Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

2025 Yılı Yıllık İnceleme Raporu için TIKLAYINIZ.

Yıl yıl, dünyanın en büyük şirketleri sermaye, üretim ve tüketiciler sınırlar arasında daha serbestçe hareket ettikçe daha fazla ürün satmayı, daha fazla para kazanmayı, daha fazla varlık biriktirmeyi ve daha fazla piyasa değeri yaratmayı büyük ölçüde başardı.

Türkiye'nin En İyi İşverenleri 2026

ABD Başkanı Donald Trump’ın ticaret savaşı, Orta Doğu’daki çatışmalar, artan enerji fiyatları ve süregelen enflasyon baskısı gibi karşı rüzgarlara rağmen küresel büyüme hikayesi geçerliliğini koruyor.

Global 2000’in bu yılki 24. yıllık edisyonu toplam satışlar, kârlar, varlıklar ve piyasa değeri olmak üzere dört kategorinin tamamında rekorlara ulaştı ve küresel ekonominin merkezindeki çok uluslu şirketlerin dayanıklılığını ortaya koydu.

Toplam 56 trilyon dolarlık yıllık satış

Dünyanın gösterge niteliğindeki şirketleri toplamda 56 trilyon dolarlık yıllık satış (geçen yılki rekorun yüzde 6 üzerinde), 5,5 trilyon dolarlık kâr (+yüzde 13,9) ve 272 trilyon dolarlık varlık (+yüzde 12,9) kaydetti.

En çarpıcı olan ise Global 2000’in toplam piyasa değerinin geçen yılki rekorun yüzde 31,8 üzerine çıkarak devasa bir artış göstermesi ve hissedar değerine 30 trilyon dolardan fazla eklenmesi oldu.

Liste hala bilanço büyüklüğü yüksek bankalar tarafından domine edilse de bu yılki hareketlilik büyük ölçüde yapay zeka ile bağlantılı piyasa değerinden kaynaklandı.

Donanım ve bilgisayar ekipmanı sağlayıcıları, yarı iletken şirketleri ve yazılım firmaları (Microsoft ve Meta gibi dev ölçekli şirketleri de içeren) artık listenin yüzde 10’undan fazlasını, yani 209 şirketi oluşturuyor, bu sayı geçen yıl 186 idi.

Bu şirketlerin toplam piyasa değeri 23,9 trilyon dolardan 41,4 trilyon dolara neredeyse iki katına çıktı ve listedeki net piyasa değeri artışının yüzde 57’sinden fazlasını oluşturdu.

Basitçe söylemek gerekirse: Yapay zekaya yönelik yatırımcı coşkusu, küresel piyasalardaki kazanç ve değerleme artışının büyük kısmını sürüklüyor.

Türkiye’den 12 şirket

Listedeki coğrafi dağılıma bakıldığında ABD açık ara birinci sırada; 593 şirketin merkezi burada bulunuyor ancak bu sayı geçen yıl 612 idi.

Çin’in 300 şirketi var ve Hong Kong’un 40 şirketiyle birlikte Büyük Çin bölgesi toplamı 340’a ulaşıyor.

Japonya 179 şirketle üçüncü, Birleşik Krallık 67 şirketle dördüncü, Güney Kore 66 şirketle beşinci sırada yer alıyor; Kanada ve Hindistan ise 64’er şirketle onları takip ediyor.

ABD ayrıca piyasa değeri açısından da hala baskın; yaklaşık 67,9 trilyon dolarlık değerle toplamın yarısından fazlasını oluşturuyor.

Listede merkezi Türkiye’de yer alan 12 şirket bulunuyor.

Sıralamalarıyla birlikte listede yer alan Forbes Türkiye'nin derlediği Türk şirketler şöyle:

İş dünyasındaki birçok kişi, yapay zeka boğa piyasasının hala gücünü koruduğunu düşünüyor.

Kâr amacı gütmeyen Future Investment Institute başkanı Richard Attias, “Yapay zeka sadece bir teknoloji değil, bir zihniyettir. Yapay zeka yeni bir dildir. Günlük hayatımızın ve iş dünyasının bir parçası olacak” dedi ve New York’taki Forbes Iconoclast Zirvesi öncesinde ekledi: “Yapay zeka her yerde etkili olacak.”

En büyük yapay zeka kazananları bu trendin ne kadar geniş tabanlı olduğunu gösteriyor.

Yarı iletkenlerde Nvidia 20 sıra yükselerek 27. sıraya çıktı ve listedeki en değerli çip şirketi oldu. Güney Koreli SK Hynix ise yapay zeka sunucuları için kritik olan yüksek bant genişlikli bellek çipleri sayesinde 107 sıra yükselerek 48. sıraya yerleşti.

Donanım tarafında da güçlü yükselişler görüldü; iPhone montajcısı ve yapay zeka sunucu üreticisi olarak bilinen Tayvanlı Hon Hai Precision (Foxconn) 55 sıra yükselerek 82. sıraya çıktı.

Kaliforniya merkezli flash depolama şirketi SanDisk ise geçen yıl ilk 2000 dışında olmasına rağmen 614. sıradan listeye girdi. Yazılım ve bulut tarafında Alphabet 5 sıra yükselerek 4. sıraya çıktı.

Yapay zeka bulut bilişim şirketi CoreWeave ise listeye geçen yıl katıldıktan sonra 706 sıra yükselerek 1.093. sıraya ulaştı.

Yapay zeka trendi, çip döngüsünün daha fiziksel tarafından faydalanan malzeme sektörünü de yukarı taşıdı.

Global 2000’deki malzeme şirketleri piyasa değerini yüzde 67,5 artırırken kârlarını yüzde 38,6 yükseltti. Yatırımcılar bakır, kobalt, lityum, kimyasallar ve yarı iletkenler, ileri üretim, enerji sistemleri ve veri merkezleri için gerekli diğer girdileri sağlayan üreticileri ödüllendirdi.

İngiliz-Avustralyalı madencilik devi Rio Tinto, Amazon Web Services ile yaptığı iki yıllık işbirliği sayesinde Nuton biyoliç teknolojisiyle üretilen bakırı AWS’nin ABD veri merkezlerinde kullanmak üzere 24 sıra yükselerek 111. sıraya çıktı.

Kuzey Carolina merkezli çelik üreticisi Nucor ise veri merkezlerinin büyük sunucu rafları gibi kullanımı kolay çelik ürünlerine olan talep sayesinde 84 sıra yükselerek 416. sıraya yerleşti.

Veri merkezlerinden bahsetmişken, bu dev tesisleri inşa eden, soğutan ve kablolayan inşaat şirketleri de oldukça iyi performans gösteriyor. Geçen yıldan bu yana inşaat sektörünün toplam piyasa değeri yüzde 30,7 artarken kârlar yüzde 46,4 yükseldi.

Veri merkezi patlamasında öne çıkan şirketlerden biri Houston merkezli Comfort Systems USA oldu. Şirket 698 sıra yükselerek 93. sıraya çıktı. Şirket, veri merkezleri ve çip üreticilerinden “eşi benzeri görülmemiş talep” gördüğünü ve 10 milyar dolarlık yıllık gelirinin yarısından fazlasının buradan geldiğini belirtiyor.

Bir diğer örnek ise Vertiv Holdings; 353 sıra yükselerek 821. sıraya çıktı. Ohio merkezli şirket, yapay zeka veri merkezleri için elektrik ve soğutma sistemleri üretiyor ve 2025 sonunda sipariş backlog’unun 15 milyar doları aştığını söylüyor.

Ayrıca NVIDIA ile önemli bir altyapı ortağı haline gelerek “AI fabrikaları” olarak adlandırılan yeni nesil veri merkezlerinin güç ve soğutma sistemlerinin tasarımına yardımcı oluyor.

Bankaların hakimiyeti

Yapay zeka patlamasına rağmen bankalar hala Global 2000’e varlık ve sayı açısından hakim durumda. JPMorganChase üst üste dördüncü kez 1. sırada yer alıyor. Amerika’nın en büyük bankası olarak 4,9 trilyon dolarlık varlık büyüklüğüyle sıralamanın dört bileşenini en iyi dengeleyen şirket olmaya devam ediyor. Bu yıl listede 314 banka yer alıyor.

Bu diğer tüm sektörlerden daha fazla. Bu bankalar toplam 140,4 trilyon dolarlık varlığa sahip ve bu, listedeki tüm şirketlerin toplam varlıklarının yarısından fazlasına denk geliyor. Ayrıca 136 çeşitlendirilmiş finans şirketi ve 113 sigorta şirketi de listede yer alıyor.

Bunun nedeni sıralama metodolojisinde yatıyor: bankalar ve sigorta şirketleri devasa bilançolara sahipken teknoloji şirketleri genellikle daha az varlık taşıyor ve bu nedenle bu ölçütte daha az puan alıyor. Yüksek faiz oranları da bankalar, sigortacılar ve diğer borç verenlerin karlılığını artırarak etkili oldu.

İlk 10 şirket

Listenin ilk 10’u değişen bir kurumsal düzenin fotoğrafı gibi. JPMorganChase 1. sırada yer alırken, Amazon 742,8 milyar dolarlık satış ve 2,8 trilyon dolarlık piyasa değeriyle 2. sıraya yükseldi.

Alphabet 4. sıraya çıkarken Microsoft, yatırımcıların yazılım, bulut altyapısı ve yapay zeka platformlarına yönelmesiyle 7. sırayı paylaştı.

Berkshire Hathaway, Saudi Aramco ve Bank of America kârları, varlıkları ve nakit yaratma kapasiteleri sayesinde üst sıralarda kalmaya devam etti.

Çinli üç dev banka ICBC, China Construction Bank ve Agricultural Bank of China ilk 10’u tamamladı; bu durum, on yıl önce listeye damgasını vuran Çin bankacılığı hakimiyetinin bir mirası olarak görülüyor.

Bank of America ise 2003’teki orijinal ilk 10’dan hala listede kalan tek şirket.

Global 2000’in diğer bölgelerinde havacılık ve savunma şirketleri önemli kazanımlar elde etti; Orta Doğu’daki çatışmalar ve artan savunma bütçeleri kârları yüzde 78,5 artırdı.

Jet motorları ve uçak sistemleri üreten Safran 398 sıra yükselerek 211. sıraya çıktı; uçak ve savunma üreticisi Boeing 289 sıra yükselerek 160. sıraya çıktı; jet motoru ve tahrik sistemleri uzmanı Rolls-Royce ise 67 sıra yükselerek 263. sıraya yerleşti.

