Basın İlan Kurumu verilerine göre, resmi ilan yayımlayan gazete sayısı 2024 yılında 753 iken, 2025 yılında yüzde 12,5 azalarak 659 oldu. Bu yayınların yüzde 95,9'unu yerel, yüzde 3,3'ünü yaygın (ulusal) ve yüzde 0,8'ini bölgesel yayınlar oluşturdu.

2025 yılında resmi ilan yayımlayan gazetelerin yıllık toplam tirajı 2024 yılına göre yüzde 15,1 azalarak 392 milyon 797 bin 801 olup, tirajın yüzde 81,9'unu yaygın (ulusal), yüzde 17,7'sini yerel ve yüzde 0,4'ünü bölgesel gazeteler oluşturdu.

İnternet haber sitelerinde artış

Resmi ilan yayımlayan internet haber sitesi sayısı 2024 yılında 349 iken, 2025 yılında yüzde 2,3 artarak 357 oldu.

Toplam tekil ziyaretçi sayısı 8 milyar 840 milyon 299 bin 804 olarak gerçekleşti. Bu ziyaretçi trafiğinin yüzde 66,3'ü genel kategoride bulunan internet haber sitelerinden oluştu.

Toplam sayfa görüntüleme sayısı 45 milyar 314 milyon 725 bin 824 olarak gerçekleşti. Bu görüntüleme sayısının yüzde 74,2'si genel kategoride bulunan internet haber sitelerinden oldu.

Dergilerin yaklaşık yarısı aylık

Resmi reklam yayımlayan dergi sayısı 2024 yılında 474 iken, 2025 yılında yüzde 0,8 azalarak 470 oldu. Resmi reklam yayımlayan dergilerin yüzde 46,8'i aylık, yüzde 15,1'i haftalık, yüzde 13,6'sı on beş günlük, yüzde 11,1'i iki aylık, yüzde 6,8'i günlük ve yüzde 6,6'sı üç aylık olarak yayımlandı.

Günlük gazete ağır basıyor

Resmi ilan yayımlayan gazetelerin yüzde 57,4'ü günlük, yüzde 42,6'sı haftada iki-altı gün arası olarak yayımlandı. Bu yayınların toplam tirajının yüzde 98,9'unu günlük, yüzde 1,1'ini haftada iki-altı gün arası yayımlanan gazeteler oluşturdu.

Süreli yayınlarda artış

Süreli yayın sayısı 2024 yılında 2 bin 40 iken, 2025 yılında yüzde 6,5 artarak 2 bin 173 oldu. Bu yayınların yüzde 90,9'u siyasi/haber/güncel, yüzde 3,3'ü sektörel/mesleki, yüzde 1,6'sı kültür/turizm/tanıtım, yüzde 1,3'ü ekonomi/ticaret/finans içerikli yayımlanırken, yüzde 2,9'u ise diğer içerik türlerinde yayımlanmıştır.

Gazetelerde çalışan sayısı azaldı

Resmi ilan yayımlayan gazetelerde çalışanların sayısı 2024 yılında 4 bin 315 iken, 2025 yılında yüzde 13,9 azalarak 3 bin 714 oldu. Çalışanların yüzde 37,8'i lise ve dengi okul, yüzde 34,9'u lisans, yüzde 13,7'si lise altı, yüzde 11,2'si ön lisans ve yüzde 2,4'ü yüksek lisans/doktora mezunlarından oluştu.

Resmi ilan yayımlayan gazetelerde çalışanların kadro unvanlarına göre ise yüzde 43,8'i muhabir, yüzde 26,7'si sayfa sekreteri, yüzde 20,3'ü sorumlu müdür, yüzde 7,1'i yazar ve yüzde 2,1'i haber müdürü olarak görev yaptı.

İnternet haber sitelerinde çalışanlar artıyor

Resmi ilan yayımlayan internet haber sitelerinde çalışanların sayısı 2024 yılında 3 bin 404 iken, 2025 yılında yüzde 8,4 artarak 3 bin 690'a yükselmiştir. Çalışanların yüzde 57,7'si lisans, yüzde 24,4'ü lise ve dengi okul, yüzde 10,2'si ön lisans, yüzde 4,8'i lise altı ve yüzde 2,9’u yüksek lisans/doktora mezunlarından oluştu.

Resmi ilan yayımlayan internet haber sitelerinde çalışanların kadro unvanları incelendiğinde, yüzde 39,3'ü muhabir, yüzde 37,0'si internet editörü, yüzde 10,9'u sorumlu müdür, yüzde 9,3'ü yazar ve yüzde 3,5'i haber müdürü olarak görev yaptı.

Çalışırken eşit, yöneticilikte kadın azalıyor

İnternet haber sitelerinde çalışanların kadro unvanı ve cinsiyete göre dağılımı incelendiğinde, sorumlu müdürlerin yüzde 67,2'si erkek, yüzde 32,8'i kadın, haber müdürlerinin yüzde 78,9'u erkek, yüzde 21,1'i kadın, internet editörlerinin yüzde 53,2'si erkek, yüzde 46,8'i kadın, muhabirlerin yüzde 57,4'ü erkek, yüzde 42,6'sı kadın, yazarların ise yüzde 54,4'ü erkek, yüzde 45,6'sı kadındır.

Ekonomim

Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği verilerine göre, yılın ilk 6 ayında otomobil satışları yüzde 9,79 azalışla 440 bin 234 adede geriledi. Hafif ticari araç satışları ise yüzde 1,69 düşüşle 117 bin 945 adet olarak gerçekleşti.

Satışlar yüzde 11 düştü

Haziran ayında otomobil ve hafif ticari araç pazarı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 11,44 daralarak 105 bin 41 adede indi. Otomobil satışları yüzde 10,35 azalışla 83 bin 978 adet, hafif ticari araç satışları yüzde 15,53 düşüşle 21 bin 63 adet oldu.

Toplam pazar, haziranda 5 yıllık ortalama satışların yüzde 5,6, 10 yıllık ortalamanın ise yüzde 25,4 üzerinde gerçekleşti. Otomobil pazarı 5 yıllık ortalamaya göre yüzde 5,2, hafif ticari araç pazarı yüzde 7,1 büyüdü.

En çok tercih edilen segmentler

Ocak-haziran döneminde otomobil pazarının yüzde 84,7'sini A, B ve C segmentlerindeki araçlar oluşturdu. C segmenti 241 bin 100 adetle yüzde 54,8, B segmenti ise 130 bin 476 adetle yüzde 29,6 pay aldı.

Bloomberg

Vatandaşlar, günlük yakıt maliyetlerini takip edebilmek için “Bugün benzin ne kadar?”, “Motorin fiyatı kaç TL?”, “Akaryakıt fiyatlarında son durum ne?” gibi sorulara yanıt arıyor.

Akaryakıt ürünlerinden benzinin litre fiyatına 50 kuruşluk zam yansıtıldı.

Peki, 2 Temmuz 2026 Perşembe günü itibarıyla İstanbul, Ankara ve İzmir’de benzin ve motorin fiyatları ne kadar?

İşte il il güncel benzin ve motorin fiyatları…

İstanbul Avrupa yakası akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 62.77 TL

Motorin litre fiyatı: 64.61 TL

LPG litre fiyatı: 31.99 TL

İstanbul Anadolu yakası akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 62.59 TL

Motorin litre fiyatı: 64.43 TL

LPG litre fiyatı: 31.39 TL

Ankara akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 63.72 TL

Motorin litre fiyatı: 65.68 TL

LPG litre fiyatı: 31.97 TL

İzmir akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 63.98 TL

Motorin litre fiyatı: 65.96 TL

LPG litre fiyatı: 31.79 TL

Ekonomim

Hatanın yukarıdaki şekilde genel bir tanımından sonra izleyen maddelerde hata, hesap hataları ve vergilendirme hataları olmak üzere iki ana türe ayrılmıştır. Kanun matrahta veya vergi miktarında yapılan hatalarla mükerrer vergi tarhını hesap hatası olarak kabul etmiştir. Kanunda vergilendirme hataları ise mükellefin şahsında hata, mükellefiyette hata, mevzuda hata ve vergilendirme yahut muafiyet döneminde hata şeklinde sayılmıştır (VUK md. 117 ve 118).

