Fakat Şubat ayı sonunda İran-ABD-İs­rail savaşı başlayınca yukarıda saydığımız beklentilerin çoğu tersine döndü. Ener­ji maliyetlerinde artış enflasyon beklen­tilerini tekrar %30 bandına yükseltirken büyüme beklentileri %3 civarına çekil­di. Türkiye açısından bir diğer problem de cari işlemler açığı ve finansmanı. Kü­resel sermaye hareketlerinin yavaşladı­ğı, hatta gelişmekte olan ülkeleri terk et­tiği bir ortamda artan enerji maliyetleri­nin finansmanı sorun haline gelebiliyor. Bu bağlamda, Türkiye’nin de büyüme he­defini küçültmesi ve yönetilebilir bir cari açık hedeflemesi gerekiyordu. Bu çerçeve­de, ekonomi yönetimi iç talebi, dolayısıyla cari açığı sınırlayacak adımlar attı.

Bunlardan ilki kredi kartı limitlerine ilişkin alınan karar. TCMB’de yapılan ça­lışmalar gösteriyor ki kredi kartı limitleri harcama davranışlarını etkiliyor. Bu çer­çevede, kredi kartı limitlerinin artışının sınırlandırılmasının iç tüketim artış hızı­nı yavaşlattığını söyleyebiliriz. Nitekim, TCMB verileri ile hesapladığımız kredi kartı kullanımı başına yapılan harcamalar reel olarak Şubat ayından beri geriliyor. İhracat miktar endeksinde de 2026 yılın­da gerileme gözleniyor. Bir başka deyişle, hem yurt içi talep zayıflıyor hem de yurt dışı talep. Bu ortamda yurt içi ekonomik aktivitenin yavaşlaması kaçınılmaz görü­nüyor.

Üretimdeki yavaşlamanın tahsili gecikmiş alacak oranlarına etkileri

Tahsili gecikmiş alacak oranlarına bak­tığımızda mayıs ayı itibarıyla tahsili ge­cikmiş alacakların (TGA) toplam kredilere oranı %2,7’ye yükseldi. 2025 yılının aynı ayında bu oran %2,1 seviyesindeydi. Birey­sel kredilerde TGA oranı %4,5’e yükseldi. En son 2016 yılında bu seviyelere yüksel­mişti. Üretim tarafına baktığımızda KOBİ kredilerinde TGA oranı %3,8 seviyesinde. KOBİ kredilerinde TGA oranı 2019 yılının sonunda %10 seviyelerine yükselmiş 2024 ortalarında %1,4’e gerilemişti.

Sektörel TGA oranları ne durumda?

Son yıllarda ekonomik büyümeye top­lamda bakınca bazı ayrıntıları gözden ka­çırmak mümkün oluyor. Örneğin, son yıl­larda hizmetler sektörünün sanayiye göre daha hızlı büyümesi iktisat yazınında po­püler hale gelen “K” şeklinde büyüme kav­ramını gündeme getirdi. Bu nedenle, TGA oranlarına da sektör bazında bakmakta fayda var. Mevcut durumda en yüksek TGA %3,8 ile toptan ticaret ve komisyonculuk sektöründe. Bu sektörü %3,5 ile Toptan ve Perakende Ticaret, Motorlu Araçlar Ser­vis Hizm. İle Kişisel ve Hane Halkı Ürün­leri sektörü takip ediyor. İnşat sektöründe TGA oranı %3,4, tekstil sektöründe %3,2. Ulaşım araçları sanayi ve motorlu kara ta­şıtları üretimi sektörleri %0,9 ile en düşük TGA oranına sahip sektörlerden.

TGA oranları neye işaret ediyor?

TGA oranlarında yükseliş trendi olma­sı hem banka hem şirket bilançoları açı­sından önemli ve takip edilmesi gerekiyor. Mevcut TGA oranları tarihsel ortalamala­rın altında olması ve bankacılık sisteminin güçlü sermaye yapısı nedenleriyle siste­mik risk teşkil etmiyor. Mevcut durumda kritik olan konun ülkemizin üretim kapa­sitesinin korunması olduğunu düşünüyo­ruz. Ülkemiz için önemli üretim kapasite­sine sahip fakat geçici olarak finansal zor­luğa düşmüş şirketlere bu zorlu dönemi atlatması için, piyasa koşulları çerçeve­sinde, destek olunmasının doğru bir poli­tika tercihi olduğunu düşünüyoruz.

Prof.Dr. İbrahim Ünalmış-Dünya

Ekonomide ba­zı düzenlemeler vardır ki etkileri yal­nızca yayımlandıkları günle sınırlı kalmaz. İlk bakışta teknik bir vergi düzenlemesi gi­bi görünen bu adım­lar, doğru zamanda ve doğru bakış açısıy­la değerlendirildiğin­de bir ülkenin yatırım iklimini, finansal derinliğini ve hatta küresel sermaye ya­rışındaki konumunu değişti­rebilir.

Bugün yeniden gün­deme gelen Varlık Barışı da tam olarak böyle bir düzen­leme olma potansiyeli taşı­dığını düşünüyorum. Kimi­leri Varlık Barışı’lnı sadece kayıt dışı varlıkların siste­me kazandırılması olarak gö­rüyor, kimileri ise bunu be­lirli aralıklarla çıkarılan bir “vergi affı” olarak değerlen­diriyor.

Oysa küresel serma­ye hareketlerinin ulaştığı boyut, uluslararası vergi şef­faflığının geldiği nokta ve ül­keler arasındaki yatırım re­kabeti dikkate alındığında bu düzenlemeye çok daha geniş bir perspektiften bakmak ge­rekiyor. Bugün dünyanın en büyük ekonomileri yalnız­ca üretim yapmak için değil, sermayeyi kendi sınırları içi­ne çekebilmek için de yarışı­yor. Sermayenin milliyeti gi­derek önemini kaybederken finansal altyapı ve vergi po­litikaları yatırım kararları­nın temel belirleyicileri hâli­ne geliyor.

Tam da bu neden­le Varlık Barışı’nı yalnızca geçmişte elde edilmiş serve­tin kayıt altına alınması şek­linde okumak eksik kalacak­tır. Asıl mesele, bu düzenle­menin Türkiye’nin sermaye piyasalarını derinleştirecek, şirket bilançolarını güçlen­direcek ve finansal sistemin kaynak tabanını genişlete­cek bir kaldıraç olarak kulla­nılabilmesidir. Son yıllarda dünya ekonomisinin yaşadı­ğı gelişmeler bu ihtiyacı daha da görünür hâle getirdi. Jeo­politik riskler arttı, küresel faiz oranları uzun yılların en yüksek seviyelerine ulaştı. Buna paralel olarak serma­ye de güvenli liman arayışını hızlandırdı. Eskiden yalnız­ca vergi avantajı sunan ülke­ler ön plana çıkarken bugün güçlü bankacılık sistemi, et­kin düzenleyici kurumlar da en az vergi kadar önem taşı­yor.

Türkiye coğrafi avantajı, gelişmiş bankacılık sistemi, genç nüfusu ve bölgesel fi­nans merkezi olma hedefiyle bu yarışta önemli fırsatlara sahip. Ancak bu avantajların ekonomik değere dönüşebil­mesi için finansal sisteme duyulan güvenin artırılma­sı, kayıtlı ekonominin büyü­tülmesi ve sermayenin ülke içinde daha etkin kullanıla­bilmesi gerekiyor.

İşte Varlık Barışı’nın stratejik önemi tam da burada ortaya çıkıyor

Kayıt dışında bulunan var­lıkların, altınların, döviz­lerin, yurtdışında bulunan menkul kıymetlerin ya da di­ğer sermaye piyasası araçla­rının ekonomiye kazandırıl­ması yalnızca bireysel servet sahiplerinin değil, bankacı­lık sisteminin de bilançosu­nu güçlendirebilir. Finans sektörünün daha güçlü kay­nak yapısına kavuşması ise kredi kapasitesinin artma­sından sermaye piyasaları­nın derinleşmesine kadar geniş bir etki alanı oluştura­bilir.

Doğru ekonomik politi­kalarla desteklenen bir Var­lık Barışı, Türkiye’nin uzun yıllardır ihtiyaç duyduğu sermaye birikimini hızlan­dırabilecek önemli araçlar­dan biri olabilir. Ekonomide sermaye çoğu zaman görü­nenden daha belirleyici bir güçtür. Fabrikaları kuran, ye­ni teknolojileri finanse eden, girişimciliği destekleyen ya da kriz dönemlerinde şirket­lerin ayakta kalmasını sağla­yan unsur, nihayetinde ser­mayenin kendisidir. Bu ne­denle ülkeler sadece yatırım çekmeye değil, mevcut ser­vetin ekonomi içinde daha etkin kullanılmasını sağla­maya da büyük önem verir.

Türkiye açısından bakıldı­ğında da Varlık Barışı’nın en önemli katkısı, finansal sis­teme yeni bir kaynak girişi sağlayabilme potansiyelidir. Bugün birçok Türk şirketi uluslararası ölçekte rekabet ediyor. İhracat yapıyor, ya­bancı ortaklıklar kuruyor, farklı ülkelerde yatırımlar gerçekleştiriyor. Bunun do­ğal sonucu olarak sermaye hareketleri de geçmişe göre çok daha karmaşık bir yapı­ya sahip. Ancak sermayenin uluslararası dolaşımının hız­lanması kadar önemli olan bir başka gelişme daha yaşa­nıyor: Dünyada vergi şeffaf­lığı giderek artıyor.

Finan­sal hesap bilgilerinin ülkeler arasında paylaşılması, ka­ra para aklamayla mücadele mekanizmalarının güçlen­mesi ve uluslararası rapor­lama standartlarının yaygın­laşması, geçmişte mümkün görülen birçok yöntemi ar­tık işlevsiz hâle getiriyor. Bu yeni dönemde Varlık Barı­şı, geçmişin alışkanlıkları­nı sürdürmek isteyenler için değil; yeni uluslararası düze­ne uyum sağlayarak varlık­larını kayıtlı ekonomi içinde değerlendirmek isteyenler için anlam kazanıyor.

Vergi şeffaflığı giderek artıyor

Bu nedenle düzenlemeyi yalnızca kısa vadeli bir mali avantaj olarak görmek yeri­ne, sermaye yönetiminin ye­niden yapılandırılması açı­sından değerlendirmek daha doğru olacaktır. Türkiye eko­nomisinin omurgasını oluş­turan şirketler için güçlü bir bilanço, sadece bankalardan daha uygun koşullarda kre­di sağlamak anlamına gel­mez.

Aynı zamanda şirketin yatırımcı gözündeki değeri­ni artırır, birleşme ve satın alma süreçlerini kolaylaştı­rır, kurumsal yönetim stan­dartlarını yükseltir. Varlık Barışı’nın doğru değerlendi­rilmesi hâlinde bilançoların ve özkaynak yapısının güç­lenmesine katkı sağlayabile­cek bir araç olarak görülme­si de bu nedenle önemlidir. Benzer bir durum girişimci­lik ekosistemi için de geçer­lidir. Son yıllarda Türkiye’de teknoloji girişimleri ve giri­şim sermayesi fonları önem­li bir ivme yakaladı. Ancak girişim sermayesinin en te­mel ihtiyacı uzun vadeli ve sabırlı finansmandır.

Finan­sal sisteme kazandırılan ka­yıtlı varlıkların sermaye pi­yasalarına yönlendirilmesi, yalnızca mevcut şirketlerin değil, geleceğin teknoloji şir­ketlerinin de finansman im­kânlarını genişletebilir. El­bette bu sonuç kendiliğin­den ortaya çıkmaz. Finansal kaynakların üretken ya­tırımlara yönlendirilme­sini sağlayacak piyasa mekanizmalarının güçlü olması gerekir. Sermaye piyasalarının derinleş­mesi, kurumsal yatırım­cı tabanının büyümesi ve yatırım fonlarının çe­şitlenmesi bu sürecin ta­mamlayıcı unsurlarıdır.

Bu noktada İstanbul Finans Merkezi hedefi yeniden hatırlanmalı

Bir finans merkezini güç­lü yapan yalnızca modern binalar ya da teknolojik alt­yapı değildir. Asıl belirleyi­ci unsur, ulusal ve uluslara­rası sermayenin o merke­ze ilgi duymasıdır. Londra, Singapur, Dubai ya da Hong Kong’u birbirinden ayıran temel özellik, yatırımcıların finansal hizmet kalitesi ve sermayeye erişim açısından bu merkezleri tercih etmesi­dir.

Türkiye de benzer bir he­def ortaya koyuyor. Ancak bu hedefe ulaşmanın yolu sade­ce fiziksel yatırımlardan de­ğil, finansal sistemin derinli­ğini artıracak düzenlemeler­den geçiyor. Varlık Barışı, bu açıdan değerlendirildiğin­de tek başına yeterli olmasa da doğru politikalarla des­teklendiğinde önemli bir ta­mamlayıcı unsur olabilir. Bu­rada dikkat edilmesi gereken kritik nokta ise düzenleme­nin sürekliliği ve öngörülebi­lirliğidir. Ekonomik aktörler, uzun vadeli kurallara göre hareket etmeyi tercih eder.

Eğer yatırımcılar belirli ara­lıklarla benzer düzenleme­lerin tekrar edeceğine ina­nırsa, kararlarını buna göre erteleyebilir. Buna karşılık, düzenlemenin daha geniş bir ekonomik dönüşüm strateji­sinin parçası olduğu yönün­de güçlü bir güven oluşursa, sermaye hareketleri de buna paralel biçimde hızlanabilir.