Global 2000 hem eski ekonominin hem de yeni ekonominin bir sembolü olmaya devam ediyor. Bankalar hala en fazla varlığı taşıyor, petrol şirketleri hala devasa nakit akışı üretiyor ve perakendeciler satışlarda hakimiyetini sürdürüyor.

Son bir yıldaki en büyük değişim, dünyanın en büyük şirketlerinin ne sattığından çok yatırımcıların onlara ne değer biçtiği oldu. 2026’da yatırımcılar geleceğin yapay zekaya ait olduğuna karar verdi, özellikle de onu çalıştırmak için gereken çipleri, sunucuları, bellekleri ve altyapıyı üreten şirketlere.

Bunun gerçekten isabetli bir öngörü olup olmadığını ise zaman gösterecek.

Ekonomim

Bu planla birlikte öğrenci, öğretmen ve eğitimcilerin genel iyilik hali korunurken, eğitim ortamının iklim değişikliğine dayanıklılığının artırılması hedefleniyor.

Kantin ve yemekhanelerde yeni dönem

"Okulumda Sağlıklı Besleniyorum Programı" ile güvenilir gıdaya erişim ve sağlıklı beslenme alışkanlıkları yaygınlaştırılırken, kantin ve yemekhanelerde, artan sıcaklıkların yol açabileceği gıda güvenliği risklerine karşı dijital soğuk zincir takip sistemi devreye alınacak.

Okul menülerinde karbon ayak izi düşük, bölgesel ve mevsimsel ürünlerin önceliklendirildiği "Sürdürülebilir Menü Yönetim Sistemi" tasarlanacak. Ayrıca tuzsuz diyet menü seçenekleri kantin ve yemekhanelere eklenecek, böbrek rahatsızlığı ve alerjik hastalığı bulunan öğrenciler önceliklendirilecek.

Kişisel mataralar yaygınlaştırılacak

Öğrencilerin temiz içme suyuna ambalajsız ve sağlıklı erişimini sağlamak amacıyla, okullarda yüksek filtrasyonlu su pınarları yaygınlaştırılacak. Bununla birlikte, çelik veya cam materyalden üretilmiş kişisel su termoslarının kullanımının yaygınlaştırılarak, sağlıklı suyun temini ve erişimi kolaylaştırılacak, okullarda su tasarrufu bilinci sağlanacak.

Okullarda kapalı alanlarda doğal havalandırma ile temiz hava sirkülasyonu sağlanacak ve iç ortam hava kalitesi artırılacak. 10 bin metrekare üzerindeki kurumlarda hava kalitesi ölçüm ve uyarı sistemleri kurulacak. Sınıflarda aşırı sıcak ve soğuğa karşı ısı konforunu iyileştirmeye yönelik gölgeleme ve bina düzenlemeleri yapılacak. Öğrenci, öğretmen ve velilere iklime uyum, erken uyarı ve gıda hijyeni konularında eğitimler verilecek. Ayrıca mevsimsel ve sağlıklı beslenme alışkanlıklarının yaygınlaştırılması hedeflenecek.

"Sıfır Atık Uygulama Yönergesi" hazırlanacak

Diğer yandan, Bakanlık "yeşil okul" uygulamaları kapsamında çevresel sürdürülebilirliğin güçlendirilmesi amacıyla okullarda sıfır atık yönetimi, su verimliliği, biyoçeşitliliğin korunması ve çevre farkındalığına yönelik çeşitli uygulamaları da hayata geçirecek.

Bu kapsamda okullarda yağmur suyu hasadı, gri su kullanımı ve kompost sistemleri uygulanacak; okul bahçelerinde agroekolojik yöntemler devreye alınacak. Su tasarrufu sağlayan teknolojilerin eğitim kurumlarında geliştirilmesi ve kullanımı desteklenecek. Başarılı uygulamaların paylaşılması için Bakanlığın dijital platformlarında “Yeşil Okul İyi Örnekler Portalı” oluşturulacak.

AA

Çoğu kişi emekliliğinin iptal edildiğini öğrendiğinde şu soru­yu soruyor: “Bir daha emekli ola­bilir miyim?”

İşte bu sorunun cevabı, SGK’nın 02 Temmuz 2021 tarih­li ve 2021/23 sayılı Genelgesi’n­de yer almaktadır.

Genelgenin adı oldukça dikkat çekicidir: “Aylığa Hak Kazanma Koşullarının Oluşmadığının Ay­lık Bağlandıktan Sonra Tespiti.”

Başka bir ifadeyle, bir kişi emekli olmuş, yıllarca aylığını almış olabilir. Ancak daha sonra yapılan incelemelerde, emekli­liğe esas alınan prim günlerinin bir kısmının geçersiz olduğu or­taya çıkabilir.

Bu durumda ne olur?

Öncelikle SGK, kişinin ilk emeklilik tarihindeki şartları yeniden hesaplar. Eğer iptal edi­len hizmetler çıkarıldığında ki­şi o tarihte emekliliğe hak kaza­namıyorsa, emekli aylığı ilk bağ­landığı tarihten itibaren iptal edilir.

Bunun sonucu oldukça ağır­dır.

Ödenen emekli aylıkları, bay­ram ikramiyeleri, bazı durum­larda sağlık giderleri ve diğer yersiz ödemeler yasal faiziyle birlikte geri istenebilmektedir.

Ancak 2021/23 sayılı Genel­ge’nin en önemli yönü, işlemin burada sona ermemesidir.

SGK, iptal edilen günleri sis­temden çıkardıktan sonra, kişi­nin kalan gerçek hizmetleriyle başka bir tarihte yeniden emek­lilik hakkı elde edip etmediğini ayrıca araştırmak zorundadır.

Eğer sigortalının daha sonra­ki bir tarihte yaş, sigortalılık sü­resi ve prim günü şartlarını yeri­ne getirdiği anlaşılıyorsa, aylığı yeniden bağlanır. Üstelik bunun için yeniden emeklilik başvuru­su yapılması her zaman gerek­mez. Genelgede açıkça; emek­liliğin iptal edildiğinin tespit edildiği tarihten önce aylığa hak kazanma koşullarının oluştuğu­nun anlaşılması halinde, yeni bir tahsis talebi aranmaksızın aylı­ğın hak edilen tarihi takip eden ay başından itibaren yeniden bağlanacağı belirtilmektedir. Bu düzenleme, emekliliği iptal edi­len binlerce kişi açısından son derece önemli bir güvence nite­liğindedir.

Bir örnek verelim.

Bir kişi 2016 yılında 5600 prim günüyle emekli olmuş olsun.

Yıllar sonra yapılan inceleme­de, bu primlerin 600 gününün geçersiz olduğu tespit edilmiş olsun. Bu durum sahte sigorta­lılık nedeniyle olabilir. Hizmet çakışmasından kaynaklanabilir. Ya da sonradan geçersiz sayılan başka çalışmalar nedeniyle orta­ya çıkabilir. Bu durumda kişinin prim günü 5000’e düşer.

Eğer 2016 yılındaki emekli­lik için 5600 gün gerekiyorsa, emekliliği ilk bağlandığı tarih­ten itibaren iptal edilir. Ancak aynı kişinin kalan 5000 günlük gerçek hizmetiyle, örneğin 3600 gün ve 60 yaş şartına bağlı başka bir emeklilik hakkı olabilir. Var­sayalım ki bu kişi 60 yaşını 2021 yılında doldurmuş olsun.

İşte SGK’nın 2021/23 sayılı Genelgesi burada devreye gi­rer.

SGK, 2016 tarihindeki emek­liliği iptal eder. Ancak 2021 yı­lında emeklilik şartlarının yeni­den oluştuğunu tespit ettiğinde, herhangi bir yeni başvuru bek­lemeksizin sigortalıyı yeniden emekli sayar ve aylığını bu tarih­ten itibaren tekrar bağlar.

Bir başka örnek ise Genel­ge’nin uygulamadaki en so­mut sonuçlarından birini gös­termektedir.

Bir sigortalı, 24 Ağustos 2020 tarihinde emeklilik başvurusun­da bulunmuş ve 1 Eylül 2020 ta­rihinden itibaren yaşlılık aylı­ğı almaya başlamıştır. Emekli­lik için gerekli olan 5375 prim gününü 5381 günle tamamladı­ğı kabul edilerek kendisine aylık bağlanmıştır.

Ancak daha sonra yapılan de­netimde, 2020 yılında çalışmış olduğu işyerindeki 56 günlük ça­lışmasının fiili olmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle söz konu­su 56 günlük hizmet iptal edil­miş ve sigortalının prim gün sa­yısı emeklilik için gerekli olan 5375 günün altına düşmüştür.

Bunun üzerine SGK, kişinin 1 Eylül 2020 tarihinden itibaren bağlanan yaşlılık aylığını başlan­gıç tarihinden itibaren iptal et­miştir. Ayrıca kendisinden, yıl­lar içerisinde ödenen aylıklar nedeniyle yersiz ödeme borcu da talep edilmiştir.

İlk bakışta bu kişinin artık emeklilik hakkını tamamen kay­bettiği düşünülebilir.

Ancak süreç burada sona er­memiştir. Söz konusu sigortalı­nın, emekliliği iptal edildikten sonra 2024 yılında Sosyal Gü­venlik Destek Primi kapsamın­da çalıştığı görülmüştür. SGK, 2021/23 sayılı Genelge kapsa­mında yaptığı incelemede, 08 Mart 2024 ile 30 Nisan 2024 tarihleri arasındaki 54 günlük Sosyal Güvenlik Destek Primi­ne tabi çalışmalarını, tüm sigor­ta kollarına tabi çalışma olarak değerlendirmiştir. Başka bir ifa­deyle, daha önce emekli olduğu için Sosyal Güvenlik Destek Pri­mi kapsamında geçen çalışma­lar, yeniden yapılan değerlendir­me sonucunda normal sigortalı­lık kapsamında kabul edilmiş ve bu süreler emeklilik hesabına dahil edilmiştir. Yapılan bu de­ğerlendirme sonucunda sigor­talının yeniden emeklilik için gerekli şartları sağladığı tespit edilmiş, SGK tarafından ikin­ci bir karar alınmış ve 1 Mayıs 2024 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı yeniden bağlanmıştır.

İşte bu örnek, 2021/23 sayılı Genelge’nin ne kadar önemli ol­duğunu açıkça göstermektedir.

Emeklilik iptal edilmiş olabi­lir. Geçmişte ödenen aylıklar ge­ri istenebilir.

