Kurumumuz sistemlerinde 15 Haziran 2026 saat 23:00 ile 16 Haziran 2026 04:00 saatleri arasında (pazartesiyi salıya bağlayan gece) bakım ve iyileştirme çalışması yapılacağından, çalışma yapılacak saatler arasında Kurumumuz tarafından verilen tüm hizmetlerde kısa süreli kesintiler olabilecektir.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Forbes Türkiye ile Hamburg merkezli veri ve iş zekâsı platformu Statista, bu soruya yanıt bulmak için doğrudan en doğru kaynağa, yani çalışanlara başvurdu. “Türkiye’nin En İyi İşverenleri 2026” araştırması, şirketleri kurumsal imajlarıyla değil, çalışanların anonim geri bildirimleriyle değerlendirildi. Katılımcılara sorulan temel soru ise oldukça basit: “Çalıştığınız şirketi, yakın çevrenize tavsiye eder misiniz?”

Küresel bir değerlendirme modeli

Nitelikli insan kaynağı için rekabetin sertleştiği, özellikle teknoloji tarafında yetenek açığının arttığı bir dünyada iyi bir işveren olmak bir lüks değil, şirketlerin rekabet gücünün en önemli unsuru.

Forbes ve Statista'nın 12 yıl önce ABD'de başlattığı bu araştırma, zamanla Almanya, İtalya, İngiltere, İsviçre, Polonya, Kanada ve Singapur gibi pazarlara yayıldı. Geçen yıl alınan bir kararla bu ülkelere Türkiye de eklendi. Böylece Türk iş dünyası ilk kez, dünyanın en yerleşik işveren değerlendirme yöntemlerinden biriyle kendi içinde ve sektörel ölçekte karşılaştırılabilir bir zemine kavuşuyor.

"10 bin katılımcı, 200 bini aşkın değerlendirme”

Bu listenin en ayırt edici özelliği şirketlerin sürece dâhil olamaması. Araştırma sadece çalışanlarla anonim olarak gerçekleştiriliyor ve yalnızca onlar dinleniyor. Şirketler başvuru ya da ücret karşılığı araştırmaya dahil olamıyor.

Araştırma, Türkiye'de en az 250 çalışanı olan tüm sektörlerden şirketleri kapsıyor. Veriler Statista tarafından iki kanaldan toplandı: Forbes.com.tr üzerinden de ulaşılan açık katılımlı bir anket ve çeşitli çevrim içi erişim panelleri… Böylece geniş bir örneklem oluştu. Ekim 2025 – Şubat 2026 döneminde gerçekleştirilen anketlerle yaklaşık 10 bin yanıt toplandı. Her katılımcı birden fazla işvereni değerlendirdiği için 200 binden fazla işveren değerlendirmesi analiz edildi. Nihai skor iki tür değerlendirmenin bileşimi. İlki kişisel değerlendirme: Çalışanın doğrudan kendi işverenini tavsiye edip etmemesi. İkincisi genel değerlendirme: Çalışanın kendi sektöründeki diğer işverenlere dair dolaylı görüşü. Hesaplamada her iki değerlendirme de göz önünde bulunduruldu ancak kişisel tavsiyeye daha yüksek ağırlık verildi. Toplam puanı en yüksek 400 şirket, "Türkiye'nin En İyi İşverenleri 2026" listesinde yer aldı.

Çalışan deneyimi şirket bazında değerlendiriliyor

Listede her şirket, ana faaliyet alanına göre bir sektöre yerleştirildi. Türkiye'nin tanıdık dev şirketleri ise "holding"satırı altında yer almıyor. Çünkü araştırma işveren markasını, çalışanın onu deneyimlediği yerde -o holdinglere bağlı ayrı ayrı şirketlerde- değerlendiriyor. Bir holding ancak kendi merkez kadrosuyla başlı başına bir işveren olarak kendi adıyla listeye girdi.

Araştırma bundan böyle her yıl tekrarlanacak. Bu da giderek derinleşmesini sağlayacak. Forbes’un yine Statista iş birliği ile her yıl açıkladığı “Dünyanın En iyi İşverenleri” listesinde araştırma son üç yıla kadar uzanan veriyi bir arada değerlendiriyor, yakın tarihli yanıtlara ve hâlâ o şirkette çalışmakta olanların görüşlerine daha fazla ağırlık veriyor. Böylece istikrarlı biçimde iyi olan şirketlerle yalnızca o yıl parlayanlar birbirinden ayrışıyor.

Borusan boru ilk sırada

“Türkiye’nin En İyi İşverenleri Araştırması” ile Türkiye’de de önümüzdeki yıllarda hangi şirketlerin yükseldiğini, hangi sektörlerin dönüştüğünü tahminle değil veriyle okuyabileceğiz. Bu yıl ilk kareyi çekiyoruz; resmin tamamı, her yıl biraz daha detaylanacak.

İyi bir işveren olmak artık bir ünvan değil; ölçülebilir, tekrarlanabilir ve karşılaştırılabilir bir performans. Listenin zirvesinde Borusan Boru yer alıyor. Onu sırasıyla Tüpraş, Beymen Group, Mavi ve Mercedes-Benz Türk izledi.

Türkiye’nin en iyi işverenleri 2026 ilk 50

1- Borusan Boru – İstanbul – Endüstriyel Malzeme, Metal ve Kağıt Üretimi ve İşlenmesi

2- Tüpraş – İstanbul – Petrol ve Gaz Operasyonları, Madencilik ve Kimyasallar

3- Beymen Group – İstanbul – Tekstil ve Aksesuarlar, Perakendecilik

4- Mavi – İstanbul – Tekstil ve Aksesuarlar, Perakendecilik

5- Mercedes-Benz Türk – İstanbul – Otomotiv

6- Uludağ İçecek – Bursa – Gıda ve İçecek

7-Baykar – İstanbul – Havacılık ve Savunma

8- Kiğılı – İstanbul – Tekstil ve Perakendecilik

9- Toyota Otomotiv Türkiye – Sakarya – Otomotiv

10- Bosch Türkiye – İstanbul – Mühendislik ve İmalat

11- Renault Türkiye – İstanbul – Otomotiv

12- Siemens Türkiye – İstanbul – Mühendislik ve İmalat

13- Roketsan – Ankara – Savunma ve Havacılık

14- THY OPET – İstanbul – Enerji

15- Eti – Eskişehir – Gıda

16-Atasun Optik – İstanbul – Perakendecilik

17- Koçtaş – İstanbul – Perakendecilik

18- Enerjisa – İstanbul – Enerji

19- MAN Türkiye – Ankara – Otomotiv

20- HAVELSAN – Ankara – Savunma ve Havacılık

21- Doğuş İnşaat – İstanbul – İnşaat

22- Kartonsan – İstanbul – Kağıt ve Endüstri

23- Zorluteks Tekstil – İstanbul – Tekstil

24- Dimes – İstanbul – Gıda ve İçecek

25- Makina ve Kimya Endüstrisi – Ankara – Savunma Sanayi

26- Borusan Otomotiv – İstanbul – Otomotiv

27- Türkiye Petrolleri A.O. – Ankara – Enerji

28- Boyner – İstanbul – Perakendecilik

29- Ali Osman Ulusoy – Trabzon – Ulaşım ve Lojistik

30- Ziraat Bankası – İstanbul – Bankacılık

31- Doğuş Otomotiv – İstanbul – Otomotiv

32- Biofarma İlaç – İstanbul – İlaç

33- Duru Gıda – Karaman – Gıda

34- Petlas – Kırşehir – Otomotiv

35- Haribo – İstanbul – Gıda

36- Samsung Türkiye – İstanbul – Teknoloji / Perakende

37- Aselsan – Ankara – Savunma Sanayi

38- Temsa – Adana – Otomotiv

39- Lila Kağıt – İstanbul – Kağıt Sanayi

40- Şişecam – İstanbul – Cam ve Endüstri

41- Türkiye İş Bankası – İstanbul – Bankacılık

42- BMC – İzmir – Otomotiv

43- Aygaz – İstanbul – Enerji

44- Otokoç – İstanbul – Perakendecilik

45- Aksa Doğalgaz – İstanbul – Enerji

46- Adidas Türkiye – İstanbul – Tekstil ve Perakendecilik

47- Santa Farma – İstanbul – İlaç

48- Ayakkabı Dünyası – İstanbul – Perakendecilik

49- Otokar – İstanbul – Savunma ve Otomotiv

50- Alkim – İstanbul – Kimya ve Madencilik

Ekonomim

Buna göre sektör, geçen yıl 456 milyar Euroluk ek prim üretimiyle toplam 6,9 trilyon Euroluk büyüklüğe ulaştı. Büyüme hızı, bir önceki yılın yüzde 9,4'lük performansının altında kalsa da son 10 yıllık ortalamanın üzerinde gerçekleşerek sigortaya olan talebin gücünü koruduğunu gösterdi.