Önemli olan sorulardan biri de şudur: Bu varlıklar ekonomide nasıl değerlendirilecek?

Üretime mi dönüşecek? Yeni yatırımları mı finanse edecek? İhracat kapasitesini mi artıracak? Yoksa kısa süre içinde yeniden pasif varlık­lara mı dönüşecek? Asıl ba­şarı bu soruların cevabında gizlidir. Ekonomik büyüme­nin kalıcı olabilmesi için fi­nansal kaynakların üretken yatırımlarla buluşması gere­kir.

Sermaye sadece banka­larda beklediğinde değil, fab­rikaya, teknolojiye, ihracata, inovasyona ve girişimciliğe dönüştüğünde ülke ekono­misine gerçek anlamda değer üretir. İşte Varlık Barışı’nın gerçek potansiyeli de bura­da yatıyor. Doğru tasarlan­mış ve güven veren bir eko­nomik çerçeve içinde bu dü­zenleme, yalnızca geçmişin kayıt altına alınmasını sağ­layan teknik bir uygulama olmaktan çıkar; Türkiye’nin tasarruflarını, sermayesini ve yatırım kapasitesini güç­lendiren stratejik bir kalkın­ma aracına dönüşebilir.

So­nuç olarak Varlık Barışı’nı, geçmişe ilişkin teknik bir dü­zenleme olarak görmek yeri­ne, Türkiye’nin sermaye ya­pısını güçlendirme ve kayıt­lı ekonomiyi büyütme fırsatı olarak değerlendirmek daha doğru olacaktır. Bu fırsatın gerçek değeri ise kısa vade­li rakamlarda değil, uzun va­dede oluşturacağı yatırım ikliminde ortaya çıkacaktır. Çünkü ekonomide kalıcı ba­şarı, yalnızca sermayeyi ka­yıt altına almak değil, ona ka­lıcı bir gelecek sunabilmekle mümkündür.

Bekir Tamer Gökalp-Dünya

Kredi destek programından, Teknogirişim Rozeti sahibi işletmeler yararlanabilecek. Bu işletmelerin; yüksek performanslı işlem kaynağı, güvenli veri saklama ve yapay zekâ araçlarına erişim ihtiyaçlarının karşılanması amaçlanıyor. Ayrıca, yapay zekâ geliştirme ve uygulama süreçlerinde kritik öneme sahip olan veri merkezi hizmetlerinin kullanımını kolaylaştıracak program ile teknoloji girişimlerinin rekabet gücünün artırılması amaçlanıyor.

KOSGEB Bilgi Sistemleri üzerinden 9 Temmuz itibarıyla başlayan başvurular, 31 Aralık 2026 tarihine kadar devam edecek. Uygun bulunan işletmeler kredi kullanım işlemlerini GO Dijital Cüzdan uygulaması aracılığıyla yürütecek. Programa başvuracak işletmelerin; geçerli Teknogirişim Rozetine sahip olması, KOSGEB Veri Tabanında kayıtlı, aktif ve güncel işletme beyanına sahip olması gerekiyor.

Hangi alanda destek verilecek?

• Yüksek performanslı işlem kaynakları (GPU, CPU, RAM),
• Güvenli veri depolama hizmetleri,
• Yapay zekâ veri merkezi hizmetleri,
• Yapay zekâ araçları ve platform hizmetleri.
• İşletmeler, KOSGEB ile protokol imzalayan veri merkezlerinden alacakları hizmetler için programdan yararlanabilecek.

Hüseyin Gökçe-Ekonomim

Kanunla, İcra ve İflas Kanunu'nda değişikliğe gidiliyor. Buna göre, tüm maliklerin miras yoluyla edindikleri ve mirasçılar dışında üçüncü kişilerin mülkiyet hakkının bulunmadığı taşınmazlar bakımından ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi halinde yapılacak açık artırmalarda birinci artırma sadece malik olan mirasçılar arasında yapılacak. Sadece malik olan mirasçılar arasında yapılacak bu artırma usulü bir defaya mahsus olmak üzere uygulanacak.

Elektronik satış portalında yapılacak ilanda da düzenlemelere gidilecek. Buna göre, elektronik satış portalında yapılacak ilanda satış talep eden ve artırmaya katılmak isteyen alacaklı, en geç artırma süresinin bitiminden önceki iş günü mesai bitimine kadar satışı yapan icra dairesine müracaat etmesi halinde alacağın teminatı karşıladığı miktar kadar kendisinden teminat alınmayacağı, açık artırmalarda Hazine'nin teminat göstermekten muaf olduğu belirtilecek.

Ayrıca söz konusu ilanda elektronik satış portalında verilecek tekliflerin haczedilen malın muhammen kıymetinin yüzde 50'si, ortaklığın satış suretiyle giderilmesinde birinci artırmanın sadece malik olan mirasçılar arasında yapıldığı durumlarda muhammen kıymetin yüzde 100'ü, ikinci artırmada ise muhammen kıymetin yüzde 50'si ile o malla güvence altına alınan ve satış isteyenin alacağına rüçhanı olan alacakların toplamından hangisi fazla ise bu miktarı ve ayrıca bu miktara ilave olarak paraya çevirme ve paylaştırma masraflarını geçmesi gerektiği yer alacak.

İlanda, ihale alıcısının en yüksek teklifi verip de süresi içinde ihale bedelini yatırmaması halinde, alınan teminatın iade edilmeyip öncelikle satış masraflarından mahsup edileceği, kalan miktarın icra dosyaları bakımından alacaklarına mahsuben hak sahiplerine ödeneceği, süresi içinde ihale bedelini yatırmayan ihale alıcısının satış isteyen alacaklı olması durumunda, muhammen bedelin yüzde 10'unun kendi alacağından mahsup edileceği ve bu satış için yapılan masrafın kendisi üzerinde bırakılarak borçluya yüklenmeyeceği, ortaklığın satış suretiyle giderilmesinde en yüksek teklifi verip de ihale bedelini süresi içinde yatırmayan ihale alıcısından alınan teminatın kendisine iade edilmeyerek satış masrafları mahsup edildikten sonra paydaşlara payları oranında ödeneceği, süresi içinde ihale bedelini yatırmayanın paydaş olması durumunda ise alınan teminatın tamamının diğer pay sahiplerine payları oranında ödeneceği, ayrıca en yüksek teklifi verip de süresi içinde ihale bedelini yatırmayan ihale alıcısına teklif ettiği bedelin yüzde 5'i oranında satışı yapan icra dairesince veya satış memurunca idari para cezası verileceği, verilen bu cezanın Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uyarınca tahsili için tahsil dairesine bildirileceği de bulunacak.

Noterlik Kanunu'ndaki değişiklikle, noterlik evrak ve defterleri, mahkeme, sulh ceza hakimliği ve cumhuriyet başsavcılıklarınca veya resmi daireler tarafından yahut konusu da belirtilmek suretiyle noterlikte soruşturmaya yetkili kılınan kimselerce incelenebilecek.

Mahkeme, sulh ceza hakimliği veya cumhuriyet başsavcılığı tarafından noterlik evrakının aslının istenmesi halinde ilgili noter, evrakın bir örneğini çıkarıp aslına uygunluğunu onaylayacak. Noter, onayladığı örneği yerinde saklayacak ve evrakın aslını ilgili merciye gönderecek.

Mahkeme, sulh ceza hakimliği, cumhuriyet başsavcılığı veya soruşturmaya yetkili kılınan resmi daire tarafından noterlik evrakının onaylı bir örneğinin istendiği durumlarda, noter istenilen evrakın aslını elektronik ortamda taramak ve güvenli elektronik imzayla imzalamak suretiyle oluşturduğu onaylı örneği ilgili merciye elektronik ortamda iletecek. Elektronik ortamda gönderme imkanı bulunmayan durumlarda evrakın aslına uygunluğunu onaylayarak onaylı örneği ilgili merciye gönderecek. Yapılan işlemler için yevmiye numarası verilmeyecek, posta masrafı ve kanunda düzenlenen tarifeyle belirlenen yol masrafı hariç olmak üzere harç, vergi, değerli kağıt ücreti dahil herhangi bir ücret alınmayacak.

Danıştay Kanunu'ndaki değişiklikle, 2016'dan itibaren 10 yıl içinde Danıştay'daki daire sayısının 10'a düşürülmesine yönelik 23 Temmuz 2026'da sona erecek süre 4 yıl daha uzatılacak. Ayrıca Danıştay daire sayısının azalmayacak olması dolayısıyla boşalan her 2 üyelik için bir üye seçimi yapılması uygulamasından da 23 Temmuz 2030'a kadar vazgeçilecek.

İdare mahkemelerinde tek hakimle çözümlenecek davalar

Kanunla, Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'da düzenlemeye gidiliyor. Buna göre, idare mahkemelerinde tek hakimle çözümlenecek davaların kapsamı genişletilecek.

Düzenleyici işlemlere karşı açılanlar hariç, konusu 486 bin lirayı aşmayan idari işlemlere karşı açılan iptal davaları ve tam yargı davaları, ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim öğrencileri hakkında tesis edilen uzaklaştırma ve ilişik kesme sonucunu doğuranlar hariç disiplin cezası ile sınıf geçme, not tespiti, yurt, kredi ve burs işlemlerine karşı açılan davalar, kamu görevlileri hakkında tesis edilen geçici görevlendirme, yolluk, lojman ve izin işlemlerine karşı açılan davalar, kamu görevlilerine verilen uyarma cezasına karşı açılan davalar, mesleki faaliyeti geçici veya sürekli olarak engelleyenler hariç olmak üzere kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının üyeleri hakkında verdiği disiplin cezalarına karşı açılan davalar, 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun'un uygulanmasından doğan davalar, idare mahkemesi hakimlerinden biri tarafından çözümlenecek. Ayrıca 486 bin lirayı aşmayan davalar, vergi mahkemesi hakimlerinden biri tarafından karara bağlanacak.

İdari Yargılama Usulü Kanunu'ndaki değişiklikle, bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin yaptığı inceleme sonunda, kararı hukuka uygun bulursa, kararın sonucu hukuka uygun olmakla birlikte gösterilen gerekçeyi doğru bulmaz veya eksik bulursa kararın gerekçesini değiştirerek, karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak istinaf başvurusunun reddine karar verecek.

Bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlar ile usule ilişkin verilen diğer nihai kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulması, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hakim tarafından bakılmış olması, dilekçenin reddine karar verilmesi gerekirken bu karar verilmeksizin dava hakkında karar verilmesi, dosyanın eksik veya yanlış hasımla tekemmül ettirilerek karar verilmesi, talep hakkında karar verilmemesi yahut eksik hükümle karar verilmesi, keşif veya bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiği halde yaptırılmadan karar verilmesi, duruşma yapılması gerektiği halde duruşma yapılmadan karar verilmesi hallerinde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine kesin olarak karar verecek.

Ancak bölge idare mahkemesi, keşif veya bilirkişi incelemesi yaptırılması ile duruşma yapılması gerektiği halde duruşma yapılmadan karar verilmesi hallerinde eksikliği kendisi gidererek karar verebilecek. Bu düzenlemeler dışında kararın kaldırılarak dosyanın, kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilemeyecek.

İdari Yargılama Usulü Kanunu'ndaki diğer bir düzenlemeyle, temyizle ilgili belirlenen davalar dışında kalan davalarda bölge idare mahkemesinin istinaf kanun yolu incelemesinde ilk derece mahkemesi kararını kaldırması üzerine yeniden verdiği kararlar, tebliğinden itibaren 30 gün içinde Danıştay'da temyiz edilebilecek. Ancak idare ve vergi mahkemelerinde tek hakimle görülen davalarda, Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanun'un uygulanmasından kaynaklanan davalarda, Taşınmaz Mal Zilyedliğine Yapılan Tecavüzlerin Önlenmesi Hakkında Kanun'un uygulanmasından kaynaklanan davalarda, Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun uygulanmasından kaynaklanan davalarda, sadece vekalet ücreti ve yargılama giderlerine ilişkin verilen kararlarda kaldırma kararı üzerine yeniden bir karar verilmiş olsa dahi temyiz yoluna başvurulamayacak.

Konusu 270 bin lirayı aşıp 920 bin lirayı aşmayan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan ve istinaf kanun yolu incelemesinde kaldırma kararı üzerine yeniden karar verilen davaların temyiz edilmesine ilişkin hüküm yürürlükten kaldırılacak.

Genel Kurulda kabul edilen önergeyle bölge idare mahkemesinin istinaf incelemesi sonucunda ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak yeniden verdiği kararlarda, temyiz sınırının altında kalan davalar bakımından, ilk derece mahkemesi kararı ile bölge idare
mahkemesi kararı arasında hükmedilen tutar arasındaki parasal farkın, 2026 itibarıyla 55 bin lirasını geçmemesi halinde temyiz yoluna başvurulamayacak. Diğer yandan, 2026 yılı itibarıyla 486 bin lirasını aşmadığı için tek hakim tarafından karara bağlanan davalarda, bölge idare mahkemesince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden karar verilmesi halinde hükmedilen tutarlar arasındaki fark bu yıl için 55 bin lirasını aşsa dahi bu kararlar temyiz edilemeyecek.

