknolojik atılımlar gerçekleşmediği takdirde bu sorunun aşılamayacağını söyledi.

ABD ulusal borcu ve teknolojik çözümler

Güncel verilere göre ABD ulusal borcu 38,56 trilyon dolar seviyesine ulaştı. Federal harcamaların kamu gelirlerini önemli ölçüde aşması, mali dengeler üzerindeki baskıyı artırıyor.

Hükümet sadece 2026 mali yılında, topladığı vergilerden yaklaşık 602 milyar dolar daha fazla harcama yaptı. Musk, bu borcun sürdürülebilirliğine dair endişelerini paylaşırken bütçe disiplininin önemine işaret etti.

Faiz ödemeleri askeri bütçeyi geride bıraktı

Mali yükün giderek ağırlaştığını vurgulayan Musk, borç faiz ödemelerinin 1 trilyon dolarlık askeri bütçeyi geçtiğini açıkladı. Bu durumun kamu maliyesi üzerinde eşi benzeri görülmemiş bir baskı oluşturduğunu ifade etti.

Sorumlu Federal Bütçe Komitesi tarafından hazırlanan raporlar da bu karamsar tabloyu destekliyor. Tahminlere göre faiz ödemeleri 2032 yılına kadar 1,5 trilyon doları, 2035 yılında ise 1,8 trilyon doları aşacak.

Doların satın alma gücünde sert düşüş

Musk, borç artışının yanı sıra doların değer kaybetmesi konusundaki riskleri daha önce de dile getirmişti. Minneapolis Federal Rezerv Bankası verileri, paranın satın alma gücündeki dramatik erimeyi ortaya koyuyor.

1970 yılındaki 100 doların satın alma gücü, 2025 yılı itibarıyla sadece 12,06 dolara kadar geriledi. Bu veriler, Amerikan ekonomisindeki uzun vadeli değer kaybını ve enflasyonist baskıyı kanıtlıyor.

Yatırımcılar, bu mali belirsizlik ortamında varlıklarını korumak amacıyla stratejilerini güncellemeye devam ediyor. Teknolojik yeniliklerin üretkenliği artırma potansiyeli, bu tür yapısal krizlerin aşılmasında en önemli çıkış kapısı olarak görülüyor.

Murat Ali Oral-Dünya

Üyeliğin İstifa Yoluyla Sona Ermesi

Dernek üyeliği, zorunlu bir statü değildir. Üyeler, herhangi bir gerekçe göstermeksizin üyelikten ayrılma hakkına sahiptir.

1. İstifanın Hukuki Niteliği

İstifa, üyenin tek taraflı irade beyanı ile gerçekleşir. Bu durumun en önemli sonucu şudur:
Dernek yönetim kurulu, istifayı kabul etme veya reddetme yetkisine sahip değildir.

2. İstifa Şekli

Uygulamada istifa genellikle:

● Yazılı dilekçe ile

● Elektronik ortamda (e-posta vb., tüzük izin veriyorsa) gerçekleştirilir.

Ancak ispat kolaylığı açısından yazılı ve kayıt altına alınabilir bir yöntem tercih edilmelidir.

3. İstifanın Hüküm Doğurduğu An

İstifa, derneğe ulaştığı anda hüküm doğurur. Yani:

● Yönetim kurulu kararı beklenmez

● Onay süreci yoktur

● “Biz henüz değerlendirmedik” gibi cümlelerin hukuki karşılığı yoktur

Üyeliğin Kendiliğinden Sona Ermesi

Bazı durumlarda üyelik, herhangi bir işleme gerek kalmaksızın sona erer:

● Üyenin vefatı

● Tüzükte belirtilen üyelik şartlarının kaybedilmesi

● Aidat borcunun belirli süre ödenmemesi (tüzükte düzenlenmişse)

Burada kritik nokta şudur: Bu tür durumlar “otomatik” görünse de dernek yönetiminin kayıtlarını güncelleme sorumluluğu ortadan kalkmaz.

Dernek Tarafından Üyelikten Çıkarma (İhraç)

İhraç, istifanın aksine dernek tarafından başlatılan bir süreçtir ve keyfi şekilde uygulanamaz.

1. Hukuki Dayanak

Üyelikten çıkarma ancak:

● Dernek tüzüğünde açıkça belirtilmiş sebepler varsa

● Bu sebepler somut olarak gerçekleşmişse, mümkündür.

2. Usul Kuralları

İhraç sürecinde temel ilkeler şunlardır:

● Üyeye savunma hakkı tanınmalıdır

● Yönetim kurulu kararı alınmalıdır

● Karar gerekçeli olmalıdır

Aksi halde alınan ihraç kararları hukuka aykırı sayılabilir ve yargı yoluyla iptal edilebilir.

3. Yargı Yolu

Üyelikten çıkarılan kişi, karara karşı genel kurul veya yargı yoluna başvurabilir.
Bu da derneklerin “ben yaptım oldu” yaklaşımının pek sürdürülebilir olmadığını gösterir.

Dernek Yönetiminin Yükümlülükleri

İster istifa ister ihraç ister kendiliğinden sona erme olsun; dernek yönetiminin yerine getirmesi gereken bazı temel sorumlulukları vardır.

1. Üye Kayıtlarının Güncellenmesi

Üyeliği sona eren kişi:

● Üye kayıt defterinden çıkarılmalı

● Tarih ve gerekçe açıkça belirtilmelidir

Bu kayıtlar, olası denetimlerde kritik önem taşır.

2. Mali Yükümlülüklerin Takibi

İstifa eden üyenin:

● Ayrılma tarihine kadar olan aidat borçları devam eder

● Sonrası için sorumluluğu yoktur

Dernekler bazen bu ayrımı “bilerek bulanıklaştırır”, ama hukuk o kadar da esnek değildir.

3. Bildirim ve Şeffaflık

Özellikle ihraç durumlarında:

● Kararın üyeye bildirilmesi gerekir

● Gerekçeler açık olmalıdır

Bu hem hukuki güvenlik hem de kurumsal etik açısından zorunludur.

Üyelik sona erdiği tarihten önceki borçların durumu

Yıllık aidat mı, kısmi aidat mı?

Cevap net: Tüzüğe bakılır.
Ama tüzük susuyorsa hukuk konuşur.

1. Tüzükte “aidat yıllıktır ve bölünmez” yazıyorsa

● Yıl içinde istifa edilse bile tam yıl aidatı istenebilir

● Çünkü üye, bu hükmü kabul ederek üye olmuştur

Ancak:

● Bu hüküm açık ve net yazılmış olmalı

● “Aidat yıllıktır” demek tek başına yetmez

● “İstifa halinde iade edilmez / bölünmez” gibi ifade gerekir

2. Tüzükte açık hüküm yoksa (en sık görülen durum)

İşte burada romantizm biter, orantılılık başlar.

3. Kısmi tahsilat esastır.

Örnek:

● Yıllık aidat: 1.200 TL

● Üye 30 Haziran’da istifa etti

● Tahsil edilebilecek aidat: 6 aylık = 600 TL

Çünkü:

● Üyelik süresi fiilen 6 ay

● Hizmetten yararlanılan süre kadar yükümlülük doğar

● Aksi durum sebepsiz zenginleşme tartışması doğurur

Yargı yaklaşımı

Mahkemeler ve hukuk öğretisi şunu söyler:

● Aidat, üyeliğin karşılığıdır

● Üyelik sona ermişse, karşılığı olmayan bedel istenemez

● Tüzükte açık hüküm yoksa:

- Kullanılan süre kadar aidat

- Yani kısmi tahsilat

Bu yaklaşım, Türk Borçlar Kanunu’nun dürüstlük kuralı ve hakkaniyet ilkesi ile de uyumludur.

Uygulamada doğru ve risksiz yol (öneri)

Dernek yönetimleri için kavga çıkarmayan formül:

1. Tüzüğü kontrol et

2. Açık hüküm yoksa:

-İstifa tarihine kadar olan dönemi esas al

3. Aidat tahakkukları:

- Aylık ya da dönemsel hesaplanabilir

4. Yönetim kurulu kararıyla:

- “İstifa eden üyelerin aidatları, üyelik süresi ile orantılı tahsil edilir” şeklinde ilke belirlenebilir

Sonuç olarak, Dernek üyeliğinin sona ermesi, basit bir idari işlem gibi görünse de hukuki sonuçları olan bir süreçtir. Özellikle istifa hakkı, bireysel özgürlüğün bir uzantısı olarak değerlendirilir ve hiçbir şekilde sınırlandırılamaz. Dernek yönetimleri açısından ise temel ilke açıktır. Kayıtları doğru tut, süreci şeffaf yürüt ve keyfi davranma. Çünkü günün sonunda dernekler, üyelerinin güveniyle ayakta kalır. O güven bir kez zedelendi mi, geriye sadece boş toplantı salonları ve okunmayan WhatsApp grupları kalır.

352 projeye 187,4 milyon lira destek

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, 2026 yılının mart ve nisan aylarını kapsayan ikinci dönemde 352 projeye toplam 187,4 milyon lira hibe sağlandığını açıkladı. Yılın ilk iki ayında ise 440 projeye 231,8 milyon lira destek verildiği hatırlatıldı.

Işıkhan, uygulanan programlarla dezavantajlı grupların istihdama katılımının artırılmasının hedeflendiğini vurguladı.

Üçüncü dönem başvuruları başladı

Hibe programının üçüncü dönemine ilişkin başvurular da başladı. Adaylar, projelerini 11 Mayıs 2026 saat 23.59’a kadar e-Devlet üzerinden iletebilecek. Eksik belgelerin tamamlanması için son tarih ise 15 Mayıs olarak açıklandı.

Kimler başvurabilir?

Destekten; kendi işini kurmak isteyen engelli bireyler ile eski hükümlüler yararlanabiliyor. Başvuru yapacak kişilerin İŞKUR’a kayıtlı olması, 18 yaşını doldurmuş olması ve aktif bir işletmeye sahip olmaması gerekiyor.

Engelli adaylar için ayrıca en az yüzde 40 oranında sağlık kurulu raporu şartı aranıyor. Başvuru sahiplerinin planladıkları iş alanına uygun eğitim, sertifika ya da gerekli izinlere sahip olması da zorunlu.

Destek tutarları ne kadar?

Program kapsamında sağlanan hibe miktarları oldukça dikkat çekici:

Engellilere kendi işini kurma desteği: 735 bin TL’ye kadar
Eski hükümlülere destek: 550 bin TL’ye kadar
Korumalı iş yeri projeleri: 905 bin TL’ye kadar

Hangi giderler karşılanıyor?

Hibe desteği; iş kurulumundan işletme sürecine kadar farklı kalemleri kapsıyor. Kuruluş işlemleri için 40 bin TL’ye kadar destek sağlanırken, işletme giderleri için bir yıl boyunca belirli oranlarda ödeme yapılıyor.

En yüksek destek kalemi ise makine ve ekipman alımlarına ayrılıyor. Tarım dışı sektörlerde bu tutar 550 bin TL’ye kadar çıkarken, tarım ve hayvancılık projelerinde 440 bin TL’ye kadar destek veriliyor.

Destek kapsamı dışında kalanlar

Programda bazı harcama kalemleri destek dışında tutuluyor. Personel maaşları, ürün alım maliyetleri, abonelik ücretleri ve işletmeyle doğrudan ilgisi olmayan giderler bu kapsamda yer almıyor.

Başvuruda dikkat edilmesi gerekenler

Başvurular yalnızca online olarak kabul ediliyor; elden ya da posta yoluyla yapılan başvurular geçersiz sayılıyor. Proje sahiplerinin işletmenin başında aktif olarak bulunması ve başka bir işte sigortalı çalışmaması gerekiyor.

Ayrıca daha önce aynı alanda destek almış olanlar ya da mevcut işletmesini büyütmek isteyenler bu hibeden yararlanamıyor.

İŞKUR’un sunduğu bu destek programı, özellikle kendi işini kurmak isteyen dezavantajlı gruplar için önemli bir fırsat olarak öne çıkıyor. (Sabah)

Sayı : 68554973-105[413-2012/16]-100 10/09/2013

Konu : Invoice Belgesinin Fatura Yerine Geçen Belge Olarak Dikkate Alınıp Alınmayacağı ile Yurtdışı Merkezin Yaptığı Yönetim ve Genel İdare Giderlerinin Belgelendirilmesi.

