Bu kapsamda, 21.06.2026 tarihinde 00:30–01:30 saatleri arasında, Kurumumuz tarafından sunulan sağlık ve sigorta hizmetlerinde, hizmetlerin genel işleyişini aksatmayacak şekilde planlı ve geçici kesintiler meydana gelebilecektir.

Söz konusu çalışmaların tamamlanmasıyla birlikte hizmetler normal seyrinde devam edecektir.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Banka, değerlendirmesinde yıl sonu enflasyon beklentisini güncelledi. Goldman Sachs’ın 2026 yıl sonu enflasyon tahmini yüzde 27,5 seviyesinden yüzde 29’a yükseldi.

CNCB-e'nin aktardığına göre, Türkiye’nin makroekonomik yapısına daha uygun olduğu belirtilen ve zaman içinde değişen ilişkileri modelleyen Random Forest (MRF) yaklaşımı kullanıldığı bildirilen analizde, daha önce öngörülen büyümenin enflasyon üzerindeki etkisinin sınırlı, kur geçişkenliğinin ise belirleyici olduğu yönündeki görüşlerin aksine, büyüme ile enflasyon arasında daha güçlü bir bağ bulunduğu ifade edildi.

Goldman Sachs, mevcut dezenflasyon sürecinde çekirdek enflasyonun ekonomik aktivitenin zayıfladığı dönemlerde gerilemeye başladığını ve talep ile enflasyonun birlikte yavaşladığı bir döngünün gözlendiğini aktardı.

Petrolde dolaylı, kurda direkt geçişkenlik yüksek

Enerji fiyatlarına yönelik, petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon üzerindeki doğrudan etkisinin zaman içinde azalsa da beklentiler kanalı üzerinden dolaylı olarak güçlü şekilde devam ettiği belirtildi. Enflasyon beklentilerinin çekirdek enflasyon üzerinde belirleyici bir unsur olduğu vurgulandı.

Kur kanalına ilişkin değerlendirmede, 2021-2023 döneminde kur geçişkenliğinin yaklaşık yüzde 60 seviyesine kadar yükseldiği, sonrasında gerilese de mevcut seviyenin ortodoks politika dönemine kıyasla yüksek kaldığı ifade edildi.

Dolarizasyon sınırlı

Raporda, Türk Lirası’ndaki değer kaybı eğiliminin sürdüğü, buna karşın dolarizasyona yönelimin sınırlı kaldığı değerlendirildi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB), finansal istikrar ve dolarizasyon riskleri nedeniyle daha hızlı kur ayarlamasına izin verirken sıkı para politikası duruşunu koruyacağı öngörüldü.

Faizde değişiklik beklenmiyor

Banka, politika faizinde yılın geri kalanında değişiklik beklemediğini, fonlamanın ise gecelik borç verme penceresi üzerinden sürdürülmesinin beklendiğini bildirdi.

Goldman Sachs ayrıca, ödemeler dengesi görünümündeki bozulmanın merkez bankasını talep tarafını daha güçlü şekilde yavaşlatmaya zorlayabileceğini ifade etti.

Ekonomim

Buna göre, mayıs ayı itibarıyla Türkiye'de kredi kartı sayısı 149 milyon, banka kartı 216,6 milyon, ön ödemeli kart sayısı 99,1 milyon oldu. Geçen yılın aynı dönemine göre kredi kartı sayısında yüzde 11, banka kartlarında yüzde 2 artış yaşanırken, ön ödemeli kart sayısı yüzde 3 geriledi. Toplam kart sayısı ise yüzde 3 artarak 464,7 milyona ulaştı.

Kredi kartları, banka kartları ve ön ödemeli kartlarla mayısta yapılan toplam ödeme tutarı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 32 artarak 2 trilyon 633,6 milyar lira oldu. Bu ödemelerin 2 trilyon 212,9 milyar lirası kredi kartları, 412,8 milyar lirası banka kartları, 7,9 milyar lirası ise ön ödemeli kartlarla yapıldı.

Aynı dönemde ödeme tutarı ise kredi kartlarında yüzde 30, banka kartlarında yüzde 50 artarken, ön ödemeli kartlarda yüzde 59 geriledi.

Kartlarla yapılan ödeme sayısı yüzde 7 artarak 1,9 milyara yükseldi. Bunun 1 milyar 114,3 milyonunu kredi kartları, 775,5 milyonunu banka kartları, 34,5 milyonunu ise ön ödemeli kartlar oluşturdu.

Ödeme adetlerinde büyüme oranı geçen yılın aynı dönemine göre kredi kartlarında yüzde 9, banka kartlarında yüzde 12 artarken, ön ödemeli kartlarla yapılan ödeme adetleri ise yüzde 55 düştü.

İnternetten kartlı ödemeler 740,4 milyar liraya ulaştı

Geçen ay internetten yapılan kartlı ödeme tutarı yıllık bazda yüzde 19 artarak 740,4 milyar liraya ulaştı. İnternetten yapılan kartlı ödemelerin toplam içindeki payı yüzde 28 oldu.

Aynı dönemde internetten kartlı ödeme adedi ise yüzde 2 artarak 254,6 milyona yükseldi. İnternetten yapılan kartlı ödemelerin toplam içindeki payı yüzde 14 olarak gerçekleşti.

Kartlarla yapılan temassız ödeme sayısı yüzde 8 artarak 1 milyar 298,1 milyon oldu. Temassız ödeme tutarı ise aynı dönemde yüzde 50 artarak 961,8 milyar liraya yükseldi. Mayıs ayında mağaza içi yapılan her 5 kartlı ödemeden 4'ü temassız gerçekleşti.

Ekonomim

Sınav Giriş Belgenizi Yazdırmak İçin Tıklayınız.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

İletişim

Ayrıntılı bilgi için egitimyetkilendirme@kgk.gov.tr e-posta adresine elektronik posta gönderilebilir.

AK Parti milletvekilleri, Grup Başkanı Abdullah Güler başkanlığında, kamuoyunda 12. Yargı Paketi olarak bilinen kanun teklifinin çalışmalarını tamamladı.

Gelecek hafta TBMM Başkanlığına sunulması beklenen kanun teklifiyle, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıkladığı 4. Yargı Reformu Strateji Belgesindeki hedef ve faaliyetlere yönelik düzenlemelere gidilecek.

Teklifle yargılamaların hızlandırılması, usul ekonomisinin sağlanması ve makul sürede yargılanma hakkının daha etkin biçimde temini amacıyla Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda yapılacak değişikliğe göre hukuk yargılamalarında duruşmalar arası süre 3 aydan fazla olamayacak. İşin niteliği gereği bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe yoluyla tahkikat işlemlerinin yürütülmesi gibi zorunlu hallerde hakim gerekçesini belirterek daha uzun süre belirleyebilecek.

Yargıda, bilişim teknolojilerinin sağladığı faydalardan daha fazla yararlanılması amacıyla e-Duruşma sisteminin kapsamı genişletilecek, ön inceleme duruşmaları da e-Duruşma ile yapılacak.

