Faturada dikkat çeken fark

İzmir’de yaşayan tüketici, 1 milyon 948 bin liraya satın aldığı araç sonrası faturada 11 bin 148 liralık ek ücret fark etti. Bu tutarın 5 bin 56 lirasının motorlu taşıtlar vergisi, 2 bin 757 lirasının trafik tescil işlemleri ve 3 bin 335 lirasının “hizmet bedeli” olduğu belirtildi. Tüketici, özellikle bu son kalemin iadesini talep etti.

Mahkeme: Keyfi uygulama olabilir

Talebin reddedilmesi üzerine başlatılan hukuki süreçte mahkeme, hizmet bedeline ilişkin masrafların somut şekilde ortaya konulamadığını vurguladı. Kararda, bu tür ücretlerin sözleşmelerde açık şekilde belirtilmemesinin keyfi uygulamalara zemin hazırlayabileceği ifade edildi.

Uzmanlardan uyarı: Faturayı inceleyin

Davayı takip eden avukat Zeynep Satılmış, tüketicilerin araç alırken yalnızca satış fiyatına odaklanmaması gerektiğini belirtti. Ek ücretlerin detaylı şekilde sorgulanması gerektiğini vurgulayan Satılmış, haksız bedellerin geri alınabileceğini söyledi.

Tüketicilere önemli hatırlatma

Tüketici Konfederasyonu Genel Başkanı Aydın Ağaoğlu ise nihai fiyatın tüm vergiler dahil açıkça belirtilmesi gerektiğini hatırlattı. Önceden bildirilmeyen ücretlerin hukuka aykırı olabileceğini belirten Ağaoğlu, tüketicilere sözleşmeleri dikkatle incelemeleri ve gerektiğinde hakem heyetlerine başvurmaları çağrısında bulundu.

Dünya

Dünyadaki transit ticaretten elde edilen kazançlar büyük tutarlara ulaşırken Türkiye de trilyon dolarlarla ifade edilen bu pazardaki payını artırmak istiyor. Vergisel teşviklerin de bu amaç doğrultusunda pozitif katkı sunacağı değerlendiriliyor.

Kurumlar vergisinde indirim

Türkiye, doğrudan yatırımları ülkeye çekmek için özellikle imalatçı-ihracatçılara yönelik kurumlar vergisi oranının inmesi için çalışma yapacak. Bu çalışma kapsamında vergi oranının tek haneli rakamlara düşürülmesi de gündeme gelebilecek.

Türkiye'de mukim yabancıların veraset ve intikal vergisinden istisna tutulması da paket kapsamında gündeme gelecek.

Ayrıca, yabancı gerçek kişilerin Türkiye'ye gelmesini teşvik eden ve bazı ülkelerde de uygulanan özel bir vergileme rejiminin getirilmesi de gündeme alındı. Böylece, yüksek gelir grubundaki yatırımcıların ülkeye yönelmesi hedefleniyor.

Bu kapsamda yurt dışından sermaye getirilmesinin teşvikine ilişkin uygulanan bazı düzenlemelerin de gözden geçirilerek Türkiye'nin cazibesinin artırılması hedefleniyor.

Nitelikli yabancılara avantaj

Türkiye'yi tercih edecek nitelikli yatırımcılara sağlanacak avantajlara yönelik çalışmalar geniş kapsamlı olarak yürütülüyor.

İlgili bakanlıkların da bu yatırımcıların Türkiye'ye gelmesini kolaylaştırmak amacıyla oturma izni, çalışma izni ve dijital vize konularında çalışmalar yürütmesi bekleniyor. Bununla yatırımcıların Türkiye'ye gelişini hızlandırmak ve kalıcılığını artırmak amaçlanıyor.

Türkiye'nin, bu hamlelerde küresel yatırım yarışında önemli sıçrama yapması hedefleniyor.

Söz konusu pakete bu hafta içinde son şeklinin verilmesi bekleniyor.

AA

TEŞVİK VAR, PERFORMANS YOK MU?

Bireysel Emeklilik Sistemi (BES), yıllardır güçlü teşviklerle büyütülen bir yapı. Devlet katkısı, vergi avantajları, hukuki koruma ve geniş fon seçenekleriyle sistem cazip hale getiriliyor. Ancak asıl soru şu:

Bu sistem gerçekten yatırımcıya kazandırıyor mu, yoksa iyi pazarlanmış bir tasarruf modeli mi?

Bugün gelinen noktada sorun teşviklerde değil. Sorun, bu sistemin nasıl yönetildiğinde yatıyor.

DEVLET KATKISI DIŞINDA GETİRİ DURUMU NEDİR?

BES’te yatırılan tutarlara devlet katkı da bulunuyor. Sürekli değişen 2025 sonuna kadar %30 olan devlet katkısı şimdilerde %20’si oranında gerçekleşiyor. Devlet katkısı sisteme girişte önemli bir motivasyon.

Ancak bu katkı yıllık brüt asgari ücret tutarı ile sınırlıdır. Yani 2026 yılı itibarıyla devlet katkısı en fazla 79.272 TL ile sınırlandırılmış durumda.

Lakin sistemin cazibesi anlatılırken, bu sınırların çoğu zaman yeterince vurgulanmadığı görülüyor. Bu da, BES’te devlet katkısı dışında sürdürülebilir bir getiri olup olmadığı sorusunu kaçınılmaz hale getirir.

VERGİ AVANTAJI DEĞİL GETİRİ ESAS OLMALI

İşveren katkıları gider yazılıyor. Ancak bu da sınırsız değil. Aylık brüt ücretin %15’i ve yıllık brüt asgari ücret tutarı ile sınırlı.

Diğer bir vergisel avantaj sistemden çıkışta uygulanan stopaj oranlarıdır. Elde edilen getiri üzerinde alınan stopaj oranları, kalış süresine göre indirimli uygulanıyor.

Sıklıkla “vergi kalkanı” olarak sunulan bazı avantajların ise BES’e özgü olmadığı açık.
Örneğin veraset ve intikal vergisi istisnası, zaten genel mevzuatta tanınmış bir haktır. BES bu noktada ilave bir avantaj sağlamaz. Devlet katkısı ise veraset ve intikal vergisine tabi değil.

HUKUKİ KORUMA VAR AMA SINIRLI

BES birikimlerinin hacze karşı korunması da önemli bir güvence. Ancak bu koruma katılımcının sistemde bulunduğu ay sayısı ile haciz tarihindeki brüt asgari ücret tutarının çarpımına karşılık gelen birikim tutarı ile sınırlı. Yani sistem, tüm birikimi değil, belirli sınırlar dahilindeki kısmı korur.

TÜRK VATANDAŞLIĞI İMKÂNI SUNAR

En az 500.000 ABD doları tutarında katkı payının bireysel emeklilik sistemine yatırılması ve bu tutarın en az 3 yıl süreyle sistemde tutulması halinde, Türk vatandaşlığı kazanımı mümkün hale gelmektedir..

YÖNETİM VE GETİRİ İLİŞKİSİ

Sistemin en güçlü tarafı olarak sunulan fon çeşitliliği, aynı zamanda en büyük zayıflık alanıdır. Altın, hisse senedi, borçlanma araçları, karma fonlar…

Teoride yatırımcıya geniş bir hareket alanı sunulur. Hatta yılda 12 kez fon dağılımı değiştirme hakkı tanınır. Ancak şu gerçek çoğu zaman açıkça söylenmez: Bu sistem, kendi kendine kazandırmaz.

Fonlar arasında geçiş yapmak; piyasa takibi, zamanlama, finansal analiz gerektirir. Bu da sıradan yatırımcı için değil, profesyonel yönetim için uygun bir alandır.

UYGULAMADA KARŞILAŞILAN SORUNLAR

Uygulamada sisteme girişte yoğun ilgi ve yönlendirme vardır. Ancak fon yönetimi aşamasında aynı destek çoğu zaman yoktur. Daha da önemlisi, bazı durumlarda yatırımın gerçek durumunu açık ve sağlıklı biçimde yansıtmayan farklı performans grafikleri sunulabildiği yönünde ciddi şikâyetler bulunmaktadır.

Ezcümle uygulamada karşılaşılan örneklerden birinde, önce %30 seviyesinde kârlılık bilgisi verilmiş, ardından gönderilen tabloda bu oran %13 olarak ifade edilmiş; oysa tablodaki getirinin binde seviyesinde olduğu görülmüştür. Daha da dikkat çekici olan husus, resmi belgelerde yatırımın gerçekte zararda olduğunun anlaşılmasıdır.

Belirtmek gerekir ki elbette bu durum tüm sektör için genelleme olamaz. Ancak münferit örnekler dahi sistemin güvenilirliği açısından dikkate alınması gereken önemli göstergelerdir.

Mevzuat yatırımcıya fon dağılımını değiştirme, şirket değiştirme ve süreci takip etme gibi geniş haklar tanımaktadır.

Ancak uygulamada iletişim sorunları, yatırımcının süreci tek başına takip etmek zorunda kalması gibi problemler ortaya çıkabilmektedir.

