Yaklaşık 7-8 yıldır, konkordato ilan ede­bilmenin şartlarının ağırlaştırılması gerekliliğine dikkat çeken üretici ve tücca­rın, bu talebine yönelik ilk adım atıldı:

Konkordato talebinde bulunan şirketle­rin mahkemelere sunacağı finansal tablo­ların belirli muhasebe ve raporlama stan­dartlarına uygun hazırlanması zorunlu ha­le getirildi…

Resmi Gazete’de yayımlanan yönetme­likle:

Bağımsız denetim kuruluşlarına yönelik bildirim yükümlülükleri de sıkılaştırıldı…

***

“Kredi aldım, ödeyemiyorum…

Bankaların üzerime gelmemesi için kon­kordato ilan etmeliyim.” diye düşünebilen herkes, konkordato ilan edebiliyordu…

Bu nedenle konkordato ilanları artıyor­du…

***

Bu iş Avrupa’da nasıl oluyor?

Devlet, konkordato ilan eden fabrika/iş sahibinin tüm mal varlığına el koyuyor…

Borçluya asgari ücret bağlıyor…

Ve piyasaya olan bütün borçlarını üstlenip, ödüyor…

Sonra:

El koyduğu fabrika, ofis, araba, gayri­menkul gibi varlıkları satmaya ve/veya ça­lıştırmaya odaklanıyor…

***

Bu yöntemle:

Ekonominin çarkları da durmamış olu­yor…

***

Bizdeki sistem mi?

Konkordato ilan eden, son model otomo­biliyle yazlığına gidebiliyor…

Oradan, ardında bıraktığı ‘batma olasılı­ğı yüksek alacaklılarını’ ve ‘güveni kaybet­miş piyasayı” seyredebiliyor!

VELHASIL

Konkordato sistemi:

İşini düzgün yapan alacaklı firmaların varlığını da tehlikeye düşürüyor;

İşini düzgün yapan, verimli firmaların sayısının artmasına ihtiyaç duyduğumuz bir dönemde…

***

Yönetmelikte yapılan değişiklik:

Ticari hayatta dengeleri bozan ve işini iyi/düzgün yapan tüccarı/üreticiyi zor du­rumda bırakan konkordato uygulamasını, AB’deki uygulamalara yakınlaştıracak “ilk adım” olarak nitelendiriliyor…

***

Konkordato sistemi alacaklıları gözete­cek şekilde yeniden düzenlenmeli;

Alacaklıların ödemesi, tenzilat yapıl­maksızın yasal güvence altına alınmalı…

Tersi durumda bir firma iflastan koru­nurken; bu koruma sayesinde, onlarca fir­manın iflasının önü açılacak...

Ferit Barış Parlak-Dünya

Spot altın ons başına 4.688,43 dolarda yatay seyrederken, haziran vadeli ABD altın kontratları yüzde 0,2 düşüşle 4.695 dolara geriledi.

"Altın şu anda konsolidasyon sürecinde"

Bloomberg HT'de yer alan habere göre GoldSilver Central Yönetici Direktörü Brian Lan, “Herkes ABD ile Çin arasındaki üst düzey görüşmelerde ne olacağına odaklandığı için altın şu anda konsolidasyon sürecinde görünüyor” dedi.

Lan, “Altında hafif aşağı yönlü bir eğilim var ancak bunun, değerli metale giriş yapmak isteyen yatırımcılar için bir fırsat penceresi oluşturduğunu düşünüyorum” ifadelerini kullandı.

Gözler Trump-Şi görüşmesinde

Donald Trump, Pekin’de Şi Cinping ile yapacağı görüşmelerde ekonomik kazanımlar elde etmeyi, kırılgan ticaret ateşkesini sürdürmeyi ve Orta Doğu’daki çatışma gibi zorlu başlıkları yönetmeyi hedefliyor.

Donald Trump’ın, şubat sonunda İsrail ile başlayan ve yüksek maliyet yaratan savaşın sona erdirilmesi için Çin’den destek talep etmesi bekleniyor. Ancak analistler, Trump’ın aradığı desteği alma olasılığının düşük olduğunu belirtiyor.

Enflasyonda yeniden hızlanma eğilimi

Çarşamba günü açıklanan veriler, ABD’de üretici fiyatlarının nisanda son dört yılın en güçlü artışını kaydettiğini ortaya koydu. Mal ve hizmet maliyetlerindeki sert yükseliş, enflasyonda yeniden hızlanma eğilimine işaret eden son veri olarak öne çıktı.

Kevin Warsh'ın Fed başkanlığına onay

Kevin Warsh’ın ABD Senatosu tarafından ABD Merkez Bankası başkanlığına atanması onaylandı. ABD Merkez Bankası, Donald Trump’ın talep ettiği faiz indirimlerini zorlaştıran artan enflasyon baskısıyla mücadele ediyor.

Altın, enflasyona karşı bir korunma aracı olarak değerlendirilse de, yüksek faiz oranları faiz getirisi olmayan değerli metal üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor.

Öte yandan Hindistan’da altın ithalat vergisinin artırılmasının ardından fiyatlarda yaşanan sert yükseliş, zaten zayıf olan talep ortamında yatırımcı satışlarını tetikledi.

Diğer değerli metallerde son durum ne?

Spot gümüş yüzde 0,9 düşüşle ons başına 87,18 dolara gerilerken, platin yüzde 0,4 kayıpla 2.129,15 dolara, paladyum ise yüzde 0,3 düşüşle 1.495,75 dolara indi.

Ekonomim

Tanrı, dert verip derman aratmasın… Ancak çoğu kez bu dertleri başımıza dış güçler değil, iç güçler açar. Kötü siyasetçiden, kifayetsiz muhteris yöneticiden, aslında genelde bizim iç güçlerden…

1- SORUN: İşler yolunda gitmediğinde, sorunu kendi dışımızda aramak, yaygın bir davranış. Hele ki yönetici iseniz ve çuvallıyorsanız, suçlu hazırdır; sizin dışınızdakiler... Özellikle siyasetçi iseniz, düşman daima dış güçlerdir. Hani, elimizin kolumuzun uzanamadığı, kim oldukları belirsiz, dış güçler…

2- ETKİSİ: Oysa çoğu kez sorun, bizdedir. Ya politikamız yanlıştır ya da tercihlerimiz. Belki de yeteneğimiz soyunduğumuz misyona uygun değildir. Hatayı kendinde ararsan, gerçek düşmanın dış güçler değil, “iç güçler” olduğunu anlayacaksın. Sarter boşuna; “cehennem başkalarıdır” dememiş.

DIŞ GÜÇLER HEP VARDI VE DAİMA VAR OLACAK

3- ÇÖZÜM: Birini suçlarken parmaklarınızın şekline bakın. İşaret parmağıyla başparmak, “ötekini” gösterirken, diğer 3 parmak (orta, yüzük, serçe) size yöneliktir. Bu da çözümün adresini bize ilham eder. “Derdü meni, devayı men” der Mevlânâ; “dert benim, devası da ben.” Yani içimdeki güçler.

4- YÖNTEM: Başkasını suçlamayı bırak. Sorunu kendi sorumluluk alanının dışına öteleme… Bir davaya zarar vermenin en sinsi yolu; o davayı bile bile yanlış gerekçelerle savunmaktır. Dış güçler hep vardı ve daima var olacak. Sen iç güçsün, kendi yetersizliklerine odaklan, başkalarını suçlamaktan vazgeç.

İKİ SORU İKİ CEVAP / İç güçlere dair…

Nedir şu dış güçler?

Düşman ülkeler, dünyayı yönettiği iddia edilen 5 aile, Lozan’ın gizli maddeleri, bizi kıskanan Almanya, Siyonistler, Amerika, Çin, İsrail, dahası sizin aklınıza gelebilecek sosyal medyadaki düşman kataloğu…

Nedir iç güçler?

Yetersiz yönetici, vizyonsuz lider, beceriksiz CEO, bakan bakmayan kifayetsiz muhterisler. Kendi içindeki güçler; hırsların, eksik aklın, etik noksanlığın, kibrin, cimriliğin, cehalet, kötü ruhun...

NOT

KUSUR ARIYORSAN BÜTÜN AYNALAR SENİN

“Aynayı tuttum yüzüme / Kendim göründüm gözüme / Nazar kıldım ben özüme...” Hilmi Dedebaba’nın bu nasihati daima dilimdedir. Ne zaman başım belaya girdiyse daima bu mısralar hatırıma gelmiştir. İşe de yaramıştır. Ayna ayna söyle bana, var mı kabahatte benden daha sorumlusu?

