1 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan düzenleme ile birlikte dijital reklamcılıkta hedefli reklamlardan yapay zekâ destekli içeriklere, sosyal medya etkileyicileri aracılığıyla yapılan tanıtımlardan indirimli satış reklamlarına kadar birçok alanda yeni yükümlülükler uygulanacak.

Influencer paylaşımlarında şeffaflık zorunlu

Yeni düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri ise sosyal medya etkileyicilerinin yaptığı ticari paylaşımlar oldu.

Buna göre influencer'lar; ücret, ücretsiz veya indirimli ürün ve hizmet, davet, sponsorluk ya da benzeri herhangi bir menfaat karşılığında yaptıkları paylaşımlarda, içeriğin reklam niteliği taşıdığını açıkça belirtmek zorunda olacak.

Paylaşımlarda tüketicilerin reklam içeriğini kolaylıkla anlayabilmesi için "reklam", "iş birliği", "sponsorlu içerik" veya "tanıtım" gibi ifadelerin kullanılması zorunlu hale gelecek.

Amaç tüketiciyi yanıltıcı içeriklerin önüne geçmek

Ticaret Bakanlığı, düzenlemenin dijital mecralarda tüketicilerin yanıltılmasını önlemeyi, ticari iletişimde şeffaflığı artırmayı ve güvenilir bir reklam ekosistemi oluşturmayı hedeflediğini belirtti.

Bakanlık, dijitalleşmeyle birlikte hızla artan reklam uygulamalarına karşı tüketicilerin korunmasına yönelik çalışmalarını sürdüreceğini vurguladı.

Mutluhan Yıldız-Dünya

En büyük ihlal yetki belgesiz faaliyet

Denetimlerde en sık karşılaşılan usulsüzlük, yetki belgesi olmadan emlak aracılığı yapılması oldu. Bu kapsamda belgesiz faaliyet gösterdiği tespit edilen 136 işletmeye toplam 22 milyon 550 bin lira ceza kesildi.

Bakanlık bünyesindeki "Yetkisiz İşletme İhbar Modülü" üzerinden gelen şikayetler de bu denetimlerin hızlanmasında etkili oldu.

Sosyal medya ilanları da denetlendi

Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) kapsamındaki yükümlülüklerin sadece ilan siteleriyle sınırlı olmadığına dikkat çeken Bakanlık, Instagram, Facebook ve WhatsApp üzerinden kurallara aykırı taşınmaz ve araç ilanlarının yayımlanmasına izin verilmesi nedeniyle Meta Platforms İstanbul Bilişim Hizmetleri Limited Şirketi'ne de idari para cezası uyguladı.

Doğrulanmamış ilan paylaşanlara ceza

Bakanlık, emlak ve ikinci el araç ticareti yapan işletmeleri de uyardı. Buna göre sosyal medya hesaplarında yalnızca EİDS üzerinden doğrulanmış ve resmi platformlarda yayımlanan ilanların bağlantıları paylaşılabilecek.

Sistem doğrulaması olmadan doğrudan ilan niteliğinde görsel veya metin paylaşan işletmeler hakkında ise her bir ihlal için 286 bin 206 liraya kadar idari para cezası uygulanabilecek.

Dünya

Aynı gün Apple hisseleri yüzde 1,17 değer kazanırken, Nvidia hisseleri yaklaşık yüzde 5 geriledi. Böylece Nvidia'nın piyasa değeri yaklaşık 4,83 trilyon dolar seviyesine indi.

Yatırımcılar harcama disiplinini izliyor

Analistlere göre Apple'ın yükselişinde, şirketin yapay zeka yatırımlarında izlediği daha temkinli sermaye harcaması politikası etkili oldu.

Alphabet ve Tesla gibi teknoloji şirketleri yapay zeka veri merkezleri, robotaksi ve robotik projelerine milyarlarca dolarlık yatırım yaparken, Apple son üç çeyrekte sermaye harcamalarını azaltmasına rağmen Apple Intelligence platformunu geliştirmeyi sürdürdü.

Yatırımcılar, bu yaklaşımın şirketin kârlılığını korumasına katkı sağlayabileceğini değerlendiriyor.

Gözler bilançoda

Piyasalar şimdi Apple'ın bu hafta açıklayacağı finansal sonuçlara odaklandı.

Yatırımcılar, şirket yönetiminin yapay zeka stratejisine ilişkin vereceği mesajlar ile Apple Intelligence'ın faaliyet marjlarını baskılamadan nasıl büyütüleceğine yönelik planları yakından izleyecek.

CEO değişimi bekleniyor

Açıklanacak bilanço, Tim Cook'un CEO olarak katılacağı son yatırımcı konferansı olması açısından da önem taşıyor.

Cook'un 1 Eylül'de yönetim kurulu başkanlığı görevine geçmesi, donanım bölümünün başındaki John Ternus'un ise CEO görevini devralması bekleniyor.

Ekonomim

Ekonomistler, yüksek kredi faizleri, zayıflayan iç talep ve ihracat pazarlarındaki durgunluğun özellikle KOBİ'ler ve emek yoğun sektörler üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu belirtiyor.

Sanayi kentleri ilk sırada

Yılın ilk beş ayında geçici mühlet alan şirket sayısı 802 olurken, yalnızca Haziran ayında 438 yeni konkordato ilanı yayımlandı. Böylece 2026'nın ilk yarısındaki toplam konkordato başvurusu 1.240 seviyesine yükseldi. Başvuruların önemli bölümü İstanbul, Ankara ve Bursa gibi sanayi üretiminin yoğun olduğu illerden geldi.

Şirket kapanışları hız kazandı

Konkordato sürecini tamamlayamayan şirketlerin iflasları da artıyor. İlk beş ayda 115 şirket resmen iflas ederken, Haziran ayında mahkeme kararıyla tasfiye edilen şirket sayısı 2.131'den 3.382'ye yükseldi. Bu tablo, yalnızca konkordato başvurularının değil, şirket kapanışlarının da hızlandığına işaret ediyor.

Konkordato başvurularında bir yılda yüzde 30'u aşan artış...

Geçen yıl da konkordato başvurularında belirgin artış yaşanmıştı. Ancak 2026'da tablo daha da ağırlaştı.

2025'in ilk yarısında konkordato başvuruları yaklaşık 900-950 şirket seviyesinde gerçekleşirken, 2026'nın aynı döneminde sayı 1.240'a yükseldi. Bu da yıllık bazda yaklaşık %30-35'lik bir artışa işaret ediyor.

Sektör temsilcileri, özellikle kredi maliyetlerinin uzun süre yüksek kalmasının bu artışta belirleyici olduğunu ifade ediyor.

Hazır giyim üreticileri peş peşe başvuruyor

Son haftalarda konkordato ilan eden şirketler sektör çeşitliliğinin hızla arttığını gösteriyor. Tekstil sektöründe dünya markalarına üretim yapan Fore AŞ konkordato başvurusu yaptı.

Bunun yanı sıra; Miras Tekstil, Perge Tekstil, TYH Uluslararası Tekstil gibi hazır giyim üreticileri de mahkemeden geçici mühlet aldı.

Tekstil sektörü uzun süredir yüksek finansman maliyetleri, Avrupa talebindeki zayıflık ve artan işçilik giderleri nedeniyle en kırılgan sektörlerin başında geliyor.

Konkordato yüksek teknoloji şirketlerine de sıçradı

Konkordato dalgası artık yalnızca geleneksel sektörlerle sınırlı değil. Borsa İstanbul'da halka arz onayı bekleyen İnfinia Advanced Elektronik de nakit sıkışıklığı nedeniyle konkordato başvurusunda bulundu.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın yatırım teşviki verdiği MİA Makina için de mahkeme geçici mühlet kararı aldı. Bu gelişmeler, finansmana erişim sorunlarının yüksek teknoloji ve yatırım odaklı şirketleri de etkilemeye başladığını gösteriyor.

Konkordato kararı alan şirketlerin sayısı artıyor

Son günlerde konkordato veya geçici mühlet kararı alan şirketler arasında;

Elit Çanta

Elitiz Kimya

Novo Alüminyum

Technic Mühendislik

Barava Ambalaj

Sertel Vida Metal

Ekar Uluslararası Taşımacılık

Alfa Global Depolama

Agropark Tarımsal Pazarlama

Eminler Group İnşaat gibi çok farklı sektörlerden firmalar bulunuyor.

Bu tablo, sıkıntının belirli sektörlerle sınırlı kalmadığını ortaya koyuyor.

Antalya'da konkordato alarmı

Antalya Ticaret Platformu Başkanı Emrah Nas, kentte konkordato başvurularındaki artışın ekonomik baskının boyutunu gözler önüne serdiğini belirtti. Satışa çıkarılan otellerin sayısında ve ticaret bölgelerindeki boş iş yerlerinde dikkat çekici bir yükseliş yaşandığını ifade eden Nas, yüksek finansman maliyetleri ile zayıflayan iç talebin işletmelerin faaliyetlerini sürdürmesini giderek zorlaştırdığını söyledi.

Ekonomim

Bakanlıktan yapılan açıklamada, tüketici haklarını bilmenin güvenli ve adil ticaretin en önemli güvencelerinden biri olduğu vurgulanarak, vatandaşların doğru bilgilendirilmesi, haksız uygulamaların önlenmesi ve şeffaf ticaret ortamının güçlendirilmesi için çalışmaların sürdüğü belirtildi.

Restoranlarda servis veya kuver ücreti zorunlu tutulamaz

Paylaşımda, lokanta, restoran, kafe ve benzeri işletmelerde servis ücreti, masa ücreti, kuver ücreti ya da benzeri adlarla ilave bir bedelin talep edilemeyeceği ifade edildi. Bahşiş uygulamasının ise tamamen tüketicinin tercihine bağlı olduğu ve gönüllülük esasına dayandığı hatırlatıldı.