Bunun yanında, sektörde görev yapan personelin deneyim sürelerinin sınırlı olması, yatırımcının sürekli ve nitelikli bir muhatap bulmasını zorlaştırabilmektedir.

TEKİL ÖRNEKLERİN ÖNEMİ

Yatırımcıya verilen bilgi ile gerçekleşen sonuç arasında uyumsuzluk oluşması,
yetkiliye ulaşılamaması, şikâyet mekanizmalarının işlememesi gibi durumlar, tekil bile olsa, sistemin geneline dair ciddi soru işaretleri doğurur.

BES BİR YATIRIM ÜRÜNÜDÜR

BES’in teşvikleri güçlüdür. Hukuki altyapısı vardır. Belirtmek gerekir ki BES’in sorunu teşviklerde değil, yönetim kalitesindedir. Bu sistem, doğru yönetilirse güçlü bir birikim aracıdır, Yanlış yönetilirse beklentiyi karşılamaz . Çünkü BES, çoğu kişinin düşündüğü gibi pasif bir tasarruf aracı değil, proaktif yönetim gerektiren bir yatırım ürünüdür. Özetle yönetilmeyen BES, yatımcıya kazandırmaz. Yatırımcı çoğu zaman devlet teşvikleriyle yetinmekle kalır.

YATIRIMCIYA KISA NOT

BES, doğru yönetildiğinde önemli bir birikim aracı olabilir; ancak kendi haline bırakıldığında

beklenen getiriyi sağlamaktan uzaklaşır. Bu nedenle, sistemde nihai sorumluluğun önemli bir kısmının yatırımcıda olduğu unutulmamalıdır.

BES YÖNETİMİNE YÖNELİK RİSK NOTU

Yatırımcı yeterli getiri sağlayamadığında, bu durum kısa vadede sistemin diğer aktörleri açısından doğrudan bir kayıp yaratmaz; aksine, birikimler düşük maliyetli fonlama kaynağı olarak kullanılmaya devam eder. Ancak bu yapı sürdürülebilir değildir. Yatırımcının sistemden tatmin edici getiri elde edememesi, zamanla güven erozyonuna, kaynak çıkışına ve nihayetinde sistemin maliyetlerinin artarak yapısal zarar görmesine yol açar.

Özetle hukuken sorumluluğun yatırımcıya ait olması, sistemin diğer aktörlerinin sonuçlara kayıtsız kalmasını meşrulaştırmaz. Çünkü yatırımcı bu sisteme bireysel bir spekülasyon amacıyla değil, kurumsal yönetim güvencesine dayanarak girmektedir.

Yusuf İleri

Odatv.com

Pazar günü düzenlenen OPEC+ panel toplantısında, enerji tesislerine yönelik saldırılar ana gündem maddeleri arasında yer aldı. Reuters’ın ulaştığı taslak metinde, bu tür saldırıların ardından yürütülen onarım çalışmalarının hem ciddi maliyet gerektirdiği hem de uzun zaman aldığına işaret edildi.

Deniz taşımacılığı vurgusu

Metinde ayrıca, uluslararası deniz taşımacılığı güzergahlarının güvenliğinin sağlanmasının, enerji arzının sürdürülebilirliği açısından hayati önemde olduğu vurgulandı.

Arz kesintisi uyarısı

Komite, zarar gören enerji tesislerinin yeniden tam kapasiteyle faaliyete geçmesinin zaman aldığını belirterek, bunun küresel enerji tedarikinde kesintilere yol açabileceği uyarısında bulundu.

Dünya

23/03/2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Tebliğ daha önce zorunluluk getirilen mesleklere ilave olarak yeni bazı mesleklere mesleki yeterlilik belgesi zorunluluğu getirilmiştir. Söz konusu meslekler;

• Çevre

• Otomotiv

• Enerji

• İnşaat

• Metal – Maden

• Elektrik ve Elektronik

• Makine

• Ulaştırma, Lojistik ve Haberleşme sektörlerinde yer almaktadır.

Tebliğe göre; söz konusu Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesine sahip olmayan ve ilgili belgeden muaf olmayan kişiler Tebliğin yayımı tarihinden itibaren on iki ay sonra (23/03/2027 tarihinden sonra) çalıştırılamayacaktır.

Bununla birlikte;

• 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa göre ustalık belgesi almış olanlar,

• Millî Eğitim Bakanlığına bağlı meslekî ve teknik eğitim okullarından ve üniversitelerin meslekî ve teknik eğitim veren okul ve bölümlerinden mezun olanlar,

• 1/1/2022’den önce 5580 sayılı Özel Eğitim Kurumları Kanunu kapsamında Millî Eğitim Bakanlığınca belirlenen programları başarıyla tamamlayıp kurs bitirme belgesi alanlar

için diplomalarında, ustalık belgelerinde veya kurs bitirme belgelerinde belirtilen bölüm, alan, program ve dallarda çalıştırılmaları kaydıyla Meslekî Yeterlilik Belgesi şartı aranmayacaktır.

Mesleki Yeterlilik Belgesi Nedir? Mesleki Belgelendirme Nedir?

Mesleki Yeterlilik Belgesi, bireylerin herhangi bir meslekte, Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) tarafından oluşturulmuş ulusal yeterliliklerde belirtilen şartları karşılamaları halinde sahip olabilecekleri bir belgedir. Mesleki belgelendirme faaliyetleri arasında, kişilerin en pratik bir biçimde belgelenmelerini sağlayan yasal süreci mesleki yeterlilik belgesi sunmaktadır.

Tabiplik, diş hekimliği, hemşirelik, ebelik, eczacılık, veterinerlik, mimarlık (Avrupa Birliği’nde otomatik tanınma kapsamında yer alan meslekler), mühendislik mesleği ile en az lisans düzeyinde öğrenimi gerektiren ve mesleğe giriş şartları kanunla düzenlenmiş olan meslekler bu kapsamın dışındadır; bunların dışındaki tüm meslekler için mesleki yeterlilik belgesi geçerlidir.

Mesleki yeterlilik belgesi sayesinde kişiler, ilgili meslekte yeterli bilgi ve beceriye sahip olduklarını belgeleme şansına sahip olmaktadırlar. Bunu sağlayabilmek için, MYK tarafından yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşları görevlendirilmiştir. Bir meslekte mesleki yeterlilik belgesi almak isteyen kişiler, ilgili meslekte yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşuna başvuru yaparlar. Yetkili belgelendirme kuruluşu kişinin başvurusunu uygun bulursa kişiyi değerlendirmeye tabi tutar. Bu değerlendirme çeşitli sınav türlerini içerebilmektedir. Değerlendirme sonucunda başarılı bulunan adaylar mesleki yeterlilik belgesine sahip olmaktadırlar.

Mesleki Yeterlilik Belgesi Nereden Alınır?

Mesleki Yeterlilik Belgesi, Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) tarafından yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşlarından alınır. Fakat her yetkili belgelendirme kuruluşu her meslekte yetkili değildir. Bunun için, ilgili meslekte yetkili olan belgelendirme kuruluşunu tespit etmeniz gerekmektedir. Kuruluşların hangi kapsamda yetkili olduklarını belirlemek için myk.gov.tr resmi sitesinden kuruluş veya meslek seçerek inceleme yapmanız gerekir.

Mesleki Yeterlilik Belgesi Sorgulama

Mesleki Yeterlilik Belgesi sorgulama işlemlerini, belgeyi aldığınız yetkili belgelendirme kuruluşunun web sayfasından veya myk.gov.tr web sayfasından yapabilirsiniz. Mesleki Yeterlilik Belgesi e devlet üzerinden de sorgulanabilmektedir, bunun için e devlete giriş yapmanız ve arama çubuğuna “mesleki yeterlilik belgesi sorgulama” yazmanız yeterli olacaktır.

Tehlikeli Veya Çok Tehlikeli İşlerden Olup Mesleki Yeterlilik Belgesine Sahip Olmayan İşçilerin Çalıştırılmaları Yasaktır.

Tehlikeli veya çok tehlikeli işlerden olup Mesleki Yeterlik Kurumu tarafından standardı yayımlanan meslek gruplarında mesleki yeterlilik belgesine sahip olmayan işçilerin çalıştırılmaları yasaktır.

Mesleki Yeterlilik Belgesi zorunluluğuna ilişkin denetimler iş müfettişlerince yapılır. Mesleki Yeterlilik Belgesi zorunluluğuna ilişkin hükümlere aykırı davranan işveren veya işveren vekillerine Çalışma ve İş Kurumu il müdürü tarafından her bir çalışan için idari para cezası verilir.

Mesleki yeterlilik belgesinin alınması işverenin sorumluluğunu üstlenmiş olduğunu göstermesi açısından önemli olmakla birlikte tek başına yeterli değildir. Yaşanacak bir iş kazasında, işveren diğer sorumluluklarının yanı sıra gerekli eğitimlerin verilmiş olmasını ve belgenin alınmış olmasını da sağlamışsa, kusur durumu hafifleyebilecektir.