Türk Ceza Kanunu'ndaki değişiklikle ise haksız menfaat için hesap bilgilerini başkalarıyla paylaşmak müstakil suç olarak düzenlenecek ve hapis cezası verilecek. Yeni suç ihdası dolayısıyla hesap bilgilerini başkalarıyla paylaşanlar ve bu hesapları dolandırıcılıkta kullanılanlar "nitelikli dolandırıcılık" yerine yeni suç kapsamında cezalandırılacak.

Yargılamaların makul sürede sonuçlandırılması amacıyla bölge adliye mahkemelerinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararlar hariç olmak üzere, ilk derece mahkemelerinin sadece görevsiz veya yetkisiz olduğu gerekçesiyle Yargıtay'ın bozma kararı veremeyeceğine yönelik düzenleme yapılacak.

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararları doğrultusunda, hukuki boşlukların doldurulması amacıyla bazı kanunlarda değişiklik yapılacak.

Dünya

Tekstilbank'ı 2014 yılında satın alarak Türkiye bankacılık piyasasına giren ICBC, küresel çapta devasa krediler kullandırıyor.

Türkiye'de kısıtlı şubesiyle hizmet veren bankanın dünya çapınca milyonlarca müşterisi bulunuyor.

ATM'lerden işlemler ücretsiz olarak gerçekleştirilecek

Bankanın tüm müşterilerine gönderilen SMS'te yer alan bilgilere göre ICBC Bank Turkey ATM'lerinin devre dışı kalacağı ve Türkiye'de bulunan tüm diğer banka ATM'lerinin ücretsiz olarak kullanılacağını belirtti.

ATM'leri ücretsiz kullanmak için tek şart mobil şubeye her ay giriş yapılması. NTV'nin aktardığına göre, mobil şubeye giriş yapıldıktan sonra 30 gün boyunca istenen tüm ATM'lerden işlemler ücretsiz olarak gerçekleştirilecek.

Bankadan müşterilerine gönderilen SMS şöyle:

"Değerli müşterimiz, ATM hizmetlerimizde yapılan düzenleme kapsamında bankamız ATM'leri hizmetten kaldırılacaktır. 8 yıldır olduğu gibi Türkiye genelindeki tüm ATM'leri ücretsiz olarak kullanmaya devam edebilirsiniz. Mobil Şubemize her giriş yaptığınızda, 30 gün boyunca dilediğiniz tüm ATM'lerden ücretsiz işlem yapma ayrıcalığı kazanırsınız."

Ekonomim

Türk Boğazları'ndan geçiş ücretlerinin her yıl olduğu gibi bu yıl da ülke ekonomisine katkı sağlayacak şekilde yeniden düzenleneceğini belirten Uraloğlu, bu ücretlerin her yıl 1 Temmuz'da güncellendiğini hatırlattı.

Uraloğlu, 1936'da imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi'ne göre alınan ücretlerin hesaplanmasında birim olarak "altın frank"ın ve gemilerin net tonajının (NRT) esas alındığını dile getirerek şöyle konuştu:

"1983 yılından 7 Ekim 2022 yılına kadar boğazlardan geçen uluslararası gemilerden net ton başına 0,80 dolar alınıyordu. 39 yılın ardından 2022'de Cumhurbaşkanı Kararı ile güncelleme yaparak gemilerden net ton başına alınan ücreti 4,08 dolara çıkardık. Bu ücreti 1 Temmuz 2023'ten itibaren 4,42 dolar, 1 Temmuz 2024'te 5,07 dolar, 1 Temmuz 2025'te 5,83 dolar yapmıştık. Bu yıl da düzenlemeye gidiyoruz ve 1 Temmuz 2026'da boğazlardan geçen uluslararası gemilerden alınacak geçiş ücretini 6,70 dolar olarak yeniden güncelliyoruz."

Boğaz geçişlerinde gemilerden 3 kalemde ücret alınıyor

Türk Boğazları'ndan geçen uluslararası gemilerin ücretlerinin güncellenen tarifeler üzerinden alınacağını belirten Uraloğlu, gerçekleştirilecek son düzenlemeler sayesinde devlet hazinesine sağlanan döviz gelirlerinin artırılacağını dile getirdi.

Uraloğlu, gemilerden Montrö Boğazlar Sözleşmesi'ne göre 3 kalem üzerinden ücret alındığı bilgisini verdi.

Bu kapsamda uğraksız geçen gemilerden sağlık denetimi, fener ve tahlisiye hizmetleri için ödeme talep edildiğini belirten Uraloğlu, ücretlerin yıllar itibarıyla ülke ekonomisine katkı sağladığını söyledi.

Bakan Uraloğlu, şunları ifade etti:

"Yıllar itibarıyla gemi geçişlerinden alınan ücretlerin ülkemiz ekonomisine katkısı 1 Temmuz 2021-30 Haziran 2022'deki geçişlerde 38 milyon dolar, 1 Temmuz 2024-30 Haziran 2025'teki gemi geçişlerinde 223 milyon dolar oldu. 1 Temmuz 2025 ile 30 Haziran 2026 arasında ise Türk Boğazları'ndan geçen gemilerden elde edeceğimiz gelirin 254 milyon dolar olmasını bekliyoruz. Ülkemize önemli miktarda döviz kazandıracak bu gelir artışı ve yapılan fiyat güncellemeleri, ekonomiye sağlayacağı katkıyı gözler önüne seriyor. Böylece ülkemize sağlanan döviz girdisinin güçlenmesi ve devlet gelirlerinin artırılması hedefleniyor."

AA

MEPEX AI Connect’in en önemli avantajlarından birinin, firmaların 7 gün 24 saat ulaşılabilir hale gelmesi olduğunu kaydeden Maşlak, “Sistem, firmaların web sitelerini analiz ederek ürün bilgileri, kalite sertifikaları, teknik detaylar ve üretim kapasitesi gibi verileri yorumluyor; uluslararası alıcılardan gelebilecek sorulara kendi dillerinde yanıt verebiliyor” dedi.

Özellikle KOBİ niteliğindeki ihracatçılar için bu sistemin önemli bir dijital destek sağlayacağına inandıklarını söyleyen Maşlak, ihracat süreçlerinde doğru bilgiye hızlı erişimin kritik bir avantaj sağladığını vurgulayarak, “Geliştirdiğimiz sistem sayesinde alıcıların ürün, sertifika, teslimat kapasitesi ve üretim altyapısına ilişkin sorularına anında ve doğru yanıt verilebiliyor; böylece iletişim süreçleri kesintisiz ilerlerken potansiyel iş fırsatlarının kaçırılmasının da önüne geçiliyor” dedi.