Adli Tıp Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'daki değişiklikle, adli tıp ihtisas kurulu başkan ve üyeliklerine atanmak için en az tıpta veya diş hekimliğinde uzmanlık belgesi ya da alanında doktora derecesi almış olmak şartı aranacak. Adli tıp ihtisas kurulu başkan ve üyeleri ile adli tıp grup başkanları ve adli tıp ihtisas dairesi başkanlarının görev süresi 4 yıl olacak. Yeni atanan veya görevlendirilenler göreve başlayıncaya kadar süresi dolanların görevi devam edecek.

Hakim ve savcı yardımcılarının eğitim süreçleri

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararları doğrultusunda Hakimler ve Savcılar Kanunu'nda yapılan düzenlemeyle, adli yargı hakim ve savcı yardımcıları ile idari yargı hakim yardımcılarına, ilgisine göre, Anayasa ve insan hakları hukuku, ceza hukuku, özel hukuk, idare hukuku, vergi hukuku ve usul hukuku alanları ile duruşma yönetimi, karar ve gerekçeli karar yazımı, adalet hizmetlerinin yönetimi ve denetimi, uluslararası kuruluşlar ve sözleşmeler, sık karşılaşılan davalar ve kişisel gelişim konularında eğitim verilecek. Yazılı sınavlarda eğitim verilen konulardan soru sorulacak ve 100 tam puan üzerinden değerlendirilecek. Sonuçlar yazılı sınav kurulunca tutanağa bağlanacak ve Türkiye Adalet Akademisine teslim edilecek.

Sözlü sınavda hakim ve savcı yardımcısının, eğitim konularına ilişkin mevzuat, içtihat ve uygulama bilgisi, mesleki yeterliliği, hukuki meseleleri kavrama, çözme ve ifade etme yeteneği, özgüveni, temsil kabiliyeti ve davranışlarının mesleğe uygunluğu, Türkçeyi etkin bir şekilde kullanma becerisi ile genel kültür ve yetenek düzeyi değerlendirilecek.

Hakimler ve Savcılar Kanunu'ndaki diğer bir düzenlemeyle, hakimlik ve savcılık mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulması halinde uyarma cezası verilecek.

TBMM Genel Kurulunda kabul edilen ve kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak bilinen Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un "Kanuni Faiz"e ilişkin hükmü yeniden düzenleniyor.

Buna göre, Türk Borçlar Kanunu ile Türk Ticaret Kanunu'na göre faiz ödenmesi gereken hallerde, miktarı sözleşme ile tespit edilmemişse bu ödeme yıllık, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde 80'i üzerinden yapılacak. Söz konusu oran, 30 Haziran günü önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan reeskont oranından 5 puan veya daha çok farklı ise yılın ikinci yarısında 30 Haziran günü belirlenen oranın yüzde 80'i geçerli olacak.

Düzenlemeyle, Türk Medeni Kanunu'nun taşınırların satılmasını içeren hükmünde değişikliğe gidiliyor. Buna göre, vesayet altındaki kişinin menfaati gerektirirse değerli şeylerin dışındaki taşınırlar, vesayet makamının vereceği talimat uyarınca, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi'ne entegre elektronik satış portalında açık artırma ile satılacak. Bu hüküm, düzenlemenin yayımı tarihinden itibaren 3 ay sonra uygulanacak.

Kanun'un taşınmazların satılmasını içeren hükmünde yapılan değişikliğe göre, satış, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi'ne entegre elektronik satış portalında açık artırmayla yapılacak ve ihale, vesayet makamının onamasıyla tamamlanacak. Onamaya ilişkin kararın ihale gününden başlayarak 10 gün içinde verilmesi gerekecek. Bu hüküm de düzenlemenin yayımı tarihinden itibaren 3 ay sonra yürürlüğe girecek.

Dolandırıcılık ve nitelikli dolandırıcılık suçlarına iştirak

Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) nitelikli dolandırıcılığa yönelik 158. maddesine fıkra ekleniyor. Buna göre, dolandırıcılık ile nitelikli dolandırıcılık suçlarına iştirakin, kendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlamak amacıyla, kendisine veya başkasına ait bankaya veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek fiili ile sınırlı olması halinde verilecek ceza yarı oranında indirilecek.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "genetik inceleme sonuçlarının gizliliği"ni içeren hükmünde değişikliğe gidiliyor. Buna göre, inceleme sonuçları kimlik bilgilerinden arındırılmış şekilde mahsus bir sisteme kaydedilecek ve bir örneği dosyasında delil olarak saklanmak üzere soruşturma veya kovuşturma makamına gönderilecek. Sisteme kaydedilen ve dosyada delil olarak saklanan bilgiler, kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz süresinin dolması, itirazın reddi, beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararının verilip kesinleşmesi hallerinde derhal, diğer hallerde mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren 20 yıl geçmesiyle cumhuriyet savcısının huzurunda yok edilecek ve bu husus dosyasında muhafaza edilmek üzere tutanağa geçirilecek.

Bilgisi sisteme kaydedilen kişi bu süre içinde kişisel verinin saklanmasını gerektiren amacın ortadan kalkması veya haklı bir nedenin bulunması halinde hakim veya mahkemeden bu bilgilerin silinmesini talep edebilecek.

Bu hüküm uyarınca sisteme kaydedilen bilgiler, yürütülmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma kapsamında maddi gerçeğin ortaya çıkarılması amacıyla mahkeme, hakim veya cumhuriyet savcısı kararıyla kullanılabilecek.

Mahkeme veya hakim kararlarına karşı itiraz yoluna, cumhuriyet savcısının kararına karşı ise sulh ceza hakimliğine başvurulabilecek.

İnceleme sonuçlarının mahsus sistemde kaydedilmesi, saklanması ve imhası ile bu kayıtlardan yararlanmaya ilişkin esas ve usuller, Adalet ve İçişleri bakanlıklarınca müştereken çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek.

Hükmün açıklanması ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Hükmün açıklanması ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması" düzenlemesinde yapılan değişikliğe göre, sanığa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda hükmolunan ceza, 2 yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezası ise mahkemece hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilecek. Uzlaşmaya ilişkin hükümler saklı olacak. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, müsadereye ilişkin hükümler hariç, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmamasını ifade edecek.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilmesi için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olmamış bulunması, mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılması, suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi gerekecek.

Açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen hükümde mahkum olunan hapis cezası ertelenemeyecek ve kısa süreli olması halinde seçenek yaptırımlara çevrilemeyecek.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi halinde sanık, 5 yıl süreyle denetime tabi tutulacak. Denetim süresi içinde kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemeyecek. Bu süre içinde bir yıldan fazla olmamak üzere mahkemenin belirleyeceği süreyle, sanığın denetimli serbestlik tedbiri olarak, bir meslek veya sanat sahibi olmaması halinde, meslek veya sanat sahibi olmasını sağlamak amacıyla bir eğitim programına devam etmesine, bir meslek veya sanat sahibi olması halinde, bir kamu kurumunda veya özel olarak aynı meslek veya sanatı icra eden bir başkasının gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılmasına, belli yerlere gitmekten yasaklanmasına, belli yerlere devam etmek hususunda yükümlü kılınmasına ya da takdir edilecek başka yükümlülüğü yerine getirmesine karar verilebilecek. Denetim süresi içinde dava zaman aşımı duracak.

Belirtilen koşulu derhal yerine getiremediği takdirde sanık hakkında mağdura veya kamuya verdiği zararı denetim süresince aylık taksitler halinde ödemek suretiyle tamamen gidermesi koşuluyla da hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilecek.

Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmediği ve denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere uygun davranıldığı takdirde açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılarak davanın düşmesi kararı verilecek.

Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlemesi veya denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere aykırı davranması halinde mahkeme hükmü açıklayacak. Ancak mahkeme, kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın durumunu değerlendirerek cezanın yarısına kadar belirleyeceği bir kısmının infaz edilmemesine ya da koşullarının varlığı halinde hükümdeki hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar vererek yeni bir mahkumiyet hükmü kurabilecek. Açıklanan veya yeni kurulan hükme itiraz edilebilecek. İtiraz mercisi ancak bu fıkradaki koşullarla sınırlı olarak bir değerlendirme yapabilecek.

Kanun'da yer alan istinaf yoluna başvurulamayacağına ilişkin hükümleri saklı kalmak üzere, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına karşı istinaf yoluna başvurulabilecek.

Bölge adliye mahkemesi tarafından verilen kararlar hakkında kanunda yer alan temyize ilişkin hükümler uygulanacak.

Kanun'da yer alan istinaf yoluna başvurulamayacağına ilişkin hükümleri saklı kalmak üzere, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının ilk derece mahkemesi sıfatıyla bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay tarafından verilmesi halinde temyiz yoluna gidilebilecek. İstinaf ve temyiz yolunda karar ve hüküm, usul ve esasa ilişkin hukuka aykırılıklar yönünden incelenecek.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilecek. Bu kayıtlar ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde bu hükümde belirtilen amaç için kullanılabilecek.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin hükümler, işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasa'nın "Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı" başlıklı 17. maddesi kapsamında kötü muamele kabul edilebilecek suçlar hakkında uygulanmayacak.

TBMM Genel Kurulunda kabul edilen ve kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak bilinen Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı doğrultusunda Ceza Muhakemesi Kanunu'nda değişikliğe gidiliyor.

Buna göre, kaçak sanık hakkında kovuşturma yapılabilecek ancak daha önce sorgusu yapılmamış ise mahkumiyet ve ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilemeyecek. Güvenlik tedbirine karar verilmesi halinde kaçak sanık veya müdafii, savunma hakkının kullanılmak istendiğini belirterek yargılamanın yenilenmesini talep edebilecek.

Yargıtay ceza dairelerinin yargı yeri belirlenmesi ve görevsizlik kararları hariç olmak üzere tüm kararlarına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, resen veya istem üzerine dosyanın kendisine teslim edildiği tarihten itibaren 3 ay içinde Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilecek. Sanığın lehine itirazda süre aranmayacak. İstem, sanık veya sanık adına kanun yoluna başvurma hakkı olanlar ile katılan, katılma isteği karara bağlanmamış ya da katılan sıfatını alabilecek surette suçtan zarar görmüş bulunanlar tarafından yapılacak.

Kanunla, Türk Borçlar Kanunu'nda yapılan değişikliğe göre, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ile ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar nedeniyle, zarar görenin veya destekte bulunan kişinin kazancının bilindiği döneme ilişkin hesaplanan tazminat miktarının toplamına haksız fiil veya zarar doğuran olayın meydana geldiği tarihten, zarar görenin veya destekte bulunan kişinin kazancının bilinemediği döneme ilişkin hesaplanan tazminat miktarının toplamına ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilecek.

Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ile ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplara bağlı tazminatlar için ifa amacıyla tahkikat başlayıncaya kadar ödenen bedel, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminat miktarından oransal olarak mahsup edilecek.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na yönelik değişiklikler

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'ndaki "Belirsiz alacak davası" başlıklı hüküm yürürlükten kaldırılıyor.

Alacağın sadece bir kısmının dava edildiği durumlarda talep konusu, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilecek. Bu durumda zamanaşımı, artırılan kısım bakımından da dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılacak.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda yapılan değişikliğe göre, duruşmalar arasındaki süre 3 aydan daha uzun olamayacak. İşin niteliği gereği bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe yoluyla tahkikat işlemlerinin yürütülmesi gibi zorunlu hallerde, hakim gerekçesini belirterek daha uzun bir süre belirleyebilecek.

Ses ve görüntü nakli yoluyla bulundukları yerden duruşmaya katılmalarına karar verilenler hakkında, ikrar, yeminin edası, davanın geri alınmasına muvafakat, davadan feragat, davayı kabul ile sulh olma halleri hariç olmak üzere, elle atılan imzaya ilişkin hükümler uygulanmayacak. Bu hüküm, düzenlemenin yayımı tarihinden itibaren 3 ay sonra yürürlüğe girecek.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda Kanun'un "Davaların birleştirilmesi" başlıklı hükmünde yapılan değişikliğe göre, ilk davanın açıldığı mahkeme birleştirme kararının kesinleşmesinden itibaren bununla bağlı olacak.

Kanunla, aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde görülmekte olan davalar yönünden verilen birleştirme kararına karşı sadece istinaf yoluna başvurulabilecek. İlk derece mahkemelerince verilen ayırma kararlarına karşı istinaf yoluna, bölge adliye mahkemelerinin birleştirme ve ayırma kararları hakkında ise temyiz yoluna, ancak hükümle birlikte gidilebilecek. Bu husus tek başına, bölge adliye mahkemesinde hükmün kaldırılarak esastan incelenme, Yargıtay'da ise bozma sebebi teşkil etmeyecek.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda Kanun'da yapılan değişiklikle, bölge adliye mahkemesinin yaptığı inceleme sonucunda istinaf başvurusunun kısmen veya tamamen kabul edilerek yeniden esas hakkında verilen kararın kabul edilen ya da reddedilen kısmının, miktar veya değeri itibarıyla ilgili hükümde belirtilen parasal sınırın üzerinde olması halinde temyiz edilebilecek. Miktar veya değeri itibarıyla belirtilen temyiz sınırının altında kalan bölge adliye mahkemesinin yeniden esas hakkında verdiği karar ile ilk derece mahkemesi kararı arasındaki farkın miktar veya değeri itibarıyla Kanun'da belirtilen parasal sınırı geçmemesi halinde bu karara karşı temyiz yoluna başvurulamayacak.