Kişi, mesleki yeterlilik belgesinin geçerlilik süresi bitmeden önce belgesini yenileyebilir, eğer yenileme işlemi süresinde gerçekleştirilmezse belgenin geçerliliği sona erer.

MYK Belgesi Olanlara İlave Teşvik

Mesleki yeterlilik belgesi aynı zamanda 6111 sayılı Kanun (genç ve kadın istihdamının desteklenmesi) teşviki açısından da önem arz etmektedir. Örneğin; mesleki yeterlilik belgesi sahibi olmayan, İŞKUR’a kayıtlı bir işsizin istihdamı halinde 6111 SK teşvikinden 30 ay süreyle faydalanmak mümkünken; mesleki yeterlilik belgesi sahibi, İŞKUR’a kayıtlı bir işsizin istihdamı halinde 6111 SK teşvikinden 54 ay süreyle faydalanılmakta ve 2 yıllık bir avantaj elde edilmektedir.

Bu itibarla işverenlerimizin mesleki yeterlilik süreçlerini doğru bir şekilde yürütmeleri gerekmektedir.

Bu amacı gerçekleştiren ve bölgede faaliyet gösteren yatırımcılar, çeşitli destek ve teşvik unsurlarından yararlanmaya hak kazanmaktadır. Makalemizde; kazanç ve KDV istisnasından faydalanmada “Bildirim Kuralı”nı, kural ihlali halinde ise vergi yargısının konuya bakışını ele alıyor olacağız.

Teknokentlerde Faaliyet Gösteren Mükelleflere Sağlanan Destek Unsurları Nelerdir?

4691 sayılı Kanun düzenlemeleri çerçevesinde; Teknokentlerde tasarım, yazılım ve Ar-Ge faaliyeti gerçekleştiren mükellefler bu faaliyetler sonucunda çeşitli desteklerden yararlanmaya hak kazanır. Bu destekler,

• Gelir/Kurumlar Vergisi İstisnası,
• KDV İstisnası,
• Personele Gelir Vergisi Stopaj Teşviki,
• Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği,
• Damga Vergisi İstisnası

olarak sıralanabilir. Ancak, yukarıda belirtilen destek unsurlarından yalnızca Gelir/Kurumlar Vergisi İstisnası ile KDV istisnasına yönelik “bildirim” konusuna değinilecektir.

Teknokentlerde Hangi Kazançlar İçin Gelir/Kurumlar Vergisi İstisnası Uygulanır?

Teknokent yönetici şirketlerin Kanun uygulaması kapsamında elde ettikleri kazançlar ile Bölgede faaliyet gösteren gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, münhasıran bu Bölgedeki yazılım, tasarım ve AR-GE faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları 31/12/2028 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden müstesnadır.

Bu çerçevede mükelleflerin,

• Bölgede gerçekleştirdikleri yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde edilen kazançları,
• Bölgede faaliyete geçmeden önce başlayıp, bölgede devam ettirdikleri yazılım tasarım ve Ar-Ge’ye dayalı projelerden sağladıkları kazancın, sadece projenin bölgede gerçekleştirilen kısmına isabet eden tutarı

Gelir ya da kurumlar vergisi istisnasına konu edilecektir.

Esasen istisnanın niteliği, işlemden ziyade faaliyet kazancı olduğu için istisna kapsamındaki faaliyetlerden elde edilen hasılattan bu faaliyetler nedeniyle yüklenilen gider ve maliyet unsurlarının düşülmesi sonucu bulunacak kazancın tamamı, kurumlar vergisinden istisna olacaktır.

İstisnaya konu kazancın tespiti teknik bir konu olduğundan ayrıntısına değinilmemiştir.

Teknokentlerde Hangi Teslim veya Hizmetler İçin KDV İstisnası Uygulanır?

Katma Değer Vergisi Kanunu’nun Geçici 20’nci maddesi yarınca; bölgede faaliyette bulunan mükelleflerin kazanç istisnasının uygulandığı süre içerisinde (şu an için 31/12/2028 tarihine kadar) münhasıran bölgelerde ürettikleri sistem yönetimi, veri yönetimi, iş uygulamaları, sektörel, internet, oyun, mobil ve askeri komuta kontrol uygulama yazılımı şeklindeki teslim ve hizmetleri katma değer vergisinden istisna edilmektedir.

Kazanç ve KDV İstisnasının Uygulamasında Kural Nedir?

Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği uyarınca; bölgede faaliyette bulunan gelir/kurumlar vergisi mükelleflerinin; teslim ve hizmetlerine KDV, kazançlarına ise kurumlar vergisi istisnasının uygulanabilmesi için yönetici şirketten alınacak olan yazı ile (bölgede faaliyette bulunulduğunu ve faaliyet alanlarını gösterir yazı) bağlı oldukları vergi idaresine bildirimde bulunma zorunluluğu vardır.

Zaman zaman maalesef bu bildirim zorunluluğunun sehven yerine getirilmediği durumlarla karşılaşılmakta ve istisna uygulaması bakımından mükellef ile vergi idaresi arasında uyuşmazlık oluşmaktadır.

Ancak, bildirim zorunluluğunu esas değil usul olarak görmek gerektiğini değerlendirmekteyiz. Hakeza, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetine bakılması; bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemiş olması, esasın yani istisnanın ihlali anlamına gelmemelidir.

Konu Özelinde Vergi Yargısı Ne Diyor?

Danıştay 3. Dairesi, sırasıyla 09/02/2023 ve E.2020/1655, 2023/199 sayılı Kararı ile 09/02/2023 ve E.2020/1707, K. 2023/200 aşağıdaki Kararlarında; bildirimin yapılmaması veya geç yapılmasında kurumlar vergisi ve KDV istisna uygulamasını esas yönüyle değerlendirmiş olup hükmünü mükellef lehine kurmuştur:

“Davacı şirketçe teknoloji geliştirme bölgesinde Ar-Ge faaliyetinde bulunulduğu hususunda taraflar arasında bir uyuşmazlık olmadığı, yönetici şirket tarafından 4691 sayılı Yasa kapsamında hazırlanan firma faaliyet onay yazısının da 01/04/2015 tarihinde düzenlendiği ve 18/02/2018 tarihinde davalı idareye ibraz edildiği dikkate alındığında, teknoloji geliştirme bölgesinde sözü edilen Yasa kapsamında faaliyet nedeniyle kazanç elde edilmesinin vergi istisnasının uygulanması için yeterli görüldüğü, faaliyetinin istisna kapsamında kalmadığı yönünde bir tespit yapılmadığı gibi belgenin sunulmaması ya da geç sunulması vergiyi doğuran olayın gerçek mahiyetini değiştirmeyeceğinden yapılan tarhiyatta hukuka uygunluk görülmediği…”

“…Yasa kapsamında faaliyetinin 3065 Sayılı Kanun'un geçici 20. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen teslim ve hizmetleri içermesinin vergi istisnasının uygulanması için yeterli olduğu, belgenin sunulmaması yada geç sunulması vergiyi doğuran olayın gerçek mahiyetini değiştirmeyeceği, öte yandan, proje kapsamındaki yazılımın engellilerin günlük yaşamları için üretilmediği yönünde davalı idarece yapılmış bir teknik tespit ve araştırmanın bulunmadığı, inceleme elemanı tarafından sadece davacı şirket beyanları içerisinde yer alan " ..hatta herkesin bu projeden yararlanabileceği" ifadesinin esas alındığı olayda engellilere yönelik hazırlanmış bir yazılımın aynı zamanda engelli olmayanlar tarafından da kullanılabilmesi, bu yazılımın engellilere yönelik hazırlanmış özel bir yazılım olmadığı anlamına gelmeyeceğinden yapılan tarhiyatta hukuka uyarlık görülmediği…”

Sorumlu vergicilik bakış açısıyla, usul niteliği taşıyan hususlara mükelleflerin her konuda olduğu gibi bu konuda da ihtilafa düşmemek adına azami hassasiyet göstermesinde; ancak usulün de esasın önüne geçmemesinde fayda olduğunu değerlendirmekteyiz. İyi ki bu tarz durumlarda Danıştay Var!

ABD’de tarım dışı istihdam mart ayında 178 bin artarak Aralık 2024’ten bu yana en güçlü artışını kaydetti. İşsizlik oranı ise yüzde 4,3’e geriledi.

Ons altın tarafında yaşanan düşüşle birlikte gram altın fiyatları da yeni haftaya kayıpla başladı. Gram altın yüzde 0,7'lik düşüşle 6 bin 659 lira seviyesinde seyrediyor.

Faiz indirimi beklentileri zayıfladı

Güçlü veriler, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz indirimi ihtimalini önemli ölçüde düşürdü. İran savaşı öncesinde yıl içinde iki faiz indirimi beklenirken, bu beklenti büyük ölçüde fiyatlamalardan çıktı.

Dolar ve tahvil faizleri altını baskılıyor

ABD 10 yıllık tahvil faizleri ve dolar endeksindeki yükseliş, dolar cinsi fiyatlanan altın üzerinde baskı oluşturdu. Yüksek faiz ortamı, getirisi olmayan altına olan talebi sınırlıyor.