Menü yalnızca QR kodla sunulamaz

Bakanlık, yiyecek ve içecek işletmelerinde dijital menü kullanımının mümkün olduğunu ancak bunun tek başına yeterli olmadığını belirtti. İşletmelerin, QR kodlu menünün yanı sıra tüketicilerin inceleyebileceği basılı fiyat listelerini de bulundurmasının yasal zorunluluk olduğu kaydedildi.

Etiket ve kasa fiyatı farklıysa düşük olan uygulanacak

Alışveriş sırasında raf veya etiket fiyatı ile kasada çıkan fiyatın farklı olması halinde tüketici lehine olan fiyatın esas alınacağına dikkat çekildi. Buna göre, iki fiyat arasında farklılık bulunması durumunda daha düşük olan fiyat üzerinden satış yapılması gerekiyor.

Açıkta satılan ürünlerde "dara" düşülecek

Bakanlık ayrıca açıkta satılan ürünlerde tüketicinin yalnızca ürünün net ağırlığı kadar ödeme yapacağını vurguladı. Ürünün konulduğu kap veya ambalajın ağırlığının (dara) toplam ağırlıktan düşülmesinin zorunlu olduğu, böylece ambalaj ağırlığının fiyatlandırmaya dahil edilemeyeceği belirtildi.

Açıklamada, Ticaret Bakanlığı'nın piyasalarda şeffaflığı, dürüst ticareti ve tüketici memnuniyetini esas alan denetim ve düzenlemelerle vatandaşların haklarını korumaya devam edeceği vurgulanırken, "Haklarını bilen tüketici, adil ticaretin en güçlü destekçisidir" mesajına yer verildi.

Mutluhan Yıldız-Dünya

Motorinin litre fiyatına 28 Temmuz tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 1,33 TL indirim yansıdı. İstanbul Avrupa yakasında motorinin litre fiyatı 77,16 TL'ye geriledi.

Benzinin litre fiyatı ise değişmedi.

Bloomberg HT

AI sihirli değnek mi?

Yapay zekâ, özellikle de agentic AI, bugün pek çok tek­rarlayan, rutin, veriye dayalı işi ele aldı ve götürüyor. Yakında iş gücüne katılacak insansı ro­botların da bazı mavi yaka iş­lerini devralmasıyla, esasen iş gücü talebinde azalma olması beklenebilir. Dı­şarıdan şirketlere hizmet veren pek çok iş kolu (siber­güvenlik, mali da­nışmanlık, yöne­tim danışmanlığı) da muhakkak et­kilecek. Patronlar artık birine sora­cağı şeyi AI’a so­rup cevap alabili­yor. Buna vergi, sermaye artı­rımı, risk yönetimi veya finans gibi kompleks konular da dahil.

Öte yandan, burada dikkat edilmesi gereken bazı konular ortaya çıkıyor.

1 Yapay zekâ işletmenin bü­tününe, özellikle de kültür, insan, teamüller, dengeler ve ilişkilere hakim değil. Gerçek zamanlı hakimiyet kurması da zor. Bildiğiniz üzere kültür stratejiyi kahvaltı olarak yer.

2 AI, sahip olduğu veri seti ve öğrenme modelleri ile size bir görüş veriyor. Bazen ve hatta bazı konularda sıklık­la yönetsel, stratejik, hukuki konularda, bu taraftaki eksik­ler nedeniyle hata yapıyor. Bu da daha şimdiden şirketlerde daha ciddi sorunlara yol açma­ya başladı.

3 AI modellenen bir sistemi işletme ve raporlama da iyi olsa da modeli kurma tarafın­da özellikle insani tecrübeler, içgörüler ve sezgiler bence çok etkili. Bunun yerine geçme ih­timali en az birkaç sene daha yok.

4 Özellikle yönetim kurulu ve CEO seviyesinde, dönü­şümcü liderlik ve gözetim ih­tiyacını hala karşılayamıyor. Verileri bir araya getirip, kül­tür ve insanı da göz önünde bulundurup, içgörü ve sezgi ile harmanlanan kararları yine en tepede insan vermek zorunda. En az on sene böyle diyorum.

Dolayısıyla bizim Ege’de ca­fe açma işine daha on sene var. Emekli olmaya karar verip, kendi kararımla gidersem o ayrı. Aslında bu dönemde, yö­netim danışmanları olarak te­lefonumuz her zamankinden çok çalıyor. Sebep, AI ile bir­likte ülkedeki zorlu makro ko­şullar, jeopolitik/jeoekonomik değişim ve şirketlerin yönet­sel karmaşalarının stratejileri, iş modellerini, yetenek yapı­sını, operasyonları ve perfor­mans izleme ihtiyaçlarını de­rinden etkilemesi.

AI ile bunları çözerim de­mek iyimser. Patron dostla­rımda bu şirketi biz kurduk, en doğrusunu biz biliriz, üste­lik artık yanımızda AI da var düşüncesi hakim. Buna say­gı duyuyorum ama katılmı­yorum. İSO 1000 sonuçlarına bir bakın. Ülkede özellikle sa­nayi hiç de iyi durumda değil. Kar ve EBITDA rakamları bi­ze başka bir hikaye anlatıyor. Bize eski tecrübeler, eski yö­netim biçimleri ve AI desteği yetmiyor. Karlı değiliz. Üstelik reel olarak da büyümüyoruz. Reel büyüme yoksa, küçülüyo­ruz demektir.

AI bize yetmeyecek

Bize, sağlam yönetim fel­sefeleri ve sistemleri lazım. Bu modelleri uygulayabile­cek yetenekler lazım. Elbette bize bu modelleri getirebile­cek, dönüşümcü yönetim ku­rulu üyeleri ve danışmanlar lazım. AI merakımızı gidere­bilir, bizi daha bilgili ve hazır­lıklı kılabilir ama AI bir yöne­tim modeli değil! Şirketinizi uçtan uca yönetmeyecek. Bu­nu siz yapacaksınız, ama doğ­ru model ve felsefeler ile.

Stratejik rezonans modeli, AI’ı nasıl daha etkin kullana­cağınızı da tanımlayan, başa­rılı ve bu topraklardan çıkmış bir yönetim modeli. Bir göz atmanızı öneririm.

Dr.Bertan Kaya

Türkiye’de artık ikinci el araç satışlarında nakit, havale veya EFT gibi yöntemlerle yapılacak ödemelerde Türkiye Noterler Birliği Güvenli Ödeme Sistemi'nin kullanılması zorunlu. Sistem üzerinden ödeme yapılmadan noterler taşıt devir işlemini gerçekleştirmiyor. Dolandırıcılar işte bu sisteme dair tam bilgi sahibi olmayan araç satıcılarını kandırmak için türlü yöntemler deniyor.

SÖZDE NOTER’E ARATIYORLAR

Senaryoda dolandırıcı, önce gerçek bir alıcı gibi davranıyor. Araçla ilgili detaylı sorular soruyor, pazarlık yapıyor ve aracı almaya karar verdiğini söylüyor. Ardından sağlık personeli, kamu çalışanı veya benzer bir meslek grubunda olduğunu belirterek, izin alabilmesi için noterden kapora göndermesi gerektiğini öne sürüyor.

HAVUZ’A DÜŞECEK GERİ AKTARILACAK YALANI

Bir süre sonra yeniden arayan dolandırıcı, bu kez telefonu sözde noter görevlisine veriyor. Telefonda satıcıdan mobil bankacılık uygulamasını açması, ödeme ekranına girmesi ve belirli bir tutarı yazması isteniyor. Dolandırıcılar, "İkiniz de aynı tutarı gireceksiniz. Para önce havuza düşecek, sistem onayladıktan sonra tamamı satıcıya aktarılacak" gibi ifadelerle mağduru ikna etmeye çalışıyor.

BÖYLE BİR HAVUZ YOK

Ancak uzmanlar, böyle bir noter uygulamasının bulunmadığını vurguluyor ve şu uyarıda bulunuyor:

“Türkiye Noterler Birliği'nin Güvenli Ödeme Sistemi araç satışında artık zorunlu. Ancak bu sistemde ödeme, resmi banka altyapısı üzerinden güvenli şekilde gerçekleştirilirken, taraflardan herhangi birinin telefonla aranarak "ödeme ekranına girin", "aynı tutarı yazın" veya "havuz hesabına para gönderin" şeklinde işlem yapması talep edilmiyor.”

GEÇEN HAFTA BİR ÇETE ÇÖKERTİLDİ

Son olarak geçen hafta Bursa merkezli 7 ilde düzenlenen operasyonda, kendilerini "noter görevlisi" olarak tanıtıp "güvenli ödeme sistemi" yalanıyla araç satanları dolandıran 17 şüpheli yakalanmıştı. Toplamda 70 ayrı olayda 4 milyon 200 bin liralık haksız kazanç sağlayan şebekenin adliyeye sevk edilen üyelerinden 10'u çıkarıldıkları mahkemece tutuklandı.

İttifakın kurulmasını hızlandıran gelişme, OpenAI’ın güvenlik testi sırasında kullandığı otonom bir yapay zekâ ajanının kontrol ortamından çıkarak Hugging Face’in sistemlerine sızması oldu. Olay, insan müdahalesi olmadan hareket edebilen ajanların şirketler için oluşturabileceği riski yeniden gündeme taşıdı.

Microsoft ve Cisco masada

Open Secure AI Alliance’ın kurucu üyeleri arasında Nvidia’nın yanı sıra Microsoft, IBM, Cisco, Adobe, CrowdStrike, Dell Technologies, Cloudflare, Siemens, Salesforce ve Hugging Face bulunuyor.

