Şirketin rekor kıran finansal sonuçlarına rağmen Nvidia hisseleri, bilanço açıklamasının ardından yüzde 1,3 değer kaybetti.

Hisselerdeki düşüş, Nvidia'nın güçlü bilanço sonuçlarından ziyade yatırımcıların yapay zeka harcamalarına ilişkin artan endişelerini yansıttı.

Piyasada, teknoloji şirketlerinin yapay zeka altyapısına yaptığı dev yatırımların sürdürülebilirliği ve bu harcamaların beklenen getiriyi sağlayıp sağlayamayacağı konusunda kaygılar giderek güçleniyor.

Nvidia yönetiminin dikkat çektiği talep artışı ile ilgili en temel kritiklerden biri, gelir tarafındaki yükselişe rağmen marjlarda baskı olması. Analistlere göre, şirket büyüyor ancak bu büyümenin maliyeti de yükseliyor.

Gelirin ne kadar arttığına bakmak yeterli olmayabilir. Şirket gelecek dönemdeki talep artışını karşılayabilmek için kapasite hazırlığı yapıyor.

Analistler, izlenmesi gereken önemli bir diğer risk unsurunun şirketlerin kendi çiplerini geliştirmeye başlamaları olduğuna, bu konuda özellikle Çin’den gelen baskıların uzun vadede rekabet unsuru olarak takip edilmeye devam edilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.

Deniz Güldağ-Ekonomim

Sayı : 62030549-120[70-2017/207]-162467 09.06.2017

Konu : Yurt dışında ödenen kredi faiz tutarının Türkiye’de elde edilen kira gelirinden indirim konusu yapılıp yapılmayacağı.

İlgi : 13/03/2017 tarih ve 296948 sayılı özelge talep formunuz.

İlgide kayıtlı özelge talep formunda, yurt dışında yaşadığınız ve yurt dışından kullandığınız kredi ile Türkiye’de bir daire satın aldığınız belirtilerek, söz konusu kredi faizinin, gayrimenkul sermaye iradı beyanından indirim konusu yapılıp yapılmayacağı hususunda Başkanlığımızdan görüş talep edilmektedir.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde, gayrimenkul sermaye iradının tarifi yapılmış ve bu kapsamda binaların sahipleri, mutasarrıfları, zilyedleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratların da gayrimenkul sermaye iradı olduğu hüküm altına alınmıştır.

Aynı Kanunun 21 inci maddesinde; “Binaların mesken olarak kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde elde edilen hasılatın (2016 takvim yılı gelirleri için) 3.800 TL.’si Gelir Vergisinden müstesnadır. İstisna haddi üzerinde hasılat elde edilip beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi halinde, bu istisnadan yararlanılamaz.

Ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olanlar ile (6322 sayılı Kanunun 5. maddesiyle değişen ibare; Yürürlük 15.06.2012 [01.01.2013 tarihinden sonra elde edilecek gelirlere uygulanmak üzere]) istisna haddinin üzerinde hasılat elde edenlerden, beyanı gerekip gerekmediğine bakılmaksızın ayrı ayrı veya birlikte elde ettiği ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlarının gayri safi tutarları toplamı 103 üncü maddede yazılı tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için yer alan tutarı (2016 takvim yılı gelirleri için: 110.000-TL) aşanlar bu istisnadan faydalanamazlar.” hükümlerine yer verilmiştir.

Diğer taraftan; anılan Kanunun 74 üncü maddesinde, gerçek gider yönteminin tercih edilmesi halinde, gayrimenkul sermaye iradının safi tutarının tespitinde hangi harcamaların gider olarak dikkate alınacağı düzenlenmiş olup, söz konusu maddede, yurt dışından kullanılan krediye ilişkin ödenen faiz tutarlarının indirim olarak dikkate alınacağı hususunda herhangi bir hükme yer verilmemiştir.

Buna göre, bir takvim yılı içerisinde elde edilen konut kira gelirinin, ilgili yıl için belirlenen istisna tutarını aşması halinde beyan edilmesi gerekmekte olup, ayrıca Gelir Vergisi Kanununun 74 üncü maddesi çerçevesinde, yurt dışından kullanılan krediye ilişkin ödenen faiz tutarlarının, Türkiye’de elde edilen kira gelirinden indirim konusu yapılması mümkün bulunmamaktadır.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

Planlanan düzenlemenin içeriği

Planlanan düzenleme ile para piyasası fonu kazançları üzerinden, tarafın kim ol­duğuna bakılmaksızın %10 stopaj yapıla­cak. Bu düzenlemenin etkisi, elbette yerli ve yabancı yatırımcılar bakımından farklı sonuçlar doğurabilecektir.

Yerli kurumlarda durum

Sermaye şirketleri ile kanunda belirtilen nitelikteki bazı kurumsal yatırımcıların GVK Geçici 67'nci maddenin birinci fıkra­sı kapsamındaki kazançları için stopaj ora­nı halen %0.

Bu durum, yerli şirketlerin para piyasası fonu kazançlarının vergiden istisna olduğu anlamına gelmiyor. Kazanç, kurum kazancı­na dahil edilerek üçer aylık dönemlerde geçi­ci vergiye, yıllık olarak da kurumlar vergisine tabi tutuluyor. Stopaj yapılmaması yalnızca üç aylık bir finansman avantajı sağlıyor; yeni %10 stopaj tutarı ise geçici vergi ve kurumlar vergisinden mahsup edilebilecek.

Yabancı yatırımcıda durum ve etkisi

Asıl önemli değişiklik yabancı yatırım­cılar bakımından ortaya çıkıyor. Mevcut sistemde, gerekli şartları taşıyan yaban­cı yatırımcıların geçici 67 kapsamındaki gelirlerinde de %0 stopaj uygulanıyor. Ye­ni düzenlemede ise para piyasası fonu ka­zançlarına uygulanacak %10 stopaj, yaban­cı yatırımcı açısından nihai vergi olacak.

Stopajın, fon katılma belgelerinin fona iadesinde ortaya çıkacak kâr kısmından alınacağını hatırlatalım. Yabancı yatırımcı, getirdiği dövizi yatırım sonrasında çıkışta döviz getirisinin üzerinde bir kâr kalıp kal­madığına bakacak; kur beklentisi ve alter­natif piyasalardaki getiriyi hesaba katarak yatırımını yönlendirecektir. Vergi sonrası getirinin azalması, para piyasası fonlarının cazibesini etkileyebilir ve bazı yabancı ya­tırımcıların borsaya veya daha uzun vadeli tahvil ve hisse senedi yatırımlarına yönel­mesini sağlayabilir, bir kısım yabancının da ilk etapta çıkışına neden olabilir. Ancak bu koşullarda yabancının elinde hâlâ reel an­lamda ciddi bir getiri kalacağı için bu ter­cihin önemli bir boyuta ulaşmayacağını de­ğerlendiriyoruz.

Asıl amaç: Sermayeyi yönlendirmek

Düzenlemenin temel amacının yalnız­ca bütçeye gelir sağlamak değil, kısa vade­li sermayeyi daha uzun vadeli ve üretken alanlara yönlendirmek olduğu anlaşılıyor. Para piyasası fonları; günlük likidite, düşük risk ve yüksek faiz ortamında sundukları cazip getiriyle hem şirketlerin geçici nakit­leri hem de yabancı yatırımcıların TL ya­tırımları açısından önemli bir araç haline geldi. %10 stopaj bu avantajı azaltsa da hâlâ ciddi bir avantaj olduğu aşikârdır.

Nitekim düzenlemenin etkisi, ne kadar vergi tahsil edileceğinden çok, para piyasa­sı fonlarından çıkacak kaynağın nereye yö­neleceğiyle ölçülmelidir. Kaynak daha uzun vadeli TL varlıklara veya üretken yatırım­lara giderse amaç gerçekleşmiş olur; Türki­ye'nin vergi sonrası getirisi cazibesini kay­bedip para ülke dışına çıkarsa sonuç ter­si olabilir. Bize göre kamuoyuna yansıyan %10 oranı böyle bir etkiye neden olmaya­caktır; oran belirlenirken yabancı yatırım­cının vergi sonrası getirisi ve Türkiye'nin benzer ülkeler karşısındaki rekabet gücü de muhtemelen değerlendirilmiştir.

Bütün bu değerlendirmelerin kesin­leşmesi için Cumhurbaşkanı Kararı'nın Resmî Gazete'de yayımlanmasını ve dü­zenlemenin nihai şeklini görmek gerekiyor.