Hüseyin Gökçe-Ekonomim

Blackrock ABD Hisse Senedi ETF'leri Başkanı Jay Jacobs, bu hafta işlem görmeye başlayan iShares Bitcoin Premium Income ETF (BITA) hakkında değerlendirmelerde bulundu. Fon, şirketin mevcut iShares Bitcoin Trust (IBIT) ürünü üzerine bir kapalı çağrı seçeneği stratejisi ekleyerek geleneksel Bitcoin yatırımlarından ayrışıyor. Jacobs, yatırımcılar için hem Bitcoin'de yükseliş fırsatı sunan hem de Bitcoin üzerinden gelir elde etme imkânı sağlayan hibrit bir strateji oluşturduklarını ifade etti.

Ekonomim

Rapora göre Avrupa'da 2021 yılında 146 bin 525 olan ultra yüksek net servete sahip kişi (UHNWI) sayısı, 2026 itibarıyla 183 bin 953'e çıktı. Böylece beş yılda 37 bin 428 kişi daha bu gruba katıldı.

Almanya zirvede yer aldı

Euronews'in haberine göre, ultra zengin sayısındaki artışta Almanya ilk sırada yer aldı. Ülkede 2021 yılında 28 bin 942 olan 30 milyon dolar üzeri servete sahip kişi sayısı, 2026'da 38 bin 215'e yükseldi. Bu artış, her gün ortalama 5 kişinin ultra zenginler sınıfına katıldığı anlamına geliyor.

İsviçre'de ise ultra zengin sayısı son beş yılda yaklaşık 5 bin kişi artarken, günlük ortalama artış 2,7 kişi olarak hesaplandı.

Türkiye'de her gün birden fazla yeni ultra zengin

Rapora göre Fransa'da her gün ortalama 2,1 kişi, İngiltere ve İtalya'da 1,6 kişi, İspanya'da ise 1,5 kişi 30 milyon dolar servet sınırını aşıyor.

Türkiye de günlük ortalama 1,1 yeni ultra zengin ile Avrupa'nın dikkat çeken ülkeleri arasında yer aldı. Böylece Türkiye, İsviçre ile birlikte her gün en az bir kişinin ultra zenginler kulübüne katıldığı ülkeler arasında gösterildi.

ABD açık ara önde

Küresel ölçekte ise ABD, 251 bin 352 ultra zengin ile ilk sırada bulunuyor. Ülkede her gün ortalama 36,7 kişi 30 milyon dolar servet seviyesini aşarken, bu durum yaklaşık her 90 dakikada bir yeni ultra zengin ortaya çıktığını gösteriyor.

Çin 121 bin 677 ultra zengin ile ikinci sırada yer alırken, Almanya üçüncü sıraya yerleşti. Dünya genelinde ultra zenginlerin sayısı son beş yılda 162 bin 191 kişi artarak 713 bin 626'ya ulaştı.

Servet dağılımındaki fark büyüyor

Avrupa Merkez Bankası verilerine göre euro bölgesinde hanelerin medyan net serveti 123 bin 500 euro seviyesinde bulunuyor. Ancak nüfusun en alt yüzde 20'lik kesiminin serveti yalnızca 2 bin euro düzeyindeyken, en üst yüzde 20'lik kesimde bu rakam 1 milyon euroyu aşıyor.

Öte yandan UBS Global Wealth Report 2025 verilerine göre Avrupa'da kişi başına ortalama servet 2024 yılında Türkiye'de 29 bin 923 euro seviyesinde kalırken, İsviçre'de 634 bin 584 euroya ulaştı. Bu tablo, kıta genelindeki servet farkının boyutunu ortaya koyuyor.

Dünya

Spot altın, yüzde 0,6 düşüşle ons başına 4.184,33 dolardan işlem gördü. Altın, hafta genelinde ise yüzde 0,9 değer kaybetti. Ağustos vadeli ABD altın kontratları da yüzde 1 düşüşle 4.202,10 dolara geriledi.

Çin ana karası ve Hong Kong piyasaları Dragon Boat Festivali nedeniyle kapalı kalırken, dolar endeksi son bir yılın zirvesine yakın seviyelerde işlem görmeye devam etti. Güçlenen dolar, diğer para birimlerini kullanan yatırımcılar için altını daha maliyetli hale getirdi.

"ABD-İran barış anlaşmasının ardından altındaki yükseliş kısa ömürlü oldu"

Bloomberg HT'de yer alan habere göre KCM Trade Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, “ABD-İran barış anlaşmasının ardından altındaki yükseliş kısa ömürlü oldu. Kevin Warsh liderliğindeki Fed’in daha şahin bir tona bürünmesiyle güçlenen dolar yeniden gündemin merkezine yerleşti” dedi.

Waterer, “Yeni Fed Başkanı’nın kararlı duruşu, jeopolitik gelişmelerden kaynaklanan desteği büyük ölçüde nötralize etti ve para politikasının hâlâ piyasalardaki temel belirleyici unsur olduğunu hatırlattı” ifadelerini kullandı.

Fed’den şahin sinyaller: 9 üye faiz artışı bekliyor

Fed’in çarşamba günü politika faizini sabit tutmasının ardından açıklanan projeksiyonlar, 19 politika yapıcısından 9’unun bu yıl içinde faiz artırımına gidilebileceği görüşünde olduğunu ortaya koydu. Kevin Warsh başkanlığında gerçekleştirilen ilk toplantıda alınan karar, piyasalarda daha sıkı para politikası beklentilerini güçlendirdi.

İran savaşı kaynaklı enflasyon baskılarının yükselmesi, dünya genelinde daha fazla merkez bankasının faiz artırımı ya da fiyat artışlarını sınırlamaya yönelik sıkılaştırıcı adımlar atacağı beklentisini güçlendirdi.

CME FedWatch verilerine göre yatırımcılar, Fed’in aralık ayında faiz artırma olasılığını yüzde 87 olarak fiyatlıyor. Bu oran, toplantı öncesinde yüzde 61 seviyesindeydi. Faiz getirisi bulunmayan altın ise yüksek faiz ortamlarında yatırımcılar için cazibesinin bir kısmını kaybedebiliyor.

Goldman Sachs altın tahminini düşürdü

Öte yandan Goldman Sachs, Fed’in bu yıl faiz indirimi yapmasını artık beklemediğini açıklayarak altının ons fiyatına ilişkin yıl sonu tahminini 5.400 dolardan 4.900 dolara revize etti.

İran'a yönelik deniz ablukası kaldırıldı

Jeopolitik gelişmelerde petrol tankerleri Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerini sürdürürken, ABD’nin perşembe günü İran’a yönelik deniz ablukasını kaldırdığı bildirildi.

Diğer değerli metallerde son durum ne?

Diğer değerli metallerde spot gümüş yüzde 1,5 düşüşle ons başına 64,83 dolara gerilerken, platin yüzde 1,3 kayıpla 1.674,47 dolara, paladyum ise yüzde 0,8 düşüşle 1.268,65 dolara indi.

Ekonomim

ABD ile İran arasında sağlanan geçici barış anlaşmasının ardından Hürmüz Boğazı’ndaki petrol sevkiyatının yeniden normalleşme sürecine girmesi, küresel petrol arzına yönelik endişelerin azalmasına katkı sağladı.