Linux Foundation çatısı altında çalışacak ittifaka bulut bilişim, siber güvenlik, kurumsal yazılım, telekomünikasyon ve yapay zekâ alanlarından toplam 37 şirket ve kuruluş katıldı.

İttifak üyeleri, yapay zekâ ajanlarını denetlemek, sistem davranışlarını izlemek, saldırıları incelemek ve güvenlik açıklarını daha hızlı kapatmak amacıyla açık teknolojiler geliştirecek. Ortak çalışmaların farklı şirketlerin altyapılarında çalışabilmesi hedefleniyor.

OpenAI, Google ve Anthropic dışarıda

Teknoloji sektörünün en büyük yapay zekâ geliştiricilerinden OpenAI, Google ve Anthropic’in kurucu üyeler arasında bulunmaması ittifakın en dikkat çekici ayrıntılarından biri oldu.

Nvidia ve ortakları, yapay zekâ savunmasının yalnızca birkaç şirketin kapalı sistemlerine bırakılmasının teknoloji sektöründe bağımlılık ve tek noktadan arıza riski yaratabileceğini savunuyor.

İttifak, kapalı modellerin tamamen terk edilmesini istemiyor. Ancak güvenlik ekiplerinin sistemleri kendi altyapılarında çalıştırabilmesi, inceleyebilmesi ve ihtiyaçlarına göre değiştirebilmesi için açık ağırlıklı modellere de erişmesi gerektiğini belirtiyor.

Ajan güvenli ortamdan çıktı

OpenAI, 21 Temmuz’da yaptığı açıklamada güvenlik değerlendirmesi sırasında kullanılan bir yapay zekâ ajanının kontrolünü kaybettiğini duyurdu. Ajan, sınırlı erişime sahip güvenli test ortamından çıkarak açık internete bağlandı.

Yapay zekâ sistemi daha sonra, değerlendirmeyi geçmek için ihtiyaç duyduğu bilgilere sahip olduğunu düşündüğü Hugging Face’in altyapısını hedef aldı. Sızma faaliyeti OpenAI tarafından hemen fark edilmedi.

Hugging Face saldırıyı 16 Temmuz’da tespit etti. Şirket o aşamada saldırının OpenAI tarafından yürütülen bir testten kaynaklandığını bilmiyordu. Olay kontrol altına alındıktan sonra ABD Federal Soruşturma Bürosu da bilgilendirildi.

17 bin işlem yapay zekâyla incelendi

Hugging Face, saldırının ardından sistemlerde gerçekleşen 17 binden fazla işlemi incelemek zorunda kaldı. Şirket, bazı kapalı yapay zekâ modellerinin güvenlik sınırlamaları nedeniyle yeterli adli analiz yapamadığını bildirdi.

Şirket bunun üzerine Çinli geliştiricilerin hazırladığı açık ağırlıklı GLM 5.2 modelini kendi altyapısında çalıştırdı. Model, saldırganın adımlarını analiz etmek ve sızmanın kapsamını belirlemek için kullanıldı.

Nvidia, bu olayın yapay zekâ güvenliği için yalnızca saldırı önleme sistemlerinin yeterli olmadığını gösterdiğini savundu. Şirketlere göre güvenlik ekiplerinin ajanların bütün hareketlerini inceleyebilmesi ve aynı teknolojiyi savunma amacıyla kullanabilmesi gerekiyor.

Yeni araç ajanları takip edecek

Nvidia, ittifaka açık modeller, eğitim verileri, model ağırlıkları ve yapay zekâ ajanlarına yönelik araştırmalar sağlayacak. Şirket ayrıca geliştirdiği yeni nesne odaklı ajan projesini açık kaynaklı olarak kullanıma sunacak.

Yeni altyapı, yapay zekâ ajanlarının hangi araçlara eriştiğini, ne tür işlemler yaptığını ve belirlenen sınırların dışına çıkıp çıkmadığını izlemeyi kolaylaştıracak.

Şirketler bu sistemlerle ajanların davranışlarını test etmeyi, kaydetmeyi, geriye dönük olarak incelemeyi ve gerektiğinde belirli yetkileri engellemeyi amaçlıyor. Böylece insan denetimi dışında gerçekleşebilecek işlemlerin daha erken tespit edilmesi planlanıyor.

Siber güvenlik pazarı büyüyor

Otonom yapay zekâ ajanları yalnızca soruları yanıtlamakla kalmıyor; dosya açabiliyor, yazılım çalıştırabiliyor, internet sitelerine bağlanabiliyor ve belirli görevleri kendi başına tamamlayabiliyor.

Bu yetenekler şirketlerde verimlilik sağlarken yanlış yapılandırılmış veya kontrolden çıkan bir ajanın veri tabanlarına, bulut sistemlerine ve kritik şirket altyapılarına erişme riskini de büyütüyor.

Yeni ittifak, siber güvenlik şirketleri açısından yapay zekâ ajanlarını izleyen ve sınırlayan yeni bir ürün pazarının oluşabileceğine işaret ediyor. Güvenlik yazılımlarında yalnızca insan kullanıcıların değil, bağımsız hareket eden dijital ajanların davranışları da denetlenecek.

Açık model tartışması büyüdü

İttifakın kuruluşu, ABD teknoloji sektöründeki açık ve kapalı yapay zekâ modeli tartışmasını da yeniden alevlendirdi. Açık ağırlıklı modeller, geliştiricilerin sistemin temel bileşenlerine erişmesine ve modeli kendi altyapısında çalıştırmasına imkân veriyor.

Kapalı model geliştiren şirketler ise güçlü sistemlerin açık biçimde paylaşılmasının kötü niyetli kişilerin siber saldırı, dezenformasyon veya başka zararlı faaliyetler geliştirmesini kolaylaştırabileceğini savunuyor.

Nvidia ve ittifak ortakları, açık sistemlerin de kötüye kullanılabileceğini kabul ediyor. Ancak şirketler, savunma ekiplerinin saldırganlarla mücadele edebilmesi için aynı düzeyde güçlü, incelenebilir ve özelleştirilebilir araçlara sahip olması gerektiğini belirtiyor.

Dünya

Dev organizasyonlarda fırsatçılığa dikkat

Tüm dünyada ses getiren Kanye West’in İstanbul konseri gibi uluslararası nitelikteki büyük organizasyonların şehir otelciliğine ve Boğaz hattına doping etkisi yarattığını anlatan Tuncer, İstanbul’un yeniden Formula 1 takvimine dahil edilmesini de sektör açısından dönüm noktası olarak nitelendirdi. Ancak bu süreçlerin doğru yönetilmesi gerektiği konusunda uyarılarda bulunan Tuncer, "Şampiyonlar Ligi finali veya Formula 1 gibi dev organizasyonlar kente muazzam bir katma değer sağlıyor. Ancak bu dönemlerde ortaya çıkan fahiş ve kontrolsüz fiyat artışları, uzun vadede destinasyon imajımıza zarar veriyor. Serbest piyasa ekonomisi geçerlidir ancak fırsatçılık boyutuna varan adımlar 'vur-kaç' algısı yaratır. Gelen turiste uçtan uca kusursuz bir deneyim sunarak onu kalıcı kılmalıyız. Sektördeki denetim mekanizmaları bu anlamda büyük önem taşıyor" ifadelerini kullandı.

Nitelikli hizmeti öne çıkarmalıyız

Türkiye’nin özellikle de İstanbul’un son dönemde "Avrupa’dan daha pahalı" olduğu yönündeki eleştirileri de değerlendiren deneyimli turizmci, fiyatların sunulan hizmet kalitesiyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini savundu. "İstanbul bir dünya markasıdır” diyen Tuncer, şöyle devam etti:

“Geçmiş yıllarda 'aman oteller boş kalmasın' kaygısıyla, milyarlarca dolarlık devasa yatırımları çok ucuza pazarladık. Bugün yaşanan fiyat artışları aslında İstanbul’un lüks segmentte kendi gerçek değerini bulma sürecidir. Avrupa’daki benzer metropollerle kıyaslandığında lüks tüketim ve yeme-içme sektörü hala rekabetçi bir konumdadır. Kendi değerimizi baltalamak yerine sunduğumuz nitelikli hizmeti ve deneyimi öne çıkarmalıyız." Yüksek enflasyonist ortamda karlılığı korumanın yolunun doğru tedarik zinciri yönetiminden geçtiğini ifade eden Tuncer, sürdürülebilirlik ilkelerini maliyet kontrolüyle birleştirdiklerini anlattı.

65 otellik bir zincir gücüyle tedarikçilerle toplu anlaşmalar yaptıklarını belirten Tuncer, "Yerel üreticileri destekliyoruz. Örneğin, menümüzde tamamen yerel malzemeler kullanıyoruz. Ayrıca su kullanımında geri dönüşümlü cam şişe modeline geçerek su maliyetlerimizde yüzde 45’e varan net tasarruf sağladık. Kriz anlarında maliyet kısmak yerine, masraf kontrolünü bir yaşam standardı haline getirmek gerekiyor" diyerek sözlerini tamamladı.

