Bankanın bu kararını değerlendiren ING Global analistlerine göre bu kararın ardında iki önemli faktör yatıyor:

Rezervlerdeki toparlanma

Nisan başından bu yana ABD-İsrail-İran arasındaki ateşkesin de etkisiyle merkez bankası yaklaşık 20 milyar dolar rezerv biriktirdi. Mart ayında gerçekleşen 50 milyar dolarlık döviz satışlarının bir bölümü böylece telafi edilmiş oldu.

Tahminlere göre brüt rezervler 3 Nisan'daki 161,6 milyar dolardan 20 Nisan itibarıyla 175 milyar dolara yükselirken, swap hariç net rezervler aynı dönemde 18,3 milyar dolardan 38,6 milyar dolara çıktı.

Büyümedeki yavaşlama kaygısı

Merkez Bankası, güncel göstergelerin ekonomik aktivitedeki bir yavaşlamaya işaret ettiğini açıkça kabul etti. Bu çerçevede TCMB, jeopolitik gelişmelere bağlı olarak efektif faizlerde daha erken bir gevşemeye imkân tanımak adına politika esnekliğini korumayı tercih etmiş görünüyor.

Karar metni

Analistlere göre TCMB, parasal sıkılaştırmaya ek bir adım atmaya gerek görmediğinin sinyalini verdi. Banka, temkinli ve toplantı bazlı yaklaşımını sürdüreceğini belirterek gerektiğinde ek sıkılaştırma kapısını açık tuttuğunu yineledi.

ING, kısa vadede TCMB'nin, efektif fonlama maliyetini politika faizine yaklaştırıp yaklaştırmayacağına karar vermeden önce bekleme modunda kalacağını düşünüyor.

Ekonomim

Çinli yapay zekâ girişimi DeepSeek, geçen yıl düşük maliyetli modeliyle dünya genelinde büyük ses getirmişti.

Şirketin açıklamasına göre V4’ün “pro” versiyonu, dünya bilgisi testlerinde açık kaynaklı diğer modelleri geride bırakıyor; yalnızca kapalı kaynaklı Google Gemini ailesinden Gemini-Pro-3.1’in gerisinde kalıyor.

V4 ayrıca daha düşük maliyetli “flash” versiyonuyla da sunuluyor. Ön sürüm modellerin, gerçek dünya geri bildirimlerini toplamak amacıyla yayımlandığı belirtilirken, modelin ne zaman nihai hâle getirileceğine dair bir takvim paylaşılmadı.

Çin merkezli High-Flyer Capital Management’a ait olan DeepSeek’in, bu ay The Information tarafından yayımlanan bir habere göre 20 milyar doların üzerinde bir değerleme ile fon toplama hedeflediği ve teknoloji devleri Alibaba Grup ile Tencent’in şirkette hisse almak için görüşmeler yürüttüğü ifade edildi.

DeepSeek, son dönemde Washington ve ABD’li rakipleri tarafından defalarca uygunsuz ve yasa dışı davranışlarla suçlanarak tartışmaların odağında yer aldı.

Bloomberg HT

Türkiye’de sektörün, gelecek 6 ay beklentilerinin analiz edildiği anket, konut üreticilerinin; yaşanan son gelişmelerden sonra temkinli bir pozisyon aldıklarını, ayrıca yeni proje üretme iştahını ko­ruduklarını, konut üretimin­de orta ve uzun vadeye ilişkin olumlu beklentilerini sürdür­düklerini, jeopolitik gelişme­leri ise dönemsel bir etki ola­rak kabul ettiklerini gösterdi.

Sektörün faiz ve kredili satış beklentileri de ankete yansıdı.

Buna göre, bir önceki dönem­de yüzde 100 olan faiz düşüş beklentisi, bu dönemde yüzde 54,2’ye düştü. Faiz beklentile­rindeki değişimle, kredili ko­nut satışlarının artacağını dü­şünenlerin oranı yüzde 76’dan yüzde 50’ye geriledi. Kredili konut satışının aynı kalacağı­nı düşünenlerin oranı yüzde 37,5’e yükseldi, azalma bekle­yenlerin oranı ise yüzde 12,5 olarak kaydedildi.

Önümüzdeki 6 ayda fiyatta yükseliş beklentisi güçlendi

Gelecek 6 ayda 1. el konut satışlarının artacağını düşü­nenlerin oranı yüzde 68’den yüzde 41,7’ye gerilerken, üye­lerin yüzde 50’si satışların mevcut seviyede kalacağını öngördü. Konut fiyatlarının artacağını düşünenlerin ora­nı yüzde 72’den yüzde 83,3’e yükseldi. Artan maliyetler, fi­yatlar üzerinde belirleyici ol­maya devam etti. Toplam ko­nut maliyetlerinin artacağı­nı öngörenlerin oranı yüzde 83,3’e yükselirken özellikle malzeme fiyatlarındaki artış beklentisi yüzde 83,3 ile öne çıktı ve işçilik maliyetlerin­deki artış beklentisi de yüzde 70,8 seviyesinde öngörüldü.

“Üretim artar” diyenler yüzde 37,5’e çıktı

Konut üretiminin artaca­ğını düşünenlerin oranı ise yüzde 28’den yüzde 37,5’e çı­karken üyelerin yüzde 54,2’si üretimin aynı seviyede kala­cağını öngördü. Üyelerin yüz­de 58,3’ü kentsel dönüşüm kapsamında üretimin artaca­ğını düşünürken, söz konusu oranın bir önceki döneme gö­re sınırlı bir gerileme göster­diği ölçüldü. Kira fiyatlarının artacağını düşünenlerin oranı da yüzde 80’den yüzde 62,5’e geriledi. Aynı kalacağını öngö­renlerin oranı yüze 37,5’e yük­seldi. Bu durum kira artış hı­zında yavaşlama sinyali verdi.

“Üretim tarafı güçlü duruş sergiliyor”

KONUTDER Başkanı Ziya Yılmaz, anket sonuçlarına yönelik yaptığı değerlendirmede, son dönemde küresel ölçekte yaşanan gelişmeler ve özellikle Körfez bölgesinde artan jeopolitik risklerin, sektör beklentilerinde daha temkinli bir tabloyu beraberinde getirdiğini söyledi. Yılmaz, “Bir önceki dönemde oldukça güçlü olan faiz indirimi beklentisinin zayıflaması, kredili satışlara yönelik öngörülere de doğrudan yansımış durumda” dedi.

Sektörün, üretim tarafında güçlü bir duruş sergilediğini gördüklerini dile getiren Yılmaz, şu değerlendirmelerde bulundu: “Üretim artışı beklentisinin yükselmesi ve üyelerimizin önemli bir kısmının yeni projelere devam etme kararlılığı, konut sektörünün yaşanan bu süreci dönemsel bir dalgalanma olarak değerlendirdiğini gösteriyor. Maliyetler cephesinde ise özellikle malzeme fiyatlarındaki artış beklentisinin güçlenmesi, konut fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskıyı artırıyor.”

Körfez bölgesinde yaşanan gelişmelerin, gayrimenkul yatırımlarının yönünü yeniden etkileyebileceğini gördüklerini dile getiren Yılmaz, “Özellikle Dubai gibi pazarlara yönelen yatırım iştahının bir miktar yeniden Türkiye’ye kayabileceğine yönelik beklentiler, yabancıya konut satışlarında sınırlı da olsa bir toparlanma sinyali oluşturuyor. Türkiye; güçlü iç pazarı, stratejik konumu ve sunduğu erişilebilir yatırım ortamı ile yatırımcıya uzun vadeli güven sunan bir ülke. Özellikle küresel ölçekte artan riskler, Türkiye’nin yeniden ‘güvenli liman’ olarak değerlendirilmesini destekleyen bir zemin oluşturuyor” dedi.

Yeni projeler yolda

KONUTDER’in anketinde, üyelerin yüzde 70,8’i gelecek 6 ay içinde yeni proje geliştirmeye veya satışa başlamayı planladığını belirtti. Ayrıca, son yılların en düşük seviyelerine gerileyen yabancıya konut satışlarında ise jeopolitik gelişmelerin etkisiyle yeniden artış beklentisi oluşmaya başladı. Üyelerin yüzde 33,3’ü yabancıya satışların artacağını öngördü. 2025’in ikinci yarısı için düzenlenen ankette artış bekleyenlerin oranı yüzde 4 olarak kaydedilmişti.

Hamide Hangül-Dünya

Bu promosyonlar için bankların şirketlerden KDV’li fatura istemesi işverenleri elde etmedikleri gelir için vergi ödeme riskiyle karşı karşıya bıraktı. Bu durumdaki işverenler, sorunun çözümü için bir özelge ile Gelir İdaresi Başkanlığı’na (GİB) başvurdu. GİB’in özelgeye vereceği cevap, emsal olarak kabul edilecek ve bu konudaki kafa karışıklığını giderecek.

Şirket geliri algısı var

Gelişmeleri EKONOMİ’ye değerlendiren vergi uzmanı Deniz Eresen, doğrudan çalışanların hesabına yatan promosyonların "ücret" sayılmadığını ve vergi dışı kaldığını belirtirken, ödemenin işveren üzerinden geçirilip faturaya bağlanması durumunda ise paranın "şirket geliri" olarak algılanma riski bulunduğunu bildirdi.

Bankaların personel başına ödenen promosyonlar için ödeme tutarı +KDV şeklinde fatura talep ettiğini belirten Deniz Eresen, parayı kuruşuna dokunmadan çalışanların hesabına aktaracak işverenlerin bunun bir ticari kazanç gibi görülmesinden şikayetçi olduğunun altını çizdi. İşveren temsilcilerinin bankanın kendisini garantiye almak için zorunlu kıldığı fatura uygulamasının haksız bir vergi yükü yarattığını savunduğunu bildiren Deniz Eresen, “İşverenler, faturanın kesilmesi durumunda aslında var olmayan bir gelir üzerinden; Katma Değer Vergisi, Kurumlar/ Gelir Vergisi, Damga Vergisi ödemek zorunda kalacaklar” diye konuştu.

Kanundaki gelir türlerine girmiyor

Eresen, banka promosyonlarının iş karşılığı ödenen bir ücret veya ‘’üçüncü bir kişi tarafından ödenen ücret’’ sayılmadığından çalışanlara veya emeklilere yapılan doğrudan ödemelerde gelir vergisi ve damga vergisi kesintisinin genellikle uygulanmadığını, bunların menfaat ya da hibe niteliğinde olup çoğu durumda vergiye tabi olmadıklarını aktardı.

Banka tarafından doğrudan maaş hesabında aktarılan promosyonların, Gelir Vergisi Kanunu’nda sayılan gelir türlerine girmediği için vergilendirilemeyeceğini söyleyen Deniz Eresen, “Eğer promosyon işveren hesabına yatırılıp oradan dağıtılırsa, yine ücret bordrosuna dahil edilmeden personele yansıtılması durumunda vergi doğmaz. Maaş promosyonlarının bankalar tarafından doğrudan çalışanlara puan veya nakit olarak ödenmesi durumunda banka ile çalışanların arasından işçi-işveren ilişkisi olmadığından vergi sayılmaz” dedi.

Vergi yükü doğurursa..

Deniz Eresen, “Promosyon ödemelerinin banka tarafından doğrudan iktisadi faaliyeti olan kurumlara yapılması ve yapılan ödemelerin kazanca dahil edilmesi durumunda, ilgili kurum tarafından çalışanlara yapılan ödeme banka promosyonu olma niteliğini kaybetmiş olacağından ücretlerin vergilendirilmesine ilişkin hükümlere göre değerlendirilecektir” diye konuştu.

Promosyonun hizmet karşılığı yapılacak bir ödeme olmadığına dikkat çeken Deniz Eresen, “Sonuç olarak aracı kurumlar tarafından direkt çalışanlara ödenen promosyonlar ücret niteliğinde olmadığından işverenin KDV, gelir vergisi, damga vergisi ödeme yükümlülüğü bulunmamaktadır” diye konuştu. Eresen promosyonun vergi yükü doğurmaya devam etmesi halinde bir çok şirketin promosyon anlaşmalarından çekilebileceği uyarısında bulundu.

Promosyonu çalışana dağıtmayan şirketler ne yapacak?

Bilindiği gibi bazı şirketler bankalardan maaş karşılığı sağladıkları promosyonları çalışanlara dağıtmıyor. Deniz Eresen bu durumdaki şirketlerin doğrudan bir gelir elde ettiklerini belirterek, bankaya fatura kesip KDV hesaplaması gerektiğini bildirdi. Şirketin bu gelirleri defterlerine hasılat olarak kaydedeceğini dile getiren Eresen, “Fatura kesecekler, hem ticari kazanç hem de katma değer vergisi hesaplaması gerekecek” diye konuştu.

Eresen bankaların kasalarından çıkan paralarla ilgili yaptıkları işlemleri ise şöyle sıraladı: “Bankalar bunu promosyon kapsamında yani reklam harcaması gibi de diyebiliriz, satışlarını arttırmak amacıyla yapılan bir uygulama olduğu için 102 bankalar alacaklı 760 pazarlama satış ve dağıtım giderleri borçlu olacak şekilde defterlerine kaydediyorlar” dedi.

Hüseyin Gökçe-Ekonomim

Doğum sonrası kısmi süreli çalışma

Kısmi süreli çalışma, işveren ile çalışan arasında yapılan bir anlaşma çerçevesinde, çalışanın tam zamanlı yerine haftalık çalışma süresinin daha az olduğu bir modeli ifade etmektedir. Genellikle tam zamanlı işlerde haftalık çalışma saati 45 saat iken, kısmi süreli çalışmada bu süre genellikle yarıya düşmektedir. Ülkemizdeki iş mevzuatına göre, kısmi süreli çalışma, tam süreli çalışmanın üçte ikisi oranında ya da daha az süreyi ifade etmektedir.

Doğum sonrası kısmi süreli çalışma, 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında düzenlenmiş olup, annelere iş-yaşam dengesini daha rahat bir şekilde kurabilmelerine imkan tanımaktadır.