İÇ GÜÇLER LÛGATI:

Sorun: Çözülmesi gereken mesele, aşılması gereken engel veya ulaşılması gereken hedef

Çözüm: Dertlerin dermanı veya olayların sonuca bağlandığı, nihai aşama, problemin def’i

Dert: İnsana üzüntü, sıkıntı, acı veren durum, hastalık, keder ve çoğu kez iç sıkıntı, kaygı

Derman: Çare, deva, ilaç, güç, takat, mecal; aslında içimizde var olan problem çözme yetisi

Şeref OĞUZ-Ekonomim

E-Envater, defter ve belge süreçlerinin dijitalleşmesi kapsamında envanter bilgilerine ilişkin elektronik kayıt ve bildirim altyapısını ifade eder. Uygulamada yükümlülüğün kapsamı, başlama tarihi, açılış işlemi, dönem sonu envanter düzeni ve geçiş kuralları ilgili elektronik defter ve elektronik belge mevzuatı ile Vergi Usul Kanunu çerçevesinde değerlendirilmelidir. Özellikle e envanter, e defter, envanter defteri, açılış onayı ve kapanış onayı kavramlarının birbirine karıştırılmaması gerekir.

Elektronik envanter süreçlerinde sadece ‘açılış göndermek yeterlidir’ şeklinde kesin ve her mükellefe uygulanabilir tek cümlelik bir sonuca gitmek doğru değildir. Çünkü yükümlülüğün kapsamı; mükellefin e-Defter uygulamasına tabi olup olmadığına, hangi tarihte geçtiğine, envanter defterinin elektronik veya kağıt ortamında tutulma durumuna, ilgili yıl içindeki geçiş tarihine ve GİB tarafından belirlenen teknik kurallara göre değişebilir.

2025 yılında kağıt ortamında tutulan envanter defteri için kapanış onayı gerekir mi?

Vergi Usul Kanunu ile Türk Ticaret Kanunu birlikte değerlendirildiğinde, envanter defteri bakımından açılış ve kapanış tasdiki konusu mükellefin hukuki statüsüne ve tutulma şekline göre önem taşır. Ticari defterlerin tasdikine ilişkin temel çerçevede, envanter defteri için açılış onayı esastır; kapanış onayı ise yevmiye defteri ile A.Ş. yönetim kurulu karar defteri ve tutuluyorsa limited şirket müdürler kurulu karar defteri bakımından özel olarak öne çıkar. Bu nedenle 2025 yılında envanter defteri kağıt ortamında tutulmuşsa, sırf envanter defteri yönünden genel bir ‘kapanış onayı zorunluluğu’ yoktur. Ancak işletmenin tuttuğu diğer ticari defterler açısından ayrıca değerlendirme yapılmalıdır.

Burada özellikle TTK ve ticari defterlere ilişkin tebliğ hükümleri ile e-Defter uygulamasındaki berat süreçleri birlikte ele alınmalıdır. Kağıt ortamında tutulan envanter defteri için fiziki tasdik süreçleri ile e-Defter berat onayı aynı şey değildir.

E-Envanter aylık mı yoksa üç aylık mı gönderilir?

Hayır. e-Envanter defteri için elektronik ortamda bu defterin gönderilmesi şeklinde açılış onayı ve kapanış onayı/gönderimi vardır. Uygulamada en çok karıştırılan konu budur. 2025 yılında faaliyette olup 2026 başında isteğe bağlı olarak e-Envanter’e geçen mükellefler açılış onayını/e-envanter gönderimini; gelir vergisi mükellefleri için 10 Mayıs 2026 ve kurumlar vergisi mükellefleri için 14 Mayıs 2026 tarihine kadar yapmalıdırlar. Kapanış onayı yerine geçen e-envanter gönderimi ise gelir vergisi mükellefleri için 10 Nisan 2027 ve kurumlar vergisi mükellefleri için 14 Mayıs 2027 tarihine kadar yapılmalıdır. Tarihlerin uzatılması değiştirilmesi ihtimaline karşı mevzuat değişiklikleri takip edilmelidir.

2026 yılı için 11.05.2026 tarihinde açılış gönderimi yeterli olur mu?

Tek başına tarihe bakarak kesin hüküm vermek doğru değildir. Eğer ilgili mükellef 2026 yılında e-Envater uygulamasına ilk kez dahil olmuşsa ve GİB sistemi bu yükümlülük için açılış kaydı veya başlangıç envanteri oluşturulmasını yeterli görüyorsa, yalnızca açılış işlemi yapılması yeterli olabilir. Ancak bunun doğruluğu; başlama tarihine, geçiş senaryosuna, mükellefin türüne ve GİB teknik duyurularına bağlıdır.

Şahıs mükelleflerinin e-Defter yükümlüsü olması, envanter kayıtlarının elektronik ortamda tutulması ve açılış kaydının zamanında oluşturulması birbirinden farklı kavramlardır. Bu nedenle 11.05.2026 tarihli açılış işleminin yeterli olup olmadığı, aşağıdaki sorulara bağlıdır:

– Mükellefin e-Defter uygulamasına geçiş tarihi nedir?
– 2026 yılı başından mı, yoksa yıl içinde mi geçiş yapılmıştır?
– Kağıt ortamından elektronik ortama devir envanteri doğru oluşturulmuş mudur?
– Sistem dönem içi güncelleme veya ilave veri girişi istiyor mu?
– Eğer Şahıs bilanço esasına tabi mükellef 2025 Yılında fiziki envanter tutulmuş ve 1.1.2026 itibarıyla isteğe bağlı olarak e-envantere geçilmişse 2026 e-envanter açılış onayı yerine geçen defter gönderimi 11 Mayıs 2026 tarihinde (10 Mayıs 2026 hafta sonu tatiline denk geldiği için) gönderilmelidir. Şirketler için tarih 14 Mayıs 2026 tarihidir.

Üç aylık e-Defter mükellefi olmak e-Envanter yükümlülüğünü değiştirir mi?

Hayır, her zaman değiştirmez. E-Defterde berat yükleme dönemine ilişkin kolaylıklar ile envanter kayıtlarının oluşturulma ve ibraz mantığı farklıdır. Bir mükellefin yevmiye ve kebir defteri beratlarını üç aylık periyotlarla yükleyebilmesi, e-Envanter bakımından da otomatik olarak üç aylık işlem yapacağı anlamına gelmez. e-Envanter için sadece açılış onayı yerine geçen defter gönderimi ve kapanış omayı yerine geçen defter gönderimi vardır. Bu noktada Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan teknik kılavuzlar ve duyurular esas alınmalıdır.

Kağıt ortamında tutulan 2025 yılı kayıtları için 2026’da ne yapılır?

2025 yılı boyunca envanter defteri kağıt ortamında usulüne uygun tutulmuşsa, 2026 yılında elektronik ortama geçişte esas olan husus, önceki dönem kapanış kayıtları ile yeni dönem açılış kayıtlarının uyumudur. Yani 2025 yılı envanter sonuçları ile 2026 açılış verilerinin birbiriyle tutarlı olması gerekir. Genel kural olarak, kağıt ortamında usulüne uygun tutulmuş bir dönem için sonradan elektronik sisteme geçmişe dönük veri üretimi zorunluluğu bulunduğu söylenemez; fakat geçiş yılına ilişkin açılış verilerinin doğru taşınması kritik önemdedir.

Bu nedenle ‘2025 için hiç işlem yapılmaz’ ifadesi de mutlak doğru değildir. Geriye dönük yeni bir elektronik kayıt zorunluluğu olmayabilir; ancak 2026 açılışında 2025 kapanış değerlerinin doğru devri mutlaka önem taşır.

Mevzuat açısından temel dayanaklar nelerdir?

Konu, tek bir düzenleme ile sınırlı değildir. Uygulamada aşağıdaki mevzuat birlikte değerlendirilir:

– 213 sayılı Vergi Usul Kanunu
– 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
– 1 Sıra No.lu Elektronik Defter Genel Tebliği ve sonraki değişiklikler
– Elektronik belge ve dijital dönüşüm uygulamalarına ilişkin GİB duyuruları, teknik kılavuzlar ve uygulama esasları
– Ticari defterlerin açılış ve kapanış onaylarına ilişkin ikincil düzenlemeler

Uygulamada en güvenli yaklaşım nedir?

En güvenli yaklaşım, mükellefin statüsünü netleştirmektir. Şahıs işletmesi mi, bilanço esasına göre mi defter tutuyor, e-Defter zorunluluğu hangi tarihte başladı, envanter kayıtları elektronik sisteme hangi tarihte taşınacak, 2025 yılı kağıt ortamı kayıtları usulüne uygun tamamlandı mı, 2026 açılış değerleri doğru devredildi mi gibi sorular cevaplanmadan kesin işlem yapılmamalıdır.

Ayrıca Vergi Usul Kanunu ile Türk Ticaret Kanunu yönünden farklı sonuçlar doğabileceği unutulmamalıdır.

Kaynak: GİB

Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.