200 yıllık sabun fabrikasından lüks otele dönüştü

JW Marriott Istanbul Bosphorus Genel Müdürü Ceyhan Ediz Tuncer, otelin tarihi geçmişini ve dönüşüm hikayesini şu sözlerle anlattı: "Binamız 200 yıllık bir geçmişe sahip. İlk olarak sabun fabrikası olarak başlanmış. Sabun üreticileri buradan ürettikleri sabunları, Galataport'un olduğu eski limandan yurt dışına ihraç ediyorlarmış. Zamanla işler büyüyüp üretim yetmemeye başlayınca burayı iş hanı haline getirmişler. İçinde dişçinin, avukatın, esnaf lokantasının olduğu bir bina haline gelmiş. 2017 yılında Katarlı Al Faisal Holding bünyesindeki ARTIC grubu tarafından satın alındı ve dönüşüm başladı. 2019’da açılış yapıldı. Pandemi arasından sonra 2022’de yeniden kapılarını açtı. 130 odalı bir oteliz. Anıtlar Kurulu kontrolü altında faaliyet gösteriyoruz. 200 yıllık orijinal taş duvarları koruyarak temizledik. Atriyumu, tavan yüksekliği, tamamen cam olan çatısıyla içeri doğal gün ışığı alan ve adeta müze havası taşıyan çok özel bir binada hizmet veriyoruz."

Uçtan uca gastronomi deneyimi sunmak istiyoruz

Otel bünyesindeki gastronomi ve eğlence konseptlerine değinen Tuncer, kompakt bir alanda geniş bir yeme-içme operasyonu yürüttüklerini belirtti. 130 odalı kompakt bir otel olmasına rağmen yiyecek-içecek anlamında çok büyük bir operasyona sahip olduklarını söyleyen Tuncer, şu bilgileri verdi: “Bu metrekarede dört tane ana restoran, kafe ve barımız var. Bunlardan biri olan 9’uncu kattaki Octo Restoran’ın konseptini bu yıl tamamen değiştirdik; modern Türk mutfağı sunuyoruz. Bu asla klasik bir kebap konsepti değil, geleneksel lezzetlerin modern yorumlanmış hali. Yaz aylarında faaliyet gösteren Sky Karaköy Bar & Lounge alanımızda her gün canlı DJ performanslarımız var. Sokak tarafında Karaköy'ün ruhuna uygun dizaynı ve fiyatlamasıyla bir sokak barımız, hemen yanında bir buluşma noktası olan kafemiz ve IOKİ Nau restoranımız bulunuyor. Amacımız otele gelen misafirlerimize dışarı çıkma ihtiyacı hissettirmeden, her tercihe yönelik güvenli ve konforlu bir gastronomi tecrübesi yaşatmak."

Merve Yiğitcan-Ekonomim

Spot altının ons fiyatı yüzde 0,7 düşüşle 4.044,81 dolara geriledi. Önceki işlem gününde gün içinde yüzde 1'e kadar yükselen değerli metal, elde ettiği kazançların bir bölümünü geri verdi. ABD'de ağustos vadeli altın kontratları da yüzde 0,8 değer kaybederek ons başına 4.045,40 dolardan işlem gördü.

Güçlü dolar, altının cazibesini azalttı

Dolar, yaklaşık bir ayın en yüksek seviyelerine yakın seyrini sürdürürken, bu durum dolar üzerinden fiyatlanan altını diğer para birimlerini kullanan yatırımcılar için daha maliyetli hale getirdi ve talep üzerinde baskı oluşturdu.

Altın dar bantta sıkıştı: Piyasalar Fed'i bekliyor

Bloomberg HT'de yer alan habere göre finans içerik ağı Tastylive’ın küresel makro strateji başkanı Ilya Spivak, “Altın 3.950 ile 4.200 dolar arasındaki dar bantta dalgalanıyor. Piyasa şu anda Fed’den gelecek sinyalleri bekliyor” değerlendirmesinde bulundu.

Fed kararı öncesi faiz artışı beklentisi güçlendi

ABD Merkez Bankası (Fed), iki gün süren para politikası toplantısını çarşamba günü tamamlayacak. Piyasalar, karar öncesinde faizlerin sabit tutulmasını ana senaryo olarak görse de, faiz artırımı beklentisi son bir haftada belirgin şekilde güç kazandı.

CME FedWatch verilerine göre yatırımcılar, Fed'in politika faizini sabit bırakma olasılığını yüzde 62 olarak fiyatlıyor. Buna karşılık, en az 25 baz puanlık faiz artışı ihtimali yüzde 38'e yükseldi. Söz konusu oran, yalnızca bir hafta önce yüzde 16 seviyesinde bulunuyordu.

Öte yandan piyasalar, Fed'in eylül ayındaki toplantısında faiz artırma olasılığını ise yüzde 81 olarak fiyatlamaya devam ediyor.

Trump'tan Fed'e faiz indirimi çağrısı

ABD Başkanı Donald Trump, pazartesi günü yaptığı açıklamada ABD Merkez Bankası'na (Fed) faiz oranlarını düşürmesi çağrısında bulundu. Trump, ABD'nin küresel ekonomide rekabet gücünü artırabilmesi için dünyanın en düşük faiz oranlarına sahip olması gerektiğini savundu.

Ekonomim

Temel eğitimlerin içeriği, iş yerinin faaliyet konusu, tehlike sınıfı, çalışanların görevleri ve iş yerinde mevcut riskler dikkate alınarak hazırlanmalıdır. Bu kapsamda eğitim programı yalnızca genel İSG başlıklarından oluşmamalı; iş yerine, yapılan işe, kullanılan ekipmanlara ve risk değerlendirmesi sonuçlarına göre somutlaştırılmalıdır. Özellikle tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan iş yerlerinde işe ve iş yerine özgü risklere ilişkin eğitimlerin yüz yüze verilmesi esastır.

Temel eğitimin verilmesi için gerekli olan süre, iş yerindeki sağlık ve güvenlik riskleri dikkate alınarak işveren tarafından belirlense de çalışanın işe başladığı tarihten itibaren üç ayı geçememektedir. Üç aylık süre en yüksek sınırı ifade etmektedir. Dolayısıyla işverenin, risk düzeyi yüksek iş yerlerinde eğitimi daha erken planlaması en uygun yöntem olacaktır.

Temel eğitimler, iş yerinde sağlık ve güvenlik hizmetini yürüten iş güvenliği uzmanları ve iş yeri hekimleri tarafından verilebilir. Bu yöntem, iş yerine özgü risklerin eğitime daha doğru yansıtılması bakımından önemlidir. Çünkü iş yerinde görev yapan iş güvenliği uzmanı ve iş yeri hekimi; risk değerlendirmesi, saha koşulları, çalışan profili ve fiili uygulamalar hakkında doğrudan bilgi sahibidir.

Diğer yandan, Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik uyarınca "Temel eğitimi verebilecek kişi, kurum ve kuruluşlar" hüküm altına alınmıştır. Hüküm kapsamında temel eğitimler, aşağıdaki kişi, kurum ve kuruluşlar tarafından verilebilmektedir.

* İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetini yürüten iş güvenliği uzmanları ile iş yeri hekimleri.

* Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi.

* Üniversiteler ile kamu kurum ve kuruluşlarının eğitim birimleri.

* Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları.

* İşçi, işveren ve kamu görevlileri kuruluşları veya bu kuruluşlarca kurulan eğitim vakıfları ve bunların ortaklaşa oluşturdukları eğitim merkezleri.

* Çalışanlara ücretsiz eğitim hizmeti veren ve kamu yararına kuruluş statüsüne haiz, eğitim amaçlı kurulmuş vakıflar.

Bu bağlamda, temel İSG eğitimlerinin yalnızca iş güvenliği uzmanı veya iş yeri hekimi tarafından verilebileceği düşünülmemelidir. Yönetmelik uyarınca sayılan kişi, kurum ve kuruluşlar da gerekli şartları sağlamaları halinde temel eğitim verebilir.

Ancak yalnızca kurum veya kuruluş unvanı yeterli değildir. Eğitimi fiilen verecek kişinin de gerekli mesleki yeterliliğe sahip olması gerekir. Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, sendikalar veya vakıflar tarafından verilen eğitimlerde, eğitimi fiilen gerçekleştiren kişilerin iş yeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanlığı eğitici belgesine, iş güvenliği uzmanlığı belgesine veya iş yeri hekimliği belgesine sahip olması gerekir. Bu nedenle eğitim hizmeti alınırken hem kurumun yetkisi hem de eğitimi verecek kişinin yetkinliği kontrol edilmelidir.

Uzaktan eğitim yöntemi tercih edilecekse, uzaktan verilebilecek temel eğitim konularının içeriği de yetkili kişi ve kuruluşlar tarafından hazırlanmalıdır. Bu içeriklerin mevzuata uygun, izlenebilir, ölçülebilir ve çalışanların öğrenme düzeyini değerlendirmeye elverişli olması gerekir. Uzaktan eğitimin yalnızca video izletilmesi veya belge gönderilmesi şeklinde yürütülmesi yeterli değildir.

Ayrıca 50'den az çalışanı bulunan ve az tehlikeli sınıfta yer alan iş yerleri bakımından özel bir uygulama bulunmaktadır. Bu iş yerlerinde işveren veya işveren vekilleri, gerekli eğitim ve belgelendirme süreçlerini tamamlamaları halinde çalışanlara iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini kendileri de verebilir. Bu imkan yalnızca belirli şartları sağlayan az tehlikeli iş yerleri için geçerlidir.

Sonuç olarak temel İSG eğitimlerinde eğitimi kimin verdiği, eğitim içeriği kadar önemlidir. İşverenler, eğitim hizmeti almadan önce eğitimi verecek kişi veya kuruluşun yetkili olup olmadığını kontrol etmelidir. Ayrıca eğitim sonunda katılım, ölçme-değerlendirme ve belgelendirme süreçleri eksiksiz tamamlanmalı; düzenlenen belgeler çalışanların özlük dosyasında saklanmalıdır.

Hapsen tazyik

Tazyik hapsi, kişinin kanundan kaynaklanan yükümlülüğünü yerine getirmesi için bir işi yapmaya/yapmamaya veya bir şeyi vermeye cezaevi ile korkutarak zorlamak amacıyla uygulanan, bir yaptırımdır. Diğer bir deyişle zorlama hapsidir.