Brent petrolün varil fiyatı 79 dolar seviyesine gerileyerek haftalık bazda yaklaşık yüzde 9 değer kaybetti. ABD ham petrolü (WTI) ise 75 dolar civarında işlem gördü. Hürmüz Boğazı’nda bekleyen petrol tankerlerinin bölgeden ayrılmaya başlaması ve Kuveyt’in üretimi yeniden artırma kararı, arz endişelerinin azalmasına katkı sağladı.

Petrolün kalbi Hürmüz’de hareketlilik arttı

Perşembe günü toplam yaklaşık 10 milyon varil petrol taşıyan tankerlerin Hürmüz Boğazı’nı geçtiği veya boğazın dışına çıktığı görüldü. Bu hareketlilik, çatışmaların üç ayı aşkın süre önce başlamasından bu yana Suudi Arabistan’a ait tankerlerin ilk kez bölgeye yeniden giriş yapmasına da sahne oldu. Uluslararası Enerji Ajansı’nın verilerine göre, normal koşullarda Hürmüz Boğazı üzerinden günlük yaklaşık 20 milyon varil petrol ve petrol ürünü sevk ediliyor.

İran'a deniz ablukası kalktı

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran limanları ile kıyı bölgelerine uygulanan deniz ablukasının sona erdirildiğini açıkladı. Denizcilik güvenliği alanında faaliyet gösteren Ortak Denizcilik Bilgi Merkezi (JMIC) ise Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapacak gemilere, olası mayın tehlikesine karşı Umman kıyılarına yakın rotaları tercih etmeleri yönünde tavsiyede bulundu.

Trump: Piyasalar petrol fiyatlarının düşmesini ve hisselerin yükselmesini seviyor

ABD Başkanı Donald Trump, anlaşmanın İran’a fazla taviz içerdiği yönündeki eleştirileri reddederken, gelişmelerden duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Piyasalar petrol fiyatlarının düşmesini ve hisse senetlerinin yükselmesini seviyor” ifadelerini kullandı.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran’ın gelecekte Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerden geçiş ücreti talep edebileceğine ilişkin kaygıların abartıldığını söyledi. Vance ayrıca, mutabakat zaptında yer alan ve taraflar arasında görüş ayrılığı yaratan maddelerin çözümü için öngörülen 60 günlük müzakere sürecinin resmen başladığını ifade etti.

Hürmüz’de normalleşme süreci zaman alabilir

Bununla birlikte Bloomberg HT'de yer alan habere göre analistler, Hürmüz Boğazı’ndaki faaliyetlerin tamamen normale dönmesinin kısa sürede gerçekleşmeyebileceği uyarısında bulunuyor. Sürecin sorunsuz ilerleyebilmesi için gemi trafiğinin yeniden düzenlenmesi, petrol kuyularının kademeli olarak üretime alınması, hasar gören altyapının onarılması ve mayın temizleme çalışmalarına ilişkin taraflar arasında mutabakat sağlanması gerekiyor. Ayrıca bazı armatörlerin, Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi’ndeki güvenlik riskleri nedeniyle temkinli tutumlarını koruduğu ifade ediliyor.

Ekonomim

İlgide kayıtlı özelge talep formu ve eklerinin incelenmesinden, şirketinizin ticaret ünvanının değiştirildiği ve bu değişikliğin 15/10/2025 tarihli Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edildiği, şirketinize ait araç ruhsatlarında şirketin eski ünvanının yer aldığı belirtilerek, . ve … plakalı araçlarınıza ait yeni ruhsatların çıkarılmasına ilişkin olarak noterde yapılacak işlemlerin Harçlar Kanununa bağlı (2) sayılı tarifenin I/5 fıkrası kapsamında nispi noter harcına tabi olup olmadığı hususunda görüş talep edildiği anlaşılmaktadır.

492 sayılı Harçlar Kanununun 38 inci maddesinin birinci fıkrasında, noter işlemlerinden bu Kanuna bağlı (2) sayılı tarifede yazılı olanların noter harçlarına tabi olduğu; 41 inci maddesinde, noter harçlarının (2) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer veya ağırlık ölçüsüne göre nispi, işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınacağı hüküm altına alınmıştır.

Öte yandan, 4/12/2025 tarihli ve 7566 sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 7 nci maddesiyle 492 sayılı Kanuna bağlı (2) sayılı tarifenin "I-Değer veya ağırlık üzerinden alınan nispi harçlar:" başlıklı bölümünün mülga (5) numaralı fıkrası 1/1/2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir;

"5. 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu kapsamında araçların ilk tescil işlemleri ile tescil edilmiş araçların satış ve devirlerinde, 1.000 TL'den az olmamak üzere satış ve devir bedeli üzerinden (Binde 2)

Tescil edilmiş araçların ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yetki belgesi bulunanlara yapılan satış ve devirlerinde bu harç alınmaz."

Buna göre, şirketinizin "…" olan ünvanının "…" olarak değiştirilmesi sonrası noterde yapılacak işlemlerin, 492 sayılı Kanuna bağlı (2) sayılı tarifenin I/5 inci fıkrasında yer alan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu kapsamında araçların ilk tescil işlemleri ile tescil edilmiş araçların satış ve devirleri kapsamında bulunmadığı dikkate alındığında, söz konusu işlemlerden mezkur fıkra kapsamında harç alınmaması gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

Yasal düzenleme gereği,

- Son günü mali tatile (01-20 Temmuz) rastlayan kapsamdaki kanuni ve idari süreler, mali tatilin son gününü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamaktadır.

- Mali tatilin sona erdiği günü izleyen beş gün (21-25 Temmuz) içinde biten kanuni ve idari süreler ise, tatilin son gününü izleyen tarihten itibaren beşinci günün mesai saati bitiminde sona ermektedir.

Buna göre, 5604 sayılı Mali Tatil İhdas Edilmesi Hakkında Kanun uyarınca, 2026 yılı mali tatilinde sosyal güvenlik ile ilgili kapsama giren beyan, bildirim ve yükümlülükler aşağıda belirtilen tarihlerde yerine getirilmesi halinde yasal süresi içinde yapılmış sayılacaktır. Sosyal güvenlik mevzuatına yönelik denetim ve kontrol işlemleri

Mali tatilin uygulandığı 1-20 Temmuz 2026 tarihleri arasında SGK müfettiş ve denetmenleri tarafından sosyal güvenlik mevzuatının uygulanmasına yönelik denetim, kontrol, tespit, tarama yapılabilecek, yine işyeri kayıt ve belgelerinin ibraz edilmesine yönelik tebligat gönderilebilecektir.

