Ocak-Haziran döneminde Türkiye'yi ziyaret eden 2 milyon 650 bin Rus turist, özellikle Akdeniz destinasyonlarına yönelik yoğun ilgisiyle Türkiye turizminin lokomotif gücü olmayı sürdürdü.

Almanya ikinci sırada

Türkiye'nin en köklü ve istikrarlı turizm pazarlarından Almanya, ilk altı ayda 2 milyon 440 bin ziyaretçiyle ikinci sırada yer aldı. Alman turistlerin Türkiye'ye yönelik ilgisi, uzun yıllardır devam eden güçlü pazar bağını bir kez daha ortaya koydu.

Birleşik Krallık ilk üçteki yerini koruyor

Birleşik Krallık ise 1 milyon 580 bin ziyaretçiyle üçüncü sıradaki yerini korudu. Son yıllarda kültür, gastronomi ve şehir turizmine yönelik artan ilginin de etkisiyle Birleşik Krallık pazarı, Türkiye'nin en hızlı gelişen kaynak pazarları arasında yer almaya devam ediyor.

İlk altı aylık veriler, Türkiye'nin ana kaynak pazarlarını korurken turizmde nitelikli büyüme hedefini de sürdürdüğünü gösterdi.

Ortalama kalış süresinin 10,01 geceye yükselmesi ve kişi başı gecelik harcamanın 109 dolara çıkması, ziyaretçi başına ekonomik değerin arttığını ortaya koydu. İlk altı ayda elde edilen 25 milyar 746 milyon dolarlık turizm geliri de Türkiye'nin güçlü pazar yapısını koruduğunu gösteren en önemli göstergelerden biri oldu.

Dünya

Orta Doğu'daki jeopolitik riskler, yeni Fed Başkanı Kevin Warsh'un göreve başlamasının Fed'e yönelik faiz artırımı tahminlerini güçlendirmesi ve bölgesel gerilimlerin doların güvenli liman özelliğini pekiştirmesi doların diğer para birimleri karşısındaki seyrini etkiledi.

Bu gelişmelere karşın dolar endeksinde temmuz ayında yön tersine döndü.

Dolar endeksi temmuz ayında Fed'in enflasyonu kontrol altına almak için yeterince güçlü adımlar atmayacağı beklentileriyle yüzde 1,5 azalışla 99,7 seviyesine geriledi ve 2 ayın ardından aylık bazda ilk düşüşünü kaydetti.

Dolar endeksi, 30 Temmuz'da 17 Haziran'dan bu yana ilk defa 100 seviyesinin altına geriledi. Nisan ayında yüzde 1,6 azalan dolar endeksi, mayıs ayında yüzde 0,8, haziran ayında yüzde 2,3 arttı.

Faiz indirim beklentilerinin tersine dönmesi dolardaki aşağı yönlü hareket potansiyelini sınırlıyor

Rabobank Kıdemli FX Stratejisti Jane Foley, "Fed toplantısının ardından piyasalar Fed Başkanı Kevin Warsh’un daha önce ifade ettiği kadar enflasyonla mücadelede kararlı olup olmadığını sorguladı" dedi.

Fed’in para politikasına ilişkin beklentilerde bir değişiklik olsa da genel görüşün 6 aylık bir perspektifte faiz oranlarında yeni artışların olacağı yönünde olduğunu dile getiren Foley, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Bu durum, bu yılın ilkbahar dönemine kadar hakim olan ve Fed'in bu yıl faiz indirimine gideceği yönündeki piyasa beklentisiyle çelişiyor. Fed'in bu yıl ilkbaharda geçerli olan faiz indirimi beklentilerinin tersine dönmesi ve güvenli liman talebinin sürmesi, doları desteklemeye devam ediyor ve aşağı yönlü hareket potansiyelini sınırlıyor."

In Touch Capital Markets Kıdemli FX Analisti Piotr Matys de "Fed Başkanı Warsh’un faiz artışı konusunda önceden taahhütte bulunmaktan kaçınmasının yanı sıra belki de daha da önemlisi, bazı yatırımcılar için basın toplantısında yaptığı ve pek çok kişinin kafasını karıştıran hatta şaşırtan açıklamaları Fed’in güvenilirliğini sarsmış olabilir. Bu nedenle dolar genel olarak değer kaybetti" ifadelerini kullandı.

Warsh'un, enflasyonu kalıcı olarak resmi hedefe yaklaştırma görevini piyasaların üstleneceğini varsaymasının riskli bir strateji olabileceğini söyleyen Matys, volatilitenin sert yükselmesi durumunda ABD Hazine tahvili getirilerinin kontrolden çıkabileceğini ve Warsh'un düşük güvenilirliği nedeniyle piyasa algısını yeniden yönetmesinin zorlaşabileceğini kaydetti.

Matys, Warsh'un eylül ayındaki toplantıda faiz artırımını destekleyerek bu tür bir riski azaltabileceğini belirterek, "Bir merkez bankasının güvenilirliğinin özellikle dolar gibi önemli bir rezerv para birimi söz konusu olduğunda, herhangi bir para birimini destekleyen en önemli unsurlardan biri olduğunu vurgulamak gerekir" diye konuştu.

Dünya

Toplam 35 göstergeye dayanan çalışma, teknolojinin yalnızca varlığını değil, kent sakinlerinin yaşamına ne ölçüde yansıdığını da değerlendirdi.

İstanbul 52. sırada kaldı

İstanbul, 55 puanla 61 şehir arasında 52. sırada yer aldı. Kentin en güçlü tarafı akıllı şehir stratejisi olurken yaşam sonuçları, uygulama kapasitesi ve kurumlar arası çalışma biçimleri genel sıralamayı aşağı çekti.

İstanbul, strateji alanında endeksin öne çıkan şehirleri arasına girse de bu planların kent sakinlerine ulaşan sonuçlara dönüşmesinde daha uzun bir yol bulunduğuna işaret etti.

10. Seul — 76 puan

Güney Kore’nin başkenti Seul, 76 puanla ilk 10’un son basamağına yerleşti. Kent özellikle uzun vadeli akıllı şehir stratejisi ve kurumların teknoloji projelerini uygulama biçimleriyle güçlü bir görünüm sergiledi.

9. Pekin — 76 puan

Pekin de Seul ile aynı toplam puanı aldı ancak endekste dokuzuncu sıraya yerleşti. Çin’in başkenti, kurumların birlikte çalışma kapasitesi ile veri, teknoloji, finansman ve yetenek ekosisteminde lider olgunluk seviyesine ulaştı.

Kent; yaşam sonuçları, strateji ve teknoloji kullanımı başlıklarında ise hızlanan şehirler grubunda kaldı. Bu dağılım, Pekin’in güçlü altyapısını günlük yaşam sonuçlarına dönüştürme sürecinin sürdüğünü gösterdi.

8. Şanghay — 77 puan

Şanghay, 77 puanla listenin sekizinci sırasında yer aldı. Kentin en güçlü alanı veri altyapısı, teknoloji kapasitesi, finansman olanakları ve yenilik ekosistemini kapsayan kolaylaştırıcı unsurlar oldu.

Diğer dört alanda liderlik seviyesine ulaşamayan Şanghay, buna rağmen dengeli performansıyla ilk 10’da yer buldu. Çin böylece Pekin ve Şanghay ile sıralamaya iki şehir sokmayı başardı.

7. San Francisco — 77 puan

Dünyanın en tanınmış teknoloji merkezlerinden San Francisco’nun ancak yedinci sırada kalması listenin en dikkat çekici sonuçlarından biri oldu.

Kent; strateji, çalışma biçimleri ve teknoloji ekosisteminde lider seviyede değerlendirildi. Buna karşılık teknolojik gücün yaşam kalitesine ve kent sakinlerine sağlanan sonuçlara aynı ölçüde yansımaması, genel puanın daha yukarı çıkmasını engelledi.

6. Berlin — 78 puan

Berlin, 78 puanla ilk beşin hemen dışında kaldı. Almanya’nın başkenti, teknolojiyi yaşam kalitesi, ekonomik fırsatlar, sosyal bağlar ve kamu hizmetleriyle ilişkilendiren sonuçlar alanında lider seviyeye ulaştı.

Kurumların çalışma biçimleri de güçlü bulunurken strateji, teknoloji kullanımı ve altyapı-ekosistem kapasitesi hızlanan seviyede değerlendirildi. Berlin, Avrupa’nın ilk 10’daki üç şehrinden biri oldu.

5. Amsterdam — 80 puan

Amsterdam, 80 puanla endeksin lider şehirler grubuna girdi. Kent özellikle kurumlar arası çalışma modeli ile veri, altyapı, finansman, yetenek ve yenilik ekosisteminde yüksek olgunluk sergiledi.

Yaşam sonuçları, strateji ve teknoloji kullanımında da güçlü performans gösteren Amsterdam, beş alan arasında dengeli bir yapı kurmasıyla öne çıktı. Ancak aynı puanı alan üç rakibinin gerisinde beşinci sırada kaldı.

4. Washington — 80 puan

Washington, 80 puanla dördüncü sıraya yerleşti. ABD’nin başkenti; uzun vadeli strateji, kurumların birlikte çalışma kapasitesi ve teknoloji ekosistemi alanlarında lider olgunluk seviyesine ulaştı.

Kent sakinlerine yansıyan sonuçlar ile dijital hizmetlerin kullanımı ise liderliğin bir basamak altında değerlendirildi. Washington’ın performansı, güçlü kamu kurumları ile özel sektör kapasitesinin birlikte hareket etmesinin sıralamadaki önemini gösterdi.

3. New York — 80 puan

New York, 80 puanla dünyanın en akıllı üçüncü şehri oldu. Kent, özellikle yönetim modeli, kurumlar arası iş birliği ve projelerin hayata geçirilme biçiminde endeksin en güçlü şehri olarak öne çıktı.