Hayat sigortaları 2,86 trilyon Euroluk prim üretimiyle sektörün en büyük segmenti olmayı sürdürürken, elementer sigortalar 2,32 trilyon Euro ve sağlık sigortaları 1,69 trilyon Euroyla onu takip etti.

Hayat sigortaları, 2025'te yüzde 6,9 büyürken, sağlık sigortaları küresel ölçekte büyümesini sürdürdü. Özellikle Asya pazarları hem hayat hem de sağlık sigortalarında büyümenin itici güçleri arasında yer aldı.

Jeopolitik gelişmeler ve parçalanma (fragmantasyon), sigorta sektörünü şekillendiren temel güçler haline geliyor. Daha parçalı küresel ekonomi risk ortamlarını daha karmaşık hale getirirken, sınırlar ötesi iş modellerini zorluyor ve geleneksel çeşitlendirme (risk dağıtımı) avantajlarını zayıflatıyor.

Aynı zamanda parçalanma, altyapı, enerji güvenliği ve politik risk sigortası gibi alanlarda koruma, dayanıklılık ve özel risk transferine olan talebi artırarak yeni büyüme fırsatları da yaratıyor.

Gelecek 10 yılda en hızlı büyüyen branş, sağlık sigortaları olacak

Sigorta şirketlerinin, bölgesel olarak daha dirençli operasyonel modeller inşa ederek, jeopolitik analizleri doğrudan "risk kabul" (underwriting) ve sermaye tahsisi süreçlerine entegre ederek ve yeni ortaya çıkan risklere özel ürünler geliştirerek bu duruma uyum sağlaması gerekecek.

Allianz Research'e göre gelecek 10 yılda en hızlı büyüyen branş, sağlık sigortaları olacak. Sağlık harcamalarındaki artış, yaşlanan nüfus ve bireylerin uzun vadeli finansal güvence arayışı sağlık ve hayat sigortalarına olan talebi artırmaya devam edecek.

Rapor, özellikle emeklilik dönemine hazırlık ve uzun yaşam risklerinin sigorta sektörünün büyümesinde belirleyici rol oynayacağına işaret ediyor.

Küresel sigorta sektörünün gelecek 10 yılda yıllık ortalama yüzde 5,3 büyümesi beklenirken, elementer sigortalar branşında yıllık ortalama yüzde 4,7, hayat sigortalarında yüzde 4,9 ve sağlık sigortalarında ise yüzde 6,7 büyüme öngörülüyor.

Allianz Research, korumaya yönelik artan ihtiyacın sigorta sektörünü küresel ekonominin en istikrarlı büyüme alanlarından biri haline getirmeye devam edeceğini vurguluyor.

Ekonomim

Ancak yatırım performansının yalnızca TL cinsinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Eğilmez, vade sonunda yeniden dövize dönmeyi planlayan yatırımcılar açısından asıl ölçütün dolar bazındaki getiri olduğunu kaydetti.

Eğilmez, faiz gelirinin yanı sıra döviz kurundaki değişimin de yatırım sonucunu doğrudan etkilediğine işaret ederek, "Gerçek getiri dolar bazında ölçülmeli" değerlendirmesinde bulundu.

Kur hareketi nihai sonucu belirliyor

Yazısında farklı kur senaryolarını ele alan Eğilmez, vergi sonrası net yüzde 38 faiz getirisi sağlayan bir yatırımda dolar kurunun da aynı oranda yükselmesi halinde yatırımcının dolar bazında herhangi bir kazanç elde edemeyeceğini belirtti.

Kur artışının faiz getirisini aşması durumunda ise yatırımcının TL bazında kazanç sağlamaya devam etse bile dolar bazında zarar edebileceğini vurgulayan Eğilmez, yatırımcıların yalnızca faiz oranlarına odaklanmaması gerektiğini ifade etti.

"Faiz ile kur arasındaki yarış belirleyici"

Yüksek faiz ortamında hem yerli yatırımcıların hem de carry trade işlemleriyle Türkiye'ye fon getiren yabancı yatırımcıların önemli getiriler elde ettiğini belirten Eğilmez, nihai sonucun faiz oranı ile döviz kurundaki artış arasındaki dengeye bağlı olduğunu kaydetti.

Eğilmez, "TL mevduatın dolar bazlı getirisi, faiz oranı ile kur artışı arasındaki ilişkinin nasıl şekilleneceğidir " değerlendirmesinde bulundu.

Dünya

Mevcut sistemin hem maliyet hem operasyon yükü oluşturduğunu ifade eden Erkoç, ikinci el araç satışında Ticaret Bakanlığı tarafından yetkilendirilen işletmelerin faaliyet gösterdiğini kaydederek, araç satış işlemlerinde vatandaşın sadece araç bedeliyle değil, ek işlem maliyetleriyle de karşı karşıya kaldığını söyledi.

Erkoç, "Güvenli dijital satış modeliyle süreçler çok daha hızlı, şeffaf ve düşük maliyetli yürütülebilir. Türkiye'nin dijitalleşme vizyonu içerisinde bu dönüşüm artık ertelenmemelidir. Dijital satış modeli, ekonomik açıdan da önemli katkılar sağlayacak." diye konuştu.

"Dünyada dijital satış sistemleri yaygınlaşıyor"

Avrupa'da birçok ülkede araç satış işlemlerinin dijital platformlar üzerinden gerçekleştirildiğine dikkat çeken Erkoç, Türkiye'nin de bu dönüşüme uygun güçlü teknik altyapıya sahip olduğunu ifade etti.

Erkoç, Almanya başta olmak üzere birçok Avrupa ülkesinde araç satış süreçlerinin elektronik doğrulama sistemleri üzerinden yürütüldüğünü belirterek, şöyle devam etti:

"Türkiye, dijital kamu hizmetlerinde önemli bir noktaya ulaştı. Güvenli ödeme sistemi, elektronik doğrulama ve merkezi veri altyapısıyla ikinci el araç satışında yeni bir modele geçilebilir. Yeni model, hem vatandaş hem devlet hem de sektör açısından önemli kazanımlar sağlayacaktır. Bizim temel yaklaşımımız güvenli, şeffaf ve denetlenebilir ticaretin güçlendirilmesidir. Yetki belgeli işletmelerin dijital satış süreçlerine dahil edilmesi, hem kayıt dışılığın azalmasına hem de vatandaşın daha güvenli hizmet almasına katkı sağlayacak."

Erkoç, ikinci el araç satışlarında güvenli dijital devir sistemine geçilmesinin hem vatandaşın hayatını kolaylaştıracağını hem de sektörün kurumsal dönüşümünü hızlandıracağını kaydetti.

AA

111 milyar dolarlık dev medya gücü doğuyor

Tamamlanması halinde yaklaşık 111 milyar dolar büyüklüğe ulaşacak anlaşma, Paramount Pictures, CBS, MTV, Nickelodeon ve Paramount+ gibi markaları; CNN, HBO, Warner Bros., Discovery, HGTV ve Food Network gibi dev markalarla aynı çatı altında buluşturacak. Yeni oluşumun, Netflix, Amazon ve diğer teknoloji devleriyle daha güçlü rekabet etmesi hedefleniyor.

Avrupa'dan gelecek karar bekleniyor

ABD'deki engelin aşılmasına rağmen süreç henüz tamamlanmış değil. Birleşmenin yürürlüğe girebilmesi için Avrupa'daki düzenleyici kurumların da onay vermesi gerekiyor. İngiltere ve Avrupa Birliği'ndeki rekabet otoriteleri anlaşmayı incelemeyi sürdürüyor.

Medya sektöründe dengeler değişebilir

Sektör yetkilileri, birleşmenin tamamlanması halinde küresel medya sektöründe güç dengelerinin önemli ölçüde değişeceğini belirtiyor. Şirket yönetimi, birleşme sayesinde milyarlarca dolarlık maliyet tasarrufu elde etmeyi ve yayın platformlarını daha verimli hale getirmeyi planlıyor.

Eleştiriler ve itirazlar sürüyor

Anlaşma destekçileri birleşmenin sektörü güçlendireceğini savunurken, eleştirmenler medya sahipliğinin daha da yoğunlaşacağı görüşünde. Bazı eyalet başsavcılarının ve çeşitli siyasi çevrelerin anlaşmaya karşı hukuki girişimleri değerlendirdiği belirtiliyor.

Dünya

Bir önceki aya göre malzeme endeksi yüzde 3,75, işçilik endeksi de yüzde 1,03 arttı. Yine bir önceki yılın aynı ayına göre malzeme endeksi yüzde 27,75, işçilik endeksi yüzde 30,02 arttı.