Kısmi süreli çalışma talebi

İşçi; analık izninin, çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin hakkının veya altı aya kadar ücretsiz izin hakkının bitiminden itibaren çocuğun mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi takip eden ay başına kadar herhangi bir zamanda kısmi süreli çalışma talebinde bulunabilmektedir.

Bu talepte bulunabilmek için altı aya kadar ücretsiz izin hakkının tamamen kullanılmış olması şartı aranmamakta olup, ücretsiz izin süresi kesilerek de talepte bulunulabilmektedir.

Kısmi süreli çalışma talebinin, bu haktan faydalanmaya başlamadan en az bir ay önce işçi tarafından yazılı olarak işverene bildirilmesi gerekmektedir.

Kısmi süreli çalışma talebinin şartları

Doğum sonrası kısmi süreli çalışma talebinde bulunulabilmesi için eşlerin her ikisinin de çalışıyor olması gerekmektedir. Dolayısıyla, ebeveynlerden birinin çalışmaması hâlinde, çalışan eş, kısmi süreli çalışma talebinde bulunamamaktadır.

Ancak, ebeveynlerden birinin çalışma şartı;

-Ebeveynlerden birinin sürekli bakım ve tedavisini gerektiren bir hastalığının olması ve bu hastalığın tam teşekküllü hastane ya da üniversite hastanesinden alınacak doktor raporuyla belgelendirilmesi,

-Velayetin mahkemece eşlerden birine verilmesi hâlinde çocuğun velayetine sahip ebeveynin talepte bulunması,

-Üç yaşını doldurmamış bir çocuğun münferiden evlat edinilmesi hâllerinde aranmamaktadır.

Yukarıda belirtilen kısmi süreli çalışma talebi şartları, sadece başvuru sırasında aranmakta olup, bu şartların kısmi süreli çalışma sırasında kaybedilmesi durumunda söz konusu hak devam etmektedir.

Kısmi süreli çalışma yapılabilecek işler

Kısmi süreli çalışma;

- Özel sağlık kuruluşlarında ilgili mevzuat uyarınca mesul müdür, sorumlu hekim, laboratuvar sorumlusu ve sağlık hizmetinden sayılan işlerde tam zamanlı çalışması öngörülenler tarafından yerine getirilen işlerde (tabipler ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar, hemşire, ebe ve optisyenler ile 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun ek-13 üncü maddesinde tanımlanan diğer meslek mensupları tarafından yerine getirilen işler)

- Nitelikleri dolayısıyla sürekli çalıştıkları için durmaksızın birbiri ardına postalar (vardiyalı çalışma) hâlinde işçi çalıştırılarak yürütülen sanayiden sayılan işlerde,

- Nitelikleri dolayısıyla bir yıldan az süren mevsimlik, kampanya veya taahhüt işlerinde,

- İş süresinin haftanın çalışma günlerine bölünmesi suretiyle yürütülmesine nitelikleri bakımından uygun olmayan işlerde işverenin uygun bulması hâlinde yapılabilmektedir.

Yukarıda sayılmayan işlerde ise, işverenin uygun bulma şartı aranmaksızın kısmi süreli çalışma talebinin karşılanması zorunludur.

Kısmi süreli çalışma talebinde bulunması gereken bilgiler

İşçinin kısmi süreli çalışma talebinde, kısmi süreli çalışmaya başlayacağı tarih ile tüm iş günlerinde çalışılacak olması hâlinde çalışmanın başlama ve bitiş saatleri, haftanın belirli günlerinde çalışılacak olması hâlinde ise tercih edilen iş günlerinin belirtilmesi gerekmektedir.

Yine, işçi, eşinin çalıştığına dair belgeyi de kısmi süreli çalışma talebine eklemek zorundadır.

İşverence alınacak aksiyonlar

İşçinin kısmi süreli çalışma talep dilekçesinin, işveren tarafından işçinin özlük dosyasında saklanması gerekmektedir.

Usulüne uygun olarak yapılan kısmi süreli çalışma talebi, bildirim tarihinden itibaren en geç bir ay içinde işveren tarafından karşılanması zorunludur.

Kısmi süreli çalışmanın belirlenen günlük ve haftalık çalışma süresi içerisinde yapılacağı zaman aralığı, o yerin gelenekleri, işçinin yapmakta olduğu işin niteliği ve işçinin talebi de dikkate alınarak işveren tarafından belirlenecektir.

İşveren tarafından; işçiye, talebin karşılandığının yazılı olarak bildirilmesi gerekmektedir.

İşveren tarafından süresi içinde işçinin talep dilekçesine cevap verilmemesi hâlinde, talep işçinin dilekçesinde belirtilen tarihte veya bu tarihi takip eden ilk iş gününde geçerlilik kazanmaktadır.

İşçinin belirtilen tarihte iş edimini sunmaya başlaması kaydıyla kısmi süreli çalışma talebi işveren açısından geçerli fesih nedeni sayılmamaktadır.

Kısmi süreli çalışan işçinin ücret ve paraya ilişkin bölünebilir menfaatlerinin işveren tarafından çalıştığı süreye orantılı olarak ödenmesi gerekmektedir.

İşçinin tam zamanlı çalışmaya dönüşü

Kısmi süreli çalışmaya başlayan işçi, aynı çocuk için bir daha bu haktan faydalanmamak üzere tam süreli çalışmaya her zaman dönebilmektedir.

Bu çerçevede, tam süreli çalışmaya geri dönmek isteyen işçinin, işverene en az bir ay önce yazılı olarak talebini bildirmesi gerekmektedir.

Kısmi süreli çalışmaya geçen işçinin tam süreli çalışmaya başlaması hâlinde işverence yerine işçi alınmış olması halinde, bu işçinin iş sözleşmesi kendiliğinden sona erecektir.

Buna karşın, kısmi süreli çalışmaya geçen işçinin iş sözleşmesini feshetmesi hâlinde, yerine işçi alınmış ise bu işçinin iş sözleşmesi yazılı onayı olması koşuluyla fesih tarihinden itibaren belirsiz ve tam süreli sözleşmeye dönüşmektedir.

Sonuç olarak; doğum sonrası kısmi süreli çalışma hem çalışan anneler hem de işverenler açısından önemli fırsatlar sunan bir çalışma modelidir. Annelere, doğum sonrası dönemde bebeklerine daha fazla zaman ayırma ve iş hayatını daha esnek bir şekilde sürdürme imkanı tanırken, işverenlere de deneyimli çalışanlarını kaybetmeden, maliyetleri kontrol altında tutma fırsatı vermektedir. Dolayısıyla, doğum sonrası kısmi süreli çalışma, iyi planlandığında her iki taraf için de kazançlı bir çözüm olabilmektedir.

Evdeki hesap çarşıda tutmuyor!

SSK statüsünde çalışmakta iken emekli aylığına hak kazanmış sigortalıların öncelikle işverenlerince işten ayrılış bildirgesinin SGK’ya verilmesi, ardından sigortalı tarafından tahsis talebinde bulunulması gerekiyor.

Hal böyle olmakla birlikte SGK’nın 2018/38 sayılı Genelgesine göre, aynı ay içinde olmak ve emeklilik talebinde bulunduğu tarihte aylığa hak kazanmış olmak şartıyla, işten ayrılış bildirgesi, aylık talep dilekçesinden sonra verilen sigortalının aylık talebi kabul edilerek, talebi takip eden aybaşından itibaren aylığı bağlanmaktadır.

Bu düzenleme uyarınca Gelir, Aylık, Ödenek Talep Belgesi ile kâğıt ortamında SGK müdürlüğüne başvuran sigortalının işten ayrılış bildirgesi henüz verilmemiş olsa bile başvurusu alınmakta, aynı ay içinde işten çıkışını gösteren işten ayrılış bildirgesinin işvereni tarafından verilmesi halinde de başvurusu kabul edilerek, takip eden ay başından itibaren aylığı bağlanmaktadır. Başvurunun iadeli taahhütlü olarak posta kanalıyla yapılması halinde de bu uygulama aynı şekilde yürütülmektedir.

e-Devlet uygulamalarına geldiğimizde “Gelir, Aylık, Ödenek Talep Belgesinin Verilmesi” başlıklı seçenek vasıtasıyla aylık talebinde bulunan vatandaşların işvereni tarafından işten ayrılış bildirgesi verilmemiş ise maalesef ki talepleri sistem tarafından kabul edilmemekte ve işten ayrılış bildirgesi verilinceye kadar uygulama üzerinden aylık talebinde bulunmasına izin verilmemektedir.

Bu durum özellikle ayın son gününün resmî tatil günlerine rastladığı aylarda, ayın son günü emeklilik başvurusunda bulunan sigortalıların emekli aylıklarında bir aylık hak kaybına neden olabilmektedir.

Şöyle ki,

Ayın son gününden önce emekli aylığına hak kazanmış ve emeklilik nedeniyle işten ayrılmış, ancak işten ayrılış bildirgeleri henüz verilmemiş olan (işten ayrılış bildirgesinin işten ayrılış tarihinden itibaren 10 gün içinde verilmesi mümkündür.) vatandaşların ayın son günü olan Pazar günü e-Devlet’ten yapacakları emeklilik başvuruları kabul edilmediği gibi Pazar günü hem SGK müdürlüklerinin hem de PTT şubelerinin kapalı olması nedeniyle emeklilik başvurularını ne elden vermeleri ne de posta kanalıyla göndermeleri mümkün olamamaktadır.

Haliyle, emeklilik başvurusunu ayın son günü yapamayan vatandaş başvurusunu bir sonraki ayın ilk iş günü yapsa bile bir aylık emekli aylığı kaybı yaşamaktadır.

Emeklilik başvurusu sırasında Bağkur borcu çıkan vatandaşlara geldiğimizde,

Bağkur kapsamında hizmet süreleri ve bu sürelere ilişkin prim borcu bulunan sigortalıların SSK statüsünden aylık talebinde bulunmaları halinde, SGK müdürlüklerine doğrudan veya PTT kanalıyla gönderecekleri talep belgesi kabul edilmekte, ancak emekli aylıkları, Bağkur kapsamındaki prim borçlarını ödediği tarihi takip eden aybaşından başlatılmaktadır. Bu sigortalıların emeklilik talebini e-Devlet uygulaması üzerinden yapmak istemeleri halinde ise “Bağkur borcu nedeniyle e-Devlet üzerinden başvuru yapamayacakları ancak SGK müdürlüklerine başvuru yapabilecekleri” yönünde hata mesajı verilmektedir.

Sorarım size,

Bağkur borcu olsa bile kâğıt ortamında SGK müdürlüklerine emeklilik başvurusu yapılması mümkünse, ki mümkün, e-Devlet uygulamaları üzerinden Bağkur borcundan dolayı başvurusu kabul edilmeyip, neden kâğıt ortamında başvuru yapması için SGK müdürlüklerine yönlendirilir vatandaş?

e-Devlet uygulamaları vatandaşın ve kamu kurumlarının işlerini kolaylaştırmak, hızlandırmak amacı güttüğüne göre Bağkur borcu olsa bile SGK Müdürlüklerince kabul edilen başvuru, neden e-Devletten kabul edilmez?

Başvuruyu ayın son gününde ve Pazar günü yapmak isteyen vatandaş bu uyarıyı gördüğünde Pazar günü nereye, nasıl başvursun?

31 Marta meydana gelen sistem arızası

SGK’nın geçtiğimiz günlerde yayımlandığı duyurusu ile sistemde meydana gelen arıza nedeniyle ödeme vadesi 31/3/2026 tarihinde sona eren kurum alacaklarının ödeme süresi 7/4/2026 tarihine kadar uzatılmıştır.

Ne var ki bu süre uzatımı, vadesi geçmiş borçlara yönelik yapılmadığından, tahsis talebinde bulunmuş olmasına rağmen vadesi geçmiş Bağkur borcunu 31 Mart’ta ödeyemeyip 2 Nisan’da ödemek zorunda kalan vatandaşın derdine maalesef ki çare olmamıştır.

Hani bu kapsamda kaç kişi vardır bilmiyorum ama bir kişi bile olsa bu vatandaşa, sistemden kaynaklanan arıza nedeniyle vadesi geçmiş borçlarını 1 ila 7 Nisan arasında ödediği için emekli aylığını Mayıs ayından başlatmak hakkaniyete uygun düşmeyecektir. Kaldı ki 31 Mart’ta meydana gelen arıza sonrasındaki duyuruda, arıza nedeniyle sigortalı ve işverenlerin cezayla muhatap kalmayacaklarına dair bir açıklama yapıldığını da hatırlatmak isterim.

Çözüme ihtiyaç duyulan başka konular da var,

Örneğin SGK’ya verilecek her türlü belgenin ve yapılacak ödemelerin son günü resmî tatile rastlarsa, süre her halükârda takip eden ayın ilk iş gününe uzatılmaktadır.

Ne var ki emeklilik başvurusuna geldiğinizde, bu süre uzatımı yalnızca ayın son gününde emekli aylığına hak kazananlar için yapılıyor. Ayın son gününden önce emekli aylığına hak kazanan ve ayın son gününde aylık talebinde bulunacak vatandaşlar için ayın son günü resmî tatile rastladığında ise ne yazık ki süre takip eden ilk iş gününe uzatılmamaktadır.

Ez cümle,

Bu gibi uygulamalar her ne kadar vatandaşın canını acıtsa da ucunun nereye dokunduğunu seçim zamanı hep birlikte gördük.

Sonuçta her şey bir tarafa, kolaylaştırmak lazım hayatı…

23 Nisan neşe doluyor mu insan? Küçükler sevinsin kuşkusuz ama büyükler övünecek durumda değil. Zira çocukları koruyamıyorlar, sokağa terk ediyorlar, katlediyorlar, sahip çıkamıyorlar…

1- SORUN: Nazım Hikmet bu dizenin devamını; “bulutlar adam öldürmesin” diye getirir Hiroşima şiirinde. Vietnam savaşının ikonik fotoğrafında “napalm kızı” çaresizliğini görürüz. İsrail, İran’da okul saldırısında 185 çocuğu katlediverir. Bizde de Narin’den başlayarak çocuklara kıyılıyor, öldürülüyor.