Ancak, kayıt ve belgelerin ibraz edilmesi için verilen sürenin;

- Son gününün mali tatile (01-20 Temmuz) rastlaması halinde, istenilen kayıt ve belgelerin en geç 27.07.2026 Pazartesi (dahil) tarihine kadar,

- Son günün 21-25 Temmuz arasındaki bir güne rastlaması halinde ise, 25.07.2026 Cumartesi gününe rastladığından, en geç 27.07.2026 Pazartesi (dahil) tarihine kadar,

ibraz edilmesi halinde yasal süresi içinde ibraz edilmiş sayılacak ve idari para cezası uygulanmayacaktır.

Mali tatil kapsamına girmeyen iş ve işlemler

İş hukuku ve sosyal güvenlik mevzuatı ile ilgili aşağıda belirtilen iş ve işlemler mali tatil kapsamına girmemektedir.

- 5510 sayılı Kanuna tabi işverenlerin ve 4-b (Bağ-Kur) kapsamındaki sigortalıların 6183 sayılı Kanun ve çeşitli tarihlerde çıkarılmış olan yeniden yapılandırma kanunlarından kaynaklanan ödeme ve diğer yükümlülükleri,

- İş kazası ve meslek hastalığı olaylarının Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirimi,

- İş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde işverenlerce düzenlenmesi gereken vizite kâğıdı,

- E-bildirge uygulaması kapsamında işverenlerce internet ortamında Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderilen sigortalı hesap fişi,

- Sigortalıların istirahatli oldukları sürede işyerinde çalışmadığına dair işverenlerce internet ortamında yapılması gereken çalışmazlık bildirimi,

- 4857 sayılı İş Kanunu tabi işverenlerin toplu işçi çıkarma ile ilgili olarak yapmaları gereken bildirim,

- 5510, 6356, 4447, 4857, 6183 sayılı Kanunlar gereğince ilgili kurumlarca gönderilecek tebligatlar ile sigortalılar veya işverenler tarafından açılacak davalarda dava açma süreleri,

Dolayısıyla, yukarıda belirtilen iş ve işlemlerin mali tatil olup olmadığı üzerinde durulmaksızın ilgili kanunlarda belirtilen süreler içinde yerine getirilmesi gerekmektedir.

Kurumun internet sitesinden yapılan açıklamada, konuya ilişkin detaylar paylaşıldı.

Buna göre Kurul, Uber Technologies Inc. tarafından Getir Perakende Lojistik AŞ'ye ait çevrim içi yemek siparişi ve teslimatı hizmetleri iş kolu ile çevrim içi hızlı tüketim malları siparişi ve teslimatı hizmetleri işinin tek kontrolünün devralınmasına Uber Technologies Inc. tarafından sunulan taahhüt paketi çerçevesinde onay verdi.

Söz konusu taahhütler kapsamında, Uber Technologies Inc. tarafından Türkiye'ye 500 milyon dolarlık yatırım yapılmasına yönelik sunulan taahhüdün, yüksek nitelikli istihdamı desteklemesi, yerel mühendislik kabiliyetlerini güçlendirmesi ve Türkiye'nin dijital altyapısı ve teknoloji altyapısının gelişimine olumlu katkı sağlaması bekleniyor.

Gerekçeli karar daha sonra Kurumun internet sitesinde yayımlanacak.

Ekonomim

İş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması noktasında işyerinde alınması gereken önlemler ile uyulması gereken kriterler 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununu ile anılan Kanunun uygulanmasına dair çıkartılan yönetmeliklerle düzenlenmiş olup, bu hususlara riayet edilip edilmediğine yönelik denetimler ise Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Müfettişlerince yapılmaktadır.

İşyerlerinde ilk defa yapılan denetimlerde iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına aykırılık veya eksiklik tespit edilmesi halinde eksiklik ve aykırılıklar tutanağa kaydedilerek işverenlerden/alt işverenlerden, verilen makul bir süre içerisinde bu eksiklik ve aykırılıkların giderilmesi istenilmektedir. Tutanakta belirtilen süreninin bitiminin ardından ikinci defa yapılan denetimde, tutanakta belirtilen eksiklik ve aykırılıkların giderilmediğinin tespiti halinde ise idari para cezası uygulanmaktadır. Ayrıca yapılan denetimler sırasında çalışanlar için hayati tehlike oluşturan bir husus tespit edildiği takdirde bu tehlike giderilinceye kadar, işyerinin bir bölümünde veya tamamında işin durdurulması cihetine gidilebilmektedir.

Alt işverenlerin NACE koduna geldiğimizde,

İş sağlığı ve güvenliği uygulamalarında alt işverenler, asıl işverenlerin tabi oldukları tehlike sınıfı ile ilişkilendirilmeyerek, kendi faaliyet konusu işe ait tehlike sınıfına tabi tutulmuşlardır.

Bu amaçla asıl işverenlerin SGK işyeri sicil numarasının altında üç haneli numara ile tescil edilen alt işverenlere, asıl işverenin NACE kodundan farklı olarak, alt işverenin kendi yürütmüş olduğu faaliyet konusuna uygun NACE kodu verilmektedir. 6331 sayılı Kanun uygulamalarının takip edildiği İSG Kâtip sisteminde de gerek asıl işverenlerin gerekse alt işverenlerin hangi tehlike sınıfında yer aldıklarının tespitinde, SGK işyeri tescil kayıtlarındaki NACE kodları esas alınmaktadır.

Alt işverenlerin tescil işlemleri asıl işverenlerin e-Bildirge kullanıcıları tarafından e-Devlet uygulamalarında yer alan İşyeri Bildirgesi seçeneğindeki Tescillerim menüsü vasıtasıyla yapılmakta olup, alt işverenlerin NACE kodları da asıl işverenlerin e-Bildirge kullanıcıları tarafından sisteme girilmektedir. Bu bakımdan alt işverenlerin NACE kodlarının sözleşmede yer alan işin konusuna göre NACE REV. 2.1 tablosundaki kodlardan uygun olanı seçilmek suretiyle sisteme girilmesi önem arz etmektedir.

Hastane işyerinde temizlik faaliyetini yürüten alt işverenlerin NACE koduna geldiğimizde;

Temizlik faaliyetlerine ilişkin NACE REV.2.1 tablosuna bakıldığında, temizlik sektöründe faaliyet gösteren işyerleri yönünden yapılan işin niteliğine göre az tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta farklı NACE kodları olduğu görülecektir.

Örneğin, “81.21.01 Binaların genel temizliği (uzmanlaşmış temizlik faaliyetleri hariç)” NACE kodunda tescil edilmiş işyerleri az tehlikeli sınıfta yer alsalar da “81.22.03 Nesne veya binaların (ameliyathaneler vb.) sterilizasyonu faaliyetleri” NACE kodunda tescil edilmiş işyerleri çok tehlikeli sınıfta yer almaktadırlar.