Bina maliyetinde yıllık yüzde 27,11 artış

Bina inşaatı maliyet endeksi, bir önceki aya göre yüzde 2,44 arttı, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 27,11 arttı. Bir önceki aya göre malzeme endeksi yüzde 3,39 arttı, işçilik endeksi yüzde 0,93 arttı. Ayrıca bir önceki yılın aynı ayına göre malzeme endeksi yüzde 25,68 arttı, işçilik endeksi yüzde 29,53 arttı.

Bina dışı yapılarda maliyet artış yüzde 33,41

Bina dışı yapılar için inşaat maliyet endeksi, bir önceki aya göre yüzde 3,65 arttı, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 33,41 arttı. Bir önceki aya göre malzeme endeksi yüzde 4,84 arttı, işçilik endeksi yüzde 1,40 arttı. Ayrıca bir önceki yılın aynı ayına göre malzeme endeksi yüzde 34,26 arttı, işçilik endeksi yüzde 31,78 arttı.

Dünya

Cuma günü de alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, bankacılıktaki güçlü yükselişle günü yüzde 1,42 değer kazanarak 13.938,48 puandan tamamlamıştı.

Bankacılık endeksi yüzde 6,41, holding endeksi yüzde 3,11 değer kazandı. Tüm sektör endeksleri kazandırırken, en çok kazandıran bankacılık oldu.

BIST 100 endeksinde teknik olarak 14.500 ve 14.400 puan seviyeleri direnç, 14.300 ve 14.200 puan seviyeleri de destek konumunda izleniyor.

Barış coşkusu

Küresel piyasalar, ABD ve İran arasında anlaşma sağlanmasıyla haftaya ralli havasında başladı.

ABD/İsrail-İran Savaşına ve teknoloji şirketlerine ilişkin gelişmeler küresel piyasaların odağında olmayı sürdürüyor.

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD ve İran arasında anlaşmaya varıldığını duyurdu.

ABD Başkanı Donald Trump da İran ile yapılan barış anlaşmasının tamamlandığını, Hürmüz Boğazı'nın açılarak ABD'nin deniz ablukasının derhal kaldırılacağını bildirdi.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi de, ABD ile anlaşmaya varıldığını doğrulayarak, mutabakat zaptının 19 Haziran'da İsviçre'de imzalanacağını belirtti.

ABD ve İran arasında varılan barış anlaşmasının küresel enflasyon baskılarını hafifleteceği ve yüksek faiz oranlarına duyulan ihtiyacı azaltacağına yönelik öngörüler, küresel piyasalarda risk iştahını destekliyor.

Söz konusu gelişmenin bu hafta faiz kararlarını açıklayacak merkez bankaları için bir rahatlama sağlaması beklenirken, enerji fiyatlarından kaynaklı enflasyonist baskılara dair endişelerin hafifleyebileceği ve bunun da para politikalarını sıkılaştırma konusundaki baskıyı bir nebze olsun hafifletebileceği tahmin ediliyor.

Analistler, bugün yurt içinde sanayi üretimi, yurt dışında ise ABD'de ve Euro Bölgesi'nde sanayi üretimi başta olmak üzere veri gündeminin takip edileceğini belirtti.

Ekonomim

Vatandaşlar, günlük yakıt maliyetlerini takip edebilmek için “Bugün benzin ne kadar?”, “Motorin fiyatı kaç TL?”, “Akaryakıt fiyatlarında son durum ne?” gibi sorulara yanıt arıyor.

Peki, 15 Haziran 2026 Pazartesi itibarıyla İstanbul, Ankara ve İzmir’de benzin ve motorin fiyatları ne kadar?

İşte il il güncel benzin ve motorin fiyatları…

İstanbul Avrupa yakası akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 63.03 TL

Motorin litre fiyatı: 66.41 TL

LPG litre fiyatı: 31.99 TL

İstanbul Anadolu yakası akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 62.87 TL

Motorin litre fiyatı: 66.25 TL

LPG litre fiyatı: 31.39 TL

Ankara akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 63.99 TL

Motorin litre fiyatı: 67.51 TL

LPG litre fiyatı: 31.97 TL

İzmir akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 64.27 TL

Motorin litre fiyatı: 67.78 TL

LPG litre fiyatı: 31.79 TL

Ekonomim

.

SGK verilerine göre iş yerinde ücretli çalışan kişiler (4/a) Mart 2026 itibarıyla, bir önceki yıl aynı aya göre 385,6 bin kişi, bir önceki aya göre ise 54,9 bin kişi arttı. Bu kapsamda çalışan toplam kişi sayısı da 16 milyon 672 bin kişiye çıktı. Özel sektörde ağırlıklı olarak aralık ve ocak aylarında emeklilik yoğunlaştığı için, yıl sonlarındaki istihdam sayısında hızlı düşüşler gözleniyor. Memurların kapsandığı 4/c statüsünde çalışanlarda da artış sürüyor. Mart ayı itibarıyla toplam bu statüde çalışan sayısı, bir önceki yıl aynı aya göre 38 bin kişi, bir önceki aya göre 14,2 bin kişi artarak 3 milyon 688,5 bin kişiye ulaştı. Memurlar, genellikle yaş sınırına kadar çalışmayı sürdürdüğü için emeklilik hızı görece diğer çalışanlara kıyasla daha yavaş seyrediyor. 2025 sonuna göre memur sayısında azalış görülmedi.

EYT’li çalışan 2 milyonun üstünde

Mart ayı itibarıyla emekli olup da çalışmaya devam eden kişi sayısı, 2025 yılı sonuna göre 606 kişi azalmakla birlikte, 2 milyon 149 bin kişiyle, 2 milyon sınırının üzerinde kalmaya devam etti. Özellikle EYT düzenlemesinin ardından çok sayıda kişi emekli olduktan sonra kayıtlı ya da kayıtsız çalışmayı sürdürdü. EYT düzenlemesi öncesi bu kapsamda çalışan kişi sayısı 946 bin kişiyken, düzenleme yılı olan 2023 sonunda 1,9 milyon kişiye, 2024’te ise 2,1 milyon kişiye ulaştı.

Tüm kategorilerde çalışan sayısı 25,5 milyonu aştı

Halen prim ödeyenler ve emekli olup da çalışmasını sürdürenler dahil tüm kategorilerde çalışan sayısı 2026 Mart ayı itibarıyla 25 milyon 525 bin kişi oldu. Toplam kayıtlı çalışanlar Mart ayı itibarıyla 2025 sonuna kıyasla 347,7 bin kişi azalış gösterdi. Emekli olup çalışmayı sürdüren kişi sayısındaki yavaş değişim dikkate alındığında, EYT’nin etkisinin geçmişe kıyasla azaldığı, emekli olanların önemli bir kısmının kayıtlı çalışmayı devam ettirmediği sonucu çıkıyor. Diğer yandan bu kişilerin kayıt dışı çalışması olgusu da bulunuyor.

Mehmet Kaya-Ekonomim

Ancak takvimler 2026’yı gösterip, yatırım konusunda somut adım gelmeyince teşvikler“sessizce” azaltıldı ve BYD’nin balonu hızla söndü. Satışları haksız rekabetle rekor kırdığı 2025’e göre çakıldı. Üstelik yatırımı askıya alma kararını açıklamasının ardından Avrupa’daki yeni fabrika planlarında Türkiye’nin adını anmaması, iki yıldır nasıl oyalandığımızı ve bu yatırımın aslında yetkililerin söylediğinin aksine tamamen "yattığını" gösteriyor. Ancak BYD için kısa günün kârı büyük oldu. Vergi+araç satışlarından elde ettiği kazancın 50 milyar liraya ulaştığı tahmin ediliyor.

Asıl büyük bilmece ise BYD anlaşmasındaki teminat. Anlaşmadaki teminat mektubunun hangi Çinli bankadan alındığı veya alınıp alınmadığı bile bilinmiyor. Miktarı da bilmiyoruz. Bu da akıllara acaba bu güvenceyi Türkiye’de yerleşik finans kuruluşları mı verdi sorusunu getiriyor. Bu durumda gündeme BYD’nin yatırımdan vazgeçmesinin Türkiye’ye maliyetinin söylenenin iki katına çıkma ihtimalini getiriyor. Yani elin şirketi hem vergi muafiyeti alıp iyi para kazandı, hem hiçbir yatırım yapmadı hem de güvenceyi bizim finans kurumlarımızdan almışsa ticari riskini sırtımıza yükleyip gitti.