Petrol fiyatları ve savaş enflasyon endişesini artırdı

ABD-İsrail ile İran arasında süren savaş, enerji arzını sekteye uğratırken petrol fiyatlarını yükseltti. ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı açmaması halinde sert karşılık verileceğini söyledi. Ancak ABD istihbaratı, İran’ın kısa vadede bu adımı atmasının düşük ihtimal olduğunu değerlendiriyor.

Cnbc-e'nin derlemesine göre, artan petrol fiyatları enflasyon baskısını artırırken, bu durum altının geleneksel güvenli liman özelliğini gölgede bırakıyor.

Diğer değerli metallerde de gerileme

Spot gümüş yüzde 1,4 düşüşle 71,98 dolara, platin yüzde 0,9 kayıpla 1.970,38 dolara gerilerken, paladyum 1.503,52 dolarda yatay seyretti.

Ekonomim

Ama bu verginin yapısında gözden kaçan bir gerçek var: ÖTV’nin yükünü dolaylı olarak taşıyan 85 milyon olmasına karşın mükellef sayısı sadece 15 bin. Gelir İdaresi verilerine göre yaklaşık 15 bin civarında olan ÖTV mükellefi sayısını, 4 milyonu aşan KDV mükellefleriyle karşılaştırdığınızda tablo netleşiyor. Vergi, dar bir üretici ve ithalatçı grubundan tahsil ediliyor; ama yük, zincirleme biçimde toplumun tamamına yayılıyor; yani yansıma mekanizmasıyla bize…

Üstelik bu küçük mükellef grubundan elde edilen gelir, bütçenin neredeyse dörtte birini oluşturuyor. 2002’den bu yana ÖTV’nin toplam vergi gelirleri içindeki ortalama payı yüzde 24 civarında. OECD üye ülkelerinde ise bu oran yaklaşık yüzde 6’dır. Başka bir ifadeyle, bu vergi ülkemizde artık bir politika tercihi değil, kamu maliyesinin omurgası olmuştur.

Bu nedenle ÖTV, dar bir mükellef grubundan tahsil edilmesine karşın yükü toplumun tamamına yayılan ve sağladığı yüksek gelir nedeniyle hiçbir siyasi iktidarın kolayca vazgeçemediği bir vergi aracı olmaya devam etmektedir.

Pırlanta ve benzeri kıymetli taşlardan yüzde 20 oranında ÖTV alınmasını öngören düzenleme Meclis’e sunulduğunda, kamuoyunda yaygın bir nihayet duygusu oluştu. Zira uzun süredir temel tüketim ürünlerinden yüksek oranlarda vergi alınırken, lüks tüketim sayılabilecek bu tür ürünlerin vergilendirilmemesi ciddi bir çelişki olarak görülüyordu.

Ancak bu nihayet hali uzun sürmedi. AK Partili milletvekillerinin verdiği önergeyle düzenleme geri çekildi. Gerekçe ise oldukça ilgisiz: jeopolitik gelişmeler, küresel ticaret dinamikleri, rekabet gücü, ihracat potansiyeli…

Sorun şu ki, bu gerekçeler ile pırlantadan ÖTV alınmaması arasında somut ve ikna edici bir bağ kurmak oldukça zor.

Elbette tartışma burada bitmedi. Pırlantaya vergi konulmasının kayıt dışılığı artıracağı, ticareti başka ülkelere kaydıracağı ve sektöre zarar vereceği yönünde görüşler de dile getirildi. Hatta bunu dile getiren muhalif vekiller de vardı…

Bu argümanların tamamen temelsiz olduğu söylenemez. Nitekim Avrupa Birliği’nde pırlanta üzerinden özel tüketim vergisi (excise tax) alınmıyor. AB’de ÖTV; enerji ürünleri, akaryakıt, alkol ve tütün gibi alanlarla sınırlı. Bu da AB Direktifleriyle (https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2008/118/oj/eng ) belirlenmiş durumdadır.

Bunun nedeni açık: özel tüketim vergileri çoğunlukla çevresel zararları azaltmak veya sağlık risklerini sınırlamak amacıyla uygulanır. Pırlanta ise bu çerçevenin dışında kalır. Nitekim Avrupa’da genel eğilim bu yöndeyken, Özbekistan ve Bangladeş gibi bazı ülkelerde bu tür ürünlerden vergi alınması tercih edilmektedir.

Ama mesele burada bitmiyor. Şimdi asıl soruya gelelim:

Biz de aynı gerekçelerle pırlantadan ÖTV alınmamasını savunabilir miyiz?

Cevap: Kısmen evet. Ama eksik olur.

Evet, pırlantaya ÖTV koymak ticareti başka ülkelere kaydırabilir. Evet, bu vergi kayıt dışılığı teşvik edebilir. Evet, uluslararası uygulamalar da genellikle bu yönde.

Ama o zaman şu soruyu sormak zorundayız:

Aynı hassasiyeti neden akaryakıtta, otomobilde, hatta en temel tüketim kalemlerinde göstermiyoruz?

Çünkü Türkiye’de ÖTV artık klasik anlamıyla zararlı tüketimi sınırlayan bir araç olmaktan çıktı; bütçeyi ayakta tutan bir gelir makinesine dönüştü. Ve bu makine, ağırlıklı olarak geniş toplum kesimlerinden besleniyor.

Pırlantaya vergi koymaktan vazgeçmek teknik olarak savunulabilir. Uluslararası rekabet, kayıt dışılık riski, ticaretin başka ülkelere kayma ihtimali…

Bunların hepsi tartışılabilir ve belirli ölçüde makul gerekçelerdir. Ancak aynı anda akaryakıtta, otomobilde ve gündelik hayatın vazgeçilmezlerinde yüksek ÖTV’yi sürdürmek, bu savunmayı ciddi biçimde zayıflatır. Çünkü o noktada mesele teknik olmaktan çıkar, açık bir tercihe dönüşür.

Pırlantaya dokunamayan ama benzine yüklenen bir sistem, teknik değil, siyasal bir tercihtir.

Bir adım daha ileri gidelim: “Bu pırlanta vekillerdeki aynı hassasiyet”, sahte içkilerin yol açtığı gerçek ölümler söz konusu olduğunda neden ortada yok? Eğer gerçekten amaç sağlık ise insanların merdiven altı üretime yönelmesine yol açan yüksek vergi yükü neden tartışılmıyor? Bu soruya verilecek dürüst cevap, verginin amacını da ortaya koyar.

Daha da geniş bir çerçeveden bakarsak tablo daha çarpıcı hale geliyor. Tıraş köpüğünden mutfak tüpüne, çalar saatli radyodan meyve suyuna, gazlı sudan beyaz eşyaya kadar uzanan geniş bir ürün yelpazesinde ÖTV uygulanıyor. Bu ürünlerin ne kadarı gerçekten zararlı tüketim kategorisine giriyor? Ne kadarı sağlık ya da çevre gerekçesiyle vergilendiriliyor?

Gerçek şu ki, bu vergilerin önemli bir kısmı artık davranışı yönlendirmek için değil, gelir yaratmak için var.

Dolayısıyla mesele pırlantadan vergi alınıp alınmaması değil.

Mesele şu: Vergi sisteminiz lüks tüketimi korurken, geniş kitlelerin günlük harcamalarını ağır biçimde vergilendiriyorsa, orada bir teknik zorunluluktan değil, bilinçli bir tercihten söz edilir.

Ve o tercih, en çok kimin ödediğini söylemeden bile kendini ele verir.

Ezcümle

Ülkemizde ÖTV, başlangıçta çevre ve sağlık zararlılarını sınırlamak için tasarlanmışken, bugün 15 bin mükelleften 85 milyon kişiye dolaylı vergi olarak yayılıyor ve bütçenin dörtte birini finanse ediyor. Enerji, ulaşım ve temel ihtiyaç ürünlerine ağır vergiler yüklenirken, pırlanta, elmas gibi lüks mallar TBMM önergeleriyle muaf tutuluyor. AB uygulamalarına dayandırılan bu muafiyet, temel tüketim ürünlerindeki yüksek vergi yüküyle çelişiyor.

Türkiye’de vergi politikası, sağlık ve çevreyi değil, hâsılatı ve siyasi tercihleri merkeze alıyor; adil vergi dağılımı sağlanmadan toplumsal refah mümkün değil.

Sonuç olarak, asıl mesele pırlanta değil; asıl sorun benzine, doğalgaza ve temel ihtiyaçlara yüklenen ağır vergi yüküdür.

Adalet Bakanlığı, yatırım yapan ve istihdam oluşturarak devlete ve bölgelerine katkı sunan firmalara hukuki alt yapı sunacak. Bunun için uzun süren ve iş dünyasının doğrudan muhatap olduğu ticari davalar ve iş davaları için sistemdeki sorunları çözmek amacıyla hem yasal hem de idari adımlar atılacak. Atılacak adımlarla hukuk güvenliğinin sağlanması, hukuk güvenliğiyle birlikte de yatırımcıların bölgede yatırım yapması, istihdam sağlaması kolaylaştırılacak.