Veri altyapısı, finansman ve girişimcilik ekosistemi de lider seviyede değerlendirildi. Yaşam sonuçları, strateji ve teknoloji kullanımı ise güçlü olmasına rağmen en yüksek olgunluk grubuna ulaşamadı.

2. Dubai — 80 puan

Dubai, toplam puanda New York ve Washington ile eşit olmasına rağmen ikinci sıraya yerleşti. Kent, dijital kamu hizmetlerinin ve akıllı şehir uygulamalarının benimsenmesi alanında bütün rakiplerini geride bıraktı.

Kurumların projeleri uygulama biçimleri de lider seviyede bulunurken kent sakinlerinin dijital hizmetleri kullanma sıklığı ve memnuniyeti Dubai’nin en güçlü taraflarından biri oldu. Ancak yaşam sonuçları ve altyapı kapasitesi zirve için yeterli olmadı.

1. Londra — 85 puan

Listenin zirvesinde 85 puanla Londra yer aldı. İngiltere’nin başkenti, en yakın rakiplerine beş puan fark atarak endeksin açık lideri oldu. Londra; yaşam sonuçları, strateji, çalışma biçimleri ve altyapı-ekosistem kapasitesi olmak üzere beş alanın dördünde lider olgunluk seviyesine ulaştı. Özellikle yaşam kalitesi ile ekonomik fırsatların kent sakinlerine aktarılmasında en yüksek sonucu elde etti. Teknoloji kullanımı ise liderliğin hemen altında kaldı.

Murat Ali Oral-Dünya

4/7/2026 tarihli ve 33300 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bazı Varlıkların Ekonomiye Kazandırılması Hakkında Genel Tebliğ (Seri No:1) uyarınca sorumlu bankalar ve aracı kurumlarca verilecek olan “Yurt Dışında ve Yurt İçinde Sahip Olunan Para, Altın, Döviz, Menkul Kıymet ve Diğer Sermaye Piyasası Araçlarına İlişkin Vergi Beyannamesi” uygulamaya açılmıştır.

Danimarkalı şirketin hisselerindeki toparlanma, yatırımcıların en zor dönemin geride kalmış olabileceğine inanmaya başladığını gösteriyor. Ancak asıl sınav, yeni hapın yüksek talebinin kalıcı gelire dönüşüp dönüşmeyeceği olacak.

100 milyar dolarlık pazarda Novo Nordisk yeniden oyunda

Novo Nordisk ile Eli Lilly’nin karşı karşıya geldiği obezite ilacı pazarının yalnızca ABD’de on yılın sonuna kadar 100 milyar doların üzerine çıkabileceği tahmin ediliyor.

Obezite oranlarının yüksekliği, sigorta kapsamının genişlemesi ve iğne yerine hap kullanmak isteyen hastaların artması, iki şirket için dev bir gelir alanı oluşturuyor.

Yarış artık yalnızca hangi ilacın daha fazla kilo verdirdiği üzerinden yürümüyor. Fiyat, kullanım kolaylığı, üretim kapasitesi, sigorta erişimi ve hastaların tedaviye devam etme oranı da pazar payını belirliyor.

Bu nedenle ağızdan alınan ürünler, milyonlarca kişinin enjeksiyon kullanmadan tedaviye ulaşmasını sağlayabilecek yeni bir büyüme alanı olarak görülüyor.

Novo Nordisk yatırımcıları 2025 boyunca art arda gelen kâr beklentisi indirimleri, yönetim değişiklikleri ve sert hisse kayıplarıyla karşılaştı.

ABD’de büyüyen fiyat baskısı ve Eli Lilly’nin hızla artan pazar payı, şirketin geleceğine yönelik güveni zayıflattı. Novo Nordisk yeniden yapılanma kapsamında yaklaşık 9 bin kişilik istihdam azaltımına da gitti.

Şirket hisseleri bu yıl mart ayında gördüğü dip seviyeden yaklaşık yüzde 35 yükseldi. Toparlanmanın merkezinde, ocak ayında ABD’de piyasaya sürülen ağızdan alınan Wegovy bulunuyor.

Yatırımcılar bu yükselişin kalıcı olup olmadığını anlamak için ilacın satış hacmini, fiyatını ve yeni hasta kazanma hızını izleyecek.

Son reçete verileri, ağızdan alınan Wegovy’ye yönelik talebin birçok analistin başlangıçta beklediğinden daha güçlü olduğunu gösteriyor.

İlacın hap biçiminde kullanılması, enjeksiyon istemeyen veya haftalık iğne tedavisine başlamakta tereddüt eden hastalar açısından önemli bir avantaj sağlıyor.

Novo Nordisk’in erken pazara çıkması da şirkete rakibi karşısında zaman kazandırdı. Wegovy hapı, Eli Lilly’nin daha sonra kullanıma sunduğu Foundayo karşısında reçete sayısındaki üstünlüğünü şimdilik koruyor.

Ancak reçete verileri bütün satış kanallarını aynı ölçüde kapsamıyor. Bu nedenle iki ürün arasındaki gerçek fark, şirketlerin açıklayacağı gelir ve hasta verileriyle daha net görülebilecek.

Eli Lilly liderliği koruyor, gözler 5 Ağustos bilançolarında

Hap pazarındaki güçlü başlangıca rağmen obezite ilaçları yarışının genel liderliği hâlâ Eli Lilly’de bulunuyor.

Şirketin Zepbound isimli zayıflama iğnesinin haftalık ABD reçeteleri, son aylarda Novo Nordisk’in enjeksiyon biçimindeki Wegovy ilacının iki katından fazla seviyede gerçekleşti.

Eli Lilly’nin diyabet ilacı Mounjaro ile zayıflama tedavisi Zepbound’dan elde ettiği hızlı büyüme, şirketin üretim kapasitesini ve pazarlama gücünü artırdı.

Bu tablo Novo Nordisk’in yalnızca hap pazarında başarılı olmasının yeterli olmayacağını gösteriyor. Şirketin enjeksiyon ürünlerindeki kaybı sınırlaması ve yeni tedavilerle ürün yelpazesini genişletmesi gerekiyor.

Novo Nordisk ve Eli Lilly, ikinci çeyrek sonuçlarını aynı gün açıklayacak. Böylece obezite ilacı yarışındaki iki rakibin performansı doğrudan karşılaştırılabilecek.

Novo Nordisk cephesinde ağızdan alınan Wegovy’nin satışları, şirketin yıllık beklentisinde değişiklik yapıp yapmayacağı ve ABD’deki fiyat baskısının boyutu izlenecek.

Bazı piyasa uzmanları, güçlü hap talebinin şirketin yıllık tahmininde sınırlı bir iyileştirme sağlayabileceğini değerlendiriyor. Bununla birlikte yatırımcıların temel beklentisi yeni bir kâr uyarısıyla karşılaşmamak.

Eli Lilly tarafında ise Zepbound ve Mounjaro satışlarının büyüme hızının korunup korunmadığı, üretim kapasitesinin talebe yetişip yetişmediği ve Foundayo’nun ilk performansı öne çıkacak.

Zayıflama ilaçlarına talep güçlü olsa da şirketlerin elde ettiği gelir yalnızca reçete sayısına bağlı değil.

ABD’de sigorta şirketleri, kamu sağlık programları ve eczane yöneticileri üreticilerden daha yüksek indirim talep ediyor. İnternet üzerinden doğrudan hastaya satış modellerinin yaygınlaşması da liste fiyatı ile şirketin kasasına giren gerçek tutar arasındaki farkı büyütüyor.

Novo Nordisk 2025 yılında artan fiyat baskısı nedeniyle finansal beklentisini birkaç kez aşağı çekmişti. Eli Lilly de pazar payını artırırken üretim yatırımları ve indirimlerin kâr marjına etkisini yönetmek zorunda.

Hapların üretimi enjeksiyonlara kıyasla daha kolay ölçeklenebilirse iki şirket daha fazla hastaya daha düşük maliyetle ulaşabilir. Bu ihtimal, yarışın fiyat cephesini daha da sertleştirebilir.

Rekabet mahkemeye taşındı, yeni ilaç hattı belirleyici olacak

İki şirket arasındaki mücadele ürün satışlarının ötesine geçti. Novo Nordisk, Eli Lilly’nin bazı reklamlarında ilaçların etkisini yanıltıcı biçimde karşılaştırdığını ileri sürerek ABD’de dava açtı.

Danimarkalı şirket, karşılaştırmalarda daha yüksek dozlu yeni Wegovy’nin dikkate alınmadığını savunuyor. Eli Lilly ise suçlamaları kabul etmiyor.

Davanın satışları doğrudan değiştirmesi beklenmese de Novo Nordisk’in rekabette daha saldırgan bir stratejiye geçtiğini gösteriyor.

Şirketin geçmiş dönemde daha savunmacı kalan iletişim yaklaşımını değiştirmesi, ABD pazarındaki algıyı ve doktor tercihlerini etkileme çabasının parçası olarak değerlendiriliyor.

Novo Nordisk’in geri dönüşünün kalıcı olması yalnızca Wegovy hapının başarısına bağlı değil.

Şirketin obezite ve diyabet dışındaki tedavilere açılma planı, yakın zamanda bir kalp hastalığı ilacının ileri aşama denemede hedefe ulaşamamasıyla darbe aldı.

Eli Lilly ise yeni nesil obezite ilaçları ve farklı doz seçenekleri üzerinde çalışarak mevcut üstünlüğünü korumaya hazırlanıyor.

İki şirketin uzun vadeli değerini, bugünkü ürünlerin satışından çok bir sonraki tedavi dalgasını kimin daha önce ve daha güçlü biçimde piyasaya çıkaracağı belirleyecek.