Bu haksız rekabetin faturasını ise en başta yerli gururumuz Togg ödedi. Satışları hedefin hayli altında gerçekleşti. Şirket üretim planlamasını değiştirmek, zorunda kaldı ve sonuçları istihdamı da olumsuz etkileyen ciddi satış kayıpları yaşadı.

BYD’ye verilen tavizler yüzünden Türkiye’ye gelmek isteyen Chery, MG, GAC ve Geely gibi diğer Çinli devler de masayı terk etti. Sonuçta elimizde ne milyarlık yatırım var, ne de Hazine’ye girmesi gereken vergi geliri.

Ruhi Sanyer-Ekonomim

Vaşington ve Tahran, pazar günü yaptıkları açıklamayla cuma günü yürürlüğe girecek bir anlaşmaya vardıklarını duyurdu. Trump, anlaşmanın imzalanmasının ardından ülkesinin İran limanlarındaki deniz ablukasını kaldıracağını ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden ticarete açılacağını belirtti.

New York Times gazetesinin haberine göre Trump, varılan bu mutabakatın Hürmüz Boğazı'nın kalıcı olarak ücretsiz kalmasını sağlayacağını ekledi. İngiltere, Fransa, Almanya ve İtalya ise nükleer program adımlarına karşılık olarak İran'a yönelik yaptırımları kaldırmaya hazır olduklarını bildirdi. İki ülke arasındaki barış umutları sarı metale yönelik talebi destekliyor.

İran cephesinde şartlar öne çıkıyor

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazem Garibabadi, pazar günü yaptığı açıklamada 60 günlük müzakerelerin gidişatının Vaşington'un üç taahhüdü yerine getirmesine bağlı olduğunu duyurdu. Garibabadi, bu şartları deniz ablukasının sonlandırılması, askeri operasyonların durdurulması ve İran'ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması olarak sıraladı.

Orta Doğu'da gerilimin yeniden tırmanması durumunda ham petrol fiyatlarının yükselebileceğini öngören uzmanlar, bu durumun enflasyonu tetikleyebileceğini ve faizlerin uzun süre yüksek kalmasına yol açabileceğini belirtiyor. Altın, jeopolitik belirsizlik dönemlerinde talep görse de faiz getirisi olmaması nedeniyle yüksek faiz ortamında cazibesini kaybediyor.

Piyasa aktörleri, barış anlaşmasının ardından ABD Merkez Bankası'nın aralık ayında faiz artırma olasılığını yüzde 64 olarak fiyatlıyor. Vadeli işlem piyasalarında geçen hafta bu oran yüzde 69 seviyesinde bulunuyordu.

Altın fiyatları ortalamanın altında kalmaya devam ediyor

Günlük grafik verilerine göre altın fiyatları teknik olarak düzeltme evresinde kalmaya devam ediyor. Spot altın, 100 günlük basit hareketli ortalamanın ve Bollinger orta bandının altında işlem görerek aşağı yönlü yapısını koruyor. Göreceli Güç Endeksi ise 42 seviyesindeki seyriyle yukarı yönlü momentumun zayıf olduğuna işaret ediyor.

Analistler, yukarı yönlü hareketlerde ilk direnç seviyesinin 4.415 dolar civarındaki Bollinger orta bandında oluştuğunu belirtiyor. Bu seviyenin aşılması durumunda 4.685 dolar seviyesindeki üst Bollinger bandı ve ardından 4.762 dolardaki 100 günlük basit hareketli ortalama güçlü birer bariyer olarak öne çıkıyor. Aşağı yönlü hareketlerde ise ilk destek noktası 4.142 dolar seviyesindeki alt Bollinger bandında yer alıyor. Endeks bu desteği kırdığı takdirde fiyatların önceki dip seviyelere doğru gerilemesi bekleniyor.

Murat Ali Oral-Dünya

Tüketerek büyümek, tükettiğin her ne ise tükendiğinde, senin de tükenmendir. Bu yüzden üretim şarttır ve üreteni teşvik etmek gerekir. Ancak üreteni itibarsızlaştırmak, bindiğin dalı kesmektir

1- SORUN: Sanayi, bir şeyden çok üretmektir. Tarımdan hizmetlere dek ana sektörlerin de dinamiğidir. Ülke, sanayisizleştirme sürecinden geçiyor gibi… Sık sık üretime, yatırım yapan sanayiciye ve üreticiye yönelik topyekûn bir itibarsızlaştırma diline tanık oluyoruz. Son derece tehlikeli bir durum…

2- ETKİSİ: Somut örnek beyaz et üreticinden… Adalet Bakanı Akın Gürlek, beyaz et sektöründe haksız fiyat artışı yapıldığı gerekçesiyle 8 ilde eş zamanlı operasyon düzenlendiğini, aralarında Banvit, Erpiliç, Gedik, Lezita dâhil 13 firmaya kayyum atandığını ve 32 kişiyi de gözaltı kararı aldıklarını duyurdu.

YANLIŞIN GEREĞİ YAPILSIN AMA ÜRETİCİ HARCANMASIN

3- ÇÖZÜM: Bu itibarsızlaştırmaya ilk ve net tepki İstanbul Sanayi Odası Başkanı Erdal Bahçıvan’dan geldi; “Bir sektöre, bir üretim zincirine, yatırım yapan sanayiciye ve üreticiye dönük topyekûn bir itibarsızlaştırma dili, Türkiye’ye fayda sağlamaz.” Üreteni itibarsızlaştırırsan bu ekonomik intihardır.

4- YÖNTEM: Tüketici elbette korunsun ancak üreten olmayınca neyi tüketeceksin? Hukuk işleyecek, yanlışın gereği yapılsın. Ancak bunu yaparken çok hassas dengelerin korunması şart... Üretim yapan, risk alan, fabrika kuran, insan çalıştıranların itibarını korumak, ülkenin stratejik sermayesidir.

İKİ SORU İKİ CEVAP / Üretenin itibarına dair…

İtibarsızlaştırmanın sonuçları?

Enflasyonla mücadeleyi tarlada, fabrikada üretimi arttırmak yerine, etiketler üzerinden söylem geliştirmek hiçbir işe yaramaz. Bunu, market, depo basıp üreteni aşağıladıklarında gayet net anladık

Üreteni küstürsek neler olur?

Olacağı şu; üretmekten vazgeçilir. İSO Başkanı, bu tehlikeye işaret ediyor zaten; “yatırım iştahı zedelenir, üretim cesareti kırılır, istihdam ve ihracat olumsuz etkilenir.” Üretmeden tüketemeyiz.

not/ Türkiye üretmek ve üreteni de korumak zorunda

İSO Başkanı Erdal Bahçıvan’ın uyarıları hayati; “Türkiye’nin büyüme hikâyesi; yatırım yapan, üretimden vazgeçmeyen özel sektörümüzün omuzlarında yükseliyor. Elbette piyasa düzeninin korunması, vatandaşın temel gıdaya ulaşması devletin sorumluluğu ancak üreteni de yaşatmalıyız.”

İTİBAR LÛGATI

Üretici: Hammaddeleri işleyerek mal ve hizmete dönüştüren ve tüketime sunan kesim

Tüketici: Mal veya hizmeti kendi kişisel, ailevi ihtiyaçları için satın alan ve kullanan kesim

Üretici itibarı: Çiftçi, sanayici, girişimci, üretici kesimin toplumdaki saygınlığını korumak

İtibarsızlaştırma: Kişilerin, kurumların toplumdaki saygınlığını, güvenilirliğini zedeleme

Şeref OĞUZ-Ekonomim

Bakan Murat Kurum, Anadolu Ajansı Editör Masası’nda yaptığı açıklamada, satışların 64 ilde gerçekleştirileceğini ve projede özellikle deprem bölgesindeki 5 ilin de yer aldığını söyledi. Kurum, “TOKİ Başkanlığımızla yaklaşık 20 bine yakın konutu 64 ilde satışa çıkaracağız.” ifadelerini kullandı.

64 ilde kurasız satış dönemi başlıyor

Yeni kampanyada önceki uygulamalardan farklı olarak kura sistemi, başvuru bedeli ve ikamet şartı aranmayacak. Vatandaşlar, 15 Haziran Pazartesi gününden itibaren başlayacak başvurularla 17 Temmuz 2026’ya kadar konutlara doğrudan başvuru yapabilecek.

TOKİ’nin “açık satış” modeli kapsamında konutlar, başvuru önceliğine göre hak sahiplerine verilecek. Ankara ve İzmir’in de aralarında bulunduğu 64 ilde vatandaşlar istedikleri projeye başvurma imkânı bulacak.

18 bin TL’den başlayan taksitler

Kampanya kapsamında satışa sunulacak konutların fiyatları şehir ve büyüklüğe göre değişecek. Peşin alımlarda yüzde 25 indirim uygulanırken, taksitli satışlarda ödemelerin 18 bin TL’den başladığı belirtildi.

