İlgide kayıtlı özelge talep formu ve eklerinin incelenmesinden, şirketinizin ticaret ünvanının değiştirildiği ve bu değişikliğin 15/10/2025 tarihli Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edildiği, şirketinize ait araç ruhsatlarında şirketin eski ünvanının yer aldığı belirtilerek, . ve … plakalı araçlarınıza ait yeni ruhsatların çıkarılmasına ilişkin olarak noterde yapılacak işlemlerin Harçlar Kanununa bağlı (2) sayılı tarifenin I/5 fıkrası kapsamında nispi noter harcına tabi olup olmadığı hususunda görüş talep edildiği anlaşılmaktadır.

492 sayılı Harçlar Kanununun 38 inci maddesinin birinci fıkrasında, noter işlemlerinden bu Kanuna bağlı (2) sayılı tarifede yazılı olanların noter harçlarına tabi olduğu; 41 inci maddesinde, noter harçlarının (2) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer veya ağırlık ölçüsüne göre nispi, işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınacağı hüküm altına alınmıştır.

Öte yandan, 4/12/2025 tarihli ve 7566 sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 7 nci maddesiyle 492 sayılı Kanuna bağlı (2) sayılı tarifenin "I-Değer veya ağırlık üzerinden alınan nispi harçlar:" başlıklı bölümünün mülga (5) numaralı fıkrası 1/1/2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir;

"5. 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu kapsamında araçların ilk tescil işlemleri ile tescil edilmiş araçların satış ve devirlerinde, 1.000 TL'den az olmamak üzere satış ve devir bedeli üzerinden (Binde 2)

Tescil edilmiş araçların ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yetki belgesi bulunanlara yapılan satış ve devirlerinde bu harç alınmaz."

Buna göre, şirketinizin "…" olan ünvanının "…" olarak değiştirilmesi sonrası noterde yapılacak işlemlerin, 492 sayılı Kanuna bağlı (2) sayılı tarifenin I/5 inci fıkrasında yer alan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu kapsamında araçların ilk tescil işlemleri ile tescil edilmiş araçların satış ve devirleri kapsamında bulunmadığı dikkate alındığında, söz konusu işlemlerden mezkur fıkra kapsamında harç alınmaması gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

Yasal düzenleme gereği,

- Son günü mali tatile (01-20 Temmuz) rastlayan kapsamdaki kanuni ve idari süreler, mali tatilin son gününü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamaktadır.

- Mali tatilin sona erdiği günü izleyen beş gün (21-25 Temmuz) içinde biten kanuni ve idari süreler ise, tatilin son gününü izleyen tarihten itibaren beşinci günün mesai saati bitiminde sona ermektedir.

Buna göre, 5604 sayılı Mali Tatil İhdas Edilmesi Hakkında Kanun uyarınca, 2026 yılı mali tatilinde sosyal güvenlik ile ilgili kapsama giren beyan, bildirim ve yükümlülükler aşağıda belirtilen tarihlerde yerine getirilmesi halinde yasal süresi içinde yapılmış sayılacaktır. Sosyal güvenlik mevzuatına yönelik denetim ve kontrol işlemleri

Mali tatilin uygulandığı 1-20 Temmuz 2026 tarihleri arasında SGK müfettiş ve denetmenleri tarafından sosyal güvenlik mevzuatının uygulanmasına yönelik denetim, kontrol, tespit, tarama yapılabilecek, yine işyeri kayıt ve belgelerinin ibraz edilmesine yönelik tebligat gönderilebilecektir.

Ancak, kayıt ve belgelerin ibraz edilmesi için verilen sürenin;

- Son gününün mali tatile (01-20 Temmuz) rastlaması halinde, istenilen kayıt ve belgelerin en geç 27.07.2026 Pazartesi (dahil) tarihine kadar,

- Son günün 21-25 Temmuz arasındaki bir güne rastlaması halinde ise, 25.07.2026 Cumartesi gününe rastladığından, en geç 27.07.2026 Pazartesi (dahil) tarihine kadar,

ibraz edilmesi halinde yasal süresi içinde ibraz edilmiş sayılacak ve idari para cezası uygulanmayacaktır.

Mali tatil kapsamına girmeyen iş ve işlemler

İş hukuku ve sosyal güvenlik mevzuatı ile ilgili aşağıda belirtilen iş ve işlemler mali tatil kapsamına girmemektedir.

- 5510 sayılı Kanuna tabi işverenlerin ve 4-b (Bağ-Kur) kapsamındaki sigortalıların 6183 sayılı Kanun ve çeşitli tarihlerde çıkarılmış olan yeniden yapılandırma kanunlarından kaynaklanan ödeme ve diğer yükümlülükleri,

- İş kazası ve meslek hastalığı olaylarının Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirimi,

- İş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık hallerinde işverenlerce düzenlenmesi gereken vizite kâğıdı,

- E-bildirge uygulaması kapsamında işverenlerce internet ortamında Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderilen sigortalı hesap fişi,

- Sigortalıların istirahatli oldukları sürede işyerinde çalışmadığına dair işverenlerce internet ortamında yapılması gereken çalışmazlık bildirimi,

- 4857 sayılı İş Kanunu tabi işverenlerin toplu işçi çıkarma ile ilgili olarak yapmaları gereken bildirim,

- 5510, 6356, 4447, 4857, 6183 sayılı Kanunlar gereğince ilgili kurumlarca gönderilecek tebligatlar ile sigortalılar veya işverenler tarafından açılacak davalarda dava açma süreleri,

Dolayısıyla, yukarıda belirtilen iş ve işlemlerin mali tatil olup olmadığı üzerinde durulmaksızın ilgili kanunlarda belirtilen süreler içinde yerine getirilmesi gerekmektedir.