Novo Nordisk açısından ağızdan alınan Wegovy, iki yıllık kayıp döneminden çıkış için en güçlü fırsatı oluşturuyor.

Eli Lilly enjeksiyonlarda açık ara önde olsa da hap pazarında beklenenden yavaş bir başlangıç yapması rakibine zaman kazandırdı.

5 Ağustos’ta açıklanacak sonuçlar, Novo Nordisk’in gerçek bir toparlanmaya girip girmediğini ve Eli Lilly’nin yüksek büyüme hızını koruyup koruyamadığını gösterecek.

100 milyar doları aşması beklenen pazarda tek bir ürünün üstünlüğü yeterli olmayacak. Maliyet, üretim, fiyat ve kullanım kolaylığını aynı anda yönetebilen şirket yarışta kalıcı avantaj sağlayacak.

Murat Ali Oral-Dünya

Açıklamada, "Dijital Türk Lirası Projesi" ekosistemine katılım çağrısına ilişkin başvuru değerlendirme süreçlerinin tamamlandığı bildirildi.

Finans ve teknoloji sektöründen kuruluşları dijital Türk lirasıyla uyumlu, yenilikçi ürün ve senaryolar geliştirmeye davet eden Dijital Türk Lirası Projesi ekosistemine katılım çağrısına bankalar ile ödeme ve elektronik para kuruluşlarının başvurabildiği belirtilen açıklamada, başvuru sahibi ile işbirliği yapan finansal teknoloji (FinTek) firmalarının da sürece dahil olduğu ifade edildi.

Açıklamada, üç aşamadan oluşan başvuru sürecinin 4 Eylül-15 Ekim 2025 tarihleri arasında tamamlanan birinci aşamasında 85 proje başvurusunun yapıldığı bilgisi verilerek, 16 banka ve 25 ödeme ve elektronik para kuruluşunun da katılım çağrısı kapsamında başvuruda bulunduğu aktarıldı.

TCMB tarafından yapılan değerlendirmeler neticesinde, 85 başvuru arasından birinci aşama değerlendirme kriterlerini sağlayan 51 projenin ikinci aşamaya geçmesinin uygun görüldüğü belirtilen açıklamada, çağrının ikinci aşama başvurularının ise 13 Kasım-12 Aralık 2025 tarihleri arasında gerçekleştirildiği kaydedildi.

Açıklamada, ikinci aşama kapsamında başvuru sahipleri tarafından iletilen belgelerin ve yapılan sunumların değerlendirilmesi neticesinde, 12 banka ve 6 ödeme ve elektronik para kuruluşuna ait 23 projenin üçüncü aşamaya geçmesine karar verildiği bildirildi.

Bu aşamada geliştirme faaliyetleri ve deney alanı testlerinin yürütüleceği belirtilen açıklamada, şu bilgilere yer verildi:

"İkinci aşama değerlendirmeleri sonucunda 6 proje de beklemeye alınmış olup bu projeler ilerleyen dönemlerde üçüncü aşamaya dahil edilebilecektir. Bir proje birden fazla kategoriyle ilişkili olabilmektedir. Üçüncü aşamaya geçen 23 projenin kategori dağılımı, 15’i Jetonlaştırma, 17’si Programlanabilir Ödemeler, 7’si Kullanıcı Egemen Kimlik, 15’i Mevcut Sistemlerle Birlikte Çalışabilirlik ve 1’i Makineler Arası Ödemeler şeklindedir. TCMB, finansal teknolojiler ve dijital Türk lirası bağlamında kamu ve özel sektör işbirliğini geliştirme hedefi doğrultusunda çalışmalarını sürdürmektedir."

Dünya

Öte yandan, ekonomistlerin yıl sonu enflasyon beklentilerinin ortalaması yüzde 29,55 oldu.

Tüketici Fiyat Endeksi, haziran ayında yüzde 0,99 artış göstermişti.

Ekonomim

Bugün yürütülen Ahbap soruşturması da bu çerçevede değerlendirilmelidir. Soruşturmadaki iddialara göre, deprem sonrasında TÜRMOB'un Ahbap Derneği hakkında hazırladığı rapor ve yaptığı açıklamalar kamuoyunda güven oluşturmuş, bunun sonucunda milyarlarca liralık bağış toplanmıştır. Bu kaynakların önemli bölümünün amacı dışında, bahis ve kumar faaliyetlerinde kullanıldığı da soruşturma konularından biridir. Soruşturma kapsamında TÜRMOB'un önceki Genel Başkanı ile raporu hazırlayan üç meslek mensubu tutuklanmıştır.

KANUNDA OLMAYAN GÖREVLE ORGANLARIN SONA ERDİRİLMESİ ENGELLENEBİLİR Mİ?

Tutuklamaların ardından TÜRMOB, "Meslektaşlarımızın Yanındayız" başlığıyla yaptığı açıklamada söz konusu raporun 3568 sayılı Kanun kapsamında kurumsal faaliyet olduğunu savunmuştur. Oysa Kanunda Birliğe verilmiş böyle bir denetim görevi bulunmaktadır. Bu yaklaşımın, bir yandan 3568 sayılı Kanun'un 15'inci maddesi kapsamında gündeme gelebilecek "amaç dışı faaliyet" iddiaları ile Birlik organlarının görevlerine son verilmesi tartışmasını dolamayı, diğer yandan da doğabilecek tazminat sorumluluğunu, yalnızca sorumluluğu olanlar yerine TÜRMOB tüzel kişiliğine taşımayı böylece 136 bin kişiye yüklemeyi hedeflediği yönünde hukuki değerlendirmeler yapılmaktadır.

TÜRMOB ÖNCE GERÇEK SORUMLULARI AÇIKLAMALIDIR

Ancak bu açıklama yeni soruları da beraberinde getirmektedir. Eğer süreç kurumsal bir faaliyet ise, Ahbap ile kurumsal ilişki kimlerin bilgisi ve kararıyla kurulmuştur? Sürece ilişkin kararlar hangi organlarda alınmıştır? Yazışmalar, toplantılar ve karar süreçleri kayıt altına alınmış mıdır? Bu süreçte herhangi bir kişi veya kuruma doğrudan ya da dolaylı menfaat sağlanmış mıdır?
Kurumsal sorumluluğun üstlenildiği iddia ediliyorsa, bunun doğal sonucu da kurumsal hesap verebilirliğin işletilmesidir. TÜRMOB yönetiminin öncelikle soruşturmaya konu edilen süreçte sorumluluğu bulunan yöneticileri ve karar mekanizmalarını açıklaması, yargı süreci sonuçlanıncaya kadar istifalarının sağlanması beklenir. Kurumsal muhakeme yapılmaksızın, diğer kurumlardan destek talep edilmesi ise ayrıca ciddi bir çelişki oluşturmaktadır.

TÜRMOB AHBAP BAĞLANTILARINI KİMLER KURDU?

TÜRMOB, kamuoyu açıklamalarında, kritik aşamalardan biri olan AHBAP’la bağlantının kim veya kimler vasıtasıyla kurulduğu yani talebin TÜRMOB’tan kime geldiği açıklanmamaktadır. Yalnızca talebin TÜRMOB Bağımsız Denetim Merkezine, TÜRMOB Genel Başkanı Sayın Emre Kartaloğlu tarafından iletildiği açıklanmaktadır. Yine TÜRMOB tarafından yapılan açıklamalarda raporu hazırlayanların para almadığı söylenmektedir. Ancak Ahbap’ın TÜRMOB bağlantısını kuranların para alıp almadığı yönünden bir açıklama henüz yapılmış değildir. Savcılık soruşturmasında ise Ahbap raporunu yazan Bağımsız Denetim şirketi tarafından 500 bin lira alındığı ifade edilmektedir. Ahbap’ı bu şirkete kim yönlendirmiştir? Bu şirket TÜRMOB katlarından mı belirlenmiştir? TÜRMOB ve bu şirket tarafından yürütülen denetim eşgüdümle mi yapılmıştır? Bir paylaşım yapılmış mıdır? Başka paralar alınmış mıdır? Özetle sorumlular hesap vermediği sürece TÜRMOB ve İstanbul YMM odası katlarında 37 yıldır disiplini silaha dönüştürenler faaliyetlerine aynen devam edeceklerdir.

KORUNMASI GEREKEN KİŞİLER DEĞİL, KURUMUN İTİBARIDIR

TÜRMOB kamuoyu açıklamasında dikkat çekici bir husus da Hazine ve Maliye Bakanlığı, Kamu Gözetim Kurumu, SPK, TOBB ve TÜSİAD'dan destek istemesidir. Belirtmek gerekir ki bu kurumlar soruşturmanın tarafı değildir. Bu kurumların muhatabı, TÜRMOB'un kurumsal kimliği ile kamu hizmeti sunan 136 bin meslek mensubudur. Bireysel fiilleri nedeniyle hakkında soruşturma yürütülen veya soruşturma başlayacak olan yöneticiler değildir. Kurumsal dayanışma ile kişisel hukuki ve cezai sorumluluğu aynı zeminde değerlendirmek mümkün değildir.

MALİYE BAKANLIĞINDAN DESTEK İSTENMESİNDEKİ ÇELİŞKİ

Özellikle Hazine ve Maliye Bakanlığı açısından tablo daha da dikkat çekicidir. Devletin en fazla mali kaynağa ihtiyaç duyduğu deprem döneminde bağışların resmî kanallar dışına yönelmesine ilişkin TÜRMOB’un rolü yargının incelemesindeyken, aynı Bakanlıktan kurumsal destek talep edilmesi kamu yönetimi anlayışı bakımından izahı güç bir durum oluşturmaktadır.

TOBB VE TÜSİAD’DAN YARDIM TALEBİNİN MANTIĞI NEDİR?