Ödeme planında farklı seçenekler de yer alıyor. Buna göre yüzde 50 peşinat ve 72 ay vade ya da yarı peşinatın 12 ay sonra tamamlandığı 60 ay vadeli alternatifler sunulacak.

Konut fiyatlarının ise 2,1 milyon TL ile 6,2 milyon TL arasında değiştiği, 2+1 ve 3+1 daire seçeneklerinin bulunduğu aktarıldı.

48 ay içinde teslim planı

Projede bazı konutların hemen teslim edileceği, tamamlanmamış projelerin ise en geç 48 ay içinde sahiplerine teslim edileceği bildirildi. TOKİ konutlarının depreme dayanıklı, yalıtımlı ve modern yaşam standartlarına uygun şekilde inşa edildiği ifade edildi.

Başvuruların yalnızca Halkbank ve Ziraat Bankası şubeleri üzerinden yapılacağı, e-şube veya mobil bankacılık seçeneklerine ilişkin ise henüz netleşmiş bir bilginin bulunmadığı kaydedildi. (Sabah)

Peki ortada gelmeyen bir para varsa, vergiyi doğuran olay gerçekten gerçekleşmiş sayılabilir mi? Kısa bir süre önce yürürlüğe giren 7582 sayılı Varlık Barışı düzenlemesi, bu kritik soruyu yeniden gündeme taşıyor.

KAYIP MİLYARLARCA PARA

2008 yılında yürürlüğe giren Türkiye'nin ilk Varlık Barışı uygulaması olan 5811 sayılı Kanun dönemini hatırlayanlar vardır. O günlerde kamuoyunun dikkati özellikle tek bir beyana çevrilmişti. Dönemin ekonomiden sorumlu Devlet Bakanı Mehmet Şimşek tarafından yapılan açıklamalarda, bir kişi tarafından olağanüstü büyüklükte bir varlığın beyan edildiği ifade edilmişti. Ancak uygulama sonunda ortaya çıkan rakamlar ilginçti. Türkiye'ye gelen toplam para ile kamuoyunda konuşulan dev beyan arasında dikkat çekici bir fark bulunuyordu. Nitekim o dönemde basına yansıyan haberlerde, söz konusu büyük beyana konu olan kaynağın Türkiye'ye gelmediği belirtiliyordu.

EVDEKİ HESAP ÇARŞIYA UYMAMIŞTI

Konu zamanla unutuldu. Ben de unutmuştum. Ta ki bir telefon gelene kadar. Arayan kişi tanınmış bir iş insanıydı. Yıllar önce yapılan o büyük beyanla ilgili ciddi bir hukuki sorun ortaya çıktığını söyledi. Konuyu kısaca anlattıktan sonra, “Bu işin sahibi, hukuki ve mali danışmanlık almak amacıyla sizinle görüşmek istiyor” dedi.

Ertesi gün büromdaydı. Elinde sadece bir beyanname vardı. Anlattıkları dikkat çekiciydi. Beyan edilen para kendisine ait değildi. Gerçek sahipleri çeşitli nedenlerle bildirimin kendi adına yapılmasını istemişti. Beyan öncesinde ekonomi yönetimiyle görüşmeler yapılmış, gerekli açıklamalar alınmış ve paranın Türkiye'ye getirileceği düşünülerek bildirim gerçekleştirilmişti.

Ancak son anda her şey değişmişti. Paranın gerçek sahipleri vazgeçmişti. Sonuçta ortada milyarlarca liralık bir beyan vardı. Ama Türkiye'ye gelen tek kuruş yoktu. Şimdi ise yüz milyonlarca liralık vergi yüküyle karşı karşıyaydı. "Bunu ödeyecek gücüm yok, zaten böyle bir servetim de yok, bu işten kurtulmanın bir yolu var mı?" diye sordu.

Beyanı yaptırtanların bu vergiyi ödeyeceklerinden emin değildi. Çaresizdi. Kırgındı. O anki ruh haliyle bıraksam İstanbul’daki büromdan çıkıp Akdeniz'e kadar yürüyebilecek durumdaydı.

VERGİYİ DOĞURAN OLAY GERÇEKLEŞTİ Mİ?

Konuyu bir gün önceden öğrendiğim için üzerinde çalışmıştım. "Bir yol var; kurtulmak mümkün olabilir" dedim. Bu cevap onu şaşırttı. "Nasıl olur?" dedi.

"Bu konuyla ilgili başvurduğum herkes beyan ettiğim için artık itiraz hakkımın bulunmadığını söylediler. Ancak vergi hatası varsa düzeltme yapılabileceğini, benim durumumun da kanundaki vergi hatası hükümlerine girmediğini anlattılar."
Bunun üzerine kendisine şu cevabı verdim:

"Ortada bir beyan daha doğrusu tamamlanmış bir beyan bulunduğu kanaatinde değilim. Beyanın esas unsurları gerçekleşmemiş. Doğru olmayan bir beyan vergi doğurmaz. Doğmamış bir şeyden vergi almak hatadır."

Masamın üzerindeki beyannameyi gösterdi. "Bu sahte değil gerçek beyannamedir. Vergi dairesine verdim" dedi. "Evet" dedim. "Görüyorum. Ama mesele burada bitmiyor."

Anlatmaya başladım. Bizim vergi sistemimizde önce vergiyi doğuran olay gerçekleşir.
Olay tamamlanır. İşlem sonuçlanır. Kısacası vergiyi doğuran olay ikmal olur, her şey biter, un elenir elek asılır; ondan sonra beyanname verilir. Bu nedenle normal şartlarda kişinin kendi beyan ettiği vergiye itiraz etmesi son derece sınırlıdır.

Fakat Varlık Barışı Kanunu'nda böyle bir sıra kurulmamıştır. Önce bildirim yapılmasına izin vermiştir. Siz de bildirimi yapmışsınız. Ama parayı getirmemişsiniz. Oysa burada asıl vergiyi doğuran olay paranın Türkiye'ye getirilmesidir. Para gelmemişse vergiyi doğuran olay gerçekleşmemiştir. Vergiyi doğuran olay gerçekleşmemişse hem matrahta hem de mükellefiyette hata vardır.

Belli ki daha önce hiç duymadığı bir değerlendirmeyle karşılaşmıştı. Kafası karışmıştı. Göz bebekleri büyüdü; kocaman oldu. Meğerse bir kişinin sadece göz bebekleri sekiz kat büyürmüş.

YENİ VARLIK BARIŞI NE GETİRİYOR

Aradan yıllar geçti. Ancak o gün yaşanan bu tartışma, Varlık Barışı uygulamalarının en kritik hukuki sorunlarından biri olarak varlığını korudu. Görünen o ki kanun koyucu da bu tür tereddütleri dikkate almış olacak ki, 7582 sayılı Kanunla getirilen yeni Varlık Barışı yasasında bildirilen varlıkların düzeltilmesine ilişkin hükümlere yer vermiştir.

Belirtmek gerekir ki bu kez ki Varlık Barışı düzenlemesinde bildirim işlemi öne alınmıştır. Kanun, yurt dışında bulunan varlıkların önce banka veya aracı kuruma bildirilmesine izin vermekte; ancak bildirilen varlıkların bildirimi izleyen iki ay içerisinde Türkiye'ye getirilmesini veya Türkiye'deki banka ya da aracı kurumlarda açılmış hesaba transfer edilmesini zorunlu kılmaktadır.

PARANIN GETİRİLMEMESİNİN SONUÇLARI

Paranın getirilmemesi halinde mükellef, Varlık Barışının sağladığı en önemli korumalardan biri olan vergi incelemesi ve tarhiyat yapılmaması güvencesinden yararlanamayacaktır. Kanun bununla da yetinmemiş; bildirilen tutarlara ait vergilerin zamanında ödenmemesi halinde, gecikme faiziyle birlikte tahsil edileceğini bu kez açıkça hükme bağlamıştır.

DÜZELTME HAKKI VE SÜRE SINIRI

Bununla birlikte Kanun koyucu, bildirimlerin düzeltilmesine imkân tanıyarak uygulamada ortaya çıkabilecek sorunların giderilmesini amaçlayan önemli bir düzenleme yapmıştır. Maddenin 10 uncu fıkrasında "Bildirim süresi sona erdikten sonra bildirimlere ilişkin düzeltme yapılamaz." hükmüne yer verilmiş; buna paralel olarak Tebliğ Taslağının 3 üncü maddesinde düzeltme müessesesi ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir. Buna göre bildirimin yapıldığı ay içinde veya sonraki aylarda, bildirim konusu varlıkların azaltılması, artırılması veya hataların düzeltilmesi mümkündür. Ancak bu düzeltme hakkı bildirim süresinin sonuna kadar kullanılabilecek; sürenin bitiminden sonra yapılan düzeltme talepleri dikkate alınmayacaktır.