Bu bağlamda hastane işyerinde temizlik faaliyetlerini yürüten alt işveren çalışanlarının kullanılmış bir şırınganın eline batması veya temizlik faaliyetleri sırasında mikrop kapma risklerinin bulunduğu dikkate alındığında, hastane işyerinde faaliyet gösteren ve temizlik faaliyetini yürüten alt işverenlerin 81.22.03 NACE kodunda yer alması gerektiğinden alt işveren tescil işlemeleri sırasında NACE kodu 81.22.03 olarak sisteme girilmelidir. Okurumuz Figen Hanımın sorusuna geldiğimizde hastane işyerinde temizlik faaliyeti yürütmesine rağmen az tehlikeli sınıfta tescil edilmiş alt işverenlik dosyasındaki NACE kodunun 81.22.03 olarak çok tehlikeli sınıfta güncellenmesi amacıyla bir dilekçe ile işyerinin bağlı bulunduğu sosyal güvenlik merkezindeki işyeri tescil servisine müracaat ederek NACE kodunu güncellemesi gerekecektir.

Çalışanın iş kazasına uğraması veya meslek hastalığına tutulması halinde hatalı bildirimlerin faturası da ağır olur.

İşyeri hekimi ve İSG uzmanlarının çalışma süresi işyerinin az tehlikeli, tehlikeli veya çok tehlikeli sınıfta faaliyet göstermelerine göre değişmektedir.

Haliyle gerçekte çok tehlikeli sınıfta faaliyet göstermesine rağmen tescil işlemleri sırasında az tehlikeli veya tehlikeli sınıftaki NACE kodlarında tescil edilmiş asıl işverenler ve alt işverenler yönünden, İSG uzmanı ve işyeri hekiminin daha az sürelerde istihdam edilmesi sözkonusu olacaktır.

Bu durum, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması noktasındaki yükümlülüklerin eksik yerine getirmesi nedeniyle işverenlerin/alt işverenlerin iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesindeki kusur oranlarını da artıracaktır.

Olası bir iş kazası sonrasında işçinin uğradığı zarara istinaden işçi veya hak sahipleri tarafından maddi/manevi tazminat talebinde bulunabileceği gibi, taksirle yaralama veya ölüme neden olma suçu işlendiği gerekçesiyle işveren veya işveren vekilleri aleyhine ceza davaları da açılabilmektedir.

Ayrıca çalışanın yaşamış olduğu iş kazası veya meslek hastalığı sonrasında SGK ‘nın denetim ve kontrolle görevli memurlarınca yapılan incelemeler sonrasında sigortalıya ödenen geçici iş göremezlik ödeneği veya sürekli iş göremezlik geliri bağlanmış ise peşin sermaye değeri ile sigortalı adına Kurumca yapılan sağlık masrafları kusuru oranında işverenlere rücu edilerek yasal faiziyle birlikte işverenlerden tahsil edilmektedir.

Türkiye iyi yönetilse, kamudaki kleptokratlar çalmasa, çırpmasa, kamu israfına son verebilse; dünyanın 70 alanda üretim üssü olma kabiliyetini koruyabilecek, üst gelir grubuna çıkabilecek

Bundan 26 yıl önce Türkiye, balo havasındaydı. Ürettiğinden fazlasını tüketiyor, ithalatı patlatıyordu. Kazandığından fazlasını harcıyordu, borcu şişiriyordu. Devlet malı denizdi; yemeyen domuzdu. Kamu kaynaklarını çalıyor, çırpıyorduk. Bu kleptokrasi neticesinde sıfırı tükettik ve balo aniden bitiverdi.

Bizler, domuzluktan vazgeçtiğimiz için düzelmeyi seçmedik; deniz bitti de balo sona ermiş oldu. Ardından Cumhuriyet tarihinin en büyük krizini yaşadık. Devleti dolandırmayı bıraktık, üretmeye yöneldik, borç para ile konfordan vazgeçtik. Balonun ağır faturası için evdeki gümüşleri sattık.

SORUN DIŞ GÜÇLER DEĞİL, İÇ GÜÇLER

Bugün, durum daha da ağır bir fırtına bulutu taşıyor ekonominin ufuklarına… Öncelikle küresel sorunlar, durgunluk, Trump belası, enerji krizi, Ukrayna-Rusya savaşı, AB’nin resesyonu yetmezmiş gibi rekor enflasyonumuz, faiz takıntımız, zar zor tuttuğumuz kur ve yaklaşan seçim ekonomisi…

Dış güçler tamam da iç güçlere bakıyorum; ekonominin kötü yönetimi bir yana, konforun çürüttüğü toplumda üretimden vazgeçer olduk. Dış güçler ve güçlükleri yazdım ama iç güçler ve güçlükler; üretmeyenlerimiz, kaytarıcılarımız, kleptokratlarımız, konfor tuzaklarımız, zombi şirketlerimiz…

İKİ SORU İKİ CEVAP / Üreterek hayatta kalmaya dair…

Üreterek hayatta kalmak ne demek?

Rantın (yan gelip kazanmanın) zorlaştığı, ekip-biçmeden doyulamayacağı, ter dökmeden tok karnına yatağa girilmeyeceği gayretler bütünü demektir. 17,5 milyon çalışmadan kamu kaynağı kemiriyor.

Üretmezsek ne olur, başımıza ne gelir?

Çok basit, ağalıktan marabalığa düşersin. Dış kaynak ile konfor içinde harcama lüksün biter. Lira basadur ancak dolar basamacağına göre zorunlu ithal girdilerini karşılayamazsın, çürür gidersin.

not/ Dert bir değil ki ağlayasın, deli bir değil ki bağlayasın

Ekonomi gazetesi olarak tüm Anadolu’yu dolaşıyor ve üreten, çalışan kesimlerin olağanüstü gayretlerini okurlarımıza aktarıyoruz. Şikâyetleri; kımıl zararlısı gibi kamu zararlılarının bu üretim süreçlerini zorlaştırması, finans damarlarını koparması, kaynak kemirgeni yandaşların varlığı…

ÜRETİM LÛGATI

Üretim: Hammaddeyi işleyip insan ihtiyaçlarını karşılayacak hale uygun mal, hizmete dönüştürme

Tüketim: Üretilen mal ve hizmetlerin ihtiyacı karşılamak için satın alınması, harcanması süreci

Rantiye: Üretimde yer almadan, gayrimenkul, faiz, hisse senedi, tahvilden gelir elde edenler

Zombi şirket: Canlıların kaynaklarından semirip değer üretmeyen yandaş ekonomi çeteleri

Şeref OĞUZ-Ekonomim

2018 yılında 696 Sayılı KHK kapsamındaki taşeron işçileri kadroya alınırken kapsam dışında kalan KİT’lerdeki ve diğer kuruluşlardaki taşeron işçilerinin kadroya alınması için de çalışma yapılacağı belirtildi. TÜRK – İŞ ve HAK – İŞ konuyu sürekli gündemde tuttular. İki konfederasyon 2021 yılında kamu işçileri toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde konuyla ilgili ortak teklif verdi. 2023 – 2024 yıllarını kapsayan Kamu Toplu İş Sözleşmeleri Çerçeve Anlaşma Protokolüne ise kapsam dışında kalan taşeron işçilerin daimi kadroya alınacağına dair hüküm konuldu.