Dünya | Osman ARIOĞLU

YMM Fikret GÜLER

Linkedin paylaşımından alıntı yapılmıştır.

Vergi hesaplamasında arsa payı detayı

Resmî Gazete'de yürürlüğe giren yeni karar uyarınca, 2027'deki bina vergi değerleri tespit edilirken baz alınacak maliyetler; binanın yapısına, sınıfına ve kullanım şekline bağlı olarak farklılık gösterecek. Bu yeni düzenlemede göze çarpan en önemli nokta ise yalnızca metrekare inşaat maliyetinin bina vergi değerini belirlemede tek başına yeterli olmaması.

Hesaplama sürecinde, yapının normal inşaat metrekare maliyetine ek olarak arsa veya arsanın pay değeri de sürece dâhil edilecek. Tüm bu bedeller, yasal mevzuatlar çerçevesinde harmanlanarak nihai bina vergi tutarını ortaya çıkaracak. Kısacası, 2027 yılında tahsil edilecek emlak vergisinde binanın özellikleri kadar üzerinde bulunduğu arsanın değeri de belirleyici bir rol üstlenecek.

Yapı türü ve kullanım amacına göre sınıflandırma

Resmî Gazete'de paylaşılan tabloya bakıldığında, binaların inşaat özelliklerine istinaden çeşitli kategorilere ayrıldığı görülüyor. Ahşap, taş, çelik karkas, betonarme karkas, yığma kâgir ve yığma yarı kâgir yapılar için metrekare başına düşen normal inşaat maliyetleri ayrı ayrı saptandı. Ayrıca her bir yapı grubu kendi içinde de sınıflandırılarak farklı bedellere tabi kılındı. Bu sistem sayesinde, metrekare olarak aynı büyüklükte olsalar bile sınıfı ve yapı türü farklı olan iki gayrimenkulün vergi hesabında kullanılacak inşaat maliyetleri aynı olmayacak.

Söz konusu düzenleme sadece konutları kapsamıyor. Binaların kullanım amaçlarına yönelik de özel metrekare maliyetleri oluşturuldu. Meskenlere ek olarak; iş yerleri, ticarethaneler, fabrikalar, imalathaneler, oteller, idari binalar, banka ve sigorta merkezleri, sinema ve tiyatro binaları, yeraltı ve müstakil garajlar, hamamlar, yüzme havuzları, okullar, yurtlar ve silolar gibi pek çok farklı yapı çeşidi için kendine has tutarlar devrede olacak.

2027 yılı matrahına temel oluşturacak bedeller

Ortaya konan metrekare normal inşaat maliyet bedelleri, 2027 yılı emlak vergisi matrahının oluşturulmasında temel kriter kabul edilecek. Bina vergi değeri netleştirilirken yeni inşaat bedelleri ile arsa payı değeri bir bütün olarak değerlendirilecek. İlgili tebliğin ek kısmında ise bina sınıflarına ve yapı çeşitlerine göre uygulanacak ayrıntılı maliyet cetveli de kamuoyuyla paylaşıldı.

1-25 Ağustos tarihlerini kapsayan verilere göre gıda fiyatlarında aylık artış yüzde 1,07 olarak gerçekleşti. Veriler, ağustos ayında gıda enflasyonunun önceki seyrini koruyarak yatay bir görünüm sergilediğine işaret etti. Yıllık gıda enflasyonu ise yüzde 30,9 olarak hesaplandı.

Yıllık gıda enflasyonu ise yüzde 30,9 olarak gerçekleşti. Ağustos ayına ilişkin diğer kuruluşların gıda fiyat verileri, TEPAV bülteninin hazırlandığı tarih itibarıyla henüz açıklanmadı.

Ağustosta market sepeti değişti

Taze meyve ve sebze grubunda ağustosta fiyatı en fazla düşen ürünler taze fasulye, limon ve kavun oldu.

Aynı grupta elma, kültür mantarı ve salatalık fiyatlarında ise yüksek artışlar kaydedildi. Taze meyve ve sebze dışındaki ürünlerde en yüksek fiyat artışları yerli palamut, yumurta ve çayda görüldü. Mercimek, krema, kaymak ve benzeri süt ürünleri ile ambalajlı şeker fiyatı düşen ürünler arasında yer aldı.

KKTC’de gıda enflasyonu yeniden hızlandı

KKTC-TEGE verilerine göre 1-25 ağustos döneminde aylık gıda enflasyonu yüzde 2,72 olarak hesaplandı. Böylece KKTC’de gıda enflasyonu ağustos ayında yeniden artış eğilimine girdi.

Ekonomim

KARŞIT İNCELEME TUTANAKLARININ ELEKTRONİK ORTAMDA DÜZENLENMESİ, ONAYLANMASI VE GÖNDERİLMESİNE

İLİŞKİN ZORUNLU UYGULAMANIN BAŞLANGIÇ TARİHİ 1 OCAK 2027’YE ERTELENDİ

Yatırımcı ve sermaye sahibi en çok karı hedefleyerek istisna, indirim, teşvik gibi çeşitli vergi avantajlarından yararlanmak maksadıyla yurtdışına yönelmektedir. Bazı ülkeler de yatırım çekmek amacıyla özel teşvikler sağlamaktadır. Bunu küresel rekabetin doğal bir sonucu olarak kabul etmek gerekir. Doğası gereği yatırımcı, daha düşük hatta vergiden arınmış alanlara kaymak eğilimindedir.

Buna karşılık mali idareler ülke sermayesinin çıkışını kontrol etmek, vergi kaybını ortadan kaldırmak için bazı vergi emniyet mekanizmalarını devreye sokabilmektedir. Kontrol edilen yabancı kurum düzenlemesi gibi uygulamalar buna örnek gösterilebilir.

Kontrol edilen yabancı kurum kazançlarının vergilendirilmesi, uluslararası vergi planlaması yoluyla kazançların düşük vergili veya vergisiz ülkelere kaydırılmasının önlenmesi amacıyla geliştirilen önemli bir vergi güvenlik müessesesidir. Bu düzenlemeler ile yurt dışında kurulan veya iştirak edilen şirketler aracılığıyla elde edilen kazançların, fiilen dağıtılmamış olsa dahi belirli şartların varlığı hâlinde Türkiye’de vergilendirilmesi amaçlanmaktadır.

Kurumlar Vergisi Kanunu’muzun 7’nci maddesinin ilk fıkrasında;’ Tam mükellef gerçek kişi ve kurumların doğrudan veya dolaylı olarak ayrı ayrı ya da birlikte sermayesinin, kâr payının veya oy kullanma hakkının en az %50'sine sahip olmak suretiyle kontrol ettikleri yurt dışı iştiraklerinin kurum kazançları, dağıtılsın veya dağıtılmasın, maddede belirlenen şartların birlikte gerçekleşmesi halinde, Türkiye'de kurumlar vergisine tâbidir’’ denilmektedir.

Kontrol edilen yabancı kurum kazancı

Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 7’nci maddesiyle belli şartlar altında yurt dışı iştiraklere yatırım yapan mükelleflere bu iştiraklerinden fiilen kâr payı dağıtılmasa bile vergi uygulamaları açısından kâr payı dağıtılmış olduğu kabul edilmekte ve bu suretle bu iştiraklerin Kontrol edilen yabancı kurum kavramı; tam mükellef gerçek kişi ve kurumların doğrudan veya dolaylı olarak ayrı ayrı ya da birlikte sermayesinin, kâr payının veya oy kullanma hakkının en az %50’sine sahip olmak suretiyle kontrol ettikleri yurt dışı iştirakleri ifade etmektedir.

Maddede sözü edilen “ ve” “doğrudan veya dolaylı ayrı ayrı ya da birlikte” ifadeleri ile yurt dışındaki iştirakin ortaklık paylarının grup şirketleri veya gerçek kişiler arasında paylaştırılıp, maddede belirtilen kontrol oranının altında kalınarak kapsam dışına çıkılması engellenmektedir.