Kamu alacaklısı idareler ödeme emri tebliğ edildiği halde 15 gün içinde borcunu ödemeyen ve mal bildiriminde de bulunmayan borçlular hakkında, 6183 sayılı Kanunun 60. maddesi uyarınca hapsen tazyik talebinde bulunabilirler. Borçlunun hapsen tazyikine karar verme yetkisi icra ceza mahkemelerindedir. Bu konuda hak düşürücü sürelerin tespitinde İcra ve İflas Kanununun 347. maddesi uygulanmaktadır. Anılan maddeye göre “şikâyet hakkı, fiilin öğrenildiği tarihten itibaren üç ay ve her halde fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl geçmekle düşer.” hükmü yer almaktadır. Borçlu hakkında hapsen tazyik kararı verilebilmesi için tahsil dairesince icra ceza mahkemesine yapılacak başvurular için öncelikle suçun işlendiği tarihin ve idarenin suçu öğrendiği tarihin tespiti önem arz etmektedir. Buna göre, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiğini gösteren tebliğ alındısının, tahsil dairesine intikal ettiği tarihin suça ıttıla tarihi (suçu öğrenme günü) olarak kabul edilmesi gerekmekte, her halükarda suçun işlendiği tarihten itibaren bir yılı geçmemek kaydıyla suçu öğrenme tarihinden itibaren üç ay içerisinde icra ceza mahkemesine şikâyet yoluna gidilmesi gerekmektedir (kamu borçlusunun tüzel kişi olması halinde, mal bildiriminde bulunma yükümlülüğü kanuni temsilcilere ait olduğundan, hapsen tazyik kararının bu yükümlülüğü yerine getirmeyen kanuni temsilciler hakkında alınması ve uygulanması gerekmektedir). Bu şekilde alınan hapsen tazyik kararları, kesinleşmesini müteakip infaz için derhal yetkili Cumhuriyet Savcılığına gönderilir. İnfaz, açık cezaevinde uygulanır.

Hapisle zorlama süresi en fazla üç aydır. Burada karar, bir mahkûmiyet kararı olmayıp bir zorlama kararı olduğundan, adli sicil kaydına işlenmez sadece savcılık tarafından tutulan özel bir deftere kaydedilir ve memuriyeti etkilemez. Hükmün verilmesinden itibaren 2 yıl içinde uygulanmayan zorlama hapsi zamanaşımına uğrar. Kişinin mal bildiriminde bulunması ile birlikte infaza son verilir ve kişi bırakılır.

Suçlar

Mal bildiriminde gerçeğe aykırı bildirimde bulunulması (md. 111- üç aydan bir yıla kadar hapis)) yahut yetersiz mal bildiriminde bulunanların yaşayış tarzlarının mal bildirimi ile uyumlu olmaması (md. 111- üç aydan bir yıla kadar hapis) veyahut yeterli mal bildiriminde bulunmayanların sonradan edindikleri mal ve kazançlarını bildirmemeleri (md.112- on günden bir seneye kadar hapis) veya borcunu ödemeyenlere ait malı kendisinde bulunanların yapılan talebe rağmen bu malları malı bildirmemeleri (md. 113- on günden altı aya kadar hapis) şeklindeki fiiller için çeşitli hürriyeti bağlayıcı cezalar öngörülmüştür.

Ayrıca malı olmadığını bildirenler için getirilmiş bulunan son ikâmetgâh ve iş adresleri ile diğer sürekli mükellefiyetlerini bildirmeleri ve nüfus kayıt suretlerini vermeleri yükümlülüğüne uymayanlar için elli güne kadar adli para cezası verilmesi söz konusudur (md. 114).

Doğru mal bildiriminde bulunan ya da haczi kabil mal veya gelirinin bulunmadığını doğru olarak beyan eden borçlular için bu cezaların uygulanması söz konusu değildir.

Anayasamızın 38. maddesinde ekonomik suça ekonomik ceza ilkesi benimsenmişse de, burada yaptırıma bağlanan fiiller, nakdi borcun ödenmemesi şeklindeki fiil olmayıp, kanundan kaynaklanan şekli yükümlülüklerin süresinde yerine getirilmemesinden veya yanıltıcı şekilde yerine getirilmesinden kaynaklı fillerdir. Öte yandan idarenin hürriyeti kısıtlayıcı ceza uygulamasının mümkün olmaması, vergi yargısının da kamu özgürlüklerini kısıtlayıcı cezaya hükmetmesinin mümkün olmaması sebebiyle, bu cezalara hükmedilmesi adli yargının alanına girmektedir.

6183 sayılı Kanun ile düzenlenmiş bu cezalar; kasten gerçeğe aykırı bildirimde bulunanlarla, bildirilen malları borca yetmediği veya haciz ya da satışının çok güç olması nedeniyle ilave mal bildiriminde bulunması uyarısına rağmen, başka malı olduğu halde eksik bildirimde bulunanlara ve geçim kaynağı ve buna bağlı yaşayış tarzı bildirimlerini gerçeğe aykırı bir şekilde yapmış olanlara yönelik olarak düzenlenmiştir. Borçlunun; başkasının mallarını kendi malı olarak bildirmesi veya bildirdiği mallar üzerinde üçüncü şahısların haklarını da aynı zamanda bildirmemesi, malı olduğu halde beyan ettiğinden başka malları olmadığını bildirmesi gibi haller, uygulamada borçlunun gerçeğe aykırı bildirim yaptığı hususundaki kastının karinesidir.

Vergi vermek vatandaşlık görevidir. Verginin nasıl harcandığını sormak ise vatandaşlık hakkıdır. Vergi vermeyene kızıyoruz ama vergileri harcayanları denetlemiyoruz, oysa denetlemeliyiz

1- SORUN: Ne zaman vergiler gündeme gelse, ağız birliği etmişçesine, “kayıt dışı ekonomi” diye söze başlar ve herkesin vergisini tam vermesini dillendiririz. Bir bakıma hepimiz maliye müfettişi kesiliriz, vergi yüzsüzlerine kızarız. Ancak nedense aklımıza, vergilerin nereye gittiğini sorgulamak gelmez…

2- ETKİSİ: Oysa ödediğimiz vergilerin nereye harcandığına bakarsak, bu cennet vatanı neden cinnet vatan haline getirdiğimizi görebiliriz. Verimsiz, plansız, usulsüz şekilde harcayıp israf edilmesine ses çıkarmayız. Bizden alınan vergiyle siyasi ikbal, şahsi servet, kötü yönetimin finansmanına aldırmayız.

TOPLARKEN ŞAHİN, HARCARKEN KARGA…

3- ÇÖZÜM: Kamunun israfı, bürokrasi, popülizm, liyakatsizlik, denetim zayıflığı, hükümetin politika tercihleri, yüksek maliyetli garantiler, usulsüzlükler ortadan kalkmadığı sürece, daima bütçe açığı verecek, benden kesilen vergilerle galaksinin en pahalı makam araçlarına kaynak aktarılmış olacak.

4- YÖNTEM: -Bütçe harcamalarının kalem kalem dijital ortamda anlık yayımlanması, -Sayıştay raporlarının eksiksiz ve zamanında Meclis’te tartışılması, -Performans esaslı bütçelemenin güçlendirilmesi, -Kamu ihalelerinde tam şeffaflığın sağlanması. -“Nas” deyip geçiştirilmemesi…

İKİ SORU İKİ CEVAP / Vergilerin nereye gittiğine dair…

Bütçe denetlenmiyor mu?

Kâğıt üstünde evet... Ancak hükümetin tasarrufları, kayıt içinde toplanan ama kayıt dışında tutulan harcamalar çok fazla. Zombi şirketlere aktarılanlar, yandaşın silinen vergi borçları ise denetimsiz.

Nasıl takip edebiliriz?

Bizdeki medya ve STK’ların böyle bir duyarlılığı yok. Hatta vatandaşın da ödediği vergilerin nereye ve kimlere gittiğine dair merakı dahi yok. Bu durumda benden alınan vergi bir muktedire aktarılabiliyor.

NOT/ “SEN, ÖNÜMDE GİDEN ÇAKARLI; O ARABAYI SANA BEN ALDIM…”

İşçinin, memurun geliri eline geçmeden kesilen vergi, sanayici, tüccar, iş insanı, girişimci, çiftçiden alınan vergiler… Kimlerin cebine gidiyor? Belli değil. Sayıştay’ın işi bunları denetlemek ama… Bu yüzden muktedire araba, villa, seyahat, lüks; benden senden halktan alınan vergilerle karşılanıyor.

VERGİ HARCAMA LÛGATI:

Vergi tahsilatı: Devletin saldığı vergiler ile bütçeye aktarılan tüm kaynakların tamamı

Bütçe harcamaları: Hükümetin bu vergileri, siyasi tercihleri ve politik öncelikleriyle sarf etmesi

Bütçe disiplini: Bizde olmayan… Toplanan vergilerin yasalar çerçevesinde rasyonel harcanması

Harcama denetimi: Bizden alınan vergilerin nereye, kimlere, ne kadar harcandığının kontrol edilmesi

Şeref OĞUZ-Ekonomim

Oysa, Türkiye’den yurt dışı­na kuruluş veya iştirak serma­yesi gönderilmesi hukuken ser­besttir; genel bir ön izin zorun­luluğu bulunmamaktadır. Türk Parası Kıymetini Koruma Hak­kında 32 Sayılı Karar ile Serma­ye Hareketleri Genelgesi, Tür­kiye’de yerleşik kişilerin yurt dışında şirket kurmak, ortak­lığa katılmak veya şube açmak amacıyla nakdi sermayeyi ban­kalar aracılığıyla ihraç edebile­ceğini düzenlemektedir.