Kişilerin açıkça bilgi sahibi kılınmadığı, kavramların belirsiz olduğu durumlarda, değerlendirmelerin kişiler lehine yapılması gerekir. Ancak uygulama maalesef bu esnekliği içermemektedir. Zira bizce bir hukuk devletinin, kişilerin haklarını her durumda kısıtlamaya çalışan değil, olabildiğince genişletmeye çalışan bir devlet olması gerekir.

Bilindiği gibi, arife veya bayram günleri ile hafta tatilinin yakın olması halinde, aradaki tam veya yarım iş gününün tatilden sayılması artık bir gelenek haline gelmiştir. Böyle günler kamuoyuna, ya açıklama yapan yetkililerce ya da medya tarafından “tatil” olarak duyurulmaktadır. Nitekim Kurban Bayramı öncesine gelen 25 Mayıs Pazartesi ile 26 Mayıs Salı (arife günü-yarım iş günü) günleri de bu şekilde duyuruldu. Bu yanıltıcı açıklama veya beyanlar, birçok halde yurttaşların yanlış anlamalarına ve hatta bazen hak kayıplarına yol açmaktadır. Konu, özellikle beyan, bildirim veya dava açma yahut üst yargı mercilerine müracaat gibi sürelerin son gününün böyle bir güne rastlaması halinde son derece önem kazanmaktadır.

İdari izin, tatil günü değildir

Bu tip günler, gerçekte resmi dairelerin hizmet sunumunun sadece asgari düzeye indirildiği idari izin günleridir. Yani kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların izinli sayıldığı bir gündür. Yoksa tatil günü değildir.

Vergi Usul Kanunu’na tâbi sürelerin hesaplanmasında, resmi tatil günlerinin süreye dahil olması; ancak sürenin son günü tatil gününe rastlarsa, sürenin tatili izleyen ilk iş günü tatil saatine kadar uzaması esası kabul edilmiştir. Aynı esaslar, İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda ve Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’da da benimsenmiştir.

Bir çalışma günü ancak kanunla tatil ilan edilebilir. Nitekim ülkemizde tatil günleri, 394 sayılı Hafta Tatili Kanunu ile 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun’da sayma yolu ile tahdidi olarak belirlenmiştir.

Dolayısıyla bu tip günlerde ortada tatil ilan edilen bir gün yoktur. Böyle günlerde yapılan uygulama; “hizmetlerin aksatılmaması ve kurum yöneticilerince gerekli tedbirlerin alınması”, “zorunlu hizmetlerin yürütülmesi için asgari seviyede eleman bulundurulması suretiyle” kamuda çalışan memur, işçi ve diğer personelin idari izinli sayılması şeklinde yürütülmektedir. Hukuken yapılması mümkün olan bu uygulamayı “tatil günü ilanı” olarak adlandırmak mümkün değildir. Nitekim hukukçular arasında bu tip uygulamalar “idari izin günü” olarak adlandırılmaktadır.

Süreler otomatik olarak uzamaz

Bu tip idari izin günlerinin kanunla kabul edilmiş birer tatil günü olmaması sebebiyle, Vergi Usul Kanunu, İdari Yargılama Usulü Kanunu veya Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca belirlenmiş ve son günü bu günlere rastlayan sürelerin, izleyen ilk çalışma günü sonuna kadar uzaması mümkün değildir. Konu, ticaret hukuku açısından da önemlidir. İdari izin günü uygulaması, örneğin faturaya itiraz ve protesto süreleri gibi süreleri uzatmaz. Zaten bu nedenle idari izin uygulaması noterlikleri ve bankaları kapsamaz.

Nitekim dava açma süreleri veya temyiz süreleri idari izin günlerine rastlayan, ancak o gün değil de izleyen ilk çalışma günü açılan davaları yargı organları reddetmektedir. Bu konudaki örnek içtihatları, bu köşede yayımlanan daha önceki yazılarımda aktardığımdan tekrar aktarmıyorum.

Yasal düzenleme şart

Yurttaşlar nezdinde veya dava yoluyla hakkını arayacak pek çok kişi nezdinde tatil–izin günü gibi hukuk kavramları netleşmemiştir. Özellikle siyasilerin ve medyanın hukuk kavramlarını genellikle özensiz kullanması sonucu, uzman kişilerin dahi rahatlıkla yanılabilecekleri; söz konusu günlerde resmi dairelerin kapalı olacağının düşünülebileceği bir ortam yaratılmaktadır. Kişilerin açıkça bilgi sahibi kılınmadığı, kavramların belirsiz olduğu durumlarda, değerlendirmelerin kişiler lehine yapılması gerekir. Ancak uygulama maalesef bu esnekliği içermemektedir. Zira bizce bir hukuk devletinin, kişilerin haklarını her durumda kısıtlamaya çalışan değil, olabildiğince genişletmeye çalışan bir devlet olması gerekir.

Bu nedenle konunun, gerek süreleri içeren veya sürelere ilişkin genel kuralları koyan kanunlarda ve özellikle hak arama yollarını ve usulünü düzenleyen İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda açıklığa kavuşturulması; Cumhurbaşkanınca idari izin günü ilan edilen günlerin süre hesabında resmî tatil günü olarak değerlendirileceğine ve bu gibi durumlarda sürelerin tatilin bitimini izleyen ilk iş günü sonuna uzayacağına ilişkin bir düzenlemenin yapılması şarttır.

Hazine ve Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi Başkanlığı) tarafından hazırlanan “Konaklama Vergisi Uygulama Genel Tebliği”nde ise uygulamaya ilişkin düzenlemeler yer almıştı.

Yapılan düzenlemeler uyarınca, konaklama vergisi %2 oranında uygulanmaktaydı. Cumhurbaşkanı, bu oranı bir katına kadar artırmaya, yarısına kadar indirmeye, bu sınırlar içinde farklı oranlar tespit etmeye yetkiliydi. Cumhurbaşkanı bu yetkisini kullanarak, 1 Mayıs 2026 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 11263 sayılı Kararla, 1 Mayıs 2026 tarihinden itibaren 31.12.2026 tarihine (bu tarih dahil) kadar uygulanmak üzere, konaklama vergisi oranını %1’e indirmiştir.

Konaklama Vergisinin uygulanmasına ilişkin düzenlemeleri şöyle hatırlatmak mümkündür:

Otel, motel, tatil köyü, pansiyon, apart, misafirhane, dağ evi, yayla evi ve kamping gibi konaklama tesislerinde verilen geceleme hizmeti ile bu hizmetten yararlananlara sunulan yeme, içme, aktivite, eğlence hizmetleri ve havuz, plaj, termal ve benzeri alanların kullanımı hizmetleri gibi diğer tüm hizmetlerin bedeli üzerinden “konaklama vergisi” alınacaktır. Geceleme hizmetinin; sağlıklı yaşam tesisleri, eğlence merkezleri gibi tesislerin bünyesinde sunulması halinde de konaklama vergisi olacaktır. Keza tesisin; türü, sınıfı, niteliği, ilgili mevzuatta yer alan tarif ve tanımlamaları ve ilgili mevzuata göre turizm işletmesi belgesi ve/veya işyeri açma/işletme belgesi olup olmadığına bakılmaksızın, konaklama hizmeti sunan bütün tesislerde verilen yukarıda sayılan hizmetler vergiye tabi olacaktır. Herhangi bir geceleme hizmeti sunulmayan, mola noktaları gibi tesislerde verilen hizmetler ise vergiye tabi değildir.

Kampinglerde, konaklayanların geceleme ihtiyaçlarını kendi imkânlarıyla karşılayıp karşılamaması veya gecelemenin, işletmeye ait olsun olmasın çadır, çadır-araba, çekme karavan, motokaravan, bungalov gibi ünitelerde yapılması, hizmetin geceleme hizmeti mahiyetini etkilemeyecek ve vergilemeye konu olacaktır. Herhangi bir konaklama tesisi bünyesinde kurulmayan çadır veya karavanlardan konaklama vergisi alınmaz.

Oda+kahvaltı, yarım pansiyon, tam pansiyon, her şey dahil, ultra her şey dahil ve benzeri adlar altında pazarlanan ve/veya satılan ve tesis bünyesinde geceleme hizmetinin yanı sıra konsept kapsamında verilen tüm hizmetler verginin konusuna girmektedir.

Konaklama tesisinde konaklamayanlara (geceleme hizmeti almayanlara) verilen hizmetler ise vergiye tabi değildir. Dolayısıyla, konaklama tesislerinde geceleme hizmetinden bağımsız olarak sunulan sünnet, düğün, kokteyl, toplantı, kongre, sempozyum ve benzeri organizasyon hizmetleri verginin kapsamında değildir. Söz konusu organizasyon hizmetlerinin konaklamayı içerecek şekilde sunulması halinde, düzenlenen faturada organizasyon hizmetinin mahiyeti ve tutarının açıkça gösterilmesi veya bu hizmet için ayrıca fatura düzenlenmesi halinde bu hizmetler üzerinden konaklama vergisi hesaplanmayacaktır. Bu durumda vergi, sadece konaklama hizmetleri üzerinden alınacaktır.