İlgi (a) ve (b) sayılı özelge talep formlarında; … Vergi Dairesi Müdürlüğü’nün … vergi numarasında kayıtlı dar mükellef olduğunuz, … tarih ve … sayılı … İlişkin Anlaşma kapsamında … inşası için emtiaların tedariki, hizmetlerin icrası ve projenin inşa aşaması ile bağlantılı olarak çalışmaların yürütülmesinde genel yüklenici olarak firmanızın görevlendirildiği,

– … inşası için hizmet satın aldığınız, düzenlenen sözleşmede yurtdışından satın aldığınız bu hizmetler için işin bitiminde … adlı bir belge düzenlendiği, bu belgenin, Türkiye’de düzenlenen hakediş belgesi gibi taraflarca imza altına alındığı, ödeme aşamasında invoice belgesinin düzenlendiği, invoice belgesinin … Kanunlarına göre fatura değil, ödeme talep/ispat belgesi olduğundan bahisle, yukarıda belirtilen belgelerden hangisinin fatura yerine geçen belge olarak dikkate alınacağının,

-Yurtdışı merkezinizin Türkiye Şubesi adına yaptığı yönetim ve genel idare giderlerinin hangi belgelerle tevsik ederek defterinize kaydedeceğinizin,

bildirilmesi istenilmektedir.

Bilindiği üzere, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 22 nci maddesinde;

“(1) Dar mükellef kurumların iş yeri veya daimi temsilci vasıtasıyla elde edilen kazançlarının tespitinde, aksi belirtilmediği takdirde tam mükellef kurumlar için geçerli olan hükümler uygulanır.

(2) Dar mükellefiyete tabi kurumların ticari veya zirai kazançlar dışında kalan kazanç ve iratları hakkında, Gelir Vergisi Kanunu’nun bu kazanç ve iratların tespitine ilişkin hükümleri uygulanır. Ancak, bu kazanç ve iratların Türkiye’de yapılmakta olan ticari veya zirai faaliyet kapsamında elde edilmesi halinde, kurum kazancı bu maddenin birinci fıkrasına göre tespit edilir.

(3) Dar mükellefiyette kurum kazancının tespitinde, ayrıca aşağıdaki indirimlerin yapılması kabul edilmez:

a) Bu kurumlar hesabına yaptıkları alım-satımlar için ana merkeze veya Türkiye dışındaki şubelere verilen faizler, komisyonlar ve benzerleri.

b) Türkiye’deki kurumun kazancının elde edilmesi ve idamesi ile ilgili olan ve emsallere uygunluk ilkesi uyarınca belirlenecek dağıtım anahtarlarına göre ayrılan paylar ile Türkiye’deki kurumun denetimi için yabancı ülkelerden gönderilen yetkili kişilerin seyahat giderleri hariç olmak üzere, ana merkezin veya Türkiye dışındaki şubelerin genel yönetim giderlerine veya zararlarına katılmak üzere ayrılan paylar.

…” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan hüküm ile ilgili olarak 1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nin 22.3 üncü bölümünde, “… Ana merkezin veya Türkiye dışındaki şubelerin genel yönetim giderlerine veya zararlarına katılmak üzere ayrılan paylar kurum kazancının tespitinde indirilemeyecektir.

Söz konusu genel yönetim giderlerine veya zararlarına katılmak için ayrılan paylardan, Türkiye’deki kurumun kazancının elde edilmesi ve idamesi ile ilgili olan ve emsallere uygunluk ilkesi uyarınca belirlenecek dağıtım anahtarlarına göre ayrılan paylar ile Türkiye’deki kurumun denetimi için yabancı ülkelerden gönderilen yetkili kimselerin seyahat giderlerinin indirimi kabul edilecektir. Buna göre, söz konusu giderler, Türkiye’deki kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi ile ilgili olmak zorundadır. Ayrıca, bu giderlerin Türkiye’deki kazanca isabet eden kısmının belirlenmesinde kullanılan dağıtım anahtarının emsallere uygunluk ilkesi çerçevesinde belirlenmesi gerekmektedir. Emsallere uygunluk ilkesi, Kurumlar Vergisi Kanunu’nun transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı maddesine uygun olarak belirlenecektir.” açıklaması yapılmıştır.

Buna göre, Türkiye’deki kurumun kazancının elde edilmesi ve idamesi ile ilgili olan ve emsallere uygunluk ilkesi uyarınca belirlenecek dağıtım anahtarlarına göre ayrılan paylar ile Türkiye’deki kurumun denetimi için yabancı ülkelerden gönderilen yetkili kişilerin seyahat giderleri kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınabilecek olup; … ndaki ana merkezin bunun dışında kalan harcamalarının gider olarak dikkate alınabilmesi mümkün bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 227 nci maddesinin birinci fıkrasında, “Bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça bu Kanuna göre tutulan ve üçüncü şahıslarla olan münasebet ve muamelelere ait olan kayıtların tevsiki mecburidir.” hükmü yer almaktadır. Söz konusu kayıtların ise mezkur Kanun’un 229 ve müteakip maddelerinde yer alan fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu şeklindeki belgelerden herhangi birisi ile tevsik edilmesi gerekmektedir.

Konu ile ilgili olarak yayımlanan 253 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’nin “Yurt Dışında Faaliyette Bulunan Mükelleflere Yaptırılan İş ve Hizmetler Karşılığında Alınan Bedellerle İlgili İşlemler” başlıklı bölümünde, yurt dışında mukim kişi veya kuruluşlara yaptırılan iş veya hizmetler karşılığında ödemede bulunan gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerinin, yurt dışında mukim kişi veya kuruluşlardan aldıkları muteber belgeleri gider olarak defterlerine kaydedebildikleri belirtilerek, yurt dışındaki kişi veya firmalardan belge alan mükelleflerin, bu belgeleri defter kayıtlarında gider olarak göstermeleri sırasında belgelerde yazılı bedelleri, belgelerin düzenlendiği günde Merkez Bankasınca belirlenen döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına çevirerek kayıtlarında gösterecekleri, ancak inceleme sırasında inceleme elemanınca lüzum görülmesi halinde, mükelleflerin bu belgelerini tercüme ettirmek zorunda oldukları açıklanmış bulunmaktadır.

Buna göre, yurt dışında mukim kişi veya kuruluşlara yaptırılan iş veya hizmetler nedeniyle yüklenilen tutarların işin mahiyetine göre gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınabilmesi için Vergi Usul Kanunu’nun 229 ve müteakip maddelerinde yer alan belgelerden herhangi biri ile tevsik edilmesi gerekmekte olup, aksi durumda gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınabilmesi, ancak yurt dışından alınan söz konusu belgenin hizmetin alındığı ülkede uygulanan vergi mevzuatı çerçevesinde geçerli bir belge olduğunun kabulü halinde mümkün bulunmaktadır.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

Yılın ilk çeyreğinde sanayi şirketlerinin kârları toplamda yüzde 15,5 seviyesinde gerçekleşti. Bu veri, 2021 yılındaki pandemi sonrası toparlanma hariç tutulduğunda 2017 yılından bu yana görülen en iyi yıl başlangıcı olarak kayıtlara geçti.

Sanayi şirketlerinin kârları yüksek teknoloji üretimiyle ivme kazandı

Ulusal İstatistik Bürosu yetkilisi Yu Weining, büyümenin temel kaynağının ekipman ve yüksek teknoloji imalatı olduğunu açıkladı. Bu alandaki kârlar, yılın ilk üç ayında yüzde 47,4 gibi dikkat çekici bir seviyeye ulaştı.

Optik fiber üreticilerinin kârları yıllık bazda yüzde 336,8 oranında arttı. Aynı dönemde optoelektronik ve ekran cihazı üreticileri de sırasıyla yüzde 43 ve yüzde 36,3 oranında büyüme sağladı.

Yapay zeka ve yarı iletken sektörü büyümeyi destekledi

Akıllı ürünlere olan küresel ilgi, dron ve tüketici elektroniği gibi alanlarda sanayi şirketlerinin kârları için itici güç oldu. Dron üreticilerinin kazançları yüzde 53,8 artarken, diğer akıllı cihaz üreticileri yüzde 67,3 oranında kâr sağladı.

Hammadde üreticilerinin kazançları, petrol rafinelerinin yeniden kâra geçmesiyle birlikte yılın ilk çeyreğinde yüzde 77,9 yükseldi. Havacılık ve yeni enerji teknolojileri gibi stratejik alanlar, demir dışı metal sektöründe yüzde 116,7 oranında kâr artışı getirdi.

Küresel petrol arzındaki riskler maliyetleri etkiliyor

Sektörel kârlılık, 2025 yılında üç yıl süren yıllık düşüşlerin ardından yüzde 0,6 oranında sınırlı bir artış yakalamıştı. İyileşen bu tablo, sanayi şirketlerinin kârları verilerinin güçlü ihracat rakamlarıyla desteklendiğini gösterdi.

Brent petrol fiyatları, Şubat ayı sonunda başlayan Orta Doğu gerilimiyle birlikte yaklaşık yüzde 48 oranında yükseldi. Artan enerji maliyetleri, ham madde ithal eden kimya ve plastik üreticilerinin marjlarını baskı altına almaya başladı.

Trump yönetiminin yaptırımları enerji arzını zorlaştırıyor

Trump yönetiminin yaptırım kararları, sanayi şirketlerinin kârları açısından stratejik önemdeki enerji tedarikini tehdit etti. ABD yönetimi, İran’dan petrol alan bağımsız bir Çin rafinerisine yaptırım uygulama kararı aldı.

Üretici fiyatları, petrol maliyetlerindeki artışla birlikte Mart ayında üç yıl aradan sonra ilk kez yükseliş yönlü hareket etti. Bu durum, ekonomideki uzun süreli deflasyon baskısının kırıldığına dair bir işaret olarak yorumlandı.

Mart ayı verileri üretimde teknoloji odaklı bir canlanmayı teyit ederken, küresel enerji krizinin maliyetler üzerindeki etkisi sanayinin uzun vadeli görünümünü şekillendirecek.

Murat Ali Oral-Dünya

SGK, 2025 yılında ucuz eş değer kaydı ve ilaç fiyat indirimi sonucu toplam 470 bin euro tasarruf sağladı.

SGK, alımlarda saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenilirliği, gizliliği, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlayacak Kişisel tedavi için yurt dışından alınacak ilaçlar, genel sağlık sigortasından yararlandırılan kişilere tedavilerini aksatmayacak şekilde ulaştırılacak.

Komisyon kurulacak

Yurt dışında ilaç alımı için Yurt Dışı İlaç Alım Komisyonu kurulacak. Komisyon eksiksiz toplanacak, kararlar oy çokluğuyla alınacak. Komisyon, tahmini ihtiyaç miktarı, bütçe kısıtlamaları, ilaca özel durumlar, ivedilik, geçmiş dönem sarf miktarı gibi kriterleri dikkate alarak ilaç ihtiyaç listesini, süresini ve alım yöntemini belirleyerek ihale yetkilisinin onayına sunacak.

Yurt dışından getirilecek ilaçlar listesinde bulunmayan veya alternatif ilaçları tespit etmek için SGK, piyasa araştırması yapacak. Yurt dışından ilaç temin edecekler için ilaç temin kaynağı listesi oluşturulacak.

Dinamik alım sistemi getirilecek

Yurt dışından temin edilecek ilaç alımlarında kullanılmak üzere dinamik alım sistemi kurulabilecek. Dinamik alım sistemi, tüm istekli olabileceklerin başvurusuna açık şekilde ve ön yeterlik dokümanında belirlenen yeterlik kriterlerine göre yapılacak ön yeterlik değerlendirmesine dayalı olarak kurulacak.

Ön yeterlik değerlendirmesi aşamasında fiyat teklifi sunulmayacak. Ön yeterlik başvurusu 3 kez reddedilen adaylar, aynı takvim yılı içinde aynı beşeri tıbbi ürün için yeniden başvuru yapamayacak. Dinamik alım sisteminde münferit alımlar da yapılabilecek.