2- ETKİSİ: Koruyamadığımız, sokağa terk ettiğimiz çocukların dramlarına tanık oluyoruz. Sokakta yaşamak zorunda kalan 200 bine yakın çocuk var. 23 Nisan’da makamına gelen çocuğa su dahi ikram etmeyen aile bakanımız vardı. Ve bu tutum rakamlara yansıdı; Türkiye’de çocuk sayısı hızla azalıyor.

SOKAKLAR ÇOCUK DOĞURMAZ, SOKAĞA TERK EDİLMİŞ ÇOCUK VARDIR

3- ÇÖZÜM: Geleceğini emanet edeceğin çocuklara bütçeden kaynak ayırmalı, eğitim kurumlarında pedagojik yetkinlikler çalıştırılmalı, sokağa terk edilmişleri, terörün, organ mafyasının ve sapıkların elinden kurtaracak yeni nesil kurumlar oluşturulmalı. Çocuklar gelecek ise geleceğimizi karartmayalım.

4- YÖNTEM: Sokak çocuğu yoktur, sokakta yaşamaya gayret eden çocuk vardır. Mevcut yapısıyla Çocuk Esirgeme Kurumu, sokak çocuklarını ne esirgeyebiliyor ne de koruyabiliyor. 23 Nisan Bayramı’nı dahi hükümsüzleştirme, yok sayma gayretindeki bakanı, bakmayanı ile varılacak mutlu yarın yoktur.

İKİ SORU İKİ CEVAP / Çocuk dramımıza dair…

Sorunun kök sebebi nedir?

Bir grup insan İbni Haldun’a gelir; “efendim, çocuklarımızı nasıl eğitelim?” diye sorar. İbni Haldun cevap verir: “Çocuklarınızı eğitmeyin, zira size benzeyecekler. Siz, kendinizi eğitin.” Bu kadar net…

Çocuklar aslında kimin?

Ebeveynin yanı sıra her birimizin… Zira onlar, neslin devamı ve uygarlığın yarını için elimizdeki tek kaynak. Bu yaklaşımı şiar edinmeyen yönetim kültürü, eğitim otoritesi, geleceğimizi riske atmış olur.

NOT

MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRÜ OTOMATİK SİLAHLA ATIŞ TALİMİ YAPARSA

Balıkesir Kepsut İlçesi Milli Eğitim Müdürü Erdal Durmuş, polis ve özel kuvvetlerin kullandığı 200 mt menzilli MP-5 otomatik silahıyla atış yaptığı fotoları sosyal medyada paylaşabiliyor. Sonra da okul baskınlarında kaybettiğimiz çocuklar için ağıt yakıyoruz. Sorun, ebeveynlerde, yetişkinlerde, bizde…

SOKAK ÇOCUKLARI LÛGATI

Sokak çocuğu: Şehrin sokaklarında yaşayan, aile koruması ve imkânından mahrum 5-17 yaş çocuklar

Karton Kutu: Sokak çocuklarının parklarda veya sokaklarda uyumak için kullandıkları ambalaj atıkları

Organ mafyası: Sokakta yaşayan çocukları avlayıp organlarını çıkarıp satan caniler, çeteler yığını

Çocuk istismarcıları: Cinsel saldırılar dahil çocukları mağdur eden ve kolayca salıverilen sapıklar

Şeref OĞUZ-Ekonomim

Dinlenme hakkı, yalnızca işçiye tanınmış bireysel bir menfaat değildir. Aynı zamanda çalışma barışını ve toplumsal refahı destekleyen temel bir sosyal haktır. Diğer yandan dinlenme hakkının anayasal bir hak olduğu da unutulmamalıdır.

İş Hukuku'nda günlük ara dinlenmeleri, hafta tatili, yıllık ücretli izin ve vardiyalar arası dinlenme süreleri gibi düzenlemeler de bu hakkın çalışma hayatındaki somut yansımalarıdır.

4857 sayılı İş Kanunu uyarınca günlük çalışma süresi kural olarak en fazla 11 saat olabilmektedir. Günlük 11 saati aşan çalışmalar ise mevzuata aykırılık oluşturmakta ve aşan kısım yasak çalışma olarak nitelendirilmektedir. Bu nedenle işverenlerin vardiya planlamasını yaparken yalnızca toplam çalışma süresini değil, işçinin dinlenme süresini de dikkate almaları esastır.

İşçi, postalar halinde çalışılmayan durumlarda, normal günlük çalışmasını tamamladıktan sonra en az 12 saat kesintisiz dinlendirilmeden yeni çalışma gününe başlatılmamalıdır. Bu süre, işçinin yeniden iş görme edimini yerine getirebilmesi ve sağlığının tehlikeye düşmemesi için gerekli asgari toparlanma süresi olarak kabul edilmektedir. Özellikle yoğun tempolu işyerlerinde bu kurala uyulmaması iş sağlığı ve güvenliği ve İş Kanunu açısından risk doğurmaktadır.

İşyerinde çalışma düzeni postalar (vardiyalar) halinde yürütülüyorsa, posta değişimlerinde uygulanacak dinlenme süresi farklılık göstermektedir. Bu durumda işçilerin vardiya değişimleri arasında en az 11 saat kesintisiz dinlendirilmesi gerekmektedir. Vardiyalı çalışma sistemlerinde bu süreye uyulmaması, denetimlerde sıklıkla tespit edilen aykırılıklar arasında yer almaktadır.

Postalar Halinde İşçi Çalıştırılarak Yürütülen İşlerde Çalışmalara İlişkin Özel Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in "Posta Değişiminde Dinlenme Süresi" başlıklı 9'uncu maddesinde yer alan hüküm aşağıdaki gibidir:

"Posta değişiminde işçiler sürekli olarak en az on bir saat dinlendirilmeden çalıştırılamaz. Bu hüküm, postası değiştirilen işçilere de uygulanır."

Diğer yandan gece çalışmaları bakımından ayrıca özel sınırlamalar bulunmaktadır. Gece dönemi genel olarak akşam 20.00 ile sabah 06.00 saatleri arasındaki süreyi kapsamaktadır. Gece çalışmasının kural olarak 7,5 saati aşmaması gerekmektedir.

Ancak, turizm, özel güvenlik, sağlık hizmeti ve petrol araştırma, arama ve sondaj faaliyetleri kapsamında yürütülen işlerde işçinin yazılı onayının alınması koşuluyla 7,5 saatin üzerinde gece çalışması yaptırılabilir. Gece çalışması, istisnai faaliyet kapsamında yapılsa da her hâlükârda en fazla 11 saate kadar yapılabilmektedir.

Bu nedenle işverenlerin vardiya çizelgelerini hazırlarken çalışma süreleri, gece çalışması sınırları ve vardiyalar arası dinlenme sürelerini birlikte değerlendirmeleri gerekmektedir. Puantaj kayıtları, vardiya listeleri ve giriş-çıkış kayıtlarının da bu sisteme uygun şekilde tutulması önem arz etmektedir. Nitekim, çalışma sürelerinin mevzuata uygun şekilde belirlenmesi kadar, bu sürelerin eksiksiz biçimde kayıt altına alınması ve işyerinde yasak çalışma yaptırılmaması işverenlerin yükümlülükleri arasındadır.

Örneğin, işyerinde kesintisiz üç vardiya çalışıldığı durumlarda (08:00-16:00 / 16:00-00:00 / 00:00-08:00) işçinin 08:00-16:00 vardiyasında çalıştıktan sonra 00:00-08:00 vardiyasında yeniden çalışmaya başlaması mümkün olmayacaktır. Aksi durumda dinlenme sürelerine riayet edilmediği sonucu gündeme gelecektir.

Sonuç olarak, iki vardiya arası dinlenme süresi yalnızca organizasyonel bir konu değil, doğrudan işçi sağlığı ve mevzuata uyum meselesidir. Normal çalışma düzeninde en az 12 saat, postalar halinde çalışmada ise en az 11 saat kesintisiz dinlenme sağlanması gerekmektedir. Bu nedenle işverenlerin çalışma planlamasını yasal sınırlar içinde yapmaları idari yaptırımların ve iş kazalarının önlenmesine de katkı sağlayacaktır.

İşte tam da bu nedenle, Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Teşkilatı (OECD) 2026 Beceriler Zirvesi’nin İstanbul’da, 27-28 Nisan 2026 tarihlerinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının ev sahipliğinde ev sahipliğinde gerçekleştirilmesi sıradan bir uluslararası toplantı değil; küresel işgücü piyasasının geleceğinin Türkiye’de şekillendirilmesidir.

Toplantı için özel olarak hazırlanan “OECD Beceriler Zirvesi 2026 Gündem Belgesi: Nesiller Arası Yeteneğin Ortaya Çıkarılması” raporundaki veriler bize çok net bir tablo sunuyor:

Çalışma çağındaki nüfus artık büyümüyor, aksine daralıyor.

Yapay zekâ ve yeşil dönüşüm, meslekleri yeniden tanımlıyor.

En çarpıcısı da yetenek artık belirli bir yaşa ait değil; yaşamın tüm evrelerinde keşfedilmesi ve geliştirilmesi gereken dinamik bir potansiyel.

Bu tablo, klasik eğitim anlayışının da sonuna geldiğimizi gösteriyor. Artık mesele sadece gençleri eğitmek değil. Her yaştan bireyin yeteneğini ortaya çıkaran bir sistem kurmak ve bunları işgücü piyasasında değerlendirmek.

Asıl kırılma noktası: Nesiller arası potansiyelin açığa çıkarılması

Bugün gençler yapay zekâ ile büyüyor. Ama aynı işyerinde çalışan 55 yaşındaki bir işçi, çoğu zaman bu teknolojilere erişemiyor ya da kullanamıyor. OECD’nin konuya ilişkin tespitleri son derece çarpıcı. İlk olarak, yetişkinlerin yarısından azı eğitim ve beceri geliştirme süreçlerine katılıyor. Bununla birlikte, beceriler yaşla birlikte düşüyor ve bu durum işgücü piyasasından kopuş riskini artırıyor. Peki, bu ne anlama geliyor?

Eğer farklı kuşakların yetenekleri ortaya çıkarılmaz ve birbirini tamamlayacak şekilde kullanılamazsa, sadece eşitsizlik değil, ekonomik kayıp da büyür. İşte zirvenin ana teması olan

“Nesiller Arası Yeteneğin Ortaya Çıkarılması” tam olarak bu kritik kırılma noktasına işaret ediyor.

Türkiye’nin ev sahibi

Bu zirvenin Türkiye’de yapılması, yalnızca teknik bir organizasyon kararı değildir. Bu, Türkiye’nin küresel beceri ve yetenek gündeminde aktif bir oyuncu hâline geldiğinin göstergesidir. 64 ülke ve uluslararası kuruluşun davet edildiği, Bakanlar düzeyinde yoğun katılımın beklendiği ve küresel politika yapıcıların İstanbul’da buluşacağı bir platformdan söz ediyoruz. Bu ölçekte bir zirvenin Türkiye’de düzenlenmesi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın insan kaynağını merkeze alan güçlü politika yaklaşımının somut bir sonucudur. Sayın Bakan Prof. Dr. Vedat Işıkhan’ın da ifade ettiği gibi, “Beceri politikaları, sürdürülebilir refahın temelidir.” Bu yaklaşım, yalnızca bir politika tercihi değil; Türkiye’nin yeni büyüme modelinin temel yapıtaşıdır.

Erdoğan’ın liderliği

Zirvenin açılışının Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın teşrifleriyle yapılacak olması, bu sürecin en güçlü siyasi sahiplenmesini ortaya koyuyor. Öyle ki, “Türkiye Yüzyılı” vizyonu, sadece altyapı yatırımlarıyla değil, insan kaynağının yeteneğini ortaya çıkarma kapasitesiyle anlam kazanır.

Bugünün dünyasında rekabet artık ülkeler arasında yaşanmıyor. Küresel düzeyde asıl rekabet, ülkelerin mevcut insan kaynağı yeteneklerini ne kadar etkin kullanabildikleri arasında yaşanıyor.

Ancak şunu da unutmamamız gerekiyor: Potansiyel tek başına yeterli değil. Eğitim tek başına yeterli değil. Çünkü, hiçbir yetenek ortaya çıkarılmadan değer üretmiyor.

Bu yüzden mesele şudur: Bir ülke, her yaştan bireyin yeteneğini nasıl keşfediyor? Bu yetenekleri nasıl geliştiriyor? Ve kuşaklar arasında nasıl birbirini tamamlayan bir GÜÇ hâline getiriyor?

Tam da bu noktada, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na bağlı İŞKUR’un gençlerin becerilerini geliştirmeye yönelik hayata geçirdiği GÜÇ (Gençliğin Üretim Çağı) Programı, bu vizyonun somut bir yansıması olarak öne çıkıyor. Gençlerin potansiyelini üretime ve istihdama dönüştürmeyi hedefleyen bu yaklaşım, kabul görmüş genel yaklaşımların aksine, yalnızca geleceği değil, geleceğin işgücü piyasasını şekillendirecek olan bugünü hedef alarak başlayan çok önemli bir adım.

OECD Beceriler Zirvesi’nin bu yıl İstanbul’da toplanması, bu soruların Türkiye’nin parçası olduğu ve hatta toplantıyla yön verdiği küresel gündemde ele alınacağının bir göstergesi.

Zirvede, geleceğin güçlü ülkelerinin en çok kaynağa sahip olanlar değil, en çok yeteneği ortaya çıkarabilenler olacağının nasıl ortaya konulacağının tartışılması benim gibi bu alanda çalışan akademisyenler için de ilham verici olacak. Öyle ki, Zirve’nin ana konuşmacılarından biri, Khan Academy’den Sandeep Bapna. Bapna, dijital eğitimin küresel ölçekte yaygınlaşması ve becerilere erişimin demokratikleşmesi üzerine önemli bir perspektif sunuyor. Bununla birlikte, Curtin University’den Prof. Sharon K. Parker, işin dönüşümü ve çalışanların yeni becerilerle güçlendirilmesi konusunda dünya çapında referans kabul edilen çalışmalarıyla dikkat çekiyor. Türkiye’den Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK) Başkanı Özgür Burak Akkol ise iş dünyasının içinden gelen deneyimiyle, beceri dönüşümünün sahadaki karşılığını ve özel sektörün bu süreçteki kritik rolünü ortaya koyuyor.