Tahkim Yasası’nda düzenleme

Uzun süren ticaret ve iş davaları için adımlar atılacak. Sorunların çözümü noktasında yasal düzenlemeler yapılacak. Bunun için tahkimle ilgili düzenlemeye gidilecek. Bakanlık özellikle dış yatırımların önündeki engellerin kaldırılmasıyla, toplam dış yatırımların artırılması amacıyla Tahkim Yasası’nda değişikliğe gidecek. Ticari uyuşmazlıklar, sözleşme anlaşmazlıkları ve sigorta uyuşmazlıklarında tercih edilen Tahkim’de kapsamın genişletilmesi hedefleniyor.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, “Yatırımcı geldiği zaman aklında ‘Ben ileride şu davayla karşılayabilir miyim?’, ‘Şu davayı açsam şu ticaret mahkemesinde daha uzun sürer mi?’ soruları olmamalı. Bu konularda özellikle sahadan da bilgi alıyoruz. Tahkimle ilgili de düzenlemelerimiz var” açıklaması yaptı.

İcra İflas daireleri başkanlığı kurulacak

İcra İflas Kanunu’nda yapılması planlanan değişiklikler de hayata geçecek. Uzun süredir Bilim Kurulu tarafından hazırlanan ve İcra İflas Kanunu’nda değişiklik amacıyla hazırlanan ve görüşe sunulan raporda önümüzdeki günlerde hayata geçecek. Yapılacak değişiklikle İcra İflas Kanunu, Cebri İcra Kanunu olarak adlandırılacak.

Yapılması öngörülen değişiklikler arasında; iş yoğunluğunun veya icra ve iflas dairesi sayısının fazla olduğu illerde Adalet Bakanlığı tarafından, yetki çevresi de belirlenmek suretiyle bir veya birden fazla icra ve iflas daireleri başkanlığının kurulması hedefleniyor.

Ayrıca Adalet Bakanlığı tarafından iş ve ihtiyaç durumu gözetilerek gerekli görülen yerlerde yeteri kadar iflas dairesinin de kurulması düşünülüyor. Öte yandan, piyasayı rahatlatmak, sahte çekin önüne geçmek amacıyla bir dizi değişiklik planlanıyor.

Besti Karalar-Ekonomim

VERİLER NE SÖYLÜYOR?

Dünya Ekonomik Forumu'nun yayımladığı raporlar, önümüzdeki yıllarda mevcut işlerin önemli bir bölümünde beceri dönüşümünün zorunlu hale geleceğini ortaya koyuyor ve milyonlarca işin ortadan kalkarken yeni iş alanlarının ortaya çıkacağını gösteriyor. Dijitalleşme ve yapay zekâ, en çok tekrar eden, kurallara bağlı ve standartlaşmış işleri hedef alıyor. Örneğin bir sensörün kolaylıkla takip edebileceği ısı ölçümünü yapan bir teknik personel bir iki yıl içerisinde bu işin yapay zekâ tarafından yapılması ile işsiz kalabilir.

TÜRKİYE'DE TABLO NE?

Ülkemizde İŞKUR verilerine göre sadece 2025 yılının ilk 10 ayında yaklaşık 1,3 milyon kişi işe yerleştirilmiş olmasına rağmen, işgücü piyasasında 500 binin üzerinde açık pozisyon uygun aday bulunamadığı için doldurulamıyor. Bu durum, işgücü piyasasında ciddi bir beceri uyumsuzluğuna işaret ediyor Özellikle üretim, teknik işler ve ara kademe pozisyonlarda ciddi bir açık söz konusu.

BEYAZ YAKALILAR DA GÜVENDE DEĞİL

Eskiden otomasyon daha çok mavi yakayı etkilerdi. Bugün ise tablo değişti. Bankacılıkta kredi analizleri, medyada basit içerik üretimi, insan kaynaklarında CV eleme süreçleri artık büyük ölçüde sistemler tarafından yapılabiliyor. Yani artık risk sadece fiziksel işlerde değil, zihinsel ama tekrar eden işler de tehlikede.

BAKIM VE İKNA ÖNEMLİ

Yapay zekanın henüz tam olarak giremediği iki önemli alan var. Bunlardan bir tanesi yaşlı ve çocuk bakımı. Bu alanda insan unsuru halen başrolde. Diğer yandan ikna becerisi de halen yapay zeka ve dijitalleşmenin tam olarak ele geçiremediği bir alan.

Enflasyon düzeltmesinin hem uluslararası standartlarda hem de Türkiye uygulamasında dayandığı ana ilke oldukça açıktır: Parasal olmayan kalemlerin güncel değerlere getirilmesi. Türkiye’deki uygulamanın uluslararası standartlardan ayrıldığı temel nokta ise kullanılan endekstir. Bizde yurtiçi ÜFE esas alınırken, uluslararası uygulamalarda TÜFE tercih ediliyor. Bu farklılık, bağımsız denetimden geçen mali tablolar ile vergiye esas tablolar arasında farklılıkların temel nedenidir.

KARMAŞIKLIK MI, SADELİK Mİ?

Uygulamada karşılaşılan sorunların önemli bir kısmı, ya gereksiz detaylara girilmesinden ya da konunun özüne yeterince nüfuz edilememesinden kaynaklanıyor. Oysa böylesine teknik bir konuda en doğru yaklaşım, sistemi karmaşıklaştırmak değil; basit, anlaşılır ve tutarlı bir şekilde uygulamaktır.

PARASAL VE PARASAL OLMAYAN AYRIMI

Konuyu somutlaştırmak adına temel ayrımı hatırlamakta fayda var. Kasa, banka ve alacaklar gibi kalemler parasal; stoklar, demirbaşlar ve sabit kıymetler ise parasal olmayan kalemlerdir. Aynı şekilde pasifte yer alan sermaye ve kâr ve bunların yedekleri gibi bilanço kalemleri parasal olmayan kalemler olarak düzeltmeye tabi tutulurken, satıcılara veya bankalara olan borçlar parasal nitelikleri gereği kapsam dışında kalır.

Bu ayrımın doğal bir sonucu olarak enflasyon düzeltmesi, vergi uygulamasında borçlu işletmeler aleyhine; özkaynağı güçlü işletmeler lehine sonuç doğurur. Çünkü sermaye ve kâr kalemlerinin değerlenmesi, vergiye tabi kazancın enflasyon kadar azaltılmasına imkân tanır.

SERMAYE ARTIRIMLARINDA DEĞERLEME MESELESİ

Tartışmalı alanlardan biri de sermaye artırımlarında değerleme tarihidir. Mevzuatta tescil tarihi esas alınıyor olması işin gereğidir. Ancak artırımın kaynağı önemlidir. Eğer artırım, dışarıdan nakit girişiyle yapılmışsa tescil tarihi doğru bir referanstır. Ancak geçmiş yıl kârlarının veya yedeklerin sermayeye eklenmesi söz konusuysa, bu kalemlerin kendi oluşum dönemlerinden sermaye artırımına konu edildikleri tarihe kadar da değerlenmesi gerektiği durumunu değiştiren bir sonuç ortaya çıkmamalıdır. Dolayısı ile sermaye artırımının kaynağı eğer işletmede zaten var olan yedeklerin kullanılması ise bu yedeklerin sermaye artırım tarihine kadar da değerlenmesi gerektiği göz ardı edilmemelidir. Aksi halde özvarlıkta gerçekte olmayan bir değişim yaratılmış olur. Bu ise kanun koyucunun amacı olamaz.

LAFZIN ÖTESİNE GEÇEBİLMEK

Uygulamada sıkça karşılaşılan bir diğer sorun ise kanun metninin aşırı lafzi yorumlanmasıdır. Vergisel sonucu değiştirmeyen durumlarda bile gereksiz tartışmaların yaşanması, hem zaman hem de enerji kaybına yol açıyor. Oysa temel prensip nettir: Parasal kalemler düzeltmeye tabi tutulmaz, parasal olmayanlar ise tutulur. Bu kadar basit.

Sonuç: Felsefeyi unutmamak

Enflasyon düzeltmesinin amacı, işletmelerin mali yapısını enflasyon karşısında gerçeğe en yakın şekilde ortaya koymaktır. Bu nedenle uygulamayı zorlamak, karmaşıklaştırmak ya da özünden uzaklaştırmak ne uluslararası standartlarla ne de vergi mevzuatıyla uyumludur.

Beyan dönemine girilirken bu konunun yeniden hatırlatılması, gereksiz tereddütlerin önüne geçmek ve uygulayıcılara yol göstermek açısından önem taşıyor. Unutulmamalıdır ki, doğru sonuçlara ulaşmanın yolu çoğu zaman detaylarda değil, sağlam prensiplerde gizlidir.