Kurumun internet sitesinden yapılan açıklamada, konuya ilişkin detaylar paylaşıldı.

Buna göre Kurul, Uber Technologies Inc. tarafından Getir Perakende Lojistik AŞ'ye ait çevrim içi yemek siparişi ve teslimatı hizmetleri iş kolu ile çevrim içi hızlı tüketim malları siparişi ve teslimatı hizmetleri işinin tek kontrolünün devralınmasına Uber Technologies Inc. tarafından sunulan taahhüt paketi çerçevesinde onay verdi.

Söz konusu taahhütler kapsamında, Uber Technologies Inc. tarafından Türkiye'ye 500 milyon dolarlık yatırım yapılmasına yönelik sunulan taahhüdün, yüksek nitelikli istihdamı desteklemesi, yerel mühendislik kabiliyetlerini güçlendirmesi ve Türkiye'nin dijital altyapısı ve teknoloji altyapısının gelişimine olumlu katkı sağlaması bekleniyor.

Gerekçeli karar daha sonra Kurumun internet sitesinde yayımlanacak.

Ekonomim

İş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması noktasında işyerinde alınması gereken önlemler ile uyulması gereken kriterler 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununu ile anılan Kanunun uygulanmasına dair çıkartılan yönetmeliklerle düzenlenmiş olup, bu hususlara riayet edilip edilmediğine yönelik denetimler ise Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Müfettişlerince yapılmaktadır.

İşyerlerinde ilk defa yapılan denetimlerde iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına aykırılık veya eksiklik tespit edilmesi halinde eksiklik ve aykırılıklar tutanağa kaydedilerek işverenlerden/alt işverenlerden, verilen makul bir süre içerisinde bu eksiklik ve aykırılıkların giderilmesi istenilmektedir. Tutanakta belirtilen süreninin bitiminin ardından ikinci defa yapılan denetimde, tutanakta belirtilen eksiklik ve aykırılıkların giderilmediğinin tespiti halinde ise idari para cezası uygulanmaktadır. Ayrıca yapılan denetimler sırasında çalışanlar için hayati tehlike oluşturan bir husus tespit edildiği takdirde bu tehlike giderilinceye kadar, işyerinin bir bölümünde veya tamamında işin durdurulması cihetine gidilebilmektedir.

Alt işverenlerin NACE koduna geldiğimizde,

İş sağlığı ve güvenliği uygulamalarında alt işverenler, asıl işverenlerin tabi oldukları tehlike sınıfı ile ilişkilendirilmeyerek, kendi faaliyet konusu işe ait tehlike sınıfına tabi tutulmuşlardır.

Bu amaçla asıl işverenlerin SGK işyeri sicil numarasının altında üç haneli numara ile tescil edilen alt işverenlere, asıl işverenin NACE kodundan farklı olarak, alt işverenin kendi yürütmüş olduğu faaliyet konusuna uygun NACE kodu verilmektedir. 6331 sayılı Kanun uygulamalarının takip edildiği İSG Kâtip sisteminde de gerek asıl işverenlerin gerekse alt işverenlerin hangi tehlike sınıfında yer aldıklarının tespitinde, SGK işyeri tescil kayıtlarındaki NACE kodları esas alınmaktadır.

Alt işverenlerin tescil işlemleri asıl işverenlerin e-Bildirge kullanıcıları tarafından e-Devlet uygulamalarında yer alan İşyeri Bildirgesi seçeneğindeki Tescillerim menüsü vasıtasıyla yapılmakta olup, alt işverenlerin NACE kodları da asıl işverenlerin e-Bildirge kullanıcıları tarafından sisteme girilmektedir. Bu bakımdan alt işverenlerin NACE kodlarının sözleşmede yer alan işin konusuna göre NACE REV. 2.1 tablosundaki kodlardan uygun olanı seçilmek suretiyle sisteme girilmesi önem arz etmektedir.

Hastane işyerinde temizlik faaliyetini yürüten alt işverenlerin NACE koduna geldiğimizde;

Temizlik faaliyetlerine ilişkin NACE REV.2.1 tablosuna bakıldığında, temizlik sektöründe faaliyet gösteren işyerleri yönünden yapılan işin niteliğine göre az tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta farklı NACE kodları olduğu görülecektir.

Örneğin, “81.21.01 Binaların genel temizliği (uzmanlaşmış temizlik faaliyetleri hariç)” NACE kodunda tescil edilmiş işyerleri az tehlikeli sınıfta yer alsalar da “81.22.03 Nesne veya binaların (ameliyathaneler vb.) sterilizasyonu faaliyetleri” NACE kodunda tescil edilmiş işyerleri çok tehlikeli sınıfta yer almaktadırlar.

Bu bağlamda hastane işyerinde temizlik faaliyetlerini yürüten alt işveren çalışanlarının kullanılmış bir şırınganın eline batması veya temizlik faaliyetleri sırasında mikrop kapma risklerinin bulunduğu dikkate alındığında, hastane işyerinde faaliyet gösteren ve temizlik faaliyetini yürüten alt işverenlerin 81.22.03 NACE kodunda yer alması gerektiğinden alt işveren tescil işlemeleri sırasında NACE kodu 81.22.03 olarak sisteme girilmelidir. Okurumuz Figen Hanımın sorusuna geldiğimizde hastane işyerinde temizlik faaliyeti yürütmesine rağmen az tehlikeli sınıfta tescil edilmiş alt işverenlik dosyasındaki NACE kodunun 81.22.03 olarak çok tehlikeli sınıfta güncellenmesi amacıyla bir dilekçe ile işyerinin bağlı bulunduğu sosyal güvenlik merkezindeki işyeri tescil servisine müracaat ederek NACE kodunu güncellemesi gerekecektir.