Sosyal medya kullanımına ilişkin hükümler kapsamında ise sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak ve yaş doğrulama dahil gerekli tedbirleri almakla yükümlü olacak.

Ayrıca bu platformlar, ebeveyn kontrol araçlarını da kullanıma sunacak.

İşte beş soruda TBMM'de kabul edilen sosyal medyaya yönelik düzenlemeler:

1. Çocuklara sosyal medya yasaklanacak mı?

Düzenleme ile 15 yaş altı çocuklara yönelik güvenli dijital alanlar oluşturulacak, kontrollü kullanım teşvik edilecek. Sosyal ağ sağlayıcı 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak ve bu hizmetin sunulmaması konusunda yaş doğrulama dahil gerekli tedbirleri almakla yükümlü olacak.

Sosyal ağ sağlayıcı, 15 yaşını doldurmuş çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet sunma konusunda gerekli tedbirleri alacak.

2. Ebeveyn denetimleri nasıl olacak?

Sosyal ağ sağlayıcıları açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn kontrol araçları oluşturacak. Ebeveyn kontrol araçları ise hesap ayarlarının kontrol edilmesine, satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi ücrete dayalı işlemlerin ebeveyn iznine veya onayına tabi kılınmasına ve kullanım süresinin izlenmesi ve bu sürenin sınırlandırılmasına ilişkin mekanizmaları içerecek.

3. Sosyal ağ sağlayıcılarına nasıl yaptırımlar uygulanacak?

Türkiye'den günlük erişimi 10 milyondan fazla olan sosyal ağ sağlayıcıları, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde verilen kararın gereğini derhal ve en geç bir saat içinde uygulayacak.

Verilen idari para cezasının tebliğinden itibaren 30 gün içinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi durumunda gerçek ve tüzel kişilerin ilgili sosyal ağ sağlayıcısına yeni reklam vermesi yasaklanacak, bu kapsamda yeni sözleşme kurulamayacak ve buna ilişkin para transferi yapılamayacak.

Reklam yasağı kararının verildiği tarihten itibaren 3 ay içinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde BTK Başkanı, sosyal ağ sağlayıcılarının internet trafiği bant genişliğinin yüzde 50 daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek. Bu hüküm, düzenlemenin yayımı tarihinden 6 ay sonra yürürlüğe girecek.

4. Oyun platformlarının yükümlülükleri ne olacak?

Oyun platformu usulüne uygun olarak derecelendirilmeyen oyunları sunamayacak ancak derecelendirilmeyen oyunları en yüksek yaş kriterine göre derecelendirmek kaydıyla sunabilecek.

Oyun platformu içerik veya yer sağlayıcı olmasından doğan sorumluluk ve yükümlülükleri saklı kalmak kaydıyla usulüne uygun olarak derecelendirilmeyen içerikleri çıkarmakla yükümlü olacak.

Oyun platformu, temsilcinin iletişim bilgilerine kolayca görülebilecek ve doğrudan erişilebilecek şekilde internet sitesinde yer verecek. Oyun platformu, açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn kontrol araçları sağlayacak.

Ebeveyn kontrol araçları, hesap ayarlarının kontrol edilmesine, satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi ücrete dayalı işlemlerin ebeveyn iznine veya onayına tabi kılınmasına ilişkin mekanizmaları içerecek.

5. Oyun platformları yükümlülüklerini yerine getirmezse ne olacak?

Oyun platformunun uyması gereken yükümlülüklere ve yaş kriterlerine göre derecelendirmeye dair usul ve esaslar, BTK tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenecek. Yükümlülükleri yerine getirmeyen oyun platformuna BTK tarafından bildirimde bulunulacak.

Bildirimden itibaren 30 gün içinde bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde oyun platformuna BTK Başkanı tarafından 1 milyon Türk lirasından 10 milyon Türk lirasına kadar idari para cezası verilebilecek.

İkinci kez verilen idari para cezasının tebliğinden itibaren 30 gün içinde bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde BTK Başkanı, oyun platformunun internet trafiği bant genişliğinin yüzde 30 oranında daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek.

Bu hüküm, düzenlemenin yayımı tarihinden 6 ay sonra yürürlüğe girecek.

AA

Eğitimli, özgüvenli ve mutlu çocuklar, güçlü bir Türkiye’nin temelidir

“Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği camiası olarak, yarınlarımızın teminatı olan çocuklarımızın daha güçlü, daha müreffeh ve daha huzurlu bir ülkede yaşamaları için çalışmayı en önemli sorumluluklarımızdan biri olarak görüyoruz. TOBB olarak ülkemizin 81 ilinde 245 eğitim/öğretim tesisini hayata geçirmenin gururunu yaşıyoruz. Biliyoruz ki; eğitimli, özgüvenli ve mutlu çocuklar, güçlü bir Türkiye’nin temelidir.

Son günlerde yaşanan ve hepimizi derinden üzen okul saldırıları, toplum olarak üzerinde hassasiyetle durmamız gereken önemli bir gerçeği bir kez daha hatırlatmıştır. Okullarımız, çocuklarımızın kendilerini en güvende hissetmeleri gereken yerlerdir. Şiddetin her türlüsünü reddediyor; çocuklarımızın güvenli, sağlıklı ve sevgi dolu ortamlarda büyümesi için hep birlikte daha fazla sorumluluk almamız gerektiğine inanıyorum. Saldırıların tüm boyutlarıyla araştırılıp aydınlığa kavuşturulması ve tekrarlanmaması için gerekli önlemlerin acil bir şekilde alınması önem arz etmektedir. Çocuklarımızın yüzünün güldüğü, umutlarının yeşerdiği, barış ve güven içinde bir gelecek diliyorum. Başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere, milli egemenliğimizi bizlere emanet eden tüm kahramanlarımızı rahmet ve minnetle anıyor; tüm çocuklarımızın 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nı en içten duygularımla kutluyorum”.

TİSK Yönetim Kurulu Başkanı Özgür Burak Akkol:

Çocuklarımız bu ülkenin gerçek sahipleri ve geleceğimizin teminatı

"23 Nisan, milletimizin bağımsızlık mücadelesini ulusal egemenlikle taçlandırdığı, iradesini tüm dünyaya ilan ettiği tarihi bir dönüm noktasıdır. Büyük fedakarlıklar, yokluklar ve destansı mücadeleler sonucunda kazanılan ulusal egemenliğin çocuklara emanet edilmesi, geleceği inşa edecek gücün çocuklar olduğuna duyulan derin inancı ortaya koymaktadır. Bizler, çocuklarımızı bu ülkenin gerçek sahipleri ve geleceğimizin teminatı olarak görüyoruz. Onların gözlerindeki umut, bizlere daha iyisini yapma sorumluluğu yüklüyor. Çocuklarımızın, geleceklerini sevgiyle ve güvenle inşa eden ailelerin yanında, umutla yarınlara bakabilmeleri ve yüzlerindeki mutluluğun daim olması en büyük temennimizdir. Bu duygu ve düşüncelerle, TİSK ve şahsım adına, Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşları ile tüm şehitlerimizi rahmetle anıyor, gazilerimize saygı ve minnetlerimi sunuyorum. 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı tüm çocuklarımıza ve milletimize kutlu olsun."

TESK Genel Başkanı Bendevi Palandöken:

Çocuklarımıza emeğin kıymetini aktarmaya devam ediyoruz

"Çocuklarımız sadece yarının büyükleri değil, aynı zamanda bugünün de en kıymetli varlıklarıdır. Güçlü bir Türkiye'nin temeli, iyi yetişmiş, bilinçli, çalışkan ve değerlerine sahip çıkan nesillerle mümkündür. Esnaf ve sanatkar camiası olarak köklü Ahilik geleneğimizden aldığımız terbiye ile çocuklarımıza dürüstlüğü, emeğin kıymetini ve üretmenin önemini aktarmaya devam ediyoruz. Bu vesileyle Gazi Mustafa Kemal Atatürk başta olmak üzere tüm milli mücadele kahramanlarımızı minnetle anıyor, milletimizin ve çocuklarımızın 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı'nı en içten dileklerimle kutluyorum".

ATO Başkanı Gürsel Baran:

Çocuklarımızın güçlü girişimci olmaları için çalışıyoruz

"Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün bu anlamlı günü çocuklara armağan etmesinin, tam bağımsızlık meşalesini genç nesillere emanet etme kararlılığı ve güçlü vizyonunun göstergesidir. 'Hakimiyet kayıtsız şartsız milletindir' şiarıyla kurulan, millet egemenliğinin karargahı olan TBMM ve çocuklarımız, yarınlarımızın en güçlü teminatıdır. Başkentimizin iş dünyası temsilcileri olarak, çocuklarımızın, hayallerini katma değere dönüştüren, üretim, teknoloji ve inovasyonla ekonomiye yön veren güçlü girişimciler olarak yetişmesi için çalışıyoruz".

TÜRMOB Genel Başkanı İrfan Hüseyin Yıldız:

Çocuklarımızın daha güçlü bir Türkiye'de yaşamaları için çalışmak en önemli görevimizdir

"Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün çocuklara verdiği değer, onların çağdaş, özgür ve bilinçli bireyler olarak yetişmesi yönündeki inancını ortaya koymaktadır. Bu özel gün vesilesiyle, demokrasimizin temeli olan milli egemenliğin korunması ve geliştirilmesi sorumluluğunu hep birlikte taşımamız gerektiğini bir kez daha hatırlıyoruz. Çocuklarımızın daha aydınlık, daha adil ve daha güçlü bir Türkiye'de yaşamaları için çalışmak en önemli görevimizdir. 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı'nı kutluyor, başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere tüm kurtuluş mücadelesi kahramanlarını saygı ve minnetle anıyorum"

Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi:

23 Nisan Türkiye’nin kuruluş tohumlarının atıldığı gündür

23 Nisan 1920, Kurtuluş Savaşı’nın en zorlu döneminde millet iradesinin tecelli ettiği, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılmasıyla egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğunun dünyaya ilan edildiği tarihi bir dönüm noktasıdır. Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün bu anlamlı günü çocuklara armağan etmesi, geleceğe duyulan güvenin en güçlü ifadesidir. Bugün bizler, Türk ihracatçıları olarak yalnızca ekonomik değer üretmiyor; aynı zamanda umut, emek ve daha iyi bir gelecek vizyonunu da dünyaya taşıyoruz. Çocuklarımızın güven içinde eğitim aldığı, hayallerini özgürce kurabildiği bir world, sürdürülebilir kalkınmanın temelidir. Son dönemde okullarda yaşanan üzücü olaylar hepimizi derinden yaralamış; çocuklarımızın neşeyle ve güvenle eğitim aldığı ortamların korunmasının ne kadar hayati olduğunu bir kez daha hatırlatmıştır. Bu bilinçle eğitime katkı sunmak adına iki okul inşa ederek Millî Eğitim Bakanlığı’na bağışlamış bulunuyor, aynı zamanda ülkemizi daha aydınlık yarınlara taşımak için üretmeye ve ihracata devam ediyoruz. Bu duygu ve düşüncelerle başta çocuklarımız olmak üzere tüm milletimizin 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nı kutluyor, geleceğimizin mimarı evlatlarımıza sağlıklı ve umut dolu bir yaşam diliyorum.

İzmir Ticaret Borsası Başkanı Işınsu Kestelli:

Egemenliğin ve geleceğin emaneti 23 Nisan

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açıldığı ve egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğunun ilan edildiği bu anlamlı gün, Ulu Önderimiz Mustafa Kemal Atatürk tarafından 106 yıl önce çocuklara armağan edilmiştir. İzmir Ticaret Borsası olarak, onun izinde yarınlarımızın teminatı olan çocuklarımızı tarımsal üretim, sürdürülebilir çevre ve doğa bilinciyle yetiştirmek için var gücümüzle çalışıyoruz. “Toprak ve Çocuk” programımızla çocuklarımızın erken yaşta çevre ve doğa sevgisi kazanmasını, çağdaş ve donanımlı bireyler olarak yetişmesini destekliyoruz. Çünkü biliyoruz ki gelecek toprakta, toprağımız ise çocuklarımız sayesinde emin ellerdedir.

İzmir Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Mahmut Özgener:

Geleceğin güvencesi çocuklar ve 23 Nisan’ın mirası

23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nın 106. yıl dönümünü kutladığımız bu anlamlı gün, yalnızca bir bayram değil; geleceğimizin teminatı olan çocuklarımıza duyulan güvenin ve verilen değerin en güçlü ifadesidir. Ulu Önderimiz Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün çocuklara armağan ettiği bu bayram, bizlere hem geçmişimizin onurunu hem de yarınlara olan sorumluluğumuzu hatırlatmaktadır. Millî egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu bilinciyle, çocuklarımızın özgür, çağdaş ve güçlü bireyler olarak yetişmesi için var gücümüzle çalışmaya devam ediyoruz. İzmir’in üretim, ticaret ve girişimcilik gücünden aldığımız ilhamla, çocuklarımızın hayallerini destekleyen ve onları geleceğe hazırlayan bir anlayışı büyütmeyi sürdürüyoruz. Çünkü biliyoruz ki güçlü yarınlar ancak iyi yetişmiş, özgüveni yüksek ve umut dolu nesillerle mümkündür. Bu vesileyle başta çocuklarımız olmak üzere tüm milletimizin 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nı kutluyor, Ulu Önderimiz Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve tüm kahramanlarımızı saygı ve minnetle anıyorum.

Ekonomim

Erken emeklilik azalıyor

Ortalama yaşın yükselmesinde erken emeklilik oranındaki düşüş etkili oldu. 2025’te çalışanların yüzde 40’ı 67 yaşından önce emekli olurken, bu oran 2024’te yüzde 46 seviyesindeydi.