Buna rağmen, Kanunda yer alan "Tahakkuk eden verginin vadesinde ödenmemesi vergi aslının gecikme zammı ile birlikte takip ve tahsiline engel teşkil etmez. Tahsil edilmiş olan vergiler red ve iade edilmez." hükmü, vergi tekniği ve vergi hukuku bakımından tartışmaya açıktır. Bununla birlikte, bildirilen varlıkların süresi içerisinde Türkiye'ye getirilmemesi halinde mükellefin Varlık Barışının sağladığı koruma hükümlerinden yararlandırılmaması ve bu varlıklar ile bunların kaynakları hakkında inceleme yapılabilmesi, Kanunun sistematiği ve amacıyla uyumludur.

KRİTİK UYARI

Ancak yine de bildirilen varlığın süresi içinde Türkiye'ye getirilemeyeceğinin anlaşılması halinde, Tebliğ’le öngörülen süreler içerisinde düzeltme bildirimi verilmesi can alıcı önemdedir. Aksi halde hem Varlık Barışının sağladığı koruma hükümleri kaybedilebilecek hem de bildirime bağlı vergisel uyuşmazlıklarla karşı karşıya kalınabilecektir.

Yusuf İleri
Odatv.com

Huzur Hakkı Nedir?

Huzur hakkı, şirketlerde görev alan ortaklar, yönetim kurulu üyeleri ve müdürlere, görevlerini yerine getirirken yaşadıkları zaman kaybı, sorumluluk ve risklerin karşılığı olarak ödenen parasal bir ödemedir. Bu ödeme, genellikle şirketin kârından bağımsız olarak belirlenir ve düzenli olarak bordro ile belgelenir.

Kısaca huzur hakkı, yönetim görevini ifa eden kişilere ödenen bir tür ücret geliridir.

Huzur Hakkı Kimlere Verilir Ve Ne Zaman Ödenir?

Huzur hakkı, şirketin türüne göre farklı kişilere ödenebilir:

• Anonim şirketlerde: Yönetim kurulu üyelerine

• Limited şirketlerde: Şirket müdürlerine ve ortaklara

• Diğer şirket türlerinde: Şirket sözleşmesine göre belirlenmiş yetkililere

Bu ödeme, resmi bir kararla belirlenmelidir. Yani ya şirket sözleşmesinde yer almalı ya da genel kurul/ortaklar kurulu kararı ile kabul edilmelidir.

Huzur Hakkı Ödemeleri Genellikle aylık, üç aylık ya da yıllık periyotlarla genel kurul kararına bağlı olarak ödenir

Huzur Hakkı Nasıl Hesaplanır?

Huzur hakkının hesaplanmasında dikkat edilmesi gereken bazı yasal ve vergisel unsurlar vardır:

• Brüt ödeme üzerinden hesaplama yapılır.

• Gelir Vergisi ve Damga Vergisi kesintileri uygulanır.

• Vergi oranları, kişinin gelir seviyesine göre kümülatif matrah esas alınarak belirlenir.

• Huzur hakkı, diğer ücretlerle birlikte değerlendirilir ve toplam gelir üzerinden vergi hesaplanır.

• Bordro düzenlenmesi zorunludur. Bu, giderlerin muhasebeleştirilmesi ve yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi için gereklidir.

Huzur Hakkı Ücret Geliri Midir?

Evet. Huzur hakkı, Gelir Vergisi Kanunu’na göre ücret olarak değerlendirilen bir gelir türüdür. Dolayısıyla işverence yapılan bu ödemeler, bordroya tabi tutulmalı ve ilgili vergiler kesilmelidir.

Huzur Hakkı Ödemeleri Sigorta Primine Tabi midir?

Yukarıda yer alan açıklamalara ilave olarak Uygulamada bazı görevlerin komisyon, komite, idare heyeti gibi organların toplantılarına iştirak edilmek suretiyle yapıldığı ve iştirak edenlere toplantı veya saat başına huzur hakkı adı altında para ödendiği durumlar ortaya çıkabilmektedir. Şirket ortakları, şirket müdürleri ve yönetim kurulu üyelerinin kanunlar açısından belirli sorumluluk ve yükümlülük bulunmaktadır. Bu kişilerin aldıkları bu sorumluluk ve yükümlülükler nedeni ile karşı karşıya kaldıkları riskleri azaltmak amacı ile belirlenen maddi karşılığa huzur hakkı denmektedir. Yukarıda açıklandığı üzere 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunun 61’inci maddesine göre huzur hakları ücret olarak nitelendirilmekte ve stopaj yoluyla vergilendirilmektedir. Huzur hakkı ödemelerinde SGK primi kesilip kesilmeyeceği (Prim matrahına tabi tutulup tutulmayacağı) hususu ise tereddütlere neden olmaktadır.

SGK mevzuatına göre, huzur hakkı adı altında yapılan ödemelerin prime tabii olup olmadığı hususu sigortalıların statüsüne göre belirlenecek olup kişiler, huzur hakkı ödenen veya ödenecek yerde 5510 sayılı Kanunun 4-1/a maddesi kapsamında hizmet akdine bağlı olarak çalışıyorlarsa, bu kişilere yapılan huzur hakkı ödemeleri sigorta primine tabi tutulacaktır.

Ancak anılan kişiler hizmet akdi ile çalışmamakta yani 4-1/b kapsamında sigortalı iseler huzur hakkı adı altında yapılan ödemelerden sigorta primi kesilmeyecektir.

Ayrıca aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir:

• Anonim şirketlerde; yönetim kurulu üyeleri, 4-1/a kapsamında yani hizmet akdine bağlı olarak, yönetim kurulu üyesi olduğu şirkette çalışıyorlarsa, bu kişilere yapılan huzur hakkı ödemeleri sigorta primine tabi tutulması gerekir,

• Anonim şirketlerde; yönetim kurulu üyeleri, 4-1/b kapsamında yani bağ kurlu ise bu kişilere yapılan huzur hakkı ödemeleri sigorta primine tabi tutulmasına gerek bulunmamaktadır.

• Limited şirketlerde 4-1/b maddesi kapsamında müdür sıfatına sahip ortaklar ve müdür olmayan ortaklara yapılan huzur hakkı ödemeleri sigorta primine tabi tutulmasına gerek bulunmamaktadır.

• Limited şirketlerde hizmet akdine bağlı olarak çalışan ve 4-1/a kapsamında olan müdür sıfatına sahip kişilere yapılan huzur hakkı ödemelerinin sigorta primine tabi tutulması gerekmektedir.

Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği uyarınca, işçi sayısı 100’den fazla olan iş yerlerinde 2’si işçi, 1’i işveren temsilcisi olmak üzere üç kişiden oluşan izin kurulu kurulması gerekir. İşçileri temsil edecek kurul üyeleri, varsa sendika iş yeri temsilcileri tarafından seçilir. Sendikalı olmayan yerlerde ise işçilerin yarıdan fazlasının katılımıyla iki yılda bir yapılacak oylamada seçilir. Çalışan sayısı 100’den az olan iş yerlerinde ise işçi ve işvereni temsil eden iki kişi görevlendirilir.

İşveren izin kurulu veya izin kurulu yerine geçen kişilere danışmak suretiyle işlerin nitelik ve özelliklerine göre yıllık izinleri yılın belli bir döneminde veya birden fazla döneminde toplu kullandırma kararı alabilir. Bunu iş yerinde ilan ederek, herkese bu plana göre izin kullandırabilir. Özellikle bazı fabrikalarda izinler yılın belli bir döneminde veya dönemlerinde kullandırılıyor.

İŞVEREN İŞÇİNİN İSTEDİĞİ TARİHTE İZİN VERMEK ZORUNDA DEĞİL AMA

Toplu izin uygulaması olmayan iş yerlerinde ise yıllık izin taleplerinin en az bir ay önceden işverene bildirilmesi gerekiyor. İzin talepleri izin kurulu veya kurul olmayan yerlerde onun yerine belirlenen kişilere iletilir.

İzin kurulu veya işveren, işçinin istediği izin kullanma tarihi ile bağlı değildir. Bununla birlikte izin sırasını gösteren çizelgeler işçilerin talebi ve iş durumu dikkate alınarak hazırlanır.

Aynı tarihlere rastlayan izin taleplerinde, iş yerindeki kıdem ve bir önceki yıl iznini kullandığı tarih dikkate alınarak öncelik sırası belirlenir.

TOPLU İZİN DÖNEMİ NE ZAMANDIR?