Çalışanın iş kazasına uğraması veya meslek hastalığına tutulması halinde hatalı bildirimlerin faturası da ağır olur.

İşyeri hekimi ve İSG uzmanlarının çalışma süresi işyerinin az tehlikeli, tehlikeli veya çok tehlikeli sınıfta faaliyet göstermelerine göre değişmektedir.

Haliyle gerçekte çok tehlikeli sınıfta faaliyet göstermesine rağmen tescil işlemleri sırasında az tehlikeli veya tehlikeli sınıftaki NACE kodlarında tescil edilmiş asıl işverenler ve alt işverenler yönünden, İSG uzmanı ve işyeri hekiminin daha az sürelerde istihdam edilmesi sözkonusu olacaktır.

Bu durum, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması noktasındaki yükümlülüklerin eksik yerine getirmesi nedeniyle işverenlerin/alt işverenlerin iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesindeki kusur oranlarını da artıracaktır.

Olası bir iş kazası sonrasında işçinin uğradığı zarara istinaden işçi veya hak sahipleri tarafından maddi/manevi tazminat talebinde bulunabileceği gibi, taksirle yaralama veya ölüme neden olma suçu işlendiği gerekçesiyle işveren veya işveren vekilleri aleyhine ceza davaları da açılabilmektedir.

Ayrıca çalışanın yaşamış olduğu iş kazası veya meslek hastalığı sonrasında SGK ‘nın denetim ve kontrolle görevli memurlarınca yapılan incelemeler sonrasında sigortalıya ödenen geçici iş göremezlik ödeneği veya sürekli iş göremezlik geliri bağlanmış ise peşin sermaye değeri ile sigortalı adına Kurumca yapılan sağlık masrafları kusuru oranında işverenlere rücu edilerek yasal faiziyle birlikte işverenlerden tahsil edilmektedir.

Türkiye iyi yönetilse, kamudaki kleptokratlar çalmasa, çırpmasa, kamu israfına son verebilse; dünyanın 70 alanda üretim üssü olma kabiliyetini koruyabilecek, üst gelir grubuna çıkabilecek

Bundan 26 yıl önce Türkiye, balo havasındaydı. Ürettiğinden fazlasını tüketiyor, ithalatı patlatıyordu. Kazandığından fazlasını harcıyordu, borcu şişiriyordu. Devlet malı denizdi; yemeyen domuzdu. Kamu kaynaklarını çalıyor, çırpıyorduk. Bu kleptokrasi neticesinde sıfırı tükettik ve balo aniden bitiverdi.

Bizler, domuzluktan vazgeçtiğimiz için düzelmeyi seçmedik; deniz bitti de balo sona ermiş oldu. Ardından Cumhuriyet tarihinin en büyük krizini yaşadık. Devleti dolandırmayı bıraktık, üretmeye yöneldik, borç para ile konfordan vazgeçtik. Balonun ağır faturası için evdeki gümüşleri sattık.

SORUN DIŞ GÜÇLER DEĞİL, İÇ GÜÇLER

Bugün, durum daha da ağır bir fırtına bulutu taşıyor ekonominin ufuklarına… Öncelikle küresel sorunlar, durgunluk, Trump belası, enerji krizi, Ukrayna-Rusya savaşı, AB’nin resesyonu yetmezmiş gibi rekor enflasyonumuz, faiz takıntımız, zar zor tuttuğumuz kur ve yaklaşan seçim ekonomisi…

Dış güçler tamam da iç güçlere bakıyorum; ekonominin kötü yönetimi bir yana, konforun çürüttüğü toplumda üretimden vazgeçer olduk. Dış güçler ve güçlükleri yazdım ama iç güçler ve güçlükler; üretmeyenlerimiz, kaytarıcılarımız, kleptokratlarımız, konfor tuzaklarımız, zombi şirketlerimiz…

İKİ SORU İKİ CEVAP / Üreterek hayatta kalmaya dair…

Üreterek hayatta kalmak ne demek?

Rantın (yan gelip kazanmanın) zorlaştığı, ekip-biçmeden doyulamayacağı, ter dökmeden tok karnına yatağa girilmeyeceği gayretler bütünü demektir. 17,5 milyon çalışmadan kamu kaynağı kemiriyor.

Üretmezsek ne olur, başımıza ne gelir?

Çok basit, ağalıktan marabalığa düşersin. Dış kaynak ile konfor içinde harcama lüksün biter. Lira basadur ancak dolar basamacağına göre zorunlu ithal girdilerini karşılayamazsın, çürür gidersin.

not/ Dert bir değil ki ağlayasın, deli bir değil ki bağlayasın

Ekonomi gazetesi olarak tüm Anadolu’yu dolaşıyor ve üreten, çalışan kesimlerin olağanüstü gayretlerini okurlarımıza aktarıyoruz. Şikâyetleri; kımıl zararlısı gibi kamu zararlılarının bu üretim süreçlerini zorlaştırması, finans damarlarını koparması, kaynak kemirgeni yandaşların varlığı…

ÜRETİM LÛGATI

Üretim: Hammaddeyi işleyip insan ihtiyaçlarını karşılayacak hale uygun mal, hizmete dönüştürme

Tüketim: Üretilen mal ve hizmetlerin ihtiyacı karşılamak için satın alınması, harcanması süreci

Rantiye: Üretimde yer almadan, gayrimenkul, faiz, hisse senedi, tahvilden gelir elde edenler