Benzer şekilde TOBB ve TÜSİAD'dan destek beklenmesi de ayrı bir tartışma konusudur. Deprem sonrasında artan finansman ihtiyacının karşılanması amacıyla 7440 sayılı Kanun ile ek vergi alınmış, ek vergi TOBB ve TÜSİAD mensupları tarafından taşınmıştır. Yani TÜRMOB’un faaliyeti bu kurumların mensuplarının daha fazla vergi ödemeleri sonucunu doğurmuştur. Bunun ardından aynı kesimlerden kurumsal destek beklenmesi sorgulanmaya açıktır.

SPK VE KGK’DEN DESTEK BEKLENTİSİNİN AÇMAZI

Milyarlarca liranın bahis ve kumar faaliyetleriyle finansal sitemin dışına çıkarıldığının soruşturulduğu bir olayda TÜRMOB’un; SPK, ve KGK’dan yardım talep etmesi anlaşılır gibi değildir.

Piyasaların bu çağrıdan etkilenmemiş olması, SPK ve KGK'nın kurumsal tarafsızlıklarını koruduklarını ve soruşturma süreciyle ilgili herhangi bir pozisyon almadıklarını göstermektedir.

MESLEK MENSUPLARINA NEDEN GÜVENİLMEDİ

Basın açıklamasının en dikkat çekici yönlerinden biri ise, destek çağrısının meslek mensuplarına yapılmamasıdır. Bu tercih, Birlik yönetiminin kendi tabanından bir destek beklemediği şeklinde yorumlanabilir. Yıllardır, büro büyütmek, tekrar seçilmek ve iş bağlantılarını sorunsuz yürütmek için meslek mensuplarına yöneltilen disiplin uygulamaları karşısında iş alanlarının daraltılması; enflasyon düzeltmesinde meslektaşı zora sokan samimi olmayan tutumlar, manipüle miting, Rekabet Kurumu soruşturması, meslek mensuplarını sahte faturayla itham eden açıklamalar vb. dikkate alındığında, meslek mensuplarından bir destek gelmeyeceği inancının yönetimde pekiştiği görülmektedir.

YÖNETİCİ, KURUMUN KENDİSİ DEĞİLDİR

Bu yardım talebi, otuz yedi yıldır aynı yönetim anlayışıyla idare edilen TÜRMOB'da yöneticilerin makamları ebed-müddet kişisel mülkiyet olarak gördüklerini ve kendilerini kurumsal yapıyla özdeşleştirdiklerini göstermektedir. Ahbap olayı da zaten bu anlayışın sonucu olarak gelmiştir. Oysa demokratik meslek kuruluşlarında korunması gereken kişiler değil, kurumun itibarı ve temsil ettiği mesleğin saygınlığıdır.

Yusuf İleri

Odatv.com

Altın fiyatları, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik yeni saldırıları olası bir anlaşmaya fırsat tanımak amacıyla ertelemesinin ardından petrol fiyatlarında yaşanan düşüşün etkisiyle pazartesi günü yükseliş kaydetti.

Altın fiyatlarında son durum

İç ve dış piyasayı etkileyen altın ve döviz kurundaki değişimler merakla takip ediliyor. Vatandaşlar günün ilk saatlerinden itibaren “Gram altın, çeyrek altın, ons altın fiyatı bugün ne kadar?” araştırmaları yapıyor.

İşte 3 Ağustos 2026 Pazartesi gününün ilk saatlerinde güncel altın fiyatları tablosu…

Güncel altın satış fiyatları

* Gram altın satış fiyatı: 6.206,39 TL

* Çeyrek altın satış fiyatı: 10.128,00 TL

* Yarım altın satış fiyatı: 20.256,00 TL

* Tam altın satış fiyatı: 39.999,91 TL

* Cumhuriyet altını satış fiyatı: 40.326,00 TL

* Gremse altın satış fiyatı: 100.306,51 TL

* Ons altın satış fiyatı: 4.066,01 dolar

Aleyna Harman-Ekonomim

Depozito, emlakçı komisyonu, nakliye ücreti derken toplam maliyet 250 bin lirayı aşıyor.

Merkez Bankası verilerine göre, İstanbul'da 100 metrekare evin ortalama kirası 45 bin lira.

Yasaya göre, en fazla 3 kira bedeli depozito talep edilebiliyor. İstanbul'da ev sahipleri ortalama 2 kira depozito istiyor.

NTV'den Erva Balkı'nın haberine göre, İstanbul'da nakliye ücretleri ise evin büyüklüğüne göre değişiklik gösteriyor. 2+1 dairelerin ortalama taşıma ücreti 35 ile 45 bin lira arasında değişiyor.

2 yılda yüzde 200 arttı

Nakliye firması yetkilisi Ali Bekol, taşıma ücretlerinin eşya miktarına göre değiştiğine dikkat çekti. Şehir içi ev eşyası taşıma maliyetinin 65 bin liraya kadar çıktığını ifade eden Bekol, fiyatların son 2 yılda hemen hemen yüzde 200 civarında arttığını söyledi.

Emlakçı komisyonu da listenin başındaki kalemlerden. 45 bin lira kirası olan bir ev için yaklaşık 50 bin lira komisyon ödeniyor.

Boya, küçük tadilat masrafları ise ortalama 30 bin lira.

Ekonomim

Okurlarımızdan Mehmet A , Süleyman K, Leyla A’ ve Ahmet S’den aldığım çok sayıda işveren ve çalışanımızı ilgilendiren aşağıdaki soruları cevaplayarak bu konuları açıklamaya çalıştım. Sosyal Güvenlik Denetimlerinin Engellenmesi Yapılan sosyal güvenlik denetimlerinde denetlenen işyerlerinin denetim elemanına gerekli kolaylığı göstermesi gerekmektedir. nitekim sınırı aşan nitelikte bir engelleme söz konusu olursa bazı yaptırımlar söz konusu olmaktadır. Denetimin engellenmesi üç şekilde karşımıza çıkabilmektedir:

1) 5510 sayılı kanunun 102. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinin (1) no.lu alt bendine göre; kurumun denetim ve kontrolle görevlendirilmiş memurlarının; bu kanunun uygulanmasından doğan inceleme ve soruşturma görevlerini yerine getirmeleri sırasında işverenler, sigortalılar, işyeri sahipleri ve bu işle ilgili diğer kişiler görevlerini yapmasına engel olamazlar; engel olanlar hakkında eylemleri başka bir suç oluştursa dahi, asgari ücretin beş katı tutarında idari para cezası uygulanır. söz konusu idari para cezası uygulaması denetim elemanlarının görevlerine engel olunması durumunda söz konusu olup sadece işverenlere değil bunun yanında sigortalılar, işyeri sahipleri ve bu işle ilgili diğer kişiler (muhasebeci, avukat vs.) hakkında da uygulanabilmektedir. burada bahsedilen engelleme fiili, denetim elemanının işyerine alınmaması, ilgili bölümlerin kapatılması, sigortalıları işyerinden kaçırma gibi durumlarda ortaya çıkabilir.

2) 5510 sayılı kanunun 102. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinin (2) no.lu alt bendine göre; kurumun denetim ve kontrolle görevlendirilmiş memurlarının; görevlerini yapmasını engellemek amacıyla cebir ve tehdit kullanan işverenler, sigortalılar, işyeri sahipleri ve bu işle ilgili diğer kişiler fiil daha ağır bir cezayı gerektiren ayrı bir suç teşkil etmediği takdirde türk ceza kanununun 265’inci maddesinin ikinci fıkrasına göre cezalandırılır. bu suçu işleyenler hakkında ayrıca asgari ücretin on katı tutarında idari para cezası uygulanır. söz konusu madde hükmü bir önceki yaptırım hükmüne göre daha ağır ve cebir/tehdit unsurlarının söz konusu olması halinde uygulanabilmektedir. yine burada da idari para cezası sadece işverenlere değil bunun yanında sigortalılar, işyeri sahipleri ve bu işle ilgili diğer kişiler (muhasebeci, avukat vs.) hakkında da uygulanabilmektedir.

3) yapılan denetim esnasında denetim elemanınca istenen kayıt ve belgelerin ibraz edilmemesi de denetimin sağlıklı şekilde yapılmasını engeller nitelikte bir fiil ve sosyal güvenlik mevzuatında yaptırımı bulunmaktadır. buna göre, denetim elemanınca yapılan yazılı ihtara rağmen on beş gün içinde mücbir sebep olmaksızın kayıt ve belgeleri tam olarak ibraz etmeyerek yükümlülüğünü yerine getirmeyenlere aylık asgari ücretin on iki katı tutarında idari para cezası uygulanır.

İstifa Günü Çalışmama İşçinin, istifa dilekçesini verdiği günde veya istifa dilekçesinde işten ayrılacağını belirttiği çıkış tarihinde çalışmaması halinde, söz konusu gün için sigorta primi ödenip ödenmeyeceği hususu tereddütlere yol açmaktadır. * işçinin söz konusu tarihte çalışmaması halinde (çıkış günü fiili çalışma olmadığı için) o gün için sgk’ye prim ödenmez.

• O gün için eksik gün nedeni olarak 16 kodu (fesih tarihinde çalışmamış) seçilerek bildirim yapılmalıdır. • iş sözleşmesinin feshedildiği tarihte çalışmadığının ispat yükümlülüğü işverene aittir. • olası bir denetimde puantaj kayıtlarında, işçinin istifa günü mesai saatleri ile uyumlu şekilde giriş çıkışları tespit edilirse söz konusu eksik gün nedeni kabul edilmez. bu durumda geçmişe dönük olarak ek muhtasar ve prim hizmet beyannamesi verilmesi ve idari para cezası ödenmesi söz konusu olacaktır.