Görüldüğü gibi, vergi hukukunda hatadan söz edebilmek için, varlığı ileri sürülen hataların bu aktardığımız hâllerden birisinin kapsamı içerisinde yer alması gerekmektedir.

Hatanın genel tanımından ve izleyen maddelerdeki türlerinden hareketle Vergi Usul Kanununun hata müessesesini sadece vergi aslı yönünden kabul ettiği gibi bir izlenim doğmaktadır. Ancak Kanunun 375. maddesinde “vergi cezalarında yapılan hatalar, bu Kanunda vergi hataları için belli edilen usul ve şartlara göre düzeltilir” hükmü ile hata ve düzeltme usulünün vergi cezaları için de uygulanabileceği vurgulanmıştır.

Bizim bu gün üzerinde tekraren duracağımız konu ise vergiye bağlı fer’i alacaklar (gecikme faizi ve zammı) için de hata ve düzeltme usulünün uygulanıp uygulanamayacağıdır. Konuya tekrar değinmemin sebebi, vergi dairelerinin bu konuda farklı uygulamalar içerisinde olmasıdır.

Gecikme faizinde düzeltme yolu

Önce gecikme faizi ile başlayalım. Gecikme faizinin de bir fer’i alacak olmasının ötesinde Vergi Usul Kanunu’nda düzenlenmiş ve tarh usulü belirlenmiş bir kamu alacağı olması sebebiyle hata ve düzeltme müessesesinin kapsamı içerisinde olması gerektiği düşüncesindeyim. Nitekim ikale sözleşmesinden doğan verginin hata ve düzeltme hükümlerine göre faizi ile iadesinde faiz talebinin reddi üzerine konuya ilişkin olarak Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu 02.03.2022 tarih E.2022/1, K.2022/4 sayılı kararında asıl alacaktan ayrı ve bağımsız olarak faiz ödenmesi isteminin düzeltme ve şikayet başvurularına konu edilebileceği yönünde hüküm kurmuştur. Kararda; “Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinin (4) numaralı fıkrasından faizin, haksız veya fazla tahsil edilen vergi kapsamında değerlendirilmesi gereken yasal bir unsur olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda fazladan tahsil edilen verginin iadesi tam olarak yerine getirilmediğinden iade işlemindeki eksikliğin giderilmesi ve işlemiş olan faizin ödenmesi istemiyle, asıl alacağın iadesine ilişkin öngörülen düzeltme zamanaşımı süresi içinde, iadeden ayrı ve bağımsız olarak düzeltme ve şikâyet yoluna başvurulmasında hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Dava konusu olaylarda, başvurucular tarafından ikale sözleşmesi uyarınca yapılan ek ödeme üzerinden kesilen gelir vergisinin tecil faiziyle birlikte iadesi istemiyle yapılan düzeltme başvurusu faiz talebi yönünden kısmen reddedilmiştir. Bunun üzerine faiz ödenmeksizin başvuruculara iade edilen vergiler için işlemiş olan faizin ödenmesi istemiyle yapılan şikâyet başvuruları iade talebinden ayrı ve bağımsız olarak faiz talep edilmesi olarak değerlendirilemeyecektir.” şeklinde açıklamalardan sonra “açıklanan hukuksal nedenler ve gerekçeyle aykırılığın, haksız olarak tahsil edilen verginin iadesi üzerine iade edilen vergiden bağımsız olarak ve tek başına faiz ödenmesi istemiyle, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 116 ve devamı maddeleri uyarınca düzeltme ve şikâyet yoluna başvurulabileceği” yönünde giderilmesine” şeklinde sonuca varılmıştır.

Görüldüğü gibi Danıştay Vergi Dava Daireleri Kuruluna göre de mükelleflerin sadece faiz talebiyle dahi hata ve düzeltme hükümlerinden yararlanması mümkündür. Bu durumda hatalı veya fazla gecikme faizi hesaplanan hallerde de gecikme faizinin hata ve düzeltme hükümlerine göre düzeltilmesinin istenebileceği açıktır. Bu husus özellikle 2 no’lu Vergi Ceza İhbarnamesi ile tarh edilen gecikme faizinin hatalı hesabına karşı kullanılabilecek bir hukuki yol olması bakımından önemlidir.

Gecikme zammında düzeltme yolu

Ancak gecikme zammı konusunda hata ve düzeltme hükümlerinden yararlanmak mümkün değildir. Bilindiği gibi gecikme zammı 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda düzenlenmiştir. Gerek Danıştay kararlarında gerek doktrinde baskın görüş, 6183 sayılı Kanuna tabi işlemlerde hata ve düzeltme yolunun kullanılamayacağı yönündedir. Geçmişteki bir yazımda da bahsettiğim üzere bu görüşün ve özellikle yargı anlayışının aşağıdaki gerekçelere dayandığı görülmektedir.

- 213 sayılı Kanunda düzenlenmiş hata ve düzeltme hükümlerinin 6183 sayılı Kanuna göre tesis edilen işlemleri kapsamadığı,

- 6183 sayılı Kanunda konuya ilişkin olarak 213 sayılı Kanuna ilişkin bir atfın da bulunmadığı,

- (Ödeme emrine ilişkin olarak) ödeme emrinin vergi borcunun artık ödenmesi gereken safhaya gelmesinden sonra düzenlendiği,

- 6183 sayılı Kanunun 213 sayılı Kanuna nazaran çok daha geniş bir kapsama sahip olduğu ve hemen hemen bütün kamu alacaklarının bu Kanuna tabi olduğu, vergi alacaklarında hata ve düzeltme müessesesinin geçerliliğinin kabulü halinde diğer kamu alacakları ile vergi alacaklarının tahsil usulü konusunda bir ayrım ve eşitsizlik oluşacağı.

Bu nedenlerle de gecikme zammına ilişkin konularda Vergi Usul Kanununun hata ve düzeltme hükümlerinden yararlanmak kanaatimce mümkün değildir.

Sosyal Güvenlik Kurumu verilerine göre, si­gortalı (4/A (SSK - Özel Sektör ve Kamu İşçile­ri); 4/B (Bağ-Kur - Esnaf ve Şirket Ortakları); 4/C (Emekli Sandığı - Memurlar)) çalışan sayı­sı, 26 milyon kişiye geriledi…

***

Dahası…

TÜİK verilerine göre, işsizlik azalıyor…

Yine TÜİK verileri, 2024 yılının Mayıs ayın­da 9.9 milyon olan geniş tanımlı işsiz sayısının; 2025 yılının Mayıs ayında 12.3 milyona, 2026 yılının Mayıs ayında ise 12.7 milyona yaklaştı­ğını gösteriyor…

***

Yani:

İşgücü niteliği taşıyan, yaklaşık 13 milyon ki­şi, üretime katılmadan tüketiyor… İşgücü nite­liği taşıyan, yaklaşık 26 milyon kişinin (4A, 4B, 4C sigortalılar, kayıtlı çalışanlar) ise mal ve­ya hizmet üretimine katıldığı, ancak ortalama yüzde 35 verimlilikle çalıştığı ifade ediliyor…

***

Verimlilik oranını:

Kamu personelinin (Bankamatik olarak ni­telendirilen, fazla kadro nedeniyle yapacak işi olmayan vb sayısındaki artış nedeniyle) düşür­düğüne dikkat çekiliyor…

***

Kısacası…

86.1 milyon nüfuslu, yıllık 60-70 milyon “ya­bancı turist” hedefleyen Türkiye’yi, tam verim­le çalışan 3-4 milyon üretici taşıyor…

VELHASIL

“Bu şartlarda (ücret, sosyal imkânlar, işin ağırlı­ğı…) çalışmam!” diyenlerin sayısı artıyor…

***

(“AVM’de güvenlik görevlisi de, mühendis kadar ücret alıyor ve rahat ortamda” gibi cümleleri ku­ranlar da çoğalıyor)

***

“Her koşulda çalışırım; kendimi böyle geliştire­bilirim…” diyenlerin sayısı mı?

Burada da kültür devreye giriyor…

Çalışma kültürü olanlar/edinenler/edindirilen­ler, istemesen de, engeller koysan da, emeğinin karşılığını alamasa da çalışıyor… Daha fazla çalış­manın/çabalamanın da yollarını arıyor…

***

Örnek mi?

Yine TÜİK’in araştırması...