Alım yapma yükümlülüğü getirmeyecek

İlaç alımında teklifler, fiyat ve varsa fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilecek. Tekliflerin münferit alım dokümanına göre değerlendirilmesi neticesinde ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen istekli ile münferit sözleşme imzalanacak. Dinamik alım sistemi kurulmuş olması SGK'ye alım yapma yükümlülüğü getirmeyecek.

Beşeri tıbbi ürünler ve bunlara ilişkin hizmet alımlarına yönelik gerçekleştirilecek ihalelerde açık ihale usulü ya da pazarlık usulü uygulanacak. Açık ihale usulünde, bütün istekliler teklif verebilirken, pazarlık usulünde, ilan yapılmaksızın SGK tarafından davet edilen istekliler teklifte bulunabilecek.

Doğrudan temin yapılabilecek

Sabah'tan Önder Yılmaz'ın aktardığına göre, Beşeri tıbbi ürünler ve bunlara ilişkin hizmetler ilan yapılmaksızın ve Komisyon tarafından gerekli görülecek hallerde teminat alınmaksızın davet edilecek istekliler ile fiyat üzerinde görüşme yapılarak doğrudan da temin edilebilecek.

Geçici teminat alınacak

İhalelerde ve dinamik alım sistemi üzerinden gerçekleştirilecek münferit alımlarda, teklif edilen bedelin yüzde 3'ünden az olmamak üzere istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınacak. Yapılan değerlendirme sonucu ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi verene bırakılacak. Alım sonuçları en geç 15 iş günü içinde Kamu İhale Kurumu'na bildirilecek.

Ekonomim

Kartalkaya faciasıyla gündeme geldi

Bolu Kartalkaya’da Şubat 2025’te yaşanan yangın faciası sonrası, konaklama tesislerinin yangın güvenliği tartışmalara yol açmış, beraberinde yeni düzenlemeler devreye girmişti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzasıyla da 10 Ocak 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" ile konaklama sektöründe yangın güvenliği standartları sıkılaştırılmıştı.

Yapılan düzenlemeyle, "Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik" kapsamında uygunluğu gösterir itfaiye raporu ibraz edemeyen konaklama tesislerine 31 Mayıs 2026'ya kadar süre tanınmış, bu tarihe kadar eksikliklerini gideremeyen işletmelerin iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek kapatılacağı hükme bağlanmıştı.

Yönetmeliğe geçici 9. madde olarak eklenen hükme göre, yapılan denetimler sonucunda itfaiye raporunu ibraz edemeyen konaklama yerleri 31 Mayıs 2026 tarihine kadar derhal faaliyetten men ediliyor. Bu kapsamda verilen süre, itfaiye raporunun tanzimi için aykırılıkların ya da noksanlıkların giderilmesini teminen yapı içinde yapılacak imalat ve tadilatlar için kullandırılıyor. Bu süre içinde faaliyetin icrasına müsaade edilmiyor. Süre sonunda, yani 31 Mayıs 2026 itibarıyla itfaiye raporunu ibraz edemeyen iş yerlerinin ise iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilerek kapatılıyor.

Denetim kadroları artırıldı ama talep çok yüksek

İtfaiye raporunun son ibraz tarihi yaklaşırken, özellikle İstanbul'da konaklama tesislerinin bir bölümü, başvurulardaki yoğunluk nedeniyle 31 Mayıs'tan önce yangın önlem denetimi için randevu almakta zorlanıyor. Gelen talebi karşılamak için İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin (İBB) denetim kadrolarını genişlettiği, iş hacmindeki yoğunluğun çok yüksek olması nedeniyle randevuların sıkıştığı öğrenildi.

Turizm sektörü temsilcileri, “İtfaiye raporu için aşırı yoğunluk sebebiyle çoğu kez 1 yıl sonrasına randevu veriliyor” iddiasını dile getirirken, bu tabloda pek çok otelin ruhsatının iptal edilme ile karşı karşıya kalacağı uyarısında bulunuyor. Konaklama tesislerinin güvenliği açısından itfaiye raporunun kritik bir belge olduğunun altını çizen sektör temsilcileri, 31 Mayıs olan son ibraz tarihinin daha fazla ‘ötelenmemesi’ gerektiğini vurguluyor.

Ancak denetim sırasını bekleyen, hazırlıklarını ve iyileştirmelerini yerine getiren, buna karşın yoğunluk nedeniyle randevu tarihi 31 Mayıs sonrasına verilen işletmeler için bir ara formül gerektiğini savunan sektör temsilcileri, "31 Mayıs'tan önce başvurusunu yapmış, ancak yoğunluk nedeniyle söz konusu tarihten önce yangın önlem denetiminden geçemeyecek tesislerin, verilen denetim tarihine kadar ruhsatlarının geçerli olmasını talep ediyoruz" önerisinde bulunuyor.

15 binden fazla yeni yatak gelecek

Avrupa’nın önemli turizm destinasyonlarından olan İstanbul, 2026 yılına önemli bir başlangıç yaparken, ocak ayında 1 milyon 359 bin yabancı ziyaretçiyi ağırladı. Halihazırda bakanlık ve işletme belgeli toplam 3 bini aşkın tesiste yaklaşık 135 bin oda ve 250 bin yatak kapasitesiyle hizmet veren şehir, devasa bir konaklama ekosistemine ev sahipliği yapıyor. Mevcut kapasiteye ek olarak yıl sonuna kadar tamamlanması beklenen 67 yeni tesis yatırımıyla sektöre 15 binden fazla yeni yatağın daha eklenmesi planlanıyor.

Merve Yiğitcan-Ekonomim

Bu yazıda, emekliliğe giden süreci ve temel hesaplama tablo­larını birlikte ele alıyoruz.

1. SGK hizmet dökümünün kontrolü

Emeklilik planlamasının ilk adımı hizmet dökümüdür.

Kontrol edilmesi gereken baş­lıca noktalar:

* İlk sigorta giriş tarihi

* Askerlik / yurtdışı borçlan­ma hakkı

* 18 yaş öncesi anne ya da ba­baya ait işyerinde çalışmalar

* Çakışan veya hatalı günler

* Statü geçişleri (SSK – Bağ- Kur – Emekli Sandığı)

Bu aşama, tüm emeklilik hesa­bının temelini oluşturur.

2. İlk işe başlama tarihinin önemi

Emeklilik şartlarını belirle­yen ana kriter ilk sigorta tarihi­dir.

* 30.09.2008 öncesi girişler­de: Son 2520 gün kuralı geçerli­dir

* 01.10.2008 sonrası girişler­de: Toplam prim günü esas alınır

3. Son 2520 gün kuralı

Bu kural yalnızca 30.09.2008 öncesi sigortalılar için geçerli­dir:

* Son 2520 gün tek statü O statüden emeklilik

* Birden fazla statü Son 1260 gün hangi statüde fazlaysa o geçerli

4. EYT kapsamı (08.09.1999 ve Öncesi)

EYT kapsamındaki sigortalı­lar için:

* Yaş şartı yoktur

* Prim günü ve sigortalılık sü­resi şartı vardır

Temel şartlar:

* İlk işe başlama tarihine göre 5000 – 5975 gün arası prim

* Sigortalılık süresi (kadın 20 yıl / erkek 25 yıl)

Ayrıca 3600 günle kadınlar 58, erkekler 60 yaşında emekli ola­bilir. Burada da dikkat edilmesi gereken bir tablo var. 3600 prim gün sayısını ve 15 yıllık sigortalı­lık süresini tamamlama tarihine göre şı şekilde bir kademe vardır.

23.05.2002’den önce kadınlar 50 yaş, erkekler 55 yaş

24.05.2002/23.05.2005 ka­dınlar 52 yaş, erkekler 56 yaş

24.05.2005/23.05.2008 kadın­lar 54 yaş, erkekler 57 yaş

24.05.2008/23.05.2011 kadın­lar 56 yaş, erkekler 58 yaş

24.05.2011 sonrası kadınlar 58 yaş,

24.05.2011/23.05.2014 erkek­ler 59 yaş

24.05.2014 sonrası erkekler 60 yaş

5. 09.09.1999 – 30.04.2008 arası sigortalılar

Bu grup için emeklilik şartla­rı iki alternatif üzerinden belir­lenir:

Emeklilik Şartları (1999 – 2008 arası girişler)

Seçenek 1:

* Sigortalılık süresi: 25 yıl

* Prim günü: 4500 gün

* Kadın: 58 yaş

* Erkek: 60 yaş

Seçenek 2:

* Prim günü: 7000 gün

* Kadın: 58 yaş

* Erkek: 60 yaş

* Bu iki seçenekten hangisi önce tamamlanırsa emeklilik o şart üzerinden gerçekleşir.

6. 01.05.2008 sonrası ka­deme sistemi

Bu dönemde sistem tamamen kademeli hale gelmiştir.

7200 Gün Üzerinden Emekli­lik Yaşı, prim gününü tamamla­ma tarihine göre:

* 2008 – 2035 Kadın 58 / Erkek 60

* 2036 – 2037 Kadın 59 / Erkek 61

* 2038 – 2039 Kadın 60 / Erkek 62

* 2040 – 2041 Kadın 61 / Erkek 63

* 2042 – 2043 Kadın 62 / Erkek 64

* 2044 – 2045 Kadın 63 / Erkek 65

* 2046 – 2047 Kadın 64 / Erkek 65

* 2048 ve sonrası Kadın 65 / Erkek 65

* Burada kritik nokta: 7200 günü hangi tarihte tamamladı­ğınızdır.

7. 1.5.2008 sonrası girişler için 2.alternatif

İlk Giriş Tarihine Göre Prim ve Yaş

* 2008 4600 gün Kadın 61 / Erkek 63

* 2009 4700 gün Kadın 61 / Erkek 63

* 2010 4800 gün Kadın 61 / Erkek 63

* 2011 4900 gün Kadın 61 / Erkek 63

* 2012 5000 gün Kadın 61 / Erkek 63

* 2013 5100 gün Kadın 61 / Erkek 63

* 2014 5200 gün Kadın 61 / Erkek 63

* 2015 5300 gün Kadın 61 / Erkek 63

* 2016 ve sonrası 5400 gün Kadın 61 / Erkek 63

8. Emeklilik başvuru süreci

Başvuru iki şekilde yapılabilir:

* e-Devlet üzerinden

* Sisteme giriş

* “4A Emeklilik Başvurusu” araması

* Bilgilerin kontrolü

* Başvurunun tamamlanması

* SGK üzerinden

* Dilekçe verilmesi(Tahsis Ta­lep Belgesi)

* Belgelerin teslim edilmesi

* Başvurunun işleme alınması

9. Emeklilikten sonra çalışma

Emeklilik sonrası çalışma mümkündür:

* Özel sektör: Emekli maaşı kesilmez

* Kamu: Emekli maaşı kesilir

* Bu durum, emeklilik sonrası gelir planlamasında önemlidir.

10. Prim günü eksik olanlar

Her eksik gün borçlanma ile tamamlanamaz.

Borçlanma yapılabilecek durumlar:

* Askerlik

* Doğum (en fazla 3 çocuk)

* Yurtdışı çalışma 3201 ve 5510 sayılı yasaya göre

* Ücretsiz izin

* Staj (belirli şartlarda) gibi 5510 SK 41.Md.

* Alternatif çözümler:

* Çalışmaya devam etmek

* İsteğe bağlı 4/B Bağ-Kur si­gorta primi ödemek

Sonuç

Emeklilik sistemi; başlangıç tarihi, prim günleri, yaş şartı ve statü geçişlerinin birlikte değer­lendirilmesini gerektiren çok katmanlı bir yapıya sahiptir.

Sık sık yapılan yasal değişik­likler ile karmaşık olan emek­lilik sisteminde, bireysel plan­lama daha da önem kazanmış­tır. Doğru yapılan bir planlama, emeklilik fırsatı yaratırken; ek­sik veya hatalı bilgi ise yıllarca gecikmeye neden olabilir. Bu ne­denle emeklilik, yalnızca bir hak değil, aynı zamanda uzun vade­li bir strateji olarak ele alınma­lıdır.

Özgür Erdursun-Dünya

Mağazaya giriyorsun, satıcı dibinde bitiyor. “Neye bakmıştın?” diyor ve sen de “sadece bakıyordum” diye satıcının manipülasyonundan kurtulmaya çalışıyorsun. O mağazaya bir daha gider misin?