Zombi şirket: Canlıların kaynaklarından semirip değer üretmeyen yandaş ekonomi çeteleri

Şeref OĞUZ-Ekonomim

2018 yılında 696 Sayılı KHK kapsamındaki taşeron işçileri kadroya alınırken kapsam dışında kalan KİT’lerdeki ve diğer kuruluşlardaki taşeron işçilerinin kadroya alınması için de çalışma yapılacağı belirtildi. TÜRK – İŞ ve HAK – İŞ konuyu sürekli gündemde tuttular. İki konfederasyon 2021 yılında kamu işçileri toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde konuyla ilgili ortak teklif verdi. 2023 – 2024 yıllarını kapsayan Kamu Toplu İş Sözleşmeleri Çerçeve Anlaşma Protokolüne ise kapsam dışında kalan taşeron işçilerin daimi kadroya alınacağına dair hüküm konuldu.

TÜRK – İŞ Genel Başkanı Ergün Atalay, sözleşmeli personelin kadroya alındığı 2023 yılı mart ayında yaptığı açıklamada, bundan sonraki esas işlerinin KİT'ler başta olmak üzere bütün taşeronların meselesinin çözülmesi olduğunu, bu konudaki taleplerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin’e anlattıklarını söyledi.

Vedat Bilgin de yine o dönemde yaptığı açıklamada yeni Meclis'in ilk gündem maddelerinden birinin taşeron işçilere yönelik olacağını belirtti. Bilgin, "KİT'lerde 80 bin civarında taşeron işçi vardı. Şimdi sayıları 100 bin civarında. Bazı kuruluşların yeniden taşeron işçiliğine müracaat etmesi sonucu sayıları arttı. Bu sorunu da çözeceğimizin sözünü verdik. Çalışmalarımızın büyük kısmını tamamladık” dedi.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan ise 7 Ağustos 2023 tarihinde CHP’li Adnan Beker’in soru önergesine verdiği cevapta, “2023-2024 yıllarını kapsayan Kamu Toplu İş Sözleşmeleri Çerçeve Anlaşma Protokolünde yer alan 696 sayılı KHK kapsamı dışında bırakılan kamu taşeron işçilerinin daimi kadroya geçirilmesi maddesi uyarınca 696 sayılı KHK kapsamı dışında bırakılan alt işveren işçilerinin kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilmesi ile ilgili çalışmalara devam edilmektedir” dedi.

“TAŞERON SİSTEMİ MODERN KÖLELİK”

Kamu İktisadi Teşebbüsleri Taşeron İşçileri Derneği yönetimi konuyla ilgili bu hafta Ankara’da çeşitli görüşmeler gerçekleştirdiler. Genel Sekreter İbrahim Tatlı ile Genel Başkan Yardımcıları Volkan Tekin, Ömer Faruk Albayrak ve Selim Ülger’den oluşan yönetim kurulu üyeleri, Habertürk’ü de ziyaret ederek taleplerini dile getirdiler. Yaklaşık 138 bin taşeron işçisinin 100 bine yakın kısmı KİT’lerde çalışıyor.

Dernek yöneticileri çalıştıkları kurumlarda özlük haklarının yok denecek kadar az veya çok kısıtlı olduğunu, buna karşılık sürekli işten çıkarma gibi tehdit, baskı ve mobbingle karşılaştıklarını belirttiler. Taşeron sistemini “modern kölelik” olarak adlandırdılar. Çalışma hayatının en temel prensiplerinden olan eşit işe eşit ücret ilkesine uyulmadığını, aynı işi yapan kadrolu çalışan ile aralarında bir kat fark bulunduğunu belirten dernek yönetim kurulu üyeleri, şöyle dedi:

“Tek talebimiz Türkiye yüzyılına yakışmayan taşeron çalıştırma biçiminden ivedi vazgeçilmesidir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, 4857 Sayılı İş Kanunu ve diğer yasalarda belirtildiği üzere eşit işe eşit hak ilkesi ile taşeron sistemine son verilmesini talep ediyoruz. 696 Sayılı KHK ile belirlenmiş tüm nitelikleri taşımamıza rağmen sadece KİT’lerde çalıştığımız için mahrum bırakıldık. Kadro hakkımızı 90 bin ailenin geleceği, huzuru, refahı, çalışanlarımızın iş barışının sağlanması, çalıştıkları iş yerinde ikincil insan muamelesi görmemesi için istiyoruz.”

Dernek yönetim kurulu üyeleri taşeron işçileri olarak yaşadıkları ayrımcılıklardan yakındı. Kadrolu işçi banka promosyonu alırken kendilerinin alamadığını, yaptıkları işten dolayı ortaya çıkan zarar kadrolu işçiden tazmin edilmezken kendilerine rücu edildiğini, kadrolu işçi servis kullanırken, taşeron işçilere ya hiç servis verilmediğini, servis verilen az sayıda kurumda ise ikinci sınıf insan muamelesine tabi tutulduklarını, servisin arka taraflarına oturduklarını, yemek yardımlarının üç yılda bir arttığını, iş yerinde çıkan yemekler için ceplerinden ayrıca para ödemek zorunda kaldıklarını, kurum misafirhanelerinden personel olarak yararlanamadıklarını anlattılar.

Görüşmeye gelen yönetim kurulu üyeleri arasında 18, 20, 25 yıldır taşeron olarak aynı KİT’te çalışanlar bulunuyor. Hiçbir iş güvenceleri olmamasından yakınan üyeler, kaderlerinin amirlerinin iki dudağı arasında olduğunu, her sabah işe gelirken işten çıkartılma korkusu yaşadıklarını söylediler.