Haftalık 40 saatten daha az çalışan ve imkânı ol­ması durumunda daha çok çalışmayı isteyenlerin sayısı: Son iki yılda 3 milyondan 4.3 milyona yük­selmiş…

1.3 milyon kişi artmış…

***

(Tabi ki bu artışta, alım gücündeki düşüşün, geçim sıkıntısındaki artışın “büyük etkisini” de unutmamak gerekiyor…)

Ferit Barış Parlak-Dünya

SKDM’nin amacı, Avrupa Birliği’ne ithal edi­len kapsam ürünlerin üretiminde ortaya çıkan karbon yükünü, Avrupa Birliği içindeki üreti­cilerin katlandığı karbon maliyetine yaklaştır­maktır.

Bu nedenle sistem, ithal edilen ürünün üretim sürecindeki gömülü emisyonu hesap­latır ve bu emisyona karşılık sertifika teslim edilmesini ister. Halihazırda, çimento, elekt­rik, gübre, demir-çelik, alüminyum ve hidrojen alanındaki belirli ürünler SKDM kapsamında­dır. Burada, ürünün gümrük tarife sınıflandır­ması belirleyicidir; her ürünü kendi tarife ko­du üzerinden incelemek gerekir.

SKDM serti­fikası, ithal edilen ürünün gömülü emisyonuna karşılık gelen karbon maliyetini temsil eden belgedir. Sertifikayı kural olarak Türk ihracatçı değil, Almanya’daki ithalatçı veya bazı haller­de yetkilendirilmiş gümrük temsilcisi alır. Bu kişi, yıl içinde ithal ettiği kapsam ürünler için yıllık beyan verir ve ürünlerin gömülü emisyo­nuna karşılık gelen SKDM sertifikalarını tes­lim eder. 2026 ithalatları için ilk yıllık beyan ve sertifika teslimi 30 Eylül 2027’ye kadar ya­pılacaktır.

Sertifikaların satışı Şubat 2027’den itibaren başlayacaktır. Türk ihracatçı, Alman müşterisinin beyanı için gerekli ürün ve emis­yon verisini sağlamak zorundadır. Bu nedenle, SKDM’nin ticari etkisi Türk ihracatçıya yöne­lir. Alman ithalatçı sertifika maliyetini, veri ta­lebini, doğrulama masrafını ve belge riskini te­darikçisine yansıtabilir. Burada da, ihracatçı­nın rekabet gücü devreye girer.

Avrupa Komisyonu’nun yayımladığı 2026 ilk çeyrek sertifika fiyatı 75,36 avro/ton kar­bondioksit eşdeğeri seviyesindedir. Örneğin 1.000 ton kapsam üründe ürün başına 1,8 ton gömülü emisyon varsa, brüt karbon etkisi 135 bin avroyu aşabilir. Elektrik ve hidrojen hariç olmak üzere, bir ithalatçının bir takvim yılında ithal ettiği kapsam ürünlerin toplam net ağırlı­ğı 50 tonun altında kalıyorsa muafiyet günde­me gelebilir. Eşik sevkiyat bazında değil, itha­latçı ve yıl bazında hesaplanır.

İhracatçı işletmeler ne yapmalı?

Türk ihracatçı öncelikle ürünün tarife kodu­nu kesinleştirip, SKDM kapsamında olup ol­madığını saptamalıdır. Ardından menşe, üre­tim tesisi, fason üretim, grup içi satış ve güm­rük rejimi birlikte değerlendirilmelidir.

İkinci olarak, ihracatçı, Alman müşteriye ürün bazında izlenebilir bir SKDM dosyası ha­zırlamalıdır. Bu dosyada tarife kodu, üretici te­sis, menşe, kullanılan girdiler, enerji tüketimi, üretim miktarı, hesaplama yöntemi, varsa doğ­rulama raporu ve Türkiye’de fiilen ödenmiş karbon bedeline ilişkin belgeler birlikte bulun­malıdır.

Ayrıca, bu verinin hangi tarihte, hangi formatta ve hangi sorumluluk sınırları içinde paylaşılacağı sözleşmede açıkça düzenlenmeli­dir. Ticari sır niteliğindeki üretim verileri ko­runmalıdır. Alman ithalatçıya beyanı için ge­rekli bilgilerin zamanında ve doğrulanabilir şekilde sağlanmaması, ihracatçı bakımından maliyet artışı veya tedarikçi listesinden çıkarıl­ma riskine yol açacaktır.

İklim Kanunu yeterli değil!

Türkiye, 2.7.2025 tarih ve 7552 sayılı İklim Kanunu ile önemli bir adım atarak, emisyon ticaret sistemi (ETS) yasal temelini oluştur­muştur. Ancak, ETS, devletin belirli sektörler için toplam emisyon sınırı koyduğu ve bu sınır içinde emisyon hakkının alınıp satılabildiği bir piyasa modelidir. Daha fazla emisyon yapan işletme ek hak satın almak zorunda kalırken, daha az emisyon yapan işletme elindeki fazla hakkı satabilir. ETS, karbon mali yükümlüğü­ne eşdeğer değildir.

SKDM bakımından önem­li olan ise, ihracat ürününün gömülü emisyonu için gerçekten ödenmiş, ürüne bağlanabilir ve belgelenebilir bir karbon bedeli olup olmadığı­dır. Şirketlere emisyon hakkı ücretsiz verilirse veya ödenen karbon bedeli daha sonra destek, iade ya da indirimlerle geri alınmış gibi etki­siz hale gelirse, Avrupa Birliği bunu gerçek bir karbon maliyeti olarak kabul etmeyebilir. Bu durumda Türkiye’de ETS kurulmuş olsa bile, Almanya’daki SKDM sertifika yükünden dü­şülebilecek bir tutar doğmayabilir.

Bu nedenle, Türkiye acilen ihracat ürünlerine bağlanabilir, fiilen ödenen ve uluslararası kabul görebile­cek şekilde belgelenen bir karbon mali yüküm­lülüğü mekanizması oluşturmalıdır. Aksi hal­de Türk ihracatçı Türkiye’de ETS’ye tabi olsa bile, Almanya’daki ithalatçı SKDM sertifika­sı yüküyle karşılaşmaya devam edebilir ve bu maliyeti Türk tedarikçiye yansıtabilir.

Karar, 03.04.2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmış; ancak iptal hükmünün yürürlüğü yasama organına yeni bir düzenleme yapma imkânı tanınması amacıyla 03.01.2027 tarihine ertelendi.

Anayasa Mahkemesi, elektronik tebligatın kapsamı, zorunluluğu ve hukuki sonuçları gibi temel hususların idari düzenlemelerle değil, kanunla belirlenmesi gerektiğini; aksi hâlde hak arama özgürlüğü ile mahkemeye erişim hakkının zedelenebileceğini vurguladı.

Anayasa Mahkemesinin bu kararının ardından Danıştay Üçüncü Dairesi, 06.04.2026 tarihli ve E.2024/4288, K.2026/1632 sayılı kararında, iptal edilen düzenlemeye dayanılarak yapılan elektronik tebligatların hukuki sonuç doğuramayacağına hükmetti.

Daire, iptal hükmünün yürürlüğünün ileri bir tarihe ertelenmiş olmasının, Anayasa'ya aykırı olduğu tespit edilen kuralın derdest davalarda uygulanmaya devam edileceği anlamına gelmeyeceğini belirtmiş; bu nedenle usulsüz elektronik tebligata dayanılarak düzenlenen ödeme emrine bağlı haciz işlemini hukuka aykırı bularak ilk derece mahkemesi kararını bozmuştur.

Böylece Danıştay, elektronik tebligat uygulaması ile Anayasa Mahkemesi iptal kararlarının derdest davalara etkisine ilişkin önemli bir içtihat ortaya koymuş oldu.

Ve kanuni düzenleme yapıldı: 7587 sayılı Kanun yürürlükte

Anayasa Mahkemesinin iptal kararının ardından, 1 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 7587 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 9'uncu maddesi ile Vergi Usul Kanunu'nun elektronik tebligatı düzenleyen 107/A maddesi baştan sona yeniden düzenlendi.

İptalden önce elektronik tebligatın kapsamı ve elektronik tebligata tabi olacak mükellef grupları, VUK'un 107/A maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak çıkarılan 456 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğ ile belirlenmekteydi.