1- SORUN: Satış dünyasında en sık yapılan hatalardan biri, müşteriyi “sıkboğaz etmek”tir. Satıcılar bazen “bugün almazsan yarın pahalı olacak”, “stoklar bitmek üzere”, “bu fırsat bir daha gelmez” gibi cümlelerle müşteriyi köşeye sıkıştırmaya çalışır ve aşırı bunaltır. Tam bir satıcı manipülasyonu...

2- ETKİSİ: Peki bu taktik gerçekten satış için iyi midir? Kısa vadede evet, uzun vadede büyük hayır. Kısa vadeli kazanımları, kararsız müşteriyi harekete geçirmektir. Düşük farkındalıklı alımlarda işe yarayabilir. Satış hedefini tutturmak için hızlı sonuç verir. Aylık kotası olan satıcılar için cazip görünür.

ACELE ETTİRME, BASKILAMA Kİ UZAKLAŞMAK İSTEMESİN

3- ÇÖZÜM: Peki müşteriyi nasıl satın almaya ikna edeceğiz? Baskı yerine şunları dene: Değer odaklı satış; müşterinin gerçek ihtiyacını anlayıp, ürünün ona nasıl fayda sağlayacağını anlat. Güven inşa et; acele ettirme, “İsterseniz evde bir düşünün, yarın da konuşabiliriz” demek bile müşteriyi rahatlatır.

4- YÖNTEM: Şeffaflık; “Bu gerçekten iyi bir fırsat ama sizin için uygun mu emin değilim” diyebilmek büyük fark yaratır. Karşılaştırma sun; rakip ürünlerle dürüstçe kıyasla. Müşteri kendisinin karar verdiğini hissettiğinde daha mutlu olur. Siz de marka değerini durduk yerde zedelemez, kazanırsınız.

İKİ SORU İKİ CEVAP / Sıkboğaz satıcıya dair…

Müşteri kaçırma hissi mi?

Olabilir ama müşteri baskı altında karar verdiğinde, genelde “Acaba yanlış mı yaptım?” diye düşünür. Müşteriyi kaçırmayacağım diye mağazada dibinden ayrılmıyorsan emin ol; o müşteri tez kaçacaktır.

Satış ekibi ne yapmalı?

Baskı kuran satıcılar genellikle kendileri de stres altındadır. Sürekli “kapatma” peşinde koşmak, uzun vadede motivasyonu düşürür ve kaliteli satış yeteneğini köreltir. “Patron satış baskısı kurma” derim.

NOT

DİBİMDEN UZAKLAŞ Kİ NE YİYECEĞİMİ KENDİM SEÇEYİM

Abdurrahman Yıldırım ile Sakarya’da bir restorana girdik. Tezgâhtaki yemeklere bakmaya başladığımızda elindeki defterle garson tepeme dikildi. “Acaba yemeğimi seçebilir miyim?” diye izin istedim; oralı dahi olmadı. O restorana bir daha gitmem zira ne yiyeceğimi seçme fırsatı tanımadı.

SIKBOĞAZ SATICI LÛGATI

Potansiyel hırsız muamelesi: Müşterinin dibinden ayrılmayan satıcının yarattığı suçluluk duygusu

Marka güven kaybı: Sıkboğaz satıcının bunalttığı müşteri, bir daha oraya gelmemeye çalışır

Tek seferlik müşteri: Sıkıştırarak satış yaparsan o da etrafına “beni zorladılar” diye anlatacaktır

Müşteri sadakati: Sıkboğaz edilmemiş ve kazanılmış müşteri, yenisini kazanmaktan 5-25 kat ucuzdur

Şeref OĞUZ-Ekonomim

Türkiye’de gayrimenkulden elde edilen kazançların vergilendirilmesinde, özellikle işletmelerin aktifinde uzun süre tutulan taşınmazların satışında, kazanç hesaplanırken enflasyonun etkisini azaltan çeşitli düzenlemeler hep oldu. Bugün de “yeniden değerleme” olarak bilinen ve Vergi Usul Kanunu’nun Mükerrer 298/Ç maddesi, bu yaklaşımın güncel bir devamı niteliğinde.

Ancak gayrimenkulü ticari faaliyet olarak yapanlar, yani inşa eden, alıp satan, projeden kazanç elde eden şirketler hiçbir zaman bu tür bir vergi ayrıcalığına sahip olmadı.

,Bu şirketler, elde ettikleri kazanç üzerinden diğer tüm mükellefler gibi kurumlar vergisini ödemeye devam etti.

GAYRİMENKULDE VERGİ AYRICALIĞI: GYO VE GYF NEDEN FARKLI?

Türkiye’de gayrimenkul sektöründe en dikkat çekici vergi avantajı, gayrimenkul yatırım ortaklıkları (GYO) ve gayrimenkul yatırım fonlarına (GYF) tanındı. Bu yapılar, kurulduğu günden itibaren elde ettikleri kazançlar üzerinden kurumlar vergisi ödemedi.
Başka bir ifadeyle aynı gayrimenkulden gelir elde eden iki yapıdan biri genel oranda yani şimdilerde %25 vergi öderken, GYO ve GYF tarafından elde edilen kazançlara uzun yıllar boyunca istisna uygulandı ve bu vergilerden vazgeçildi.

DAĞIT YA DA VERGİYİ ÖDE

7524 sayılı Kanun ile GYO ve GFO’ları %30 kurumlar vergisinden istisna hükmü korunmakla birlikte %10 oranında asgari kurumlar vergisi getirildi. (GYO ve GYF’ler sermaye piyasası kuruluşları olduğu için kurumlar vergisi oranı %30’dur) Ancak %30’luk istisnadan yararlanabilmek için kârın en az %50’sinin dağıtılması şartı konuldu.
Buradaki kritik nokta şu: Kâr dağıtılsa bile, bu kurumlar elde ettikleri kazanç üzerinden her durumda %10 asgari kurumlar vergisi ödemek zorunda. Eğer kâr dağıtımı yapılmazsa, bu durumda GYO ve GYF’ler için istisna tamamen devre dışı kalıyor ve genel oran olan %30 kurumlar vergisi uygulanıyor.
Yani Devlet diyor ki: “Vergi avantajı istiyorsan kârını dağıt.” Kâr dağıtıldığında, %10 asgari kurumlar vergisi dışında ayrıca %15 oranında stopaj yoluyla gelir vergisi devreye giriyor.

ASLINDA KAR DAĞITIMIYLA VERGİ ÖNE ALINIYOR

Stopaj gelir vergisi, yeni veya ek bir yük değil; zaten kâr dağıtıldığında alınması gereken vergi. Ancak vergi ertelenmiyor, öne çekiliyor. Şirket bünyesinde uzun süre vergilendirilmeden kalabilirken şimdi ise dağıtım zorunluluğu ile vergilendiriliyor.
Mekanizma şöyle işliyor: Kâr dağıtılmazsa; %30 kurumlar vergisi ödeniyor. Kâr dağıtılırsa, %10 asgari kurumlar vergisi. Bu arada %15 stopaj gelir vergisi öne alınıyor.
Özetle “Kârı içeride tutma, piyasaya çıkar” diyor. Bunun için bir de takvim getiriyor. Gayrimenkul kazancının en az %50’si kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken ayı izleyen ikinci ayın sonuna kadar yani en geç Haziran ayı içinde dağıtılması gerekiyor.
Bu şart sağlanmazsa doğrudan %30 kurumlar vergisine tabi olacak. Üstelik geciken tutarlar vergi zıyaı cezalı olarak tahsil edilecek.

SİSTEMLE AÇIK ÇELİŞKİ

Buraya kadar her şey kendi içinde tutarlı görünüyor. Ancak vergi sistemi yıllardır kar dağıtımına değil karın işletmede tutulmasına vergi avantajı sağlıyor. Gelir Vergisi Kanunun 94’ncü maddesindeki ifadeyle, “Kârın sermayeye ilavesi kâr dağıtımı sayılmaz.”
Karın sermayeye ilavesinin pratikte bir karşılığı var mıdır tartışılır; ancak teoride şirketlerin büyümesini, sermaye birikimini ve yatırım kapasitesini desteklemek gibi bir mantığı var.
Ancak GYO ve GYF’ler söz konusu olduğunda bu ilke tersine çevriliyor: Kârın içeride tutulması dezavantajlı hale getiriliyor. Kârın dağıtılması ise vergi avantajı ile teşvik ediliyor.

VERGİ TEŞVİĞİ VEYA MÜDAHALESİ DOĞRU MU?

Oysa GYO ve GYF’ler, sermaye piyasalarına entegre ve büyük ölçekli lüks ve marka projeleri finanse eden yapılar. Türkiye’de gayrimenkul piyasasının en kurumsal ve en büyük ölçekli oyuncuları. Büyük konut projelerinden ticari gayrimenkullere kadar sektörün omurgasını oluşturan yapıları bunlar finans ediyor.
Bu yapıların vergi avantajı, doğrudan geniş kitlelere yönelik konut üretiminden çok, büyük ölçekli ve yüksek segment projelerin finansmanını etkiliyor. Bu nedenle etkisi konut arzından ziyade piyasanın üst segmenti ve yatırım dinamikleri üzerinden hissediliyor.
Bu durumda şu soruyu sormak kaçınılmaz oluyor: Devletin bu yapılara vergi avantajı sağlaması ve vergi yoluyla bu yapıların kâr dağıtım politikasına müdahale etmesi doğru mu?

Yusuf İleri

Odatv.com

Bazıları harcama yapıyor, hem de nasıl!

Ama toplanan vergi harcamaya yetmediği için bazıları borçlanıyor…

O borcun vadesi gelince borçlanmayı gerçekleştirenler bu sefer ödeme yapıyor…

Para yine mi yetmedi, o bazıları yeniden vergiye yükleniyor…

Ama bazıları var ki harcamaya doymuyor ve vergi yine yetersiz kalıyor, bir de borç alınan paranın faizi var, onu da ödemek gerekiyor…

Yine bazıları öyle harcıyor, öyle harcıyor ki gelir bu harcamayı mümkün değil karşılayamıyor ve diğer bazıları yeniden borç aramaya çıkıyor vs. vs…

Görüyorsunuz değil mi, Maliye Bakanlığı’nın işi pek zor, sürekli borç ödemek durumunda. Bakanlığın işi gücü adeta bu olmuş. Bakanlıkta birileri vergi topluyor ama diğer tarafta birileri öyle bir harcama yapıyor ki ki, toplanan vergi harcamayı karşılamaktan çok uzak, mecburen borçlanılıyor.

Bu yılın ilk çeyreğine ilişkin iç borç ödemesi ve borçlanma verileri belli olduğuna göre gelin şöyle son on beş yılın ilk çeyrek verilerine bir bakalım…

Bakalım Maliye ilk çeyrekler itibarıyla neler yapmış…

Borç azalır mı?

İlk çeyreklerdeki durumu gösteren ödeme ve borçlanma verileri hemen hemen aynı düzeydeki tutarlara işaret ediyor.

Ne kadar ödeme yapılmışsa, neredeyse o kadar da yeni borçlanmaya gidilmiş. Klasik borç çevirme oranı, yani borçlanma/ödeme, örneğin bu yıl ilk çeyrekte yüzde 81 olmuş. 100 lira borç ödemek için 81 lira borç alınmış. Ama acaba bu klasik oran gerçek durumu yansıtıyor mu?

Faiz ödemesi bütçeden yapılıyor, anapara ödemesinin bütçeyle bir ilgisi yok. Dolayısıyla borçlanmaya aslında anapara ödemesini karşılamak için gidiliyor. Bir başka ifadeyle gerçek iç borç çevirme oranı borçlanma/anapara ödemesi. Şu durumda bu yılın ilk çeyreğindeki gerçek iç borç çevirme oranı yüzde 148 düzeyinde. 100 lira ödemeye karşılık 148 lira borçlanma. Gerçek tutar üzerinden söyleyelim; 918,4 milyar lira tutarındaki anapara ödemesini gerçekleştirebilmek için 1 trilyon 363,7 milyar lira tutarında yeni borçlanmaya gidilmiş.

Anapara ödemesinden daha fazla niye mi borç alınıyor? Yanıt belli, bütçenin gelir ve gideri dengede değil de ondan. Bütçe geliri gidere yetmiyor; ya vergi az toplanıyor ya harcama çok ya da ikisi birden. Bu yüzden de anapara ödemesinden daha fazla borç alınıyor.