İş Arama İzninde Rapor Alınması

• İşten geçerli nedenle çıkartılma durumunda, bildirim süreleri içinde işveren, işçiye yeni bir iş bulması için gerekli olan iş arama iznini iş saatleri içinde ve ücret kesintisi yapmadan vermeye mecburdur. iş arama izninin süresi günde iki saatten az olamaz ve işçi isterse iş arama izin saatlerini birleştirerek toplu kullanabilir. ancak iş arama iznini toplu kullanmak isteyen işçi, bunu işten ayrılacağı günden evvelki günlere rastlatmak ve bu durumu işverene bildirmek zorundadır.

• İşçi iş arama iznini kullanırken istirahat raporu alması durumunda uygulama özellik arz etmektedir.

• Kural olarak ihbar süresi ile istirahatli (raporlu) süreler iç içe geçemez. yani ihbar süresi içerisinde işçi rapor alırsa, ihbar süresi rapor süresi kadar uzayacaktır.

• Buna göre; iş arama izni, ihbar süresi içerisinde kullanılacağına göre ve ihbar süresi içinde rapor alınması durumunda rapor süresi kadar ihbar süresi uzayacağından iş arama izin süresi de uzayacaktır. ancak raporlu süreler içinde ayrıca günlük 2 saat iş arama izin süresi verilmeyecektir. zira iş arama izni sadece çalışılan günler için verilir.

Ücretsiz İzin Halinde Hafta Tatili Ücreti

• işyerlerinde gerçekleştirdiğimiz denetim faaliyetlerinde ücretsiz izin kullanan personele hafta tatili ücreti ödenmesi noktasında hatalı uygulamaların söz konusu olduğu görülmektedir.

• 4857 sayılı kanunun 46/1 maddesine göre; bu kanun kapsamına giren işyerlerinde, işçilere tatil gününden önce 63 üncü maddeye göre belirlenen iş günlerinde çalışmış olmaları koşulu ile yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmi dört saat dinlenme (hafta tatili) verilir. bu madde uyarınca işçinin hafta tatilinde en az 24 saat dinlenme hakkı vardır. işçinin ücretli hafta tatiline hak kazanması durumunda kesintisiz biçimde en az 24 saat dinlenmesi ve işçinin bu dönemde çalıştırılmaması gerekmektedir. • hafta tatiline hak kazanabilmek için o hafta 45 saat çalışma zorunluluğu bulunmaktadır. örneğin, haftanın 6 günü çalışılan işyerinde perşembe, cuma ve cumartesi ücretsiz izin yapılmışsa çalışılmayan ve işgünü olmayan pazar gününün ücretini de hafta tatiline hak kazanılmadığı için işveren maaştan kesecektir. buna göre, aylık ücretten 4 gün kesinti yapılabilecektir.

Peki gerçekten öyle mi?

Yoksa bugün yaşanan tablo, enflasyonun zaten inkâr edilemeyecek kadar görünür hale geldiğini mi gösteriyor?

Çünkü artık vatandaşın yaşadığı sorun sadece fiyatların yükselmesi değil.

Paranın kendisi de günlük hayatı zorlaştıran bir yük haline geldi.

EN BÜYÜK BANKNOT, AVRUPA'NIN EN KÜÇÜĞÜNDEN DAHA DEĞERSİZ

200 TL, tedavüle çıktığı 2009 yılında yüksek değerli bir banknottu.

Aradan geçen yıllarda yaşanan yüksek enflasyon ve Türk lirasındaki değer kaybı nedeniyle bugün aynı banknot, döviz karşısında tarihinin en düşük alım gücüne geriledi.

Ortaya ise çarpıcı bir tablo çıktı.

Türkiye'nin en büyük banknotu olan 200 TL'nin değeri, Euro Bölgesi'nde kullanılan en küçük banknot olan 5 avronun bile altına düştü.

Bu nedenle "500 TL basılırsa enflasyon kabul edilmiş olur" görüşü giderek ikna ediciliğini yitiriyor.

Çünkü enflasyon artık yeni banknot basılmasıyla değil, mevcut banknotun satın alma gücüyle zaten kendisini ilan ediyor.

Market rafları, kiralar, akaryakıt fiyatları ve döviz kuru bunu her gün gösteriyor.

CÜZDANA SIĞMAYAN ENFLASYON

Enflasyon artık yalnızca fiyat etiketlerinde görülmüyor.

Vatandaşın cüzdanında da hissediliyor.

Bugün 20 bin TL nakit çekmek isteyen bir kişi yaklaşık 100 adet 200 TL banknot taşımak zorunda kalıyor.

Bir ev kirası ödemek, ikinci el araç satın almak ya da yüksek tutarlı bir alışveriş yapmak isteyenler çoğu zaman deste deste parayla dolaşıyor.

Eskiden cüzdana sığan para bugün küçük bir çantayı dolduruyor.

Nakit taşımak hem güvenlik riski oluşturuyor hem de günlük hayatı gereksiz yere zorlaştırıyor.

Paranın fiziksel hacmi büyüdükçe vatandaşın yükü de artıyor.

İşte bu yüzden mesele sadece yeni banknot basılması değil; 200 TL'nin artık "büyük para" olmaktan çıkmış olmasıdır.

ATM'LERDE YAŞANAN GÖRÜNMEYEN KRİZ

Vatandaşın yaşadığı sıkıntı ATM'lerde de kendisini gösteriyor.

ATM kasetleri belirli sayıda banknot alabiliyor.

Aynı tutarı ödeyebilmek için çok daha fazla 200 TL yerleştirilmesi gerektiğinden kasetler kısa sürede boşalıyor.

Sonuçta birçok ATM gün içinde birkaç kez yeniden dolduruluyor.

Vatandaş ise sık sık şu uyarıyla karşılaşıyor:

"Bu ATM'de para bulunmamaktadır."

Bir ATM'den diğerine gitmek, günlük para çekme limitlerine takılmak ve nakit bulabilmek için zaman harcamak artık birçok kişi için sıradan bir deneyime dönüştü.

Kartlı ödeme elbette çağdaş ekonominin doğal bir parçasıdır.

Ancak bugün birçok kişi kartı tercih ettiği için değil, nakde ulaşmak zorlaştığı için kart kullanıyor.

BUNUN BEDELİNİ MERKEZ BANKASI DA ÖDÜYOR

Sorunun bir başka boyutu ise görünmeyen kamu maliyeti.

Eğer 1.000 TL'lik banknot bulunsaydı, aynı parasal değeri piyasaya sürmek için tek banknot yeterli olacaktı.

Bugün ise bunun yerine beş adet 200 TL basılıyor.

Her banknotun ayrı kâğıdı, güvenlik şeridi, özel mürekkebi, seri numarası ve kalite kontrol süreci bulunuyor.

Yani aynı para miktarı için kat kat fazla üretim yapılıyor.

Bu yalnızca matbaa maliyetini artırmıyor.

Daha fazla depolama alanı gerekiyor.

Daha fazla zırhlı araç çalışıyor.

Daha fazla güvenlik personeli görev yapıyor.

Bankalar ATM'lere daha sık nakit taşıyor.

Para sayma makineleri daha hızlı yıpranıyor.

Sonuçta faturayı yalnızca Merkez Bankası değil, bankacılık sistemi ve dolaylı olarak tüm ekonomi ödüyor.

ENFLASYON BANKNOTLA GİZLENEMEZ

Ekonomi yönetiminin büyük kupürlü banknotlara mesafeli yaklaşmasının psikolojik nedenleri olabilir.

Ancak ekonomi psikolojiyle olduğu kadar gerçeklerle de ilgilidir.

Bugün vatandaş zaten enflasyonu her gün markette, pazarda ve kirasını öderken görüyor.

500 TL ya da 1.000 TL basılması enflasyonu yaratmaz.

Enflasyon; üretim, para politikası ve fiyat istikrarıyla ilgilidir.

Yüksek kupürlü banknot ise yalnızca oluşmuş fiyat seviyesine uygun bir ödeme aracıdır.

Bugün gelinen noktada asıl tartışılması gereken soru, "500 TL basılsın mı?" değildir.

Asıl soru şudur:

200 TL'de ısrar etmenin Türkiye'ye maliyeti nedir?

Çünkü bu ısrar şunlara neden oluyor:

Vatandaşın cüzdanını dolduruyor…

ATM'leri daha hızlı boşaltıyor…

Bankaların operasyon maliyetini artırıyor…

Merkez Bankası'nın daha fazla banknot basmasına neden oluyor…

Ekonomiye her gün ilave bir yük bindiriyor…

Enflasyon artık yalnızca hayat pahalılığı değildir.

Aynı zamanda cüzdana sığmayan, ATM'de bulunamayan, çantayla taşınan bir paranın hikâyesidir.

İşte bu yüzden bugün yaşanan durumun adı belki de en doğru ifadeyle şudur:200 TL eziyeti.

UNUTMAYIN… Bu dünyayı torunlarımızdan ödünç aldık. BUGÜN DÜNYA BARIŞI, ÇEVRE, HAK VE ADALET İÇİN BİR ŞEYLER YAPMIŞ OLMANIZI DİLİYORUM.

Basılı talep formu kalkıyor

Yeni uygulamayla birlikte yeşil ve gri pasaport başvurularında kullanılan talep formları artık basılı olarak hazırlanmayacak. Kurumlar tarafından elektronik imza ve dijital onayla oluşturulan belgeler doğrudan Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi'ne (MERNİS) iletilecek.

Böylece başvuru sürecindeki evrak trafiğinin azaltılması ve işlemlerin dijital ortam üzerinden yürütülmesi sağlanacak.