Yurt dışındaki bir kurumun kontrol edilen yabancı kurum sayılabilmesi için bu kurumun sermayesinin, kâr payının veya oy kullanma hakkının en az %50’sinin doğrudan veya dolaylı olarak, ayrı ayrı ya da birlikte tam mükellef gerçek kişi ve kurumlara ait olması gerekmektedir. Yurt dışı iştirakin kontrol edilen yabancı kurum olup olmadığının tespitinde, kontrol oranı olarak ilgili hesap dönemi içinde herhangi bir tarihte sahip olunan en yüksek oran dikkate alınacaktır. Yurt dışı iştirake ilişkin iştirak payının (sermaye, kâr payı veya oy kullanma hakkının) tamamının, yurt dışı iştirakin hesap döneminin kapanmasından önce herhangi bir tarihte muvazaa olmaksızın elden çıkartılmış olması halinde, ilgili yurt dışı iştirak hakkında bu madde hükümleri uygulanmayacaktır.

Yurt dışı iştirakin kurum kazancının Türkiye’de kurumlar vergisine tabi tutulabilmesine şartları

Anılan kontrol oranının sağlandığı yurt dışı iştiraklerin, Kurumlar Vergisi Kanunu uygulamasında “kontrol edilen yabancı kurum” olarak kabul edilmesi ve dolayısıyla kontrol edilen yurt dışı iştiraklerin kurum kazançlarının, dağıtılsın veya dağıtılmasın Türkiye’de kurumlar vergisine tabi tutulabilmesi için aşağıdaki şartların birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

- Yurt dışı iştirakin ilgili yıldaki toplam gayri safi hasılatının %25 veya fazlasının pasif nitelikli gelirlerden oluşması

Yurt dışı iştirakin ilgili yıldaki toplam gayri safi hasılatının %25 veya fazlasının pasif nitelikli gelirlerden oluşması gerekmektedir. Pasif nitelikli gelirler; yurt dışı iştirakin faaliyeti ile orantılı sermaye, organizasyon ve eleman istihdamı suretiyle yürütülen ticari, zirai veya serbest meslek faaliyetlerinden elde edilen gelirler dışındaki faiz, kâr payı, kira, lisans ücreti, menkul kıymet satış geliri gibi gelirlerden oluşmaktadır. Yurt dışı iştirakin faaliyeti ile orantılı olmayan sermaye, organizasyon ve eleman istihdamı suretiyle elde edilen ticari, zirai veya serbest meslek faaliyetlerinden elde edilen gelirler de pasif nitelikli gelir sayılacaktır.

Kontrol edilen yabancı kurumun pasif nitelikli gayrisafi hasılatının niteliğinin belirlenmesinde, söz konusu şirketin iştiraklerinden elde edeceği kâr paylarının pasif nitelikli gelir vasfı değişmeyeceğinden, kontrol edilen yabancı kurumun iştiraklerinin aktif ticari faaliyetle uğraşmasının herhangi bir önemi bulunmamaktadır.

- Yurt dışı iştirakin taşıması gereken vergi yükü

Yurt dışında kurulu iştirakin kurum kazancının %10’dan az oranda gelir ve kurumlar vergisi benzeri toplam vergi yükü taşıması gerekmektedir. Vergi yükü, Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendindeki tanıma göre tespit edilecektir

- Yurt dışı iştirakin asgari gayrisafi hasılat tutarı

Yurt dışındaki iştirakin Kurumlar Vergisi Kanunu’nun uygulamasında “kontrol edilen yabancı kurum” olarak değerlendirilebilmesi için ilgili yıldaki gayrisafi hasılat tutarının 100 bin TL karşılığı yabancı paranın üzerinde olması gerekmektedir. İlgili yıldaki toplam gayrisafi hasılatı bu tutarın altında kalan iştirakler, diğer tüm koşullar bulunsa dahi kontrol edilen yabancı kurum olarak değerlendirilmeyecektir. Yurt dışındaki iştirakin hasılatının TL karşılığının tespitinde, ilgili iştirakin hesap döneminin son gününde geçerli olan T.C. Merkez Bankası’nca açıklanan döviz alış kuru esas alınacaktır.

Tam mükellef kurumların Kurumlar Vergisi matrahına dahil edilecek kontrol edilen yabancı kurum kazancı

Madde kapsamına giren kontrol edilen yabancı kurumların Türkiye’de vergiye tabi tutulacak kazancı, zarar mahsubu dahil giderler düşüldükten istisnalar düşülmeden önceki, vergi öncesi kurum kazançları olacaktır. Kontrol edilen yabancı kurumun geçmiş yıl zararları nedeniyle dağıtılabilir kârının olmaması durumunda Türkiye’de vergilendirilecek bir kazançtan söz edilemeyecektir.

Yurt dışı iştirakten elde edilmiş sayılan kazancın hesaplanmasında, yurt dışı iştirakin ilgili hesap döneminin kapandığı tarihte sahip olunan iştirak oranı (sermaye, kâr payı veya oy kullanma hakkı oranı) dikkate alınacaktır.

Kontrol edilen yabancı kurumun kârının sermayeye eklenmesi durumunda da söz konusu kazanç anılan madde hükümleri çerçevesinde vergilendirilecektir. Tam mükellef kurumlar ile birlikte tam mükellef gerçek kişilerin de kontrol edilen yabancı kuruma ortak olmaları halinde, gerçek kişilerin elinde bulunan hisse senetleri ve iştirak hisseleri yurt dışında kurulu şirketin kontrol edilen yabancı kurum olup olmadığının tespitinde dikkate alınacaktır. Bununla birlikte; söz konusu gerçek kişilerin kontrol edilen yabancı kurum üzerinden elde edecekleri kazançlar, bu madde kapsamında değerlendirilmeyecek, sadece tam mükellef kurum tarafından elde edilen kazançlar bu madde kapsamında kurumlar vergisine tabi tutulacaktır.

Kontrol edilen yabancı kurum şartlarının gerçekleşmesi halinde yurt dışında kurulu iştirakin elde etmiş olduğu kâr, söz konusu iştirakin hesap döneminin kapandığı ayı içeren hesap dönemi itibarıyla tam mükellef kurumların kurumlar vergisi matrahlarına (ve geçici vergi dönemleri itibarıyla da geçici vergi matrahlarına) hisseleri oranında dahil edilecektir.

Kontrol edilen yabancı kurumun bulunduğu ülkede on iki ayı aşan bir hesap döneminin bulunması halinde, kazancın elde edilme tarihinin belirlenmesinde yurt dışındaki şirketin hesap dönemi takvim yılı olarak dikkate alınacaktır. Öte yandan, kontrol edilen yabancı kurumun zararlarının söz konusu kuruma iştirak eden tam mükellef kurumların kazançlarının tespitinde dikkate alınabilmesi mümkün bulunmamaktadır.

Tam mükellef kurumların dolaylı iştirak ettiği kontrol edilen yabancı kurum kazançları da doğrudan iştirak ettiği yabancı kurum kazançları gibi tespit edilecek olup, her iki şirketin kazancı da Türkiye’de vergiye tabi tutulacaktır. Her iki şirketin kazancının da Türkiye’de vergiye tabi tutulmasından sonra, şirketler arasında kâr dağıtımı olması durumunda; daha önce vergilenen kârın tekrar Türkiye’de vergiye tabi tutulması söz konusu olmayacaktır.

İştirakin yurt dışında ödediği vergilerin mahsubu

Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 33’üncü maddesine göre, yurt dışındaki iştirakin bulunduğu ülkede ödemiş olduğu gelir ve kurumlar vergisi benzeri vergiler kontrol edilen yabancı kurumun Türkiye’de vergilendirilecek kazancı üzerinden hesaplanan kurumlar vergisinden mahsup edilebilecektir. Ancak, kontrol edilen yabancı kurumun bulunduğu ülke dışındaki ülkelerde ödemiş olduğu gelir ve kurumlar vergisi benzeri vergilerin, söz konusu kurumun Türkiye’de vergilendirilecek kazancı üzerinden hesaplanan kurumlar vergisinden mahsup edilmesi mümkün değildir.

İştirakin kâr paylarını dağıtması durumunda vergileme

Yurt dışı iştirakin kontrol edilen yabancı kurum kazancı kapsamında Türkiye’de vergilendirilmiş kazancının yurt dışındaki kurum tarafından sonradan dağıtılması halinde, elde edilen kâr paylarının daha önce Türkiye’de vergilendirilmiş kısmı ayrıca vergilendirilmeyecektir.

Ancak, daha sonraki yıllarda, kontrol edilen yabancı kurumun Türkiye’de vergiye tabi tutulmuş kazancından daha fazla kâr payı dağıtılması halinde, aşan kısım kurumlar vergisine tabi tutulacaktır.