İç borç çevirme oranına bu pencereden bakınca çok açık bir şekilde şu ortaya çıkıyor:

“Bu şekilde gidildiği sürece borcun azalması hiç mi hiç mümkün değil!”

Diyeceksiniz ki, “Zaten borç da azalmıyor ki, sürekli artış eğilimi içinde”, doğru söze ne denir!

İşte Maliye’nin işi de adeta bu olmuş!

Başlıkta özetlediğim…

“Borç al, harcama yap, borç öde; sonra tekrar borç al, harcama yap, hem de hiç kısmadan harcama yap, borç öde, sonra tekrar borç al…”

Faiz yükü azalmadan…

Bu cendereden kurtulmanın yolu belli…

• Vergi alınmayan kesimlerden vergi alınacak ve gelir artırılacak.
• Hem faiz yükü azaltılarak, hem gereksizler ayıklanarak harcama azaltılacak.
• Bütçe dengeye gelince ya da yaklaşınca tabii ki borçlanma ihtiyacı azalacak.
• Borçlanma ihtiyacı azalınca daha düşük faizle borçlanmak mümkün hale gelecek, yani faiz oranları aşağı çekilecek.

Bütün bunları yapmak kağıt üstünde ne kadar da kolay.

Ama gerçekleştirmek çok ama çok zor.

Zor, çünkü böyle temel tercih değişiklikleri ekonomik değil ki, siyasi.

Döviz bazında da çok artıyor

Geçmiş yıllara uzanan herhangi bir veri setini TL cinsinden konu ettiğimde hep karşılaştığım bir itiraz var:

“Ama bu sayılara dolar cinsinden bakmak lazım…”

İtirazın geleceğinden emin olduğum için ben peşin peşin döviz cinsinden olan tutarları da çıkardım. İşte on beş yılın ilk çeyrek verileri; iç borcun hem ödeme toplamında, hem borçlanma toplamında rekorlar kırılıyor.

Bu değerlendirmeye ne tür itirazlar geleceğini de biliyorum:

“Döviz baskı altında tutuluyor, dolar gerçek değerinde değil ki!”

Bunu söyleyenler bana her yılın ilk çeyreğinin ortalaması için doların kaç lira olması gerektiğini iletirse ona göre de hesap yaparım.

Kaldı ki burada önemli olan iç borç ödemesi ve borçlanmasının TL ile mi döviz ile mi ifade edildiği değil. Önemli olan ödeme ve borçlanma verileri arasındaki denge. Bu tutarlar ha TL cinsinden, ha dolar cinsinden ifade edilmiş, hiç önemi yok.

FİİLEN ÇALIŞILMALI

Erken emeklilik hakkından yararlanmanın temel şartı, fiilen çalışmak. Yani yıllık izin, hafta tatili, ücretsiz izin gibi günlerde yıpranmadan yararlanılamıyor. Dolayısıyla işveren tarafından her ay en fazla 26 günlük yıpranmalı bildirim yapılabiliyor. Haftada 6 gün çalışan bir sağlık çalışanı ayda 4 gün hafta tatiline hak kazandığı için bir ayda 26 günden fazla yıpranma bildirilemiyor.

TEMEL ŞART RİSK

Yıpranmadan yararlanmak için riske maruz kalmak şart. Örneğin hastanede çalışan muhasebeci yıpranmadan yararlanamazken hemşire yıpranmadan yararlanabiliyor. Muhasebeci hastayla temas etmediği, enfeksiyon riski yaşamayıp ultraviyole ışına maruz kalmadığı için hastanede çalışsa bile yıpranmadan, yani erken emeklilik hakkından sağlık çalışanı gibi yararlanamıyor.

360 GÜNE 60 GÜN İLAVE

Yıpranma kapsamındaki sağlık çalışanları her 360 gün yıpranmalı bildirim için 60 gün ilave prim günü kazanıyor. Yani her 1 yıllık yıpranmalı bildirim, sağlık çalışanı için 1 yıl 2 ay prim anlamına geliyor. Yıpranma ile sağlık çalışanı emeklilik için gerekli prim gün sayısını daha erken dolduruyor. Örneğin 10 yıl hemşirelik yapan 3.600 gün yıpranmalı bildirilen hemşire 1 yıl 8 ay daha fazla primle toplamda 11 yıl 8 ay çalışmış sayılıyor. Prim günü artışından en fazla 5 yıla kadar yararlanmak mümkün. Prim günü 1.800 günden fazla artmıyor.

10 YIL ÇALIŞMA GEREKLİLİĞİ

Sağlık çalışanlarının erken emeklilikten yararlanabilmeleri için en az 10 yıl görev yapmaları gerekiyor. 10 yıl sağlık çalışanı olarak çalışmayanlar erken emeklilikten yararlanamıyor yalnızca prim gün sayısı artışından faydalanabiliyor. Sağlık çalışanlarına yıpranma hakkı 2018 yılının Ağustos ayından itibaren tanındı. Bu tarihten önceki çalışmalar için yıpranma uygulanmıyor. Dolayısıyla sağlık çalışanları 2018 yılının Ağustos ayından sonra yıpranmalı bildirilebiliyorlar.

Mahkemeler de aynı gerekçeyle davaları reddediyor. Peki gerçekten mesele bu kadar mı?

İşte bu noktada Türk Büro-Sen’in bu haksızlığın giderilmesi amacıyla açtığı dava, sıradan bir alacak talebinin ötesine geçiyor. Sendikanın yapmış olduğu bu girişim, devletin kendi sistemine nasıl baktığını sorgulayan bir test niteliğinde. Aynı görevi yapmış, aynı sorumluluğu taşımış insanlar arasında sadece “çalışıyor” ya da “emekli” ayrımıyla kalıcı bir gelir farkı yaratmak ne kadar adil?

Eşit bir destek

Emeklilik, kamu hizmetinden kopuş değil; o hizmetin devamıdır. Yıllarca devlete emek vermiş bir kişinin, aynı düzenlemenin dışında bırakılması teknik bir eksiklikten ziyade bir tercih meselesidir. Üstelik söz konusu ödeme performansa bağlı değil. Herkese eşit verilen bir destekten bahsediyoruz. Bu durumda, aynı ekonomik koşulların baskısı altındaki emeklilerin dışarıda bırakılması hangi mantıkla açıklanabilir?

Daha geniş açıdan bakıldığında, bu tablo sosyal devlet ilkesinin de yara aldığını gösteriyor. Sabit gelirle yaşayan ve enflasyona karşı en kırılgan kesimlerden biri olan emekliler yerine, aktif çalışanların desteklenmesi tercih ediliyor. Bu tercih yalnızca ekonomik değil, statü hukuku içerisinde yer almış grupların sonradan göz ardı edildiğini ortaya koyuyor.

Elbette mahkemeler mevcut mevzuat çerçevesinde karar verir. Ancak hukuk sadece yazılı kurallardan ibaret değildir; adalet duygusuyla anlam kazanır.

Türk Büro-Sen’in açtığı dava bugün bu mücadelenin verilmesi adına önemlidir. Türk Büro-Sen Başkanı Türkeş Güney ve yönetiminin, ilk derece mahkeme kararlarının ardından konuyu Anayasa Mahkemesi gündemine taşıması da anlamlıdır. Nitekim olumlu bir karar bu konudaki mağduriyetlerin giderilmesi kadar, çalışma yaşamı ve sonrası bakımından da emek sahiplerinin sisteme olan inançlarının artması, nitelik ve verimliliğin daha da yükselmesi anlamına gelecektir.

1 İmalatçı ihracatçılar için vergi indirimi

Mevcut durumda ihracatçı­lar %25 genel orana karşı 5 pu­an indirimle %20, sanayi sicilli imalatçı ihracatçılar ise 1 puan daha indirimle %19 ödüyor. Ye­ni pakette imalatçı ihracatçılar­da oran %9’a, diğer ihracatçılarda %14’e indiriliyor.

Birinci sorun: “İmalatçı ihra­catçı” mevcut hukukta teknik bir kategori değil. Yeni kanunun bu tanımı nasıl çizeceği belirleyici olacak. Sadece sanayi sicil belge­si yetecek mi? Hem imalat hem ihracat yapan ama bu ikisini aynı üründe birleştiremeyen firmalar hangi kategoriye girecek?

İkinci sorun: Asgari kurum­lar vergisi. 2025’ten itibaren yü­rürlükte olan düzenlemeye gö­re hesaplanan kurumlar vergisi, indirim ve istisnalar düşülme­den önceki kurum kazancının %10’undan az olamıyor. %9’luk indirimli oran, bu %10’luk taban nedeniyle kâğıt üzerinde kalabi­lir. Yeni düzenleme asgari vergi tabanını da değiştirmedikçe fiili etki sınırlı olacak.

2 İstanbul Finans Merkezi istisnasının geliştirilmesi

İstanbul Finans Merkezi’ndeki transit ticaret kazançlarında %50 olan indirim oranı %100’e çıkarılı­yor; yani bu faaliyetlerden kurum­lar vergisi alınmayacak. Teşvik ilk kez İFM dışına da yayılıyor: İFM dışındaki transit ticaret kazançla­rının %95’i kurumlar vergisi mat­rahından indirilebilecek.

Transit ticaret — yurt dışın­dan alınıp yurt dışına satılan mal — Türkiye’de zaten vergisel açı­dan tartışmalı bir alan. ‘Transit ticaret kazancı’ ile olağan ihracat kazancının nasıl ayrıştırılacağı, hangi gelirlerin bu kapsamda sa­yılacağı kanunda netleştirilecek.

3 Bölgesel yönetim merkezleri teşvik edilecek

Küresel şirketlerin bölgesel yö­netim merkezlerini Türkiye’ye ta­şımalarını teşvik etmek için, İFM içinden yönetilen yurt dışı operas­yonlardan elde edilen kazançların %100’ü, İFM dışındakilerin %95’i 20 yıl boyunca kurumlar vergisi matrahından indirilebilecek. Ni­telikli çalışanlara da belli şartlarla ücret istisnası getirilecek.

Kurumlar Vergisi Kanunu’nda BYM’ler için getirilen istisna za­rarlı vergi rekabeti olarak değer­lendirildiğinden, bildiğim kada­rıyla OECD’nin talebi ile kaldı­rılmış, GVK-23/14’te düzenlenen istisna muhafaza edilmişti. Diğer bir ifade Gelir Vergisi ödenme­mekteydi. Bölgesel yönetim mer­kezlerinin önemli bir kısmı bugün Dubai’de. Yakın dönemin jeopoli­tik istikrarsızlığı bu yapıları zor­luyor ve Türkiye fırsat görüyor.

Ama ‘bölgesel yönetim merke­zi’ tanımı önemli. Hangi faaliyet­ler bu kapsamda sayılacak? Gelir Vergisi Kanunu’nun 23. madde­sindeki düzenlemede de değişik­lik yapılacak mı? Zaten İFM bün­yesinde bir katılımcı statüsü var; yeni düzenleme bunu genişleti­yor mu, yoksa ayrı bir kategori mi oluşturuyor? Nitelikli çalışan üc­ret istisnasının şartları da belir­leyici — mevcut İFM çalışan is­tisnası deneyimlere göre oldukça dar çizilmişti.

4 Hizmet ihracı indiriminin %100’e çıkarılması

Mevcut düzenlemeye göre mi­marlık, mühendislik, tasarım, ya­zılım, tıbbi raporlama, muhasebe kaydı tutma, çağrı merkezi ve ve­ri saklama gibi hizmetlerden el­de edilen kazancın %80’i kurum­lar vergisi matrahından indiri­lebiliyor; yani fiilen sadece %20 ’si vergilendiriliyor. Yeni paket­te bu oran %100’e çıkarılarak fii­li vergi sıfırlanıyor. Mevcut asga­ri kurumlar vergisi uygulamasın­da yurt dışına verilen bu nitelikli hizmet istisnası, asgari vergi mat­rahından düşülemiyor; yani %80 istisnadan yararlananlar yine de kurum kazancının %10’u kadar vergi ödemek zorunda kalıyor. İndirim %100’e çıksa bile asgari verginin kapsamı değişmezse fiili vergi sıfırlanamaz. Bu çelişkinin nasıl çözüleceği kritik.