Elektronik talep formu sistemi başlıyor

Elektronik talep formu sistemi sayesinde nüfus müdürlüklerine iletilen belgeler eş zamanlı olarak doğrulanabilecek. Bu sayede eksik veya hatalı evrak nedeniyle yaşanan gecikmelerin önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Yeni uygulamayla başvuruların daha hızlı sonuçlandırılması ve işlem sürelerinin kısaltılması hedefleniyor.

Ekonomim

Ufuk Avrupa

Yeşil dönüşümün temel öncelikler ara­sında belirlendiği programın bütçesinin yaklaşık %35’i iklim eylemlerine ve %10’u biyoçeşitliliğe ayrılmıştır. Ufuk Avrupa Programı’nın üç sütunlu bir yapısı bulun­maktadır (1. Sütun; Bilimsel Mükemmeli­yet, 2. Sütun Küresel sorunlar ve endüst­riyel rekabet, 3. Sütun; Yenilikçi Avrupa). Programın özellikle 2. sütunu altında yer alan kümeler kapsamında Yeşil Mutaba­kat ile doğrudan ilgili birçok çağrı yer al­maktadır. Söz konusu kümeler; Sağlık, Kültür, yaratıcılık ve kapsayıcı toplumlar, Sivil güvenlik, Dijital, endüstri ve uzay, İk­lim, enerji ve hareketlilik ve Gıda, biyoe­konomi, doğal kaynaklar, tarım ve çevre başlıklarındadır. Başvuru zamanları her çağrı için ayrı olarak belirlenerek Fundin­g&Tenders portalında duyurulmaktadır. Fon dönemi ve Bütçesi 2021-2027 Döne­mi 7 sene için 95,5 milyar avrodur. Baş­vuru Tipi: Funding&Tenders portalında açık, açılacak ve kapanmış çağrılara, çağ­rı dokümanlarına ulaşılabilir. Başvurular çevrim içi yapılmaktadır.

Tek pazar

2021-2027 döneminde işletmelerin ve özellikle de KOBİ’lerin desteklenmesine yönelik bir bileşen olarak Tek Pazar Prog­ramı’nın altında yer almaktadır. Tek Pa­zar Programı COSME Bileşeni ile işletme­lerin pazarlara erişimini kolaylaştırmak, girişimciliği ve girişimcilik becerilerinin kazanılmasını teşvik etmek, endüstrinin modernizasyonunu sağlamak ve küresel ve toplumsal zorlukları ele almak hedef­lenmektedir. Böylelikle, turizm sektörü de dâhil olmak üzere işletmelerin rekabet güçlerinin ve sürdürülebilirliklerinin ar­tırılması sağlanacaktır. Toplam 4,2 milyar avroluk program bütçesinin %24’ü COS­ME bileşenine ayrılmıştır. Başvuru Tarih­leri: Başvuru zamanları her çağrı için ay­rı olarak belirlenerek Funding&Tenders portalında duyurulmaktadır. Fon dönemi ve Bütçesi: 2021-2027 Dönemi 7 sene için 4,2 milyar avrodur. Başvuru Tipi: Fundin­g&Tenders portalında açık, açılacak ve ka­panmış çağrılara, çağrı dokümanlarına ulaşılabilir. Başvurular çevrim içi yapıl­maktadır.

Dijital Avrupa

Program kapsamında öncelikli olarak Yüksek Başarımlı Hesaplamalar, Yapay Zekâ, Veri ve Siber Güvenlik alanların­da kritik dijital altyapıların kurulması ve stratejik öneme sahip yenilikçi dijital tek­nolojilerin geliştirilmesi desteklenecek­tir. İkinci aşamada ise, kurulan altyapıların ve dijital teknolojilerin KOBİ’lerin, kamu kurumlarının ve vatandaşların erişimine açılması ve kullanımının yaygınlaştırılma­sı hedeflenmektedir. Program, dijital tek­nolojilerin gücünü açığa çıkararak, Avru­pa’nın 2050 yılına kadar iklim nötr olmak da dahil olmak üzere Avrupa Yeşil Muta­bakatı’nda belirtilen hedeflere ulaşılması­na katkıda bulunmaktadır. Başvuru Tarih­leri: Başvuru zamanları her çağrı için ayrı olarak belirlenerek Funding&Tenders por­talında duyurulmaktadır. Fon dönemi ve Bütçesi: 2021-2027 Dönemi 7 sene için 4,2 milyar avrodur. Başvuru Tipi: Funding&­Tenders portalında açık, açılacak ve kapan­mış çağrılara, çağrı dokümanlarına ulaşıla­bilir. Başvurular çevrim içi yapılmaktadır.

Cem Seferoğlu-Dünya

Önümüzdeki günlerde kamuoyunun büyük ölçüde sadece 23.552 TL’lik ödemeyi konuşa­cağını tahmin etmek zor değil.

Oysa kanunun ikinci önemli maddesi, uzun vadede sosyal gü­venlik sistemi açısından çok daha dikkat çe­kici sonuçlar doğurabilecek nitelikte. En dü­şük emekli aylığı değil, ödenecek tutar değişti! Öncelikle teknik bir ayrımı yapmak gerekiyor. Kanun, bütün emeklilerin kök aylığını 23.552 TL’ye yükseltmedi. Düzenleme, kök aylığı ve ek ödemeleri bu tutarın altında kalan emekli­lere Hazine desteğiyle 23.552 TL ödenmesini öngörüyor. Dolayısıyla emeklilerin kök aylık­ları değişmiş değil. Bugün 23.552 TL olarak be­lirlenen taban ödeme de otomatik olarak art­mayacak. Gelecek zam dönemlerinde bu tuta­rın yeniden yükseltilebilmesi için yine ayrı bir yasal düzenleme yapılması gerekecek.

Sessiz ama önemli değişiklik SGK’nın finansmanında

Kanunun kamuoyunda neredeyse hiç tartı­şılmayan ikinci düzenlemesi ise SGK’nın fi­nansman modeline ilişkin.

2008 yılında yürürlüğe giren sosyal güvenlik reformundan bu yana devlet, SGK’ya iki farklı yöntemle mali destek sağlıyordu.

Bunlardan ilki, SGK’nın tahsil ettiği prim­lerin belirli kısmı üzerinden hesaplanan ve kanunda açıkça düzenlenen devlet katkısıydı. Devlet, tahsil edilen ilgili sigorta primlerinin dörtte biri oranında SGK’ya otomatik katkı ya­pıyordu. İkinci yöntem ise SGK’nın yıl sonun­da finansman açığı vermesi halinde oluşan açı­ğın merkezi bütçeden karşılanmasıydı. 7590 sayılı Kanun ile ilk yöntem yürürlükten kaldı­rıldı. Açık finansmanı ise devam ediyor.

Asıl değişiklik, devlet desteğinin niteliğinde

Burada dikkat edilmesi gereken nokta, dev­let desteğinin tamamen kaldırılmış olması de­ğil, hukuki niteliğinin değişmiş olmasıdır.

Önceki sistemde devlet katkısı kanunda ta­nımlanmış sabit bir formüle bağlıydı. SGK ne kadar prim tahsil ederse devlet katkısı da aynı oranda otomatik olarak hesaplanıyor ve kuru­ma aktarılıyordu. Dolayısıyla bu katkı herhan­gi bir hükümetin yıllık tercihlerine bağlı de­ğildi; doğrudan kanunun güvencesi altınday­dı. Yeni düzenleme ile bu otomatik mekanizma kaldırıldı. Bundan sonra SGK’nın finansman ihtiyacı oluştuğunda Hazine elbette yine kay­nak aktarabilecek. Ancak bu katkının miktarı artık kanunda yazılı sabit bir hesaplama yön­temine göre değil, merkezi bütçe imkanları ve hükümetin mali tercihleri doğrultusunda be­lirlenecek. Başka bir ifadeyle, kanunla güvence altına alınmış otomatik devlet katkısı sistemi sona ermiş oldu.

Mali tablolar artık farklı okunacak

Bu değişikliğin bir başka sonucu da SGK’nın mali tablolarında görülecek.

Otomatik devlet katkısı artık gelir kalemi olarak yer almayacağı için SGK’nın gelir-gider dengesi geçmiş yıllarla aynı yöntemle karşılaş­tırılamayacak.

Yıl sonunda Hazine’nin ne kadar kaynak ak­taracağı ise bütçe uygulamalarına bağlı olacak. Bu nedenle önümüzdeki yıllarda SGK’nın açık ya da fazla vermesine ilişkin değerlendirme­lerde, bütçeden yapılan transferlerin ayrıca dikkate alınması gerekecek.

Sonuç:

7590 sayılı Kanun, kamuoyuna daha çok “en düşük emekli aylığı 23.552 TL oldu” başlığıyla yansıdı. Oysa aynı kanun, sosyal güvenlik sis­teminin yaklaşık 18 yıldır uygulanan finans­man modelinde de önemli bir değişiklik yaptı.

Bana göre bu düzenlemenin en önemli so­nucu, devletin SGK’ya yaptığı katkının kaldı­rılması değil; kanunda tanımlanmış, otomatik ve öngörülebilir finansman mekanizmasının sona erdirilmesi oldu. Bunun yerine gelecek yıllarda SGK’ya yapılacak katkının büyüklüğü ve zamanı, artık bütçe uygulamaları ve maliye politikası tercihleriyle belirlenecek. Bugün bu değişiklik kamuoyunda fazla tartışılmıyor ola­bilir. Ancak önümüzdeki yıllarda SGK’nın mali dengeleri ve sosyal güvenlik politikaları değer­lendirilirken, bu düzenlemenin etkisinin daha fazla hissedileceğini düşünüyorum.