Kontrol edilen yabancı kurum müessesesi ve Çifte Vergilendirmeyi Önleme anlaşmaları

Yürürlükte bulunan çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları, Türkiye’nin Kurumlar Vergisi Kanununun 7 inci maddesinde yer alan “Kontrol edilen yabancı kurum kazancı” hükümlerine göre kendi mukimlerini vergileme hakkını sınırlandırmamaktadır. Diğer bir anlatımla, diğer devlet mukimi bir kurum tarafından Türkiye’de mukim bir kuruma kâr payı dağıtılsın ya da dağıtılmasın Kurumlar Vergisi Kanunu’nun “Kontrol edilen yabancı kurum kazancı” hükümleri uygulanacaktır. Ancak, diğer bir devlette mukim olan kurum tarafından kontrol edilen yabancı kurum kazancı olarak Türkiye’de vergiye tabi tutulmuş olan kazancın, kâr payı olarak Türkiye’de mukim bir kuruma dağıtıldığı durumlarda, Anlaşmalarda yer alan “Temettüler” in vergilendirilmesi ve “Çifte vergilemenin önlenmesi” ile ilgili hükümler normal şekilde uygulanacaktır. Kaynak ülke tarafından dağıtılan kâr payları üzerinden bir vergileme yapılması ve bu kâr paylarının Türkiye’de kurumlar vergisinden istisna edilmemiş olması durumunda, kâr payının, elde edildiği yıl kurum kazancına eklenerek üzerinden kurumlar vergisinin hesaplanması ve bu kâr payı ile ilgili olarak diğer ülkede ödenen vergilerin anlaşma ve Kurumlar Vergisi Kanunu’nun yurt dışında ödenen vergilerin mahsubuyla ilgili hükümleri çerçevesinde mahsup edilmesi, bu mahsup sonrasında arta kalan bir tutarın mevcut olması halinde, daha önce kontrol edilen yabancı kurum kazancı olarak vergiye tabi tutulmuş bulunan kazanç üzerinden hesaplanıp ödenen kurumlar vergisinin söz konusu kâr payına atfedilen kısmının da kalan tutar üzerinden mahsup edilmesi gerekmektedir. Mahsup edilemeyen kısım, kâr payının Türkiye’ye getirilmiş olması kaydıyla iade edilebilecektir.

Ekonomim.com | Akif AKARCA / Dr.Mehmet ŞAFAK

Tarihi başarının ardından, Fenerbahçe’nin Avrupa kupalarındaki sonuçlarıyla Türkiye ekonomisi arasında bağlantı kuran 21 yıllık akademik çalışma yeniden gündeme geldi.

Fenerbahçe’nin galibiyetlerini araştırdılar

Hakan Berument ve Eray M. Yücel tarafından hazırlanan “Long live Fenerbahçe: The production boosting effects of football” başlıklı makale, 16 Haziran 2005’te çevrim içi olarak yayımlandı.

Journal of Economic Psychology dergisinde yer alan çalışmada, Fenerbahçe’nin başarısı çalışanların ruh hali ve moralinin bir göstergesi olarak ele alındı. Araştırmacılar, futbol başarısının taraftarların moralini ve öz güvenini yükseltebileceğini, bunun da sosyal davranışlar ve karar alma süreçleri üzerinden üretkenliğe yansıyabileceğini değerlendirdi.

Avrupa’daki galibiyetler sanayi üretimini etkiliyor mu?

Aylık veriler üzerinde transfer fonksiyonu analizi uygulanan araştırmada, Fenerbahçe’nin Avrupa kupalarında kazandığı maçların ekonomik performansla pozitif ilişki gösterdiği sonucuna ulaşıldı.

Çalışmanın bulgularına göre Fenerbahçe’nin Avrupa kupalarında aldığı galibiyet sayısındaki artış, aylık sanayi üretimi büyümesinde yüzde 0,26’lık yükselişle ilişkilendirildi. Maçın iç veya dış sahada oynanmasının sonuç üzerinde belirleyici olmadığı belirtildi.

Buna karşılık Fenerbahçe’nin Türkiye’deki rakiplerine karşı oynadığı maçların sanayi üretimi üzerindeki etkisinin istatistiksel açıdan anlamlı olmadığı kaydedildi.

Araştırmacılar, Fenerbahçe’nin Avrupa’daki başarısının taraftarlarda oluşturduğu moral ve sosyal birlik duygusunun çalışma hayatına olumlu yansıyabileceği görüşünü öne çıkardı.

Reel kur grafiğinde dikkat çeken düzelme

Fenerbahçe’nin Şampiyonlar Ligi’ne katıldığı sezonlarla Yİ-ÜFE bazlı reel efektif döviz kuru endeksini karşılaştıran grafik de dikkat çekti. Grafikte sarı-lacivertlilerin daha önce Şampiyonlar Ligi’nde yer aldığı dönemlerde endeksin ağırlıklı olarak 100 seviyesinin üzerinde seyrettiği gözlemlendi.

Uzun süreli düşüşün ardından son yıllarda toparlanmaya başlayan Yİ-ÜFE bazlı reel efektif döviz kuru endeksi, 2026-2027 sezonu öncesinde yeniden 100 seviyesinin üzerine çıktı. Fenerbahçe’nin dün Lyon’u eleyerek Şampiyonlar Ligi’ne katılım hakkı kazandığında da reel efektif döviz kuru endeksi 100'ün üstündeydi.

Mutluhan Yıldız-Dünya

Tüm Kırtasiyeciler Derneği’nin (TÜKİD) derlediği verilere göre, defter, kalem, boya gibi temel ihtiyaç malzemeleriyle bir okul çantasının dolması için en az 2 bin 500 TL’yi gözden çıkarmak gerekiyor. Elbette fiyatlar, markasına, lisansına, boyutuna göre farklılık gösteriyor. Bu rakama en düşük fiyatlı 800 TL’lik okul tişörtü, 900 TL’lik okul şortu, bin 500 TL’lik okul ayakkabısı, bin TL’lik okul hırkası ve diğer zorunlu kalemler eklendiğinde, okula başlamanın maliyeti 10 bin TL’ye yaklaşıyor.

Temel okul ihtiyaçlarında yıllık artış %25,4

Çanta, defter, kalem, boya, kalem kutusu, geometri seti ve dosya gibi temel ürün gruplarında stokların hazır olduğunu, farklı bütçelere ve ihtiyaçlara hitap eden geniş bir ürün çeşitliliği bulunduğunu dile getiren TÜKİD Başkanı Taha Keresteci, geçen yıla göre kırtasiye ürünlerine yüzde 25,4 oranında zam geldiğini, bunun da enflasyonun altında kaldığını söyledi. Döviz kuru, lojistik, ham madde ve işçilik maliyetlerindeki yükselişin tüm tedarik zincirini etkilediğini belirten Keresteci, maliyet artışlarının raflara mümkün olduğunca sınırlı yansıtıldığını ifade etti.

Bu yıl temel ihtiyaçlardan oluşan bir okul çantasının yaklaşık 2 bin 500 TL seviyesinde doldurulabildiğini açıklayan Keresteci, “Temel okul ihtiyaçlarında yıllık fiyat artışı yaklaşık yüzde 25 seviyesinde kaldı. Temmuz 2026 itibarıyla yüzde 31,75 olarak gerçekleşen yıllık tüketici enflasyonu (TÜFE) göz önüne alındığında, kırtasiye sektöründeki artışın genel enflasyonun altında seyrettiği görüldü” dedi.

“İlk kriter fiyat değil ürün güvenliği olmalı”

Girdi maliyetlerindeki artışa rağmen sektörün fiyat zamlarını sınırlı tuttuğunu ifade eden Keresteci, fiyattan ziyade ürün güvenliğinin aileler için ‘ilk kriter’ olması gerektiğini vurguladı. Keresteci, “Bu dönemde alışveriş trafiğinin önümüzdeki haftalarda daha da hızlanmasını bekliyoruz.

Ancak bizim için sezon hazırlığı yalnızca yeterli stok bulundurmak anlamına gelmiyor, velilerin güvenli, kaliteli ve ihtiyaçlarına uygun ürünlere ulaşabilmesi de büyük önem taşıyor. Kırtasiyecilerimiz bu bilinçle hem ürün çeşitliliğini hem de sezon planlamasını yapmış durumda. Velilerimize de alışverişlerini son günlere bırakmadan, güvenilir ve kayıtlı satış noktalarını tercih etmelerini öneriyoruz” dedi.