5 Yurt dışında yaşayanlara 20 yıl vergi muafiyeti

Son üç yılda Türkiye’de vergi mükellefi olmayan kişilerin Tür­kiye’ye dönmesi halinde yurt dışı kaynaklı gelirlerinden 20 yıl bo­yunca Türkiye’de vergi alınmaya­cak; veraset ve intikal vergisi ise %1 oranında uygulanacak.

Bu uygulama İngiltere, Por­tekiz, İtalya gibi ülkelerde ‘non-dom’ rejimi adıyla biliniyor. Por­tekiz bu rejimi AB baskısıyla sonlandırdı, İngiltere geçen yıl kapattı. Türkiye’nin ikili anlaş­malar bağlamında bu rejimi nasıl konumlandıracağı, ‘yurt dışı kay­naklı gelir’ ile Türkiye’deki gelirin nasıl ayrıştırılacağı ve OECD’nin zararlı vergi rekabeti kriterleriyle ilişkisi henüz açık değil.

Cazip bir teşvik, ama uygulama detayları gerçekçi değerlendirme için zorunlu.

6 Yeni varlık barışı geliyor

Yurt dışında bulunan para, altın ve menkul kıymetlerin belirli bir süre içinde %2-3 oranında vergiy­le veya belki hiçbir ilave vergi alın­maksızın Türkiye›ye getirilmesi öngörülüyor. Beyan edilen varlık­larla sınırlı olarak vergi inceleme­si ve tarhiyat yapılmayacak.

Varlık barışı Türkiye’nin en köklü vergi politikası araçların­dan. 2008’den bu yana yedinci kez başvuruluyor. Her seferinde aynı sorular gündeme geliyor: Tahsil edilen vergi bütçeye katkısı sınır­lı kalıyor, uyumlu mükelleflerde ‘bir sonraki affa kadar bekleye­yim’ refleksi pekişiyor.

5510 sayılı Kanun'a göre limited şirket ortaklarının sigortalılığı, şirketin ticaret sicil memurluklarınca tescil edildiği tarihten itibaren başlatılır ve ticaret sicil memurluklarınca tescil edildikleri tarihten itibaren 15 gün içinde SGK'ya bildirilir.

Burada bildirim yükümlülüğü ticaret sicil memurluğuna aittir. Ancak, limited şirket ortaklarından hisse devri alan yeni ortakların sigortalılıkları, ortaklar kurulunca devrin yapılmasına karar verildiği tarihte başlar ve bu tarihin, ortaklar kurulu kararının, hisse devrine ilişkin tanzim edilen noter devir sözleşmesinin, devrin yapıldığının işlendiği pay defterinin birer sureti veya devir ticaret sicil memurluğunca tescil edilmiş ise ticaret sicil gazetesinde ilan edildiği nüshasının ibraz edilmesi kaydıyla şirket yetkililerince ortaklar kurulu karar tarihinden itibaren 15 gün içerisinde kuruma bildirilmesi gerekir. Bu açıklamalar ışığında; limited şirketinize, mevcut ortaklardan birinin hissesinin bir başkasına devredilmesi yoluyla yeni bir ortak alındığı için, bu yeni ortağın şirket yetkilileri tarafından SGK'ya bildirilmesi gerekmektedir. Burada bildirim yükümlülüğü vergi dairelerine veya ticaret sicil memurluklarında değil, şirket yetkililerindedir. Ayrıca, devir hakkında ortaklar kurulunda karar alınacağına göre, bu tarihten itibaren 15 gün içinde SGK'ya bildirim yapmanız halinde herhangi bir idari para cezası ile karşılaşmanız söz konusu olmayacaktır.

1983 doğumluyum. Sigorta girişim 17.03.2005, ayrıca 1996'da çıraklık okulundan girişim var, etkisi olur mu? Ne zaman emekli olurum?

1996 yılındaki çıraklık okulundan aldığınız girişin emekliliğinize faydası olmaz.
Yine bu süreleri borçlanma gibi bir durum şu anda söz konusu değildir. Ancak aynı sigorta sicil numarasını ömür boyu kullanabilirsiniz.
Ayrıca bayanlarda doğum borçlanması yapacaklar için aranan ve birinci şart olan doğumdan önce tescili yapılmış olmak şartının oluşmasında işe yaramaktadır.

Yani stajyerlikten dolayı girişi yapılmış olan bayanlar bu girişten sonra doğum yapmışlarsa doğum borçlanması hakları bulunmaktadır. Siz 2005 yılındaki girişinizden dolayı 60 yaş ve 7000 prim günden tam emeklilik, en az 4500 prim gün, 25 yıl ve 60 yaştan kısmi emeklilik şartlarına tabisiniz.

İşçi olarak çalışan birisinin aynı anda ikinci bir işte çalışması İş Kanunu bakımından bir engel doğurur mu? İkinci işte çalışmak yasak mı? Adıma iki yerden sigorta primi yatsa sakıncası var mı?

İş sözleşmesinde başka bir işte çalışma yasağı yoksa veya işveren işçinin başka bir işte çalışmasına izin vermiş ise işçi başka bir işte de çalışabilir.
Adınıza iki yerden prim yatmasında SGK açısından sakınca yok. Ancak işverenin ikinci işinizi yapmanıza izin vermesi gerekir. Böyle bir izni yoksa işveren bunu öğrendikten itibaren 6 iş günü içinde işçinin iş sözleşmesini tazminatsız olarak sona erdirebilir. Yasal olarak ikinci işte çalışmanın ya da iki yerden prim yatmasının sakıncası yok ama işverenin izni şarttır.

Birçok vergisel avantaj getirilmişti

Anonim şirketlerin kendi hisselerini devralma ve sonrasında devretme süreçlerini; pay türleri ve kanunda öngörülen prosedürler çerçevesinde ele alacağız.

Payların Serbestçe Devredilebilirliği İlkesi

Anonim şirketlerde paylar serbestçe devredilebilir. Bu ilke:

• Çıplak paylarda,
• Nama yazılı hisse senetlerinde,
• Hamiline yazılı hisse senetlerinde
• İlmühaberlerde

geçerlidir.

Payların devri için yasa koyucunun öngördüğü şekil şartlarının yerine getirilmesi yeterlidir. Ancak esas sözleşmeyle özellikle nama yazılı paylar bakımından bazı sınırlamalar getirilebilir.

Şirket ortağı, çıplak paylarını veya pay senetlerini üçüncü kişilere devredebileceği gibi, anonim şirket de belirli koşullar altında kendi paylarını satın alabilir.

Anonim Şirketler Kendi Hisselerini Neden Satın Alır?

Anonim şirketlerin kendi hisselerini iktisap etmeleri, yalnızca teknik bir devir işlemi değildir; çoğu zaman şirketin stratejik ve yapısal ihtiyaçlarıyla bağlantılıdır. Uygulamada şirketler, ortaklık yapısını yeniden düzenlemek, belirli payları şirket bünyesinde toplamak veya ileride üçüncü kişilere devretmek üzere payları geçici olarak iktisap etmek amacıyla bu yola başvurabilirler.

Ayrıca payların devralınması, pay sahipleri arasındaki ilişkilerin yeniden dengelenmesi ya da şirketin gelecekteki planlamaları doğrultusunda sermaye yapısının kontrol altında tutulması amacıyla da tercih edilebilmektedir. Ancak her durumda, bu işlemin TTK’da öngörülen %10 sınırı ve diğer yasal şartlar çerçevesinde gerçekleştirilmesi gerekir.

TTK’ya Göre Anonim Şirketin Kendi Paylarını Devralma Şartları

TTK’nın 379’uncu maddesine göre anonim şirket, sermayesinin %10’una kadar kendi paylarını devralabilir. Bu oran, şirketin esas veya çıkarılmış sermayesi üzerinden hesaplanır.

Anonim şirketin kendi paylarını iktisap etme süreci, belirli şartların birlikte gerçekleşmesini gerektirir:

1. Mali Koşul

Pay bedeli düşüldükten sonra kalan şirket net aktifi; en az esas veya çıkarılmış sermaye ile dağıtımı yasaklanmış yedek akçeler toplamına eşit olmalıdır.

Bu şart, sermayenin korunması ilkesinin bir yansımasıdır.

2. Genel Kurul Yetkisi

Yönetim kurulunun pay devralabilmesi için genel kurul tarafından yetkilendirilmiş olması gerekir. Bu yetki en fazla 5 yıl için geçerlidir. Yetki kararında:

• Devralınacak payların itibari değerleri,
• Ödenecek bedelin alt ve üst sınırı

açıkça belirtilmelidir.

3. Payların Ödenmiş Olması

Pay bedellerinin tamamen ödenmiş olması gerekir.

Pay Senedi Türüne Göre Devralma Süreci

Kendi paylarını devralma işlemi, payın türüne göre farklı şekilde uygulanır. Pay senedi türleri ve aralarındaki farklar hakkında bilgi alabilirsiniz.

Nama Yazılı Pay Senetleri

• Pay sahibi senedi ciro eder.
• Senet şirkete teslim edilir.
• Yönetim kurulu devri pay defterine kaydeder.

Nama yazılı paylarda pay defterine kayıt, pay sahipliğinin şirket nezdinde hüküm ifade etmesi için gereklidir.

Hamiline Yazılı Pay Senetleri

• Senet şirkete teslim edilir.
• Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK)’na Hamiline Yazılı Pay Kayıt Sistemi (HPKS) üzerinden bildirim yapılır.

HPKS kaydı hakkında bilgi edinebilirsiniz.

Çıplak Paylar

Pay senedi bastırılmamış ise çıplak pay söz konusudur. Bu durumda:

• Hisse devir sözleşmesi yapılır,
• Şirkete bildirimde bulunulur,
• Yönetim kurulu devri pay defterine işler.

Önemli bir husus olarak; anonim şirket paylarının devri için noter onayı, genel kurul kararı veya ticaret siciline tescil şart değildir.

Anonim Ortaklığın Kendi Paylarını Devretmesi

Anonim şirket, devraldığı payları isterse üçüncü kişilere devredebilir.

Ancak:

• Ortaklığın kendi paylarını devretme zorunluluğu yoktur.
• %10’luk sınır aşılmadıkça hisselerin elde tutulması mümkündür.

Devretme işlemi de pay senedinin türüne göre gerçekleştirilir. Nama yazılı, hamiline yazılı veya çıplak paylarda, yukarıda açıklanan usuller aynen uygulanır.

Sonuç

Anonim şirketler, kanunda öngörülen şartlara uygun olarak kendi paylarını iktisap edebilir ve daha sonra isterlerse bu hisseleri devredebilirler.

Bu süreçte özellikle:

• Mali yeterlilik şartının sağlanması,
• Genel kurulun usulüne uygun şekilde yetkilendirme yapması,
• Payın türüne göre öngörülen prosedürlerin eksiksiz uygulanması

büyük önem taşır.

Sayı : E-66454725-206.05.02-139219762

Konu: Güneş ve Rüzgâr Enerjisi Santrali İnşaatlarında Asgari İşçilik Uygulaması

Tarih: 20.04.2026

GENEL YAZI

1-GİRİŞ

Bilindiği üzere, 5510 sayılı Kanun‘un 85’inci maddesinin ikinci fıkrası, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği‘nin (SSİY) 110, 111 ve 112’nci maddeleri ile 2011/13 sayılı Genelge‘de yer alan usul ve esaslar çerçevesinde; kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar ile bankalar tarafından ihale mevzuatına göre yaptırılan işler ile özel nitelikteki inşaat işlerinde yeterli işçilik bildirilip bildirilmediğinin Kurumca araştırılması gerekmektedir.

Bu kapsamda, özel nitelikteki inşaat işlerine ilişkin asgari işçilik araştırmalarının, ruhsat vermeye yetkili idarelerce düzenlenen yapı ruhsatlarında yer alan toplam yapı inşaat alanı ile yapı sınıf ve grubu üzerinden ünitece sonuçlandırılması esastır.