ON BİNLERCE AİLE ÇÖZÜM BEKLİYOR

Hükümet 2018 yılında taşeron işçi sorununa neşter vurdu. Kamu kurumlarında taşeron işçi sorununu büyük ölçüde sona erdirdi. KİT’ler ve geri kalan diğer kurumlardaki taşeron işçilerin kadroya alınmasıyla da on binlerce aile gelecek korkusundan kurtularak, kendini daha güvende hissedecek.

Uygulamada en çok tartışılan konulardan biri ise cumartesi gününün yıllık izinden düşülüp düşülmeyeceğidir. Özellikle haftanın beş günü çalışılan, cumartesi ve pazar günleri fiilen çalışılmayan işyerlerinde, cumartesi gününün yıllık izin hesabında nasıl dikkate alınacağı işverenler ve çalışanlar açısından tereddüt yaratabilmektedir.

9 Haziran 2026 tarihli 33275 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 2025/9525 esas numaralı, 2026/757 karar numaralı kararında yıllık izin uygulamasına ilişkin önemli hususlar yer almaktadır. Kararda yıllık izin uygulamasına ilişkin önemli mevzuat hatırlatmaları yapılmakta, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 56/5 maddesi uyarınca, yıllık izin süresine rastlayan hafta tatilleri, ulusal bayramlar ve genel tatil günleri yıllık izin süresinden sayılmayacağı, izin süresi hesaplanırken bu günlerin toplam süreden düşülmesi gerektiği ifade edilmektedir.

Diğer yandan, yıllık izin kullanan çalışanın yıllık izin hakkından cumartesi gününün düşülüp düşülmeyeceği hususu, Yargıtay 22'nci Hukuk Dairesinin kapanarak 9'uncu Hukuk Dairesine katılması sonucu alınan içtihatları birleştirme ilke kararlarında netlik kazanmıştır. Dolayısıyla Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 2025/9525 esas numaralı, 2026/757 karar numaralı kararında yeni bir görüş bulunmamaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 56'ncı maddesi uyarınca, yıllık ücretli izin günlerinin hesabında izin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz. Bu hüküm oldukça açıktır. İşçinin yıllık izin kullandığı döneme denk gelen hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri yıllık izin hakkından düşülemez. Ancak burada kritik soru cumartesi gününün hafta tatili olup olmadığıdır.

İş Kanunu'nun 46'ncı maddesi uyarınca işçilere, belirlenen iş günlerinde çalışmış olmaları koşuluyla yedi günlük zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmi dört saat hafta tatili verilmesi gerekmektedir. Klasik çalışma düzeninde pazartesi gününden cumartesi gününe kadar çalışılan iş yerlerinde hafta tatili genellikle pazar günüdür. Bu durumda cumartesi günü kural olarak iş günü kabul edilir.

Dolayısıyla iş yerinde cumartesi günü fiilen çalışılmıyor olması, tek başına cumartesi gününün hafta tatili olduğu anlamına gelmez. Cumartesi gününün yıllık izin hesabından dışlanabilmesi için iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi, personel yönetmeliği, iş yeri uygulaması veya benzeri düzenlemelerle cumartesi gününün hafta tatili ya da akdi tatil günü olarak belirlenmiş olması esastır.

Bu nedenle, iş yerinde cumartesi günü hafta tatili olarak açıkça belirlenmemişse cumartesi günü yıllık izin süresinden düşülebilecektir. Örneğin pazartesi günü yıllık izne ayrılıp pazar günü izni sona eren bir işçi bakımından, cumartesi iş günü kabul ediliyorsa yıllık izin bakiyesinden altı gün düşülmesi gerekecektir.

Buna karşılık cumartesi günü iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi, personel yönetmeliği veya yerleşik iş yeri uygulaması ile hafta tatili ya da akdi tatil günü olarak belirlenmişse durum değişecektir. Bu halde cumartesi günü yıllık izin süresinden sayılamaz. Aynı örnekte, pazartesi günü izne ayrılıp pazar günü izni sona eren işçi bakımından, cumartesi ve pazar hafta tatili olarak kabul ediliyorsa, yıllık izin bakiyesinden yalnızca beş gün düşülmesi gerekir.

Bu noktada işverenler açısından en önemli uygulama önerisi, cumartesi gününün iş yerindeki hukuki niteliğinin açıkça belirlenmesidir. İş sözleşmelerinde, personel yönetmeliklerinde ve yıllık izin uygulama esaslarında cumartesi gününün iş günü mü, hafta tatili mi yoksa akdi tatil günü mü olduğu açık şekilde düzenlenmelidir.

Özellikle haftanın beş günü çalışılan işyerlerinde, cumartesi günü fiilen çalışılmıyorsa cumartesi gününün niteliği ayrıca değerlendirilmelidir. Cumartesi günü sadece çalışma süresinin hafta içine dağıtılması nedeniyle boş bırakılmışsa, cumartesi gününün doğrudan hafta tatili sayılması mümkün olmayabilir. Ancak iş yeri düzenlemelerinde cumartesi açıkça hafta tatili veya akdi tatil olarak kabul edilmişse, yıllık izin süresinden düşülmemesi gerekir.

Sonuç olarak, cumartesi gününün yıllık izinden düşülüp düşülmeyeceği konusunda belirleyici olan husus, cumartesinin iş yerinde hangi nitelikte kabul edildiğidir. Cumartesi iş günü ise yıllık izinden düşülür. Cumartesi hafta tatili veya akdi tatil günü olarak belirlenmişse yıllık izinden düşülmeyecektir.