Serbest çalışanlar daha geç emekli oluyor

Serbest çalışanların emeklilik yaşı ortalama 68 yıl 9 ay olarak hesaplandı. Bu grup, ücretli çalışanlara kıyasla yaklaşık 3 yıl daha geç emekli oluyor.

Emekli olanlar arasında kadınların oranı 2000’de yüzde 28 iken, 2025’te yüzde 45’e yükseldi. Kadınlar ortalama olarak erkeklerden yaklaşık 5 ay daha erken emekli oluyor.

Remziye Karakuş-Dünya

Norveç’in Devlet Varlık Fonu yaklaşık 2,2 trilyon dolar büyüklüğe ulaşarak dünyanın en büyük fonu olma özelliğini korudu. 2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrasında ülkenin petrol gelirleri 2021’e kıyasla yaklaşık 140 milyar dolar arttı. İran savaşıyla birlikte enerji fiyatlarının yeniden yükselmesi ise Norveç’e en az 8 milyar dolarlık ek gelir sağladı.

Avrupa’da tepkilere neden oldu

Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kesintiler küresel petrol arzını daraltarak fiyatları yukarı çekerken, artan gelirler Norveç’in bütçe ve rezerv kapasitesini güçlendirdi. Ancak bu durum Avrupa ülkelerinde farklı tepkilere yol açtı. Bazı Avrupa yetkilileri, Norveç’in elde ettiği ek gelirleri daha fazla uluslararası destek için kullanması gerektiğini ifade etti.

Norveç’in Ukrayna’ya sağladığı desteğin, ekonomik gücüne kıyasla sınırlı kaldığı yönünde değerlendirmeler yapılırken, ülkenin bu alandaki katkısının GSYH oranı açısından Estonya ve Litvanya’nın gerisinde kaldığı belirtildi. Artan enerji gelirleri, ülkenin uzun süredir sahip olduğu demokrasi ve insani yardım odaklı imaj üzerinde de baskı oluşturdu.

Aşağı yönlü de çalışabilir

Norveç ekonomisi enerji fiyatlarındaki yükselişten doğrudan fayda sağlarken, küresel piyasalardaki dalgalanmaların devlet varlık fonunun değerini aşağı çekme riski taşıdığı ifade edildi. Fonun dünya genelindeki şirketlerin ortalama %1,5’ine ortak olduğu ve büyüklüğünün hükümetin petrol ve gaz varlıklarının yaklaşık beş katına ulaştığı kaydedildi.

Enerji krizleri Norveç’in gelirlerini artırırken, Avrupa’da siyasi baskıyı da yükseltti. Ülkenin enerji ihracatındaki rolü, Avrupa’nın enerji güvenliği açısından kritik önem taşımaya devam ederken, artan gelirler Norveç’in daha fazla küresel sorumluluk üstlenmesi yönündeki beklentileri güçlendirdi. Gelişmeler, enerji üreticisi ülkelerin jeopolitik krizlerden ekonomik kazanç elde etmesi tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.

Ekonomim

Finansal hizmetler karşılaştırma platformu HelloSafe tarafından yayımlanan analiz, dünyanın en zengin ülkeleri arasında birinci olmanın sadece yüksek miktarda üretim yapmakla ilgili olmadığını net bir şekilde belirtti.

Platform, bu durumun ulusal zenginliğin sıradan vatandaşın günlük yaşamına somut olarak nasıl yansıdığıyla ölçüldüğünü ve 2026 yılı için bu sorunun cevabının Norveç olduğunu vurguladı. Analiz grubu, yalnızca kişi başına düşen GSYİH verisinin karşılaştırmaları ciddi oranda bozabileceğini savundu. Çünkü bu ölçüm, söz konusu ulusal üretimin nüfus genelinde tamamen eşit olarak paylaşıldığını varsayıyor.

İrlanda dünyanın en zengin ülkeleri verilerini etkiledi

İrlanda ekonomisi, kişi başına düşen GSYİH ile gerçek zenginlik arasındaki farka dikkat çekici bir örnek teşkil etti. Ülkede kişi başına düşen GSYİH, satın alma gücü paritesine göre yaklaşık 150 bin dolar seviyesinde bulunuyor. Ancak bu rakamın büyük bir kısmı doğrudan Apple, Google ve Pfizer gibi çok uluslu şirketlerin faaliyetleri tarafından sağlandı. Üretim rakamları ile hanehalkı geliri arasındaki devasa farkın kişi başına yaklaşık 70 bin dolar olduğu tahmin ediliyor.

HelloSafe platformunun hazırladığı yeni refah endeksi, dünyanın en zengin ülkeleri standartlarındaki bu temel sınırlamaları ele alarak 50'den fazla ülkeyi 100 üzerinden birleşik bir puanlama sistemiyle sıraladı. Kapsamlı çalışma; IMF, Dünya Bankası, UNDP, Eurostat ve OECD verilerini temel aldı. Bu yenilikçi endeks gelir durumunu, sosyal eşitsizliği ve daha geniş demografik göstergeleri tek bir refah ölçüsünde birleştirdi.

Avrupa kıtası refah sıralamasının zirvesinde yer aldı

Bu birleştirilmiş verilere göre Avrupa bölgesi, dünyanın en zengin ülkeleri listesinin zirvesini güçlü bir biçimde oluşturdu. Endekse göre en zengin ilk beş ülkenin tamamı Avrupa coğrafyasında yer aldı. Dünyanın en yüksek gayrisafi milli hasılasına sahip olan Norveç, vatandaşlarına sunduğu son derece dengeli sosyal modeliyle tabloya liderlik etti.

İrlanda, çok uluslu şirketlerin etkisiyle şişirilmiş GSYİH rakamına rağmen sağladığı yüksek reel gelirlerle ikinci sırada yer buldu. Lüksemburg ise endeksin başlangıcından bu yana ilk kez zirvedeki yerini kaybederek üçüncü sıraya geriledi. Rapora göre bu üst düzey ülkeler, güçlü ekonomik performanslarını küresel çapta en iyi sosyal göstergelerle harmanladı.

Sosyal göstergeler dünyanın en zengin ülkeleri listesini değiştirdi

İzlanda, güçlü insani gelişme göstergeleri ve toplumdaki düşük göreli yoksulluk oranlarının sağladığı destekle beşinci sırada yer aldı. Asya'nın önemli ekonomilerinden Singapur, kişi başına düşen gelir bakımından yüksek puan almasına rağmen toplumdaki yüksek eşitsizlik oranı nedeniyle sıralamada geride kaldı. Avrupa dışında Amerika Birleşik Devletleri, yüksek gelir eşitsizliği ve göreceli yoksulluğun yanı sıra ekonomik büyüklüğünü yansıtarak ancak 17'nci sıraya yerleşti.

Fransa, dünyanın en zengin ülkeleri sıralamasında Avrupa'da en eşit gelir dağılımına ve düşük göreli yoksulluk oranına sahip Çek Cumhuriyeti'nin hemen arkasında kalarak 20'nci sırada yer buldu. İtalya, İspanya ve Estonya gibi ülkeler ise düşük ortalama gelir seviyeleri nedeniyle tablonun daha alt sıralarında kaldı. İspanya'nın mevcut durumunda toplum içindeki yüksek göreli yoksulluk oranları da fazlasıyla etkili oldu.

Küresel refah dağılımı kıtalara göre farklılık gösterdi

Avrupa kıtasının ötesinde Seyşeller, Afrika'nın en yüksek kişi başına düşen GSYİH rakamıyla birinci sıraya yerleşti. Bu ülkeyi Mauritius ve Cezayir gibi diğer gelişen ekonomiler takip etti. Latin Amerika bölgesinde ise Uruguay; en yüksek gayrisafi milli hasılası, en düşük yoksulluk oranı ve en eşit gelir dağılımı ile ilk kez zirveye ulaştı. Şili ve Panama, Uruguay'ın ardından sıralandı.

Asya kıtasında Singapur açık farkla liderliği alırken, onu Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri izledi. Araştırma sonuçları, dünyanın en zengin ülkeleri belirlenirken Avrupa'nın küresel refah ölçümlerini domine etmesine rağmen, gelir eşitsizliği ve sosyal sonuçlar dikkate alındığında genel tablonun ciddi bir şekilde değiştiğini gösteriyor. Zenginliğin sadece ekonomik üretimle değil, bu zenginliğin toplumun geneline ne kadar adil bir şekilde dağıldığıyla tanımlanması, önümüzdeki yıllarda ülkelerin ekonomi politikalarını ve küresel refah algısını temelden şekillendirecek kalıcı bir trende işaret ediyor.

Murat Ali Oral-Dünya

Gümüş talebi patladı

Martta yüzde 78 artan Çin'in gümüş ithalatı 836 tonla rekor seviyeye ulaşırken, Yıl başından bu yana gümüş ithalatı ise yaklaşık 1.626 tona ulaşarak tarihi zirveye çıktı.

Analistlere göre, bireysel yatırımcıların altına kıyasla daha ucuz olduğu için külçe gümüşe yönelmesi ve güneş enerjisi üretiminde ihracat vergisi indirimlerinin kaldırılması talebi ateşleyen iki güçlü neden oldu.

Küresel güneş enerjisi sektörü, yıllık toplam gümüş arzının yaklaşık yüzde 20'sini tüketiyor. Bu faaliyetin büyük çoğunluğu Çin'de yoğunlaşırken üreticiler vergi muafiyeti kaldırılmadan önce gümüş alımını artırdı.

Kobeissi Letter'ın Bloomberg verileri ve Çin Gümrük Genel İdaresi verilerine dayandırdığı analize göre, Mart 2026'da Çin'in gümüş ithalatı 10 yıllık mevsimsel ortalamanın yüzde 173 üzerinde kaydedildi.

Altında 17 aydır aralıksız alım

Gümüşteki rekor talep, altın ithalatında da kaydedilirken Çin'in altın ithalatı martta 162 tona yükselerek son 2 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Çin, yıl başından bu yana da yaklaşık 365 ton altın ithal etti.

Özel ithalatın yanı sıra, Çin Merkez Bankası da martta 5 ton altın alımı gerçekleştirdi. Bu miktar, Şubat 2025'ten bu yana görülen en yüksek aylık alım olarak kaydedilirken banka, üst üste 17. ayda da altın rezervlerini artırmış oldu. Toplam resmi rezervler ise 2.313 tonla rekor seviyeye ulaştı.

Çin altından uzaklaşmak yerine yatırımlarını hızlandırırken, merkez bankası alımları ile perakende ithalat talebinin birleşmesi, küresel altın piyasasında da güçlü ve kalıcı bir talep oluşturuyor. Ancak anaslitlere göre gümüş açığının 2026'da tekrar genişlemesi bekleniyor.

Çin'in alımları yavaş yavaş gelişen bir yükselişe işaret etse de altın ve gümüş şimdilik dijital varlıkların gerisinde kalıyor. Altın ons başına 4 bin 750 dolar, gümüş ise yaklaşık 78 dolar seviyesindeyken Bitcoin yüzde 3, Ethereum yüzde 4 artarak toplam piyasa değerini 2,6 trilyon dolara taşıdı.

Dünya

Sayı:E-62030549-125[32/2024]-….

30.01.2026

Konu:Mobil Uygulamaların App Store ve Google Play Store'dan İndirilmesinden Elde Edilen Kazancın Vergilendirilmesi.

Emekliler Temmuz ayında enflasyon farkı alacak. Bu ora­nın da ortalama SSK ve Bağ- Kur emeklilerinde %15, me­mur ve memur emeklilerin­de ise %11 civarında olacağını bekliyoruz.

Emeklilerin beklentisi ise sadece enflasyon farkı değil ay­nı zamanda emekli aylıklarının enflasyon farkı dışında güncel­lenmesi yani arttırılması, fakat bu durumda bunun da zor oldu­ğunu söyleyebiliriz…

Sosyal Güvenlik Kuru­mu’nun (SGK) mali dengesi 2025 yılını artıda kapatmış­ken, 2026 yılının ilk ayında or­taya çıkan tablo dikkat çekici bir kırılmaya işaret ediyor. Bir ay gibi kısa bir sürede fazla ve­ren yapıdan ciddi açık veren bir yapıya geçiş, yalnızca rakamsal değil, yapısal bir sorgulamayı da beraberinde getiriyor.

Rakamlar bu değişimi açık biçimde ortaya koyuyor

2025 yılı Aralık ayında

Gelirler: 618 milyar 660 mil­yon TL

Giderler: 509 milyar 243 mil­yon TL

Denge: +109 milyar 417 mil­yon TL fazla

2026 yılı Ocak ayında

Gelirler: 455 milyar 392 mil­yon TL

Giderler: 545 milyar 565 mil­yon TL

Denge: -90 milyar 173 milyon TL açık

Sadece bir ayda yaklaşık cid­di bir bozulma söz konusu.

Yıllık tablo ise farklı bir görünüm sunuyor

2025 yılı toplamında:

Gelirler: 5 trilyon 599 milyar 66 milyon TL

Giderler: 5 trilyon 563 milyar 825 milyon TL

Denge: +35 milyar 240 mil­yon TL fazla

Bu veriler SGK’nın genel dengesinin bozuk olmadığını, ancak 2026’ya girerken aylık bazda ciddi bir kırılganlık oluş­tuğunu gösteriyor.

Giderler arttı ama asıl sorun bu değil

Ocak ayında giderlerde artış olduğu açık.

Özellikle emekli aylıkları:

2025 Aralık emekli aylıkları: 335 milyar 524 milyon TL

2026 Ocak emekli aylıkları: 390 milyar 627 milyon TL

Yaklaşık 55 milyar TL’lik ar­tış var.

Ancak bu artış beklenmedik değil. Çünkü:

-SSK ve Bağ-Kur emeklile­rine %12,19 artış

-En düşük emekli aylığında %18,4 artış

-Memur ve memur emekli­lerinde %18,6 artış

Dolayısıyla gider tarafında­ki yükseliş öngörülebilir ve sı­nırlı.