TÜRK – İŞ Genel Başkanı Ergün Atalay, sözleşmeli personelin kadroya alındığı 2023 yılı mart ayında yaptığı açıklamada, bundan sonraki esas işlerinin KİT'ler başta olmak üzere bütün taşeronların meselesinin çözülmesi olduğunu, bu konudaki taleplerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin’e anlattıklarını söyledi.

Vedat Bilgin de yine o dönemde yaptığı açıklamada yeni Meclis'in ilk gündem maddelerinden birinin taşeron işçilere yönelik olacağını belirtti. Bilgin, "KİT'lerde 80 bin civarında taşeron işçi vardı. Şimdi sayıları 100 bin civarında. Bazı kuruluşların yeniden taşeron işçiliğine müracaat etmesi sonucu sayıları arttı. Bu sorunu da çözeceğimizin sözünü verdik. Çalışmalarımızın büyük kısmını tamamladık” dedi.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan ise 7 Ağustos 2023 tarihinde CHP’li Adnan Beker’in soru önergesine verdiği cevapta, “2023-2024 yıllarını kapsayan Kamu Toplu İş Sözleşmeleri Çerçeve Anlaşma Protokolünde yer alan 696 sayılı KHK kapsamı dışında bırakılan kamu taşeron işçilerinin daimi kadroya geçirilmesi maddesi uyarınca 696 sayılı KHK kapsamı dışında bırakılan alt işveren işçilerinin kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilmesi ile ilgili çalışmalara devam edilmektedir” dedi.

“TAŞERON SİSTEMİ MODERN KÖLELİK”

Kamu İktisadi Teşebbüsleri Taşeron İşçileri Derneği yönetimi konuyla ilgili bu hafta Ankara’da çeşitli görüşmeler gerçekleştirdiler. Genel Sekreter İbrahim Tatlı ile Genel Başkan Yardımcıları Volkan Tekin, Ömer Faruk Albayrak ve Selim Ülger’den oluşan yönetim kurulu üyeleri, Habertürk’ü de ziyaret ederek taleplerini dile getirdiler. Yaklaşık 138 bin taşeron işçisinin 100 bine yakın kısmı KİT’lerde çalışıyor.

Dernek yöneticileri çalıştıkları kurumlarda özlük haklarının yok denecek kadar az veya çok kısıtlı olduğunu, buna karşılık sürekli işten çıkarma gibi tehdit, baskı ve mobbingle karşılaştıklarını belirttiler. Taşeron sistemini “modern kölelik” olarak adlandırdılar. Çalışma hayatının en temel prensiplerinden olan eşit işe eşit ücret ilkesine uyulmadığını, aynı işi yapan kadrolu çalışan ile aralarında bir kat fark bulunduğunu belirten dernek yönetim kurulu üyeleri, şöyle dedi:

“Tek talebimiz Türkiye yüzyılına yakışmayan taşeron çalıştırma biçiminden ivedi vazgeçilmesidir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, 4857 Sayılı İş Kanunu ve diğer yasalarda belirtildiği üzere eşit işe eşit hak ilkesi ile taşeron sistemine son verilmesini talep ediyoruz. 696 Sayılı KHK ile belirlenmiş tüm nitelikleri taşımamıza rağmen sadece KİT’lerde çalıştığımız için mahrum bırakıldık. Kadro hakkımızı 90 bin ailenin geleceği, huzuru, refahı, çalışanlarımızın iş barışının sağlanması, çalıştıkları iş yerinde ikincil insan muamelesi görmemesi için istiyoruz.”

Dernek yönetim kurulu üyeleri taşeron işçileri olarak yaşadıkları ayrımcılıklardan yakındı. Kadrolu işçi banka promosyonu alırken kendilerinin alamadığını, yaptıkları işten dolayı ortaya çıkan zarar kadrolu işçiden tazmin edilmezken kendilerine rücu edildiğini, kadrolu işçi servis kullanırken, taşeron işçilere ya hiç servis verilmediğini, servis verilen az sayıda kurumda ise ikinci sınıf insan muamelesine tabi tutulduklarını, servisin arka taraflarına oturduklarını, yemek yardımlarının üç yılda bir arttığını, iş yerinde çıkan yemekler için ceplerinden ayrıca para ödemek zorunda kaldıklarını, kurum misafirhanelerinden personel olarak yararlanamadıklarını anlattılar.

Görüşmeye gelen yönetim kurulu üyeleri arasında 18, 20, 25 yıldır taşeron olarak aynı KİT’te çalışanlar bulunuyor. Hiçbir iş güvenceleri olmamasından yakınan üyeler, kaderlerinin amirlerinin iki dudağı arasında olduğunu, her sabah işe gelirken işten çıkartılma korkusu yaşadıklarını söylediler.

ON BİNLERCE AİLE ÇÖZÜM BEKLİYOR

Hükümet 2018 yılında taşeron işçi sorununa neşter vurdu. Kamu kurumlarında taşeron işçi sorununu büyük ölçüde sona erdirdi. KİT’ler ve geri kalan diğer kurumlardaki taşeron işçilerin kadroya alınmasıyla da on binlerce aile gelecek korkusundan kurtularak, kendini daha güvende hissedecek.

Uygulamada en çok tartışılan konulardan biri ise cumartesi gününün yıllık izinden düşülüp düşülmeyeceğidir. Özellikle haftanın beş günü çalışılan, cumartesi ve pazar günleri fiilen çalışılmayan işyerlerinde, cumartesi gününün yıllık izin hesabında nasıl dikkate alınacağı işverenler ve çalışanlar açısından tereddüt yaratabilmektedir.

9 Haziran 2026 tarihli 33275 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 2025/9525 esas numaralı, 2026/757 karar numaralı kararında yıllık izin uygulamasına ilişkin önemli hususlar yer almaktadır. Kararda yıllık izin uygulamasına ilişkin önemli mevzuat hatırlatmaları yapılmakta, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 56/5 maddesi uyarınca, yıllık izin süresine rastlayan hafta tatilleri, ulusal bayramlar ve genel tatil günleri yıllık izin süresinden sayılmayacağı, izin süresi hesaplanırken bu günlerin toplam süreden düşülmesi gerektiği ifade edilmektedir.

Diğer yandan, yıllık izin kullanan çalışanın yıllık izin hakkından cumartesi gününün düşülüp düşülmeyeceği hususu, Yargıtay 22'nci Hukuk Dairesinin kapanarak 9'uncu Hukuk Dairesine katılması sonucu alınan içtihatları birleştirme ilke kararlarında netlik kazanmıştır. Dolayısıyla Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 2025/9525 esas numaralı, 2026/757 karar numaralı kararında yeni bir görüş bulunmamaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 56'ncı maddesi uyarınca, yıllık ücretli izin günlerinin hesabında izin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz. Bu hüküm oldukça açıktır. İşçinin yıllık izin kullandığı döneme denk gelen hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri yıllık izin hakkından düşülemez. Ancak burada kritik soru cumartesi gününün hafta tatili olup olmadığıdır.