Tesis bünyesi dışındaki hizmetleri de kapsayacak şekilde yapılan (örneğin; ulaşım, transfer, gezi, rehberlik, müzelere giriş ve benzeri hizmetleri içeren) konsept satışlarda, her bir hizmetin mahiyeti ve tutarının açıkça gösterilmesi suretiyle konaklayana tesis bünyesi dışında sunulan hizmetler için ayrıca fatura düzenlenmesi veya bu hizmetlere ilişkin bedellerin konaklama hizmeti nedeniyle düzenlenecek faturada ayrıca gösterilmesi halinde bu hizmetler üzerinden konaklama vergisi hesaplanmayacaktır. Bu durumda, vergi, sadece konaklama hizmetleri üzerinden alınacaktır.

Verginin matrahı, geceleme hizmeti ile bu hizmetle birlikte sunulan diğer tüm hizmetler karşılığında, katma değer vergisi hariç, her ne suretle olursa olsun alınan veya bu hizmetler için borçlanılan para, mal ve diğer suretlerle sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat, hizmet ve değerler toplamıdır. Sunulan konaklama hizmetlerine ilişkin vade farkı, fiyat farkı, kur farkı, faiz, prim gibi çeşitli gelirler ile benzer adlar altında sağlanan her türlü menfaat, hizmet ve değerler de matraha dâhildir. Bedelin döviz ile hesaplanması halinde döviz, vergiyi doğuran olayın meydana geldiği tarihte geçerli olan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden Türk parasına çevrilecektir.

Verginin mükellefi yukarıda sayılan hizmetleri verenlerdir. Dolayısıyla konaklama vergisinin mükellefi, konaklama hizmetlerinin sunulduğu tesisi fiilen işletenlerdir.

Konaklama vergisi, konaklama tesislerince düzenlenen fatura ve benzeri belgelerde ayrıca gösterilecektir. Bu vergiden herhangi bir ad altında indirim yapılmayacaktır. Öte yandan, bu vergi katma değer vergisi matrahına dahil edilmeyecektir.

Hizmeti alanın yurt içi yerleşik veya yabancı turist olmasının vergilendirmeye etkisi olmayacaktır.

Vergilendirme dönemi faaliyet gösterilen takvim yılının birer aylık dönemi olacaktır. Her bir vergilendirme dönemine ait konaklama vergisi, vergilendirme dönemini takip eden ayın yirmi altıncı günü akşamına kadar, katma değer vergisi bakımından bağlı olunan vergi dairesine beyan edilecek ve aynı süre içinde ödenecektir.

Konaklama vergisinde vergiyi doğuran olay, verginin konusuna giren hizmetlerin sunulması ile meydana gelir. Hizmetin sunulmasından önce fatura veya benzeri belgeler düzenlenmesi hallerinde vergiyi doğuran olay gerçekleşmez. Dolayısıyla, Seyahat Acentaları Yönetmeliği’nde tanımlanan acentelere yapılan satışlarda, acenteye satış aşamasında vergi doğmaz. Aynı şekilde acentenin satışı aşamasında da konaklama tesisi işleticisi bakımından vergiyi doğuran olay gerçekleşmez. Gerek acenteler üzerinden gerekse doğrudan konaklama tesisleri tarafından satışa konu edilen hizmetlerde, hizmetin konaklayana sunulması ile vergiyi doğuran olay gerçekleşir. Konaklama hizmetinin müşteriye acente tarafından konaklama vergisi dahil satılması ve bu durumun konaklama tesisine ispat ve tevsik edilmesi şartıyla, konaklama vergisi konaklama tesisi tarafından konaklama hizmetine ilişkin acenteye düzenlenecek faturada gösterilir. Acente tarafından müşteriye düzenlenen faturada konaklama vergisi gösterilmez.

Tahsil edilemeyen alacakların vergisel boyutu

Vergi sistemimiz, tahsili şüpheli hale gelen veya tahsil imkânı olmayan ancak tahakkuk esa­sına bağlanarak vergiye tabi tutulmuş olan ala­cakların belirli şartları taşımaları koşuluyla gi­der yazılabilmelerine imkân vermektedir. Ver­gi hukukumuzda tahsil edilemeyen alacaklar, “şüpheli” veya “değersiz” alacak olarak vergi matrahından gider olarak düşülebilir.

Şüphe­li alacaklar için karşılık ayrılarak, kesinleşen değersiz alacaklar ise doğrudan gider yazılarak vergi matrahından düşülür. Şüpheli Alacak kar­şılığı ayırmak için alacağın ticari bir alacak ol­ması ayrıca dava veya icra safhasında bulunması gerekmektedir. Bir alacağı Değersiz Alacak ola­rak değerlendirmek için ise yargı kararına veya kanaat verici bir evraka göre tahsiline imkân ol­mayan bir alacak olmalıdır.

Tahsilat sorunu finans ve vergi yüküne yol açıyor

Vergi mevzuatımız, ticari kazançla ilgili ol­mak şartıyla tahsili şüpheli hale alacaklar için “Şüpheli Alacak Karşılığı” ayrılarak gider ya­zılmasına imkân vermektedir. Ancak enflasyo­nist dönemlerde tahsil edilmeyen alacakların yanında bir de finansman ve vergi yükü orta­ya çıkmaktadır. İşletmelerin tahsil edemedik­leri alacaklar nakit akışını bozacağı için ila­ve finansmana ihtiyaç duyulmakta, ayrıca tah­sil edilemeyen alacaklar vergiyi doğuran olayın gerçekleştiği dönemde gelir yazıldığından işlet­meler için vergi yükü oluşturmaktadır.

Giderleştirmede yaşanan sorunlar

Şüpheli hale gelen alacakların 25 bin TL ye kadar olan kısmı, dava veya icra şartı aranmak­sızın doğrudan gider yazılabilmekle birlikte söz konusu tutar günümüz koşullarında yetersiz kalmaktadır. Bunun yanında, bu tutarın üzerin­de olan alacakların bir kısmı için yargı harçla­rı ve hukuki masraflar dikkate alındığında dava açılması çoğu zaman ekonomik olmamaktadır. Bu nedenle birçok alacak için hukuki süreç baş­latılmamakta ve tahsil edilemeyen alacaklar gi­derleştirilememektir. Uygulamada karşılaşılan bir diğer sorun ise ticari ilişkinin devamının ko­runmak istenmesi adına dava yoluna gidilme­mekte,bu durum da tahsil edilemeyen alacakla­rın giderleştirilememesine yol açmaktadır.

Tahsil edilmeyen KDV sorunu

Tahsil edilemeyen alacakların içinde katma değer vergisi de bulunmaktadır. Katma Değer Vergisi Kanunu Değersiz Alacakların KDV si­nin alacaklı tarafından İndirim olarak dikka­te alınmasına imkan tanımaktadır. Ancak ver­gi mevzuatımız Şüpheli Alacakların KDV sinin İndirim olarak dikkate alınmasına izin verme­mektedir. Bu konuda da bir mevzuat düzenle­mesi yapılarak Şüpheli Alacakların KDV sinin İndirim olarak dikkate alınması işletmelerin finans ve vergi yükünü hafifletecektir. Tahsil edilemeyen alacaklarının giderleştirilmesine yönelik kolaylaştırıcı düzenlemeler hem ver­gi sisteminin ticari hayatın gerçeklerine uyu­munu sağlayacak hem de işletmelerin finans ve vergi yükünü hafifletecektir.

Teknolojik gelişmelerle birlikte elektronik tebligat sistemi de vergi hukukuna dahil edildi ve Vergi Usul Kanunu’nun 107/A maddesiyle idareye elektronik ortamda tebligat yapma yetkisi tanındı. Düzenlemeye göre elektronik tebligat, ilgili elektronik adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılıyor. Ancak Hazine ve Maliye Bakanlığı’na elektronik tebligatın kapsamını belirleme ve bazı mükellefler bakımından bunu zorunlu hale getirme yetkisi veren düzenleme uzun süredir tartışma konusuydu.

Nitekim Anayasa Mahkemesi, VUK m.107/A’da Hazine ve Maliye Bakanlığa tanınan bu geniş düzenleme yetkisini 15 Ocak 2026 tarihli bir kararla Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Bu karar, 3 Nisan 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı.

Anayasa Mahkemesi, iptal hükmünün yürürlüğe girişini ise dokuz ay sonrasına yani 3 Ocak 2027’ye bıraktı.

AYM’ye göre elektronik tebligatın kapsamı, zorunluluğu ve sonuçları gibi temel hususların kanunla açık ve öngörülebilir biçimde düzenlenmesi gerekiyor. Aksi halde kişilerin dava açma ve hak arama özgürlüğü zarar görebiliyor.