Üstelik aynı dönemde:

-Asgari ücret %27 arttı

-Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi 1 puan yükseltildi

-İşveren prim teşvikleri düşürüldü

Bu gelişmeler, normal şart­larda SGK gelirlerinin gider­lerden daha hızlı artmasını ge­rektirirdi.

Ama tablo tam tersini göste­riyor.

Asıl kırılma: Prim tahsilatında sert düşüş!

Sorunun merkezi açık biçim­de prim gelirleri:

2025 Aralık prim gelirleri: 452 milyar 567 milyon TL

2026 Ocak prim gelirleri: 327 milyar 132 milyon TL

Yaklaşık 125 milyar TL’lik dramatik bir düşüş söz konusu.

Burada kritik bir ayrıntının altını çizmek gerekiyor:

SGK’nın açıkladığı gelirler tahakkuk değil, tahsilat esasına dayanıyor.

Yani bu düşüş:

-Sistemden beklenen pri­min değil

-Doğrudan kasaya giren pa­ranın azaldığını gösteriyor

Bu da meseleyi çok daha kri­tik hale getiriyor.

Bu düşüş neyi işaret ediyor?

Bu tablo artık sadece “gelir azaldı” şeklinde okunamaz. Da­ha derin sorular sorulmalı:

-İstihdamda bir gerileme mi var?

Çalışan sayısındaki düşüş prim tabanını daraltır.

-Bildirimlerde zayıflama mı söz konusu?

Eksik gün, düşük ücret beya­nı veya kayıt dışına kayış ihti­mali artar.

-Tahsilat performansı mı bozuldu?

Primler tahakkuk ediyor an­cak tahsil edilemiyor olabilir.

-Ödemeler erteleniyor mu?

Nakit akışı sıkışıklığı nede­niyle ödemeler sonraki aylara kayıyor olabilir.

-Teşviklerin azalması tah­silatı da vurmuş olabilir

Bir diğer önemli nokta ise iş­veren prim teşviklerindeki ge­rileme.

Teşviklerin düşürülmesi teo­rik olarak SGK gelirlerini artır­ması gereken bir adımdır. An­cak sahadaki etkisi farklı ola­bilir:

-İşveren maliyetleri yük­selir

-Nakit akışı zorlanır

-Prim ödeme davranışı za­yıflar

Bu durumda ortaya çıkan tablo şu olabilir:

-Prim tahakkuku artarken, tahsilat zayıflayabilir

Dolayısıyla bugün gördüğü­müz düşüş, sadece ekonomik değil aynı zamanda davranış­sal bir kırılmaya da işaret edi­yor olabilir.

Asıl risk: Gelir tarafı zayıflıyor!

Ocak ayında ortaya çıkan 90 milyar TL’lik açık tek başına alarm olmayabilir. Ancak tab­lo şunu net biçimde gösteriyor:

-Gider artışı kontrol altında

-Gelir artışı beklenenin al­tında

-Prim tahsilatı ise ciddi bi­çimde zayıflamış durumda

Bu da SGK sisteminin en kri­tik ayağı olan aktif çalışanlar­dan sağlanan finansmanın sor­gulanması gerektiğini ortaya koyuyor.

Sonuç: Kritik soru hâlâ or­tada

2026 yılına girerken SGK’nın karşı karşıya olduğu temel soru şu:

Prim tahsilatı neden düşü­yor?

Bu sorunun yanıtı:

-İstihdam verilerinde

-SGK bildirimlerinde

-Tahsilat performansında

-Kayıt dışı ekonomide

-Ve işveren davranışların­da aranmak zorunda.

Önümüzdeki aylarda açıkla­nacak veriler bu sorunun ceva­bını netleştirecek. Şayet prim tahsilatında toparlanma görül­mezse, karşı karşıya olduğu­muz durum geçici değil, yapısal bir sorun olarak değerlendiril­mek zorunda kalacak.

Özgür Erdursun-Dünya

Tam Ekran Görüntülemek İçin Tıklayın...

Kanunla, Gelir Vergisi Kanunu'nda değişikliğe gidiliyor. Buna göre, Darülaceze'ye yapılacak gıda, temizlik, giyecek ve yakacak bağışları ile diğer bağış ve yardımlar gelir vergisi istisnası kapsamına alınacak.

Devlet Memurları Kanunu'nda yapılan değişiklikle, kadın memura verilecek ücretli doğum sonrası izin süresi 8 haftadan 16 haftaya çıkarılacak, sağlık durumunun çalışmaya uygun olduğunu tabip raporuyla belgeleyen kadın memurun, isteği halinde doğumdan önceki izin süresinden doğum sonrasına aktarabileceği süre bir hafta artırılacak.

Düzenlemeye göre, kadın memura doğumdan önce 8, doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 hafta süreyle analık izni verilecek. Ancak beklenen doğum tarihinden 8 hafta öncesine kadar sağlık durumunun çalışmaya uygun olduğunu tabip raporuyla belgeleyen kadın memur, isteği halinde doğumdan önceki 2 haftaya kadar kurumunda çalışabilecek.

Devlet memurlarının koruyucu aile olmaya teşvik edilmesi, koruyucu aile sayısının artmasıyla daha fazla çocuğun aile yanında bakımının sağlanması, koruyucu aileliğin çocuk koruma mekanizmasındaki yerinin güçlendirilmesi ve koruyucu aile ile çocuğun birbirine alışma sürecine destek olunması amacıyla bir veya daha fazla çocuğa eşiyle birlikte veya münferit olarak koruyucu aile olan memura, çocuğun koruyucu aile yanına teslim edildiği tarihten sonra isteği üzerine 10 gün izin verilecek.

Koruyucu ailelerin isteğe bağlı sigorta prim ödemeleri

65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun'da yapılan değişiklikle yersiz yapılan ödemelerin iadesinde kanuni faizin esas alınması öngörülüyor.

Kanuna göre aylığa hak kazanmak üzere düzenlenen belgelerin gerçeğe uymadığı tespit edildiği takdirde, ödenen aylıklar ödeme tarihinden tahsil tarihine kadar kanuni faiziyle hesaplanacak tutarıyla birlikte geri alınacak, belgeleri düzenleyen ve kullananlar hakkında ayrıca genel hükümlere göre ceza kovuşturması yapılacak.

Sosyal Hizmetler Kanunu'na "İhtisaslaştırılmış Çocuk Evleri Sitesi", "Çocuk Evleri Sitesi", "Çocuk Koruma İlk Müdahale ve Değerlendirme Merkezi", "İhtisaslaşma", "Sosyal ve Ekonomik Destek", "Koruyucu Aile", "Merkezi İzleme Sistemi" tanımları ekleniyor.

Devlet korumasındaki çocukların aile ortamında büyümelerini sağlamak, bireysel gelişimlerini desteklemek ve topluma sağlıklı bireyler olarak kazandırılmalarını temin etmek açısından büyük önem taşıyan koruyucu aile sosyal hizmet modeline daha fazla ailenin katılımının teşvik edilmesi için sosyal güvencesi olmayan koruyucu ailelerin sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi olarak isteğe bağlı sigorta prim ödemelerinin yapılması amacıyla Sosyal Hizmetler Kanunu'nda değişiklik yapılıyor.

Buna göre, koruyucu aile sözleşmesi devam eden koruyucu ailelerde eşlerden birinin, sigortalı olarak ay içinde 30 günden az çalışması ya da tam gün çalışmaması sebebiyle, isteğe bağlı sigortalı olanlar hariç olmak üzere, sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi olarak isteğe bağlı sigortalılık veya iştirakçilik kapsamında ödediği primin, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun ilgili hükmü uyarınca belirlenen prime esas kazanç günlük alt sınırı üzerinden hesaplanacak tutarı, ödeme belgesinin ibrazı halinde aylık ödemelere ilave edilerek karşılanacak. Bu hüküm kapsamında ödeme yapılan kişilerin eşlerinin vefatı halinde de isteğe bağlı sigorta primlerinin karşılanmasına devam edilecek.

Çocukların ailesi veya yakını yanında bakımı ve desteklenmesi

Sosyal Hizmetler Kanunu'na eklenen hükümle, ekonomik desteğin üst sınırı en yüksek devlet memuru aylığı tutarı ile sınırlandırılıyor, yaş ve eğitim durumuna göre destek tutarının belirleneceği hüküm altına alınıyor.

"Sosyal ve ekonomik destek" başlıklı hükme göre, çocukların kuruluş bakımına alınmaksızın ailesi veya yakını yanında bakımı ve desteklenmesi amacıyla koruyucu ve önleyici çalışmalar yapılacak. İhtiyaç duyulması halinde sosyal ve ekonomik sorunların çözülmesine yönelik bölgesel şartlar dikkate alınarak sosyal ve ekonomik destek sağlanacak.

Sosyal ve ekonomik destek geçici ve süreli olarak sağlanabilecek. Destek ödemeleri en yüksek devlet memuru aylığı (ek gösterge dahil) tutarını aşamayacak. Yaş ve öğrenim durumuna göre verilecek destek, üst sınır üzerinden hesaplanarak belirlenecek. Aylık ödenecek süreli ekonomik destek 2 yıla kadar, tek seferlik ödenecek geçici ekonomik destek ise yılda en fazla 2 kez olmak üzere sağlanacak. Geçici ekonomik destek, belirlenen tutarın 3 katına kadar verilebilecek. Sosyal ve ekonomik destek aynı ailede en fazla 2 kişi için sağlanacak.

Sosyal ve ekonomik destek, kural olarak destekten yararlanan çocuğun 18 yaşını doldurmasına kadar sağlanabilecek. Korunma kararı veya bakım tedbiri kararı, reşit olması nedeniyle sona eren kişiler ile sosyal ve ekonomik destek hizmetinden yararlanırken reşit olan ve aralık vermeksizin örgün yüksek öğrenim programlarına devam eden gençler sosyal ve ekonomik destekten 25 yaşını tamamlayana kadar yararlandırılabilecek.

Sosyal ve ekonomik destekten yararlanacakların tespiti, verilecek sosyal destekler ile geçici ve süreli ekonomik destekten faydalananlara yapılacak ödemelere ve ödemelerin sürelerine ilişkin usul ve esaslar Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek.

Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre, çocuğa bakmakla yükümlü olan kimsenin yönetmelikte belirlenen şartları taşımadığı halde aktif bir eylemiyle bundan haksız bir şekilde yararlandığının Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca tespit edilmesi halinde devletçe ödenen meblağın tahsili için ilgililere rücu edilecek.

İlgili hükümler uyarınca, kapatılmasına karar verilen yatılı kuruluşlarda, ihtiyaç duyulması halinde bakım faaliyetlerinin aksamaması ve hizmetin devamlılığını sağlamak üzere merkezin olağan idari, mali, hukuki, mesleki ve diğer tüm işleri valilikçe yürütülecek. Bu yetki çerçevesinde başka bir kuruluşa nakli hemen yapılamayan kişilere, durumlarına uygun bir kuruluşa yerleştirilinceye kadar ve azami 6 ay süreyle hizmet sunulmasına devam edilecek. Bu süreçte Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı yatılı kuruluşlarda görev yapan personel geçici olarak görevlendirilebilecek.

Gerçek kişi veya özel hukuk tüzel kişilerine ait sosyal hizmet kuruluşlarının kurucu müdürü hakkında, "kurucu müdürün kuruluşta hizmet verilen kişilere yönelik tehdit veya baskı ya da özgürlüğün keyfi engellenmesini de içeren fiziksel, cinsel, tıbbi, psikolojik veya ekonomik açıdan zarar veren eylemlerden dolayı cezalandırılmasına karar verilmiş olması" şeklinde belirtilen eylemlerden dolayı adli kovuşturma açılması halinde kovuşturma sonuçlanıncaya kadar valilikçe bu düzenleme kapsamında belirtilen tedbirlerin alınmasına karar verilebilecek.

Devlet koruması altında yetişen gençlerin istihdamına yönelik düzenleme

Kanunla, devlet koruması altında yetişen gençlerin istihdamı için aranan şartlar somut hale getiriliyor.

Buna göre, devlet koruması altında yetişen gençlerin hüküm kapsamında sağlanan istihdam hakkından yararlanması için "hakkında korunma kararı veya Çocuk Koruma Kanunu uyarınca bakım tedbiri kararı alınmış olması, korunma kararı veya bakım tedbiri kararı devam ederken fasılalı olarak geçen yararlanma süreleri dahil en az 5 yıl kuruluş bakımı veya koruyucu aile sosyal hizmet modellerinden fiilen yararlanması ve reşit olduğu tarih itibarıyla fiilen yararlanmaya devam ediyor olması, korunma, bakım tedbir kararı veya Kanun'un ilgili hükmünde belirtilen himaye onayının sona erdiği tarih itibarıyla Türk vatandaşı olması, 14 yaşını doldurduğu tarihten itibaren kuruluştan ya da koruyucu aile yanından hizmet aldığı süre boyunca fasılalı da olsa Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı kayıtlarına göre 90 günden fazla izinsiz ayrılmamış olması, en az ortaöğretim mezunu olması, 18 yaşın doldurulduğu ve korunma, bakım tedbir kararı veya himaye onayının sona erdiği tarihten itibaren 5 yıl içinde Bakanlığa başvuru yapmış olması ve başvuru tarihi itibarıyla 30 yaşından gün almamış olması" şartlarının tamamını taşınması gerekecek.

Düzenlemeyle, söz konusu şartlar kapsamında, hak sahibi olanların işe yerleştirilmeleri için izlenecek usul ve esaslar da belirleniyor.

Buna göre, kamu kurum ve kuruluşları tarafından hangi statüde olursa olsun dolu kadro ve pozisyonları toplamının binde biri, bu hüküm kapsamında istihdam edilecekler için ayrılacak ve her yıl belirtilen oranda kişi istihdam edilecek. Dolu kadro ve pozisyon toplamı binden az olan kamu kurum ve kuruluşlarına, talep edilmesi durumunda yerleştirme yapılacak. Hak sahipliği Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından onaylananların merkezi yerleştirme işlemleri, merkezi sınav sonuçlarına göre gerçekleştirilecek.