Banka yükümlülüklerinin nedeni ve kapsamı

Yurt dışına sermaye gönde­riminde bankaların inceleme, bilgi toplama ve bildirim yü­kümlülükleri mevcuttur. Bu yü­kümlülükler esas itibarıyla iki ayrı düzenleme alanından kay­naklanmaktadır: kambiyo mev­zuatı ile suç gelirlerinin aklan­masının ve terörizmin finans­manının önlenmesine ilişkin mevzuat.

Kambiyo mevzuatındaki te­mel düzenlemeler 1567 sayılı Kanun, 32 Sayılı Karar, 2008- 32/34 sayılı Tebliğ ve TCMB tarafından yayımlanan Serma­ye Hareketleri Genelgesi’dir. Genelge’nin 10. maddesine gö­re nakdi sermaye ihracı ban­kalar aracılığıyla gerçekleştiri­lir. Bankaların, yapılan trans­ferlere ilişkin bilgileri Genelge ekindeki “Türkiye’den Serma­ye İhracı Formu” ile ilgili ka­mu kurumlarına bildirme yü­kümlülüğü vardır. Bu nedenle, ödemenin kuruluş sermayesi, sermaye artırımı veya ortaklık payı edinimi niteliğinde olup olmadığının, gönderen ile yurt dışındaki şirket arasındaki iliş­kinin ve sermaye taahhüdünü kimin yerine getirdiğinin belir­lenmesi gerekir.

Suç gelirlerinin aklanması­nın ve terörizmin finansmanı­nın önlenmesine ilişkin temel düzenlemeler, 5549 ve 6415 sa­yılı kanunlar ile ilgili MASAK mevzuatıdır. Bankaların kim­lik tespiti, müşterinin tanın­ması ve şüpheli işlem bildirimi yükümlülükleri esas itibarıy­la 5549 sayılı Kanun’dan kay­naklanmaktadır. Bu kapsamda, banka, mevzuatta öngörülen durumlarda işlemi yapanlar ile adına veya hesabına işlem ya­pılanların kimliklerini tespit etmek, gerçek faydalanıcının belirlenmesine yönelik gerekli tedbirleri almak, işlemin amacı ve tarafları ile işlemin müşteri­nin mali profiliyle uyumu hak­kında yeterli bilgi edinmek zo­rundadır. 6415 sayılı Kanun ise, terörizmin finansmanı suçunu ve bu kapsamda malvarlığının dondurulmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektedir. Mal­varlığının dondurulması kara­rının kapsamına giren transfer­ler gerçekleştirilemez; mevzu­atta öngörülen bazı işlemler ise izin sürecine tabi olabilir.

Bu yükümlülükler çerçeve­sinde, yurt dışındaki şirketin kuruluş ve sicil belgeleri, esas sözleşmesi, ortaklık yapısı, ser­maye taahhüdü, yetkili organ kararı, alıcı hesap bilgileri ve temsil yetkisine ilişkin belge­ler istenebilir. İşlemin tutarı, niteliği veya müşteri profili da­ha ayrıntılı incelemeyi gerek­tiriyorsa banka ayrıca bilanço, vergi beyannamesi, kar dağıtım kararı, hesap hareketleri veya fonun kaynağını açıklayan bel­geler talep edebilir. İşleme ko­nu malvarlığının yasa dışı yol­lardan elde edildiğine veya yasa dışı amaçlarla kullanılacağına ilişkin bilgi, şüphe ya da şüphe­yi gerektiren bir hususun bu­lunması halinde banka, MA­SAK’a şüpheli işlem bildirimin­de bulunmak zorundadır.

Öngörülemezlik sorunu

Mevzuat bankaların temel yükümlülüklerini belirlemekte, ancak her sermaye transferinde istenecek belgeleri tek ve kapa­lı bir liste halinde saymamakta­dır. Taleplerin bir kısmı kam­biyo bildiriminden, bir kısmı müşterinin tanınması ve risk değerlendirmesinden, bir kıs­mı da bankaların kendi uyum ve iç kontrol politikalarından kay­naklanmaktadır.

Bu nedenle, aynı nitelikte­ki işlemlerde farklı bankaların, hatta aynı bankanın farklı bi­rimlerinin değişik belgeler ta­lep ettikleri görülebilmektedir. Burada sorun, gerekli belgele­rin baştan tam olarak açıklan­maması, eksikliklerin tek se­ferde bildirilmemesi ve işlemin ne zaman tamamlanacağının öngörülememesidir. Gecikme, yurt dışındaki kuruluş ve tes­cil takviminin aksamasına, kur farkına, ek masrafa ve yatırım­cının iş ortakları nezdinde gü­ven kaybına yol açabilmektedir.

Sonuç

Ticaret Bakanlığı’nın Yurt Dışı Yatırım Anketi–2026 so­nuçlarına göre, Türkiye’de yer­leşik gerçek ve tüzel kişilerin 2025 yılı sonu itibarıyla 128 ül­kedeki yatırımlarında serma­ye pozisyonu 69,2 milyar dolar olarak tespit edilmiştir. Bu du­rum, konunun münferit yatı­rımcıların yanı sıra ülkenin dış yatırım kapasitesini de ilgilen­dirdiğini göstermektedir.

Hukuken serbest olan bir ya­tırımın uygulamada hızlı, stan­dart ve öngörülebilir biçimde gerçekleştirilebilmesi gerekir. Güçlü denetim ile yatırım ko­laylığı birbirinin alternatifi de­ğildir. Bankaların işlem başlan­gıcında temel belge listesini bil­dirmesi, eksiklikleri mümkün olduğunca tek seferde açıkla­ması ve öngörülebilir işlem sü­releri belirlemesi halinde, hem mali sistemin güvenliği hem de yatırımcının hukuki güvenliği birlikte korunabilir.

Uzlaşma, mükelleflerin ikmalen, re’sen ve idarece tarh edilecek/edilen vergilere ilişkin kesilecek/kesilen vergi ziyaı cezaları ile belirli bir tutarı aşan usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları konusunda yargı yoluna başvurmadan, vergi idaresi ile anlaşmak amacıyla başvurabilecekleri idari bir çözüm yoludur. Uzlaşma, tarhiyat öncesi ve tarhiyat sonrası uzlaşma olarak ikiye ayrılır.

592 Sıra No.lu Vergi Usul Tebliği ile yapılan düzenlemeler kapsamında “Tarhiyat Öncesi Uzlaşma ve Tarhiyat Sonrası Uzlaşma Broşürleri” güncellenerek kullanıma sunulmuştur.

Tarhiyat Öncesi Uzlaşma Broşürüne ulaşmak için tıklayınız.

Tarhiyat Sonrası Uzlaşma Broşürüne ulaşmak için tıklayınız.

Uzlaşma Hakkında İnfografik için tıklayınız.

Konu hakkında detaylı bilgi için Vergi İletişim Merkezini (VİMER-189) arayabilirsiniz.

Hizmet kesintisinden mükellefler ve meslek mensuplarının en az seviyede etkilenmesi amacıyla son beyan tarihi 26/8/2026 olan Temmuz ayı Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi beyan döneminin hafta sonuna da denk gelen ilk üç günü için hizmet kesintisi yapılması kararlaştırılmış olup çalışmaların tamamlanmasının ardından, Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi için beyanname sistemleri ivedilikle yeniden aktif hale getirilecektir.

Duyurulur.

Sayı : E-95474873-100100-146056844 24.07.2026
Konu : Gelir/Aylıklardan Prim Borcu Kesintisi

GENELGE
2026/19

1. Genel Açıklamalar

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa eklenen Ek 24 üncü maddede;

"Kurumdan gelir veya aylık alanların, kendi sigortalılığı ve/veya hak sahibi olduğu kişinin sigortalılığı nedeniyle oluşan genel sağlık sigortası primi dahil prim ve prime ilişkin borçları, %25 oranını geçmemek üzere gelir veya aylıklarından kesilmek suretiyle tahsil edilir.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından düzenlenir."

hükmü yer almaktadır.

Buna göre, prim ödeme yükümlüsü kendisi olan kişilerin, kendi sigortalılığı nedeniyle oluşan genel sağlık sigortası primi dahil prim ve prime ilişkin borçları, kendilerine/hak sahiplerine 5510 sayılı Kanun veya daha önce yürürlükte bulunan sosyal güvenlik kanunları kapsamında bağlanan gelir veya aylıklardan, icra takibi olmaksızın veya borçlunun muvafakati aranmaksızın kesinti yoluyla tahsil edilecektir.