Özellikle kişinin elektronik sisteme fiilen girip girmediğine bakılmaksızın tebligatın “beşinci günün sonunda yapılmış sayılması”, mahkemeye erişim hakkı bakımından sorunlu bulundu.

İptal kararı sonrası Danıştay’ın yaklaşımı

İşte Danıştay 3. Dairesinin önüne gelen bir uyuşmazlık da tam olarak bu noktada ortaya çıktı. Anayasa Mahkemesi kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından Danıştay 3. Dairesi, 6 Nisan 2026 tarihli E.2024/4288, K.2026/1632 sayılı kararında, iptal edilen düzenlemenin derdest uyuşmazlığa (devam eden) etkisi bakımından önemli bir değerlendirme yaptı.

Uyuşmazlıkta idare, mükellefe çeşitli dönemlere ilişkin vergi borçları için elektronik ortamda ödeme emirleri göndermiş ve bu borçların hukuken sonuç doğurduğunu kabul ederek haciz işlemi tesis etmişti. Davacı ise, Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen düzenlemeye dayanılarak yapılan elektronik tebligatların hukuki sonuç doğuramayacağını, bu nedenle ödeme emirlerine dayanak teşkil eden tebliğ sürecinin geçerli olmadığını ileri sürdü.

Danıştay 3. Dairesi, elektronik tebligatın hukuki niteliği üzerinde durarak tebligatın, kişinin işlemden haberdar olmasını ve yargısal haklarını kullanabilmesini sağlayan temel bir usul işlemi olduğunu vurguladı. Bu çerçevede, dayanağı Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen düzenlemeye göre yapılan elektronik tebligat işlemlerinin hukuki sonuç doğuramayacağına hükmetti.

Kararda ayrıca, Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararının derdest uyuşmazlıklara (bakılmakta olan davalarda) etkisi bakımından da değerlendirme yapıldı.

Danıştay’a göre, iptal hükmünün yürürlüğünün ileri bir tarihe bırakılmış olması, bu düzenlemenin görülmekte olan davalarda uygulanmaya devam edileceği anlamına gelmemektedir. Bu nedenle, iptal kararı sonrasında derdest uyuşmazlıklarda iptal edilen norma dayanılarak işlem tesis edilmesi mümkün değildir.

Danıştay bu çerçevede, elektronik tebligatın usulsüz olması halinde bu tebligata dayanak alınarak tesis edilen işlemlerin hukuki geçerliliğinin zedeleneceği sonucuna ulaşmıştır.

Buna göre, somut olayda tartışma konusu ödeme emirlerinin dayanağı olan tebligat süreci geçerli kabul edilmediğinden, haciz işleminin de hukuki dayanaktan yoksun kaldığı değerlendirilmiştir.

Danıştay bu gerekçelerle; elektronik tebligata dayalı ödeme emirlerinden kaynaklanan haciz kısmı yönünden alt derece mahkemesi kararını bozdu.

Karar oyçokluğuyla verildi. Karşı oy kullanan üye ise alt derece mahkemesi kararının bozulmasını gerektirecek bir hukuka aykırılık bulunmadığı görüşünü savundu.

Karar, yalnızca elektronik tebligat uygulaması bakımından değil; Anayasa Mahkemesi iptal kararlarının derdest davalara etkisi bakımından da önemli ve emsal niteliğinde bir içtihat olarak öne çıkmaktadır.

Sonuç olarak

Danıştay 3. Dairesinin E.2024/4288, K.2026/1632 sayılı kararı, elektronik tebligatın yalnızca teknik bir bildirim aracı olmadığını; doğrudan tebligatın geçerliliği üzerinden ödeme emri tebliğinin ardından haciz aşamasına geçilmesi gibi temel sonuçları belirlediğini ortaya koymaktadır.

Kararda, Anayasa Mahkemesi’nin Vergi Usul Kanunu’nun 107/A maddesinin üçüncü fıkrasındaki yetki düzenlemesini iptal etmesinin, derdest (görülmekte olan) uyuşmazlıklarda da dikkate alınması gerektiği yönünde bir değerlendirme yapılmış; bu çerçevede iptal edilen yetki hükmüne dayanılarak yapılan elektronik tebligat işlemlerinin hukuki sonuç doğurmayacağı kabul edilmiştir.

Bu tespit doğrultusunda Danıştay, tebligatın hukuki sonuç doğurmaması halinde, bu tebligata dayanılarak tesis edilen işlemlerin de hukuki dayanaktan yoksun kalacağını değerlendirmiştir. Somut olayda da ödeme emirlerinin dayanağını oluşturan tebligat süreci hukuki sonuç doğurmadığından, haciz işleminin de bu zincir içinde hukuki geçerliliğini yitirdiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bununla birlikte karar, Anayasa Mahkemesi iptal kararlarının yürürlük zamanına ilişkin tartışmayı aşarak, iptal edilen normların derdest davalarda uygulanmasına ilişkin yargısal yaklaşımı da ortaya koymaktadır.

Ezcümle elektronik tebligatın hukuka aykırı olması, yalnızca tebligat işlemini değil; buna dayanılarak yürütülen ödeme emri ve haciz sürecini de sakatlayabilmektedir. Danıştay’ın bu kararı, Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararlarının derdest davalarda doğrudan etkili olacağını göstermesi bakımından da önemli bir içtihat niteliği taşımaktadır.

Avrupa Merkez Bankası yapay zeka erişim sorununu değerlendiriyor

Elderson, modele erişim eksikliğinin eylemsizlik için bir bahane olamayacağını ve bankaların proaktif olarak harekete geçmesi gerektiğini vurguladı. Amerika Birleşik Devletleri merkezli büyük bankalar, elde ettikleri erken erişim hakkı sayesinde veri sistemlerindeki zayıflıkları onarma çalışmalarını sürdürüyor.

Siber güvenlik uzmanları tarafından bankacılık endüstrisi ve veri teknolojisi altyapıları için ciddi bir tehdit olarak görülen bu model, düzenleyicilerin ve politika yapıcıların peş peşe uyarılar yayımlamasını tetikliyor.

Elderson, finans kurumlarının daha agresif saldırılara olanak tanıyan ve kısa aralıklarla piyasaya sürülecek olan gelişmiş yeni modellere karşı hazırlıklı olması gerektiğini ifade etti. Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde, bu ayın başlarında yaptığı açıklamada, kurumun saldırılara karşı savunma mekanizmalarını incelediğini ancak erişim eksikliği nedeniyle dezavantajlı konumda bulunduklarını bildirmişti.

ECB denetmenlerinin kendi gözetimleri altındaki bankalardan yeni risk kaynağına yönelik hazırlık seviyeleri hakkında kapsamlı veri talep edeceği biliniyor.

Bankacılık sektörü güvenlik açıkları için hızlı yama döngülerine geçiyor

Yapay zeka modeline erişim konusundaki küresel uçurumun, Japonya merkezli en büyük üç bankanın iki hafta içinde sistemle çalışmaya başlamasıyla Avrupa aleyhine daha da genişlemesi bekleniyor.

Elderson, bankaların ve doğrudan hizmet aldıkları teknoloji yüklenicilerinin, uzun yazılım güncelleme döngülerini beklemek yerine en küçük güvenlik açıklarını dahi hızla onarması gerektiğini belirtiyor. Bu veri setleri ve uyarılar doğrultusunda, yapay zeka destekli siber risklerin Avrupa bankacılık sisteminde yıllık bazda kalıcı altyapı güncellemelerini zorunlu kılması öngörülüyor.

Murat Ali Oral-Dünya

Arka yüzünde Yunus Emre portresi bulunan mor renkli 200 liralar ilk kez 1 Ocak 2009'da kullanılmaya başlandı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tüketici fiyat endeksine (TÜFE) göre yaptığı hesaplamaya göre 200 liranın alım gücü 17 yılda 25'te birine düştü.

Başka bir ifadeyle banknot, değerinin yaklaşık yüzde 96'sını kaybetti.

TCMB'nin "enflasyon hesaplayıcı" aracına göre Ocak 2009'daki 200 liralık mal sepetini alabilmek için bugün 5 bin lira ödemek gerekiyor.

Yani eskiden sadece bir adet banknotla yapılan alışveriş için bugün en az 25 adet 200 liralık banknot kullanmak gerekiyor.

Paranın değerindeki düşüş mevcut TCMB Başkanı Fatih Karahan döneminde de sürüyor.

TCMB sitesinde yer alan bilgiye göre üzerinde Fatih Karahan'ın imzası bulunan 200 liralar Nisan 2024'te dolaşıma girdi. Yaklaşık iki yıl önce sadece bir banknot vererek satın alınabilen ürünler için bugün fazladan 165 TL daha ödemek gerekiyor.

Bu, şu anlama geliyor: 2009'un 200 lirası bugünün 5 bin TL'sine, 2024'ün 200'ü ise bugünün 365 lirasına eşit.