‘Beslenme için kullan’

Genelgenin nereydeyse bütün paragraflarında verilen ana mesaj yemek yardımlarının çalışanların beslenme ihtiyaçlarının karşılanması için kullanılması gerektiği. Bu açıdan bakıldığında nakit yemek yardımı yönteminin herhangi bir kurala ve kontrole tabi olmadığına ilişkin iddiaların altının boş olduğu daha iyi anlaşılmış durumda. Genelgeye göre, “(1) Çalışana verilen nakit yemek parası, çalışan tarafından beslenme ihtiyacını karşılamak için besin maddesi satın alınması ve tüketilmesi için kullanılmamışsa kullanılan nakit tutarların tamamı prime esas kazanca dahil edilecek. (2) Daha açık bir ifadeyle, beslenmek için kullanılmayan nakit tutarlar sigorta primi istisnasından faydalanamayacak. (3) Muvazaalı durumların tespit edilmesi halinde ise Kurumun prim kaybı işverenlerden 5510 sayılı Kanunun 89 uncu maddesi uyarınca gecikme zammı ve cezası ile tahsil edilecek”.

Gözden kaçan nokta

Burada işverenlerin gözden kaçırmaması gereken çok kritik bir yasal sınır bulunmaktadır. Yemek yardımı amacıyla nakit ödeme yapmak veya bu süreci doğrudan her tür işletmeye açık olan ödeme araçları aracılığıyla yürütmek, işverenleri hiç arzu etmedikleri bir riskle karşı karşıya bırakabilir. Bilindiği üzere, banka ve e-para kartları gibi nakit ödeme araçları, giyimden teknolojiye kadar her türlü sektörde kullanılıyor. Yapısal olarak her yere açık olan banka ve e-para kartı gibi nakit ödeme araçlarının tercih edilmesi, yardımın yasal amacının (yani yemek ve gıda harcamasının) dışına çıkılmasına yol açacağı için denetimlerde muvazaa işareti olarak kabul edilmekte. Böyle bir durumda SGK, kartın niteliğine bakarak bu kullanımın muvazaa oluşturduğuna ve istisna hakkını ortadan kaldırdığına hükmedebilir. Dolayısıyla işverenler, bu tür muvazaalı sonuçlar doğurabilecek şekilde ödeme araçlarının her çeşit sektöre ve işletmeye açık olarak kullanılmasına sevk eden yönlendirmelere karşı son derece temkinli yaklaşmalıdır. Bu şekilde sağlanan yardımlarda harcama noktalarının sadece yemek ve gıda işletmelerine açık olacak şekilde yapılandırılarak kullanılması önemlidir.

İşveren ve risk yönetimi

Unutmamak gerekir ki bu dengeli yaklaşım hem muvazaalı uygulamalar sebebiyle kurumun prim kaybını önlemek için hem de nakit yemek parasının ücret politikasının yerini alarak çalışan haklarına zarar vermesini önlemek için gerekli. Bunun yerine, en baştan risk almamak adına, her tür işletmede serbestçe harcanabilen açık uçlu olarak sunulan ödeme yöntemlerinden kaçınmak en sağlıklı adımdır. Yardımın, sadece yemek ve gıda işletmelerinde geçerli, yasal sınırları baştan çizilmiş kapalı devre olarak yapılandırılması; işverenleri güvenli alanda tutacak.

Tam Ekran Görüntülemek İçin Tıklayın...

Bankacılık sektöründe toplam mevduat ise bankalar arası dahil geçen hafta 75 milyar 377 milyon lira artarak 29 trilyon 633 milyar 774 milyon liradan 29 trilyon 709 milyar 151 milyon liraya yükseldi.

Tüketici kredileri 3 trilyon 330 milyar liraya yükseldi

Tüketici kredilerinin tutarı, bu dönemde 41 milyar 828 milyon lira artarak 3 trilyon 329 milyar 638 milyon liraya yükseldi. Söz konusu tutarın 793 milyar 418 milyon lirası konut, 43 milyar 806 milyon lirası taşıt ve 2 trilyon 492 milyar 413 milyon lirası ihtiyaç kredilerinden oluştu.

Bu dönemde taksitli ticari kredilerin tutarı, 28 milyar 46 milyon lira artarak 4 trilyon 82 milyar 710 milyon lira oldu. Bankaların bireysel kredi kartı alacakları ise yüzde 1,6 artışla 3 trilyon 207 milyar 352 milyon lira düzeyinde gerçekleşti.

Bireysel kredi kartı alacaklarının 1 trilyon 183 milyar 931 milyon lirasını taksitli, 2 trilyon 23 milyar 421 milyon lirasını taksitsiz borçlar oluşturdu.

Yasal öz kaynaklar arttı

Bankacılık sektöründe takipteki alacaklar, 12 Haziran itibarıyla önceki haftaya göre 9 milyar 389 milyon lira artışla 747 milyar 913 milyon liraya çıktı. Takipteki alacakların 439 milyar 290 milyon lirasına özel karşılık ayrıldı.

Aynı dönemde bankacılık sisteminin yasal öz kaynakları, 1 milyar 19 milyon lira artarak 5 trilyon 679 milyar 658 milyon liraya yükseldi.

KKM bakiyesi ise geçen hafta 31 milyon lira azalarak 279,8 milyon liraya düştü.