2. Kesinti Yapılacak Kişiler

5510 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının;

• numaralı bendinde sigortalı kavramı, "Kısa ve/veya uzun vadeli sigorta kolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veya kendi adına prim ödemesi gereken kişi,"
• numaralı bendinde hak sahibi kavramı, "Sigortalının veya sürekli iş göremezlik geliri ile malullük, vazife malullüğü veya yaşlılık aylığı almakta olanların ölümü halinde, gelir veya aylık bağlanmasına veya toptan ödeme yapılmasına hak kazanan eş, çocuk, ana ve babası,"

olarak tanımlanmıştır. Bu itibarla;

- Sürekli iş göremezlik geliri, malullük, vazife malullüğü, emekli veya yaşlılık aylığı bağlandıktan sonra sigortalıların aylık bağlandığı tarihten önceki döneme ilişkin genel sağlık sigortası prim borçları ile kendi sigortalılığı nedeniyle oluşan prim ve prime ilişkin borçları ödenmekte olan gelir/aylıklardan,

- Aktif sigortalı iken vefat edenlerden, ölüm tarihinden öncesine ait genel sağlık sigortası primi ile kendi sigortalılığı nedeniyle prim ve prime ilişkin borcu bulunanlar ve/veya borcu bulunduğu aylık bağlandıktan sonra anlaşılanlar ile sürekli iş göremezlik geliri, malullük, vazife malullüğü, emekli veya yaşlılık aylığı bağlandıktan sonra vefat edenlerden gelir/aylık bağlanma tarihinden önceki döneme ait genel sağlık sigortası primi ile kendi sigortalılığı nedeniyle prim ve prime ilişkin borcu bulunanların ve/veya borcu bulunduğu aylık bağlandıktan sonra anlaşılanların söz konusu borçları hak sahibi olarak gelir/aylık bağlanan eş, çocuk ve ana/babalarına ödenmekte olan ölüm geliri/aylıklarından,

- Hak sahibi eş, çocuk ve ana/baba olarak ölüm geliri ve/veya ölüm aylığı almakta olanların genel sağlık sigortası prim borçları ile kendi sigortalılığı nedeniyle oluşan prim ve prime ilişkin borçları Taraflarına ödenmekte olan ölüm gelir/aylıklarından; hak sahibinin birden fazla statüden ölüm geliri/aylığı alması durumunda da söz konusu prim borçları ödenen tüm gelir/aylıklardan %25 oranını geçmemek üzere kesinti yapılmak suretiyle tahsil edilecektir.

Örnek 1: Sigortalı A'ya 1.1.2025 tarihi itibarıyla yaşlılık aylığı bağlanmıştır. A'nın 1.6.2023-1.11.2024 tarihleri arasında kendi sigortalılığı nedeniyle Kurumumuza genel sağlık sigortası prim borcu bulunduğu aylık bağlandıktan sonra tespit edilmiştir. Söz konusu prim borcu Ek 24 üncü madde kapsamında yaşlılık aylığından kesinti yoluyla tahsil edilecektir.

Örnek 2: Sigortalı A, çalışırken 5.8.2025 tarihinde vefat etmiştir. Bu nedenle hak sahibi eşi B ile kızı C'ye ölüm aylığı bağlanmıştır. Ancak vefat eden A'nın 1.4.2022-4.10.2023 tarihleri arasında kendi sigortalılığı nedeniyle Kurumumuza prim borcu bulunduğu aylık bağlandıktan sonra tespit edilmiştir. Söz konusu prim borcu Ek 24 üncü madde kapsamında eşi B ve kızı C'ye bağlanan ölüm aylıklarından kesinti yoluyla tahsil edilecektir.

Örnek 3: Kurumumuzdan yaşlılık aylığı alan D'nin 18.11.2025 tarihinde vefat etmiş olması nedeniyle hak sahibi eşi E ile kızı F'ye ölüm aylığı bağlanmıştır. Yaşlılık aylığı alan D'nin 1.6.2021-12.11.2021 tarihleri arasında kendi sigortalılığı nedeniyle Kurumumuza genel sağlık sigortası prim borcu bulunmaktadır. Vefat eden D'nin prim borcu Ek 24 üncü madde kapsamında eşi E'ye ve kızı F'ye bağlanan ölüm aylığından kesinti yoluyla tahsil edilecektir.

Örnek 4: Sigortalı G, çalışırken 15.10.2024 tarihinde vefat etmiş olması nedeniyle hak sahibi eşi H ile kızı I'ya ölüm aylığı bağlanmıştır. Sigortalı G'nin Kurumumuza herhangi bir prim borcu bulunmamakla birlikte eşi H'nin 1.7.2022-12.12.2022 tarihleri arasında kendi sigortalılığı nedeniyle Kurumumuza prim borcu bulunduğu tespit edilmiştir. H'nin prim borcu Ek 24 üncü madde kapsamında yine kendisinin aldığı ölüm aylığından kesinti yoluyla tahsil edilecektir.

Ancak, Kurumumuza prim borcu olan ve aktif sigortalı iken veya gelir/aylık almakta iken vefat eden kişinin hak sahibi olarak gelir/aylık almayan eş, çocuk veya ana/babasının varsa Kurumumuzdan aldığı kendi sigortalılığına bağlı gelir/aylıkları ile başka bir sigortalıya bağlı hak sahibi sıfatıyla aldığı ölüm geliri/aylığından bahse konu borç için Ek 24 üncü madde kapsamında herhangi bir kesinti işlemi yapılmayacaktır.

Örnek 5: J'nin babası ve eşi vefat etmiştir. J'ye bu kişilerden yalnızca eşi üzerinden hak sahibi olarak ölüm aylığı bağlanmıştır. Ölüm aylığı alan J'nin babasının kendi sigortalılığı nedeniyle Kurumumuza prim borcu bulunmakta olup eşinin Kurumumuza herhangi bir prim borcu bulunmamaktadır. Buna göre ölüm aylığı alan J'nin babasına ait prim borcu, eşi üzerinden aldığı ölüm aylığından Ek 24 üncü madde kapsamında kesinti yoluyla tahsil edilmeyecektir.

Yine, Kurumumuza prim borcu olan ve aktif sigortalı iken veya gelir/aylık almakta iken vefat eden kişinin hak sahibi olarak gelir/aylık alan eş, çocuk veya ana/babasının;

- Kurumumuzdan aldığı kendi sigortalılığına bağlı gelir/aylıklarından,

- Başka bir sigortalıya bağlı hak sahibi sıfatıyla aldığı ölüm geliri/aylığından,

bahse konu borç için Ek 24 üncü madde kapsamında herhangi bir kesinti işlemi yapılmayacaktır.

Başka bir ifade ile vefat eden borçlu kişi üzerinden hak sahibi sıfatıyla yakınlarına bağlanmış olan gelir/aylıklardan kesinti yapılabilecektir.

Örnek 6: K'ye babasının ve eşinin vefat etmesi nedeniyle hem eşinden hem de babasından ölüm aylığı bağlanmıştır. Ölüm aylığı alan K'nin babasının kendi sigortalılığı nedeniyle genel sağlık sigortası kapsamında prim borcu bulunduğu tespit edilmiş olup eşinin Kurumumuza herhangi bir borcu bulunmamaktadır. Buna göre ölüm aylığı alan K'nin babasına ait prim borcu babasından dolayı bağlanan ölüm aylığından Ek 24 üncü madde kapsamında kesinti yoluyla tahsil edilecek ancak eşi üzerinden aldığı ölüm aylığından herhangi bir kesinti yapılmayacaktır. Diğer taraftan, ölüm aylığı alan K'nin kendi Sigortalılığı nedeniyle Kurumumuza prim borcu bulunması halinde aldığı tüm gelir/aylıklardan Ek 24 üncü madde kapsamında kesinti yapılabilecektir.

3. Kesinti Yapılacak ve Yapılmayacak Gelir veya Aylıklar

5510 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının;

• numaralı bendinde gelir kavramı, "İş kazası veya meslek hastalığı halinde sigortalıya veya sigortalının ölümü halinde hak sahiplerine, yapılan sürekli ödemeyi,"
• numaralı bendinde aylık kavramı, "Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile vazife malullüğü halinde yapılan sürekli ödemeyi,"

şeklinde tanımlanmıştır.

Buna göre gelir kavramı sürekli iş göremezlik geliri ve ölüm gelirini, aylık kavramı ise yaşlılık/emekli aylığı, malullük/vazife malullüğü aylığı ve ölüm aylığını ifade etmektedir.

Bu doğrultuda, Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının on altıncı ve on yedinci bentlerinde tanımlanan gelir/aylıklardan Kanunun Ek 24 üncü maddesi kapsamında kesinti yapılacaktır.

İlgili mevzuat uyarınca Kurumumuzca ödenerek bedeli Hazineden tahsil edilen ve bu nedenle Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının 16 ve 17 numaralı bentleri kapsamında ödenen gelir veya aylıklar arasında değerlendirilmeyen; Kanunun Geçici 18 inci maddesi ile 5774 sayılı Başarılı Sporculara Aylık Bağlanması ile Devlet Sporcusu Unvanı Verilmesi Hakkında Kanun, 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun uyarınca bağlanarak ödenen aylıklardan Kanunun Ek 24 üncü maddesi kapsamında herhangi bir kesinti yapılmayacaktır.

4. Kesinti ile Tahsil Edilecek Prim Borç Türleri

Kurumdan gelir/aylık alan sigortalı ya da hak sahiplerinin; 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin; birinci fıkrasının (g) bendi (60/1-g), aynı fıkranın (d) bendi (60/1-d), yedinci fıkrası (60/7) ve Kanunun Ek 13 üncü maddesi kapsamındaki genel sağlık sigortalılığından,

5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi (4/1-a) kapsamında sayılan; 506 sayılı Kanunun Mülga 85 inci maddesi kapsamındaki isteğe bağlı sigortalılığı, 506 sayılı Kanunun Mülga 86 ncı maddesi kapsamındaki topluluk sigortalılığı, 2925 sayılı Kanun kapsamındaki tarım sigortalılığı, 5510 sayılı Kanunun Ek 5 inci ve Ek 6 ncı maddeleri kapsamındaki sigortalılığından,

5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi (4/1-b) kapsamındaki zorunlu sigortalılığından,

5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi (4/1-c) kapsamında sayılan; 5434 sayılı Kanuna göre borçlanma yapılan ve tamamı tahsil edilmeyen (4/1-c) borçlanmaları, 5434 sayılı Kanunun 12 nci maddesi uyarınca ilgi devamı kurulan sigortalılardan ilgi devamlarını sonlandırmış olanlardan bu kapsamdaki genel sağlık sigortası primi ve 5434 sayılı Kanun kapsamında olan sigortalıların intibak tashihinden, kaynaklanan prim/kesenek borcu,

Ek 24 üncü maddeye göre kesinti yapılmak suretiyle tahsil edilecektir.