Ancak, Güneş Enerjisi Santrali (GES) ve Rüzgâr Enerjisi Santrali (RES) inşaatlarının kendine özgü teknik yapısı nedeniyle, imar mevzuatında bu yapılar için uzun süre belirgin ve standart bir “yapı inşaat alanı” tanımının bulunmaması, ruhsatta yer alan bilgilerin Kurumumuz işlemlerine doğrudan esas alınmasına engel teşkil etmiş ve asgari işçilik hesabına esas maliyetin Sosyal Güvenlik Denetmenlerince yapılacak inceleme yoluyla tespit edilmesini zorunlu kılmıştır.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinde yapılan düzenlemeler uyarınca, söz konusu tesislerin yapı inşaat alanı hesaplamaları, tereddüde yer bırakmayacak şekilde nesnel ve standart bir yönteme bağlanmıştır. Bu kapsamda anılan Yönetmeliğin 5’inci maddesine;

– GES Yapıları Bakımından: 12.05.2023 tarihli ve 32188 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle eklenen otuz birinci fıkrada, “Güneş kaynaklı yenilenebilir enerji sistemlerinin yapı inşaat alan hesabında, fotovoltaik panelleri taşımak amacıyla yapılan çerçeve/konstrüksiyon imalatının dış ölçüleri içinde kalan alanın yatay izdüşümü dikkate alınır.”

– RES Yapıları Bakımından: 11.03.2025 tarihli ve 32838 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle eklenen otuz üçüncü fıkrada, “Rüzgâr kaynaklı yenilenebilir enerji sistemlerinin yapı inşaat alan hesabında; rüzgâr türbinlerinin tabi veya tesviye edilmiş zemin altı dâhil temel alanı ile kulenin yüzey alanı toplamı dikkate alınır.”

hükümlerine yer verilmiştir.

İmar mevzuatında yapılan söz konusu düzenlemelerle güneş ve rüzgâr kaynaklı yenilenebilir enerji sistemlerinin yapı inşaat alanının hesaplanmasına ilişkin usul ve esaslar netleşmiş; bu durum, asgari işçilik araştırmalarında yapı ruhsatında yer alan toplam yapı inşaat alanı ile yapı sınıf ve grubu bilgilerinin doğrudan esas alınmasına imkân sağlamıştır.

Bu nedenle, söz konusu özel nitelikteki inşaat işlerinde yapılacak asgari işçilik işlemlerinde, SSİY’nin 111’inci maddesinde öngörüldüğü üzere doğrudan ruhsat verilerinin esas alınması yöntemine dönülmesinin, gereksiz emek ve zaman kaybının önüne geçilerek Kurum kaynaklarının daha etkin kullanılması bakımından gerekli olduğu değerlendirilmiştir. Nitekim, Genel Müdürlüğümüze intikal eden talimat talepleri bu esaslar doğrultusunda sonuçlandırılmaktadır. Ayrıca, uygulama birliğinin sağlanması amacıyla Asgari İşçilik Daire Başkanlığınca video konferans yoluyla düzenlenen eğitimlerde, ruhsat verilerinin doğrudan esas alınmasına yönelik usul ve esaslar hakkında taşra teşkilatında görevli personele bilgilendirme yapılmıştır.

Buna rağmen, uygulamada halen;

– Asgari işçilik hesaplamalarında yapı ruhsatı verilerinin esas alınması yönteminde uygulama birliğinin sağlanamadığı,

– Yalnızca şalt sahası, trafo binası, idari bina, bekçi kulübesi ve zemin işleri gibi sınırlı alanlar dikkate alınarak işlem tesis edilmeye devam edildiği,

– Somut olayın özellikleri dikkate alınmaksızın, yersiz şekilde maliyet tespiti amacıyla denetime sevk işlemi yapıldığı,

– Asgari işçilik hesabında esas alınan yüzölçümü ile yapı ruhsatında yer alan toplam yapı inşaat alanı bilgilerinin uyumsuzluğu nedeniyle düzenlenen ilişiksizlik belgelerinin, işverenlerin yapı kullanma izin belgesi alma süreçlerinde sorunlara yol açtığı,

tespit edilmiştir.

Bu itibarla; söz konusu aksaklıklarının giderilmesi, imar mevzuatında yapı inşaat alanı tanımlarına ilişkin yapılan düzenlemelerin asgari işçilik araştırma süreçlerinde eksiksiz şekilde uygulanmasının sağlanması amacıyla, özel nitelikteki GES ve RES inşaatlarına ilişkin asgari işçilik araştırma işlemlerinde Sosyal Güvenlik İl Müdürlüklerince/Sosyal Güvenlik Merkezlerince bu Genel Yazı’da belirtilen usul ve esaslar doğrultusunda işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

2- GES VE RES İNŞAATLARINDA ASGARİ İŞÇİLİK UYGULAMA ESASLARI

Bu Genel Yazı’da yer verilen düzenlemeler, lisanslı veya lisanssız ayrımı gözetilmeksizin sadece özel nitelikteki GES ve RES inşaat işlerini kapsamakta olup kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar ile bankalar tarafından ihale mevzuatına göre yaptırılan GES ve RES inşaatları bu Genel Yazı’nın kapsamı dışındadır.

Kapsama giren özel nitelikteki GES ve RES inşaatlarına ilişkin asgari işçilik araştırmaları, yapı ruhsatının düzenlendiği tarih ile asgari işçilik hesabında aranacak veri mevcudiyeti dikkate alınarak aşağıda belirtilen koşullar çerçevesinde yürütülecektir.

2.1- Yapı Ruhsatı Verileri Esas Alınmak Suretiyle Maliyet Tespiti

GES inşaatları için 12.05.2023 tarihinden itibaren, RES inşaatları için 11.03.2025 tarihinden itibaren (ancak her hâlükârda inşaat fiilen tamamlanmadan önce) düzenlenmiş olmak kaydıyla; inşaata başlanmadan evvel veya ruhsatsız başlanmış olmakla birlikte inşaatın devamı esnasında alınan ilk yapı ruhsatları ile inşaatın devamı esnasında alınan yenileme ya da tadilat ruhsatları kapsamında yürütülerek tamamlanan inşaat işlerinde, söz konusu ruhsatlarda yer alan toplam yapı inşaat alanının, imar mevzuatındaki yeni alan tanımları ve hesaplama usullerine uygun olduğu kabul edilecektir.

Belirtilen tarih koşulunu sağlayan (ilk veya yenileme/tadilat ruhsatlı) işlere ait asgari işçilik araştırma işlemleri, maliyet tespiti amacıyla Sosyal Güvenlik Denetmenlerine sevk edilmeksizin, geçerli ruhsatta kayıtlı toplam yapı inşaat alanı ile yapı sınıf ve grubu esas alınmak suretiyle ünitece sonuçlandırılacaktır.

Örnek 1– 10.08.2023 tarihinde yapı ruhsatı düzenlenen, 20.08.2023 tarihinde yapımına başlanan ve 15.04.2024 tarihinde tamamlanan GES inşaatına ait ruhsatta, toplam yapı inşaat alanının 15.000 m² (fotovoltaik panelleri taşıyan konstrüksiyon izdüşüm alanı, trafo ve idari bina dâhil) olarak belirtildiği varsayıldığında;

Yapı ruhsatının GES inşaatları için öngörülen 12.05.2023 tarihinden sonra (10.08.2023 tarihinde) düzenlenmiş bulunması nedeniyle, asgari işçilik araştırma işlemi, 15.000 m²’lik toplam yapı inşaat alanı ile ruhsatta kayıtlı yapı sınıf ve grubu esas alınarak ünitece sonuçlandırılacaktır.

Örnek 2– 20.04.2025 tarihinde yapı ruhsatı düzenlenen, 01.05.2025 tarihinde yapımına başlanan ve 10.12.2025 tarihinde tamamlanan RES inşaatına ait ruhsatta, toplam yapı inşaat alanının 4.500 m² (4.400 m² RES türbin inşaat alanı, 100 m² şalt sahası) olarak belirtildiği varsayıldığında;

Yapı ruhsatının RES inşaatları için öngörülen 11.03.2025 tarihinden sonra (20.04.2025 tarihinde) düzenlenmiş olması nedeniyle, asgari işçilik araştırma işlemi, 4.500 m²’lik toplam yapı inşaat alanı ile ruhsatta kayıtlı yapı sınıf ve grubu esas alınarak ünitece sonuçlandırılacaktır.

Örnek 3– Yapımına 15.02.2024 tarihinde başlanan, inşaata başlandıktan üç ay sonra 15.05.2024 tarihinde yapı ruhsatı düzenlenen ve 20.08.2025 tarihinde tamamlanan GES inşaatına ait ruhsatta, toplam yapı inşaat alanının 20.000 m² (19.885 m² fotovoltaik panelleri taşıyan konstrüksiyon izdüşüm alanı, 55 m² idari bina, 45 m² trafo binası ve 15 m² bekçi kulübesi) olarak belirtildiği varsayıldığında;

Asgari işçilik hesaplamalarında tesisin teknik bütünlüğü esas olduğundan, araştırmanın yalnızca idari bina, trafo ve bekçi kulübesinden oluşan 115 m²’lik sınırlı alan üzerinden yürütülmesi yönündeki talepler kabul edilmeyecektir. Yapı ruhsatının 12.05.2023 tarihinden sonra (15.05.2024 tarihinde) düzenlenmiş olması nedeniyle, araştırma işlemi, 20.000 m²’lik toplam alan ile ruhsatta kayıtlı yapı sınıf ve grubu üzerinden ünitece sonuçlandırılacaktır.

Örnek 4– 10.01.2022 tarihinde ilk yapı ruhsatı düzenlenen ve 15.03.2022 tarihinde yapımına başlanan GES inşaatına ait ilk ruhsatta, toplam yapı inşaat alanının 400 m² olarak belirtildiği, inşaat devam ederken 25.08.2023 tarihinde alınan tadilat ruhsatı ile toplam yapı inşaat alanının 36.000 m² olarak güncellendiği ve inşaatın 30.11.2023 tarihinde tamamlandığı varsayıldığında;

Tesisin teknik verilerini imar mevzuatındaki yeni alan tanımlarına uyumlu hale getiren tadilat ruhsatının, GES inşaatları için öngörülen 12.05.2023 tarihinden sonra (25.08.2023 tarihinde) ve inşaatın fiilen tamamlandığı tarihten önce (30.11.2023) düzenlenmiş olması nedeniyle, ilk ruhsatın düzenlenme tarihine bakılmaksızın söz konusu tadilat ruhsatı dikkate alınarak işlem yapılacaktır. Bu doğrultuda asgari işçilik araştırma işlemi, maliyet tespiti amacıyla denetim birimine sevk işlemi yapılmaksızın; 36.000 m²’lik toplam yapı inşaat alanı ile tadilat ruhsatında kayıtlı yapı sınıf ve grubu esas alınmak suretiyle ünitece sonuçlandırılacaktır.

2.2- Denetim Marifetiyle Yapılacak Maliyet Tespiti

GES inşaatları için 12.05.2023, RES inşaatları için 11.03.2025 tarihlerinden önce düzenlenmiş ilk yapı ruhsatları kapsamında yürütülen ve inşaatın devamı esnasında imar mevzuatındaki yeni alan tanımlarına uygun (bu tarihler ve sonrasında düzenlenmiş) geçerli bir yenileme veya tadilat ruhsatı alınmayan inşaatlara ait dosyalar, doğrudan ünitece sonuçlandırılamayacağından, inşaat maliyetinin tespiti amacıyla Sosyal Güvenlik Denetmenlerine sevk edilecektir.

Söz konusu denetimler neticesinde düzenlenecek raporlarda, mevcut ruhsatta yer alan eksik veya sınırlı alan verilerine bağlı kalınmaksızın, asgari işçilik hesabına esas maliyet bedeli tesisin teknik bütünlüğü dikkate alınarak tespit edilecektir.

Örnek 5– 01.03.2022 tarihinde yapı ruhsatı düzenlenen ve 10.04.2022 tarihinde yapımına başlanan GES inşaatında, inşaat süresince herhangi bir tadilat ruhsatı alınmadığı ve inşaatın 15.08.2024 tarihinde tamamlandığı varsayıldığında;

Yapı ruhsatının GES inşaatları için öngörülen 12.05.2023 tarihinden önce (01.03.2022 tarihinde) düzenlenmesi ve inşaat süresince yeni alan tanımlarına uygun bir tadilat ruhsatı alınmaması nedeniyle, dosya, maliyet tespiti amacıyla Sosyal Güvenlik Denetmenlerine sevk edilecektir.