Ancak iptal edilen hizmetler çıkarıldıktan sonra sigortalının gerçek çalışmalarıyla yeniden emeklilik şartlarını sağlaması halinde, emeklilik hakkı tama­men ortadan kalkmaz.

Şartların yeniden oluştuğu ta­rihten itibaren emekli aylığı ye­niden bağlanabilir.

Dolayısıyla emekliliğin iptal edilmesi her zaman emeklilik hakkının tamamen sona erdiği anlamına gelmez.

Bazen emeklilik iptal edilir.

Ama emeklilik hakkı yaşama­ya devam eder.

SGK’nın 2021/23 sayılı Ge­nelgesi de tam olarak bu anlayış üzerine kurulmuştur.

Ülkemizde emeklilik sistemi ve emekli olma şartları olduk­ça karmaşık bir yapıya sahiptir. Bu nedenle emeklilik aşamasın­da olduğu kadar, emeklilik ipta­li, prim iptali veya aylıkların ye­niden bağlanması gibi olumsuz durumlarla karşılaşıldığında da bir sosyal güvenlik uzmanından destek alınması, hak kayıpları­nın önlenmesi açısından büyük yarar sağlayacaktır.

Özgür Erdursun-Dünya

Güncel verilere göre katılım bankacılığı sektörü, toplam bankacılık varlıklarının yüzde 9,5'ini oluştururken, kamu sermayeli katılım bankaları bu varlıklardan yüzde 4,3 pay alıyor.

Birleşme potasında yer alan Ziraat Katılım, Vakıf Katılım ve Halk Katılım bankalarının ilk çeyrek itibarıyla toplam bankacılık sektöründeki pazar payı yüzde 3,4 seviyesinde bulunuyor.

Bu oran, söz konusu üç kamu bankasının katılım bankacılığı segmentindeki varlıkların yaklaşık yüzde 36'sını elinde tuttuğunu gösteriyor.

Fitch, bu birleşmenin hayata geçmesiyle birlikte Türkiye'nin en büyük katılım bankasının kurulacağını ve elde edilecek devasa ölçek sayesinde yeni yapının tek başına çok daha güçlü bir pazar gücüne ve kredi değerliliğine ulaşabileceğini vurguladı.

Raporda, birleşmenin kredi notları üzerindeki nihai etkisinin, sürecin operasyonel olarak nasıl yürütüleceğine, yeni kurumun benimseyeceği iş stratejisine ve sermaye yapısının sağlamlığına bağlı olduğu hatırlatıldı.

Raporda kamu bankalarının birleşme senaryosunun yanı sıra sektördeki oyunculardan Emlak Katılım’a dair beklentiler de yer buldu.

Fitch, Emlak Katılım’ın gündeminde olan halka arz planının, bankanın büyüme hızına bağlı olarak yeni sermayeye erişimini kolaylaştıracağını ve böylece sermaye yeterlilik yapısını doğrudan destekleyeceğini öngördü.

Hem üçlü birleşme hamlesi hem de planlanan bu halka arz süreci, Türkiye'de faizsiz bankacılık modelinin küresel ölçekte daha rekabetçi bir yapıya kavuşması adına kritik dönüm noktaları olarak değerlendirildi.

Emniyet teşkilatı’nda kadro yapısı değişti

Düzenleme kapsamında Emniyet Teşkilatı Kanunu’nda yer alan amir rütbelerindeki personel kadro oranları yeniden düzenlendi. Birinci sınıf emniyet müdüründen komiser yardımcısına kadar çeşitli rütbelerde uygulanacak azami oranlar güncellenirken, personel dağılımına ilişkin yeni bir yapı oluşturuldu. Önceki oranları düzenleyen geçici madde ise yürürlükten kaldırıldı.

Sağlık nedeniyle ayrılan eski emniyet personeline geri dönüş hakkı

Kanunda, sağlık gerekçesiyle eğitim kurumlarından ilişiği kesilen ancak yargı kararıyla mezun olarak göreve başlayan ve daha sonra yine sağlık sebepleri nedeniyle memuriyetten ayrılan personele yönelik yeni bir hüküm de yer aldı. Buna göre söz konusu kişiler, 6 ay içinde başvurmaları halinde Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından durumlarına uygun kadrolara atanabilecek.

İnternet haber sitelerine yeni kurallar

Basın İlan Kurumu ile ilgili düzenlemeyle internet haber sitelerinin nitelikleri ve yükümlülükleri yeniden belirlendi. Resmi ilan ve reklam yayımlama hakkına sahip medya kuruluşlarına uygulanacak kriterler güncellenirken, yükümlülüklere aykırı hareket eden kuruluşlara 1 ila 25 gün arasında ilan ve reklam kesme cezası verilebilecek.

İhlalin tekrarlanması halinde yaptırım süreleri artırılabilecek. Bazı durumlarda ise ilan ve reklam kesme cezasının 60 güne kadar uygulanabilmesinin önü açıldı.

Ticari plaka devrine KDV istisnası

Yasayla ayrıca, taksi, dolmuş, minibüs ve umum servis araçlarına ait ticari plakaların devri KDV'den muaf olacak.

Belediye sınırlarındaki sirkler, lunapark ve benzeri biletle girilen yerlerde çocuklardan ve 25 yaşından küçük öğrencilerden eğlence vergisi alınmayacak.

İl özel idareleri ve belediyelere ait taşınmazların satış bedeli peşin veya taksitle ödenebilecek.

Ekonomim

Güçlü dolar altını baskılıyor

Fed'in faiz artırımlarına devam edeceği yönündeki beklentilerin güçlenmesiyle doların güçlü seyrini koruması, altın fiyatları üzerinde baskı oluşturdu.

Spot altın yüzde 0,4 değer kaybederek ons başına 3.985,89 dolara geriledi. Değerli metal, çarşamba günü Kasım 2025'ten bu yana en düşük seviyesini test etmişti. ABD'de ağustos vadeli altın kontratları da yüzde 0,2 düşüşle 4.001,60 dolara indi.

Külçe altın, doların güç kazanması ve Fed'in faiz artıracağına yönelik beklentilerin etkisiyle çarşamba günü sert değer kaybederek Kasım 2025'ten bu yana ilk kez 4.000 dolar/ons eşiğinin altına geriledi.

Piyasalar Fed’den üç faiz artırımı bekliyor

CME FedWatch verileri, yatırımcıların bu yıl Fed’den üç faiz artırımı beklediğini ve eylül toplantısında faizlerin yükseltilme ihtimalini yüzde 67 seviyesinde gördüğünü ortaya koyuyor.

Dolar 13 ayın en yüksek seviyesini gördü

ABD doları, çarşamba günü üst üste üçüncü işlem seansında da değer kazanarak son 13 ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Doların güçlenmesi, diğer para birimlerini kullanan yatırımcılar açısından altının maliyetini artırdı.

Bessent'ten Fed mesajı: İran'ın enflasyon etkisine açık olun

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, çarşamba günü yaptığı açıklamada, Fed Başkanı Kevin Warsh’ın geleceğe yönelik faiz yönlendirmesini azaltma planını olumlu karşıladığını belirtti. Bessent ayrıca, Fed yetkililerinin İran’daki çatışmaların enflasyon üzerindeki olası etkilerini değerlendirirken tüm senaryolara açık yaklaşması gerektiğini ifade etti.

Öte yandan yetkililer, Lübnan ile İsrail’in, İsrail güçlerinin Hizbullah ile çatışmalar sırasında ele geçirdiği Lübnan topraklarının bir bölümünün Lübnan ordusuna devredilmesini öngören ABD destekli bir teklifi görüştüğünü bildirdi. Söz konusu adımın, işgal altındaki bölgelerde Lübnan’ın egemenliğini yeniden güçlendirebilecek bir gelişme olabileceği ifade ediliyor.

Diğer değerli metallerde son durum ne?

Diğer değerli metallerde ise spot gümüş yüzde 0,2 düşüşle 57,33 dolara, platin yüzde 0,2 kayıpla 1.575,85 dolara gerilerken, paladyum yüzde 0,3 artışla 1.170,25 dolara yükseldi.

Ekonomim

KOBİ'lere can suyu oldu

Dezenflasyon programı döneminde uygulanan sıkı para politikaları sebebiyle finansman güçlüğü içine düşen reel sektör için hayata geçirilen TOBB nefes kredisi, Merkez Bankası’nın kredi artış sınırlamasına tabi olmaması sebebiyle özellikle KOBİ’ler için adeta cansuyu niteliğinde oldu.

Merkez Bankası bir süre önce bankaların ticari kredilerinde yüzde 2 olarak uygulanan artış hızı sınırlamasını yüzde 3’e çıkarmıştı. Ancak aralarında KGF, İGE A.Ş, Katılım Finans Kuruluşları gibi hazine garantili kefalet kuruluşları aracılığıyla kullandırılan kredilerin bu sınırlamaya tabi tutulmaması, bunlara yönelik talebin artmasını sağlıyor.

61 bin firma kullanmıştı

Finansman sıkıntısı çeken işletmelere TOBB kaynaklarıyla KGF kefaletiyle geçen yıl kullandırılmaya başlanan Nefes Kredisinde, yıl içinde yapılan artışlarla birlikte 61 bin firma toplam 81 milyar lira civarında kredi kullanmıştı.

EKONOMİ’nin edindiği bilgilere göre bu yıl 8 Haziran Pazartesi günü başlayan 25 milyar liralık yeni Nefes Kredisi’ne bir çok ilden çok yoğun talep geldi. İllerin önemli bölümünde limitler kısa süre içinde tükenirken, kalan illerde de çok az limit kaldığı belirtiliyor.

Hisarcıklıoğlu gündeme getirmişti

Yeni Nefes Kredisine ilişkin ilk duyuruyu yapan TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, reel sektörün en büyük sorununun finansmana erişim olduğunun altını çizerek, kredi büyüme sınırının finansmana erişimi zorlaştırdığının altını çizmişti. Başkan Hisarcıklıoğlu, Kredi Garanti Fonu (KGF) Özkaynak Kefalet Programı kapsamında 2026 için ilk dilimin 25 milyar lira olmakla birlikte yıl içinde toplam tutarın 100 milyar liraya çıkmasının hedeflendiğini aktarmıştı.

Firma başına limit 3 milyon lira

Toplam 9 bankanın aracılık ettiği kredilerde firma başına üst limit 3 milyon lira olarak uygulanıyor. Reel sektör 24 ay kredi için yüzde 36, bunun üzerindeki vadelerde ise yüzde 34 faiz ile kaynak kullanabiliyor. Kredi 6 ay anapara ödemesiz dönem dâhil, toplam azami 48 ay vadeli oluyor.