Anayasa Mahkemesinin söz konusu yetkiyi iptal etmesi üzerine, elektronik tebligatın kapsamı, sisteme dâhil olacak kişiler ile uygulamaya ilişkin temel esaslar bu kez doğrudan VUK'un 107/A maddesinde yasa düzeyinde düzenlendi.

Kapsam genişletildi

456 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği uyarınca elektronik tebligat zorunluluğu, kurumlar vergisi mükellefleri ile ticari, zirai ve mesleki kazançları nedeniyle gelir vergisi mükellefi olan kişiler bakımından öngörülmüş; basit usulde vergilendirilenler ile gerçek usulde vergilendirilmeyen çiftçiler ise açıkça kapsam dışında bırakılmıştı.

Buna karşılık, 7587 sayılı Kanun, elektronik tebligat yükümlülüğünü ticari, zirai ve mesleki kazançları dolayısıyla gerçek usulde vergilendirilen gelir vergisi mükellefleri bakımından düzenleyerek kapsamı daha açık ve net bir şekilde belirledi.

Bunun yanında, elektronik tebligata tabi kişi grupları ilk kez doğrudan kanunda düzenlenmiş ve zorunlu kapsam genişletilmiştir.

Bu çerçevede mevcut mükellef gruplarına ilave olarak kolektif şirketler, adi komandit şirketler ile 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'na ekli (II) sayılı listedeki kayıt ve tescile tabi malların ilk iktisabında adına tescil yapılan gerçek ve tüzel kişiler ile tüzel kişiliği bulunmayan teşekküller de elektronik tebligat kapsamına alınmıştır.

Böylece elektronik tebligat yükümlülüğünün kapsamı idari düzenlemeye bırakılmayarak doğrudan kanunla belirlenmiştir.

Çıkış usulleri kanunla düzenlendi

456 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nde düzenlenen elektronik tebligat sisteminden çıkış usulleri, 7587 sayılı Kanun ile yasa seviyesinde hüküm altına alındı.

Buna göre, ticaret siciline kayıtlı tüzel kişiler ticaret sicil kayıtlarının, diğer tüzel kişiler ise tabi oldukları sicil kayıtlarının silinmesi üzerine sistemden çıkarılır. Gerçek kişiler bakımından ise ölüm veya gaiplik kararı elektronik tebligat sisteminden çıkış nedenidir.

Bunun yanında, önceki düzenlemeden farklı olarak elektronik tebligat sistemine zorunlu olarak dâhil edilen gerçek kişilere, mükellefiyetlerinin sona erdiği tarihi izleyen beşinci takvim yılının sonundan itibaren talepte bulunmaları ve sisteme dâhil olmayı gerektiren başka bir nedenin bulunmaması şartıyla sistemden çıkma imkânı tanındı.

Ayrıca isteğe bağlı olarak sisteme dâhil olanların talepleri üzerine sistemden ayrılabilmeleri ile 65 yaşını dolduran kişilerin talepleri hâlinde elektronik tebligat sisteminden çıkarılmaları da ilk kez kanunda açıkça düzenlenmiştir.

İstisna

7587 sayılı Kanun ile engellilik oranı yüzde 90 ve üzerinde olan malul ve engelliler elektronik tebligat sistemini kullanma zorunluluğu dışında bırakıldı.

5 günlük süre korundu

7587 sayılı Kanun ile elektronik tebligatın hüküm doğurduğu tarihe ilişkin mevcut düzenleme korunmuştur. Buna göre elektronik ortamda yapılan tebligat, belgenin elektronik tebligat sistemi üzerinden muhatabına ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır.

Bu tarihten itibaren elektronik tebliğe bağlanan hukuki sonuçlar doğar ve dava açma ile diğer idari ve yargısal başvuru süreleri işlemeye başlar.

Geçiş hükmü

7587 sayılı Kanun ile Vergi Usul Kanunu'na eklenen Geçici 38'inci madde uyarınca, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce VUK'un 107/A maddesi kapsamında elektronik tebligat sistemine dâhil olanların yeniden başvuru yapmalarına gerek bulunmamaktadır. Bu kişiler, mevcut kayıtları üzerinden elektronik tebligat sistemini kullanmaya devam edeceklerdir.

Önemli bir değişiklik

7587 sayılı Kanun ile Hazine ve Maliye Bakanlığına elektronik tebligata tabi olacak kişileri belirleme konusunda tanınan düzenleme yetkisi kaldırılmıştır.

Buna karşılık Bakanlığın yetkisi, elektronik tebligat sisteminin teknik altyapısını kurmak veya mevcut altyapıyı kullanmak ile uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemekle sınırlandırılmıştır.

Böylece elektronik tebligatın kapsamı, istisnaları ve sistemden çıkış usulleri idari düzenlemeye bırakılmayarak doğrudan kanunla düzenlenmiş; Anayasa Mahkemesinin iptal kararında ortaya konulan kanunilik ilkesine uygunluk sağlanmıştır.

Genel değerlendirmem

Elektronik tebligat usulünde yaşanan gelişmeler, aslında teknik bir idari dönüşümden çok daha fazlasına işaret etmektedir. Vergi Usul Kanunu’nun 107/A maddesi üzerinden kurulan sistem, idareye tanınan geniş düzenleme yetkisinin anayasal sınırlarla karşılaştığı ve bu sınırların yargısal denetimle yeniden çizildiği bir kırılma alanı üretmiştir.

Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı, elektronik tebligat gibi doğrudan bireyin hak arama özgürlüğünü etkileyen bir mekanizmanın kapsam ve sonuçlarının idari tebliğlerle belirlenemeyeceğini açık biçimde ortaya koymuştur. Bu tespit, yalnızca normlar hiyerarşisinin değil, aynı zamanda hukuk devleti ilkesinin de somut bir hatırlatması niteliğindedir.

Danıştay’ın karar süreci ise, iptal hükümlerinin ertelenmiş yürürlüğü ile derdest davalara etkisi arasındaki gerilimin pratikte nasıl sonuçlar doğurabildiğini göstermiştir. Bu yönüyle yargı içtihadı, elektronik tebligatın hukuki geçerliliği tartışmasını salt teknik bir mesele olmaktan çıkararak, idari işlemlerin meşruiyet zemini tartışmasına taşımıştır.

7587 sayılı Kanun ile yapılan düzenleme, bu tartışmaya yasama düzeyinde bir cevap üretme girişimi olarak okunabilir. Elektronik tebligatın kapsamının ve yükümlülük alanının doğrudan kanunla belirlenmesi, AYM kararında vurgulanan kanunilik ilkesine uyum açısından önemli bir adım niteliğindedir.

Bununla birlikte, sistemin işleyiş mantığı ve dijital tebligatın sonuç doğurma mekanizması büyük ölçüde korunmuştur; bu da değişimin daha çok norm kaynağı düzeyinde gerçekleştiğini göstermektedir.

Son tahlilde elektronik tebligat usulü, vergi idaresinin dijitalleşme kapasitesinden ziyade, idare–yargı–yasama üçgeninde yetki sınırlarının nerede çizileceğine ilişkin daha temel bir tartışmayı görünür kılmaktadır.

Financial Times’ın perşembe günü yayımladığı habere göre, önerilen düzenleme kapsamında diğer ABD merkezli yapay zekâ şirketlerinin de benzer şekilde hisselerinin yüzde 5’ini hükümete devretmesi planlanıyor. Ancak haberde, diğer yapay zekâ şirketlerinin böyle bir adıma sıcak bakıp bakmayacağının henüz net olmadığı belirtildi.

Reuters, söz konusu haberi bağımsız kaynaklardan doğrulayamadığını bildirdi.

Bloomberg HT

Faize faiz yürütülmesi yasağının yasal dayanakları nedir diye baktığımızda, öncelikle karşımıza özel hukuk alanında Türk Borçlar Kanunu ve 3095 Sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun çıkmaktadır. Vergi hukuku uygulamaları bakımından da 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu ile 6183 Sayılı Kanun’un faiz hesabına yönelik hükümleri büyük önem taşımaktadır.

• 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu

Faize faiz yürütülmesi yasağının temel yasal dayanağı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun iki ayrı hükmünde yer almaktadır. Kanunun 121/3. maddesinde temerrüt faizine ayrıca temerrüt faizi yürütülemeyeceği hükme bağlanmıştır. Ayrıca, aynı Kanunun 388/3. maddesinde ise "faizin anaparaya eklenerek birlikte yeniden faiz yürütülmesinin kararlaştırılamayacağı" açıkça düzenlenmiştir. Söz konusu hükümler emredici nitelikte olup tarafların aksini kararlaştırması mümkün değildir.