"Mor para" artık her yerde

200 liranın değerindeki erime paranın fiziki yaygınlığının artmasıyla da kendisini gösteriyor. Dolaşıma ilk girdiğinde piyasada 9 milyon adetten daha az 200 TL'lik banknot bulunuyordu; 17 yıl önce "mor para" az görülen, nadir bir kupürdü.

Bugün ise 4 milyar 130 milyon adet 200 TL cüzdanlarda taşınıyor.

200 liraların sayısındaki bu dramatik artış paranın alım gücündeki büyük erimeyi yansıtıyor. Daha önce bozdurmanın dert olduğu 200 liralar artık "küsürat" olarak görülüyor.

200 liranın marketteki karşılığı

200 liranın düşüşü markette somut olarak görülüyor.

DW Türkçe'den Muhammed Kafadar'ın derlediği habere göre Türkiye'deki popüler marketlerin 13 Mayıs tarihli fiyat etiketlerine göre bir banknot ile sadece 2 kilo elma veya 2 kilo domates alınabiliyor. Çilek ve kırmızı biberin kilosu için ise 200 lira anca yeterli oluyor.

200 lira ile en ucuz marka ayçiçek yağından sadece 2 litre alınabilirken, zeytin yağının 1 litresi için cüzdandan en büyük banknottan en az iki tane çıkarmak gerekiyor.

Dolar ve euro karşısında da eridi

Mor banknot ilk çıktığında 133 dolara veya 94 euro'ya karşılık geliyordu.

Fatih Karahan'ın paraya imzasını attığı Nisan 2024'te 200 lira ile ancak 6 dolar veya 5,70 euro almak mümkündü.

Bugün ise 200 lira sadece 4 dolar veya 3,70 euro ediyor.

TCMB'ye göre geçen ay bankalar, paralarını TL'de tutmaları için müşterilerine yüzde 47 oranında faiz teklif etti. TÜİK verisine göre Türkiye'de yıllık enflasyon yüzde 32 seviyesinde.

Ekonomim

TCMB'nin açıkladığı verilere göre, Mart 2026'da cari işlemler hesabı 9 milyar 672 milyon ABD doları açık kaydetti. Veri, Ocak 2023'ten bu yana en yüksek seviyeye çıktı.

Altın ve enerji hariç tutulduğunda cari açık 3 milyar 886 milyon ABD dolarına gerilerken, ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı 9 milyar 515 milyon ABD doları olarak gerçekleşti.

Yıllıklandırılmış açık 40 milyar dolara yaklaştı

Yıllıklandırılmış verilere göre cari açık yaklaşık 39,7 milyar ABD doları düzeyinde oluştu. Aynı dönemde ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret dengesi 77,8 milyar ABD doları açık verirken, hizmetler dengesi 63,1 milyar ABD doları fazla verdi. Birincil gelir dengesi 23,8 milyar ABD doları, ikincil gelir dengesi ise 1,1 milyar ABD doları açık kaydetti.

Hizmetler dengesi kaynaklı net girişler Mart ayında 2 milyar 592 milyon ABD doları seviyesinde gerçekleşti. Bu kalem altında taşımacılık hizmetlerinden kaynaklanan net gelirler 1 milyar 627 milyon ABD doları, seyahat kaleminden kaynaklanan net gelirler ise 2 milyar 246 milyon ABD doları oldu.

Cari açığa etki edenler

Yıllıklandırılmış cari açığın finansmanında net doğrudan yatırımlar 2,1 milyar ABD doları, krediler 38,6 milyar ABD doları ve ticari krediler 3,0 milyar ABD doları katkı sağladı. Buna karşın net portföy yatırımları 3,3 milyar ABD doları ve net efektif ile mevduatlar 19,7 milyar ABD doları negatif yönlü etki etti. Merkez Bankası net rezerv azalışı 52,5 milyar ABD doları olarak gerçekleşti.

Mart ayında doğrudan yatırımlar kaynaklı net çıkışlar 212 milyon ABD doları oldu. Yurt dışı yerleşiklerin Türkiye'ye toplam doğrudan yatırımları 1 milyar 15 milyon ABD doları artarken, yurt içi yerleşiklerin yurt dışındaki doğrudan yatırımları 1 milyar 227 milyon ABD doları arttı. Gayrimenkul yatırımları açısından bakıldığında, yurt dışı yerleşikler Türkiye'de 243 milyon ABD doları net gayrimenkul alımı yaparken, yurt içi yerleşikler yurt dışında 187 milyon ABD doları gayrimenkul aldı.

Portföyde çıkış

Portföy yatırımları mart ayında 14 milyar 800 milyon ABD doları tutarında net çıkış kaydetti. Yurt dışı yerleşikler hisse senedi piyasasında 1 milyar 79 milyon ABD doları, DİBS piyasasında ise 6 milyar 399 milyon ABD doları net satış gerçekleştirdi. Yurt dışı tahvil ihraçlarında yurt dışı yerleşikler; diğer sektörler ihraçlarında 870 milyon ABD doları net alış yaparken, bankalar ihraçlarında 897 milyon ABD doları ve Genel Hükümet ihraçlarında 1 milyar 213 milyon ABD doları net satış yaptı. Aynı dönemde yurt dışı yerleşiklerin sahipliğindeki yatırım fonu paylarında 3 milyar 94 milyon ABD doları net satış gerçekleşti.

Yurt dışından kredi kullanımlarında bankalar 1 milyar 26 milyon ABD doları, diğer sektörler ise 1 milyar 190 milyon ABD doları net kullanım gerçekleştirirken, Genel Hükümet 22 milyon ABD doları net geri ödeme yaptı. Yurt dışı bankaların yurt içindeki mevduatları Türk lirası ve yabancı para cinsinden sırasıyla 4 milyar 131 milyon ABD doları ve 2 milyar 784 milyon ABD doları azalmak üzere toplamda 6 milyar 915 milyon ABD doları net azalış kaydetti. Resmi rezervlerde ise Mart ayında 43 milyar 420 milyon ABD doları net azalış gerçekleşti.

Ekonomim

Amazon tarafından yapılan resmi açıklamaya göre, 17 Haziran 2026 tarihinden itibaren Prime Video’daki film ve TV dizileri sınırlı reklamlar içerecek. Şirket, söz konusu uygulamanın içerik yatırımlarının sürdürülmesi ve uzun vadede artırılması amacıyla hayata geçirileceğini belirtti.

Prime üyeliğinin mevcut fiyatında herhangi bir değişiklik yapılmayacağı ifade edilirken, kullanıcıların ek bir işlem yapmasına gerek olmadığı kaydedildi.

Reklamsız abonelik ne kadar olacak?

İçerikleri reklamsız izlemek isteyen kullanıcılar için yeni bir abonelik seçeneği de sunulacak. Buna göre kullanıcılar, Prime üyeliğine ek olarak aylık 59,90 TL ödeyerek reklamsız izleme seçeneğini tercih edebilecek.

Amazon Prime Türkiye üyeliği, Prime Video erişimi dahil aylık 69,90 TL olarak uygulanıyor.

Ekonomim

Orta Doğu'da devam eden savaşın enerji ve ham madde maliyetleri üzerindeki baskısı, fiyat artışlarının temel itici gücü olarak kaydedildi.

Petrol ürünleri toptan eşya fiyatları üzerinde baskı kuruyor

Yıllık bazdaki keskin yükselişin ana kaynağı, madeni yağ ürünleri fiyatlarında gözlenen yüzde 37,3'lük artış oldu. Aynı dönemde demir dışı cevherler, metaller ve yarı mamul metal ürünlerinin fiyatları yüzde 40,2 oranında yükseldi.

Buna karşın, gıda grubunda yer alan süt, süt ürünleri, yumurta ve yemeklik sıvı yağ fiyatları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7,8 oranında gerileme gösterdi.

Almanya devlet tahvili faizleri zirve seviyelerini koruyor

Piyasalarda Avrupa Merkez Bankası (ECB) tarafının yıl sonuna kadar enerji şoku kaynaklı enflasyonla mücadele kapsamında 75 baz puanlık faiz artışına gideceği beklentisi güçlendi. Almanya 10 yıllık devlet tahvili getirisi yüzde 3,10 seviyesinde yatay seyrederken, politika faizine duyarlı olan 2 yıl vadeli tahvillerin getirisi yüzde 2,70 olarak kaydedildi.

Orta Doğu'daki gerilimin sürmesi ve Hürmüz Boğazı üzerindeki denetimin sıkılaşması, küresel enflasyon endişelerini canlı tutmaya devam ediyor.

Para piyasalarındaki fiyatlamalar, ECB'nin mevduat faiz oranının yıl sonuna kadar mevcut yüzde 2 seviyesinden yüzde 2,75 seviyesine çıkacağını öngörüyor. Gelecek ay yapılacak bir faiz hamlesine dair beklentiler yüzde 90 seviyesine ulaştı.