Bahar, sadece kışa değil; kasvete, umutsuzluğa ve çaresizliğe karşı duruşu simgeler. Portakal Çiçeği Karnavalı ile Adana’da baharın neşe ve coşkusunu görünür kıldık, yüreklere işledik, umutla dolduk

Adana, hafta sonu, on binlerce kişiyle neşeyi ve coşkuyu yaşadı. Türkiye’nin ilk ve tek şehir karnavalı olarak adını dünyaya duyuran “Nisan’da Adana’da-14. Uluslararası Portakal Çiçeği Karnavalı” için sokak ve caddeler, 200 farklı etkinliğe sahne oldu. Cemre, hava, su, toprak ardından gönüllere düştü.

Karnaval, o kentin enerjisini, insanlar aracılığıyla ortaya çıkaran etkinliklerdir. Dün, Ziya Paşa Bulvarı’nda birikmiş 50 binden fazla insan, kortej geçişinde, güzergâh boyunca, evlerin balkonlarından, harika tezahürat ve katılımla şehri adeta bahar neşesine, coşkusuna çevirdi.

GÜNÜN SORUNLARINA TEBESSÜMLE KARŞI DURMAK

Kortejde dikkatimi çeken, tıkanmış trafikte bırakın araçları, insanların arasından dahi yürümenin zorlaştığı ortamda, içten gelen tezahüratla karnavala dinamizm katılmasıydı. Belli ki günün gailesinden, enflasyonun baskısından, dünyanın içinde bulunduğu gerilimden bıkmış usanmışız.

Şehrin kafe ve restoranlarını dolduran, Adanalıların yanı sıra turistler; karnaval sayesinde bu huzur, neşe, coşkuya olan hasreti bir nebze olsun giderdiler. Pahalılığın, savaşın, etiketlerin, yönetimin, sorunların üzerimize yüklediklerine, karnaval neşesi, coşkusu ile güçlü bir cevap vermeyi denediler.

İKİ SORU İKİ CEVAP / Karnavala dair…

Kostümlü kortej nasıldı?

Rengârenk kıyafetler, gencinden yaşlısına, kadınından erkeğine dek yüzlerce kostümlü insan, binlerce kişiyle buluşurken, alkışlar dinmedi, cep telefonları durmadı, Adana resmen turuncuya boyanıverdi.

Diğer illere örnek olabilir mi?

Elbette… Neşe ve coşkuya yalnızca Adanalıların değil, 81 ilimizin ihtiyacı var. Adana; portakal çiçeği teması üzerinden yapmışsa herkes kendi yöresinden, töresinden kendi rengini insanlara yansıtabilir.

NOT

ADANA’YA FARKLI VE YENİ BİR MARKA OLMA FIRSATI

Bu yılki 14’üncüsüydü. Geçen yıl kente 6,5 milyar lira katkı sunmuştu. Karnavalın fikir önderi Toyota CEO’su, Ali Haydar Bozkurt, halkımızın moral değerlerini yükselttiğine vurgu yapıyor; “herkesin güven içinde dostluk, kardeşlik ve birlik havasında eğlendiğini gördük. Daha da iyisini yapmaya çalışacağız.”

KARNAVAL LÛGATI

Karnaval: Geçit törenleri, maskeli ve kostümlü katılımla gerçekleşen müzik ve danslı festival türü

Portakal Çiçeği: Bitkinin beyaz, narin ve tatlı-ferahlatıcı kokulu çiçeği ve Adana’nın sahiplendiği

Kostümlü kortej: Karnaval katılımcılarının, insanlara sunduğu sürpriz kıyafet ve danslı geçiş

Karnaval markası: Adana’nın 14’üncüsüyle ülkemizde ve dışarıda edindiği marka değerine katkı

Şeref OĞUZ-Ekonomim

Bu konuda, 12 Ocak 2026 ta­rihli yazımda önerilerde bulun­muştum. Bu vesile ile bu yazımı da hatırlatmak isterim.

VUK madde 107/A’nın iptal kararı ne anlama geliyor?

Anayasa Mahkemesi, 15 Ocak 2026 tarihli ve E:2025/94, K:2026/11 sayılı kararıyla Vergi Usul Kanunu’nun 107/A madde­sinin bir fıkrasını iptal etti. İptal edilen hüküm, Hazine ve Maliye Bakanlığı’na elektronik tebligat yükümlülüğü getirme ve usul ile esasları belirleme konusunda ge­niş bir düzenleyici yetki tanıyan bölümdü. Mahkeme bu hükmün Anayasa’ya aykırı olduğuna hük­metti; iptal kararının yürürlüğe girmesi ise kararın Resmî Gaze­te’de yayımlanmasından itibaren 9 ay sonraya ertelendi.

Bu karar; yalnızca teknik bir vergi usul meselesinin ötesinde, idarenin yetki sınırları, hukuki güvenlik ilkesi ve yargıya erişim hakkı bakımından son derece önemli sonuçlar doğurmaktadır.

E-tebligat sistemi nasıl çalışıyordu?

VUK’un 107/A maddesi, 2010 yılında hayata geçirildi; elekt­ronik ortamda tebligat yapılma­sının önünü açtı. Bakanlık, bu yetkiye dayanarak çıkardığı teb­liğlerle önce büyük ölçekli şir­ketleri, ardından kurumlar ver­gisi mükelleflerini, ticaret sici­linde kayıtlı gerçek kişileri ve nihayetinde geniş bir mükellef grubunu elektronik tebligat al­maya zorunlu kıldı.

Sistemin işleyişi şöyle: Mükel­lefe vergi dairesinin e-tebligat portalındaki kutusuna belge dü­şüldüğünde, kayıtlı telefon nu­marasına kısa mesaj gönderili­yordu. Mükellefin bu mesajı alıp almadığına ya da e-tebligat adre­sini açıp açmadığına bakılmak­sızın, 5 günlük süre dolduğunda tebligat hukuken yapılmış sayılı­yordu. Vergi ve ceza ihbarname­leri, incelemeye başlama yazıları, defter-belge ibraz talepleri - hep­si bu yolla ulaştırılıyordu.

Uygulamada ciddi mağduriyet­ler yaşandı. Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerde, deği­şen telefon numaraları ya da ta­kip edilmeyen e-posta hesapla­rı nedeniyle dava açma süreleri kaçırıldı. Açılmayan bir tebligat kutusunun hukuki sonucu; da­va hakkının yitirilmesi, uzlaşma imkânının kaybedilmesi, hatta defter-belge ibraz etmeme nede­niyle cezai yaptırımlarla karşı­laşma olabiliyordu.

Anayasa Mahkemesi ne dedi?

Mahkeme, iptal ettiği hükmün, idarenin hangi mükellef grupla­rını kapsayacağını, hangi tebligat türlerinin elektronik ortamda yapılabileceğini ve bu zorunlu­luğun sınırlarını belirleme konu­sunda yasama organı tarafından çerçevelenmeksizin, geniş ve be­lirsiz bir düzenleyici yetki devri içerdiğini tespit etti.

Mahkeme’nin gerekçesi üç te­mel anayasal ilke üzerine inşa edildi:

1- Kanunilik ve hukuki güven­lik ilkesi: Anayasa, temel hak ve özgürlüklere ilişkin düzenle­melerin kanun koyucu tarafından yapılmasını, idarenin bu alanda ancak kanunun belirlediği çerçevede ha­reket etmesini öngörür. Oysa 107/A’nın iptal edi­len fıkrası, Bakanlığa zo­runluluk kapsamını ve usulünü belirleme ko­nusunda sınırı kanunla çizilmemiş bir yetki ve­riyordu. Bu durum, mü­kelleflerin hangi koşullarda han­gi yükümlülüklere tabi olacağını öngörememesine yol açmaktaydı.

2- Yetki devri sınırı: Anayasa Mahkemesi, kanuni dayanağı belirsiz ve sınırsız idari yetki de­virlerinin hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmadığını yerleşik içtiha­dıyla ortaya koymuştur. Bu karar­la Mahkeme, söz konusu yetkinin Bakanlığa bırakılmasının, kanun koyucunun asli düzenleme göre­vini idareye devretmesi anlamı­na geldiğini vurguladı.

3- Yargıya erişim hakkı: Teb­ligat usulü doğrudan dava açma sürelerini etkilemektedir. Hukuki dayanağı net olmayan bir zorunluluk çerçevesinde yapı­lan tebligatlar, sürelerin başlan­gıcını ve dolayısıyla dava hakkı­nı doğrudan şekillendirmektedir. Mahkeme, bu bağı görerek e-teb­ligat yükümlülüğünün çerçevesi­nin kanun düzeyinde belirlenme­sini, yargı yolunu güvence altına almanın zorunlu bir gereği olarak değerlendirdi.

Karar pratikte ne anlama geliyor?

Önce şunu belirtmek gerekir: 9 aylık erteleme süresi, mevcut sistemin çökmesi anlamına gel­miyor. Bu süre zarfında e-tebli­gat zorunluluğu yürürlükte kal­maya devam edecektir. Asıl me­sele, TBMM’nin bu 9 ay içinde yeni bir yasal düzenleme yapıp yapamayacağıdır.