Miktar veya değeri itibarıyla belirtilen temyiz sınırının altında kalan bölge adliye mahkemesinin yeniden esas hakkında verdiği kararın, sadece yargılama gideri veya vekalet ücretine ilişkin olması halinde bu karara karşı temyiz yoluna başvurulamayacak.

Geçiş hükümleri

Kanunla geçiş hükümleri de düzenleniyor. Buna göre, İcra ve İflas Kanunu'nda yer alan ve düzenlemeyle belirtilen taşınmazlara yönelik hükümdeki değişiklikler, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı yapılmış açık artırmalar hakkında uygulanmayacak, değişiklikten önceki hükümlerin uygulanmasına devam edilecek.

Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'daki idare mahkemeleri hakimlerine yönelik hüküm, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra açılan davalar bakımından uygulanacak.

İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda değişikliğe gidilen Danıştay'a temyiz başvurusuna ilişkin hüküm, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra bölge idare mahkemelerince verilen kararlar hakkında uygulanacak. Bu tarihten önce bölge idare mahkemelerince verilen kararlar hakkında, bu düzenlemeyle yapılan değişikliklerden önceki hükümler geçerli olacak.

Adli Tıp Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'daki değişiklikle adli tıp ihtisas kurulu başkan ve üyeliklerine atanmak için gereken şartların düzenlenmesine ilişkin hükümde, görev süresi belirlenen adli tıp ihtisas kurulu başkan ve üyeleri ile adli tıp grup başkanları ve adli tıp ihtisas dairesi başkanlarından bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla 4 yıl veya daha fazla süreyle görev yapmış olanların görevleri sona erecek, 4 yıldan daha az süreyle görev yapmış olanlar kalan süreyi tamamlayacak. Bu hüküm kapsamında görev süresi sona erenler, yerlerine atama veya görevlendirme yapılıncaya kadar görevlerine devam edecek.

Türk Medeni Kanunu'nda vasinin görevleri arasında yer alan taşınırların ve taşınmazların satışına yönelik hükümler, açık artırma suretiyle satışına karar verilip de bu değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı yapılmış açık artırmalar hakkında uygulanmayacak. Bu açık artırmalar bakımından değişiklikten önceki hükümlerin uygulanmasına devam edilecek.

Ceza Muhakemesi Kanunu'nda Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nın itiraz yetkisine yönelik düzenleme, hükmün yürürlüğe girdiği tarihten sonra teslim edilen dosyalar hakkında uygulanacak, yürürlüğe girdiği tarihten önce teslim edilmiş olan dosyalar hakkında önceki hükümlerin uygulanması sürdürülecek.

Türk Borçlar Kanunu'nda tazminata yönelik düzenleme, söz konusu değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra meydana gelen haksız fiiller veya zarar doğuran olaylar hakkında uygulanacak. Bu değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce meydana gelen haksız fiiller veya zarar doğuran olaylar bakımından değişiklikten önceki hükümlerin uygulanmasına devam edilecek.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda belirsiz alacak davasına ilişkin yürürlükten kaldırılan hüküm, yürürlükten kaldırılma tarihinden önce açılan davalar bakımından uygulanacak.

Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) "Dolandırıcılık" veya "Nitelikli dolandırıcılık" maddeleri uyarınca haklarında hüküm verilmiş olup da dosyası kanun yolu incelemesinde bulunan sanıklardan, eklenen fıkranın uygulanacağı sanıkların bölge adliye mahkemeleri ceza dairelerinde bulunan dosyaları hakkında bozma kararı verilecek ve dosya ilk derece mahkemelerine gönderilecek. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında bulunan dosyalar ise gelişlerindeki usule uygun olarak ilk derece mahkemelerine iletilecek.

Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılıktan haklarında hüküm verilmiş olup da dosyası infaz aşamasında olan ve haklarında TCK'nin etkin pişmanlığa ilişkin 168. maddesi uygulanmamış hükümlülerden eklenen fıkranın uygulanacağı hükümlüler, mağdurun uğradığı zararı mahkemece yapılacak ihtardan itibaren 6 ay içinde aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen gidermesi halinde TCK'nin 168. maddesinin ikinci fıkrasındaki "Etkin pişmanlığın kovuşturma başladıktan sonra ve fakat hüküm verilmezden önce gösterilmesi halinde, verilecek cezanın yarısına kadarı indirilir" hükmünden faydalanabilecek. Bu süre içinde mağdurun zararı tamamen giderilinceye kadar, fıkra uyarınca infazın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verilemez. Bu hükümler, kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla hüküm verilmiş olup da kanun yoluna başvurulmaması sebebiyle kanunun yürürlüğe girmesinden sonra kesinleşen hükümler bakımından da uygulanacak.

Kanun'dan 2 madde çıkarıldı

Genel Kurulda kabul edilen önergeler doğrultusunda, İcra ve İflas Kanunu'na eklenmesi öngörülen Yargıtay, bölge adliye mahkemeleri ve ilk derece mahkemelerince verilen bir miktar para ile vekalet ücreti ve yargılama giderlerine ilişkin ilamlara yönelik hüküm ile Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütüklerinde arama, kopyalama ve elkoyma" başlıklı hükmünde değişiklik öngören madde düzenlemeden çıkarıldı.

Düzenlemenin oylamasından önce söz alan TBMM Adalet Komisyonu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel, düzenlemenin hayırlı olması temennisinde bulundu.

12. Yargı Paketi'nin tek bir alana müdahale etmediğine işaret eden Yüksel, şu ifadelere yer verdi:

"Ceza hukuku alanında son yıllarda teknolojinin ve finansal sistemlerin kötüye kullanılmasına bağlı olarak ortaya çıkan yeni suç işleme yöntemlerini dikkate alan önemli bir düzenlemeye imza atıyoruz. Özellikle kamuoyunda IBAN kiralama olarak bilinen uygulamalarda suçun organizatörleriyle yalnızca maddi menfaat karşılığında banka hesabını veya ödeme aracını kullandırarak suça iştirak eden kişiler arasındaki kusur farklılığını ceza adaletinin temel ilkeleri çerçevesinde yeniden değerlendiriyoruz. Kabul edilen düzenleme suç örgütleriyle mücadeleden asla taviz veren bir yaklaşımın değil, hukuk devletinin temel ilkelerini esas alan dengeli bir ceza politikasının ürünüdür. Organize dolandırıcılıkla mücadelemizi kararlılıkla sürdürürken herkesin işlediği fiil ve kusuru oranında sorumlu tutulduğu adil bir sistemi güçlendirmeye devam edeceğiz."

Genel Kurulda Kanun'un kabul edilmesinin ardından TBMM Başkanvekili Pervin Buldan, gündemde yer alan diğer kanun tekliflerini okuttu. Komisyonların yerini almaması üzerine Buldan, birleşimi, 21 Temmuz Salı saat 15.00'te toplanmak üzere kapattı.

Ekonomim

1 Temmuz itibarıyla uygulamaya giren DOA sisteminin devreye girmesinin üzerinden henüz 10 gün gibi kısa bir süre geçmesine rağmen 20 milyon ambalaj başarıyla iade edildi ve geri dönüşüm zincirine dâhil edildi. Mobil uygulamayla sisteme kaydolan vatandaşların sayısı ise 2 milyon barajını aştı. Sistemin halk tarafından benimsendiğine dikkat çeken Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) Başkanı Nurullah Öztürk, “Bugün dünyada Almanya, Danimarka, Hollanda gibi pek çok ülkede depozito sistemleri uzun yıllardır uygulanıyor. Ancak Türkiye olarak bizim kurduğumuz DOA Sistemi, sadece ambalajın fiziki olarak toplanmasından ibaret değil.

Biz; üreticiden tüketiciye, iade noktalarından lisanslı geri dönüşüm tesislerine kadar tüm süreci uçtan uca dijital olarak izleyen bütünleşik bir kaynak yönetimi modeli tasarladık. Bu ölçekte tek bir merkezden, gerçek zamanlı veri akışıyla yönetilen dünyadaki ilk ve en büyük ulusal depozito sistemine sahibiz” dedi.

Öztürk, DOA Sistemi’nin tabana yayılması için el terminalleri ile “Manuel İade Noktaları” oluşturacaklarını belirterek, “Büyük şehirlerdeki yoğun alışveriş merkezlerinde ve süpermarketlerde 2 bin 500 adet Depozito İade Makinesi (DİM) aktif olarak kullanılırken bu sayıyı 20 bin adede çıkaracağız.

Ayrıca mahalle aralarındaki bakkalları, büfeleri, küçük marketleri ve yerel esnafı da sisteme el terminalleri ile entegre edeceğiz. El terminalleri; akıllı barkod okuyucu ve dijital doğrulama sistemleriyle donatılmış özel cihazlar.

Tüketici, elindeki DOA logolu ambalajları mahalle bakkalına getirdiğinde, esnaf el terminali yardımıyla ambalaj üzerindeki özel güvenlikli işareti ve barkodu saniyeler içinde taratacak. Doğrulama işlemi tamamlandığı anda tüketicinin mobil uygulamasındaki DOA Cüzdan karekodu el terminaline okutulacak ve ambalaj başına 1 TL’lik teşvik bedeli tüketicinin hesabına yansıtılacak” diye konuştu.

10 milyar TL'lik teşvik

Sistemde esnafın doğrudan kazanç sağlayan bir iş ortağı hâline geldiğini vurgulayan Öztürk, “Bakkal ve büfelerimiz el terminalleri ile sisteme kaydettikleri her depozitolu ambalaj için 30 kuruş hizmet bedeli kazanacak. Bu sayede esnafımız hem mahallesindeki yeşil dönüşüme liderlik edecek hem de dükkânına gelen müşteri trafiğini artırarak ek bir gelir kapısı elde etmiş olacak. 2026 yılı sonuna kadar en az 10 bin manuel iade noktasını el terminalleriyle donatarak sisteme dahil etmeyi hedefliyoruz. 2027 yılı sonunda ise bu sayıyı 30 bine ulaştırarak Türkiye’nin en ücra köşesine ulaşacağız” ifadelerini kullandı. Öztürk, iki yıllık adaptasyon sürecinde 10 milyar liralık bir teşvik verilmesini öngördüklerini, projenin üçüncü fazında ise depozito bedeli uygulamasına geçileceğini bildirdi.

Restoran ve kafelere 20 kuruş iade

Türkiye'nin haberine göre; otel, restoran ve kafelerde tüketilen su, meşrubat, soda gibi ürünlerin ambalajlarının çöpe gitmesini önlemek amacıyla, tüm HORECA işletmelerine yönelik yeni bir çalışma modeli devreye alınıyor. HORECA işletmeleri de tıpkı geleneksel esnaf gibi topladıkları ambalajlar üzerinden 20 kuruş teşvik alacak. HORECA işletmelerinin Depozito Bilgi Yönetim Sistemi (DBYS) üzerindeki kayıt işlemlerini en geç ekim ayı sonuna kadar tamamlamaları gerekiyor.

Cari açık 600 milyon dolar azalacak

- Uygulama ile içecek ambalajı ham maddesi ithalatında yüzde 35-40 oranında bir azalma öngörülüyor.

- Geri kazandırılan ham maddeler sayesinde ülke ekonomisine ve cari açığın azaltılmasına yılda en az 600 milyon dolar doğrudan katkı sağlanması hedefleniyor.

- Sistemin tam kapasite çalışmasıyla birlikte yıllık 1,3 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu elde edilecek ve 3,6 milyon varil petrolün kullanılması önlenecek.

- Atmosfere salınan sera gazı emisyonlarında yıllık yaklaşık 37 bin ton azalma sağlanarak iklim değişikliğiyle mücadeleye doğrudan destek verilecek.

Uzun kuyruklara karşı yeni tedbir

Öztürk, uygulama kapsamında suistimallerin önüne geçmek için bazı tedbirleri devreye soktuklarını belirterek, “Uygulamada bir kişi için günlük 200 iade sınırı var. Ancak başkalarının kimlik numaralarını kullanarak bu sayıyı artırıyorlar. Bu da makine önlerinde kuyruk oluşturuyor. Bunun önüne geçmek için kimlik numarası ile iadeyi kaldırdık. Sadece uygulama üzerinden bir defa iade yapılabiliyor” ifadelerini kullandı.

85 kuruşluk artışı fırsata çevirdiler

DOA sisteminin devreye girmesiyle birlikte pet şişe sular zamlanmıştı. Nurullah Öztürk, zamlara yönelik inceleme başlatıldığını belirterek, “Uygulama ‘kirleten öder’ esasına dayanıyor. Dolayısıyla piyasaya ambalajlı ürün süren firmalardan depozito katılım bedeli (DEKAB) alınıyor. Uygulama ile bu bedel 85 kuruş artmıştı. Ancak pet şişe sularında bunun çok üzerinde artışlar olduğunu gördük. Zamlar ile ilgili incelemeler sürüyor” dedi.

Ekonomim

Spot altın yüzde 0,5 yükselişle ons başına 3.988,20 dolara çıkarken, seansın ilk saatlerinde 1 Temmuz'dan bu yana en düşük seviyesini gören ABD altın vadeli işlemleri ise 3.992 dolar seviyesinde yatay seyretti.