“Ucuz ürün tasarruf sağlamaz”

Özellikle okul sezonunda ürün güvenliğinin kritik bir yere sahip olduğuna dikkat çeken Keresteci, Ticaret Bakanlığı’nın 10-14 Ağustos tarihleri arasında 81 ilde gerçekleştirdiği denetimleri hatırlattı. 5 günde 3 bin 612 işletmede yaklaşık 480 bin ürünün incelendiğini ve mevzuata uymayan 367 işletmeye yaptırım uygulandığını hatırlatan Keresteci, merdiven altı ve sağlığa zararlı ürünlere karşı velileri uyardı. “Bir ürünün ucuz olması tasarruf edildiği anlamına gelmez.

Çocukların sağlığını riske atan ucuz ürünler uzun vadede büyük zararlar doğurabilir” diyen Ketesteci’nin uyarılarına göre, velilerin ürün üzerinde üretici/ithalatçı bilgisi, marka, model ve Türkçe uyarıların bulunup bulunmadığını kontrol etmesi gerekiyor. Oyuncak niteliğindeki kırtasiye ürünlerinde CE işareti, yaş uyarısı ve EN 71 standartlarına uygunluk aranmalı. Alışverişlerin son günlere bırakılmaması ve mutlaka kayıtlı, güvenilir perakende noktalarından yapılması gerekiyor.

“Kırtasiyede KDV sıfırlansın”

Kırtasiye ürünlerinin ticari bir emtianın ötesinde çocukların eğitimi, gelişimi ve ekrandan uzak kalması için temel bir araç olduğunun altını çizen Taha Keresteci, sektörün en acil çözüm bekleyen talebini şu sözlerle dile getirdi: “Kırtasiye ürünlerinin temel eğitim ihtiyacı olduğu gerçeği ekonomi politikalarında daha fazla dikkate alınmalı. Kırtasiyede KDV’nin düşürülmesi veya sıfırlanması, doğrudan ailelerin eğitim harcamalarına katkı sağlayacak ve eğitime erişimi kolaylaştıracak.”

Veliler fiyat-performans odaklı alışveriş yapıyor

Hayat pahalılığı karşısında velilerin alışveriş alışkanlıklarında belirgin bir değişim yaşandığını ifade eden Taha Keresteci, tüketicilerin artık daha planlı davrandığını belirtti. Adet bazında daha kontrollü bir yaklaşım sergilendiğini kaydeden TÜKİD Başkanı, velilerin sadece en ucuz ürüne değil, uzun süre kullanılabilecek, güvenli ve fiyat-performans dengesi yüksek ürünlere yöneldiğini vurguladı.

Pazar, 2030’da 100 milyar TL’yi aşacak

Yaklaşık 350 tedarikçi, üretici ve toptancı ile 25 bin perakendecinin faaliyet gösterdiği Türkiye kırtasiye sektörü, 2025 yılında 80 milyar TL’lik bir pazar büyüklüğüne ulaştı. 18 milyona yakın öğrencinin eğitim gördüğü Türkiye’de projeksiyona göre her yıl ortalama yüzde 3-5’lik büyüme ile kırtasiye pazar hacminin, 2026’da 85 milyar TL, 2027’de 91 milyar TL, 2028’de 97, 2029’da 104 ve 2030 yılında 111 milyar TL’lik bir değere ulaşması bekleniyor.

Nurdoğan Arslan Ergün-Dünya

Sayı: 2026-36

DUYURU

KONU: Güvence Denetimlerine İlişkin Çerçeve Taslak Metni Kamuoyu Görüşüne Açılmıştır.

Bilindiği üzere; Kurumumuz, 660 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile verilen Türkiye Denetim Standartlarını yayımlama yetkisi çerçevesinde, Uluslararası Muhasebeciler Federasyonu (IFAC) tarafından yayımlanan uluslararası standartları ile diğer düzenlemeleri referans alma stratejisini benimsemiştir. Bu doğrultuda; IFAC çatısı altında faaliyet gösteren Uluslararası Bağımsız Denetim ve Güvence Denetimi Standartları Kurulu (IAASB) tarafından yayımlanan Güvence Denetimlerine İlişkin Çerçeve’nin mevzuatımıza kazandırılmasına ilişkin çalışmalar tamamlanmıştır.

Güvence Denetimlerine İlişkin Çerçeve; güvence denetiminin unsurları ile amaçlarının ve Bağımsız Denetim Standartları, Sınırlı Bağımsız Denetim Standartları, Sürdürülebilirlik Güvence Denetimi Standartları ile Güvence Denetimi Standartlarının uygulandığı denetimlerin anlaşılmasının kolaylaştırılması amacıyla oluşturulmuştur. Dolayısıyla; bu Çerçeve, bir standart niteliği taşımamakta ve bağımsız denetim, sınırlı bağımsız denetim, sürdürülebilirlik güvence denetimi veya diğer güvence denetimlerinin yürütülmesine ilişkin herhangi bir yükümlülük getirmemektedir.

Güvence Denetimlerine İlişkin Çerçeve; denetçilere, güvence raporunun hedef kullanıcıları ve denetçiyle sözleşme yapan kişiler dâhil olmak üzere, güvence denetimlerine katılan diğer kişilere ve Güvence Denetimi Standartları ve bu standartlarla ilgili düzenlemelerin geliştirilmesine yönelik bir referans çerçevesi sağlamaktadır.

Güvence Denetimlerine İlişkin Çerçeve’nin, yayımı tarihinde yürürlüğe girmesi planlanmaktadır. Bu kapsamda; hazırlanan taslak metne erişim sağlanabilecek link aşağıda sunulmuş olup, görüş ve önerilerinizin 21/09/2026 tarihine kadar denetimstandartlari@kgk.gov.tr adresine iletilmesi rica olunur.

Güvence Denetimlerine İlişkin Çerçeve’nin Taslak metnine ulaşmak için tıklayınız.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

İletişim

Ayrıntılı bilgi için denetimstandartlari@kgk.gov.tr e-posta adresine elektronik posta gönderilebilir.

Aynı dönemde işlem tutarı 42 milyar 492 milyon TL’den 45 milyar 447 milyon TL’ye çıkarak yüzde 7 arttı. Geçen yılın temmuz ayıyla karşılaştırıldığında ise e-ithalattaki artış daha belirgin oldu. Temmuz 2025’te 31 milyon 229 bin olan işlem adedi, bu yılın aynı ayında yüzde 13,6 artış gösterdi. İşlem tutarı ise 33 milyar 629 milyon TL’den 45 milyar 447 milyon TL’ye çıkarak yıllık bazda yüzde 35,1 yükseldi ve artış oranı enflasyonun üzerinde gerçekleşti. Tutar artışının işlem adedindeki yükselişin yaklaşık üç katına ulaşması, yurt dışından yapılan alışverişlerde işlem başına harcamanın da arttığına işaret etti.

İlk 7 ayda 288 milyar TL’yi geçti

2026’nın ocak-temmuz döneminde yerli kartlarla yurt dışında toplam 232 milyon 400 bine yakın işlem gerçekleştirildi. Bu işlemlerin toplam tutarı 288 milyar 294 milyon TL oldu. İlk 7 ayda aylık ortalama e-ithalat tutarı yaklaşık 41,2 milyar TL olarak hesaplandı. Temmuzdaki 45,4 milyar TL’lik harcama, yılın ilk yedi ayındaki en yüksek aylık tutar oldu.

E-ihracat olarak değerlendirilen yabancı kartlarla Türkiye’de yapılan alışverişlerde ise temmuz ayında daha hızlı bir yükseliş görüldü. Söz konusu alanda son aylarda atılan önemli projelerin de etkisi ile haziranda 2 milyon 226 bin olan işlem sayısı temmuzda yüzde 15 artarak 2 milyon 559 bine çıktı. İşlem tutarındaki yükseliş ise çok daha güçlü gerçekleşti. Haziranda 21 milyar 677 milyon TL olan yabancı kartlarla yurt içi alışveriş tutarı, temmuzda yüzde 28,3 artışla 27 milyar 801 milyon TL’ye ulaştı. Böylece 2026’nın ilk yedi ayının en yüksek aylık e-ihracat tutarı temmuzda kaydedildi.