• 3095 Sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun

3095 sayılı Kanunun 3. maddesi, bileşik faiz yasağını doğrudan ve açık bir biçimde yasaklamaktadır. Buna göre, Türk Ticaret Kanunu hükümleri saklı tutulmak suretiyle, kanuni faiz ve temerrüt faizi hesaplanırken bileşik faiz uygulanamaz. Bu hüküm, vergi hukuku alanındaki uygulamalara da doğrudan etki etmektedir; zira kamu hukukunda özel bir düzenleme bulunmadığı hallerde, özel hukukun biçim ve kavramlarının uygun düştüğü ölçüde ilke olarak kabul edilmesi gerekmektedir.

• 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'ndaki İstisnalar

Faize faiz yürütülmesi yasağının tek istisnası Türk Ticaret Kanunu'nun 8/2 maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, "üç aydan aşağı olmamak üzere, faizin anaparaya eklenerek birlikte tekrar faiz yürütülmesi şartı, yalnız cari hesaplarla her iki taraf bakımından da ticari iş niteliğinde olan ödünç sözleşmelerinde geçerlidir. Şu şartla ki, bu fıkra, sözleşenleri tacir olmayanlara uygulanmaz." Dolayısıyla bu istisna hüküm yalnızca tacirler arasındaki cari hesap ve ticari ödünç sözleşmelerinde geçerli olup vergi hukuku ilişkilerine uygulanma olanağı bulunmamaktadır.

• 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun

6183 sayılı AATÜH Kanun'un 51. maddesi, amme alacağının ödeme müddeti içinde ödenmeyen kısmına vadenin bitim tarihinden itibaren her ay için ayrı ayrı gecikme zammı uygulanacağını düzenlemektedir. Buradaki "her ay için ayrı ayrı" ibaresi, gecikme zammının basit faiz esasına göre hesaplandığını göstermektedir. Bu da gecikme zammı hesaplanırken faize faiz uygulanmadığının yasal dayanağıdır.

• 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinde düzenlenen gecikme faizinde de faize faiz uygulanmamaktadır. Gecikme faizi, ikmalen, re'sen veya idarece tarh olunan vergiler için vade tarihi ile tahakkuk tarihi arasında hesaplanan, vergi aslına uygulanan fer'i nitelikteki bir müeyyidedir. Gecikme faizinin hesaplanmasında aylık esas geçerli olup ay kesirleri dikkate alınmamaktadır. Fazla veya yersiz olarak tahsil edilen vergilerin iadesinde uygulanan faiz konusunda da faize faiz yürütülmesi yasağı geçerlidir. VUK'un 112/4. maddesine göre, fazla veya yersiz olarak tahsil edilen vergiler, tecil faizi oranında hesaplanan faiz ile birlikte mükellefe red ve iade edilir. Bu iadede de hesaplanacak faize ayrıca faiz yürütülmesi, yani faizin faizi hesaplanması mümkün değildir.

Her ne kadar 6183 sayılı Kanunun 51. maddesinin son fıkrasında Cumhurbaşkanı'na gecikme zammını bileşik faiz usulüyle hesaplatma yetkisi verilmişse de, bu yetki bugüne kadar kullanılmamıştır. Dolayısıyla mevcut yasal düzenlemeler kapsamında vergi alacaklarına yönelik gecikme zammı ve gecikme faizi, basit faiz esasına göre hesaplanmaktadır.

• Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu'nun Güncel İçtihadı

Tam da bu noktada Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu’nun, E:2023/950, K:2024/104 sayılı kararında bu mesele açıkça ele alınmıştır. Anılan Kararda, olay örgüsüne baktığımızda, davacı şirketçe talep edilen faiz alacağına faiz işletilmesinin, yani faizin belli süreler sonunda anaparaya eklenmesi suretiyle yeniden oluşan tutara faiz yürütülmesinin bileşik faiz olarak adlandırıldığı ortaya konulmuştur. Kurul, "dava konusu faiz alacağının dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemi, faize faiz yürütülmesi hukuken mümkün olmadığından hukuka uygun görülmemiştir" şeklinde hüküm tesis etmiştir.

Kurul’un bu kararı, vergi hukukunda faize faiz yürütülmesi yasağının uygulanmasına ilişkin temel nitelikte bir karar olma özelliği taşımaktadır.

Kurul, anılan kararda, Türk Borçlar Kanunu'nun 121/3. ve 388/3. maddeleri ile 3095 sayılı Kanunun 3. maddesindeki düzenlemelere atıf yapmak suretiyle, özel hukukta dahi belli şartlar altında tatbik alanı bulabilecek nitelikte olan faize faiz yürütülmesi kavramının, belirli ve öngörülebilir nitelikte bir yasal düzenleme olmaksızın kamu hukukunda uygulanmasının mümkün olmadığı sonucuna varmıştır.

Faize faiz yürütülmesi yasağının vergi hukukundaki dayanağı, vergilerin kanuniliği ilkesi ve hukuki belirlilik ile de doğrudan ilişkilidir.

Sonuç olarak belirtmek isteriz ki, vergi hukuku uygulamalarında faize faiz yürütülmesi yasağı ilkenin temelinde, vergilerin kanuniliği ilkesi, hukuki belirlilik ve öngörülebilirlik ile kamu düzeninin korunması hususları yatmaktadır. Nitekim Kurul’un anılan kararında da, faize faiz yürütmenin kamu hukukunda uygulanabilmesi için belirli ve öngörülebilir nitelikte bir yasal düzenlemenin varlığının zorunlu olduğu hususu önemle vurgulanmıştır.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye'nin Avrupa Birliği ile sınır ötesi e-ticarette Gümrük Birliği kazanımlarını korumaya yönelik diplomatik ve teknik çalışmalarını sürdürdüğünü belirtti.

A.TR belgeli ürünlerde tercihli rejim devam edecek

Bakan Bolat, Avrupa Birliği'nin düzenleme hazırlıklarının başladığı ilk günden bu yana Avrupa Komisyonu nezdinde yoğun girişimlerde bulunulduğunu ifade etti.

Yürütülen çalışmalar sonucunda, Türkiye'de serbest dolaşımda bulunan ve A.TR Dolaşım Belgesi eşliğinde Avrupa Birliği'ne e-ticaret yoluyla gönderilen ürünlerin, H1 gümrük beyannamesi kapsamında kolaylaştırılmış usulle tercihli rejimden yararlanmaya devam edeceği bildirildi.

Böylece, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki Gümrük Birliği'nin temel prensiplerinin sınır ötesi e-ticaret alanında da korunması yönünde önemli bir adım atıldığı vurgulandı.

150 avro altındaki gönderiler için teknik altyapı hazırlanıyor

Ticaret Bakanlığı, düşük değerli e-ticaret gönderilerinde tercihli rejimin kesintisiz uygulanabilmesi amacıyla teknik altyapı çalışmalarını da eş zamanlı yürüttüğünü açıkladı.

Bu kapsamda, 150 avro altındaki e-ticaret gönderileri için hızlı kargo operatörleri tarafından kolaylaştırılmış A.TR Dolaşım Belgesi düzenlenmesine imkan sağlayacak teknik sistemin oluşturulduğu, uygulamaya ilişkin hazırlıkların ise kısa süre içinde tamamlanacağı belirtildi.

Kalıcı çözüm için AB ile temaslar sürecek

Bakanlık, Avrupa Birliği ile kurulan kolaylaştırılmış sistemin e-ihracatçılara ek yük getirmeyecek şekilde uygulanması için temasların devam edeceğini bildirdi.

Ayrıca, Avrupa Birliği'nde e-ticarette kullanılan H7 gümrük beyannamesi kapsamında da A.TR Dolaşım Belgesi'nin kullanılabilmesini sağlayacak daha kalıcı bir çözümün hayata geçirilmesi amacıyla Avrupa Komisyonu ile teknik çalışmaların sürdürüleceği ifade edildi.

Mutluhan Yıldız-Dünya

Vatandaşlar, günün ilk saatlerinden itibaren gram, çeyrek ve ons altına ilişkin güncel fiyatları merak ederek arama motorlarında sorguluyor.