Yerleştirme yapılacak kadro ve pozisyon sayısı 2 Sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ne tabi kurumların dolu memur kadroları ile sözleşmeli personel pozisyonları ve işçi kadro sayılarının toplamının binde biri olacak. Toplam kadro ve pozisyon sayısının belirlenmesinde yerleştirme yapılacak yılın başındaki veriler esas alınacak. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından bu hüküm kapsamında hak sahiplerinin istihdam edileceği toplam kadro sayıları her kurum için tespit edilerek kurumlara bildirilecek.

Öğretmenlik alanları için Milli Eğitim Bakanlığınca belirlenen yükseköğretim programlarından mezun olanlar Öğretmenlik Mesleği Kanunu hükümleri uyarınca istihdam edilecek. Milli Eğitim Akademisi ile ilişikleri disiplin soruşturması dışında bir sebeple kesilenler memur unvanlı kadrolara atanacak. Kurumlarca teşkilat bazında dağıtımın bildirilmemesi halinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca belirlenecek usul ve esaslar dahilinde resen yerleştirme yapılacak.

Hak sahipleri bu hüküm kapsamındaki istihdam hakkından yalnızca bir defa faydalanabilecek. Hak sahiplerinden herhangi bir kamu kurum ve kuruluşuna yerleştirilip atama onayı alınanlar ile kamu kurum ve kuruluşlarına ait kadro ve pozisyonlara her ne surette olursa olsun atananlar ve Öğretmenlik Mesleği Kanunu'na göre hazırlık eğitimine alınanlar bu hükümde verilen hakkı kullanmış sayılacak. Öğrenim düzeyinin göreve başlama sonrasında değişmesi genel hükümler dışında bir atama veya unvan değişikliğine hak teşkil etmeyecek.

Kamu kurum ve kuruluşları, bu hükümde belirtilen haktan yararlanarak yerleştirilenlerin atama işlemlerinin sonucunu, herhangi bir nedenle işten ayrılan personele ilişkin belirlenecek bilgileri ve halen çalışmakta olanların bilgilerini yönetmelikte belirlenecek zaman içerisinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Kamu Personel Bilgi Sisteminin bulunduğu Kuruma bildirecek. Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamı dışında kalan kurumların da bu hüküm kapsamında istihdamla yükümlü oldukları kadro ve pozisyonları Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bildirmeleri gerekecek. Ancak bu kurumlara yapılacak yerleştirmelerde ilgili kurumların talep ettikleri kadro ve statüler esas alınacak.

Öğrenim durumlarına bakılmaksızın hüküm kapsamına giren kişilerin özel sektörde çalıştırılmaları halinde, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun ilgili hükümlerine göre ödenmesi gereken ve belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi, kısa vadeli sigorta kolları primi ve genel sağlık sigortası primi, sigortalı ve işveren hissesi primlerinin tamamı ile İşsizlik Sigortası Kanunu'na göre ödenmesi gereken işsizlik sigortası primi, sigortalı ve işveren hissesinin tamamı sigortalının işe giriş tarihinden itibaren 5 yıl süre ile Hazine tarafından karşılanacak.

Bu kapsamda sağlanan prim teşvikinden işverenler yararlanacak ve Hazine tarafından işverene sağlanan sigortalı primi hissesi teşviki tutarının sigortalıya ödenmesi işverenden talep edilemeyecek. Bu kapsamdaki teşvikten faydalanabilmek için Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesi gereken aylık prim ve hizmet belgelerinin kanuni süresi içinde verilmesi ve Hazine tarafından karşılanmayan primlerin kanuni süresi içinde ödenmesi gerekecek.

İşe yerleştirme yükümlülüğünün takip ve denetimine, yerleştirme yapılacak kadro ve pozisyonların belirlenmesine, merkezi sınav ve yerleştirme işlemlerine ilişkin usul ve esasları belirlemeye Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı yetkili olacak.

Merkezi İzleme Sistemi'ne bağlı kamera sistemleriyle elde edilen veriler

Kanunda yapılan değişiklikle, anayasal ilkeler gözetilerek, yatılı sosyal hizmet kuruluşlarında sunulan sosyal hizmet kalitesinin artırılması, bireylerin ve kuruluşların güvenliğinin sağlanması, bireylerin iyi olma halinin temini, acil durumlara hızlı ve etkili bir şekilde müdahale edilmesi ve suç işlenmesinin önlenmesi amacıyla yazılım destekli kamera sistemleri kurulacak.

Yatılı sosyal hizmet kuruluşlarında sunulan hizmetlerin kalite ve verimliliğinin artırılması, özel gereksinimli bireylerin ihtiyaçlarının tespit edilmesi, suç işlenmesinin önlenmesi ve acil durumlarda erken müdahalenin sağlanması amacıyla Merkezi İzleme Sistemi'ne bağlı yazılım destekli kamera sistemlerinden yararlanılacak.

Bu çerçevede elde edilecek kişisel veriler adli veya idari soruşturmaya esas teşkil etmemesi halinde, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve ilgili mevzuatında gösterilen usul çerçevesinde, kayıt tarihinden 2 yıl geçtikten sonra silinecek. Bu veriler mahkeme kararı olmaksızın hiçbir kurum, kuruluş veya kişi ile paylaşılamayacak. Ancak kamu hizmetlerinin kalite ve verimliliğinin artırılması ile plan ve politika geliştirilebilmesi amacıyla bu verilerden anonim hale getirilmek suretiyle yararlanılabilecek.

Kanunla, Sosyal Hizmetler Kanunu'nda değişikliğe gidiliyor. Buna göre, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, düzenleme ile diğer kanunlar ve Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile Bakanlığa verilmiş olan görevleri kapsamında sunulan hizmetlerden yararlanacak kişi ve hanelerin tespiti, ulusal politika ve stratejilerin oluşturulması ve sosyal yardımlardan yararlanacak kişilerin objektif ölçütlere göre belirlenmesinde kullanılmak üzere başvuru konusuyla ilgili olmak kaydıyla, sosyal yardım veya sosyal hizmet başvurusunda bulunan ya da halihazırda bu yardım ve hizmetlerden yararlanan kişiler ile bu kişilerin hanelerine ait taşınır, taşınmaz, sosyal güvenlik, sosyal yardım, sağlık, gelir, gider, varlık, nüfus ve mali durumlarına ilişkin her türlü veri ve bilgiyi gerçek ve tüzel kişilerden talep edebilecek.

Söz konusu veri ve bilgiler, genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile kamu tüzel kişiliğini haiz kurumlar ve sermayesinin yarısından fazlası doğrudan doğruya veya dolaylı olarak bu kurum ve kuruluşlara ait ortaklıklar ile kamu hizmeti sunan diğer tüzel kişilerden de doğrudan istenebilecek.

Bakanlık, bu kapsamda veri ve bilgilerin temin edilmesi, işlenmesi ve kaydedilmesi dahil bunlara ilişkin her türlü işlemi elektronik ortamda yapabilecek ve bunları arşivleyebilecek. Bu veri ve bilgiler, kullanıma açık hale gelmesi ya da Kişisel Verilerin Korunması Kanunu uyarınca belirlenen şartların gerçekleşmesi halinde imha edilecek. Bu hükmün uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı yetkili olacak.

Kanunda yapılan değişiklikle, kadın konukevi hizmetinden yararlanan ve geliri bulunmayan veya meslek elemanının görüşü ve değerlendirme komisyonunun kararına göre yeterli geliri olmadığı değerlendirilen kadınlara ve çocuklara, Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında geçici maddi yardım yapılmasına karar verilmemiş olması halinde, Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'da belirtilen orana göre hiçbir kesinti yapılmaksızın net harçlık verilecek.

Konukevinde kalan kadınların beraberindeki öğrenim gören çocukları ile çeşitli nedenlerle öğrenimine devam etmeyen ve ücretli olarak bir işyerinde çalışmayan çocuklarına, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı çocuk bakım kuruluşlarında kalan çocuklara verilen miktar kadar hiçbir kesinti yapılmaksızın net harçlık verilecek. Bu hükmün uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikle belirlenecek.

Geçiş hükümleri

Sosyal Hizmetler Kanunu'nda yapılan değişiklikler nedeniyle hak kaybı oluşmasının ve mağduriyet yaşanmasının önlenmesi için geçiş sürecine ilişkin düzenleme yapıldı. Buna göre, isteğe bağlı sigorta ödemelerine yönelik yapılan değişikliğin yürürlüğe girmesinden önce gerçekleştirilen isteğe bağlı sigorta ile sosyal ekonomik destek bedelleri talep edilmeyecek.

Korunma kararı veya Çocuk Koruma Kanunu uyarınca bakım tedbiri kararı alınmış olanlara ilgili düzenlemede 5 yıl olarak düzenlenen süre şartı, bu hükmün yürürlüğe girdiği tarihte 16 yaşını doldurmuş olanlar için 2 yıl, 15 yaşını doldurmuş olanlar için 3 yıl, 14 yaşını doldurmuş olanlar için 4 yıl şeklinde uygulanacak.

Değişikliğin yürürlüğe girmesinden önce hak sahibi olanlardan daha önce istihdam hakkından yararlanmamış olanlar, bu hükmün yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 12 ay içinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına başvurmaları halinde söz konusu istihdam hakkından yararlanabilecek. Bu kişilerin işe yerleştirilmeleri, hüküm değiştirilmeden önceki usul ve esaslara göre yapılacak.

Düzenlemenin "14 yaşını doldurduğu tarihten itibaren kuruluştan ya da koruyucu aile yanından hizmet aldığı süre boyunca fasılalı da olsa Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı kayıtlarına göre 90 günden fazla izinsiz ayrılmamış olmak" şartındaki sürenin hesabında hükmün yürürlük tarihinden önceki süreler dikkate alınmayacak.

Kanunla, Katma Değer Vergisi Kanunu'nda yapılan değişikliğe göre, Darülaceze'ye yapılacak gıda, temizlik, giyecek ve yakacak bağışları ile diğer bağış ve yardımlar Katma Değer Vergisi'nden istisna tutulacak.

Toplu taşıma hizmeti veren işletmecilere gelir desteği

Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'da değişikliğe gidiliyor. Buna göre, ilgili fıkra hükümleri kapsamında hizmet verecek toplu taşıma araçları, toplu taşıma hizmetlerinin kapsamı ile bu hizmetlerden ücretsiz ve indirimli yararlanmaya ilişkin usul ve esaslar, Hazine ve Maliye, İçişleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik ile Ulaştırma ve Altyapı bakanlıklarının görüşleri alınarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği ile Aile ve Sosyal Hizmetler bakanlıklarınca müştereken çıkarılan yönetmelikle düzenlenecek.

İlgili hükümler kapsamında, belediyeler tarafından yetki verilen özel şahıs ya da şirketlere ait şehir içi toplu taşıma hizmeti veren her bir ulaşım aracı ile özel deniz ulaşımı aracı için bunların işletmecilerine, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bütçesine bu amaçla konulan ödenekten ilgili belediyeler aracılığıyla her ay gelir desteği ödemesi yapılacak.

Yapılacak aylık gelir desteği ödemesini yıllık olarak belirlemeye, bu tutarı faaliyette bulunulan yere ve/veya belediyeler tarafından yetki verilen özel şahıs ya da şirketlere ait şehir içi toplu taşıma hizmeti veren her bir ulaşım aracını taşıma kapasitesine göre farklılaştırmaya ve yapılacak ödemeye ilişkin diğer esas ve usuller Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği ile Hazine ve Maliye bakanlıklarınca müştereken belirlenecek.

Çocuk Koruma Kanunu'nda düzenleme

Kanunla, İş Kanunu'nda yapılan değişikliğe göre, kadın işçinin doğum sonrası ücretli izin süresi 8 haftadan 16 haftaya çıkarılacak. Böylece kadın işçi doğumdan önce 8 ve doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 hafta ücretli izinli olacak. Ancak sağlık durumu uygun olduğu takdirde, doktorun onayı ile kadın işçinin talep etmesi halinde doğumdan önce çalışabileceği süre 3 haftadan 2 haftaya düşürülecek.

Bir veya daha fazla çocuğa eşiyle birlikte veya münferit olarak koruyucu aile olan işçiye, çocuğun teslim edildiği tarihten sonra isteği üzerine 10 gün ücretsiz izin verilecek.

Kadın işçiye, isteği halinde, 24 haftalık, çoğul gebelik halinde ise 26 haftalık sürenin tamamlanmasının ardından ücretsiz izin verilecek.

Kanunda yapılan değişiklikle, işçiye eşinin doğum yapması halinde verilen ücretli izin süresi 5 günden 10 güne çıkarılacak.

Çocuk Koruma Kanunu'na eklenen hükme göre, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, reşit olmayanla cinsel ilişki, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma, müstehcenlik, fuhuş, insan ticareti, kasten öldürme suçlarından haklarında adli sicil ve arşiv kayıtlarında kesinleşmiş mahkumiyet kararı bulunanlar, kamuya, özel sektöre veya sivil toplum kuruluşlarına ait her ne adla olursa olsun çocukların yoğun olarak bulunduğu çocuk hizmet birimleri, adli görüşme odaları, eğitim kuruluşları, çocuk etkinlik ve oyun evleri, okul, okul servisi, okul kantini, yurt, kreş, gündüz bakımevi, çocuk kulübü, internet kafeleri ve salonları, e-oyun yerleri, çocuk spor okulu, beden eğitimi ve spor tesisleri olarak işletilen iş yerlerini şahsen işletemeyecek, bu iş yerlerinde çalıştırılamayacak ve herhangi bir sıfatla fiilen bu iş yerlerinde görev alamayacak.

Bu kapsama giren kişilere aynı hükümde belirtilen iş yerlerinin açılması veya işletilmesi için izin ve ruhsat verilmeyecek. Söz konusu iş yerlerinin bu kapsamdaki kişilerce işletildiğinin tespit edilmesi halinde bu kişilere iş yerinin devri için 6 ay süre tanınacak ve bu sürede kişi iş yerini fiilen işletemeyecek. Bu süre içinde devir işlemi yapılmadığı takdirde verilen izin ve ruhsatlar, bunları veren kamu kurum ve kuruluşları tarafından iptal edilecek.