Altın fiyatları, haftalık bazda şu ana kadar yaklaşık yüzde 3,2 gerileyerek 1 Haziran'dan bu yana en sert haftalık kaybına yöneldi. Haziran ayına ilişkin ABD enflasyon verilerinin beklentilerin altında gelmesi altına kısa süreli destek sağlasa da, Orta Doğu'da tırmanan gerilimin petrol fiyatlarını yükseltmesi ve faiz beklentilerini güçlendirmesi bu olumlu etkinin önüne geçti.

Analist uyardı: Enflasyon endişesi altını frenledi

Bloomberg HT'de yer alan habere göre KCM Trade Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, “TÜFE ve ÜFE verileri beklentilerden daha düşük gelse de, bu hafta petrol fiyatlarında yaşanan sert yükseliş yatırımcıların düşük enflasyon verilerini olumlu karşılamasını engelledi.” dedi.

Waterer, “Orta Doğu’daki jeopolitik riskler sürerken, enflasyon ve tahvil getirilerine ilişkin endişeler altın fiyatlarını baskılayan temel unsurlar olmaya devam ediyor” değerlendirmesinde bulundu.

ABD-İran gerilimi petrolü uçurdu, altın üzerindeki faiz baskısını artırdı

ABD ile İran arasında geçen ay sağlanan ateşkesin son bir haftada büyük ölçüde bozulmasıyla iki taraf karşılıklı saldırılarını artırdı. Çatışmaların yeniden şiddetlenmesi, enerji arzına yönelik endişeleri de beraberinde getirdi.

İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan petrol sevkiyatını kısıtlama ihtimali ve Tahran'ın Husilerden Kızıldeniz'deki ihracat rotasını kapatmaya hazır olmalarını istemesi, petrol fiyatlarının bu hafta yaklaşık yüzde 12 yükselmesine neden oldu.

Petroldeki sert yükselişin küresel enflasyon baskılarını artırması ve ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz artırımlarına devam edebileceği beklentisini güçlendirmesi öngörülüyor. Faiz getirisi sunmayan altın ise yüksek faiz ortamında yatırımcıların daha yüksek getirili varlıklara yönelmesi nedeniyle baskı altında kalmayı sürdürüyor.

Fed'den faiz artışı sinyalleri güçleniyor: İki yetkiliden şahin mesajlar

ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinden gelen açıklamalar, faiz artırımı beklentilerini yeniden gündeme taşıdı. Dallas Fed Başkanı Lorie Logan, Fed Başkanı Kevin Warsh'ın göreve başlamasının ardından kamuoyu önünde faiz artışı çağrısı yapan ilk Fed yetkilisi oldu.

Fed Başkan Yardımcısı Philip Jefferson ise enflasyonda kısa vadede belirgin bir iyileşme görülmemesi durumunda ilave faiz artışlarını destekleyebileceğini belirterek, para politikasında sıkı duruşun sürebileceği mesajını verdi.

Piyasalar aralıkta faiz artırımını fiyatlıyor

CME FedWatch verilerine göre piyasalar, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) aralık ayında faiz artırma ihtimalini yüzde 73 olarak fiyatlamaya devam ediyor. Bu beklenti, yatırımcıların yılın geri kalanında para politikasında sıkı duruşun süreceğine işaret ediyor.

Diğer değerli metallerde son durum ne?

Diğer değerli metallerde ise spot gümüş yüzde 0,5 düşüşle ons başına 55,22 dolara, platin yüzde 0,7 gerileyerek 1.605,62 dolara ve paladyum yüzde 0,4 kayıpla 1.244,86 dolara indi. Üç metal de haftayı kayıpla kapatmaya hazırlanıyor.

Ekonomim

Yapay zekâya methiye düzerek onun gözüne giremezsin. Onu eğit, ondan öğren ve ona nitelikli sorular sor. Bilinmezliğinden merak ederek kurtul. Aksi halde YZ gelmiş neyine cehalet yüreğine...

1- SORUN: Bir kavramın içini mi boşaltmak istiyorsun? Onu moda haline getir, popüler kültürün tüm motiflerini içine tık, sıkça kullan, yerli yersiz ifade et... Bir süre sonra o kavram, “yaygın ama boş” bir ifade halini alacaktır. Her şeyin başına “e” getirme modası, yaratıcılığımızın sınırlarını zorluyor artık.

2- ETKİSİ: Bir kelime alın ve başına “e” ekleyin; işte size modern, yarına dair ilgi çekici bir oyuncak... Mesela devleti mi konuşmak istersin? Kolay. E-devlet deyin olsun bitsin. Ya da e-belediye, e-ticaret, e-yaşam... Burada “ismin e hali” şimdi karşımızda yapay zekâ olarak duruyor. Şimdi de YZ yalakalığı...

YZ MODERNİTE ROZETİ GİBİ

3- ÇÖZÜM: Fiyakalı oluyor dedik. Çünkü işin derininde ne olduğunu bilmeden, herhangi bir ortamda, tartışılan kavramın başına e getirdiğinizde cakanız artıyor, “çağdaşlık” rozeti yakanızda şık duruyor. Peki, başka ne işe yarıyor bu “e”? Hele ki YZ ile birlikte kullanılınca, şahane fiyakalı konuşuyorsun.

4- YÖNTEM: Ama fazlasını ne yazık ki sağlamıyor. Çünkü kelimelerin başına getirilen YZ’nin mevcut ve artık arkaik kalmış süreçleri otomatize edeceği düşüncesi hâlâ aşılamamış… Eskiden devlet dairesi, mürekkepleri elinize bulaşan evrak üretirken, şimdi lazer yazıcılarla renkli evrak üretme gayretinde...

İKİ SORU İKİ CEVAP / YZ yağcılığına dair...

YZ güzellemesi saplantı mı?

Sanıyoruz ki bilgi; inanılmaz kıymetli ve kutsal bir şey: Oysa değil. Bilgi, sadece ve sadece “asla küçümsenmeyecek önemi olan” bir araç. Aslolan bu bilgiyi işe yarar kılmak. Yoksa maliyettir.

Bir şirket YZ sayesinde batabilir mi?

YZ kavramının popülizmine kapılmış bir işadamını hatırlıyorum. Doğru yerden başlamasına rağmen 6 ayda iflas noktasına gelmiş. Çünkü mevcut katı hiyerarşisi ve köhnemiş sistemini YZ’ye taşımıştı.

NOT

TEKNOLOJİYİ İLKELLİĞİN EMRİNE VERME, YAPAY ZEKÂLI İBLİS YARATMA

Teknoloji, kullanana avantaj sağlıyor. Bu doğru. Ama bunu ilkel biri kullanıyorsa? Bilgi kullanana avantaj sağlıyor. Bu doğru. Ama bunu ilkel kafalar kullanıyorsa? Teknolojiyi ilkelliğin emrine vermek ne derece doğru, siz karar verin. Daha donanımlı cehalet ve organize ilkellikle pekâlâ batabilirsiniz.

YZ İLE BATMA LÛGATI

Teknoloji oburluk: Amaca hizmet etmeyen, etkinlik analizi yapılmamış teknolojiye yatırım yapanlar

Malumatfuruş: YZ ile bilgilere ulaşıp bu bilgileri bir üretim, verimlilik modeline dönüştürememe illeti

YZ modası: Herkes YZ’ye yatırım yapıyor diye şirketlerin bu akıma kapıldığı kaynak, insan, zaman israfı

YZ güzellemesi: Tüm toplantılarda, konuşmalarda YZ’yi yücelten ama nasıl kullanacağını bilmeyenler

Şeref OĞUZ-Ekonomim

Sözcü’de yer alan habere göre 2026 yılında vizesiz seyahat hakkı için resmi olarak devreye giren o meslekler şu şekilde;

Özel okul öğretmenlerine yeşil pasaport talebi Meclis'te

2026 yılının Mayıs ayında Meclis Başkanlığına sunulan yasa teklifiyle, özel öğretim kurumlarında çalışan öğretmenler için yeşil pasaport istendi. Kamudaki meslektaşlarıyla aynı haklara sahip olmak isteyen özel sektör eğitimcileri, uluslararası eğitim programlarına ve seminerlere katılımda vize engeli yaşadıklarını belirterek bu yıl resmi olarak hak arayışına dahil oldu.

Diş hekimi, veteriner ve mimarlar için vizesiz seyahat talebi

Şubat 2026'da diş hekimleri, veteriner hekimler ve mimarlar için tek bir çatı altında düzenleme talep edildi. Kendi odalarına kayıtlı olan ve mesleğinde 15 yılı dolduran bu üç meslek grubunun, dünyadaki bilimsel ve teknik gelişmeleri yerinde takip edebilmesi amacıyla vizesiz seyahat hakkı kazanması istendi. Teklif, bu yıl komisyon gündemine girdi.

2026'nın ilk çeyreğinde Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’ne (TMMOB) bağlı çalışan mühendisler için de somut bir adım atıldı. Uluslararası projelerde görev alan mühendislerin vize süreçleri yüzünden küresel ihaleleri ve iş fırsatlarını kaçırmasını önleyebilmek adına hazırlanan teklif, 15 yıllık mesleki kıdem şartıyla Meclis'e iletildi.

10 yılını dolduran tır şoförlerine yeşil pasaport teklifi

Bu yılın dikkat çeken bir diğer hamlesi ise lojistik sektöründen geldi. Uluslararası taşımacılık yapan tır şoförlerinin sınır kapılarında vize beklerken zaman kaybetmesini ve ihracat ürünlerinin gecikmesini engellemek amacıyla, meslekte 10 yılını dolduran şoförlere yeşil pasaport verilmesi yönündeki teklif Meclis komisyonuna teslim edildi.

Ekonomim

Varlık Barışı Kılavuz ( Vol 2)[1]

Kur tarafında da yukarı yönlü seyir dikkat çekti. Saat 11.30 itibarıyla dolar/TL 47,0552 seviyesine yükselirken, euro/TL ise 54,0532 seviyesinde işlem gördü. Her iki kurda da gün içi grafikler, jeopolitik gelişmelerin etkisiyle yükseliş eğiliminin güçlendiğini gösterdi.

Açıklanan veriler de etkili oldu

Öte yandan, ABD'de açıklanan makroekonomik veriler de piyasaların yönünü etkileyen önemli başlıklar arasında yer aldı. Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) ardından Üretici Fiyat Endeksi'nin (ÜFE) de beklentilerin altında gelmesi, enflasyon baskılarının zayıfladığına yönelik beklentileri güçlendirdi.

Bununla birlikte ABD Merkez Bankası'nın (Fed) para politikasına ilişkin beklentileri yeniden şekillendirirken, para piyasalarında Fed'in eylül ayında faiz artırımı yapma ihtimali zayıfladı. Buna karşın, Banka'nın yıl sonuna kadar bir kez daha faiz artırabileceğine yönelik beklentiler ise varlığını koruyor.

Dünya

2026 yılının ikinci çeyrek bilanço dönemi öncesinde tahminlerini güncelleyen Citi, Alphabet, Meta ve Amazon'un yatırım harcamalarına ilişkin beklentilerini belirgin biçimde yükseltti. Banka, şirketlerin ikinci çeyrek sonuçlarının gelir ve kârlılık açısından piyasa öngörülerini aşacağını da düşünüyor.

Citi'nin değerlendirmesinde, "Sermaye harcaması tahminlerimizi önemli ölçüde artırıyoruz. Bunun sonucunda üç şirketin de 2027 ve 2028 yıllarında negatif serbest nakit akışı kaydetmesini bekliyoruz" ifadelerine yer verildi.

En yüksek yatırım Alphabet'ten bekleniyor

Banka, Alphabet'in 2027 yılı sermaye harcaması tahminini yaklaşık yüzde 21 artırarak 308 milyar dolara yükseltti. Meta için öngörü yüzde 22 artışla 205 milyar dolara, Amazon için ise yaklaşık yüzde 12 yükselişle 288 milyar dolara çıkarıldı.

Yıllık gelirleri yüz milyarlarca doları bulan üç şirketin aynı dönemde negatif serbest nakit akışına geçme ihtimali, yapay zekâ altyapısının gerektirdiği yatırım büyüklüğünü ortaya koyuyor.

Citi ise bu tabloyu şirketlerin finansal açıdan zorlandığına dair bir işaret olarak değil, uzun vadeli ve bilinçli bir stratejik tercih şeklinde değerlendiriyor. Banka, "Güçlü talep eğilimlerinin devam etmesi nedeniyle odak noktası, her şirketin yapay zekâ işlem gücü ve altyapısına yaptığı yatırımlar olmaya devam ediyor" açıklamasını yaptı.

Meta 14 gigavatlık kapasite hedefliyor

Meta'nın artan yatırım bütçesinde, yaklaşık 14 gigavatlık bilgi işlem kapasitesine ulaşma hedefinin önemli rol oynadığı belirtiliyor.

Söz konusu hedef, dünyanın en büyük teknoloji şirketleri arasında süren yapay zekâ rekabetinin yalnızca yazılım ve çiplerle sınırlı kalmadığını; veri merkezleri, enerji ve işlem kapasitesi açısından da büyük bir fiziksel altyapıya dönüştüğünü gösteriyor.

Google Cloud gelirlerinde sert artış bekleniyor

Citi, Google Cloud Platform'un 2026 yılının ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 68,5 büyüyeceğini tahmin ediyor. Platformun 2027 gelirinin ise yüzde 93,5 artışla 190 milyar dolara ulaşması bekleniyor.