Örnek 6– 05.01.2024 tarihinde yapı ruhsatı düzenlenen, 15.01.2024 tarihinde yapımına başlanan ve 20.10.2025 tarihinde tamamlanan RES inşaatına ait ruhsatta, alan bilgisinin sadece türbin temel alanı, şalt sahası ve bekçi kulübesi olmak üzere toplam 550 m² olarak sınırlı şekilde gösterildiği varsayıldığında;

İşverenin asgari işçilik hesaplamasının sadece bu sınırlı alanlar üzerinden yapılması yönündeki talebi reddedilecek olup, yapı ruhsatının RES inşaatları için öngörülen 11.03.2025 tarihinden önce (05.01.2024 tarihinde) düzenlenmiş olması nedeniyle, dosya, maliyet tespiti amacıyla Sosyal Güvenlik Denetmenlerine sevk edilecektir.

2.3- Yapımı Tamamlandıktan Sonra Ruhsatlandırılan GES ve RES İnşaatları

Yapı ruhsatı bulunmaksızın yapımı tamamlanan, ancak daha sonra ilgili idarelerce ruhsatlandırılan GES ve RES inşaatlarında, asgari işçilik araştırmasının ünitece yapılabilmesi için;

-Yapı ruhsatının GES inşaatları için 12.05.2023, RES inşaatları için 11.03.2025 tarihleri ve sonrasında düzenlenmiş olması,

-Asgari işçilik hesabında esas alınacak yıl için ilgili yapı sınıf ve grubuna ait yapı yaklaşık birim maliyet bedelinin yayımlanmış olması,

koşullarının birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

Bu iki koşulun birlikte sağlanması halinde araştırma işlemi, ruhsatın inşaatın tamamlandığı tarihten sonra alındığı üzerinde durulmaksızın ruhsatta kayıtlı toplam yapı inşaat alanı ile yapı sınıf ve grubu esas alınmak suretiyle ünitece sonuçlandırılır. Koşullardan herhangi birinin veya her ikisinin birlikte sağlanmaması durumunda ise asgari işçilik araştırmasına esas maliyet tespiti Sosyal Güvenlik Denetmenleri marifetiyle yapılır.

Örnek 7– 15.03.2024 tarihinde yapımına başlanıp 30.04.2025 tarihinde tamamlanan GES inşaatına ilişkin yapı ruhsatının 19.02.2026 tarihinde düzenlendiği ve ruhsatta yapı sınıf ve grubunun I-D olarak belirtildiği varsayıldığında;

Yapı ruhsatı GES inşaatları için öngörülen 12.05.2023 tarihinden sonra (19.02.2026 tarihinde) düzenlenerek birinci koşul sağlanmış olsa da, esas alınacak 2024 yılı Tebliğinde I-D yapı sınıf ve grubu için yayımlanmış bir maliyet bedelinin bulunmaması (ikinci koşulun gerçekleşmemesi) nedeniyle, dosya maliyet tespiti amacıyla Sosyal Güvenlik Denetmenlerine sevk edilecektir.

Örnek 8– 10.11.2023 tarihinde yapımına başlanıp 16.12.2024 tarihinde tamamlanan RES inşaatına ilişkin yapı ruhsatının, inşaat bittikten sonra 20.05.2025 tarihinde düzenlendiği ve ruhsatta yapı sınıf ve grubunun V-E olarak belirtildiği varsayıldığında;

Yapı ruhsatı RES inşaatları için öngörülen 11.03.2025 tarihinden sonra (20.05.2025 tarihinde) düzenlenerek birinci koşul sağlanmış olsa da, esas alınacak 2023 yılı Tebliğinde V-E yapı sınıf ve grubu için yayımlanmış bir maliyet bedeli bulunmaması (ikinci koşulun gerçekleşmemesi) nedeniyle, dosya maliyet tespiti amacıyla Sosyal Güvenlik Denetmenlerine sevk edilecektir.

Örnek 9– 02.12.2022 tarihinde yapımına başlanıp 18.10.2023 tarihinde tamamlanan GES inşaatına ilişkin yapı ruhsatının 05.04.2024 tarihinde düzenlendiği ve ruhsatta yapı sınıf ve grubunun II-C olarak belirtildiği varsayıldığında;

Yapı ruhsatı GES inşaatları için öngörülen 12.05.2023 tarihinden sonra (05.04.2024 tarihinde) düzenlenerek birinci koşul, esas alınacak 2022 yılı Tebliğinde II-C yapı sınıf ve grubu için yayımlanmış bir maliyet bedelinin bulunmasıyla da ikinci koşul sağlandığından (her iki koşul da gerçekleştiğinden), araştırma işlemi, ruhsatta kayıtlı toplam yapı inşaat alanı ile yapı sınıf ve grubu esas alınarak ünitece sonuçlandırılacaktır.

Örnek 10– 01.10.2024 tarihinde yapımına başlanıp 04.02.2026 tarihinde tamamlanan bir RES inşaatına ilişkin yapı ruhsatının 18.03.2026 tarihinde düzenlendiği ve ruhsatta yapı sınıf ve grubunun V-E olarak belirtildiği varsayıldığında;

Yapı ruhsatı RES inşaatları için öngörülen 11.03.2025 tarihinden sonra (18.03.2026 tarihinde) düzenlenerek birinci koşul, esas alınacak 2025 yılı Tebliğinde V-E yapı sınıf ve grubu için yayımlanmış bir maliyet bedelinin bulunmasıyla da ikinci koşul sağlandığından (her iki koşul da gerçekleştiğinden), araştırma işlemi, ruhsatta kayıtlı toplam yapı inşaat alanı ile yapı sınıf ve grubu esas alınarak ünitece sonuçlandırılacaktır.

2.4- Araştırma ve İlişiksizlik Belgesi Düzenleme Süreçlerinde Ortak Esaslar

Asgari işçilik maliyet tespitinin doğrudan ruhsat üzerinden veya denetim incelemesi sonucunda yapıldığına bakılmaksızın, kapsama giren tüm dosyaların ünitece yürütülecek araştırma ve ilişiksizlik belgesi düzenleme süreçlerinde uygulama birliğinin tesis edilmesi amacıyla;

-Tesisin teknik bütünlüğü esas olduğundan hesaplama ve belge düzenleme süreçlerinde yalnızca sınırlı alanlar (şalt sahası, trafo binası, idari bina, bekçi kulübesi, zemin işleri gibi) dikkate alınarak maliyet bedelinin eksik hesaplanmasına sebebiyet verecek şekilde parçalı işlem tesis edilmeyecektir.

-Sözleşme bedeli ile mukayese işleminde, ruhsat verilerine dayalı maliyet tespit usulü gereği ünitece hesaplanan veya Sosyal Güvenlik Denetmenlerince düzenlenen raporla tespit edilen maliyet bedeli, 2011/13 sayılı Genelge’nin 9.20 numaralı bölümü uyarınca (varsa) sözleşme bedeli ile mukayese edilecek ve yüksek olan tutar araştırmaya esas maliyet bedeli olarak dikkate alınacaktır.

-Düzenlenecek ilişiksizlik belgelerinde yer alan yüzölçümü bilgisi, yapı ruhsatındaki toplam yapı inşaat alanı verisi ile birebir aynı olacaktır.

-İşverenlerin ilgili idareler nezdinde yürüttükleri yapı kullanma izin belgesi işlemlerinde herhangi bir tereddüt veya mağduriyet yaşanmaması adına, düzenlenecek ilişiksizlik belgelerine “sadece trafo alanı dikkate alınmıştır” veya “panel alanları hariç tutulmuştur” gibi tesisin bütünlüğünü parçalayan ve belgenin kapsamını daraltan herhangi bir sınırlayıcı ifade veya açıklama eklenmeyecektir.

3- GEÇİŞ SÜRECİNDEKİ DOSYALARIN YENİDEN DEĞERLENDİRİLMESİ

3.1- İşlem Tesis Edilmiş Ancak İdari Aşamada Kesinleşmemiş Dosyalar

Bu Genel Yazı’nın yayımı tarihi itibarıyla, fark prim borcu idari aşamada kesinleşmiş olan dosyalar hakkında yeniden değerlendirme işlemi yapılmayacaktır.

Buna karşın, denetim raporu düzenlenmiş veya ünitece asgari işçilik araştırması yapılmış olmasına rağmen, fark prim borcu henüz idari aşamada kesinleşmemiş olmakla birlikte asgari işçilik maliyetinin bu Genel Yazı’da belirtilen usul ve esaslara aykırı hesaplandığı tespit edilen dosyalarda;

–Maliyet tespiti Bölüm 2.1 ve 2.3 uyarınca ünitece gerçekleştirilecek olması durumunda, maliyet bedelinin daha önce ünitece veya denetim raporuyla belirlenmiş olduğuna bakılmaksızın; asgari işçilik miktarı, tesisin teknik bütünlüğünü yansıtacak şekilde ruhsatta kayıtlı toplam yapı inşaat alanı ile yapı sınıf ve grubu esas alınarak ünitece yeniden hesaplanacak ve bu durum bir tutanakla kayıt altına alınacaktır.

–Maliyet tespiti Bölüm 2.2 ve 2.3 uyarınca denetim marifetiyle yapılacak olması durumunda, daha önce düzenlenen denetim raporlarında maliyetin yalnızca sınırlı alanlar üzerinden hesaplandığının anlaşılması halinde, dosya, tesisin teknik bütünlüğünü yansıtacak toplam maliyet bedelinin belirlenmesi amacıyla ek rapor düzenlenmek üzere denetim birimine sevk edilecektir. Ünitece yürütülecek işlemler bu ek rapor esas alınarak sonuçlandırılacaktır.

3.2- Denetim Süreci Devam Eden Dosyalar

Bu Genel Yazı’nın yayımı tarihi itibarıyla maliyet tespiti amacıyla Sosyal Güvenlik Denetmenlerine sevk edilmiş olmakla birlikte henüz raporu düzenlenmemiş olan dosyalarda;

–Maliyet tespiti Bölüm 2.1 ve 2.3 uyarınca ünitece gerçekleştirilecek olması durumunda, maliyet tespitine yönelik denetim gerekçesi ortadan kalktığından, dosya bu yönüyle üniteye iade edilecek ve maliyet hesabı doğrudan ünitece yapılarak sonuçlandırılacaktır. Ancak, denetim sürecinde kayıt ve belge ibraz yükümlülüğüne uyulmaması veya Kanun’a aykırı başkaca hususların tespiti halinde, bu durum ilgili denetmen tarafından ayrıca raporlanarak üniteye bildirilecektir.

–Maliyet tespiti Bölüm 2.2 ve 2.3 uyarınca denetim marifetiyle yapılacak olması durumunda, denetim sürecine devam edilecek olup, maliyet tespiti yalnızca sınırlı alanlar üzerinden değil, tesisin teknik bütünlüğünü yansıtan toplam maliyet bedeli üzerinden tamamlanacaktır.

Bilgilerini ve gereğini rica ederim.

Mürsel BAKİ

Sigorta Primleri Genel Müdürü

KONUŞMACI: ALİ ÇAKMAKÇI-KATKI SUNAN: SELAHATTİN İPEK MODERATÖR : ÖMER KÖKLÜCE

BDTURKEY.COM ve Dünya Gazetesi yazarı Yeminli Mali Müşavir Abdullah TOLU 18.05.2021 tarihinde saat 9.30 TRT HABER Ekonomi 7/24 Programına konuk olarak katılım sağlamıştır. Özellikle Pandemi dolayısıyla işletmelerin yaşadıkları sıkıntılar ve çözüm önerileri konusunda, Sayın Cumhurbaşkanı 'mızın alacağı tedbirler ile igili bilgiler vermiştir. "Matrah Arttırımı ve Yeni Borç Yapılandırması" torba şekliyle ele alınarak en kısa zamanda Meclise gelmesi bekleniyor.

Yılmaz Sezer ÜSTAT, bizzat BAĞIMSIZ DENETİMDE YERLİ VE MİLLİ HUSUSUNDA ADIMIZLA (SELAHATTİN İPEK) AÇIKLAMADA BULUNMUŞTUR. TEŞEKKÜR EDİYORUM. TRT 1 Radyoda Bağımsız Denetimde Yerli ve Milli konusundaki görüşlerini açıklamıştır.