İş Kanunu'nun 46'ncı maddesi uyarınca işçilere, belirlenen iş günlerinde çalışmış olmaları koşuluyla yedi günlük zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmi dört saat hafta tatili verilmesi gerekmektedir. Klasik çalışma düzeninde pazartesi gününden cumartesi gününe kadar çalışılan iş yerlerinde hafta tatili genellikle pazar günüdür. Bu durumda cumartesi günü kural olarak iş günü kabul edilir.

Dolayısıyla iş yerinde cumartesi günü fiilen çalışılmıyor olması, tek başına cumartesi gününün hafta tatili olduğu anlamına gelmez. Cumartesi gününün yıllık izin hesabından dışlanabilmesi için iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi, personel yönetmeliği, iş yeri uygulaması veya benzeri düzenlemelerle cumartesi gününün hafta tatili ya da akdi tatil günü olarak belirlenmiş olması esastır.

Bu nedenle, iş yerinde cumartesi günü hafta tatili olarak açıkça belirlenmemişse cumartesi günü yıllık izin süresinden düşülebilecektir. Örneğin pazartesi günü yıllık izne ayrılıp pazar günü izni sona eren bir işçi bakımından, cumartesi iş günü kabul ediliyorsa yıllık izin bakiyesinden altı gün düşülmesi gerekecektir.

Buna karşılık cumartesi günü iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi, personel yönetmeliği veya yerleşik iş yeri uygulaması ile hafta tatili ya da akdi tatil günü olarak belirlenmişse durum değişecektir. Bu halde cumartesi günü yıllık izin süresinden sayılamaz. Aynı örnekte, pazartesi günü izne ayrılıp pazar günü izni sona eren işçi bakımından, cumartesi ve pazar hafta tatili olarak kabul ediliyorsa, yıllık izin bakiyesinden yalnızca beş gün düşülmesi gerekir.

Bu noktada işverenler açısından en önemli uygulama önerisi, cumartesi gününün iş yerindeki hukuki niteliğinin açıkça belirlenmesidir. İş sözleşmelerinde, personel yönetmeliklerinde ve yıllık izin uygulama esaslarında cumartesi gününün iş günü mü, hafta tatili mi yoksa akdi tatil günü mü olduğu açık şekilde düzenlenmelidir.

Özellikle haftanın beş günü çalışılan işyerlerinde, cumartesi günü fiilen çalışılmıyorsa cumartesi gününün niteliği ayrıca değerlendirilmelidir. Cumartesi günü sadece çalışma süresinin hafta içine dağıtılması nedeniyle boş bırakılmışsa, cumartesi gününün doğrudan hafta tatili sayılması mümkün olmayabilir. Ancak iş yeri düzenlemelerinde cumartesi açıkça hafta tatili veya akdi tatil olarak kabul edilmişse, yıllık izin süresinden düşülmemesi gerekir.

Sonuç olarak, cumartesi gününün yıllık izinden düşülüp düşülmeyeceği konusunda belirleyici olan husus, cumartesinin iş yerinde hangi nitelikte kabul edildiğidir. Cumartesi iş günü ise yıllık izinden düşülür. Cumartesi hafta tatili veya akdi tatil günü olarak belirlenmişse yıllık izinden düşülmeyecektir.

‘Beslenme için kullan’

Genelgenin nereydeyse bütün paragraflarında verilen ana mesaj yemek yardımlarının çalışanların beslenme ihtiyaçlarının karşılanması için kullanılması gerektiği. Bu açıdan bakıldığında nakit yemek yardımı yönteminin herhangi bir kurala ve kontrole tabi olmadığına ilişkin iddiaların altının boş olduğu daha iyi anlaşılmış durumda. Genelgeye göre, “(1) Çalışana verilen nakit yemek parası, çalışan tarafından beslenme ihtiyacını karşılamak için besin maddesi satın alınması ve tüketilmesi için kullanılmamışsa kullanılan nakit tutarların tamamı prime esas kazanca dahil edilecek. (2) Daha açık bir ifadeyle, beslenmek için kullanılmayan nakit tutarlar sigorta primi istisnasından faydalanamayacak. (3) Muvazaalı durumların tespit edilmesi halinde ise Kurumun prim kaybı işverenlerden 5510 sayılı Kanunun 89 uncu maddesi uyarınca gecikme zammı ve cezası ile tahsil edilecek”.

Gözden kaçan nokta

Burada işverenlerin gözden kaçırmaması gereken çok kritik bir yasal sınır bulunmaktadır. Yemek yardımı amacıyla nakit ödeme yapmak veya bu süreci doğrudan her tür işletmeye açık olan ödeme araçları aracılığıyla yürütmek, işverenleri hiç arzu etmedikleri bir riskle karşı karşıya bırakabilir. Bilindiği üzere, banka ve e-para kartları gibi nakit ödeme araçları, giyimden teknolojiye kadar her türlü sektörde kullanılıyor. Yapısal olarak her yere açık olan banka ve e-para kartı gibi nakit ödeme araçlarının tercih edilmesi, yardımın yasal amacının (yani yemek ve gıda harcamasının) dışına çıkılmasına yol açacağı için denetimlerde muvazaa işareti olarak kabul edilmekte. Böyle bir durumda SGK, kartın niteliğine bakarak bu kullanımın muvazaa oluşturduğuna ve istisna hakkını ortadan kaldırdığına hükmedebilir. Dolayısıyla işverenler, bu tür muvazaalı sonuçlar doğurabilecek şekilde ödeme araçlarının her çeşit sektöre ve işletmeye açık olarak kullanılmasına sevk eden yönlendirmelere karşı son derece temkinli yaklaşmalıdır. Bu şekilde sağlanan yardımlarda harcama noktalarının sadece yemek ve gıda işletmelerine açık olacak şekilde yapılandırılarak kullanılması önemlidir.

İşveren ve risk yönetimi

Unutmamak gerekir ki bu dengeli yaklaşım hem muvazaalı uygulamalar sebebiyle kurumun prim kaybını önlemek için hem de nakit yemek parasının ücret politikasının yerini alarak çalışan haklarına zarar vermesini önlemek için gerekli. Bunun yerine, en baştan risk almamak adına, her tür işletmede serbestçe harcanabilen açık uçlu olarak sunulan ödeme yöntemlerinden kaçınmak en sağlıklı adımdır. Yardımın, sadece yemek ve gıda işletmelerinde geçerli, yasal sınırları baştan çizilmiş kapalı devre olarak yapılandırılması; işverenleri güvenli alanda tutacak.

Yılmaz Sezer ÜSTAT, bizzat BAĞIMSIZ DENETİMDE YERLİ VE MİLLİ HUSUSUNDA ADIMIZLA (SELAHATTİN İPEK) AÇIKLAMADA BULUNMUŞTUR. TEŞEKKÜR EDİYORUM. TRT 1 Radyoda Bağımsız Denetimde Yerli ve Milli konusundaki görüşlerini açıklamıştır.