5. Uygulanacak Kesinti Oranı

5510 sayılı Kanunun Ek 24 üncü maddesinde yer alan "... %25 oranını geçmemek üzere kesilmek suretiyle tahsil edilecektir." ifadesi doğrultusunda Kurumumuzdan gelir/aylık alan kişilerin söz konusu borçları nedeniyle yapılacak kesinti en fazla gelir/aylığın dörtte biri oranında gerçekleştirilecek olup yapılacak kesinti, gelir/aylığın %10'u oranında yapılacaktır.

Örnek 1: Yaşlılık aylığı alırken vefat eden A'nın hak sahibi eşi B'ye ölüm aylığı bağlanmıştır. Vefat eden A'nın kendi sigortalılığı nedeniyle Kurumumuza prim borcu bulunmaktadır. Söz konusu prim borcu %10 kesinti yapılmak suretiyle hak sahibi B'ye bağlanan ölüm aylığından tahsil edilecektir.

Örnek 2: Yaşlılık aylığı alırken vefat eden C'nin hak sahibi eşi D'ye ölüm aylığı bağlanmıştır. D, aynı zamanda kendi sigortalılığından dolayı yaşlılık aylığı almaktadır. C ve D'nin Kurumumuza prim borcu bulunmaktadır. C'nin prim borcu D'nin aldığı ölüm aylığı üzerinden %10 oranında, ayrıca D'nin borcu ise aldığı ölüm aylığı ile kendisinin yaşlılık aylığı üzerinden ayrı ayrı %10 oranında kesinti yapılmak suretiyle tahsil edilecektir.

6. Gelir veya Aylıklardan Kesinti Sıralaması

Gelir/aylık alan sigortalı ya da hak sahiplerinin aynı anda birden fazla bu Genelgenin 4 üncü bölümünde belirtilen prim borcunun bulunması halinde sırasıyla,

- Kanunun 60 ıncı ve Ek 13 üncü maddesi kapsamındaki genel sağlık sigortalılığından,

- 506 sayılı Kanunun Mülga 85 inci maddesi kapsamındaki isteğe bağlı sigortalılığından, 506 sayılı Kanunun Mülga 86 ncı maddesi kapsamındaki topluluk sigortalılığından, 2925 sayılı Kanun kapsamındaki tarım sigortalılığından, 5510 sayılı Kanunun Ek 5 inci ve Ek 6 ncı maddeleri kapsamındaki sigortalılığından,

- 4/1-b bendi kapsamındaki zorunlu sigortalılığından,

- 5434 sayılı Kanuna göre borçlanma yapılan ve tamamı tahsil edilmeyen (4/1-c) borçlanmalarından, 5434 sayılı Kanunun 12 nci maddesi uyarınca ilgi devamı kurulan sigortalılardan ilgi devamlarını sonlandırmış olanların bu kapsamdaki genel sağlık sigortalılığından ve 5434 sayılı Kanun kapsamında olan sigortalıların intibak tashihinden,

kaynaklanan prim/kesenek borçları Kanunun Ek 24 üncü maddesi kapsamında zamanaşımına uğramamış en eski borçtan başlamak suretiyle kesinti yoluyla tahsil edilecektir.

Bu Genelge kapsamında gelir/aylıklardan yapılacak olan kesintiye konu her türlü prim borcunun 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında takip edilmesi halinde varsa nafaka alacakları öncelikli olarak tahsil edilecek olup daha sonra Kurumun prim ve diğer alacakları tahsil edilecektir.

Diğer taraftan, Ek 24 üncü madde kapsamında borç kesintisine konu olan gelir/aylığa ilişkin kesinti aşamasında;

- 5510 sayılı Kanunun 96 ncı maddesi kapsamında devam eden bir kesinti varsa bu kesintinin tamamlanmasının ardından Ek 24 üncü madde kapsamında kesinti yapılmaya başlanılacak,

- Ek 24 kesintisine başlandıktan sonra oluşan Kanunun 96 ncı maddesi kapsamındaki kesintiler ise Ek 24 kesintisinin tamamlanması beklenilmeksizin birlikte gerçekleştirilecektir.

7. Kesintiye Konu Borca Yapılacak İtirazlar

Ek 24 üncü madde kapsamında yapılan kesintiye konu borca dair itiraz başvuruları kesintiye konu borç türüne göre;

Kanunun 60 ıncı ve Ek 13 üncü maddesi kapsamındaki genel sağlık sigortalılığından kaynaklı borçlar için borç sahibi sigortalının son ikametgah adresinin bulunduğu yerdeki sosyal güvenlik il müdürlüğünce/sosyal güvenlik merkezince;

506 sayılı Kanunun Mülga 85 inci maddesi kapsamındaki isteğe bağlı sigortalılığından, 506 sayılı Kanunun Mülga 86 ncı maddesi kapsamındaki topluluk sigortalılığından, 2925 sayılı Kanun kapsamındaki tarım sigortalılığından, 5510 sayılı Kanunun Ek 5 inci ve Ek 6 ncı maddeleri kapsamındaki sigortalılığından ve 4/1-b bendi kapsamındaki zorunlu sigortalılığından kaynaklı borçlar için borçlu sigortalının dosyasının bulunduğu sosyal güvenlik il müdürlüğünce/sosyal güvenlik merkezince;

4/1-c bendi kapsamındaki (5434 sayılı Kanuna göre borçlanma yapılan ve tamamı tahsil edilmeyen (4/1-c) borçlanmaları, 5434 sayılı Kanunun 12 nci maddesi uyarınca ilgi devamı kurulan sigortalılardan ilgi devamlarını sonlandırmış olanlardan bu kapsamdaki genel sağlık sigortası primi ve 5434 sayılı Kanun kapsamında olan sigortalıların intibak tashihinden) borçlar için ise Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü/Primler Daire Başkanlığınca değerlendirilecektir.

8. Yanlış veya Yersiz Kesintilerin İadesi

Ek 24 üncü madde kapsamında yanlış veya yersiz tahsil edilen primler 5510 sayılı Kanunun 89 uncu maddesindeki genel hükümlere göre merkez veya taşra birimlerinde kesintiye konu borcu bildiren ilgili birimler tarafından iade edilecektir.

Söz konusu düzenleme kapsamında yanlış veya yersiz yapılan kesinti sonucunda ortaya çıkan iade tutarlarına yönelik 5510 sayılı Kanunun 88 inci maddesinin on altıncı fıkrası hükümlerine göre işlem yapılacaktır.

Örnek 1: Sigortalı A'nın 5510 sayılı Kanunun 60/1-g bendi kapsamında bulunan GSS prim borcu almış olduğu aylık üzerinden kesinti yolu ile tahsil edilmiştir. Diğer taraftan Sigortalı A adına tahakkuk eden GSS prim borcunun, aynı dönemde başka kapsamda sigortalı olmasının sonradan tespit edilmesi nedeniyle yersiz olarak tahakkuk ettiği ve gerçekleştirilen kesintinin yersiz olduğu anlaşılmıştır. Bu doğrultuda söz konusu kesinti tutarı sigortalı A'nın Kuruma veya Hazine ve Maliye Bakanlığına başkaca borcunun bulunmaması halinde iade edilecektir.

Ek 24 üncü madde kapsamında yapılan kesintiye esas gelir/aylığın yersiz bağlanmış olması halinde, yersiz bağlanan gelir/aylığın ilgiliden geri alınması sırasında Ek 24 üncü madde kapsamındaki kesintiye bakılmaksızın gelir/aylığın tamamı için 96 ncı madde hükümlerine göre işlem yapılacaktır.

Örnek 2: Sigortalı B'nin 5510 sayılı Kanunun 60/1-g bendi kapsamında bulunan GSS prim borcu, hak sahibi olarak almakta olduğu ölüm aylığından kesinti yapılmak suretiyle tahsil edilmiştir. Ancak daha sonra sigortalı B'ye hak sahibi sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının yersiz olduğu tespit edilmiş ve aylık iptal edilmiştir. Buna göre Sigortalı B adına Ek 24 üncü madde kapsamında yapılan kesintiye ilişkin herhangi bir işlem yapılmayacak olup yersiz ödenen aylığın kesinti öncesi tutarın tamamı 5510 sayılı Kanunun 96 ncı maddesi hükümlerine göre ilgiliden tahsil edilecektir.

Bilgilerini ve gereğini arz/rica ederim.

Yunus ELİTAŞ
Kurum Başkanı

BDTURKEY.COM ve Dünya Gazetesi yazarı Yeminli Mali Müşavir Abdullah TOLU 18.05.2021 tarihinde saat 9.30 TRT HABER Ekonomi 7/24 Programına konuk olarak katılım sağlamıştır. Özellikle Pandemi dolayısıyla işletmelerin yaşadıkları sıkıntılar ve çözüm önerileri konusunda, Sayın Cumhurbaşkanı 'mızın alacağı tedbirler ile igili bilgiler vermiştir. "Matrah Arttırımı ve Yeni Borç Yapılandırması" torba şekliyle ele alınarak en kısa zamanda Meclise gelmesi bekleniyor.

Yeminli Mali Müşavir Abdullah TOLU TRT HABER Ekonomi 7/24 Programında Yeni Çıkacak Olan Vergi Affı ve Yapılandırma Hakkında Detaylı Bilgiler Verdi.

Yılmaz Sezer ÜSTAT, bizzat BAĞIMSIZ DENETİMDE YERLİ VE MİLLİ HUSUSUNDA ADIMIZLA (SELAHATTİN İPEK) AÇIKLAMADA BULUNMUŞTUR. TEŞEKKÜR EDİYORUM. TRT 1 Radyoda Bağımsız Denetimde Yerli ve Milli konusundaki görüşlerini açıklamıştır.