Banka, ilk kez Google'ın Tensor Processing Unit satışlarını da bulut gelirlerine ilişkin hesaplamasına dahil etti. Citi'nin 2027 yılı tahmininde TPU satışlarından yaklaşık 62 milyar dolarlık gelir elde edilmesi öngörülüyor.

Bu adım, Google'ın kendi geliştirdiği yapay zekâ çiplerinin artık yalnızca şirket içi bir maliyet unsuru değil, takip edilebilir ve önemli bir gelir kaynağı olarak görüldüğüne işaret ediyor.

AWS büyümesinde yapay zeka etkisi

Amazon Web Services'ın 2026 yılının ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 32,5 büyüyeceğini tahmin eden Citi, yılın tamamı için yüzde 33,5'lik artış öngörüyor. AWS'nin 2027'deki büyüme beklentisi ise yüzde 40 seviyesinde bulunuyor.

Citi, AWS'de beklenen hızlanmayı yapay zekâ kullanımının yaygınlaşmasına ve şirketin bilgi işlem kapasitesini artırmasına bağlıyor.

Banka, "Yapay zekâ kullanımının hızlanması ve daha fazla bilgi işlem kapasitesi, AWS'nin büyümesini destekliyor" ifadelerini kullanırken, bilanço dönemi öncesinde yatırımcıların en yakından izleyeceği konulardan birinin altyapı harcamaları olacağını belirtti.

Reklam ve e-ticaret tarafında olumlu sinyaller

Citi'ye göre teknoloji şirketlerinin kısa vadeli performansını yalnızca bulut hizmetleri ve yapay zekâ yatırımları desteklemeyecek. Dijital reklamcılık ve e-ticaret pazarındaki iyileşmenin de gelir ve kârlılığa olumlu yansıması bekleniyor.

Banka, "Çevrim içi reklamcılık ve e-ticaret eğilimlerindeki iyileşme, kontrollerimize göre 2026'nın ikinci çeyreğinde ve muhtemelen üçüncü çeyrek beklentilerinde tahminlerin üzerinde gelir ve kârlılık performansı sağlayabilir" değerlendirmesinde bulundu.

Bu beklentinin, Cannes reklam festivalinde gerçekleştirilen sektör görüşmeleri ile reklam uzmanlarıyla yapılan temaslardan elde edilen bulgulara dayandığı aktarıldı. Veriler, yaz dönemi öncesinde dijital reklam harcamalarının güç kazandığını gösteriyor.

Yatırımcıların odağında yatırımların geri dönüşü var

Citi'nin tahminleri, yatırımcılar açısından iki yönlü bir tablo ortaya koyuyor. İkinci çeyrek bilançolarının beklentileri aşması ve yapay zekâ talebinin güçlü kalması olumlu unsurlar olarak öne çıkıyor.

Buna karşılık dünyanın en yüksek kârlılığa sahip şirketlerinden üçünün aynı anda negatif serbest nakit akışına geçme ihtimali, teknoloji devlerinin finansal yapısında önemli bir değişime işaret ediyor.

Alphabet, Meta ve Amazon'un 2026 yılı ikinci çeyrek sonuçlarını önümüzdeki haftalarda açıklaması bekleniyor. Bilanço rakamlarının ardından yatırımcıların asıl odağında, yıllık yüz milyarlarca doları bulan yapay zekâ ve altyapı yatırımlarının ne zaman gelir ve kâra dönüşeceği sorusu bulunacak.

Damla Kaya-Dünya

Günlük harcamalarda en yüksek maliyet grubunu 432,46 lirayla süt ve süt ürünleri oluştururken onu 275,04 lira ile sebze ve meyveler takip etti.

Et ve süt harcamaları ilk sırada

Kırmızı et, balık ve tavuk 198,06 lira ile öne çıkarken yumurta için yapılması gereken harcama tutarı 24,70 lira, kurubaklagiller için 26,81 lira, pirinç, bulgur, makarna ve un grubu için 18,83 lira, ekmek için 86,67 lira, yağ için 78,42 lira, şeker, bal reçel, pekmez içinse 37,76 lira olarak hesaplandı. Kuruyemiş için ise bu tutar 32,05 TL.

Süt ve süt ürünleri günlük harcamanın yüzde 35,7’ini oluştururken meyve ve sebze grubunun payı yüzde 22,7, et, yumurta ve kurubaklagil grubunun payı yüzde 23,3, ekmek ve tahıl grubunun payı ise yüzde 8,7 oldu.

Açlık sınırındaki artışı yağ ve kuruyemiş fiyatları tetikledi

Rapora göre açlık sınırındaki sınırlı artış ağırlıkla katı ve sıvı yağ ile kuruyemiş fiyat artışlarından kaynaklandı. Peynir ile et, tavuk ve balık gruplarındaki fiyat gerilemeleri ise bu artışı sınırladı.

Ekonomim

Yüksek Mahkeme, incelemesi sonucu söz konusu kanunla, Noterlik Kanunu'nun 52. maddesine eklenen, "noterlerin tatil gün ve saatlerinde çalışmasının yönetmelikle düzenleneceğine" ilişkin hükmü iptal etti. İptal hükmünün, 9 ay sonra yürürlüğe girmesine karar verildi.

AYM'nin kararında, Anayasa'nın 50. maddesinde çalışanların dinlenme hakkına sahip olduğu, bu kapsamda hafta tatili ve izin hakkına ilişkin düzenlemelerin kanunla yapılması gerektiği kaydedildi.

Noterliğin serbest meslek olarak icra edildiği ancak bir kamu görevi olduğu vurgulanan kararda, izin günlerinde çalışmalarının çıkarılacak yönetmelikle düzenlenmesinin dinlenme hakkına sınırlama getirdiği ifade edildi.

Temel hak ve özgürlüklere getirilecek sınırlamaların Anayasa'ya aykırı olamayacağına işaret edilen kararda, noterlerin izin günlerinde çalışmasına ilişkin temel ilke ve esaslar ile genel çerçevenin söz konusu düzenlemede yer almadığı bildirildi.

Sanık avukatına bildirimin yeterli olması düzenlemesi iptal edildi

Ayrıca, AYM, ilgili kanunla 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 226. maddesine eklenen, "Sanığın dosyada var olan son adresine bildirim yapılamaması veya bildirime rağmen duruşmaya gelmemesi halinde müdafine yapılan bildirimler yeterli kabul edilir." hükmünü de iptal etti.

Kararda, ceza yargılamasında hakkaniyete uygun bir yargılamanın gerçekleştirilebilmesi için savunma hakkının kişiye bizzat sağlanması gerektiği vurgulandı. Suç isnadındaki kişiye bizzat savunma hakkı tanınmasının, hakkaniyete uygunluğun bir gereği olduğuna işaret edildi.

AA

Yeni düzenlemeye göre YTM'nin mal varlığı amacı dışında kullanılamayacak, teminat olarak gösterilemeyecek, kamu alacakları dahil haczedilemeyecek, rehnedilemeyecek ve iflas masasına dahil edilemeyecek. Ayrıca YTM varlıkları hakkında ihtiyati tedbir kararı da uygulanamayacak.

SPK'dan YTM için koruma kalkanı

Değişikliklere göre, YTM'nin malvarlığı amacı dışında kullanılamayacak, teminat gösterilemeyecek, kamu alacakları için olsa dahi haczedilemeyecek, rehnedilemeyecek, iflas masasına dâhil edilemeyecek ve üzerine ihtiyati tedbir konulamayacak.

YTM'ye emaneten devrolunan tüm emanet ve alacaklara ilişkin her türlü idari ve adli taleplerin Takasbank tarafından yerine getirilmesi kararlaştırıldı. Takasbank, bu işlemlerle ilgili aylık olarak YTM'ye bilgi verecek.

Başvurular e-Devlet'ten yapılacak

Zamanaşımına uğrayan emanet ve alacakların iadesi noktasında da yeni esaslar belirlendi. NTV'nin haberine göre, iade başvurularının e-Devlet üzerinden elektronik ortamda yapılması esas haline getirildi. Elektronik ortamda yapılamayan başvurular ile ilgili esaslar ise Kurul Bülteni ve YTM'nin kurumsal internet sitesinde ilan edilecek.

Yönetmelik ile yatırım kuruluşlarının zamanaşımına uğrayan emanet ve alacaklara ilişkin listeleri, Şubat ayı sonuna kadar YTM ve Takasbank'a gönderme yükümlülüğü yeniden düzenlendi. Ayrıca, faaliyetleri sürekli durdurulan ancak hesapları devredilmeyen yatırım kuruluşlarına ait emanetlerin zamanaşımı süresinin tespiti için faaliyet durdurma veya tasfiye kararlarından en eskisinin tarihinin esas alınması kuralı getirildi.

Yönetmeliğin 28'inci maddesinde yer alan başvuru usullerine ilişkin geçiş hükümleri de düzenlenerek, yeni usul ve esaslar yürürlüğe girene kadar önceki uygulamaların devam edeceği belirtildi.

Yatırımcıların haklarını güçlendiren düzenleme Resmî Gazete'de

Yatırımcı Tazmin Merkezi, aracı kurum ve banka gibi yatırım kuruluşlarının müşterilerine karşı nakit ödeme veya sermaye piyasası aracı teslim yükümlülüklerini yerine getirememesi durumunda, yatırımcıların zararlarını belirli limitler dâhilinde karşılayan ve bu kuruluşların tasfiye süreçlerini yürüten kamu tüzel kişiliğine sahip bir kurum olarak öne çıkıyor.

Yapılan düzenlemeyle birlikte yatırımcıların kendi hisse, fon, bono, tahvil gibi yatırım araçları üzerine gelecek olan işlemler için değil, yatırımcıların bağlı oldukları kurumların zor duruma düşmesi halinde kurumlara karşı uygulanacak kurallar düzenlenmiş oldu. Örnekle ilerlemek gerekirse bir aracı kurumun zor duruma düşüp iflas etmesi halinde alacaklıların YTM'ye dava açıp bireysel yatırımcıların mülkiyetindeki hisse, fon, bono, tahvil gibi varlıklara haciz, tedbir koyduramayacak.

Ekonomim

200 TL’ler tedavüldeki banknot tutarının yüzde 90’ına dayanmışken 200 TL ile alınabilenler ise gerilemeye devam ediyor. Ocak 2009'daki 200 TL ile alınabilen mal hizmetler bugün 5.143 TL'ye, yani tek bir 200 TL ile alınabilenler artık neredeyse 26 tane 200 TL ile alınabiliyor. 2009'daki 200 TL'nin bugünkü alım gücü 7,78 TL'ye düştü.

Tek başına tedavüldekileri karşılıyor

2021 sonrası uygulanan ekonomik politikalarla değer kaybeden TL, yüksek enflasyon gerileyen alım gücüyle en büyük banknot 200 TL’nin tedavüldeki payının artmasına da neden oldu. 2023 Haziran ile birlikte değişen ekonomi yönetimi sıkı para politikası ve değerli TL ile yüksek enflasyon ile mücadele programını devreye alsalar da 200 TL’nin hükümdarlığı hızla gelişti. TCMB verileri mayıstaki bayramda artan tedavüldeki banknot tutarının haziranda 928.4 milyar liraya geldiğini gösteriyor. Toplam emisyon tutarının 823.6 milyar lirasını ise 200 TL'lik banknotlar oluşturuyor. Bu toplam banknot tutarının yüzde 88,72'sinin 200 TL'lik banknotlardan oluştuğunu gösteriyor. Mayısta bayram nedeniyle olan yükseliş göz ardı edildiğinde bu oran tarihi en yüksek seviyeye işaret ediyor.

200 TL’nin payı 3.42 puan arttı

TCMB verilerine göre geçen yıl hazirana göre 200 TL'lik banknotların toplam banknot tutarı içindeki oranı 3.42 puan arttı diğer tüm kupürlerin payı azaldı. 100 TL'lik banknotların payı haziranda yüzde 8,16'ya gerilerken geçen yıl haziranda bu oran yüzde 11,17 idi. Yani tam 3 puan birden düştü. 50 TL ise artık sadece yüzde 1,4'lük bir paya sahip toplam banknot tutarı içinde. Geçen yıl haziranda yüzde 1,79 seviyesindeydi. 20, 10 ve 5 TL'lik kupürlerin oranında ise çok büyük bir değişim yaşanmadı. Bu yıl haziranda 20 TL'lik banknotların toplam banknot tutarı içindeki payı yüzde 0,73 idi geçen yıl da yüzde 0,7 seviyesindeydi. 10 TL'lik kupürlerin oranı da yüzde 0,69 seviyesinde geçen yıl haziranda yüzde 0,72 civarındaydı. 5 TL'lik kupürlerin oranı da yüzde 0,31 bu yıl haziranda, geçen yıl haziranda da yüzde 0,33 idi.

Küçük kupürlüler piyasadan siliniyor

200 ve 100 TL kupürlü banknotların toplam banknot tutarı içindeki payı bu yıl haziran itibariyle yüzde 96,88’e yükseldi. 200 TL’lik banknotların 100 TL’den aldığı payla birlikte bu oran son bir yılda çok değişmemiş oldu. Geçen yıl haziranda da 100 ve 200 TL’lik banknotların toplam banknot tutarı içindeki payı yüzde 96,47 seviyesindeydi. Bir yılda 0.5 puanlık bir yükseliş gerçekleşmiş oldu. Küçük kupürlü banknotların piyasadan hızla silinmesi devam etti. Geçen yıl haziranda 50 TL ve altı kupürlü banknotların toplam tutar içindeki payı yüzde 3,53 iken bu yıl haziranda oran yüzde 3,13'e geriledi. Bu düşüş 100 ve 200 TL'lik kupürlerdeki güçlenmeye aktarılmış oldu.