Yıllık tutarı yüzde 24,4 arttı

E-ihracatta temmuzdaki işlem sayısı geçen yılın aynı ayının altında kalmasına rağmen, işlem tutarı güçlü artış gösterdi. Temmuz 2025’te yabancı kartlarla Türkiye’de 2 milyon 828 bin işlem yapılırken, bu yıl işlem sayısı yüzde 9,5 düşüşle 2 milyon 559 bine geriledi. Buna karşılık işlem tutarı 22 milyar 346 milyon TL’den 27 milyar 801 milyon TL’ye çıkarak yüzde 24,4 arttı. Böylece daha az sayıda işlemle daha yüksek tutarlı alışveriş gerçekleştirildi. Yılın ilk 7 ayının tamamında ise yabancı kartlarla Türkiye’de toplam 15 milyon 271 bin işlem yapıldı. Bu işlemlerin parasal büyüklüğü 132 milyar 163 milyon TL’ye ulaştı. Aylık ortalama e-ihracat tutarı yaklaşık 18,9 milyar TL olurken, mayıs ayından itibaren belirgin bir hızlanma yaşandı. E-ihracat tutarı mayısta 19,5 milyar TL, haziranda 21,7 milyar TL ve temmuzda 27,8 milyar TL olarak gerçekleşti.

E-ihracat işlem başına tutar e-ithalatın 7 katına ulaştı

Tutar ile işlem adedi arasındaki fark, e-ihracat ve e-ithalatın işlem başına büyüklüğünde de dikkat çekici bir tablo ortaya çıkardı. Temmuz ayında yerli kartlarla yurt dışından yapılan alışverişlerde işlem başına ortalama tutar yaklaşık 1.281 TL oldu. Yabancı kartlarla Türkiye'de yapılan alışverişlerde ise işlem başına tutar yaklaşık 10 bin 863 TL olarak hesaplandı. 2026'nın ilk 7 ayının tamamında e-ithalatta işlem başına ortalama harcama yaklaşık 1.241 TL, e-ihracatta ise 8 bin 655 TL oldu. Buna göre e-ihracatta işlem başına yaratılan tutar, e-ithalatın yaklaşık 7 katına ulaştı.

Yener Karadeniz-Ekonomim

Ons altın, dünkü işlemlerde yüzde 1,38 değer kaybederek 4 bin 595 dolardan kapanış yaptı. Gün içinde 4 bin 583 dolara kadar gerileyen ons fiyatında, hafta içerisinde görülen 4 bin 697 dolarlık zirveye göre 100 doları aşan düşüş gerçekleşti.

Bugünkü işlemlerde ise ons altın yeniden yukarı yöneldi. Ons fiyatı TSİ 06.00 itibarıyla 4 bin 630 dolar seviyesinde işlem gördü.

İç piyasada gram altın güne 7 bin 161 lira seviyesinden başladı.

Ons altında kritik seviyeler

Analistler, ons altında ocak-haziran dönemindeki düşüşün yüzde 38 Fibonacci geri alım seviyesi olarak öne çıkan 4 bin 576 doların ilk satışlarda önemli bir destek görevi gördüğüne dikkat çekiyor.

Bu seviyeden gelen alımların şimdilik tepki niteliğinde değerlendirildiğini belirten analistler, yukarı yönlü hareketlerde 4 bin 700 doların önemli direnç konumunda olduğunu ifade ediyor.

Aşağı yönlü hareketlerde ise 4 bin 525 dolar civarındaki 200 günlük hareketli ortalama kritik destek seviyesi olarak takip ediliyor.

ABD'de enflasyon yüksek seyrediyor

Altın fiyatlarının yönü açısından ABD’den gelen enflasyon göstergeleri de yakından izleniyor.

ABD'de temmuz ayı Kişisel Tüketim Harcamaları (PCE) fiyat endeksi aylık yüzde 0,2 artarken, yıllık enflasyon yüzde 3,7 seviyesinde gerçekleşti.

Fed'in para politikası açısından daha yakından takip ettiği çekirdek PCE ise aylık yüzde 0,2, yıllık yüzde 3,3 artarak beklentilere paralel geldi.

Aynı dönemde ABD’de kişisel gelirler yüzde 0,4, tüketici harcamaları ise yüzde 0,2 yükseldi.

Gözler Warsh'ın Jackson Hole konuşmasında

ABD’de enflasyonun Fed'in yüzde 2'lik hedefinin üzerinde kalması, para politikasına ilişkin beklentileri öne çıkarıyor.

Piyasalar Fed Başkanı Kevin Warsh'ın Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu'nda yapacağı konuşmaya odaklandı. Warsh'ın faizlerin geleceğine ilişkin vereceği mesajların dolar, tahvil faizleri ve altın fiyatları üzerinde etkili olması bekleniyor.

27 Ağustos Çarşamba altın fiyatlarında güncel durum şöyle:

* Gram altın satış fiyatı: 7.161,95 TL

* Çeyrek altın satış fiyatı: 11.680,00 TL

* Yarım altın satış fiyatı: 23.354,00 TL

* Tam altın satış fiyatı: 46.458,70 TL

* Cumhuriyet altını satış fiyatı: 46.536,00 TL

* Gremse altın satış fiyatı: 116.503,04 TL

* Ons altın satış fiyatı: 4.627,15 dolar

Cihan Oruçoğlu-Dünya

2026-2030 dönemi­ni kapsayan Strateji Belgesi, 7 stratejik amaç başlığı altında aklama, terörizmin finansmanı, suç kaynaklı malvarlığına yönelik tedbirler, uluslararası işbirliği gibi önemli konularda mali istihbarat ve risk odaklı yaklaşımın yeni bir yol ha­ritası niteliğini taşıyor.

MASAK mali istihbarat birimi

Strateji Belgesinde 1 sayılı Cumhur­başkanlığı Teşkilatı Hakkında Cum­hurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 231’nci maddesi kapsamında mali istihbarat birimi ve yükümlülük denetimi faali­yetlerinin MASAK tarafından yerine getirilmekte olduğu belirtiliyor. Bu kap­samda MASAK’ın; suç gelirlerinin ak­lanması, terörizmin finansmanı suçları ve bu suçlarla bağlantılı suç gelirleri ile mücadelede alanında Türkiye’nin ma­li istihbarat birimi olarak faaliyet gös­terdiğini söyleyebiliriz.

Ülkemizde aklama ve terörizmin finansmanı suçları ile mücadelede mali istih­barat birimi faaliyeti MASAK tara­fından; mali boyutunu da içeren soruş­turma süreçleri Ceza Muhakemesi Ka­nunu gereğince doğrudan doğruya veya emrinde bulunan görevliler aracılığı ile Cumhuriyet Savcıları tarafından, ko­vuşturma faaliyeti ise İhtisas Mahke­meleri tarafından yürütülmektedir.

Şirketlerin ticaret sicili ve ortaklık yapısı analiz edilecek

Kamuya ait alınabilecek ilave veriler­le ticaret sicilinde yer alan temel bilgiler bakımından ticaret sicili müdürlükle­rince gerçekleştirilen kontroller gelişti­rilecek, pay defterinin elektronik ortam­da tutulması zorunluluğunun kapsamı genişletilecek ve eski kayıtların elektro­nik ortama aktarılması sağlanacak.

Gerçek faydalanıcılık sicilindeki ola­sı hatalı bildirimlerin tespiti amacıy­la Gelir İdaresi Başkanlığı ve Ticaret Bakanlığı tarafından asgari olarak altı aylık periyotlarda ortaklaşa çalışmalar yürütülecek, gerçek faydalanıcılık si­cili ile ticaret sicili arasında açıklana­mayan bir uyumsuzluğun tespiti halin­de bu veriler gerekli açıklamaları ihtiva edecek şekilde MASAK ve Vergi De­netim Kurulu Başkanlığına bildiri­lecek ve mükellefin risk analiz ça­lışmalarına dâhil edilerek denetim programı kapsamına alınması sağ­lanacak.

Böylelikle bir yandan kayıt dışı para ve değer transferinin izi takip edi­lirken diğer yandan şirketlerin gerçek faydalanıcıları var ise bunların tespiti­ne yönelik çalışmalar yapılacak. Gerçek faydalınıcı; tüzel kişi veya tüzel kişi­liği olmayan teşekkülleri nihai ola­rak kontrolünde bulunduran ya da bunlar üzerinde nihai nüfuz sahibi olan gerçek kişi veya kişileri ifade etmektedir.