2 Temmuz Perşembe altın fiyatlarında güncel durum şöyle:

* Gram altın satış fiyatı: 6.108,72 TL

* Çeyrek altın satış fiyatı: 10.090,00 TL

* Yarım altın satış fiyatı: 20.136,00 TL

* Tam altın satış fiyatı: 40.193,84 TL

* Cumhuriyet altını satış fiyatı: 40.143,00 TL

* Gremse altın satış fiyatı: 100.792,83 TL

* Ons altın satış fiyatı: 4.072,91 dolar

Ekonomim

Ortada gölge varsa, bir yerler, ışıktan saklanıyor demektir. Bu durumda testiyi kıranla suyu getireni karıştırabilirsin. Hele ki gölgeler uzamaya başlamışsa o diyarda karanlık gece yaklaşıyor demektir

1- SORUN: Dostoyevski’nin ilginç bir duası vardır; “Allah’ım bana baş edemeyeceğim bir şey vermeyeceğini biliyorum. Sadece bana bu kadar güvenmeseydin diyorum.” Baş edip edememe gücüne dair kaygı değil de maliyetine, ancak böylesi güzel vurgu yapılırdı. Maliyet, gölgelerde saklı…

2- ETKİSİ: Gücü bir üst siklete taşıyınca rekabet ikliminin değişmesi, sürecin tanımından gelir. Düşük gelir grubunda baş edebildiğiniz dertler, üst ligde dönüşmüş, belalar da ölçek değiştirmiştir. Dert terazisi genelde, diğer kefedeki talip olduğunuz güçle eşleniktir. Kontrolsüz güç, güç değildir zaten…

TEDBİRİNİ TERK EDEN GÜCÜNE KURBAN OLUR

3- ÇÖZÜM: Yolsuzluk, rüşvet, irtikâp ve benzeri belalar, her iklimde, her inanç sisteminde, her coğrafya ve gücün geliştiği her yapıda ola gelmiştir. Tedbiri alınmadıkça büyümüş, ülkeleri, kurumları helak etmiştir. Bunların özrü olmaz. Risk gerçekleşir, tedbir devreye girer ve yüksek maliyet ödenir.

4- YÖNTEM: Kayıp yılları hatırlıyorum; 1990’larda bu gerçeği en uzun yoldan öğrendik. Maliyetini 2001 kriziyle herkes ve her kesim ödedi. Ancak antikorlarını da geliştirdik. Daha şeffaf yapılar, hesap verebilirlik, kurumsal yönetişim ilkeleri gibi modern kavramlar oluşturduk. Şimdi ne durumdayız ki…

İKİ SORU İKİ CEVAP / Güce dair…

Gölge, güç kirliliği üretir mi?

Elbette… Gölgede yolsuzluk, usulsüzlük kalmasın. Kalmasın ki gölgelerin gücünü kullanıp kurumların itibarını kemirmeyebilelim. Türkiye’nin büyük ülke iddiası kirlenmiş güçle, gölgelerde gerçekleşemez.

Gölge zihni karartır mı?

Gölge, şeffaf ve aydınlık olmama halidir. Daha da hayati olanı; gölgeye mahal vermeyip, kurumları koruyayım derken, gölgelerin yıkıcı gücünden sakınabilmektir. Örnek mi? Misal; gölgelenmiş TÜİK.

NOT

BELÂ, GÖLGEYE ÂŞIKTIR

Gölge; ışıktan nasibini almama halidir. Oysa şeffaflık ışığı, gölgeye mahal vermez. Kurumlarımızı hesap verebilir, şeffaf kılarsak, kötülüğün yeşereceği gölge kalmaz. Şu andaki ekonomik katastrof, bilgi ve erdem eksikliğiyle oluşmuş gölgelerden kaynaklanıyor. Gölge, iblisin sarayında konaklar.

GÖLGE LÛGATI

Hesap verebilirlik: Mekânı aydınlatan projektöre benzer ve hesap veren ardında gölge bırakmaz

Şeffaflık: Gölgeden çıkma halidir ve ışığın aydınlığında, içi dışı bir olma ferahlığı, gücüdür

Gölgesizlik: Ateşin gölgesi yoktur zira kendisi; ışığıyla gölgeyi, gölgeleri çözen ve tanımlayandı

Gölgeli piyasa: İşlemlerin gizli kapaklı, etik kuralların geçersiz, kirliliğin kural olduğu karanlık piyasalar

Şeref OĞUZ-Ekonomim

Yükseköğretim Kurulu verilerine göre 2026 yılı itiba­riyle ülkemizde faaliyette bulunan Va­kıf Üniversitesi sayısı 78’dir. Vakıflara ait üniversitelerin birçoğunun, YÖK ve Sağlık Bakanlığı tarafından denetlenen hastaneleri ve sağlık kuruluşları bulun­maktadır Vakıf üniversitesi hastaneleri, sağlık hizmeti sunmak, tıp ve diş hekim­liği öğrencilerini eğitmek ve bilimsel araştırmalar yapmak amacıyla kurul­muş olan kurumlardır.

Bu kurumlar; bir yandan hasta tedavisi yaparken aynı za­manda uzman hekim yetiştirilmesi ve yeni tedavi yöntemlerinin keşfedilme­si görevlerini bir arada yürütürler. Söz konusu kurumlar Yükseköğretim mev­zuatı ve vergi mevzuatında yapılan dü­zenlemelerle vergi muafiyeti kapsamı­na alınmıştı. Ancak 7577 Sayılı Kanunla vakıf üniversitelerine bağlı hastanele­re ve sağlık kuruluşlarına tanınan vergi avantajları kaldırıldı. Söz konusu sağlık kuruluşları Kurumlar Vergisi muafiyeti dışında bırakılırken, bu hastanelere sağ­lanan Katma Değer Vergisi istisnası da kaldırıldı.

Vakıf üniversitesi hastanelerinde kurumlar vergisi ve KDV mükellefiyeti

Vakıflara ait üniversiteler, Yükseköğ­retim Kanununun 56’ncı maddesi uya­rınca genel bütçeye dahil kurum ve ku­ruluşlara tanınan muafiyet, istisna ve diğer mali kolaylıklardan yararlandığın­dan dolayı, üniversiteler bünyesinde bu­lunan sağlık kurumları Kurumlar Vergi­si Kanununun 4/b maddesi kapsamın­da kurumlar vergisinden muaftı. Ancak bu kurumların kuruluş amacının dışın­da devamlılık arz eden ticari, sınai ve zi­rai faaliyet göstermesi halinde kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis edilmekteydi. Ayrıca söz konusu kurumların KDV ka­nununun 17/2-a maddesi uyarınca yap­mış oldukları teslim ve hizmetler de KDV den istisna idi.

7577 sayılı kanunla yapılan düzenle­me ile; vakıf üniversiteleri tarafından işletilen hastane ve sağlık kuruluşların kurumlar vergisi muafiyeti sona ermiş olup, bunları kurumlar vergisi mükelle­fiyeti tesis ettirmesi gerekmektedir. Ay­rıca söz konusu kanunla Cumhurbaşka­nınca vergi muafiyeti tanınan vakıflarca kurulan yükseköğretim kurumları tara­fından işletilenler hariç olmak üzere, bu kuruluşların teslim ve hizmetleri KDV istisnası dışına çıkarılarak KDV ye tabi oldu.

Vergi yükümlülüğü 1 Ocak 2027’de yürürlüğe giriyor

Vakıf üniversitelerine bağlı sağlık ku­ruluşlarının kurumlar vergisi muafiye­tinin ve KDV istisnasının sona ermesi düzenlemesi 1 Ocak 2027 de yürürlüğe giriyor. Bir mükellefin herhangi bir ver­giden muaf olması, o mükellefin söz ko­nusu vergiye tabi olmamasını ifade eder. Vergiden muaf kurumlar, muafiyetleri­nin devamı süresince kurumlar vergi­si mükellefiyeti tesis ettirmezler ve ku­rumlar vergisi beyannamesi vermez­ler. Kurumlar vergisi muafiyeti 1 Ocak 2027’de sona erecek olan Vakıf Üniver­sitelerine bağlı sağlık kuruluşlarının önümüzdeki yıl başından itibaren ku­rumlar vergisi mükellefiyeti tesis ettir­mesi ve yapmış oldukları teslim ve hiz­metlerden KDV hesaplaması gerekecek.