Mükellefler açısından bakıl­dığında, bu karar bir an için bi­le olsa mevcut e-tebligat dışında bir sisteme geçiş anlamına gel­miyor. Dolayısıyla şirketlerin ve mükelleflerin e-tebligat kutula­rını düzenli takip etme zorunlu­luğu bugün itibarıyla aynen sür­mektedir. Bu konuda herhangi bir gevşeme tehlikelidir.

Peki, karar kimleri daha doğrudan etkiliyor?

Mevcut sistem altında e-teb­ligat yoluyla kendilerine tebliğ yapılmış ve dava süresini kaçır­dığını öne süren mükellefler açı­sından, bu iptal kararı doğrudan bireysel davalara bir kurtarma hattı sunmamaktadır. Anayasa Mahkemesi kararları kural ola­rak geriye yürümez. Ancak hâlâ devam eden yargı süreçlerinde bu karar dikkate alınacaktır.

Bakanlık ve idare açısından ise tablo şudur: İptal kararıyla bir­likte Bakanlık, e-tebligat yüküm­lülüğünün kapsamını ve usulünü tebliğ yoluyla genişletme konu­sundaki hareket alanını fiilen yi­tirmiştir. Bundan böyle bu alanda yapılacak her türlü düzenleme­nin kanun metnine dayanması gerekecektir.

Yasama boşluğunu doldurmak zorunludur

Mahkeme’nin kararını isabet­li bulduğumu söylemem gerekir. Hak düşürücü sürelerle doğru­dan ilişkili olan bir tebligat zo­runluluğunun yasal çerçevesi, Bakanlık tebliğlerine bırakıla­maz. Hangi mükelleflerin kapsa­ma gireceği, hangi tebligat tür­lerinin elektronik yolla yapıla­bileceği ve bu konudaki itiraz yollarının ne olduğu, kanun met­ninde açıkça düzenlenmelidir.

TBMM’nin bu 9 aylık süreyi iyi değerlendirmesi şarttır. Yapıla­cak yasal düzenlemenin yalnız­ca mevcut idari pratiği yasallaş­tırmakla yetinmemesi; sistemin işleyişindeki somut sorunları - açılmayan tebligat adresleri, ka­çan süreler, küçük işletmelerin mağduriyeti - ele alması gerek­tiğini düşünüyorum. Bunun ya­nı sıra, e-tebligata ek uyarı me­kanizmalarının kanun düzeyin­de zorunlu hale getirilmesi, hem mükellef haklarını koruyacak hem de uyum oranını artıracaktır.

İdare ne yapabilir?

Mali idare, teknolojide yaptığı yatırımlarla kendini çok hızlı geliştiriyor. Bu konuda da haklı bir iddialılık psikolojisinde. Bu güvende olan Mali idarenin vatandaşı koruma konusunda da teknolojiyi kullanarak (uyarma, farkındalık yaratma, hatırlatma amacıyla) çözümler geliştirmesi gerektiği inancındayım.

Geliştirilecek çözümlerin e-tebligat konusunda gelinen noktayı zedelemeden, ancak mükellefin kapısını birden fazla çalma anlamına gelen, mükellefe verilen süreyi uzatmadan, mükellefi rehavete kaptırmayan SMS’le mesaj gönderme benzeri ilave uyarıcı-dürtücü çözümler olmalı.

Halihazırdaki sistem, hiç açılmayan e-tebligat adreslerini, hiç açılmayan SMS’leri takip edebilir. Tüm mükellefler için olmasa da ilk etapta bu grup tespit edilip, onlara dönük bir program geliştirilebileceği düşüncesindeyim.

Özellikle incelemeye davet, defter belge ibrazı talebinin e-tebligat sürecinde yanıtsız kalması halinde mükellef nezdinde bir yoklama yapılarak incelemeye devam edilmesi, sonrasında oldukça ağır mali ve cezai külfetler yaratabilecek bir süreci başlatmadan önce daha makul bir yol gibi durmaktadır.

Yoklama önerimiz dışında önerilerim:

1- Şayet gönderilen e-tebligat okunmuyorsa, SMS mesajı açılmamışsa, son beyanlardaki telefon veya e-mail adreslerine mesaj gönderilebilir.

2- Mükellefin e-Tebligatları açılmıyorsa, vereceği üç telefon numarasına da sırasıyla bilgilendirme mesajı gönderilebilir.

3- Mükellefin beyanı muhasebeci tarafından veriliyorsa o numaraya da mesaj gönderilebilir.

4- Bankalar ve telefon şirketlerinin hizmet satarken yaptıkları bıktırıcı aramalar gibi, e-tebligat özürlü olanlar için, bedeli de onlardan alınmak üzere bir arama merkezi üzerinden otomatik hatırlatma aramaları yapılabilir.

Dijitalleşme vergi idareciliğinde kaçınılmazdır ve doğrudur. Ancak bu dönüşümün hukuki çerçevesi sağlam olmak zorundadır. Anayasa Mahkemesi bu kararıyla, idarenin teknolojik ilerleme adına hukuki güvencelerden taviz veremeyeceğini hatırlatmıştır. Top şimdi TBMM’dedir.

“Muhtasar (Muh67 ve Muh67Ek) Beyannamelerinin (GVK Geçici 67. Maddesine göre yapılan tevkifatlar için)”, 1/4/2026 tarihinden itibaren Ocak-Mart/2026 dönemi beyannamesinden başlamak üzere Muh67 adı altında birleştirileceği ve daha önce B-Trans sistemi üzerinden alınan dosyanın da “e-Beyan” sistemi üzerinden beyanname verilirken alınacağı 9/3/2026 tarihli aşağıda linki bulunan duyurumuzda da belirtilmiştir.

https://dijital.gib.gov.tr/duyurular#4/tfxt0pwBiNYw_P5L1u3E

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Kimler Yıllık Harç Ödemek Zorundadır?

Kurumumuzca yetkilendirilen tüm denetim kuruluşları yıllık harç ödemek zorundadır.

Ödeme Yapılacak Tutar Nasıl Belirlenir?

Denetim kuruluşlarınca ödenecek yıllık harç tutarı Harçlar Kanunu Genel Tebliği ile her yıl belirlenmektedir. Bu kapsamda 31/12/2025 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan 98 Seri Numaralı Harçlar Kanunu Genel Tebliğine* göre 2026 yılında yapılacak yıllık harç ödemeleri şu şekildedir:

a. KAYİK Dahil Denetime Yetkili Denetim Kuruluşları İçin (Vergi Kodu: 9224): 349.600,20 TL’den az olmamak üzere, bağımsız denetim faaliyetlerinden elde edilen bir önceki yıl gayrisafi iş hasılatının binde 5,75’i.

b. KAYİK Hariç Denetime Yetkili Denetim Kuruluşları İçin (Vergi Kodu: 9226): 174.794,10 TL’den az olmamak üzere, bağımsız denetim faaliyetlerinden elde edilen bir önceki yıl gayrisafi iş hasılatının binde 5,75’i.

Bu kapsamda, ödenecek harç tutarı için öncelikle bağımsız denetim faaliyetlerinden elde edilen bir önceki yıl gayrisafi iş hasılatının binde 5,75’i hesaplanmalıdır. Yapılan bu hesaplama sonucunda çıkan tutar:

• KAYİK Dahil denetime yetkili denetim kuruluşları için 349.600,20 TL’den fazla olursa çıkan tutar kadar; az olursa 349.600,20 TL,

• KAYİK Hariç denetime yetkili denetim kuruluşları için 174.794,10 TL’den fazla olursa çıkan tutar kadar; az olursa 174.794,10 TL,

yıllık harç ödemesi yapılmalıdır. Ödemelerin Ne Zamana Kadar Yapılması Gerekir?

492 sayılı Harçlar Kanununun 113’üncü maddesi uyarınca, kurumlar vergisi beyannamesi verme süresi içerisinde verilen bildirim üzerine, bağımsız denetim faaliyetlerinden elde edilen gayrisafi iş hasılatı esas alınarak tahakkuk ettirilecek harçların, Mayıs ayı içerisinde ödenmesi gerekmektedir.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

* 98 Seri Numaralı Harçlar Kanunu Genel Tebliğine ulaşmak için tıklayınız.

- e-Arşiv Fatura Portal Uygulamaları (e-Arşiv Fatura, e-Serbest Meslek Makbuzu, e-Müstahsil Makbuzu),

- Dijital Vergi Dairesi kullanıcı kodu ve şifresiyle giriş yapılan e-Arşiv Fatura Portalı,

- e-Arşiv Raporlarının gönderildiği Başkanlığımız sistemleri,

- e-Arşiv sorgulama servisleri,

5.4.2026 Pazar günü saat:23:59’a kadar kapalı olacaktır.

Bu süre zarfında Başkanlığımız e-Arşiv Fatura Portal Uygulamaları (e-Arşiv Fatura, e-Serbest Meslek Makbuzu, e-Müstahsil Makbuzu) ve Dijital Vergi Dairesi kullanıcı kodu ve şifresiyle giriş yapılan e-Arşiv Fatura Portalı çalışmayacağından, bu Portalları kullanan mükelleflerimizin, düzenlemeleri gereken belgeleri matbu belge olarak düzenlemeleri mümkün bulunmaktadır.