2009’daki alım gücü 7.78 liraya indi

2009 Ocak ayında dolaşıma sürülen 200 TL’lik banknot o dönem diğer kupürlü banknotların yüksek payının da etkisiyle toplam banknot tutarının sadece yüzde 5,5'ine denk geliyordu. Diğer banknotların tedavülden kalktığı 2020 Ocak ayıyla birlikte toplam banknot tutarının yüzde 32'sine yakını 200 TL'lik kupürlerden oluştu. İki yıl içinde 200 TL'lik banknotların gücü hızla arttı ve 2021 Ocak ayına gelindiğinde toplam banknot tutarı içindeki payı yüzde 40,55'e çıktı. O dönemde uygulanan para ve ekonomi politikalarının bu dönüşümde etkisi büyük oldu. 2024 Ocak ayına gelindiğinde 200 TL'lik banknotların toplam tutar içindeki payı yüzde 70,2'ye kadar yükseldi ve hiç hız kaybetmeden yükseliş devam etti. Bu yıl haziranda da yüzde 90'a yaklaştı. Hesaplamalar 2009 Ocak’ta ilk tedavüle sürüldüğünde 200 TL ile alınabilen mal ve hizmetlerin bu yıl haziranda ancak 5.143 lira ile alınabildiğini ortaya koyuyor. Bu 26 tane 200 TL ile 2009 Ocak ayında 1 tane 200 TL ile alınabilenlere ulaşılabildiğini gösteriyor. 2009'daki 200 TL'nin bugünkü alım gücü 7.78 TL'ye düştü.

TCMB’nin daha büyük bir kupür planı yok

TCMB; 200 TL’lik banknotların gücünün artmasına karşılık yeni daha büyük kupürlü bir banknot çıkarmayı planlamıyor. TCMB Başkanı Fatih Karahan sık sık bu durumun nakit kullanımının azalmasına kayıt içine geçişte önemli bir rol oynadığını dile getiriyor. Geçen yıl kasım ayında Başkan Karahan, “Kayıt dışı ekonominin kayıt içine geçişi için önemli bir unsur oluşturduğundan biz mevcut durumdan memnunuz. Nakit kullanımına yönelik bir taraftan teknik ihtiyaca bakıyoruz ama bir taraftan da şu anki mevcut durumun sebep olduğu kayıt dışılıktan kayıt içiliğe geçişten de aslında mutluluk duyuyoruz” demişti.

Şebnem Turhan-Ekonomim

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca hazırlanan "Hurdaya Ayrılan Türk Bayraklı Gemilerin Yerlerine Yeni Gemi İnşa Edilmesinin Teşvikine Dair Yönetmelik'te Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmelik" Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Söz konusu değişiklikle ilgili yönetmeliğin genel kurallarında düzenlemeye gidildi.

Buna göre hurdaya ayrılacak geminin başvuru tarihi itibarıyla en az üç ay yararlanıcının adına milli gemi sicili veya Türk uluslararası gemi siciline kayıtlı olması gerekecek.

Serbest Bölgeler Kanunu kapsamında faaliyet ruhsatı alan gerçek veya tüzel kişilere ait yüklenicilerden kıyı tesisi işletme izni aranmayacak.

Ayrıca, hurda teşvikinden yararlanmak için başvurulan ticari gemi, deniz ve iç su aracının yerine inşa edilecek yeni taşıt, hurdaya verilen 12 bin groston ve üzeri ise en az yarısı, 12 bin grostondan küçük ise en az üçte birine sahip olacak şekilde yapılacak.

Düzenlemeyle Serbest Bölgeler Kanunu kapsamında faaliyet ruhsatı alan gerçek veya tüzel kişilere ait kıyı tesisleri de yüklenici tanımına eklendi.

AA

Spot altının ons fiyatı yüzde 0,6 değer kaybederek 4.034,42 dolara geriledi.

Gram altın ne kadar?

Gram altın da ons altındaki düşüşü takip ederek yüzde 0,6 değer kaybetti ve 6 bin 100 liranın hemen üzerinde işlem gördü.

Ortadoğu'da tansiyon yükseldi: Petrol fiyatları dördüncü günde de tırmanıyor

Cnbc-E'de yer alan habere göre IndusInd Securities Kıdemli Araştırma Analisti Jigar Trivedi, Ortadoğu'da devam eden saldırıların petrol fiyatlarını hafta boyunca sert şekilde yukarı taşıdığını, bunun da küresel enflasyona yönelik endişeleri güçlendirdiğini belirtti.

Petrol fiyatları, ABD'nin İran'ın kıyı savunma sistemleri ile füze mevzilerine yönelik iki ayrı saldırı düzenlemesinin ardından üst üste dördüncü işlem gününde de yükselişini sürdürdü. ABD'nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasını yeniden devreye almasıyla gerilim daha da tırmanırken, İran da komşu ülkelerde bulunan ABD askeri üslerini hedef aldı. Tahran yönetimi ise yaşanan gelişmeleri "ABD ile varoluş savaşı" olarak değerlendirdi.

Jeopolitik gerilim enflasyon riskini yeniden gündeme taşıdı

IndusInd Securities Kıdemli Araştırma Analisti Jigar Trivedi, haziran ayına ilişkin enflasyon verilerinin Ortadoğu'da son dönemde tırmanan jeopolitik gerilimin etkilerini henüz yansıtmadığını belirtti. Trivedi, geçen ay sağlanan geçici ateşkesin fiilen sona erdiğini ve bunun enerji fiyatları üzerinden enflasyon baskısını yeniden artırabileceğini söyledi.

ABD'de haziran ayında tüketici ve üretici enflasyonu, enerji maliyetlerindeki düşüşün etkisiyle yavaşlama kaydetti. Ancak açıklanan veriler, Ortadoğu'da yeniden yükselen çatışmaların petrol ve enerji fiyatlarına etkisini henüz içermiyor.

Fed'in faiz artırımı beklentisi güçleniyor: Piyasalar aralık ayını işaret ediyor

ABD'de enflasyondaki yavaşlama, piyasaların ABD Merkez Bankası'nın (Fed) bu yıl faiz artırabileceği beklentisini ortadan kaldırmaya yetmedi.

Vadeli işlem piyasalarında yatırımcılar, Fed'in aralık ayında faiz artırma ihtimalini yaklaşık yüzde 73 seviyesinde fiyatlamayı sürdürüyor.

Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook, enflasyonun kısa vadede yeniden gerilememesi halinde gerekli adımları atmaya hazır olduklarını belirtirken, Fed Başkanı Kevin Warsh da enflasyonu kontrol altına alma konusundaki kararlılıklarını yineledi. Warsh, para politikasının gelecek seyrine ilişkin ise yeni bir yönlendirmede bulunmadı.

Ekonomim

Ül­kemiz tarafından da transit ticaretin önemi an­laşılmış ve bu modeli geliştirme ve teşvik etme yönünde bir takım yasal ve idari düzenlemeler yapılmaya başlanmıştır. Bu yönde yapılan ilk düzenleme 2022 yılında yapılmış ve İstanbul Finans Merkezinde faaliyette bulunan kurum­ların transit ticaretten elde ettikleri kazançlara vergi indirimi sağlanmıştır. Bu defa 7582 sayılı kanunla transit ticarette vergi indirimi tüm ku­rumlar vergisi mükelleflerine sağlanmış, İstan­bul Finans Merkezinde faaliyette bulunan ku­rumlarda ise bu gelirin tamamının kurum ka­zancından indirilmesi düzenlemesi yapılmıştır.

Transit ticarette yüzde 100 vergi indirimi

7582 sayılı Kanunla Kurumlar Vergisi Kanu­nunun 10. maddesinde yapılan düzenleme uya­rınca kurumların;

1 Yurt dışından satın aldıkları malları Türki­ye’ye getirmeksizin yurt dışında satmaların­dan veya

2 Yurt dışında gerçekleşen mal alım satımla­rına aracılık etmelerinden elde ettikleri ka­zançların %95’i kurum kazancından indirilebi­lecektir.

Ayrıca, Endüstri Bölgeleri Kanunu kapsamın­da Cumhurbaşkanınca uygun bulunan alanlarda faaliyet gösteren kurumlar ile İstanbul Finans Merkezi Kanunu uyarınca katılımcı belgesi ala­rak İstanbul Finans Merkezi Bölgesinde faali­yette bulunan kurumlar için bu oran %100 ola­rak uygulanacaktır.

Vergi indiriminin şartları

Transit ticarette vergi indiriminden faydala­nabilmek için aşağıdaki şartların sağlanması ge­rekmektedir.

1 Kazancın, yurt dışından satın alınan mal­ların Türkiye’ye getirilmeksizin yurt dışın­da satılmasından veya yurt dışında gerçekleşen mal alım satımlarına aracılık edilmesinden elde edilmesi,

2 Aracılık faaliyetine ilişkin malların satıcısı ve alıcısının Türkiye’de bulunmaması,

3 Kazancın, elde edildiği hesap dönemine iliş­kin yıllık kurumlar vergisi beyannamesi­nin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmiş olması, Kurumlar vergisi be­yannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmeyen kazançların son­raki yıllarda Türkiye’ye transfer edilmesi ha­linde indirimden yararlanma imkânı bulunma­maktadır.

4 İstanbul Finans Merkezi Bölgesinde faali­yette bulunan kurumların 7412 sayılı Kanun kapsamında katılımcı belgesine sahip olması,

5 Endüstri bölgelerinde faaliyette bulunan ku­rumlar için bölgenin yabancı yatırım yoğun­luğuna göre Cumhurbaşkanınca uygun bulun­muş endüstri bölgesi olması.

Muhasebe ve defter kayıtları

Kurumlar vergisi matrahının tespiti ve mu­hasebe kayıtları bakımından indirim kapsa­mında olan ve olmayan hasılat, maliyet ve gi­derlerin ayrı ayrı izlenmesi; indirim kapsa­mındaki faaliyetlere ilişkin hasılat, maliyet ve gider unsurlarının diğer faaliyetlerle ilişki­lendirilmemesi gerekmektedir.

İndirim kap­samında elde edilen faaliyetlerden elde edi­len hasılattan, bu faaliyetler nedeniyle oluşan gider ve maliyet unsurlarının düşülmesiyle bulunan kazanç; kurumlar vergisi beyanna­mesinde “Kazancın Bulunması Halinde İndi­rilecek İstisna ve İndirimler” bölümünde gös­terilerek indirilir. Diğer indirim ve istisnalar veya geçmiş yıl zararları nedeniyle indirim konusu yapılamayan tutar sonraki dönemlere devredilemez. Faaliyetin zararla sonuçlanma­sı halinde indirim söz konusu olamaz.

Mahmut Bülent Yıldırım-Dünya

Yüksek Mahkeme’nin, ek hiz­met sunulmadan yapılan kira­lamaların “ticari kazanç” de­ğil, “kira geliri” sayılması, yani geçici vergi, KDV ve konakla­ma vergisine tabi olmayacağı sonucuna vararak yürütmeyi durdurmasının arından mülk sahipleri de mahkeme yolunu tuttu. Kısa süreli kiralamacı­lar, alınan vergi ile kesilen ida­ri para cezalarının iadesi için dava yoluna başvurmaya baş­ladı. Ancak hukukçular, mas­raf ve zaman kaybına karşı uyardı: “Dava için Danıştayın kesin kararını bekleyin.”

Ticari mükellef sayılmıştı

Gelir İdaresi Başkanlığı, 24 Ocak 2025 tarihli Genel Ya­zısı ile günübirlik kiralama­ların ticari faaliyet sayıla­rak, kazançların KDV’ye tabi tutularak yüzde 20 KDV ön­görmüştü. Düzenleme sonra­sı, “Turizm Amaçlı Kiralanan Konut İzin Belgesi” alarak ev­lerini kısa süreli kiralayan­lar, ticari mükellef sayılmış ve Maliye tarafından geriye dö­nük işlemler başlatılmıştı. Da­nıştay da ticari faaliyet sayıl­ması konusunda yürütmeyi durdurmuştu. Ancak hukuk­çular, dava için Danıştay’ın kesin kararının beklenmesi uyarısında bulunuyor.

Günlük fiyat 70 bin TL’ye kadar çıkıyor

Emlak platformlarında, tu­ristik günlük kiralık konut sa­yısı 6 bin 500’ü aşarken, fi­yatlar ortalama 1.000 TL’den başlıyor 70 bin TL’ye kadar çı­kıyor. Danıştay’ın kararının sektöre yansımasını hukuk­çulara sorduk. ‘Turizm amaç­lı konut izin belgesi’ olanların 30 günün altında, 7464 sayılı Kanun kapsamında Kültür ve Turizm Bakanlığından ‘turizm amaçlı konut izin belgesi’ alan konutların da 100 güne kadar kiralama yapabileceğini söyle­yen Gayrimenkul Hukukçusu Avukat Çiğdem Kezer, “Örne­ğin 1 gece, 3 gece veya 30 gün­den kısa kiralamalar hukuken mümkün. İzin belgesi olma­dan bu tür kısa süreli kirala­malar ise idari yaptırımlara ta­bidir” dedi.