Bölgesel bazda İtalya 10 yıllık tahvil faizleri yüzde 3,83 seviyesine gerilerken, Almanya ile olan getiri farkı 73,5 baz puana düştü. Veriler, enerji maliyetlerindeki oynaklığın üretim ve tedarik zinciri maliyetlerini yukarı çekmeye devam ettiğini gösterdi.

Dünya

Morgan Stanley ekonomistleri, Çin'in tedarik zinciri dayanıklılığının küresel ihracat pazarında ilave pay kazanmasını sağladığını bildirdi.

İhracat performansı büyüme tahminini destekledi

Morgan Stanley raporunda, Çin ekonomisinin dengeli enerji karışımı ve stratejik rezervleri sayesinde küresel petrol şoklarına karşı dirençli kaldığı ifade edildi. Güçlü ihracat gelirlerinin mali teşvik ihtiyacını azalttığı belirtilen analizde, yılın ikinci yarısı için beklenen ek mali paket ve genişleyici para politikası çağrılarının geri çekildiği kaydedildi. Kurum, ekonomideki bu ivmelenmenin Çin Merkez Bankası (PBOC) üzerindeki faiz indirimi baskısını hafiflettiğini vurguladı.

Çin Merkez Bankası para politikasında likiditeye odaklanıyor

Çin Merkez Bankası, 2026 yılının ilk çeyreğine ilişkin para politikası uygulama raporunda ılımlı genişlemeci duruşun korunacağını duyurdu. Morgan Stanley, PBOC'nin politika faizi indirimleri yerine likidite operasyonları ve hedeflenmiş kredi araçlarını kullanmasını bekliyor.

Rapora göre, Mart 2026 sonu itibarıyla toplam sosyal finansman yıllık yüzde 7,9 artarken, geniş para arzı (M2) yüzde 8,5 yükseliş kaydetti. Yeni kurumsal kredi faizlerinin yüzde 3,1 seviyesinde dengelenmesi, finansman maliyetlerinin povitif seyrettiğini gösterdi.

Yapay zeka ve yeşil enerji yatırımları süper döngüye girdi

Asya genelinde sabit sermaye yatırımlarının 2025 yılındaki 11 trilyon dolar seviyesinden 2030'a kadar 16 trilyon dolara ulaşması bekleniyor. Morgan Stanley, bu büyümenin temel itici güçlerinin yapay zeka altyapısı ve enerji güvenliği olduğunu açıkladı.

Çin'in robotik ve yeşil teknoloji ihracatındaki payının, 2019 yılındaki elektrikli araç döngüsüne benzer bir hızla genişlediği gözlemlendi. Yapay zeka veri merkezleri için 2026 ile 2028 yılları arasında yaklaşık 2 trilyon 800 milyar dolarlık küresel yatırım yapılması öngörülüyor.

Çin ekonomisindeki bu yapısal dönüşüm ve teknoloji odaklı ihracat artışı, makroekonomik verilerin uzun vadeli direnç kapasitesini artırarak yıllık büyüme trendini yukarı yönlü desteklemeye devam ediyor.

Dünya

13 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yeni yönetmelikle birlikte, konkordato talebinde bulunan şirketlerin mahkemelere sunacağı finansal tabloların belirli muhasebe ve raporlama standartlarına uygun hazırlanması zorunlu hale getirildi.

Yeni kurallara göre şirketler büyüklüklerine göre farklı finansal raporlama sistemlerine tabi olacak. Bağımsız denetime tabi büyük ölçekli şirketler Türkiye Muhasebe Standartları’nı (TMS) kullanacak. Orta ölçekli işletmeler kendileri için belirlenen özel standartlara göre raporlama yaparken, küçük ölçekli borçlular ise Vergi Usul Kanunu hükümlerine tabi olacak.

Konkordato başvurularında kritik öneme sahip olan ve şirketin mali durumunu doğrulayan “makul güvence veren denetim raporu” için de yeni şartlar getirildi. Buna göre söz konusu raporların mahkemeye iki nüsha halinde sunulması zorunlu olacak.

Bildirim yükümlülükleri sıkılaştırıldı

Yönetmelik ayrıca bağımsız denetim kuruluşlarına yönelik bildirim yükümlülüklerini de sıkılaştırdı. Denetim kuruluşları hazırladıkları raporları imza tarihinden itibaren en geç 30 gün içinde ilgili kuruma bildirmek zorunda olacak. Mahkeme yazı işleri müdürlükleri de dava açılmasının ardından raporları gecikmeden ilgili kurumlara iletecek.

Dünya

Milli Savunma Bakanlığı’nın talepleri doğrultusunda hazırlanan 14 maddelik teklif kapsamında, Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki malul gaziler ve şehit ailelerine yönelik sosyal hakların genişletilmesi planlanıyor.

Şehit yakınlarının aylıkları artırılacak

Türkiye Gazetesi’nden Esma Altın'ın haberine göre teklif kapsamında, Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun’da değişikliğe gidilecek. Düzenlemeyle birlikte ücretsiz ulaşım hakkı ile vergi uygulamalarına ilişkin bazı başlıkların “pozitif ayrımcılık” anlayışı doğrultusunda yeniden düzenlenmesi öngörülüyor.

Teklife göre şehit yakını aylıklarının iki asgari ücret seviyesine yükseltilmesi hedefleniyor. Mevcut durumda şehit yakınlarına 11 bin 858 lira ödeme yapılıyor. Yeni sistemde aile başına iki asgari ücret tutarında maaş bağlanması planlanıyor.

Ayrıca şehitlerin anne ve babalarına ayrı ayrı ödeme yapılması ve toplamda iki asgari ücret düzeyinde maaş verilmesi öngörülüyor.

Şehit çocukları için "onursal kimlik" düzenlemesi

Teklifte şehit çocuklarına yönelik yeni bir uygulama da yer alıyor. Buna göre, 25 yaşını tamamlayan şehit çocuklarının mevcut “şehit çocuğu” kimlikleri “onursal şehit çocuğu” kimliği olarak değiştirilecek.

Yeni kimlik kartıyla birlikte sağlanan hakların büyük bölümünün 25 yaş sonrasında da devam etmesi amaçlanıyor. Özellikle ücretsiz ulaşım ve seyahat haklarının korunmasının planlandığı belirtiliyor.

Türk Kızılay için yeni yasal çerçeve

AK Parti’nin Meclis’e sunacağı ikinci teklif ise Türk Kızılay’a ilişkin olacak. Düzenleme ile kurumun uluslararası anlaşmalardan doğan statüsü, amblem kullanma yetkisi ve denetim yapısının iç hukukta daha güçlü bir zemine kavuşturulması hedefleniyor.

10 maddeden oluşan teklif kapsamında, hâlen yönetmelik ve tüzüklerle düzenlenen birçok hükmün kanun seviyesine taşınması planlanıyor. Böylece Türk Kızılay’ın afet yönetimi ve insani yardım faaliyetlerindeki görev ve yetkilerinin daha açık şekilde tanımlanacağı ifade ediliyor.

Dünya

Benzine 1 lira 7 kuruşluk zam bekleniyor

13 Mayıs 2026 Çarşamba günü itibarıyla geçerli olan mevcut fiyatlar, gelecek zamla birlikte tüketici için daha da ağırlaşacak. Gazeteci Olcay Aydilek’in paylaştığı bilgilere göre, benzin fiyatlarına gece yarısından itibaren geçerli olmak üzere 1 lira 7 kuruşluk bir zam yansıması öngörülüyor.

İşte il il güncel benzin ve motorin fiyatları

İstanbul Avrupa yakası akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 63.88 TL

Motorin litre fiyatı: 67.39 TL

LPG litre fiyatı: 33.89 TL

İstanbul Anadolu yakası akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 63.72 TL

Motorin litre fiyatı: 67.23 TL

LPG litre fiyatı: 33.29 TL

Ankara akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 64.83 TL

Motorin litre fiyatı: 68.49 TL

LPG litre fiyatı: 33.87 TL

İzmir akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 65.11 TL

Motorin litre fiyatı: 68.77 TL

LPG litre fiyatı: 33.69 TL

Ekonomim

Bölgede gerginliğe neden olan yazıya rağmen esnaf, geleneksel ödeme yöntemini sürdürme kararı aldı. Ancak son yıllarda farklı kurumların baskısıyla karşı karşıya kalan Kapalıçarşı’da bu gelişme, mevcut huzursuzluğu daha da artırdı.

Çekili altın ticaretin temel taşı

Sektörde “çekme” ya da “kesme altın” olarak da bilinen çekili altın, genellikle 24 ayar saf altının pres makinelerinde ince şeritler halinde çekilmesiyle elde ediliyor. İşçiliksiz olması ve düşük alım-satım farkı sunması nedeniyle yatırım aracı olarak tercih edilen bu ürün, paketli gram altınlara kıyasla daha düşük maliyetli olmasıyla öne çıkıyor. Kapalıçarşı’da esnafın kendi arasındaki alacak-borç ilişkilerinde de temel ödeme aracı olarak kullanılıyor.