Nefes Kredisi’ne; Akbank, Denizbank, QNB Bank, Ziraat Bankası, Garanti Bankası, Halkbank, Vakıfbank, Yapı ve Kredi Bankası ve Ziraat Katılım Bankası olmak üzere 9 banka aracılık ediyor.

Hüseyin Gökçe-Ekonomim

Ayrıntılara geçmeden önce çok sorulan bir konuya açıklık getirmek istiyorum. Kamuya olan borçlar normalde yüzde 39 faizle ve en fazla 36 ay vadeyle tecil edilebiliyor. Tecilden yararlanabilmek için mükellefin zor durumda olduğunun belgelenmesi gerekiyor. Yeni düzenleme ise 31 Ağustos 2026 tarihine kadar başvuran mükellefler için yüzde 39 yerine yüzde 29 tecil faizi, 36 ay yerine 72 aya kadar vade imkânı sağlıyor. Ayrıca, ödeme güçlüğü konusunda da kolaylık sağlanacak. Bu kolaylıktan sadece 31 Ağustos’a kadar başvuru yapan mükellefler yararlanacak.

TECİL KOLAYLIĞI SGK’YA OLAN HANGİ BORÇLARA UYGULANACAK?

Genelgeye göre, 4/a statüsünde işçi çalıştıran işverenler ile 4/b statüsündeki kişilerin haziran ayı öncesi dönemlere ilişkin sigorta primleri, işsizlik sigortası primleri, 31 Ağustos 2026 tarihine kadar tebliğ edilmiş ve kesinleşmiş idari para cezası ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı yüzde 39 yerine yüzde 29 oranında faizle 72 aya kadar tecil edilebilecek. Başvurular 31 Ağustos 2026 tarihine kadar yapılacak.

İşletmenin varlıklarının borçlarına oranı ile hesaplanan likidite oranınğn 0,51 - 1,00 aralığında olması halinde 36 aya kadar, 0,50 ve altında olması halinde 72 aya kadar eşit taksit yapılacak.

Herhangi bir işte çalışmayan ve anne – baba ya da eşi üzerinden bakmakla yükümlü olmayan kişiler genel sağlık sigortası (GSS) primlerini kendileri ödüyor. 2026 yılı için aylık GSS primi 1.980,81 TL olarak ödeniyor. GSS prim borçları tecil kolaylığı kapsamına alınmadı.

TECİL BAŞVURUSUNU KİM KARARA BAĞLAYACAK?

Tecil işlemleri sosyal güvenlik il müdürlükleri veya sosyal güvenlik merkezleri bünyesindeki tescil komisyonları tarafından değerlendirilerek sonuçlandırılacak.

Tecil talebinde bulunacak borçluların 31 Ağustos 2026 tarihine kadar borçlarına yönelik icra takip işlemlerinin yürütüldüğü ünitelere tecil talep formu ve çok zor durum tespitine ilişkin durumlarına uyan çok zor durum raporu veya mali durum bildirim formu ile birlikte başvuracaklar.

İstenilen bilgi ve belgelerin eksik olması halinde bunların tamamlanması istenecek, söz konusu eksiklerin giderilmemesi halinde tecil talepleri reddedilecek.

Borçlunun 4/b kapsamında sigortalı olmasının yanı sıra işveren sıfatının da bulunması durumunda 4/b sigortalılığından kaynaklanan borcu ile işveren olmasından kaynaklanan borçları ayrı ayrı değerlendirilecek.

Tecil işlemlerinde borç türü bazında İstanbul, Ankara ve İzmir illerinde 18 milyon TL ve altındaki, diğer büyükşehirlerde 15 milyon TL ve altındaki; büyükşehir olmayan illerde ise 13 milyon TL ve altındaki alacaklar için icra takip işlemlerini yürüten sosyal güvenlik merkez müdürleri yetkili olacak. Merkez müdürlerinin yetkisini aşan tüm borçlar için azami borç miktarına bakılmaksızın sosyal güvenlik il müdürleri yetkili olacak. Bu kapsamdaki borçlarla ilgili tecil talepleri merkez teşkilatına gönderilmeyecek.

PRİM BORÇLARININ TECİLİNDE İLK TAKSİT AĞUSTOS AYINDA ÖDENECEK

Vergi borçlarında ilk taksit eylül ayında ödenecek. Buna karşılık SGK’ya olan borçlarda tecil talebini 31 Ağustos 2026 tarihine kadar yapanların ilk taksiti de en geç 31 Ağustos 2026 tarihine kadar ödemeleri gerekecek. Tecil işlemi, belirlenen ilk taksit tutarının defaten ödendiği tarihte başlayacak. Belirlenen süre içinde ilk taksitin ödenmemesi halinde, borçlu yüzde 29 oranındaki tecil faizinden yararlanamayacak.

Ödeme vadesi 31 Ağustos 2026 tarihi sonrasında olan borçlar ise ancak yüzde 39 faiz oranıyla ve 36 aya kadar vadeyle tecil edilebilecek.

İlk taksitin ödenmesinden sonra tecil devam ettiği sürece icra takip haciz ve satış işlemleri durdurulacak. İlk taksitin ödenmiş olması şartıyla araçlar üzerindeki yakalama şerhleri kaldırılacak. Haczedilen menkul ve gayrimenkul mallar için satış ilanına çıkılmış olsa bile satış tarihinden önce ilk taksitin ve tüm masrafların ödenmesi şartıyla satış işlemi iptal edilecek. Ancak hacizler devam edecek.

TECİL İŞLEMİ DEVAM EDENLER DE YARARLANACAK

Yeni düzenleme, daha önce tecil başvurusu yapılmış ancak henüz sonuçlanmamış olanlar ile devam eden teciller hakkında da uygulanacak. Borçlunun vadeyi uzatma talebinde bulunması halinde tecil tarihindeki likidite oranı 0,51 ile 1,00 arasında olanların kalan taksit süresine azami 18 ay, likidite oranı 0,50 ve altında olanlara ise 36 ay ilave taksit süresi eklenebilecek. Tecil süresinin uzatılmasına ilişkin talepler, borç tutarı ve tecil yetki tutarına bakılmaksızın mevcut tecil işlemini yürüten ünite tarafından yerine getirilecek.

Yüzde 29 oranındaki tecil faizinden yararlanmak için ise başvuru şartı aranmayacak.

ON MİLYON LİRAYA KADAR BORÇTAN TEMİNAT ALINMAYACAK

Tecil edilen borç 10 milyon liranın altında ise teminat aranmayacak. Teminatsız tecil tutarı, iş yeri ve borç türüne bakılmaksızın borçlunun alacaklı kurum ünitesine olan borç toplamı esas alınarak belirlenecek. On milyon lirayı aşan borçların tecilinde ise bu tutarı aşan kısmın yarısı kadar teminat gösterilmesi zorunlu olacak.

Örneğin Eskişehir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde işlem gören A Limited Şirketinin iki iş yerinden dolayı gecikme cezası ve zammı dahil birinci iş yerinden 5 milyon TL sigorta primi, ikinci iş yerinden dolayı da 4 milyon TL işsizlik sigortası primi olmak üzere 9 milyon TL tutarındaki borcunun 12 ay süreyle tecili için başvuruda bulunması durumunda, herhangi bir teminat istenilmeksizin borcu tecil edilecek.

B Limited Şirketinin Eskişehir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne 8 milyon TL, Bursa Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne 7 milyon TL, Bilecik Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne de 5 milyon TL olmak üzere SGK’ya toplam 20 milyon TL borcu olmasına karşın, her bir il müdürlüğüne olan borcu 10 milyon TL’nin altında olduğu için herhangi bir teminat aranmaksızın tecil işlemi yapılacak.

C Limited Şirketinin İstanbul İl Müdürlüğüne 9,8 milyon, Fatih SGM’ye 9 milyon TL, Pendik SGM’ye 80 milyon TL olmak üzere il müdürlüğüne toplam 98,8 milyon TL borcu olmakla birlikte ilk iki borç için teminat istenmeyecek. Pendik SGM’deki borç için ise 35 milyon TL teminat istenecek.

Tecil edilen SGK alacakları ile ilgili olarak daha önce tatbik edilen ve borcun tamamını karşılayacak değerde olan hacizler, yapılan ödemeler nispetinde kaldırılacak ve buna isabet eden teminat iade edilecek. Tecil sırasında gösterilmesi gereken zorunlu teminat tutarının belirlenmesinde tecil faiz tutarları dikkate alınmamakla birlikte, hacizlerin kaldırılmasında ve teminatların iadesinde ödenmesi gereken tecil faizi de dikkate alınacak.

Örneğin K Anonim Şirketinin 60 milyon TL tutarındaki borcundan dolayı Eskişehir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünce her biri 10 milyon TL tutarındaki 5 araç üzerine haciz konulmuş olsun. Şirketin borcu 72 ay taksitle ödenmek üzere tecil edilmiştir. Borçlu şirket tarafından 56 taksit ödendikten sonra kalan borç tutarının tecil faizi dahil 39 milyon TL olduğu varsayıldığında, 4 aracın toplam değeri kalan borcu karşıladığından, şirketin talep etmesi halinde bir araç üzerindeki haciz kaldırılacak.

Her tercih, bir vazgeçiştir ve her şeye koşanlar, kodun mantığını kaçırır. Tercihlerin doğru olabilir fakat eğer YZ dünyasında düne dair vazgeçişlerin yoksa YZ senin için otursun ağlasın

1- SORUN: YZ çağında artık tek bir gerçek var: Her tercih bir vazgeçiştir. Ama biz tercihi “her şeye yatırım” zannediyoruz. YZ’ye geçiyoruz diyoruz ama neye geçtiğimizi, neyden vazgeçtiğimizi bilmiyoruz. Bir sistemi satın alıyoruz, ama eski kültürü aynen sürdürüyoruz. Olacak şey mi bu?

2- ETKİSİ: Bu yeni çağın ilkesi şu: Kod üretmeden sonuç beklenmez. YZ’ye dair tercihler yapmıyor, sadece “moda olanı” satın alıyoruz. Yeni kavram: Seçimsiz strateji... Yani yön belirlemeden araç seçmek… YZ bizi kendi algı düzeni ve onun arkasındakilerin ideolojisiyle yönetecekse; tehlike var.

TERCİHİN VARSA KODUN DA OLSUN

3- ÇÖZÜM: YZ sistemleriyle yükselmek istiyoruz ama elimizde hâlâ analog prangalar var. Süreçler belirsiz, ekipler hazırlıksız, kararlar sahipsiz. Yeni kelimemiz: Dijital pranga. Yâni teknolojik yatırımın olmuş ama zihinsel dönüşüm eksik. Tıpkı uçmaya çalışan bir kuşun hâlâ yere bağlı olması gibi.