Özgür Erdursun-Dünya

Ret kararlarında dikkat çekici artış

Ocak-Temmuz 2026 dönemine bakıldığında ise mahkemelerce geçici mühlet kararı verilen dosya sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 28 düşüşle 1167 oldu. Aynı dönemde kesin mühlet kararı verilen dosya sayısı yüzde 4 düşüşle 918’e inerken, konkordatonun reddi kararı çıkan dosya sayısında genel tablonun tersine bir artış yaşandı. Buna göre mahkemelerce verilen ret kararları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 61 artışla 1146’ya ulaştı. Başvuru sayısındaki genel gerilemeye rağmen ret kararlarındaki bu artış, mahkemelerin ve denetim mekanizmalarının suistimallere karşı daha seçici davranmasından ve mali yapısı kurtarılamayacak düzeyde zayıflayan dosyaların sistem tarafından hızla elenmesinden kaynaklandığı tahmin ediliyor.

İflaslar yüzde 36 yükseldi

Ocak-Temmuz 2026 döneminde mahkeme kararlarındaki en dikkat çekici kırılmalardan biri de iflas ve tasdik verilerinde yaşandı. Bu dönemde iflas kararları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 36 artışla 171’e çıkarken, konkordatonun başarıyla sonlandığı tasdik kararı verilen dosya sayısı ise yüzde 112 gibi çarpıcı bir artışla 127’ye yükseldi. Bu artışlarda konkordato süreçlerinin uzun sürmesi nedeniyle geçmiş dönemlerden geriye sarkan ve sistemde biriken dosyaların mahkemelerce nihayet karara bağlanmaya başlamasının da etkili olduğu belirtiliyor. Öte yandan bu tablo, mali yapısını gerçekten düzeltme potansiyeli olan şirketlerin süreci başarıyla tamamlayabildiğini, çıkış yolu bulamayanlar için ise yolun sonunun iflas olduğunu ortaya koyuyor.

Konkordatoda inşaat ve tekstil zirvede

Konkordato kararlarının sektörel dağılımına bakıldığında, geçen yıldan farklı olarak inşaat sektöründeki konkordato başvurularında yeniden zirveye oturduğu görülüyor. Ocak-Temmuz 2026 döneminde geçici mühlet kararlarının 124'ü inşaattan gelirken, 107 dosya da tekstil sektöründen geldi. Giyim, ayakkabı, halı, çanta, iplik imalatı ve deri işleme de eklendiğinde tekstil ve hazır giyimde konkordato sayısı 159'a çıkıyor. İnşaat ve tekstili, 73 konkordato ile metal ürün imalatı takip ederken, dördüncü sırada 63 geçici mühlet kararı ile tarım, beşinci sırada da 52 geçici mühlet kararı ile nakliye geliyor.

Borsa şirketleri de konkordatoya sarıldı

Yılın yedi ayında konkordato dalgası yalnızca KOBİ'leri ve geleneksel imalatçıları değil, sermaye piyasalarında işlem gören dev şirketleri de sarstı. Borsada işlem gören şirketlerden Türk İlaç ve Serum Sanayi haziran ayında konkordato alırken, ambalaj sektörünün önemli oyuncularından Barem Ambalaj da temmuzda İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nden 3 aylık geçici mühlet aldı. Ocak-temmuz döneminde konkordato dalgası sadece halka açık şirketlerle sınırlı kalmadı; yüksek finansman maliyetleri ve nakit akışı sıkışıklığı, ana tedarik zincirlerinde ve üretim üslerinde faaliyet gösteren pek çok orta ve büyük ölçekli imalatçıyı da yasal kalkan aramaya yöneltti. Bu dönemde tekstil ve hazır giyim sektöründe küresel markalara üretim yapan FORE Uluslararası Pazarlama ve Ticaret AŞ; metal ve ambalaj gibi kritik sanayi kollarında faaliyet gösteren Elit Çanta ile Novo Alüminyum'un konkordato kararları da dikkat çekti.

Merve Yiğitcan-Ekonomim

Asgari ücret, yalnızca çalışanlara ödenen bir taban ücret değildir. Aynı zamanda bir ülkenin refah anlayışını, emeğe verdiği değeri ve sosyal devlet iddiasını gösteren en somut göstergelerden biridir. Bu nedenle asgari ücret tartışmaları, yalnızca rakamların değil, aynı zamanda insanların nasıl bir yaşam sürdüğünün de tartışıldığı alanlardır.

2026 yılı temmuz ayına ilişkin Avrupa asgari ücret verileri açıklandı. Kâğıt üzerinde bakıldığında ülkeler arasında ciddi farklar olduğu görülüyor. Ancak bu farkları yalnızca euro cinsinden rakamlarla değerlendirmek, gerçeğin ancak küçük bir bölümünü görmemizi sağlıyor. Asıl soru ise şu: Asgari ücretle çalışan bir kişi, bulunduğu ülkede yalnızca hayatta kalabiliyor mu, yoksa insanca yaşayabileceği bir hayat sürebiliyor mu?

Türkiye'de asgari ücretin hukuki tanımı son derece açıktır. Asgari Ücret Yönetmeliği'ne göre asgari ücret; işçinin gıda ve barınma gibi temel ihtiyaçlarının yanı sıra sağlık, ulaşım ve kültürel gereksinimlerini de karşılayabilecek düzeyde olması gereken ücreti ifade eder. Ne var ki bugün asıl tartışılması gereken, bu hukuki tanımın kâğıt üzerinde mi kaldığı, yoksa çalışanların günlük yaşamında gerçekten bir karşılığının bulunup bulunmadığıdır.

İşte bu yazıda, 2026 yılı Avrupa asgari ücret verileri ışığında Türkiye'nin konumunu yalnızca sıralamalar üzerinden değil, asgari ücretin çalışanlara nasıl bir yaşam imkânı sunduğu sorusu üzerinden değerlendirmeye çalışacağım.

Bugün itibarıyla uygulanan brüt asgari ücret 33.030 TL, net asgari ücret ise 28.075,50 TL'dir. Peki bu ücret; gıda, barınma, sağlık, ulaşım ve kültürel ihtiyaçlardan hangisini ne ölçüde karşılayabiliyor? Doğrusu, buna olumlu bir cevap vermek oldukça güçtür.

Aşağıdaki tablo, Avrupa Birliği İstatistik Bürosu (Eurostat) tarafından yayımlanan 2026 yılı temmuz ayı verileri esas alınarak hazırlanmıştır. Daha basit bir ifadeyle Eurostat'ın S2 (2026 ikinci yarı) verileri, 1 Temmuz 2026 itibarıyla yürürlükte olan asgari ücretleri esas almaktadır; Haziran sonu itibarıyla geçerli olan döviz kurlarını kullanarak bunları euroya çevirmektedir.

Karşılaştırmayı daha kapsamlı hâle getirmek amacıyla, Avrupa Birliği üyesi olmayan ancak Eurostat'ın aynı veri setinde yer verdiği bazı ülkelerin asgari ücret verileri de tabloya dâhil edilmiştir.

Tablo, Avrupa ülkeleri arasında asgari ücret bakımından oldukça büyük bir fark bulunduğunu ortaya koymaktadır. En yüksek brüt asgari ücret 2.771 Euro ile Lüksemburg'da uygulanırken, bu ülkeyi 2.391 Euro ile İrlanda ve 2.343 Euro ile Almanya takip etmektedir.

Listenin son sıralarında ise 169 Euro ile Ukrayna, 313 Euro ile Moldova ve 531 Euro ile Arnavutluk yer almaktadır.

Türkiye, 621 Euro tutarındaki brüt asgari ücretle Bulgaristan'ın yalnızca 1 Euro üzerinde bulunmakta ve Avrupa'da asgari ücretin en düşük olduğu ülkeler arasında yer almaktadır. Bu tablo, Türkiye'nin asgari ücret bakımından Avrupa'nın büyük bölümünün gerisinde kaldığını ve alt gelir grubundaki ülkelerle aynı kümede bulunduğunu açıkça göstermektedir.

2026 yılının ilk ve ikinci yarısına ilişkin Eurostat verileri birlikte değerlendirildiğinde, Avrupa'da en yüksek asgari ücret uygulayan ülkelerin değişmediği görülmektedir.

Hem 2026-S1 hem de 2026-S2 döneminde ilk üç sırada sırasıyla Lüksemburg, İrlanda ve Almanya yer almaktadır. Buna karşılık Türkiye'nin sıralaması aynı istikrarı göstermemektedir. 2026-S1 döneminde 654 Euro ile Bulgaristan'ın üzerinde ve Kuzey Makedonya'nın ardından gelen Türkiye, 2026-S2 döneminde 621 Euro'ya gerileyerek Kuzey Makedonya'nın da gerisine düşmüş; yalnızca Bulgaristan, Arnavutluk, Moldova ve Ukrayna'nın üzerinde kalmıştır. Bu değişim, Türkiye'nin Avrupa asgari ücret sıralamasında alt gruptaki konumunun daha da belirgin hâle geldiğini göstermektedir.

Satın alma gücü paritesine göre asgari ücret sıralaması

Ulusal para birimlerinin değerindeki dalgalanmalar, asgari ücretlerin euro cinsinden karşılığını doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle ülkelerin asgari ücretlerini yalnızca döviz kuru üzerinden karşılaştırmak, çalışanların gerçek satın alma gücünü tam olarak yansıtmayabilir. Çünkü her ülkenin fiyat düzeyi, kira giderleri ve temel tüketim harcamaları farklıdır. Bu nedenle ülkeler arasında daha sağlıklı bir karşılaştırma yapılabilmesi için Satın Alma Gücü Standardı (Purchasing Power Standards-PPS) esas alınmaktadır.

Eurostat'ın 2026 yılı Temmuz verileri de bu durumu açıkça ortaya koymaktadır. Satın alma gücü esas alındığında ülkeler arasındaki ücret farkları önemli ölçüde azalmakta, hatta euro cinsinden yapılan sıralama kısmen değişmektedir. Eurostat, Avrupa Birliği ülkelerini satın alma gücü bakımından üç gruba ayırmaktadır.