Sektör temsilcilerine göre çekili altının nihai tüketiciye satışı yasak olsa da, yetki belgesine sahip firmalar arasında ticareti serbest. Üstelik bu durumu destekleyen bir genelge de bulunuyor. Buna rağmen Nisan ayında 9 rafineri tarafından kurulan Altın Rafinerileri Derneği, ilettiği yazıyla Şırnak’ta yakalanan kaçak altın olayını gerekçe göstererek çekili altınla ödemelerin durdurulması gerektiğini savundu.

“Üretmeyin, kullanmayın” çağrısı

Derneğin üyelerine gönderdiği yazıda, 4 Mayıs 2026 itibarıyla rafinerilerin çekili altın üretmemesi ve alım-satım yapmaması gerektiği belirtildi. Yazıda ayrıca, mevcut çekili altınların borç ödemelerinde kullanılmasının ancak belirli belgelerle mümkün olacağı, gün içinde toplanan çekili altınların rafinerilere gönderilerek külçe altına dönüştürüleceği ifade edildi. Esnaf ve üreticilere yapılacak küsuratlı ödemelerin ise damgalı külçe altınların kesilmesiyle gerçekleştirileceği kaydedildi. Bununla birlikte, çekili altın üretimi ve ticaretine devam eden kişi ve kuruluşların ihbar edilmesi istendi.

“Yasak yok”, tansiyonu düşürmedi

Derneğin yazısının ardından İstanbul Kuyumcular Odası, resmi sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada çekili altının yasaklandığına dair herhangi bir düzenleme bulunmadığını vurguladı. Açıklamada, “Yüzyıllardır üretimin olmazsa olmazı olan çekili has altın değişiminin yasaklanması gibi bir durum söz konusu değildir. Resmi Gazete’de yayımlanmış yeni bir yönetmelik de yoktur” ifadelerine yer verildi. Bu açıklama, derneğin girişiminin hukuki bir karşılığı olmadığını ortaya koysa da, sektördeki tartışmayı sona erdirmedi.

Kapalıçarşı esnafı: Uygulanırsa sektör durur

EKONOMİ’ye konuşan Kapalıçarşı esnafı, söz konusu girişimin ticareti rafinerilere yönlendirme amacı taşıdığını öne sürdü. Bir esnaf, “Bu karar, çekili altını devre dışı bırakıp bizi rafinerilerin ürettiği altınlara yönlendirme çabası gibi görünüyor. Uygulanırsa sektör durur. Bugün 220 gram altın almak istiyorum, bunun için kesme yapmak zorundayım. Ama kesme yok deniliyor, standart paketleri almak zorundasın. Üstelik gram altında işçilik var, bu da maliyeti artırıyor. Bir kilo altında 7,5 gram fark oluşuyor, ben o kadar kazanmıyorum” diyerek tepkisini dile getirdi.

Bir başka esnaf ise derneğin yazısında hangi bakanlığa atıf yapıldığının bile belirtilmediğine dikkat çekerek, “Şırnak’taki kaçak altın olayını gerekçe gösterip bunu sektör geneline yaymak doğru değil. Böyle bir uygulama olamaz. İstanbul Kuyumcular Odası gerekli düzeltmeyi yaptı ama Türkiye’deki tüm oda ve derneklerin de buna tepki göstermesi gerekiyor. Önemli olan benim faturayla alıp faturayla satmam” ifadelerini kullandı.

Yener Karadeniz-Ekonomim

3 tarafı denizlerle çevrili coğrafyada deniz potansiyelimizi daha yoğun faydaya çevirmek şart. İDO, tarihi kültürel mirası, şirket kabiliyetleri ve güçlü filosuyla bunu başaran köklü kurumlarımızdan biri

1- SORUN: Farkında değilmişiz gibi davransak da büyük kentler, trafik yüzünden fakirleşme süreci yaşıyor. Zira ulaşamıyoruz. Misal Türkiye ekonomisinin kalbi İstanbul, denizi devreye almasaydı, kent kalp krizi geçirirdi. İşyerine gidemeyen insanlar, yerine ulaşamayan siparişler, aksayan toplantılar...

2- ETKİSİ: İstanbul coğrafyasındaki dünya kentlerinde, karayolu yanı sıra raylı sistemler ve deniz yolu eşit oranda gelişiyor. Deniz ulaşımının toplam kent ölçeğinde %9 civarında olması gerekirken İstanbul’da bu oran ancak %1 düzeyinde bulunuyor. Bu da gündeme İstanbul Deniz Otobüsleri’ni (İDO) getiriyor.

MAVİ SULARIMIZIN DEĞER ÜRETENİ OLMAK

3- ÇÖZÜM: Havacılık sektörünün bayrak taşıyıcısı THY; geçen yıl, küresel boyutta 92,6 milyon yolcu taşıdı. Oysa İDO 40 yıllık denizcilik deneyimiyle, Ege Marmara havzasında 31 milyondan fazla yolcu ulaştırdı. Üstelik bunu 34 iskeleyle başardı. Osmangazi Köprüsü dahi İDO’nun önemini azaltamamış.

4- YÖNTEM: Genel Müdür Dr. Murat Orhan, İDO’yu İstanbul dışına taşırma vizyonuyla turizme katkıyı daha üst lige taşıyor. Mavi sularımızın ulaştığı her coğrafya, İDO’nun yetkinliğiyle birleşip potansiyel kazanıyor. Geçen yıl taşınan toplam 13 milyon araçla metropol trafiği hafifletilebilmiş.

İKİ SORU İKİ CEVAP / İDO’ya dair..

Kent ulaşımına katkısı?

Ben 53 yıldır İDO hizmetleriyle ulaşanlardanım. Vapurlarını, neredeyse adlarıyla ezberledim. Zira dünya başkenti İstanbul’un mavi sularıyla, ulaşım çözümleriyle bütünleşmiş şanlı bir geçmişe sahip.

İDO’nun gelecek planları?

Rotayı daha geniş çiziyor Murat Orhan; hat sayısı artıyor 5 yeni destinasyon geliyor. Toplam kapasite %35 artacak. Bu da beraberinde bölgenin güçlü potansiyeli ile İDO’ya finansal geri dönüş sağlayacak.

NOT/GEMİLERDEN RIHTIMLARDAN TAŞAN TURİZM ÇÖZÜMLERİNE DOĞRU

İDO Kurumsal İletişim ve Pazarlama Direktörü Sencan Taşçı e-SIM çözümlerinden kapıda vize danışmanlığına kadar uzanan ek hizmetlerle risk yönetimini tek elde buluşturduklarını vurguluyor. Böylece kurum, klasik taşıyıcı rolünün ötesine geçerek yolcuların her ihtiyacına cevaba dönüşüyor.

İDO LÛGATI

İDO: İstanbul Deniz Otobüsleri şirketinin adı. Gelecek yıl 40’ına girecek olan köklü kurumlarımızdan

Deniz taşımacılığı: Suyu otobana çeviren anlayış, dünya ve kent ulaşımının olmazsa olmaz yolu

Kent zenginliği: İstanbul gibi dünya markası şehrin, coğrafya yetkinliklerini finansa dönüştürmesi

İDO varlıkları: Arabalı vapur, hızlı feribot, Yalova, Pendik, Topçular, Yenikapı gibi terminaller

Şeref OĞUZ-Ekonomim

BDTURKEY.COM ve Dünya Gazetesi yazarı Yeminli Mali Müşavir Abdullah TOLU 18.05.2021 tarihinde saat 9.30 TRT HABER Ekonomi 7/24 Programına konuk olarak katılım sağlamıştır. Özellikle Pandemi dolayısıyla işletmelerin yaşadıkları sıkıntılar ve çözüm önerileri konusunda, Sayın Cumhurbaşkanı 'mızın alacağı tedbirler ile igili bilgiler vermiştir. "Matrah Arttırımı ve Yeni Borç Yapılandırması" torba şekliyle ele alınarak en kısa zamanda Meclise gelmesi bekleniyor.

Yeminli Mali Müşavir Abdullah TOLU TRT HABER Ekonomi 7/24 Programında Yeni Çıkacak Olan Vergi Affı ve Yapılandırma Hakkında Detaylı Bilgiler Verdi.

Yılmaz Sezer ÜSTAT, bizzat BAĞIMSIZ DENETİMDE YERLİ VE MİLLİ HUSUSUNDA ADIMIZLA (SELAHATTİN İPEK) AÇIKLAMADA BULUNMUŞTUR. TEŞEKKÜR EDİYORUM. TRT 1 Radyoda Bağımsız Denetimde Yerli ve Milli konusundaki görüşlerini açıklamıştır.