4- YÖNTEM: Her şeyi teşvik eden hiçbir şeyi geliştiremez. Geçmişte yaptığımız gibi, bugün de YZ’de her alanı teşvik ediyoruz. Eğitimsiz modele fon, veri kültürü olmayan ekibe destek… Sonuç: Zekâsız teşvik… Yani teknik kapasiteye değil, siyasi dengelere göre dağıtılan destekler. Oysa YZ odak ister.

2 SORU 2 CEVAP / YZ tercihlerine dair…

Neden dönüşemiyoruz?

Çünkü tercihler net değil. Herkes sistem kuruyor ama kimse neyi hedeflediğini bilmiyor. Bu, kod kalabalığına neden oluyor. Yani sistemler yığılıyor ama çözümler üretilemiyor, gevelenip duruyoruz.

Peki, ne yapılmalı?

Tercih etmeli. Ve onun gereği olarak bazı alanlardan bilinçli şekilde vazgeçilmeli. YZ bir kaynak oyunudur. Her şeyi hedefleyen, hiçbir şey üretemez. YZ’den umulan faydayı abartmamalı.

NOT

DİJİTAL PRANGALARLA YÜKSELEMEZSİN

YZ sistemine yatırım yapıyorsan, onunla çalışacak insanı da yetiştirmelisin. Veriyi topluyorsan, o verinin anlamını da sorgulamalısın. Şirket olarak “YZ’ye geçtik” diyorsan, zihninde hâlâ “Excel yönetimi” varsa bir yere gidemezsin. Yeni kavramım: Hesapsız uyum; taklitte sınırlı kalmak…

YZ LÜGATI

Zekâsız teşvik: Teknoloji değeri olmayan ama kaynak tüketen karavana destek mekanizması

Kod kalabalığı: Odaksız, kararları çakışan, çatışan, birbirini boğan yazılım ve sistem yığını

Seçimsiz strateji: Yön belirlemeden araç seçmeye kalkmak ve dijital dünyada pusulasızlık

Dijital pranga: Yapay zekâ kurulmuş, fikirler dijitalleşmiş ama zihin hâlâ analog geçmişte kalmış

Şeref OĞUZ-Ekonomim

Anılan yasanın 8. Maddesiyle Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 32. Maddesi’nin 8. Fıkrası’nda değişiklik yapılmıştır. Anılan düzenlemeye göre; sanayi sicil belgesini haiz ve fiili üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumlar ile zirai üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran bu üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranının 12,5 puan indirimli yüzde 12,5 olarak uygulanmasına imkân sağlanmaktadır. Bu faaliyetlerden elde edilen kazançlar aynı zamanda bazı durumlarda bu kurumların ihracattan elde edeceği kazancı da kapsayabileceğinden bu fıkra kapsamında indirimden yararlanılan kazançlar için ayrıca ihracat kazançlarına uygulanan 5 puan indirimin uygulanmaması öngörülmüştür. 7582 sayılı Kanunun yürürlükle ilgili 14. maddesinde belirtildiği üzere; bu düzenleme 2027 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlara, özel hesap dönemine tabi olan kurumların ise 2027 takvim yılında başlayan özel hesap dönemi ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlarına uygulanacaktır.

Henüz Resmi Gazetede yayınlanmamakla birlikte, anılan madde hükmünün uygulanma usul ve esaslarına ilişkin olarak hazırlanan ve “Kurumlar Vergisi Genel Tebliği Seri No: 1’de Değişiklik Yapılmasına Dair 26 Seri No.lu Tebliğ” de Gelir İdaresi Başkanlığı’nın internet sitesinde duyurulmuştur.

Anılan tebliğ taslağındaki hususları da dikkate alarak, bu, oranla ilgili düzenlemeleri, özetlemek gerekirse, 2027 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlara, özel hesap dönemine tabi olan kurumların ise 2027 takvim yılında başlayan özel hesap dönemi ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlarına;

i- Sanayi sicil belgesini haiz ve fiili üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı % 12,5 olarak uygulanacak (bu kazançları içinde ihracattan elde ettikleri kazanç bulunursa bunun için ayrıca oran indirimi yapılmayacak ve bu kazancın tamamına % 12,5 oran uygulanacaktır),

ii- Birden fazla konuda üretim faaliyetinde bulunan mükelleflerin üretimden elde ettikleri kazancın tespitinde, üretim faaliyetlerinden elde edilen kazançlar (varsa üretimden doğan zararlarla) bir bütün olarak değerlendirilecektir.

iii- Sanayi sicil belgesini haiz olan ve münhasıran bu belge kapsamında yazılım, bilişim ve benzeri hususlarda gerçekleştirilen üretim faaliyeti sonucu elde edilen kazançlara da kurumlar vergisi oranı 12,5 puan indirimli uygulanabilecektir.

iv- Sanayi sicil belgesini haiz mükelleflerin üretim faaliyetlerinin yanı sıra diğer faaliyetlerinden elde ettiği kazançlar bulunması halinde, üretim faaliyetinden elde edilen ve 12,5 puan indirim uygulanacak matrah, fiilen yapılan üretimden elde edilen kazancın ticari bilanço kârına oranlanması suretiyle tespit edilecektir.

Üretim faaliyetinden elde edilen kazanç

İndirimli oran uygulanacak matrah: Matrah x -----------------------------------

Ticari bilanço kârı

Mükelleflerin üretim faaliyetinden elde ettiği kazancın ticari bilanço kârından fazla olması halinde safi kurum kazancını aşmamak kaydıyla üretim faaliyetinden elde edilen kazancın tamamına 12,5 puan indirim uygulanabilecektir.

v- Zirai üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran bu üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı % 12,5 olarak uygulanacaktır.

vi- Zirai üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların bu hükümden yararlanabilmeleri için Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan alınmış çiftçi kayıt belgesi, gıda işletmesi kayıt belgesi ve işletme onay belgelerinden (üretici belgesi) herhangi birine sahip olması ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal etmesi şartlarını birlikte sağlamaları gerekmektedir.

vii- Sanayi sicil belgesini haiz ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları ve zirai üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran bu üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları ile ihracat faaliyetinden elde edilen kazançları, matrahı (safi kurum kazancını) aşsa bile safi kurum kazancı kadar tutar üzerinden %12,5 oranında kurumlar vergisi hesaplanacaktır.

İlk defa halka arz edilen kurumlarda üretim ve ihracat faaliyetiyle iştigal edilerek Kanunun 32’nci maddesinin yedinci ve/veya sekizinci fıkrası kapsamında bir kazanç elde edilmesi halinde, bu kurumların tüm matrahları için önce 2 puan indirim hesaplandıktan sonra, üretim faaliyetleri ile ihracat faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları için (Kanunun 32’nci maddesinin altıncı fıkrası kapsamında hesaplanan 2 puanlık indirime ilave olarak) 12,5 veya 5 puan indirim daha uygulanacaktır.

Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 32. Maddesi’nin 8 no.lu fıkrası hükmü değişiklik öncesi şöyleydi:

“Sanayi sicil belgesini haiz ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran üretim faaliyetinden elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı 1 puan indirimli uygulanır. Bu kazançların ihracata isabet eden kısmı için yedinci fıkra hükmüne göre indirimden faydalananlara bu fıkra kapsamında ayrıca indirim uygulanmaz.”

7582 no.lu Kanun’la yapılan değişiklik sonrası fıkra hükmü şöyle oldu:

“Kurumlar vergisi oranı, sanayi sicil belgesini haiz ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları ile zirai üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran bu üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına %12,5 olarak uygulanır. Bu fıkra kapsamında indirimli orandan faydalanılan kazançlar için yedinci fıkra kapsamında ayrıca indirim uygulanmaz.”

Üretimden elde edilen kazançlarla değiştirilen bu maddenin yürürlük hükmü ise şöyleydi:

“2027 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlara, özel hesap dönemine tabi olan kurumların ise 2027 takvim yılında başlayan özel hesap dönemi ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlarına uygulanmak üzere yayımı tarihinde” yürürlüğe girer.

Anılan fıkra hükmü için, her ne kadar, “2027 yılından itibaren elde edilecek kazançlara uygulanacaktır” dense de fıkra hükmü, Kanunun yayımlandığı tarihte (4 Haziran2026 tarihinde) yürürlüğe girer dendiği ve o tarih itibariyle fıkra değiştiği için, önceki fıkra hükmünün o tarihten sonra uygulanamayacağı görüşleri savunulmaktadır. Bu nedenle, 2026 yılında sicil belgesini haiz ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları için 1 puanlık kurumlar vergisi oran indiriminin uygulanıp uygulanamayacağı tartışılır hale gelmiştir.

Kanımızca, Sanayi Sicil Belgesi’ni haiz ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların 2026 yılında, münhasıran üretim faaliyetinden elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı 1 puan indirimli uygulanmaya devam etmelidir.

Tartışmaların sonlandırılması ve uygulamanın nasıl olacağının açıklığa kavuşturulması zorunlu olup, anılan Tebliğ taslağında bu konuda da belirleme yapılmalıdır.

E-Fatura uygulamasına kayıtlı mükelleflerin, birbirlerine sattık­ları mallar ve ifa ettikleri hizmetler için düzenledikleri faturaları e-Fatura ola­rak göndermeleri ve almaları zorunludur. Gelir İdaresi Başkanlığı Faaliyet Raporu­na göre, 2025 yılı sonu itibariyle e-Fatu­ra uygulamasından yararlanan mükellef adedi 1.937.308’dir. Gelir İdaresi Başkan­lığı her yıl yayımladığı tebliğlerle sektör­ler ve cirolara göre e-Fatura uygulaması­na geçiş zorunluluğunu düzenlemektedir.

Cironuz 3 milyon ise 1 Temmuz’a kadar geçiş zorunlu

509 Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği uyarınca; 2025 yılı brüt satışla­rı 3 milyon ve üzeri olan mükelleflerin 1 Temmuza kadar e-Fatura uygulamasına geçiş zorunluluğu bulunmaktadır.. E-Fa­tura uygulamasına geçmeyen ve kâğıt fa­tura düzenlemeye devam eden mükellef­lere özel usulsüzlük cezaları kesilecektir..