Birinci grupta 1.500 PPS'nin üzerinde asgari ücrete sahip Almanya, Lüksemburg, Hollanda, Belçika, İrlanda, Fransa, Slovenya, İspanya ve Polonya yer almaktadır. Bu grupta asgari ücretler Polonya'da 1.547 PPS ile Almanya'da 2.164 PPS arasında değişmektedir.

İkinci grupta 1.000 ile 1.500 PPS arasında asgari ücrete sahip Litvanya, Hırvatistan, Romanya, Portekiz, Yunanistan, Kıbrıs, Malta, Slovakya, Macaristan ve Çekya bulunmaktadır. Bu ülkelerde asgari ücretler 1.015 PPS ile 1.393 PPS arasında değişmektedir.

Üçüncü grupta ise Bulgaristan, Letonya ve Estonya yer almakta olup, bu ülkelerde asgari ücretler 1.000 PPS'nin altında kalmaktadır.

Türkiye bakımından ise Eurostat, 2026 yılı Temmuz dönemine ilişkin PPS verisini henüz yayımlamamıştır. Bu nedenle Türkiye'nin satın alma gücü açısından hangi grupta yer aldığına ilişkin kesin bir değerlendirme yapmak mümkün değildir. Bununla birlikte önceki yıllara ait PPS verileri, Türkiye'nin satın alma gücü bakımından euro cinsinden yapılan sıralamaya göre daha üst sıralarda yer alabildiğini göstermektedir. Ancak bu durum, Türkiye'de asgari ücretle çalışanların satın alma gücünün yeterli olduğu anlamına gelmemektedir. Özellikle son yıllarda yüksek enflasyon, hızla artan kira bedelleri ve temel ihtiyaç fiyatlarındaki yükseliş dikkate alındığında, asgari ücretlinin yaşam standardına ilişkin değerlendirmelerin yalnızca PPS verileriyle açıklanması da mümkün değildir.

Nominal ücret ile satın alma gücü her zaman aynı sonucu vermemektedir. Bu nedenle asgari ücret tartışmalarında yalnızca ücretin euro karşılığına değil, çalışanların o ücretle nasıl bir yaşam sürdürebildiğine de bakmak gerekir. Zira çalışan açısından önemli olan, ücretin kaç euro olduğu değil; o ücretle ne kadar barınabildiği, beslenebildiği, ulaşımını sağlayabildiği ve insanca yaşayabildiğidir.

Asıl mesele

Avrupa verileri bize Türkiye'nin sıralamadaki yerini gösteriyor. Ancak asıl mesele, Türkiye'nin kaçıncı sırada olduğu değil; asgari ücretle çalışan milyonlarca insanın nasıl bir yaşam sürdüğüdür.

2026 yılı temmuz verileri, Türkiye'nin nominal asgari ücret bakımından Avrupa'nın alt sıralarında yer aldığını ortaya koymaktadır. Satın alma gücü dikkate alındığında ise ülkeler arasındaki farkların azaldığı ve bazı sıralamaların değiştiği görülmektedir. Ancak satın alma gücündeki göreli iyileşme dahi, Türkiye'de asgari ücretle çalışanların yaşam standartlarının yeterli olduğu anlamına gelmemektedir. Çünkü özellikle son yıllarda yüksek enflasyon, hızla artan kira bedelleri ve temel ihtiyaç fiyatları, ücretlerdeki artışın önemli bir kısmını kısa sürede eritebilmektedir.

Üstelik Türkiye'de tartışılması gereken yalnızca asgari ücretin düzeyi de değildir. Asıl sorun, asgari ücretin istisnai bir ücret olmaktan çıkıp milyonlarca çalışanın fiilen aldığı standart ücrete dönüşmüş olmasıdır. Oysa asgari ücret, adından da anlaşılacağı üzere, çalışanların en alt sınırını korumaya yönelik bir güvence olmalı; toplumun büyük bölümünün aldığı olağan ücret hâline gelmemelidir.

Asgari Ücret Yönetmeliği'ne göre asgari ücret, işçinin gıda, barınma, sağlık, ulaşım ve kültürel ihtiyaçlarını karşılayabilecek düzeyde olmalıdır. Bu nedenle başarıyı yalnızca uluslararası sıralamalarda birkaç basamak yukarı çıkmakla ölçmek doğru değildir. Gerçek başarı; asgari ücretlinin ay sonunu hesaplamak zorunda kalmadığı, çocuğuna harçlık verebildiği, sosyal ve kültürel yaşama katılabildiği, geleceğe güvenle bakabildiği ve insanca yaşayabildiği bir ekonomik düzen kurabilmektir.

Ezcümle asgari ücret tartışmalarında esas soru Türkiye Avrupa'da kaçıncı sırada? olmamalıdır. Asıl sorulması gereken, Türkiye'de asgari ücretle çalışan bir insan, insan onuruna yakışır bir yaşam sürdürebiliyor mu? sorusudur. Bu soruya verilecek olumlu cevap hem uluslararası sıralamalardan hem de istatistiklerden çok daha değerli olacaktır.

SGK KARŞILAŞTIRIYOR

İhtiyaç kredisi veya kredi kartı başvurusu sırasında bankaya verilen ücret bordrosundaki bilgiler, SGK kayıtlarıyla karşılaştırılabiliyor. İşverenin SGK'ya bildirdiği ücret ile bankaya sunulan bordrodaki ücret arasında fark varsa ya da bordroda tam ay çalışıldığı görülmesine rağmen SGK'ya eksik gün bildirimi yapılmışsa, bu durum denetim sürecini başlatıyor. Sonrasında ise hem eksik primler tahsil ediliyor hem de işveren hakkında idari yaptırımlar uygulanıyor.

ÇALIŞANI DA ETKİLİYOR

Ücretin SGK'ya düşük bildirilmesi yalnızca devletin prim kaybına yol açmıyor. Asıl zararı çalışan görüyor. Çünkü emekli aylığı, geçici iş göremezlik ödeneği, iş kazası ve meslek hastalığı ödemeleri ile geride kalanlara bağlanacak ölüm aylığı, bildirilen prime esas kazanç üzerinden hesaplanıyor. Bugün eksik bildirilen ücret, yıllar sonra daha düşük emekli aylığı olarak çalışana geri dönüyor.

SİGORTASIZ ÇALIŞMA ORTAYA ÇIKABİLİYOR

Bankaların bazı işlemlerde SGK'nın elektronik altyapısı üzerinden sigortalılık sorgulaması yapabilmesi, kayıt dışı çalışmanın tespitini de kolaylaştırıyor. Kredi başvurusu yapan kişinin SGK kayıtlarında hiç görünmemesi durumunda sigortasız çalışma şüphesi oluşabiliyor. Dijital denetim sistemleri ve yapay zeka destekli analizlerle bu tür çapraz kontroller her geçen gün daha yaygın hale geliyor.

Filodaki toplam araç sayısının 405 bin dolayında olduğuna vurgu yapan Tangün, “Bu rakamları geçtiğimiz sene ile karşılaştırdığınızda, yani 2025'in üzerinde, 2024 ile benzer yerlerde, şu anda daha stabil giden bir filo büyüklüğümüz var. Burada 2025 yılına baktığımızda, yaklaşık 129 milyarlık araç yatırımı var. Şu anda 2026'da da, sene başından bugüne 90 milyar liralık vergi ödendi. 2025 yılında 133 bin adet araç satın alınmış, 2026 yılında da şu ana kadar, ilk 6 ayda 96 bin 500 araç alındı” şeklinde konuştu.

Türkiye Avrupa'nın 5'te 1'i düzeyinde

Operasyonel kiralama sektörünün 2020'den beri biraz artan, biraz azalan bir trend izlediğini ifade eden Tangün, “Burada tabi ekonomide yaşadığımız dalgalanmalar, faiz maliyetleri, araçların maliyetleri, finansa erişim, KOBİ’lerin finansal durumu, bizim sektörlerimizi etkiliyor. Bugün Türkiye'deki ticari amaçlı kullanılan araçların yüzde 10'u kiralanıyor. Bu rakam Avrupa'ya baktığımızda yüzde 50'ler, 60'lar hatta 60'ların üzerine çıkıyor. Yani bugünkü haliyle Türkiye Avrupa'nın 5'te 1'i seviyesinde. Bu çok ciddi bir potansiyel demek. Ve biz bunu sektör olarak hak ettiği yerlere, ulaşması gereken pazar paylarına getirmek istiyoruz” şeklinde konuştu.

Tüketici davranışlarında ve taleplerinde çok ciddi bir değişim yaşandığını kaydeden Tangün, “Yani yeni nesile baktığınızda kullanım sahipliğin önüne geçiyor. Bu trend çok net görünüyor. Tabii bizim gibi gelişmekte olan ülkelerde hala kişi başı araç sayısı düşük, 200'ler civarında. Bu Amerika'da 800, Avrupa'da 600 küsürler civarında. Özellikle genç nesilde bu trendi her yerde net bir şekilde görüyoruz. Ve gelişmiş ülkelere baktığımızda da kişi başı araç sahipliğinin artmadığını ya sabit kaldığını ya da bazı yerlerde azalma olduğunu görüyoruz. Bunlar çok önemli trendler” diye konuştu.

Barış Sedef-Ekonomim

KONUŞMACI: ALİ ÇAKMAKÇI-KATKI SUNAN: SELAHATTİN İPEK MODERATÖR : ÖMER KÖKLÜCE

Yeminli Mali Müşavir Abdullah TOLU TRT HABER Ekonomi 7/24 Programında Yeni Çıkacak Olan Vergi Affı ve Yapılandırma Hakkında Detaylı Bilgiler Verdi.