Çalışma grupları oluşturulacak

MASAK temsilcisinin koordinatör­lüğünde, Adalet Bakanlığı, HSK, İçişle­ri Bakanlığı Ticaret Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve Türki­ye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın uy­gun göreceği sayıda teknik uzmanlığa sahip temsilcilerden çalışma grupları oluşturulacak.

2026 yılında para transferlerinde iş­lem açıklamalarına yönelik yeni zorun­lulukların devreye girmesi ve ardından Strateji Belgesi eylem planı doğrultu­sunda yapılacak çalışmalar Türkiye’nin uluslararası finansal standartlara uyum sürecine önemli katkılar sağla­yacaktır.

Mahmut Bülent Yıldırım-Dünya

Kazancı görünür, kaynağı karanlık

1- SORUN: Yüksek enflasyonun kalıcı tahribatı, yalnızca fiyatlar üzerinden okunamaz. Tahribatın asıl etkisi; etik zemin, çalışma kültürü ve toplumsal denge üzerindedir. Endeksler çıkar, iner. Ama bir kez yitirilen ahlak, hızla geri dönmez. Enflasyon düzelebilir ama etik çöküntünün restoresi on yılları alır.

2- ETKİSİ: Üstelik bu yıkımı hızlandıran bir unsur daha var: dijital görünürlük odaklı sahte başarılar. Bugün yaşadığımız şey; zenginliğin değil, gösterilmesinin değerli olduğu bir çağ. Sosyal medya artık yeni bir ekonomik vitrin... Ve bu vitrinle yükselen, veriyle şişirilmiş bir “dijital refah illüzyonu” var.

DİJİTAL İTİBAR KÖKÜŞÜNE DİKKAT

3- ÇÖZÜM: Kazancı sorgulanamayan, görünürlüğü ödüllendirilen bir kesim, sistemin dengesini bozuyor. Adı konmamış ama çokça maruz kalınan bir durum; algoritmik gösteriş. Sosyal medya üzerinden yayılan lüküs hayatlar, toplumun gelir adaletine değil, güven sistemine de zarar veriyor.

4- YÖNTEM: Zira kazanç kayıtlı değil, sergilenen ise sınırsız. Bu da beraberinde kodlu gölgeleme getiriyor. Yani: “sistemde görünürüm ama sistem dışından kazanırım.” Burası artık dijital bir arka sokak ekonomisine dönüştü. Giriş kolay, denetim zayıf. Etik dışı zenginliğe algoritmik meşruiyet…

2 SORU 2 CEVAP / Algoritmik İtibar stratejisine dair…

Algoritmalar neden sahte başarıyı ödüllendiriyor?

Çünkü algoritmalar, içeriğin değerine değil, etkileşimine bakıyor. İlgi madenciliği, bu çağın yeni para basma biçimi. Ne söylediğin değil, kaç kişi tarafından izlendiğin önemli. manipülasyon ödül getiriyor.

Dijital yeniden itibarı kazanmak için ne yapmalı?

İlk adım: görünürlükle güvenilirliği karıştırmamak. Yüksek erişim, yüksek doğruluk anlamına gelmez. İkinci adım: dijital denetimi sadece içerik üzerinden değil, kazanç modeli üzerinden kurgulamalı.

NOT

ÇALIŞARAK ZENGİNLEŞMEK YERİNE İZLENEREK ZENGİNLEŞMEK…

Sistemin en büyük çöküşü; üretenin değil, görünür olanın ödüllendirilmesi yanılgısından kaynaklanıyor. Eskiden “çalışarak zenginleşmek” vardı, bugün “izlenerek zenginleşmek” var. Oysa izlenme, üretim değildir. Gerçek üretim yerine dijital rant peşinde koşarsan kayaya toslayacaksın.

ALGORİTMİK İTİBAR LÜGATI

Algoritmik gösteriş; Etkileşim odaklı sahte başarı. İtibarı matematik ilişkilerden temin etme gayreti

Etik çöküntü; Kazançta ahlaki aşınma, görünür olup sistem dışı kalma, olumsuzları sinsice gizleme

Dijital rant; Üretimsiz dijital kazanç, ilgi madenciliği ile dikkatten para kazanma kolaylığı, kurnazlığı

Algoritmik meşruiyet; Görünürlüğün hak yerine geçmesi ve böylece yinelenen günahın aklanması

Şeref OĞUZ-Ekonomim

Verilere göre AB, söz konusu dönemde Birlik dışındaki ülkelerden 701,8 milyar euroluk mal ithal ederken bu ülkelere 680 milyar euroluk ihracat gerçekleştirdi.

Bu dönemde AB'nin ithalatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 11,7, ihracatı ise yüzde 4,5 arttı.

AB'nin en fazla ithalat yaptığı ülke, 153,6 milyar euro ve yüzde 21,9 payla Çin oldu. Çin'i 98,7 milyar euroyla ABD, 43,4 milyar euroyla Birleşik Krallık ve 36,9 milyar euroyla İsviçre takip etti.

AB'nin Türkiye'den ithalatı ise ikinci çeyrekte 25,5 milyar euro olarak gerçekleşti. Böylece Türkiye, AB'nin en fazla ithalat yaptığı 5'inci ülke oldu.

AB'nin en fazla ihracat yaptığı ülke 127,7 milyar euroyla ABD olurken bu ülkeyi 92,7 milyar euroyla Birleşik Krallık, 60,5 milyar euroyla İsviçre ve 50,3 milyar euroyla Çin izledi.

AB'nin Türkiye'ye ihracatı ise 27,3 milyar euro seviyesinde gerçekleşti. Türkiye, böylece AB'nin en fazla ihracat yaptığı 5'inci ülke konumunda yer aldı.

Türkiye ile AB arasındaki toplam ticaret hacmi de ikinci çeyrekte 52,8 milyar euroya ulaştı.

Bloomberg HT

Yüksek faiz oranları, kredi kısıtlamaları ve alım gücündeki keskin düşüşün hem sıfır hem de ikinci el piyasasını kilitlediğini belirten Özpeynirci, yılın geri kalan son 4 ayının sektör için finansal olarak son derece zor geçeceğini ve bayilerin ellerindeki yüksek maliyetli stok yükünü eritmek için amansız bir kampanya yarışına gireceğini vurguladı.

Otomotiv piyasanın mevcut durumunu Oksijen TV'de özetleyen Emre Özpeynirci, ağustos ayının perakende tarafındaki zayıflık nedeniyle sıkıntılı geçtiğini belirtti.

Sektörde ağustos ayı için maksimum 75 bin adetlik bir satışın konuşulduğunu söyleyen Özpeynirci, bu hacme de bireysel alıcılardan ziyade filo satışlarının desteğiyle ulaşılabileceğini ifade etti. Yılın ilk 8 ayı sonunda pazarın maksimum 715 bin adet civarına yükseleceği öngörülüyor.

Sektör temsilcilerinin yıl sonu öngörülerine değinen Özpeynirci, Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) Başkanı Hakan Tik’in yıl sonunda 975 bin adetlik otomobil ve toplamda 1 milyon 150 bin ile 1 milyon 175 bin adet arasında bir pazar tahmini yaptığını hatırlattı.

Eski ODMD Başkanı ve şimdiki Toyota ALJ Grubu (Toyota Türkiye, Lexus ve BYD) CEO’su Ali Haydar Bozkurt’un da benzer şekilde 1 milyon 175 bin adetlik bir pazar beklentisine sahip olduğunu belirten Özpeynirci, bu tahminlerin aslında oldukça "iyimser" olduğunu dile getirdi.

Bu seviyelere ulaşılabilmesi için son 4 ayda aylık ortalama 115 bin adet araç satılması gerektiğinin altını çizen editör, pazarın mevcut konjonktüründe temmuz ve ağustos aylarındaki perakende zayıflığının, eylül ve ekim aylarında bu düzeyde büyük satışların gerçekleşmesini zorlaştırdığına dikkat çekti.

Yıl sonunda pazarın 1 milyon 115 bin adetler seviyesinde kalması durumunda, geçen yıl kırılan tüm zamanların rekoruna kıyasla %15'e yakın bir daralma ve yaklaşık 195 bin ila 250 bin adetlik bir kayıp yaşanacağı hesaplanıyor.

Otomobilin en büyük rakibi: Yüksek faiz ve yatırım döneminin sonu

Geçmiş yıllarda, özellikle 2024 ve 2025'te altın ve gümüş gibi değerli madenlerden elde edilen yüksek getirilerin otomotiv sektörüne kayması ve enflasyonist ortamda otomobilin değerini koruması, satışlarda tarihi rekorlar kırılmasını sağlamıştı.