Sektörel olarak e-Faturaya geçiş zorunluluğu olanlar

Aşağıdaki sektörlerde faaliyette bulu­nan işletmeler de e-Fatura uygulamasına dâhil olmak zorundadırlar.

E-Ticaret faaliyetinde bulunanlardan 2025 yılında 500 bin lira ve üzeri brüt sa­tış hasılatı olanlar, (Kendi web sitesi ve­ya pazaryerleri üzerinden satış yapanlar),

Gayrimenkul ve motorlu taşıt alım satı­mı yapan işletmelerden 2025 yılı brüt sa­tışları 500 bin lira ve üzeri olanlar

Otelcilik ve konaklama sektöründe faa­liyette bulunanlar,

Komisyoncu veya tüccar olarak sebze ve meyve ticaretiyle iştigal eden mükel­lefler

Akaryakıt ve Enerji Sektöründe faali­yette bulunanlar,

Finans ve sigortacılık sektöründe faali­yette bulunanlar,

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile hiz­met sözleşmesi imzalayan hastaneler ve tıp merkezleri,

Demir-çelik ve metal ticareti yapan iş­letmeler,

İhracatçı işletmeler,

Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan veya belediyelerden yatırım ya da işletme bel­gesi alarak konaklama hizmeti sunan iş­letmeler,

Şarj ağı işletmeci lisansı alan mükellef­ler ile bu mükellefler tarafından sertifika verilen şarj istasyonu işletmecileri.

Basit usul ve işletme hesabı mükellefleri

Basit usul ve işletme hesabına göre def­ter tutan mükellefler 31 Aralık 2026 tari­hine kadar düzenlenecek ve vergiler dâhil toplamı 3.000 lirayı aşmayan faturalar kâ­ğıt ortamda düzenlenebilecek olup, tutarı aşan faturaların ise GİB e-Belge (e-Arşiv) üzerinden düzenlenmesi zorunludur.

e-Faturaya dahil olduğu halde kâğıt fatura düzenleyene 17 milyona kadar ceza

Vergi Usul Kanununun 353. maddesi­ne göre; e-Fatura olarak düzenlenmesi gerekirken bu belgenin düzenlenmeme­si halinde her bir belge için 17 bin lira­dan az olmamak üzere bu belgelere yazıl­ması gereken tutarın %10’u oranında özel usulsüzlük cezası kesilir. Ayrıca düzenle­meyen her belge için cezalar artırılarak uygulanır. İlk tespitte 17 bin lira, ikinci tespitte 35 bin lira, üçüncü tespitte 53 bin lira, dördüncü tespitte 70 bin lira, beşin­ci tespitte 87 bin lira ve altıncı tespitten sonra ise her tespit için 170 bin lira özel usulsüzlük cezası uygulanır. Bu cezanın üst sınırı ise yıllık 17 milyon lira.

Dijital platformlar, uygulamalar ve çevrimiçi aracılar üzerinden iş alan, hizmet sunan, gelir elde eden herkes bu sözleşme kapsamına giriyor. Yemek ve hızlı teslimat kuryeleri, motokuryeler, ev ve bakım hizmeti verenler, elektronik ticaret dağıtım çalışanları, kargo ve lojistik dağıtıcıları, şehir içi yolcu taşıyan sürücüler, evden veya uzaktan dijital hizmet sağlayanlar platform çalışanı olarak kabul ediliyor. Bu kişilerin iş ve gelir güvencesi bulunmuyor. Sosyal güvenlik haklarından yoksunlar. İş sağlığı ve güvenliği riski altında çalışıyorlar. Tek taraflı sözleşme değişiklikleri gibi keyfilikler ile karşı karşıya kalıyorlar. Çalışma statüleri konusunda belirsizlik bulunuyor. Kimi işçi, kimi kendi adına çalışan esnaf gibi muamele görüyor.

ILO, platform çalışanları için küresel standartları belirlemek üzere bir süredir çalışma yürütüyordu. Bu ay yapılan konferansta da 193 Sayılı Platform Ekonomisinde İnsana Yakışır İş Sözleşmesi kabul edilerek, somut bir adım atıldı.

İşte sorularla 193 Sayılı ILO Sözleşmesi:

Sözleşme, platform ekonomisinde insana yakışır iş koşullarını nasıl teşvik edecek?

Bu sözleşme, teknolojik yeniliklerin ve yeni iş modellerinin işçi hakları, adil rekabet ve sürdürülebilir ekonomik büyüme ile birlikte ilerlemesini sağlamaya yardımcı olacak küresel bir çerçeve oluşturmaktadır.

İstihdam durumlarından bağımsız olarak tüm platform çalışanlarının temel haklardan ve uygun korumalardan yararlanabilmesini sağlamayı ve dijital emek platformlarının yarattığı fırsatları tanımayı amaçlamaktadır.

Sözleşme kimleri kapsıyor?

Sözleşme, istihdam ilişkisi içinde olup olmadıklarına bakılmaksızın, serbest çalışanlar da dahil olmak üzere, dijital iş platformları ve dijital platform çalışanları için geçerlidir. Hem mekân bazlı hem de çevrimiçi platform çalışmalarını kapsar.

TÜM PLATFORM ÇALIŞANLARI İŞÇİ OLMAK ZORUNDA DEĞİL

Sözleşme, tüm platform çalışanlarının işçi olarak sınıflandırılmasını gerektiriyor mu?

Sözleşme belirli bir istihdam sınıflandırması dayatmıyor. Bunun yerine, Üye devletlerin istihdamdaki statünün doğru belirlenmesini sağlamak için önlemler almasını öngörüyor.

Sözleşme, serbest meslek sahibi olmayı veya platform üzerinden çalışmayı yasaklıyor mu?

Sözleşme, serbest meslek sahibi olmayı veya belirli bir iş modelini yasaklamıyor. Amacı, platform çalışanlarının istihdam durumlarından bağımsız olarak uygun hak ve korumalardan yararlanmalarını sağlamaktır.

SÖZLEŞME HANGİ KORUMALARI SAĞLIYOR?

Sözleşme hangi hakları ve korumaları sağlıyor?

Sözleşme, aşağıdakiler de dahil olmak üzere geniş bir yelpazedeki konuları ele alıyor:

Çalışma hayatındaki temel ilkeler ve haklar;

İş sağlığı ve güvenliği;

Şiddet ve taciz;

İnsana yakışır iş fırsatlarının teşvik edilmesi;

Ücret veya ödeme;

Sosyal güvenlik;

Algoritmalara dayalı otomatik sistemlerin kullanımının çalışanlar üzerindeki etkisi;

Veri koruma ve gizlilik;

Askıya alma, devre dışı bırakma ve sonlandırma;

Göçmenlerin ve mültecilerin korunması;

Adalete erişim.

PLATFORM ÇALIŞANLARINA ALGORİTMA KORUMASI

Sözleşme algoritmalar ve yapay zekâ hakkında ne diyor?

Sözleşme, otomatik karar alma sistemleri de dahil olmak üzere, algoritmalara dayalı otomatik sistemlerin kullanımının etkisine ilişkin hükümler içeriyor. Bu tür sistemler çalışanları etkilediğinde şeffaflığı, güvenceleri ve inceleme mekanizmalarına erişimi teşvik etmektedir. Sözleşme açıkça yapay zekâya atıfta bulunmasa da hükümleri, yapay zekâ teknolojilerini içerebilecek olanlar da dahil olmak üzere, işi izlemek veya değerlendirmek veya işle ilgili kararlar üretmek için kullanılan otomatik sistemler için geçerlidir.

Dijital iş gücü platformları, aracı kuruluşlar aracılığıyla veya sınır ötesi faaliyet göstererek sözleşmenin uygulanmasından kaçınabilir mi?

Sözleşme, platform çalışmalarının genellikle sınır ötesi olarak organize edildiğini ve aracıları içerebileceğini kabul ediyor. Koruma hükümlerinin etkinliğini sağlamayı amaçlayan maddeler içeriyor. Bunlar arasında, dijital iş gücü platformları ve kendi topraklarında faaliyet gösteren aracılar ile ilgili olarak Sözleşmenin uygulanması ve platformların ve aracıların ilgili sorumluluklarının açıkça tanımlanması gerekliliği yer almaktadır. Üye devletler ayrıca, kendi topraklarında çalışan dijital platform işçileri ile ilgili olarak da sözleşmeyi uygulamak zorundadır. Sözleşme ile birlikte kabul edilen karar, bazı dijital iş gücü platformlarının sınır ötesi faaliyet gösterdiğini ve bu nedenle üye devletler arasındaki işbirliğinin sözleşmenin uygulanması açısından özellikle önemli olduğunu vurgulamaktadır.

PLATFORM ÇALIŞANLARI DİĞER ÇALIŞANLAR İLE AYNI HAKLARA SAHİP OLACAK

Sözleşme, çalışan olarak sınıflandırılan dijital platform çalışanlarının mevcut haklarını azaltıyor mu?

Sözleşme, çalışan olarak sınıflandırılanlar da dahil olmak üzere, bazı üye devletlerde zaten tanınmış olan dijital platform çalışanlarının haklarını hiçbir şekilde olumsuz etkilemeyecek. Bunun yerine, dijital ekonomide giderek daha önemli hale gelen alanlarda (algoritmik yönetim ve veri koruma dahil) bir koruma tabanı oluşturarak, güvenceler getirecek. Sözleşme, dijital platform çalışanlarına sağlanan korumanın, aynı çalışma statüsündeki diğer çalışanlara verilen korumadan daha az elverişli olmamasını sağlamayı amaçlamaktadır. Başka bir deyişle, çalışan olan dijital platform çalışanları, diğer çalışan kategorilerinden daha az korunmamalıdır.

Sözleşme, platform çalışmalarındaki esnekliği azaltacak mı?

Sözleşmenin amacı esnekliği azaltmak veya ortadan kaldırmak değildir. Aksine, üye devletlere önemli ölçüde esneklik sağlayacak. Ancak esnekliğe, işçiler için uygun hakların, korumaların ve güvencelerin eşlik etmesi gerekecek.

Sözleşme tüm ülkelerde derhal uygulanacak mı?

Tüm ILO Sözleşmeleri gibi, bu sözleşme de yalnızca onaylayan üye devletler için yasal olarak bağlayıcı hale gelir. Onaylandıktan sonra, her ülkenin hukuk sistemine ve ulusal uygulamalarına uygun olarak ulusal yasalar, yönetmelikler, politikalar, toplu sözleşmeler veya diğer önlemler yoluyla uygulanmalıdır.

Ancak bazı durumlarda bu süreler uzayabilmekte hatta işlememektedir. Mükellefler lehine sonuç doğuran bu uygulamalardan biri de mali tatildir.