Bu kapsamdaki iş yerlerinde çalışanlar, adli sicil ve arşiv bilgilerine dayanılarak oluşturulan bu iş yerlerinde çalışabileceğini gösterir resmi belgeyi 6 ayda bir işverene ibraz etmek zorunda olacak.

Hükme aykırı olarak işçi çalıştıran kişiye, mahallin mülki idare amiri tarafından düzenlemeye aykırı olarak çalıştırdığı her bir kişi başına brüt asgari ücretin 3 katı tutarında idari para cezası verilecek. Aykırılığın cezanın tebliğinden itibaren 1 ay içinde giderilmediğinin tespiti halinde, hükme aykırı olarak çalıştırılan her bir kişi başına brüt asgari ücretin 7 katı tutarında idari para cezası kesilecek. Bu cezanın tebliğinden itibaren bir ay içinde aykırılığın halen giderilmemiş olması halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen izin ve ruhsatlar iptal edilecek. Düzenlemenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Adalet ile Aile ve Sosyal Hizmetler bakanlıklarınca müştereken belirlenecek.

Ücretli doğum iznine yönelik diğer düzenlemeler

Kanunla, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda değişiklik yapılıyor. Buna göre, hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılan, köy ve mahalle muhtarları ile hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan sigortalı kadının veya sigortalı erkeğin sigortalı olmayan eşinin, kendi çalışmalarından dolayı gelir veya aylık alan kadının ya da gelir veya aylık alan erkeğin sigortalı olmayan eşinin gebeliğinin başladığı tarihten itibaren doğumdan sonra gebelik ve analık haliyle ilgili rahatsızlık ve engellilik hallerinin analık hali kabul edilmesinde süre 8 haftadan 16 haftaya çıkarılacak.

Kanunda yapılan diğer bir değişikliğe göre ise hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılan, köy ve mahalle muhtarları ile hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışan muhtarlar ile ticari kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olan, gelir vergisinden muaf olup esnaf ve sanatkar siciline kayıtlı olan, tarımsal faaliyette bulunan sigortalı kadının analığı halinde, doğumdan önceki 1 yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması şartıyla, doğumdan önceki 8 ve sonraki 16 haftalık sürede, çoğul gebelik halinde ise doğumdan önceki 8 haftalık süreye 2 haftalık süre eklenerek çalışmadığı her gün için geçici iş göremezlik ödeneği verilecek.

Bu kapsamdaki sigortalı kadının erken doğum yapması halinde doğumdan önce kullanamadığı çalıştırılamayacak süreler ile isteği ve hekimin onayıyla doğuma 3 hafta kalıncaya kadar çalışma süresi, "2 hafta kalıncaya kadar" şeklinde değiştirilecek.

Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ile Kurumlar Vergisi Kanunu'nda değişikliğe gidiliyor. Buna göre, Darülaceze'ye yapılacak bağış ve yardımlar kurumlar vergisi matrahından indirilebilecek.

İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun'da "oyun", "oyun dağıtıcı", "oyun geliştirici" ve "oyun platformu" tanımları hüküm altına alınıyor.

Kanunun, Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen, "içeriğin yayından çıkarılması ve erişimin engellenmesi" başlıklı hükümde düzenlemeye gidildi. Buna göre, sosyal ağ sağlayıcı 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak ve bu hizmetin sunulmaması konusunda yaş doğrulama dahil gerekli tedbirleri almakla yükümlü olacak. Sosyal ağ sağlayıcı, 15 yaşını doldurmuş çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet sunma konusunda gerekli tedbirleri alacak. Bu kapsamda alınan tedbirler sosyal ağ sağlayıcının kendi internet sitesinde yayınlanacak.

Sosyal ağ sağlayıcı, açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn kontrol araçları sağlayacak. Ebeveyn kontrol araçları ise hesap ayarlarının kontrol edilmesine, satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi ücrete dayalı işlemlerin ebeveyn iznine veya onayına tabi kılınmasına ve kullanım süresinin izlenmesi ve bu sürenin sınırlandırılmasına ilişkin mekanizmaları içerecek.

Sosyal ağ sağlayıcı, aldatıcı reklamları engelleyici tedbirleri almakla yükümlü olacak.

Türkiye'den günlük erişimi 10 milyondan fazla olan sosyal ağ sağlayıcı, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde verilen kararın gereğini derhal ve en geç bir saat içinde uygulayacak, Kanun uyarınca verilen içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi kararlarına konu yayının kendi internet sitesinde yayınlanmaması hususunda gerekli her türlü tedbiri alacak.

Verilen idari para cezasının tebliğinden itibaren 30 gün içinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Başkanı tarafından Türkiye'de mukim vergi mükellefi olan gerçek ve tüzel kişilerin ilgili sosyal ağ sağlayıcısına yeni reklam vermesi yasaklanacak, bu kapsamda yeni sözleşme kurulamayacak ve buna ilişkin para transferi yapılamayacak. Reklam yasağı kararının verildiği tarihten itibaren 3 ay içinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde BTK Başkanı, sosyal ağ sağlayıcının internet trafiği bant genişliğinin yüzde 50 daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek.

Başvurunun kabulüne ilişkin hakim kararının uygulanmasından itibaren 30 gün içinde söz konusu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde BTK Başkanı, sosyal ağ sağlayıcının internet trafiği bant genişliğinin yüzde 90 oranına kadar daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek. Hakim ikinci başvuru üzerine vereceği kararında, yüzde 50'den düşük olmamak kaydıyla, sunulan hizmetin niteliğini de dikkate alarak daha düşük bir oran belirleyebilecek.

Bu kararlara karşı BTK Başkanı tarafından itiraz yoluna gidilebilecek. Hakim tarafından verilen kararlar erişim sağlayıcılara bildirilmek üzere BTK'ye gönderilecek. Kararların gereği, bildirimden itibaren derhal ve en geç 4 saat içinde erişim sağlayıcıları tarafından yerine getirilecek. Yükümlülüğün yerine getirilmesi halinde, reklam yasağı kaldırılacak ve hakim kararları kendiliğinden hükümsüz kalacak. İnternet trafiği bant genişliğine yapılan müdahalenin sona erdirilmesi için erişim sağlayıcılara BTK tarafından bildirim yapılacak.Bu hüküm, düzenlemenin yayımı tarihinden 6 ay sonra yürürlüğe girecek.

Oyun platformlarının yükümlülükleri

Kanunla, oyun platformlarına ilişkin düzenlemeler de yapıldı.Buna göre, oyun platformu usulüne uygun olarak derecelendirilmeyen oyunları sunamayacak ancak derecelendirilmeyen oyunları en yüksek yaş kriterine göre derecelendirmek kaydıyla sunabilecek. Oyun platformu içerik veya yer sağlayıcı olmasından doğan sorumluluk ve yükümlülükleri saklı kalmak kaydıyla, usulüne uygun olarak derecelendirilmeyen içerikleri çıkarmakla yükümlü olacak.

Türkiye'den günlük erişimi 100 binden fazla olan yurt dışı kaynaklı oyun platformu, BTK, Erişim Sağlayıcıları Birliği, adli veya idari makamlarca gönderilecek tebligat, bildirim veya taleplerin gereği ile düzenleme kapsamındaki diğer yükümlülüklerin yerine getirilmesini temin için Türkiye'de gerçek veya tüzel kişi temsilci belirlemekle ve bu temsilciye dair bilgileri BTK'ye bildirmekle yükümlü olacak. Oyun platformu, temsilcinin iletişim bilgilerine kolayca görülebilecek ve doğrudan erişilebilecek şekilde internet sitesinde yer verecek.

Oyun platformu, açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn kontrol araçları sağlayacak.

Ebeveyn kontrol araçları, hesap ayarlarının kontrol edilmesine, satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi ücrete dayalı işlemlerin ebeveyn iznine veya onayına tabi kılınmasına ilişkin mekanizmaları içerecek.

BTK, oyun platformunun bu düzenlemeye uyumuna ilişkin olarak oyun platformundan kurumsal yapı, bilişim sistemleri, veri işleme mekanizmaları dahil olmak üzere bu düzenlemenin uygulanmasıyla doğrudan ilgili açıklamaları talep edebilecek. Oyun platformu, BTK tarafından talep edilen bilgi ve belgeleri derhal ve 15 günü geçmemek üzere BTK tarafından belirlenecek süre içinde vermekle yükümlü olacak.

Bu düzenlemenin uygulanmasına, oyun platformunun uyması gereken yükümlülüklere ve yaş kriterlerine göre derecelendirmeye dair usul ve esaslar, BTK tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenecek.

Bu kapsamdaki yükümlülükler ile Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikte yer alan yükümlülüklerini yerine getirmeyen oyun platformuna BTK tarafından bildirimde bulunulacak. Bildirimden itibaren 30 gün içinde bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde oyun platformuna BTK Başkanı tarafından 1 milyon Türk lirasından 10 milyon Türk lirasına kadar idari para cezası verilebilecek. Verilen idari para cezasının tebliğinden itibaren 30 gün içinde bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde 10 milyon Türk lirasından 30 milyon Türk lirasına kadar bir kez daha idari para cezası verilebilecek. İdari para cezası miktarı ihlalinin niteliği, ağırlığı, kullanıcılar üzerindeki etkisi veya meydana gelen zarar dikkate alınarak takdir edilecek.

İkinci kez verilen idari para cezasının tebliğinden itibaren 30 gün içinde bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde BTK Başkanı, oyun platformunun internet trafiği bant genişliğinin yüzde 30 oranında daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek. Başvurunun kabulüne ilişkin hakim kararının uygulanmasından itibaren 30 gün içinde bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde BTK Başkanı, oyun platformunun internet trafiği bant genişliğinin yüzde 50 oranına kadar daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek. Hakim ikinci başvuru üzerine vereceği kararında, yüzde 30'dan düşük olmamak kaydıyla, sunulan hizmetin niteliğini de dikkate alarak daha düşük bir oran belirleyebilecek.

Bu kararlara karşı BTK Başkanı tarafından Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz yoluna gidilebilecek. Hakim tarafından verilen kararlar erişim sağlayıcılara bildirilmek üzere BTK'ye gönderilecek. Kararların gereği, bildirimden itibaren derhal ve en geç 4 saat içinde erişim sağlayıcıları tarafından yerine getirilecek. Bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmesi halinde, verilen idari para cezalarının 4'te biri tahsil edilecek ve hakim kararları kendiliğinden hükümsüz kalacak. İnternet trafiği bant genişliğine yapılan müdahalenin sona erdirilmesi için erişim sağlayıcılara BTK tarafından bildirim yapılacak. Bu hüküm, düzenlemenin yayımı tarihinden 6 ay sonra yürürlüğe girecek.

Askeri personelin ücretli doğum izni süresi

Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanunu, Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nda yapılan değişiklikle kadın personele sağlanan ücretli doğum sonrası izin süresi 8 haftadan 16 haftaya, toplam ücretli doğum izni süresi 24 haftaya çıkarılıyor.

En fazla 3 yaşında bir çocuğu eşiyle birlikte veya münferit olarak evlat edinen askeri personele çocuğun teslim edildiği tarihten itibaren 8 hafta süreyle izin verilecek. Bu izin evlatlık kararı verilmeden önce çocuğun fiilen teslim edildiği durumlarda da uygulanacak.

Bir veya daha fazla çocuğa eşiyle birlikte veya münferit olarak koruyucu aile olan askeri personele çocuğun koruyucu aile yanına teslim edildiği tarihten sonra isteği üzerine 10 gün izin verilecek.

Kanunla, Darülaceze Nizamnamesi'nde değişikliğe gidildi. Buna göre, Darülaceze yurt içinde ve ilgili mevzuata göre yurt dışında hizmet verebilecek.

Darülaceze, ihtiyaç sahiplerine yardım amacıyla ilgili mevzuat hükümlerine göre gıda bankacılığı faaliyetinde bulunabilecek ve ihtiyaç sahiplerine aşevi hizmeti verebilecek.

Genel Kurulda AK Parti milletvekillerinin kabul edilen önergesiyle, analık izin süreleri yeniden düzenlenen ve düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ilgili mevzuat uyarınca öngörülen analık izin süresi dolan ancak 1 Nisan 2026 itibarıyla doğumun gerçekleştiği tarihten itibaren 24 haftalık süreyi henüz tamamlamamış personele, hükmün yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 10 iş günü içinde talep etmeleri halinde 8 hafta ilave analık izni verilecek.

AA

Vatandaşlar, günün ilk saatlerinden itibaren gram, çeyrek ve ons altına ilişkin güncel fiyatları merak ederek arama motorlarında sorguluyor.

Orta Doğu’da ateşkesin uzatılmasına rağmen jeopolitik risklerin tamamen ortadan kalkmaması, İran savaşı ve ABD faiz oranlarındaki belirsizlik dolara destek verdi. Sarı son 1 haftalık kısmi yükselişi sonrası düştü. Gram altın 6 bin 797 TL, ons altın ise 4 bin 702 dolar seviyesinden güne başladı.

23 Nisan Perşembe altın fiyatlarında güncel durum şöyle:

* Gram altın satış fiyatı: 6.797,11 TL

* Çeyrek altın satış fiyatı: 11.095,00 TL

* Yarım altın satış fiyatı: 22.170,00 TL

* Tam altın satış fiyatı: 43.990,00 TL

* Cumhuriyet altını satış fiyatı: 44.230,00 TL

* Gremse altın satış fiyatı: 109.974,99 TL

* Ons altın satış fiyatı: 4.701,76 dolar

Mutluhan Yıldız-Dünya

Yeminli Mali Müşavir Abdullah TOLU TRT HABER Ekonomi 7/24 Programında Yeni Çıkacak Olan Vergi Affı ve Yapılandırma Hakkında Detaylı Bilgiler Verdi.