Danıştay kararı sonrasında özellikle turizm bölgelerinde vergi mahkemelerine açılan davalarda belirgin bir artış gö­rüldüğünü söyledi. Kezer, şöy­le devam etti: “Özellikle gün­lük kiralama geriye dönük tarh edilen KDV’nin iptali, vergi zi­yaı cezalarının iptali, gecik­me faizi ve gecikme zammına ilişkin işlemlerin iptali, buna bağlı olarak, ödenmiş tutarla­rın iadesi için mükellefler da­va açmaya devam ediyor. Bazı Danıştay kararları mükellef le­hine sonuçlar doğurduğu için, somut olayın özelliklerine gö­re fazla tahsil edilen KDV, faiz ve cezaların iadesi talep edile­biliyor.

Dolayısıyla amaç, yal­nızca KDV’yi değil; KDV ile birlikte kesilen vergi cezala­rı ve faizlerin de ortadan kal­dırılması veya ödenmişse ge­ri alınması. Özellikle İstanbul, Muğla, Antalya ve İzmir ver­gi mahkemelerinde bu konuda açılan davaların sayısında be­lirgin bir artış görülüyor. Ayrı­ca şunu belirtmekte fayda var. Turizm sezonunun yoğun ol­duğu bölgelerde bu dosyalar, vergi yargısının dikkat çeken uyuşmazlıklarından biri hali­ne gelmeye başladı.”

“Kesin karar beklenmeli

Gayrimenkul Hukuku Der­neği (GHD) Başkanı Avu­kat Ali Güvenç Kiraz, turizm amaçlı kısa süreli kiralamala­rın vergilendirilmesine ilişkin tartışmalar kapsamında veri­len Danıştay kararının, kesin hüküm niteliğinde olmayıp bir yürütmenin durdurulması ka­rarı olduğunun altını çizdi. Ki­raz, “Bu nedenle kararın, uyuş­mazlığı nihai olarak çözdüğü söylenemez” dedi.

Danıştay’ın esas hakkında vereceği nihai kararın, uygulamanın hukuki çerçevesini kesin olarak belir­leyeceğinin altını çizen Kiraz, sözlerini şöyle sürdürdü: “Va­tandaşların, turizm amaçlı kı­sa süreli kiralamalardan elde ettikleri gelirleri gayrimenkul sermaye iradı kapsamında be­yan etmeleri ve buna rağmen idarece konaklama vergisi, ti­cari kazanç kapsamında ver­gilendirme veya cezalı tarhi­yat işlemleriyle karşılaşmala­rı halinde, Danıştay’ın vermiş olduğu yürütmenin durdurul­ması kararını emsal göstere­rek yargı yoluna başvurmaları mümkündür.”

“Vergilerin iadesi için davaya başvuruyorlar”

Vergi Uzmanı Avukat De­niz Eresen, Danıştay 3’üncü ve 4’üncü dairelerinin, airb­nb benzeri platformlar üze­rinden gerçekleşen kısa süre­li konut kiralamalarına ilişkin önemli bir karara imza attığını anımsattı. Söz konusu karar­la, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 24 Ocak 2025 tarihli ve 7877 sayılı genel yazısının yürüt­menin durdurulmasına karar verdiğine işaret eden Eresan, şöyle devam etti: “Bahsi geçen yazda, turizm amaçlı ‘kirala­nan konut izin belgesi’ alan ko­nut sahiplerinin günlük, haf­talık, aylık eşyalı veya eşyasız evlerini kiralamalarının ticari faaliyet olarak değerlendiril­mesini ve elde edilen gelirle­rin gelir vergisi ile KDV’ye ta­bi tutulmasını ön görüyordu.

Evlerini bu şekilde kiraya ve­rip, ticari kazanç kapsamında mükellefiyet tesis ettirmeyen­lere Maliye Bakanlığı geçmi­şe dönük olarak gelir, geçici ve KDV yönünden cezalı tarhi­yatlar uyguladı. Danıştay da­irelerince alınan karara göre ise taşınmazların kiraya veril­mesinden sağlanan gelirin ti­cari kazanç olarak değerlen­direbilmesi için kiralamanın otel, apart veya pansiyon iş­letmeciliği gibi ticari bir or­ganizasyon tarafından yapıl­ması ve kahvaltı, yemek, ütü , günlük temizlik gibi bir takım hizmetleri de içermesi gerek­mektedir.

Belirtilen tür de bir ticari organizasyon dahilinde olmaksızın sadece daha faz­la gelir elde etmek amacıyla airbnb platformları üzerinden günlük, aylık, haftalık olarak kiraya verilmesi, elde edilen kazancın gayrimenkul serma­ye iradı niteliğini değiştirme­yeceğinden geçmişi dönük ke­silen cezaların yürütmesini durdurmuştur.” Karar sonrası davaların açılmaya başladığı­na işaret eden Eresen, “Her­kes ödediği vergilerin iadesi için dava yoluna başvurmaya başladı” dedi.

“30 günün altındaki kiralama için belge şart”

Turizm amaçlı günlük, haf­talık kiralamalarda ‘turizm amaçlı konut belgesi’ gerekti­ğine işaret eden Avukat Elvan Kakıcı Şimşek, “Günlük kira­lama sisteminde değilse kira­layamıyorsunuz. Diyelim ki Bodrum’da bir yazlığınız var, onun ‘turizm amaçlı konut bel­gesi’ yoksa turizm amaçlı gün­lük kiraya veremezsiniz” de­di. Danıştay’ın yürütmeyi dur­durması sonrasına değinen Şimşek, “Bu bir avantaj, çün­kü turizm vergisi de ödeniyor­du. Danıştay hükmü sonrası bu yük olmayacağı için kısa süreli kiralamalar daha avantajlı du­ruma girdi. Evlerini, ‘turizm amaçlı konut belgesi’ varsa kı­sa süreli kiraya verebilirler. Bu izin belgesinin de il turizm müdürlüklerinden alınma­sı gerekiyor. Kayıtlı, sistem (airbnb) üzerindeyse. Ancak değilse, bu belgeyi almadıysa­nız ve 30 günün altında verdi­ğiniz tespit edilirse buna ceza gelir.”

Kiranın beyan edilmemesi ciddi vergi cezaları oluşturur

Mükelleflerin, Danıştay’daki süreci yakından takip etmelerinin önem taşıdığının altını çizen Ali Güvenç Kiraz, “Nihai karar beklenirken kira gelirlerinin hiç beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi bu davaların temel konusu dışındad olup, ciddi vergi cezaları oluşturmaya devam edecektir. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın teknolojik denetim kapasitesinin artması nedeniyle, kayıt dışı bırakılan veya eksik beyan edilen kira gelirlerinin tespit edilme olasılığı geçmiş yıllara göre çok daha yüksektir” değerlendirmesinde bulundu.

Karar, tahsil veya ceza işlemlerine geçici hukuki koruma sağlar

Söz konusu kararın yalnızca yürütmenin durdurulmasına ilişkin olduğunu vurgulayan Kiraz, “Bu nedenle, mevcut aşamada bu karar dayanak gösterilerek kesin bir hak elde edildiği veya ödenmiş vergilerin iadesinin talep edilebileceği söylenemez, yürütmenin durdurulması kararı, devam eden tarhiyatların, tahsil işlemlerinin veya ceza uygulamalarının geçici olarak durdurulmasına yönelik hukuki koruma sağlayabilir. Buna karşılık, ödenmiş vergilerin iadesi veya kesin hukuki sonuç doğuracak talepler bakımından Danıştay’ın esas hakkında vereceği nihai kararın beklenmesi gerekmektedir” dedi. Kararın kesinleşmesini bekleyen çoğunluk da olabileceğini bekleyen Kiraz, maliyet ve zaman kaybı yaşanmaması açısından kararın kesinleşmesinin önemli olduğunun altını çizdi.

Hamide Hangül-Dünya

Project Syndicate’te geçenlerde iki Nobel ödüllü iktisatçının söyleşisi yayımlandı. S. Jonhson soruyor, P. Aghion yanıtlıyor. Söyleşinin önemli bir kısmı genelde Avrupa’nın, özelde de Fransa’nın (Aghion Fransız ve Fransa’da çalışıyor) neden ekonomilerindeki dinamizmi yitirdiği hakkında. İşin ilginci, Fransa’da ve Avrupa’nın diğer önde gelen ülkelerinde temel bilimlerin gelişmiş olması. Sorun, bu bilimsel gelişmenin teknoloji geliştirmeye ve ürüne (yeterince) dönüşmemesi.

Öncelikle uzun dönemli kalıcı büyümenin yenilikçilikle (inovasyon dememek için yenilikçilik kullanıyorum –teknolojik gelişme ve bu gelişmenin ürüne yansıması) sağlanabileceği temel saptamasından yola çıkıyorlar. Ama yenilikçilik sürecinin bir ikilemle karşı karşıya olduğunun altını çiziyorlar. Araştırma ve geliştirmeye bir dolu para harcamış bir şirketin bu faaliyetlerini başarılı bir ürüne dönüştürmesinin garantisi yok. İşler yolunda gider de o faaliyetler bir ürüne dönüşürse, şirketin o kadar masrafı karşılayabilmesi ve araştırma-geliştirme faaliyetlerinden vazgeçmemesi için bir süre ürünün nemasını şirket içinde tutabilmesi gerekiyor. Başka şirketler o ürünü kolayca taklit edebilirlerse, araştırma ve geliştirme faaliyetleri açısından yıkıcı bir sonuç ortaya çıkar; ürünü geliştiren şirket bu durumda neden o kadar masrafa katlansın? Ama öte yandan, ürünü geliştiren şirketin yasalarla desteklenmiş bu nemalanma süreci başka yenilikçi şirketlerin oluşmasını engellememeli. Soru açık: Bu iki uç durum arasında denge nasıl sağlanacak?

“ABD ve Çin iki durum arasında denge yarattı”

Aghion, Avrupa’nın teknoloji geliştirmede geri kalmasının temel nedenlerinden biri olarak Avrupa Birliği’nin katı kurallarına işaret ediyor. Kuralların çok fazla rekabeti sağlamaya odaklandığını, bu nedenle de yenilikçi şirketleri destekleyecek sanayi politikalarına büyük engel teşkil ettiğini vurguluyor. Oysa ABD’nin ve Çin’in bu ikisi arasında bir denge yarattıklarına dikkat çekiyor. Bu çerçevede Draghi Raporu’na gönderme yapıyor. Avrupa rekabet politikasının mutlaka yenilikçiliği destekleyecek biçimde değiştirilmesi gerektiğini söylüyor. ABD için verdiği örnek kurumlardan biri Türkiye açısından da önemli. ABD Savunma Bakanlığı’na bağlı yeni teknolojiler üretmekten sorumlu DARPA’ya dikkat çekiyor. Bu çerçevede, iyi planlanmış bir sanayi politikasına ihtiyaç olduğuna, bunun da rekabet politikasını çöpe atmak anlamına gelmediğine işaret ediyor.

İyi yetişmiş öğretmen ve az öğrencili sınıf gereksinimi

Katı kurallara ilişkin bir başka örnek, şu meşhur “üye ülkelerin bütçe açıklarının GSYH’lerinin yüzde 3’ünü aşmaması” ilkesi. Aghion, peki diyor, bütçeden yapılan harcamanın nereye gittiği önemli değil mi? Ya, önemli bir kısmı büyümeyi artıracak yatırımlara ayrılmışsa? Söyleşide, eğitim üzerinde de durmuşlar. Yapay zekâ kullanmadan öğrencilerin mesela matematik problemleri çözme becerisini elde etmeleri ve ödevlerin okulda yapılması gerektiğini söylüyor. Elbette iyi yetişmiş öğretmen ve az öğrencili sınıf gereksinimine dikkat çekiyor.

Meraklısı söyleşiye şu internet adresinden ulaşabilir: https://www-project-syndicate-org.ezproxy.etu.edu.tr/onpoint/europe-economic-malaise-rooted-in-lack-of-dynamism-by-philippe-aghion-and-simon-johnson-2026-06.

Fatih Özatay-Ekonomim

KONUŞMACI: ALİ ÇAKMAKÇI-KATKI SUNAN: SELAHATTİN İPEK MODERATÖR : ÖMER KÖKLÜCE

BDTURKEY.COM ve Dünya Gazetesi yazarı Yeminli Mali Müşavir Abdullah TOLU 18.05.2021 tarihinde saat 9.30 TRT HABER Ekonomi 7/24 Programına konuk olarak katılım sağlamıştır. Özellikle Pandemi dolayısıyla işletmelerin yaşadıkları sıkıntılar ve çözüm önerileri konusunda, Sayın Cumhurbaşkanı 'mızın alacağı tedbirler ile igili bilgiler vermiştir. "Matrah Arttırımı ve Yeni Borç Yapılandırması" torba şekliyle ele alınarak en kısa zamanda Meclise gelmesi bekleniyor.

Yeminli Mali Müşavir Abdullah TOLU TRT HABER Ekonomi 7/24 Programında Yeni Çıkacak Olan Vergi Affı ve Yapılandırma Hakkında Detaylı Bilgiler Verdi.

Yılmaz Sezer ÜSTAT, bizzat BAĞIMSIZ DENETİMDE YERLİ VE MİLLİ HUSUSUNDA ADIMIZLA (SELAHATTİN İPEK) AÇIKLAMADA BULUNMUŞTUR. TEŞEKKÜR EDİYORUM. TRT 1 Radyoda Bağımsız Denetimde Yerli ve Milli konusundaki görüşlerini açıklamıştır.