Söz konusu çalışmanın planlanan süreden önce tamamlanması durumunda Başkanlığımızca ayrıca duyurulacaktır.

Duyurulur.

Milyonların beklediği konut projesinde İstanbul için kura tarihi belli oldu. Bakan Murat Kurum, İstanbul'da TOKİ kuralarının 25 Nisan'da gerçekleştirileceğini duyurdu.

İnşaat sürerken 1 yıl cebinizden 1 kuruş çıkmayacak. Piyasa şartlarını bir kenara bırakın, zamanı imkanı size göre ayarladık. 180 aya varan ödeme planı sunuyoruz. Aylık 0,69, yıllık yüzde 10'un altında tarihi bir kolaylıkla milletimizin yanında olacağız. İnşaat süresi boyunca yalnız hissetmeyeceksiniz. Yanınızda olacağız. Bugün başvuruları almaya başlayacağız." dedi

Ekonomim

Bu süreçte boru hatları ve mevcut altyapı imkanlarıyla Türkiye’nin stratejik konumu yeniden ön plana çıktı.

Orta Doğu’daki çatışmalar nedeniyle Hürmüz Boğazı’nda petrol ve deniz taşımacılığı ciddi biçimde aksadı. Resmi olarak kapatılmayan boğazda İran’ın uyguladığı sıkı denetimler ve geçiş sınırlamaları, tanker trafiğini büyük ölçüde yavaşlattı. Yalnızca belirli ülkelere ait gemilere izin verilirken, diğerleri şartlı geçiş yapabiliyor.

Hürmüz’den geçen petrol akışı risk altında...

Küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin gerçekleştiği Hürmüz Boğazı’nda gerilimin artması, sevkiyatlarda ciddi düşüşe yol açtı. Tanker hareketliliği bazı günlerde durma noktasına gelirken toplam trafik yüzde 90’dan fazla geriledi.

Günlük yaklaşık 15 milyon varil petrolün taşındığı hatta yaşanan aksaklıklar, sigorta maliyetleri ve güvenlik riskleri nedeniyle daha da derinleşti.

Bu gelişmeler enerji fiyatlarına hızlı şekilde yansıdı. Petrol fiyatları 70 dolar seviyesinden 120 dolara çıkarak yaklaşık yüzde 70 yükseldi. Avrupa’da referans doğal gaz fiyatı olan TTF kontratları ise 30 avrodan 60-70 avro bandına ulaştı.

Fiyatlardaki artışı sınırlamak için Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) üyesi ülkeler 400 milyon varillik acil rezervi devreye alma kararı aldı. Ancak savaşın büyüyebileceği endişesi nedeniyle piyasalarda dalgalanma devam ediyor. Doğal gaz tarafında depolama kullanımının artırılması ve LNG tedarikinin hızlandırılması gibi adımlar atılsa da arz riskleri fiyatların yüksek kalmasına neden oluyor.

Alternatif hatlar sınırlı kapasite sunuyor

Artan arz güvenliği endişeleri, Hürmüz’e bağımlılığı azaltacak alternatif yolları yeniden gündeme getirdi. Ancak mevcut boru hatlarının kapasitesi sınırlı kalıyor. Suudi Arabistan ve BAE üzerinden sağlanabilecek alternatif sevkiyatın günlük 3,5 ila 5,5 milyon varil aralığında olduğu belirtiliyor.

BAE’nin Abu Dabi-Füceyre hattı yaklaşık 1,1 milyon varil taşırken ek kapasitesi 700 bin varil civarında bulunuyor. Suudi Arabistan’daki Doğu-Batı Boru Hattı ise 5 milyon varil kapasiteye sahip olsa da mevcut kullanım sonrası devreye alınabilecek ek miktar sınırlı.

Aynı güzergâhta yer alan Abkayk-Yanbu hattı ise halihazırda tam kapasite çalışıyor.

Türkiye merkezli projeler gündemde

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Kerkük-Ceyhan hattına dikkat çekerek, "Bu hattın kapasitesi 1,5 milyon varil. Günde biz 1,5 milyon varili buradan taşıyabiliriz." ifadelerini kullandı.

Bayraktar ayrıca Katar gazının boru hattıyla Türkiye’ye ve buradan Avrupa’ya ulaştırılmasına yönelik projelere işaret ederek, "Katar gazının boru hattıyla Türkiye'ye gelmesi, Türkiye üzerinden belki Avrupa'ya gitmesi. Düşünün şimdi LNG tesisleriniz vuruldu, LNG ihracatınız yok. Zaten Hürmüz'den hareket edemiyorsunuz. Bir boru hattıyla, bir miktar gazın Türkiye'ye ve Avrupa'ya gittiğini düşünün. Bu önemli bir proje olabilir." değerlendirmesinde bulundu.

Uzun vadeli seçenekler arasında petrolün boru hatlarıyla Hatay’a ulaştırılması da yer alıyor.

Orta vadede stratejik alternatif olabilir

Petrolde sınırlı da olsa alternatifler bulunurken, LNG tarafında tablo daha kırılgan görünüyor. Hürmüz Boğazı’nın gaz sevkiyatındaki kritik rolü devam ederken, kısa vadede alternatif güzergah oluşturmanın zor olduğu değerlendiriliyor.

Bu çerçevede Türkiye, Hürmüz dışı kaynakların Avrupa’ya taşınmasında önemli bir transit ülke olarak öne çıkıyor. Kerkük-Ceyhan hattında yeniden başlayan sevkiyatın kademeli olarak artırılması planlanırken, bu durum Türkiye’nin Akdeniz’e açılan enerji kapısı rolünü güçlendiriyor.

Ayrıca TürkAkım üzerinden Avrupa’ya taşınan gaz miktarı da artış gösterdi. Mart ayında günlük sevkiyatın 55 milyon metreküpe ulaşması, Türkiye’nin enerji ticaretindeki ağırlığını artırdı.

Orta vadede stratejik alternatif olabilir

Alman Ekonomik Araştırma Enstitüsü’nden Prof. Dr. Claudia Kemfert, Hürmüz’de uzun süreli kesintinin enerji fiyatlarını yukarı çekeceğini belirterek, "Orta vadede devam eden arz riskleri fiyatların yüksek kalmasına, stratejik rezervlere daha fazla bağımlılığa ve enerji güvenliği kaygılarının artmasına neden olur." dedi.

Alternatif hatların kapasitesinin sınırlı olduğunu vurgulayan Kemfert, bu durumun küresel piyasaları kırılgan hale getirdiğini ifade etti. Türkiye’nin orta vadede önemli bir rol üstlenebileceğini belirten Kemfert, "Ancak mevcut altyapı kısıtlamaları, kısa vadede büyük ölçekli kesintileri telafi etme kapasitesini sınırlamaktadır. Türkiye'nin alternatif rolü ağırlıklı olarak stratejik ve orta vadeli düzeyde olabilir." diye konuştu.

Kemfert ayrıca mevcut krizin, Körfez’e bağımlılığı azaltabileceğine dikkat çekerek, "Bu durumdan başlıca fayda sağlayacaklar arasında, yenilenebilir enerjinin yaygınlaşması, özellikle ABD gibi LNG tedarikçileri, Norveç ile Kuzey Afrika gibi bölgelerden sağlanan boru gazı ve gelişmekte olan yeni taşımacılık koridorları yer alıyor." değerlendirmesinde bulundu.

AA

"3 ay içerisinde hayata geçecek"

Bakan Gürlek, dev sosyal medya platformlarıyla yapılan müzakerelerin olumlu sonuçlandığını ve "kimlikle giriş" talebinin kabul edildiğini duyurdu. Ayrıca Gürlek, sosyal medyaya 3 ay gibi bir sürede kimlikle girileceğini belirtti. Teknik hazırlıkların tamamlanmasının ardından, kullanıcıların hesaplarına erişebilmesi için kimlik doğrulaması yapması zorunlu hale gelecek.

Ekonomim

KONUŞMACI: ALİ ÇAKMAKÇI-KATKI SUNAN: SELAHATTİN İPEK MODERATÖR : ÖMER KÖKLÜCE

Yeminli Mali Müşavir Abdullah TOLU TRT HABER Ekonomi 7/24 Programında Yeni Çıkacak Olan Vergi Affı ve Yapılandırma Hakkında Detaylı Bilgiler Verdi.

Yılmaz Sezer ÜSTAT, bizzat BAĞIMSIZ DENETİMDE YERLİ VE MİLLİ HUSUSUNDA ADIMIZLA (SELAHATTİN İPEK) AÇIKLAMADA BULUNMUŞTUR. TEŞEKKÜR EDİYORUM. TRT 1 Radyoda Bağımsız Denetimde Yerli ve Milli konusundaki görüşlerini açıklamıştır.