Düzenlemenin etkileri

Bu kurumlara getirilen vergi yükü, va­kıf yükseköğretim kurumlarının eğitim öğretime tahsis edecekleri geliri olum­suz etkileyebilir. Böylelikle, bu hastane­lerin en önemli görevlerinden olan uz­man hekim yetiştirilmesi, yeni tedavi yöntemlerinin keşfedilmesi gibi görev­lerinde aksamalara yol açabilir. Ayrıca bu hastanelerden hizmet alan hastalar almış oldukları hizmeti daha pahalıya almak zorunda kalabilirler.

Mahmut Bülent Yıldırım-Dünya

Düzenleme bugün itibarıyla yürürlüğe girerken, cep telefonu kayıt süreçlerinde önemli yenilikler hayata geçirildi.

SMS dönemi sona erdi

Yeni düzenlemeyle birlikte IMEI kayıt işlemlerinde SMS ile bildirim uygulaması kaldırıldı. Tüm başvuruların artık yalnızca e-Devlet Kapısı üzerinden yapılacağı belirtildi.

Diplomatik personel için özel uygulama

Türkiye'de görev yapan büyükelçilik ve konsolosluk çalışanları için özel bir kayıt sistemi oluşturuldu. Sabah'ın aktardığına göre bu kişilerin cihazları, misyon kimlik kartları geçerli olduğu sürece kayıtlı sayılacak. Kimlik kartı süresinin dolması halinde cihazlara 120 gün ek kullanım süresi tanınacak.

Cihazlar kara listeye alınacak

Verilen ek sürenin sonunda IMEI numaraları devre dışı bırakılacak ve cihazlar kara listeye alınacak.

Bu cihazların yeniden kullanılması durumunda operatörlerin BTK'ya bildirim yapması zorunlu olacak.

Arızalı cihazlar için IMEI değişim imkanı

Yurt dışından getirilen telefonlarda arıza nedeniyle ana kart veya cihaz değişimi yapılması halinde IMEI güncellemesi mümkün olacak. Ancak bunun için değişim belgesi ve e-Devlet başvurusu şartı aranacak.

Belgenin; firma bilgilerini, eski-yeni IMEI numaralarını ve arıza nedeniyle değişim yapıldığını açıkça içermesi gerekecek.

Kullanım süresi nasıl işliyor?

Mevcut sistemde yurt dışından getirilen telefonlar bir takvim yılı içinde 4 ay süreyle kullanılabiliyor.

Çift SIM veya e-SIM desteği olan cihazlarda bu süre 8 aya kadar çıkabiliyor.

Kullanım süresi, SIM kartın takılıp şebekenin kullanılmasıyla başlıyor ve sistem SMS bildirimi üzerinden takibi sürdürüyor.

IMEI kayıt ücreti 54 bin TL'yi aştı

2026 yılı itibarıyla IMEI kayıt ücreti 54 bin 258 TL olarak uygulanıyor. Bu yüksek maliyet, birçok kullanıcıyı yurt dışı cihaz kullanımına yönlendiriyor.

Süre sonunda kayıt yapılmayan cihazların iletişimi kesiliyor ve kara listeye alınıyor. Kullanıcıların kesinti yaşamamak için kayıt süreçlerini zamanında tamamlaması gerekiyor.

Ekonomim

Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu tarafından yayımlanan IFRS 18 Presentation and Disclosure in Financial Statements standardı, Kurumumuz tarafından “TFRS 18 Finansal Tablolarda Sunum ve Açıklama” adıyla mevzuatımıza kazandırılmıştır. TFRS 18’in yürürlüğe girmesiyle birlikte hâlihazırda uygulanmakta olan TMS 1 Finansal Tabloların Sunuluşu standardı yürürlükten kalkacak olup bu durum mevcut rehberin güncellenmesi ihtiyacını doğurmuştur.

Bu doğrultuda, TFRS 18 ile öngörülen değişikliklere uygun olarak yeniden düzenlenen “Finansal Tablo Formatları ve Kullanım Rehberi” ve “2026 TFRS Taksonomisi Finansal Tablo Çıktıları” taslak metinlerinin mevzuatımıza ve ülkemizdeki uygulamalara uyum sağlaması açısından vereceğiniz görüşler büyük önem arz etmektedir. Söz konusu taslak metinlerine erişim aşağıdaki linklerde sunulmuş olup, görüş ve önerilerinizin 30 Temmuz 2026 tarihine kadar muhasebe.standartlari@kgk. gov.tr adresine iletilmesi rica olunur.

Finansal Tablo Formatları ve Kullanım Rehberi taslak metnine ulaşmak için tıklayınız.

Finansal Tablo Formatları ve Kullanım Rehberi (Değişikliklerle Beraber) taslak metnine ulaşmak için tıklayınız.

2026 TFRS Taksonomisi Finansal Tablo Çıktıları taslak metnine ulaşmak için tıklayınız

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Düzenleme, internet üzerinden sıkça satın alınan giyim ürünleri, oyuncaklar, elektronik eşyalar ve diğer tüketim mallarını kapsıyor. Yeni uygulamada 3 Euro vergi, ürün sayısına göre değil, gümrük tarife sınıflandırmasına göre hesaplanacak.

Aynı tarife sınıfına giren ürünlerden tek seferde 3 Euro vergi alınırken, aynı siparişte farklı sınıf ürünlerin yer alması halinde her tarife sınıfı için ek 3 Euro alınacak. Verginin beyanı ve ödenmesinden satıcı veya ithalatçı sorumlu olacak.

AB’den 150 Euro'ya kadar e-ticaret paketlerine gümrük vergisi kararı

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, ABD merkezli X sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, "Bugünden itibaren AB'ye giren 150 Euro'ya kadar olan e-ticaret paketlerine gümrük vergisi uygulanacak." ifadesini kullandı.

Avrupa'da yaklaşık 30 milyon kişinin perakende sektöründe çalıştığını belirten von der Leyen, bunun AB'nin en büyük özel sektör istihdam alanı olduğunu anımsattı.

Von der Leyen, düşük değerli çevrim içi ithalattaki hızlı artışın Avrupalı perakendecileri haksız rekabetle karşı karşıya bıraktığını, bu ürünlerin önemli bölümünün de AB güvenlik standartlarını karşılamayarak tüketiciler açısından risk oluşturduğunu kaydetti.

AB Komisyonu Başkanı von der Leyen, yeni uygulamanın Avrupalı işletmeler için adil rekabet koşullarını yeniden sağlamayı ve tüketicileri daha iyi korumayı amaçladığını belirtti.

150 Euro altı siparişlerde yeni vergi uygulaması gündemde

AB'de bugüne kadar Birlik dışından yapılan, değeri 150 avroya kadar olan ürün siparişleri gümrük vergisinden muaf tutuluyordu.

Söz konusu 3 avroluk uygulama, AB'nin hazırladığı kapsamlı gümrük reformu yürürlüğe girene kadar geçici olarak uygulanacak. Reform kapsamında gümrük vergisi sisteminin önemli ölçüde değiştirilmesi ve mevcut muafiyetlerin kaldırılması planlanıyor.

AB Komisyonu verilerine göre, 2025 yılında Birliğe yaklaşık 6 milyar düşük değerli e-ticaret gönderisi giriş yaptı. Bu gönderilerin yüzde 90'ından fazlası Çin'den geldi.

Komisyon uzun süredir özellikle Çin merkezli çevrim içi alışveriş platformları Temu ve AliExpress ile Çin'de kurulan e-ticaret şirketi Shein üzerinden yapılan alışverişlere yönelik yeni düzenlemeler üzerinde çalışıyordu.

Ekonomim

Buna göre, İstanbul'da perakende fiyat hareketlerini gösteren İTO İstanbul Tüketici Fiyat Endeksi haziran ayında bir önceki aya göre yüzde 1,14 arttı. Endeks, yıllık bazda ise yüzde 35,94 yükseldi.

Toptan fiyatlarda artış yüzde 3

İTO verilerine göre, mayıs ayında yüzde 1,58 artan Toptan Eşya Fiyatları Endeksi, haziranda aylık bazda yüzde 3 yükseldi. Endeksin yıllık artış oranı yüzde 24,65, yıllık ortalama artış oranı ise yüzde 22,71 olarak hesaplandı.