Dünya

Proje kapsamında, pilot uygulamanın kapsamının genişletilmesi amacıyla, “Katma Değer Vergisi Beyannameleri (KDV1, KDV2, KDV2B, KDV4, KDV9015)” 2026/Haziran döneminden başlamak üzere Şanlıurfa, Diyarbakır, Mardin, Aydın, Denizli, Sinop, Samsun, Ordu, Giresun, Tekirdağ, Çanakkale, Edirne, Kırklareli, Balıkesir, Van, Muş, Artvin, Erzurum, Elazığ, Erzincan, Ağrı, Iğdır, Kars, Ardahan, Çankırı, Sivas, Çorum, Nevşehir, Zonguldak, Sakarya, Düzce, Isparta, Uşak, Aksaray, Tokat, Gümüşhane illerinde de belirtilen vergi türlerinden mükellefiyeti bulunan mükellefler için 1/7/2026 tarihinden itibaren e- Beyan uygulaması üzerinden alınacaktır.

Şanlıurfa, Diyarbakır, Mardin, Aydın, Denizli, Sinop, Samsun, Ordu, Giresun, Tekirdağ, Çanakkale, Edirne, Kırklareli, Balıkesir, Van, Muş, Artvin, Erzurum, Elazığ, Erzincan, Ağrı, Iğdır, Kars, Ardahan, Çankırı, Sivas, Çorum, Nevşehir, Zonguldak, Sakarya, Düzce, Isparta, Uşak, Aksaray, Tokat, Gümüşhane illerinde belirtilen vergi türlerinden mükellefiyeti bulunan mükelleflerimizin 2026/Haziran ve takip eden dönemlere ait beyannamelerinin, Dijital Vergisi Dairesi üzerinden “e-Beyan” uygulamasına erişim sağlanarak “+ Yeni Beyanname” butonu altında yer alan “0015-KDV1, 4017-KDV2, 4018-KDV2B, 0016-KDV4 ve 9015-KDV9015” başlıklı Katma Değer Vergisi Beyannameleri kullanılarak verilmesi gerekmektedir.

Ayrıca meslek mensupları tarafından, pilot uygulama kapsamında bulunan illerdeki mükelleflerinin beyannamelerinin, 2026/Haziran vergilendirme döneminden itibaren, kullandıkları muhasebe programlarının e-Beyan sistemine entegre olması durumunda (entegrasyon için gerekli olan tüm bilgi ve belgeler entegrasyon talebinde bulunan muhasebe programları ile paylaşılmıştır) entegrasyon (web servis) yoluyla da “e-Beyan” sistemi üzerinden verilmesi mümkündür.

e-Beyan uygulamasının ana sayfasındaki sağ üst köşesinde yer alan kullanıcı ünvanına ait simgeye basıldığında açılan “Yardım -> e-Beyanname Dokümanlar -> Hemen Başla” başlıklarına sırasıyla tıklanarak katma değer vergisi beyannamelerinin sayfalarına ilişkin ayrıntılı açıklamaların bulunduğu modüllere erişim sağlanabilecektir.

Duyurulur.

Sınav Giriş Belgenizi Yazdırmak İçin Tıklayınız.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

İletişim

Ayrıntılı bilgi için egitimyetkilendirme@kgk.gov.tr e-posta adresine elektronik posta gönderilebilir.

Çalışmada ülkelerdeki fiyatların döviz kurlarına göre ne kadar pahalı veya ucuz olduğu karşılaştırılırken bir ülkenin fiyat düzeyi endeksi 100'den büyükse "pahalı", 100'den küçükse "ucuz" olarak ifade ediliyor.

Türkiye'nin fiyat düzeyi endeksi 60

Türkiye'nin 2025 yılı sonuçlarına göre tüketim mal ve hizmetlerine ilişkin fiyat düzeyi endeksi 60 oldu. Bu değer, 27 Avrupa Birliği (AB) ülkesi genelinde 100 euro karşılığı satın alınan aynı mal ve hizmet sepetinin Türkiye'de 60 euro karşılığı Türk lirası ile satın alınabileceğini gösterdi.

Karşılaştırmalar, 27 AB üyesi ülke, 3 Avrupa Serbest Ticaret Birliği (EFTA) ülkesi (İsviçre, İzlanda ve Norveç), 6 aday ülke (Türkiye, Kuzey Makedonya, Karadağ, Sırbistan, Arnavutluk ve Bosna-Hersek) arasında yapıldı.

En pahalı İzlanda, en ucuz Makedonya

Ülkeler itibarıyla karşılaştırıldığında 36 ülke arasında tüketim mal ve hizmetlerine ilişkin fiyat düzeyi endeksi en yüksek ülke 174 ile İzlanda, en düşük ülke ise 55 ile Kuzey Makedonya oldu.

Türkiye'nin tüketim mal ve hizmetleri grubuna ilişkin fiyat düzeyi endeksi alt gruplar itibarıyla incelendiğinde, kişisel ulaşım araçları endeksi 156 olarak belirlendi ve bu gruba ait fiyat düzeyinin AB ülkeleri ortalamasının üzerinde olduğu görüldü.

Türkiye'nin fiyat düzeyi diğer alt gruplara kıyasla yüksek

Diğer alt gruplar bazında ise bilgi ve iletişim ekipmanları endeksi 118 olarak kayıtlara geçti. Bu grupta Türkiye'nin fiyat düzeyinin diğer alt gruplara kıyasla yüksek olduğu hesaplandı.

Buna karşılık alkollü içecekler ve tütün endeksi 59 olarak belirlendi. Bu grupta fiyat düzeyinin diğer alt gruplara göre düşük olduğu gözlendi. Türkiye'nin fiyat düzeyi endeksi, gıda ve alkolsüz içecekler grubunda 77, giyim grubunda 62, lokanta ve oteller grubunda ise 78 oldu.