Toplu izin uygulanan iş yerlerinde işçilerin tümünü veya bir kısmını kapsayan toplu izinler nisan ayı başı ile ekim ayının sonu arasındaki süre içinde kullandırılır.

Yıllık izne hak kazanabilmek için en az bir yıl çalışmak gerekiyor. Toplu izin uygulanan iş yerlerinde tüm işçiler topluca izne çıkartıldığı için henüz yıllık ücretli izin hakkını kazanmamış işçiler de izne çıkartılır. Bu şekilde izin kullanmış kişilerin ertesi yıl veya yıllarda toplu izin yönteminin uygulanmaması halinde yıllık izne hak kazanacakları tarih kanundaki genel kurallara göre belirlenir.

YILLIK İZNE HAK KAZANMA TARİHİ NASIL BELİRLENİR?

Yıllık izne hak kazanabilmek için işe başlama tarihinden itibaren deneme süresi dahil olmak üzere bir yıl çalışmış olmak gerekir. İzin süresi, aynı işverenin bir veya daha fazla iş yerindeki çalışma süresine göre belirlenir.

İş yerindeki çalışma süresi 1 yıldan 5 yıla kadar olanlar 14 gün, beş yıldan fazla on beş yıldan az olanlar 20 gün, on beş yıl ve daha fazla olanlar 26 gün yıllık ücretli izin kullanır. Yer altı işlerinde çalışan işçilerin sürelerine 4’er gün eklenir.

18 yaşından küçük ve 50 yaşını doldurmuş işçilere verilecek izin süresi, iş yerindeki çalışma süresi ne olursa olsun 20 günden az olamaz.

Kanunla belirlenen bu süreler azaltılamaz ancak toplu sözleşme veya bireysel sözleşme ile artırılabilir.

İşçinin yeni izin hakkı için geçmesi gereken bir yıllık süre, bir önceki izin hakkının doğduğu günden başlayarak hesaplanır. Bir yıllık süre hesabına, işçinin devamsızlık yaptığı günler dahil edilmez. Bununla birlikte, işçinin uğradığı kaza veya tutulduğu hastalıktan ötürü işine gidemediği süreler (İhbar süresi + 6 haftayı aşmamak şartıyla), kadın işçilerin doğumdan önce ve sonra çalışmadıkları günler, kriz, yangın gibi zorlayıcı sebepler yüzünden işin aralıksız bir haftadan çok tatil edilmesi sonucu işçinin çalışmadığı günlerin 15 günü ve “kısa çalışma” süreleri çalışılmış gibi sayılır.

YOL İZNİ KİMLERE VERİLİR?

İşçi iznini iş yerinin bulunduğu yer dışında başka bir yerde geçirecekse yol izni talep edebilir. İşveren, işçinin bu hususu belgelemesi koşuluyla gidiş ve dönüşte yolda geçecek süreler için 4 güne kadar yol izni vermek zorundadır. Ancak, yol izni işçinin ücretinden kesilir. İşçi 2 gün yol izni kullanmışsa aylık ücretinden 2 günlük, 4 gün yol izni kullanmışsa aylık ücretinden 4 günlük kesinti yapılır.

İşçi yol iznini kullanmadan erken dönerse işveren işçiyi yol izni bitmeden işe başlatıp başlatmama konusunda serbesttir. İşveren isterse yol izni bitimine kadar işçiyi işe başlatmayabilir.

İZİN SÜRESİ TARAFLAR ANLAŞIRSA BÖLÜNEBİLİR

Kanuna göre yıllık iznin kesintisiz kullandırılması esastır. Ancak, işçi ve işveren kabul ederse yıllık izin bölümler halinde kullandırılabilir. Ancak, izin sürelerinin bölünmesi halinde bir bölümünün en az on gün olması gerekir.

İşverenin yıl içinde vermiş olduğu diğer ücretli ve ücretsiz izinler ile dinlenme ve hastalık izinleri yıllık izinden mahsup edilemez.

2025 yılı için bu oranları uyguladık ve 2026 yılına aynı indirim oranları ile girdik.

Ancak 4.6.2026 tarihinde yayımlanan yasal düzenleme (7582 Sayılı Kanun) ile yapılan değişiklik, 2026 yılında üretim faaliyetlerinden elde edilen kazançlara 1 puan indirim uygulanıp uygulanmayacağı konusunda haklı tereddütler yarattı.

Çünkü söz konusu düzenleme ile üretim faaliyetiyle uğraşan kurumların münhasıran üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları ile zirai üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran bu üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarda kurumlar vergisi oranı genel oran olan yüzde 25’ten yüzde 12,5’e düşürüldü. Yani üretim faaliyetlerinden elde edilen kazançlarda indirim 1 puandan 12,5 puana çıkarılmış oldu. Zirai üretim faaliyetleri de indirim kapsamına alındı.

Bir başka ifade ile üretim faaliyetlerinden elde edilen kazançlarda kurumlar vergisi oranı yüzde 50 oranında düşürüldü.

İhracat kazançları ile ilgili 5 puanlık indirimde ise herhangi bir değişiklik yapılmadı, sadece üretim kazançları için vergi oranı yüzde 12,5’e düşürüldüğü için, üretilen mamullerin ihracatından elde edilen kazançlara ayrıca 5 puan ihracat indirimi uygulanmayacağı hükme bağlandı.

Aşağıda, üretim kazançlarına ilişkin kurumlar vergisi oranı hakkında 2026 yılına ilişkin neden tereddüt oluştuğunu açıklamaya geçmeden önce yapılan değişikliği açıklayacağım.

Üretim faaliyeti ile ilgili değişiklik 7582 sayılı Kanunun 8 inci maddesi ile yapıldı. Söz konusu madde ile Kurumlar Vergisi Kanununun (KVK) “Kurumlar vergisi ve geçici vergi oranı” başlıklı 32'nci maddesinin sekizinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirildi:

Görüldüğü gibi, söz konusu maddenin değiştirilmeden önceki şekli, üretim faaliyetinden elde edilen kazançlara kurumlar vergisi oranının 1 puan indirimli uygulanacağını düzenliyordu. Değişiklikten sonraki madde ise indirim uygulamasından farklı olarak kurumlar vergisi oranının yüzde 12,5 olarak uygulanacağını düzenlemiş bulunuyor.

Bu düzenlemenin 1 puanlık indirimi 12,5 puana yükselttiği, temelde indirim uygulamasından farkı olmadığı söylenebilir. Nitekim Maliyenin tebliğ taslağında yeni düzenleme sanki indirim uygulamasıymış gibi açıklanıyor. Ancak bunun başka sonuçları olabilir. Örneğin genel kurumlar vergisi oranı ileride artırılır veya azaltılırsa, bu madde değiştirilmediği sürece yapılan değişiklikten üretim faaliyetleri etkilenmez. Ayrıca ihracat dışı başka indirim durumlarında uygulama farklılaşabilir.

Değişikliğin en çok tartışılan tarafı yürürlük maddesi ile ilgili. 7582 sayılı Kanunun yürürlük maddesinde, değişikliğe ilişkin 8 inci maddenin, “2027 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlara, özel hesap dönemine tabi olan kurumların ise 2027 takvim yılında başlayan özel hesap dönemi ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilen kazançlarına uygulanmak üzere yayımı tarihinde” yürürlüğe girmesi hükme bağlandı.

6183 sayılı Kanun'da tecile ilişkin iki ayrı düzenleme bulunuyor: 48. madde ve 48/A maddesi.

Uzun yıllardır uygulanan 48. madde kapsamında, vergi dairesine başvuran borçlular borçlarını belirli şartlarla tecil ettirebiliyordu. Bu sistemde tecil süresi en fazla 36 ay, tecil faizi yıllık yüzde 39 ve 50 bin lirayı aşan borçlarda teminat gösterme zorunluluğu bulunuyordu.

Son dönemde yapılan değişiklikler ise bu sistemi köklü biçimde değiştirdi. Önce tecil süresi 36 aydan 72 aya çıkarıldı. Ardından teminat aranmayacak borç tutarı kademeli olarak yükseltildi. 50 bin lira olan sınır önce 9 Temmuz 2025’te 10040 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 250 bin liraya; 4 Haziran 2026’da 7582 sayılı Kanun ile 1 milyon liraya çıkarıldı.

Son olarak 13 Haziran 2026 tarihli 11414 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bu tutar 10 milyon liraya yükseltildi.

Böylece bugün itibarıyla borcunu tecil ettirmek isteyen bir mükellef, borcu 10 milyon lirayı aşmıyorsa teminat göstermeden ve 72 aya kadar vadeyle tecil imkânından yararlanabilmektedir.