5604 sayılı Malî Tatil İhdas Edilmesi Hakkında Kanun (MTİEHK), kamuoyunda çoğu zaman vergiyle ilgili işlerin durduğu bir “dinlenme dönemi” olarak algılansa da gerçekte durum bundan farklıdır. Mali tatil süresince vergi sistemi işlemeye devam eder; ancak bazı vergisel yükümlülüklere ve hak arama yollarına ilişkin süreler durur ya da uzar.

Kural olarak mali tatil her yıl 1 Temmuz'da başlar ve 20 Temmuz'da sona erer. Bununla birlikte 5604 sayılı Kanun’un 1’inci maddesine göre, haziran ayının son gününün resmî tatile rastlaması halinde mali tatil, temmuz ayının ilk iş gününü izleyen günden itibaren başlar.

Bu yıl haziran ayının son günü olan 30 Haziran salı gününe denk geldiğinden mali tatil 1 Temmuz Çarşamba günü başlayacak ve 20 Temmuz Pazartesi günü sona erecektir.

Mali tatil yalnızca beyan ve ödeme sürelerini etkilemez. Uzlaşma başvuruları, vergi mahkemelerinde dava açma süreleri ve bazı bilgi verme yükümlülükleri bakımından da önemli sonuçlar doğurur.

Bu nedenle mali tatilin hangi süreleri uzattığının ve hangi sürelerin bu dönemde işlemediğinin bilinmesinde fayda vardır.

Mali tatil nedeniyle aşağıda yazılı süreler uzar

5604 sayılı Malî Tatil İhdas Edilmesi Hakkında Kanun'un 1'inci maddesinin ikinci fıkrasına göre, son günü mali tatile rastlayan bazı süreler, mali tatilin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır.

Bu kapsamda;

• Beyana dayalı tarhiyatta kanuni süresinde verilmesi gereken beyannamelerin verilme süreleri,
• İkmalen, re'sen veya idarece yapılan tarhiyatlarda vadesi mali tatile rastlayan vergi, resim ve harçlar ile vergi cezaları ve gecikme faizlerinin ödeme süreleri,
• Uzlaşma talebi veya cezada indirim hükümlerinden yararlanmak amacıyla yapılacak başvurulara ilişkin süreler,
• Devamlı bilgi verme hükümleri kapsamında verilmesi gereken bilgilere ilişkin süreler, mali tatil nedeniyle uzayan süreler arasında yer almaktadır.

Buna göre, yukarıdaki işlemlere ilişkin sürenin son günü 2026 yılında 1-20 Temmuz tarihleri arasına rastlıyorsa, ilgili süre 27 Temmuz 2026 tarihine kadar uzamış sayılacaktır.

Bununla birlikte mükelleflerin mali tatilin sona ermesini beklemeleri zorunlu değildir. Dileyen mükellefler beyannamelerini mali tatil süresinde verebilir, vergi borçlarını da süresinden önce ödeyebilirler.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta şudur: Bu sürelerin uzaması için sürenin son gününün mali tatil dönemine rastlaması gerekir.

Örneğin, 10 Haziran 2026 tarihinde tebliğ edilen bir vergi/ceza ihbarnamesine karşı uzlaşma başvurusunda bulunmak isteyen kişinin, tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde başvuru yapması gerekir. Bu durumda başvuru süresinin son günü 10 Temmuz 2026 tarihine denk gelmektedir. Son gün mali tatil içinde kaldığından, uzlaşma başvurusu için son tarih 27 Temmuz 2026 olacaktır.

Buna karşılık aynı ihbarname 30 Haziran 2026 tarihinde tebliğ edilmiş olsaydı, uzlaşma başvurusunun son günü 30 Temmuz 2026 tarihine denk gelecekti. Bu tarih mali tatil süresi içinde yer almadığından başvuru süresi uzamayacak ve başvurunun en geç 30 Temmuz 2026 tarihinde yapılması gerekecekti.

21 ilã 25 Temmuz’da biten sürelere ilişkin

5604 sayılı Kanun'un 1'inci maddesinin altıncı fıkrasına göre, mali tatilin sona erdiği günü izleyen beş gün içinde sona eren kanuni ve idari süreler, mali tatilin son gününü izleyen tarihten itibaren beşinci günün mesai saati bitiminde sona ermiş sayılır.

Buna göre, 2026 yılında son günü 21-25 Temmuz tarihleri arasına rastlayan kanuni ve idari süreler, 25 Temmuz 2026 günü mesai saati sonuna kadar uzamış olacaktır.

Örneğin, 23 Haziran 2026 tarihinde tebliğ edilen bir vergi/ceza ihbarnamesine ilişkin uzlaşma başvurusunda bulunmak isteyen kişinin normal koşullarda en geç 23 Temmuz 2026 tarihinde başvuru yapması gerekir. Ancak başvuru süresinin son günü mali tatilin bitimini izleyen beş günlük süre içerisinde kaldığından, başvuru süresi 25 Temmuz 2026 tarihine kadar uzayacaktır.

Dolayısıyla mükellef ister 23 Temmuz'da isterse 25 Temmuz günü mesai saati sonuna kadar başvurusunu yapabilecektir.

Beyanname verme süresi mali tatil nedeniyle uzamış olan vergilerde ödeme süresi

Mali tatil yalnızca beyanname verme süresini değil, bu beyanname üzerine tahakkuk eden verginin ödeme süresini de etkileyebilmektedir. Nitekim 5604 sayılı Kanun'un 1'inci maddesinin sekizinci fıkrasına göre, beyana dayanan ve beyanname verme süresi mali tatil nedeniyle uzayan vergilerde ödeme süresi de uzayan beyanname verme süresinin son gününü izleyen günün mesai saati bitimine kadar uzamış sayılır. Ancak bu uzamanın aynı ay içerisinde kalması gerekmektedir.

Örneğin, normal şartlarda 20 Temmuz 2026 tarihinde verilmesi gereken ve mali tatil kapsamında bulunan bir beyannamenin verilme süresi mali tatil nedeniyle 27 Temmuz 2026 tarihine uzamışsa, bu beyanname üzerine tahakkuk eden verginin ödeme süresi de 28 Temmuz 2026 günü mesai saati sonuna kadar uzayacaktır.

Mali tatil nedeniyle işlemeyen süreler

5604 sayılı Kanun'un 1'inci maddesinin üçüncü fıkrasında, mali tatil nedeniyle işlemeyen süreler düzenlenmiştir. Burada sürelerin uzamasından değil, belirli sürelerin mali tatil boyunca işlememesinden söz edilmektedir. Bu nedenle aşağıda belirtilen işlemlerde sürenin son gününün mali tatile rastlaması şart değildir.

Sürenin herhangi bir kısmının mali tatile denk gelmesi halinde, mali tatile isabet eden günler hesaba katılmaz ve süre mali tatilin sona ermesinden sonra kaldığı yerden işlemeye devam eder.

Bu kapsamda;

• Muhasebe kayıt süreleri,
• Vergi Usul Kanunu'nun 153 ila 170'inci maddeleri arasında düzenlenen bildirme süreleri,
• Vergiyle ilgili işlemlere ilişkin dava açma süreleri, mali tatil süresince işlemez.

Örneğin, 9 Haziran 2026 tarihinde tebliğ edilen bir vergi/ceza ihbarnamesine karşı vergi mahkemesinde dava açma süresi, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 30 gündür. Bu durumda dava açma süresinin son günü 9 Temmuz 2026 tarihine denk gelmektedir. Ancak 1-9 Temmuz tarihleri arasındaki dokuz günlük süre mali tatile rastladığından işlemez. Bu nedenle dava açma süresi, mali tatilin sona erdiği 20 Temmuz tarihini izleyen dokuzuncu günün sonuna kadar uzar ve son gün 29 Temmuz 2026 olur.

Üstelik bu tarih adli tatil dönemine rastladığından, dava açma süresi bu kez adli tatil hükümleri nedeniyle 7 Eylül 2026 tarihine kadar uzayacaktır.

Ancak burada önemli bir ayrıntı bulunmaktadır. Mali tatil nedeniyle işlemeyen süreler, vergi mahkemelerinde dava açma sürelerini kapsamakta; istinaf ve temyiz başvuru sürelerini kapsamamaktadır.

Nitekim Danıştay 7. Dairesinin 10.12.2020 tarih ve E.2020/3698, K.2020/5076 sayılı kararında, mali tatil süresince temyiz başvuru süresinin işlemeye devam edeceği, kanun hükmünün temyiz sürelerini kapsamadığı belirtilmiştir.

Bu nedenle istinaf ve temyiz başvuru süreleri bakımından mali tatile dayanılarak ek süre hesaplanmamalıdır.

Tüm vergilere mali tatil uygulanır mı?

Mali tatil her vergi türü bakımından uygulanmaz. 5604 sayılı Kanun kapsamında bazı vergiler ve kamu alacakları bu düzenlemenin dışında bırakılmıştır.

Bu kapsamda; özel tüketim vergisi, banka ve sigorta muameleleri vergisi, özel iletişim vergisi, şans oyunları vergisi ile gümrük idareleri, il özel idareleri ve belediyeler tarafından tarh ve/veya tahsil edilen vergi, resim ve harçlar bakımından mali tatil hükümleri uygulanmamaktadır.

Mali tatil süresince inceleme olabilir mi?

Mahkeme kararı veya Cumhuriyet savcılığının talebi üzerine ya da Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre yapılan aramalı incelemeler hariç olmak üzere, mali tatil süresince inceleme amacıyla defter ve belgelerin ibrazı istenemez ve mükellefin işyerinde incelemeye başlanamaz (MTİEHK m.1/4).

Ancak bu düzenleme, Vergi Usul Kanunu’nda yapılan değişiklikler sonrasında tartışmalı hale gelmiştir. 7338 sayılı Kanun ile değiştirilen VUK m.139 hükmü uyarınca vergi incelemesinin esas olarak dairede yapılması esası benimsenmiştir. Bu nedenle, “mükellefin işyerinde incelemeye başlanamaz” şeklindeki ifade uygulama bakımından eski anlamını büyük ölçüde yitirmiş görünmektedir.

Bu çerçevede, mali tatilde inceleme yasağının kapsamı, mevcut yasal çerçeve dikkate alındığında daralmış bir alan olarak değerlendirilmektedir.