Haziran ayında toptan fiyatlarda en yüksek aylık artış yüzde 8,18 ile işlenmemiş maddeler grubunda gerçekleşti. Bu grubu yüzde 3,23 ile yakacak ve enerji maddeleri, yüzde 2,85 ile gıda maddeleri izledi. İnşaat malzemelerinde yüzde 0,79, madenlerde yüzde 0,51 ve kimyevi maddelerde yüzde 0,14 artış görülürken, mensucat grubunda fiyat değişimi yaşanmadı.

Yıllık artışta madenler ilk sırada

Yıllık ortalama bazda en yüksek fiyat artışı yüzde 33,51 ile madenler grubunda kaydedildi. Madenleri yüzde 28,64 ile inşaat malzemeleri, yüzde 26,93 ile gıda maddeleri, yüzde 22,58 ile yakacak ve enerji maddeleri takip etti. Mensucat grubunda yıllık ortalama artış yüzde 15,97, işlenmemiş maddelerde yüzde 14,97 ve kimyevi maddelerde ise yüzde 9,77 olarak gerçekleşti.

Dünya

Yapılan düzenlemeyle birlikte azami erken teslim oranı yüzde 40'tan yüzde 45'e yükseltildi. Böylece tasarruf finansman sistemine katılanlar yüzde 40 yerine yüzde 45'lik kısmı ödedikten sonra erken teslimatı hak edecek. En erken teslim süresi ise 150 günden 180 güne çıkarıldı.

Tasarruf finansman sözleşmelerinde ödeme planlarına yeni düzenleme

Tasarruf finansman şirketlerince düzenlenen müşteri bazlı tasarruf finansman sözleşmelerine ilişkin ödeme planlarının, peşinat ödemesi hariç olmak üzere, ödeme planında yer alan en düşük taksit tutarının, en yüksek taksit tutarının üçte birinden az olmayacak şekilde düzenlenmesine de karar verildi.

Ekonomim

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, Kabine Toplantısı öncesinde basın mensuplarının sorularını yanıtladı.

En düşük emekli ücretine ilişkin bir düzenlemenin yapılıp yapılmayacağına ilişkin soruya yanıt veren Işıkhan, "3 Temmuz'da enflasyon oranı açıklandığı zaman bir rakam ortaya çıkacak. Rakam belli olduğu zaman da Türkiye Büyük Millet Meclis'inde konuya ilişkin gerekli açıklama yapılacaktır. İnşallah hayırlı olur" ifadelerini kullandı.

Ekonomim

Doğum oranlarındaki dramatik düşüş

2020 yılında 1,77 çocuk olan toplam do­ğurganlık hızı, 2025 yılına gelindiğinde çar­pıcı bir düşüşle 1,42’ye gerilemiş durumda. Nüfusun kendini ikame edebilmesi için kri­tik eşik olan 2,10 seviyesinin bu denli altına inilmesi, sadece sosyolojik bir değişim değil, aynı zamanda ciddi bir makroekonomik risk barındırmaktadır. Canlı doğan bebek sayı­sının 2020’de 1 milyon 112 binden, 2025’te 895 bin seviyesine kadar gerilemesi, gele­ceğin işgücü arzı ve sosyal güvenlik denge­si üzerinde ağır bir baskı oluşturacaktır. Bu keskin azalış, Türkiye’nin her geçen yıl daha az üreten ve daha fazla yaşlanan bir nüfus ya­pısına sahip olacağının en somut alarmıdır.

Eğitim seviyesi ve çocuk sahibi olmanın maliyeti

Veriler incelendiğinde en net korelasyon­lardan biri eğitim seviyesi ile doğurganlık hı­zı arasında karşımıza çıkıyor. 2025 yılı veri­lerine göre, okuma yazma bilmeyen ya da bir okul bitirmeyen kadınlarda doğurganlık hızı 2,07 çocuk ile nüfus yenilenme sınırına yakın seyrederken; yükseköğretim mezunu kadın­larda bu oran 1,24’e kadar düşmektedir. Lise dengi okul mezunlarında da 1,25 olan bu oran, eğitimin kadınları işgücü piyasasına dâhil ederken çocuk büyütmenin fırsat maliyetini ne denli artırdığını gözler önüne seriyor. Ka­dınların eğitim süresi uzadıkça, modern eko­nomik hayatın getirdiği yüksek yaşam mali­yetleri çocuk yapma kararının ertelenmesi­ne, hatta tamamen vazgeçilmesine yol açıyor.

Bölgesel gelir ve istihdam tezadı

İşin il-bölge bazlı istihdam ve gayri safi yurt içi hasıla (GSYH) boyutuna baktığımız­da ise tam anlamıyla bir “demografik tezat” ile karşılaşıyoruz. Türkiye genelinde kişi ba­şına GSYH’nin en yüksek olduğu, sanayileş­miş ve istihdam oranlarının güçlü seyrettiği batı illeri (örneğin İstanbul, Kocaeli, İzmir), doğurganlık hızının en düşük olduğu yerler­dir. İstanbul’da kişi başına düşen GSYH 2024 yılında 24 bin doları aşarak Türkiye ortala­masının (15,325 dolar) çok üzerine çıkmış durumdadır. Ancak yüksek gelir ve gelişmiş istihdam olanakları batı kentlerinde doğur­ganlığı artırmak yerine, tam tersine hayat pa­halılığı ve konut kriziyle birleşerek doğum oranlarını dibe çekmektedir.

Buna karşılık, kişi başına GSYH’nin en dü­şük, işgücüne katılım ve istihdam oranları­nın en zayıf olduğu Doğu ve Güneydoğu Ana­dolu bölgeleri (Şanlıurfa, Mardin, Diyarbakır hattı) tarihsel olarak en yüksek doğurganlık oranlarına ev sahipliği yapmaktadır. Örneğin, Şanlıurfa kişi başına düşen gelirde listenin en sonlarında yer almasına rağmen, Türkiye’nin en yüksek doğum oranına sahip ili olma unva­nını korumaktadır. Ancak son 5 yıllık trend bize bu geleneksel kalelerin de sarsıldığını gösteriyor; ekonomik güvencesizlik bu bölge­lerde de doğum oranlarında kademeli bir geri çekilmeyi beraberinde getirmektedir.

Sonuç

Makroekonomik perspektiften bu tablo­nun özeti şudur: Türkiye, “zenginleşmeden yaşlanan” ülkeler ligine girmektedir. Batı­da eğitimli ve istihdama katılan nüfus ço­cuk yapmayı ekonomik bir yük olarak görür­ken, doğuda ekonomik imkânların kısıtlılı­ğı demografik momentumu sınırlamaktadır. Genç nüfus avantajına güvenerek inşa edi­len büyüme modellerinin sonuna gelinmiş­tir. Önümüzdeki dönemde işgücü verimli­liğini artıracak yapısal reformlar yapılmaz, kadınların iş ile aile yaşamını dengeleyebi­leceği makro teşvikler ve kreş destekleri ha­yata geçirilmezse, Türkiye ekonomisi çok uzak olmayan bir gelecekte akut bir işgücü krizi ve taşınması imkânsız bir sosyal gü­venlik yüküyle karşı karşıya kalacaktır. Be­şiklerin boşalması, ekonominin gelecekteki motorunun stop etmesi demektir.

Volkan Öngel-Dünya

KONUŞMACI: ALİ ÇAKMAKÇI-KATKI SUNAN: SELAHATTİN İPEK MODERATÖR : ÖMER KÖKLÜCE

BDTURKEY.COM ve Dünya Gazetesi yazarı Yeminli Mali Müşavir Abdullah TOLU 18.05.2021 tarihinde saat 9.30 TRT HABER Ekonomi 7/24 Programına konuk olarak katılım sağlamıştır. Özellikle Pandemi dolayısıyla işletmelerin yaşadıkları sıkıntılar ve çözüm önerileri konusunda, Sayın Cumhurbaşkanı 'mızın alacağı tedbirler ile igili bilgiler vermiştir. "Matrah Arttırımı ve Yeni Borç Yapılandırması" torba şekliyle ele alınarak en kısa zamanda Meclise gelmesi bekleniyor.

Yeminli Mali Müşavir Abdullah TOLU TRT HABER Ekonomi 7/24 Programında Yeni Çıkacak Olan Vergi Affı ve Yapılandırma Hakkında Detaylı Bilgiler Verdi.