Oysa 6183 sayılı Kanun’un 48/A maddesi başlangıçta vergiye uyumlu mükellefleri ödüllendirmek amacıyla getirilmiş özel bir düzenlemeydi. Bu kapsamda yalnızca son üç yıldır beyannamelerini zamanında veren, en az üç yıldır gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olan ve borcunu iyi niyetli olmasına rağmen ödeyemeyen kişiler bu sistemden yararlanabiliyor.

Ancak bu özel rejimde tecil süresi hâlen en fazla 36 ay. Üstelik teminatsız tecil sınırı yalnızca 500 bin lira. Bu tutarın üzerindeki borçlar için aşan kısmın yüzde 25'i oranında teminat gösterilmesi gerekiyor.

İşin dikkat çekici yanı da burada ortaya çıkıyor. Vergiye uyumlu mükellefleri teşvik etmek amacıyla getirilen özel tecil sistemi, son değişikliklerden sonra genel tecil sistemine göre daha az avantajlı hale gelmiş durumda. Bugün vergiye uyumlu olmayan bir mükellef 72 aya kadar tecil ve 10 milyon liraya kadar teminatsız ödeme kolaylığından yararlanabilirken, vergiye uyumlu mükellefler için öngörülen özel rejim hâlen 36 ay ve 500 bin lira sınırları içinde uygulanıyor.

Kısacası, vergiye uyumlu mükellefleri ödüllendirmek amacıyla getirilen 48/A maddesi, yapılan son değişikliklerden sonra bu özelliğini önemli ölçüde kaybetmiş görünüyor. Gelinen noktada, vergiye uyumlu mükellefler için öngörülen sistemin genel tecil rejimine kıyasla yeniden değerlendirilmesi kaçınılmaz hale gelmiş durumda.

Sonuç olarak

Vergiye uyumlu mükellefi ödüllendirmek amacıyla kurulan 48/A rejimi, yapılan değişikliklerle fiilen geri plana itilmiş durumda. Genel tecil sistemi hem süre hem teminat hem de erişim kolaylığı bakımından daha avantajlı hale gelirken; özel düzenleme daha sınırlı bir çerçevede kalmış görünüyor.

Bu durum doğal olarak şu soruyu gündeme getiriyor: 48/A maddesi gerçekten gözden mi çıkarıldı, yoksa bilinçli olarak işlevsiz hale mi getirildi?

Görünen o ki ortada açık bir terk iradesinden ziyade, sistemin ağırlık merkezinin genel tecil rejimine kayması söz konusu. Ancak sonuç değişmiyor: Vergiye uyumlu mükellefi teşvik etmek için tasarlanan özel düzenleme, bugün bu işlevini büyük ölçüde yitirmiş durumda.

Kısacası sistem artık uyumlu olanı ödüllendiren değil, herkese benzer kolaylıklar tanıyan bir yapıya dönüşmüş görünüyor. Bu da 48/A’nın teşvik edici karakterini ciddi biçimde zayıflatıyor. Hatta bu genelleyici değişimin bir tür seçim vaadi/havucu olarak da değerlendirilmesi gerektiği kanaatindeyim.

Ezcümle, 48/A maddesi vergiye uyumlu mükellefi ödüllendiren bir düzenleme olmaktan çıkmış; genel tecil rejiminin gölgesinde kalan işlevsiz bir norm haline gelmiştir.

Bu tablo, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın üst yönetiminde yaşanan değişimle birlikte değerlendirildiğinde, 48/A’nın sistematik olarak geri plana itildiği ve genel tecil rejiminin tahsilat politikasında merkezileştiği bir döneme işaret etmektedir.

Sahte sigortalılık ve kayıt dışı istihdamla mücadeleyi öncelikli denetim alanlarından biri haline getiren Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), dijital veri analizi ve yapay zekâ destekli risk analiz sistemleriyle konuyu inceliyor. Kurum; işe giriş bildirgeleri, prim ödeme kayıtları, işyeri verileri, vergi kayıtları ve diğer kamu kurumlarından elde edilen bilgileri karşılaştırarak şüpheli sigortalılık ilişkilerini tespit ediyor. Özellikle emekliliğe kısa süre kala başlayan sigortalılıklar, işyerinin faaliyet hacmiyle uyumsuz çalışan bildirimleri ve fiili çalışmaya ilişkin şüphe doğuran kayıtlar, sistem tarafından riskli dosya olarak işaretleniyor. İşverenle aynı soyadlı kişilerin, doğumdan 2 ay önce sigortalı olan kadınların sigortalılıkları daha kapsamlı inceleniyor. En önemlisi de SGK emeklilikten yıllar sonra bile işlem yapabiliyor. Kurum emeklilik iptali bildiriminin yanı sıra alınan aylıkları da talep edebiliyor. Son yıllarda emeklilik iptaline daha sık rastlanıyor.

AKRABA YANI İNCELENİYOR

Uzun yıllar ev hanımı olarak hayatını sürdüren bir kişi, emekliliğe yaklaşırken bir yakınının işyerinde sigortalı gösteriliyor. Primleri düzenli ödeniyor ve bunun sonucunda emekli aylığı kazanıyor. 8 yıl geçtikten sonra SGK tarafından yapılan incelemede, söz konusu işyerinde fiili bir çalışmanın bulunmadığı tespit ediliyor. İşyerinin kapasitesi, çalışan sayısı ve tanık beyanları birlikte değerlendirildiğinde sigortalılığın gerçeği yansıtmadığı sonucuna varılıyor, emeklilik iptal ediliyor ve emekli aylıkları faiziyle geri isteniyor. Ayrıca sağlık giderlerinin de tahsili gündeme geliyor. Primlerin ödenmiş olması emeklilik için yeterli değil ve fiili ve gerçekçi bir çalışma da olmalı.

SONUÇLARI AĞIR OLUYOR

Sahte sigortalılık tespit edildiğinde, bahse konu süre iptal ediliyor. Sigortalı gösterilen kişinin bu süreleri iptal edildiğinde emeklilik için yeteri kadar prim günü kalmazsa emekli aylığı da kesiliyor. Ayrıca ödenmiş aylıkların da yasal faiziyle iade edilmesi isteniyor. Bazı durumlarda, emeklilik kapsamında karşılanan sağlık giderlerinin de ilgililerden tahsil edilmesi söz konusu oluyor. Fiili çalışmayla hak kazanılan emekli aylıkları için SGK işlem yapmaz. Ancak akraba yanında çalışma söz konusuysa, uzaktan çalışılıyorsa, uzun süre sonra sigortalılık başlamış ya da doğumdan hemen önce sigortalı olunması söz konusu ise bazı noktalara dikkat etmekte fayda var.

SAHTE SİGORTALILIK NASIL ORTAYA ÇIKAR?

SGK denetmenleri şüpheli durumlarda çok yönlü inceleme yapıyor. Bu incelemelerde;

* İşyerinin fiilen faaliyet gösterip göstermediği

* İşyerinin iş hacmi ve çalışan sayısı

* Sigortalının yaptığı işin niteliği

* Ücret ödemelerinin varlığı ve banka kayıtları

* Vergi kayıtları

* İşyerindeki diğer çalışanların beyanları

* Komşu işyerlerinin ve tanıkların ifadeleri

* Sigortalının işe devamını gösteren somut deliller birlikte değerlendiriliyor.

BUNLARA DİKKAT!

Öncelikle fiilen çalışılmayan bir yerden sigortalı gösterilmeye rıza göstermeyin. Bazen işverenler SGK'ya bildirmeleri gereken günler için bu yönteme başvurabilirler. Ancak ileride canınız bu nedenle yanabilir. Akraba işyerinde çalışıyorsanız, çalışmanın gerçekliğini gösteren somut kayıtları mutlaka oluşturun. İş sözleşmesi, işe giriş sağlık raporu gibi belgelerin saklanması önemli. Ücretlerin banka üzerinden ödenmesini sağlayın ve banka kayıtlarını arşivleyin. Uzaktan çalışma ya da işverenin yurtdışına göndermesi söz konusuysa bu durumları ortaya koyacak sözleşme ve yazışmaları mutlaka saklayın.

Yeminli Mali Müşavir Abdullah TOLU TRT HABER Ekonomi 7/24 Programında Yeni Çıkacak Olan Vergi Affı ve Yapılandırma Hakkında Detaylı Bilgiler Verdi.

Yılmaz Sezer ÜSTAT, bizzat BAĞIMSIZ DENETİMDE YERLİ VE MİLLİ HUSUSUNDA ADIMIZLA (SELAHATTİN İPEK) AÇIKLAMADA BULUNMUŞTUR. TEŞEKKÜR EDİYORUM. TRT 1 Radyoda Bağımsız Denetimde Yerli ve Milli konusundaki görüşlerini açıklamıştır.