Bilindiği üzere;

7201 sayılı Tebligat Kanununun 7/a maddesi;
"Aşağıda belirtilen gerçek ve tüzel kişilere tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur:
...
10. Sicile kayıtlı arabulucular ve bilirkişiler.
...
" 02.06.2018 tarih ve 30617 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Elektronik Tebligat Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin birinci fıkrası;
"(1) Aşağıda belirtilen gerçek ve tüzel kişilere tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur:
...
i) Sicile kayıtlı arabulucular ve bilirkişiler.
...
" Hükümlerini içermektedir.

İlgili Kanun ve Yönetmelik hükümleri çerçevesinde sicile kayıtlı arabulucuların elektronik tebligat adreslerinin bulunması yasal zorunluluktur.

Bu itibarla, tüm arabulucularımızın 23.07.2026 tarihine kadar tebligat yapılacak şekilde elektronik tebligat adreslerine sahip olmaları, bu tarihten itibaren yapılacak yazışmaların elektronik tebligat adresi üzerinden yapılacağı, bu tarih itibariyle elektronik tebligat adresi olmayan arabuluculara, Arabuluculuk Bürolarınca dava şartı arabuluculuk kapsamında dosya tevzi edilmeyeceği (aktiften pasife çevrileceği) hususunda bilgi ve gereği rica olunur.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

2025 Faaliyet Raporuna Ulaşmak İçin TIKLAYINIZ

Davacı taraf, yüksek aidat artışının yanı sıra gelir-gider kalemlerinin yeterince açıklanmadığını, bazı borçlu kat maliklerine ayrıcalık tanındığını ve genel kurul süreçlerinde usulsüzlükler yaşandığını öne sürdü.

Antalya 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nde görülen davada tarafların beyanları alındıktan sonra dosyada yeni bir aşamaya geçildi.

Mahkeme, siteye ait karar defteri, toplantı çağrı belgeleri ve hazirun cetvelinin dosyaya sunulması için davalı tarafa iki haftalık süre verdi.

Belgelerin teslim edilmesinin ardından dosyanın Kat Mülkiyeti Kanunu konusunda uzman bir bilirkişiye gönderilerek rapor hazırlanmasına karar verildi.

"Bütçe ve bilanço olmadan aidat belirlendi"

Duruşma sonrasında açıklama yapan rezidans sakini Hediye Hin, 5 Ocak 2026 tarihinde gerçekleştirilen genel kurul toplantısında karar defterinin hazır bulunmadığını iddia etti.

Hin, ocak ayında kişi başı 120 bin TL ödeme toplandığını, sonraki aylarda ise aidatların 20 bin TL olarak belirlendiğini belirterek, bu kararların bütçe ve bilanço sunulmadan alındığını savundu.

Aidat ve ek ödeme tahsilatları sırasında bazı ortak alan hizmetlerinin durdurulduğunu öne süren Hin, asansörlerin, suların, elektriklerin ve klimaların kapatıldığını iddia etti.

Site sakinlerinin mağdur edildiğini belirten Hin, yaşananların video kayıtlarıyla belgelendiğini söyledi.

6 milyon TL'lik borç indirimi iddiası

Davacı tarafın en dikkat çekici iddialarından biri ise aidat borçlarına yönelik alınan karar oldu.

Hin, bazı kat maliklerine ait yaklaşık 6 milyon TL'lik aidat borcunda indirim yapılmasının gündeme geldiğini öne sürerek, bu karara yasal itirazda bulunduğunu ve konuyu mahkemeye taşıdığını ifade etti.

Faiz ve fon iddiaları da yargıda

Site adına toplanan paraların yönetim kararı olmadan çeşitli fonlarda değerlendirildiğini ileri süren Hin, aidat adı altında toplanan kaynakların neden faiz getirisi sağlayan araçlarda tutulduğunun da yargı sürecinde araştırılmasını talep edeceklerini söyledi.

Mahkemenin talep ettiği belgeler ve hazırlanacak bilirkişi raporunun ardından dosyada yeni bir değerlendirme yapılacak.

Dünya

Yıldız, 2025 yılı brüt satış hasılatı 3 milyon lira ve üzerinde olan mükelleflerin en geç 1 temmuza kadar e-fatura ve e-arşiv sistemine dahil olmak zorunda olduğunu vurguladı. Zorunluluk kapsamında olduğu halde kağıt fatura düzenlemeye devam eden işletmeler için özel usulsüzlük cezalarının yıllık üst sınırının 2026 yılı için 17 milyon liraya kadar çıkabildiğine dikkat çeken Yıldız, geçiş işlemlerinin zamanında tamamlanması gerektiği uyarısında bulundu.

E-fatura ve e-arşivde kademeli geçiş sürüyor

e-Fatura ve e-arşiv uygulamasına geçiş zorunluluğu yalnızca ciro kriteriyle sınırlı kalmıyor. TÜRMOB Genel Başkanı İrfan Hüseyin Yıldız’ın verdiği bilgilere göre, ciro bağımsız olarak sisteme geçmesi gereken sektörler ve işletmeler şunlar:

EPDK lisanslı akaryakıt şirketleri

Sigara ve alkol üreticileri ile ithalatçıları

İnternet satış platformları, e-ticaret yapan işletmeler ve internet reklam aracıları

Sebze ve meyve ticaretiyle uğraşan komisyoncu ve tüccarlar

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ile sözleşmeli hastaneler ve tıp merkezleri

Gayrimenkul ve motorlu araç alım-satım veya kiralama faaliyeti yürütenler

Kültür ve Turizm Bakanlığı belgeli oteller ve konaklama tesisleri

Elektrikli araç şarj hizmeti sunan firmalar

Maden ruhsatı sahipleri ve şeker üreticileri

Demir-çelik sektöründeki işletmeler ile gübre takip sistemine kayıtlı mükellefler

Faturalar GİB üzerinden elektronik ortamda gönderilecek

Uygulamaya dahil olan mükelleflerin müşterilerine e-fatura veya e-arşiv faturası düzenleyeceğini ifade eden Yıldız, sürecin işleyişini şu sözlerle aktardı:

Satıcılar, faturaları tamamen elektronik ortamda ve Gelir İdaresi Başkanlığı sistemleri üzerinden müşteriye iletiyor. e-Arşiv faturalar ise müşterinin talebine göre kağıt çıktısı ya da elektronik ortamda doğrudan ulaştırılabiliyor.

Mükelleflerin sisteme geçiş sürecinde Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yetkilendirilen özel entegratör kuruluşlardan hizmet alabileceğini belirten Yıldız, başvuru süreçlerinin geciktirilmemesi gerektiğinin altını çizdi.

Geçiş yapmayan işletmelere yüzde 10’a varan ceza ve 17 milyon TL’ye kadar üst sınır

Zorunluluk kapsamında yer aldığı halde sisteme geçmeyen ve kağıt fatura kesmeyi sürdüren işletmeler ağır cezai yaptırımlarla karşı karşıya kalacak. Mali yaptırımların boyutuna dikkat çeken TÜRMOB Genel Başkanı Yıldız, şu uyarıda bulundu:

Zorunluluğu olduğu halde kağıt fatura düzenlenmeye devam edildiğinde, işletmelere Vergi Usul Kanunu uyarınca özel usulsüzlük cezaları kesiliyor. Fatura bedelinin yüzde 10'u oranında uygulanan bu cezaların yıllık üst sınırı 2026 yılı için 17 milyon liraya ulaştı. Bu tutar pek çok mükellef için ticari varlığını sarsacak boyuttadır. İleride telafisi güç cezai işlemlerle karşılaşmamak adına tüm ilgililerin süresi içinde uygulamaya dahil olması büyük önem taşıyor.

Ekonomim

Houston'da faaliyet gösteren Roegels Barbecue'nun sahibi Russell Roegels, son bir yılda toptan brisket fiyatlarının yüzde 28 arttığını belirterek, işletmelerin ciddi baskı altında olduğunu söyledi.

Roegels, menü fiyatlarını artırmak zorunda kaldıklarını ancak bunun müşteri kaybına yol açmasından endişe duyduklarını ifade etti.

Son 75 yılın en düşük sığır varlığı

Sektör temsilcilerine göre ABD'deki sığır sürüsü son 75 yılın en düşük seviyesine geriledi. Azalan hayvan varlığı nedeniyle arz daralırken, et fiyatları da hızla yükseliyor.

Uzmanlar, sürülerin yeniden büyümesine yönelik güçlü işaretlerin bulunmadığını ve bu nedenle fiyat baskısının kısa vadede devam edebileceğini belirtiyor.

Maliyetler her kalemde arttı

Restoran işletmecileri yalnızca et fiyatlarıyla değil, işçilik giderleri, paketleme maliyetleri, yan ürün fiyatları ve genel işletme giderlerindeki artışlarla da mücadele ediyor.

Sektör uzmanları, bir dönem yüksek kabul edilen pound başına 40 dolarlık brisket fiyatlarının artık birçok restoranda normalleşmeye başladığını ifade ediyor.

Menüler değişebilir

Artan maliyetler nedeniyle bazı işletmeler daha uygun maliyetli alternatif ürünlere yöneliyor. Dana yanağı, sosis, domuz kaburgası ve burger gibi ürünlerin menülerde daha fazla yer almaya başladığı belirtiliyor.

Bazı restoranların ise zarar etmemek için brisket satışını belirli günlerle sınırlandırmayı değerlendirdiği kaydediliyor.

Teksas barbekü kültürü de etkilenebilir

Uzmanlar, artan maliyetlerin sadece restoranları değil, Teksas'ın yıllardır süregelen barbekü geleneğini de dönüştürebileceğini belirtiyor.

Bağımsız işletmelerin kapanması ve menülerin birbirine benzemeye başlamasıyla birlikte, eyaletin farklı bölgelerine özgü barbekü tarzlarının zamanla kaybolabileceği uyarısı yapılıyor. Ancak sektör temsilcileri, fiyatlar yükselse bile Teksaslıların brisketten tamamen vazgeçmeyeceğini düşünüyor.

Mutluhan Yıldız-Dünya

BDTURKEY.COM ve Dünya Gazetesi yazarı Yeminli Mali Müşavir Abdullah TOLU 18.05.2021 tarihinde saat 9.30 TRT HABER Ekonomi 7/24 Programına konuk olarak katılım sağlamıştır. Özellikle Pandemi dolayısıyla işletmelerin yaşadıkları sıkıntılar ve çözüm önerileri konusunda, Sayın Cumhurbaşkanı 'mızın alacağı tedbirler ile igili bilgiler vermiştir. "Matrah Arttırımı ve Yeni Borç Yapılandırması" torba şekliyle ele alınarak en kısa zamanda Meclise gelmesi bekleniyor.