Ancak 2026 yılına gelindiğinde altın ve gümüş fiyatlarındaki düşüş ve buralardan gelen getirinin kesilmesiyle birlikte rüzgar tersine döndü. Ocak ayından bu yana otomobil fiyatlarında reel anlamda net bir düşüş yaşanıyor.

Bugün otomotiv sektörünün önündeki en büyük engel ise yüksek mevduat faizleri olmuş durumda. Aylık faizlerin %4 seviyelerinde seyrettiği mevcut finansal iklimde, tüketiciler yatırım amaçlı otomobil almak yerine paralarını mevduatta değerlendirmeyi tercih ediyor.

Eski Merkez Bankası ekonomisti Hakan Kara'nın da işaret ettiği üzere, Merkez Bankası'ndan önümüzdeki döneme dair faiz indirimi sinyalleri gelse de radikal bir düşüş ya da kurda devalüasyon beklentisi bulunmuyor. Bu ekonomik politikalar sürdükçe otomobilin yatırım aracı olma cazibesi tamamen ortadan kalkmış görünüyor.

Bayilerin Kabusu: Stok yükü ve finansman maliyeti

Faizlerin yüksek olması sadece tüketiciyi değil, bayileri ve distribütörleri de derinden sarsıyor. Aylık %4 faiz yükü altında stok tutmanın maliyeti bayiler için taşınamaz boyutlara ulaşıyor.

Stoktaki her aracın yarattığı finansal yük bayilerin finansal dengesini bozuyor. Özpeynirci, önümüzdeki son 4 ayda otomobil satış başarısından ziyade "stok kontrolünün" hayati önem taşıyacağını belirtiyor; zira eritilemeyen her stok ciddi bir finansal kriz anlamına geliyor.

Bu durum, nakit parası olan ve gerçekten araç ihtiyacı bulunan tüketiciler için ise büyük fırsatları beraberinde getiriyor.

Sektörde hâlâ 2025 model araçların bile stoklarda eritilemediği konuşulurken, distribütör ve bayilerin 2027 yılına daha rahat girebilmek adına önümüzdeki 2-3 ay boyunca ciddi finansman destekleri ve indirim kampanyaları düzenlemek zorunda kalacağı öngörülüyor.

Kredi muslukları kapalı, bireysel alıcı çaresiz

Pazarın daralmasındaki en büyük etkenlerden biri de bireysel taşıt kredilerine erişimdeki zorluklar. Bireysel tarafta kredi kullanım koşullarının 4 yıldır güncellenmemesi ve 2 milyon TL üzerindeki araçlar için kredi imkanının neredeyse bulunmaması perakende satışları tamamen tıkadı.

Kurumsal ve filo tarafında ise faizler yüksek de olsa hâlâ krediye erişim imkanı bulunduğu için pazar bir nebze olsun filo satışlarıyla ayakta kalmaya çalışıyor. Eğer filo tarafındaki bu hareketlilik de olmasaydı, 8 aylık dönemde 700 bin adetlerin bile konuşulamayacağı belirtiliyor.

İkinci el piyasasında "zararına satış" dönemi

Sıfır araç pazarındaki stok eritme kampanyaları ve reel fiyat düşüşleri ikinci el piyasasını da doğrudan vurdu. Sıfır fiyatlarının gerilediği bir ortamda ikinci el fiyatlarının yükselmesi mümkün olmazken, hem fiyatlarda hem de satış adetlerinde sert düşüşler yaşanıyor.

Temmuz ayı verilerine göre sıfır otomobil pazarı %25 daralırken, ikinci el otomobil pazarı da %14'e yakın bir düşüşle 585 bin ila 588 bin adet seviyesine geriledi. Geçen yıl aynı dönemde bu rakam 680 bin adet düzeyindeydi.

Yılın ilk 7 ayı (Ocak-Temmuz) toplamına bakıldığında ise ikinci el otomobil pazarının geçen yıla göre 153 bin adet birden azalarak 4 milyon 4 bin adede gerilediği görülüyor. Hafif ticari araçların ikinci el pazarında da Temmuz ayında %10.17'lik bir daralma yaşandı.

Fiyatların istenen seviyede olmaması ve araç elde tutmanın yüksek maliyeti, kurumsal ikinci el şirketlerini de büyük bir darboğaza soktu.

Birçok kurumsal firmanın ellerindeki takasa bağlı araç stokunun yarattığı mali baskı yüzünden karsız hatta zararına satışlar yapmak zorunda kaldığı ve önümüzdeki dönemde bu alanda daha sıkıntılı haberlerin gelebileceği ifade ediliyor.

Ayrıca kendi aracını istediği fiyata satamayan tüketicilerin sıfır araç kampanyalarından da yararlanamaması piyasayı kısır bir döngüye sokuyor.

Gelir ağılımındaki adaletsizlik araç yaşında kendini gösteriyor

Türkiye’deki alım gücü kaybı ve gelir adaletsizliği, ikinci el piyasasındaki yaş dağılımında tüm çıplaklığıyla gözler önüne seriliyor. Sıfır araç alma şansı kalmayan ve 0-5 yaş arası ikinci el araçların yüksek fiyatları ile kredi engeline takılan geniş halk kitleleri, yaşlı araçlara yönelmek zorunda kalıyor.

Türkiye'de satılan her 100 ikinci el aracın yaklaşık 55'ini 11 yaş ve üzerindeki araçlar oluşturuyor. Pazarın yaş dağılımı şu şekilde şekilleniyor:

0-5 yaş arası araçların payı: %24

11-15 yaş arası araçların payı: %21.72

16 yaş ve üzeri araçların payı: %32 ila %33 bandında seyrediyor.

İnsanlar yalnızca mobil olabilmek adına 300 bin, 400 bin veya 500 bin TL civarındaki bu yaşlı otomobilleri tercih etmek mecburiyetinde kalıyor.

Bölgeler arasındaki alım gücü uçurumu

Sıfır otomobil satışlarına kıyasla yapılan ikinci el satış oranları, Türkiye'deki bölgesel alım gücü adaletsizliğini de net bir şekilde ortaya koyuyor. Sıfır satılan her 1 araç başına düşen ikinci el araç satış oranlarında bölgeler arasında ciddi bir uçurum bulunuyor:

Marmara Bölgesi: 1 sıfır araca karşılık 5.4 ikinci el araç satılıyor.

Akdeniz Bölgesi: Bu oran 10.7'ye yükseliyor.

Karadeniz Bölgesi: Türkiye'deki en yüksek oranla, satılan her 1 sıfır araca karşılık 11 ikinci el araç satılıyor.

Toplam otomotiv pazarı (hafif ticari ve ağır ticari dahil) genelinde de Karadeniz Bölgesi her bir sıfır araca karşı 10.9 ikinci el satışıyla başı çekiyor.

Bu veriler, alım gücünün Türkiye genelinde homojen dağılmadığını, Karadeniz ve İç Anadolu gibi bölgelerde yaşlı araç parkının çok daha yoğun olduğunu kanıtlıyor.

Ekonomim

Sultan Alparslan ve kahraman askerlerinin 1071 yılında ortaya koyduğu azim, cesaret ve kararlılık, yalnızca bir zaferin değil; Anadolu’nun kapılarını milletimize açan, köklü bir medeniyetin başlangıcını müjdeleyen büyük bir iradenin simgesidir.

Malazgirt’te kazanılan bu kutlu zafer, geçmişten geleceğe uzanan tarihî yolculuğumuzun en önemli dönüm noktalarından biri olarak hafızalarımızdaki yerini korumaktadır. Bu büyük mirasın bizlere yüklediği sorumluluğun bilinciyle, ecdadımızın emanet ettiği vatanımıza, tarihimize ve millî değerlerimize sahip çıkmaya devam ediyoruz.

Bu anlamlı gün vesilesiyle Sultan Alparslan’ı ve Malazgirt’te vatan uğruna mücadele eden aziz kahramanlarımızı rahmet, minnet ve şükranla anıyor; Malazgirt Zaferi’nin 955. yıl dönümünün milletimize birlik, beraberlik, kardeşlik ve güç getirmesini diliyoruz. Anadolu’yu bizlere vatan kılan bu büyük zaferin ruhunu, aynı inanç ve kararlılıkla gelecek nesillere aktarmayı ümit ediyoruz.

bdTurkey.com