Ülkelere göre tüketim mal ve hizmetleri fiyat düzeyi endeksleri 2025 yılı için şöyle:

Ülke/Bölge Değer
İzlanda 174
İsviçre 171
Danimarka 140
İrlanda 136
Lüksemburg 132
Norveç 129
İsveç 121
Finlandiya 121
Belçika 116
Hollanda 116
Avusturya 113
Fransa 110
Almanya 108
Estonya 101
Avrupa Birliği 27 100
İtalya 97
Malta 92
İspanya 92
Çekya 89
Slovenya 89
Güney Kıbrıs 89
Yunanistan 87
Portekiz 87
Slovakya 85
Letonya 83
Litvanya 83
Hırvatistan 78
Macaristan 78
Polonya 73
Arnavutluk 73
Sırbistan 68
Karadağ 66
Romanya 65
Bulgaristan 63
Türkiye 60
Bosna-Hersek 59
Kuzey Makedonya 55

AA

Perşembe günü piyasa öncesi işlemlerde Intel hisseleri yaklaşık yüzde 9 değer kazandı. Yükselişte, Trump'ın Apple'ın çiplerini ABD'de tasarlamak ve üretmek için Intel ile çalışmayı kabul ettiğine yönelik açıklaması etkili oldu.

Trump'tan Apple ve Intel açıklaması

Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, "Aptal başkanlar ekonomimizi hafife aldı ve Tayvan ile diğerlerinin yarı iletken fabrikalarımızı çalmasına izin verdi. Apple, çiplerini Amerika'da tasarlamak ve üretmek için Intel ile çalışmayı kabul etti" ifadelerini kullandı.

Açıklama, ABD'nin yarı iletken üretimini ülke içine çekme politikaları ve teknoloji devlerinin üretim planları açısından piyasalarda yakından takip edildi.

Intel'de son 12 ayda güçlü yükseliş

Intel hisseleri, şirketin uzun süredir devam eden zorlu sürecin ardından son dönemde kaydettiği güçlü performansla dikkat çekiyor.

Pazardaki baskın konumunu kaybetmesinin ardından toparlanma sürecine giren şirketin hisseleri, son 12 ayda yüzde 464 yükseldi. Intel'in piyasa değeri ise 608,7 milyar dolara ulaştı.

Apple hisseleri de artıda

Piyasa öncesi işlemlerde Intel hisseleri son olarak yüzde 8,7 yükseliş kaydederken, Apple hisseleri yüzde 0,6 artıda seyretti.

Dünya

ABD’de tarım sektörü son yılların en zorlu dönemlerinden birini yaşıyor.

Ülkede çiftlik iflasları 6 yılın zirvesine çıkarken, düşen ürün fiyatları, yükselen maliyetler, ticaret gerilimleri ve iklim riskleri kırsal ekonomide domino etkisi yaratıyor. Uzmanlara göre sorun artık yalnızca çiftçinin değil, tüm kırsal ekonominin meselesine dönüşmüş gözüküyor.

Pandemi döneminde yükselen emtia fiyatları çiftçilere nefes aldırmıştı. Ancak bu tablo hızla tersine döndü. Bugün ABD’de birçok tarımsal ürünün fiyatı son zirvelerine göre yüzde 40’a varan oranlarda gerilemiş durumda. Buna karşılık mazot, gübre, işçilik ve finansman maliyetleri yükselmeye devam ediyor.

Tam da bu nedenle ABD’de tarımsal iflaslar son 6 yılın en yüksek seviyesine çıktı. Bloomberg'in haberine göre, sektördeki finansal sıkışmanın en görünür göstergesi olan bu gelişme, kırsal bölgelerdeki endişeyi artırıyor.

Mevcut tablo, birbirini besleyen çok sayıda riskin aynı anda devreye girmesiyle oluştu.

Bir tarafta Çin, Kanada ve Meksika ile yaşanan ticaret gerilimleri ihracat pazarlarını daraltıyor. Diğer tarafta İran kaynaklı jeopolitik gerilimler enerji ve gübre maliyetlerini yukarı çekiyor. Göçmen işgücüne yönelik sıkı politikalar ise tarım sektöründeki işgücü maliyetlerini artırıyor.

Sonuç olarak çiftçiler daha fazla borçlanmak zorunda kalıyor. Tohum, gübre ve yakıt gibi temel girdileri finanse etmek için kullanılan işletme kredilerinin hacmi ve tutarı hızla yükselirken, yüksek faiz ortamı geri ödeme yükünü daha da ağırlaştırıyor.

Sorun çiftlikten taşarak kentlere yayılıyor

Uzmanlara göre asıl risk, krizin yalnızca çiftçilerle ve kırsal bölgelerle sınırlı kalmaması. Tarımın güçlü olduğu bölgelerde yerel bankalar, tarım makinesi bayileri, yem ve girdi tedarikçileri, perakende işletmeleri ve küçük esnaf doğrudan çiftçinin ekonomik gücüne bağlı çalışıyor.

Bu nedenle çiftçinin harcamalarını kısmaya başlaması zincirleme etki yaratıyor.

Minnesota’da tarım makineleri satıcılarının kapanmaya başlaması dikkat çekici bir gösterge olarak görülüyor. Çiftçiler yeni ekipman almak yerine mevcut makineleri tamir ederek kullanmaya çalışıyor. Benzer şekilde gübre kullanımında da tasarruf eğilimi artıyor.

Bu durum yalnızca yerel işletmeleri değil, küresel tarım makinesi üreticilerini de etkiliyor. Son iki yılda büyük ekipman üreticilerinin binlerce kişiyi işten çıkarması talepteki yavaşlamanın yansıması olarak değerlendiriliyor.

1980'lerin tarım krizi yeniden mi dönüyor?

Kırsal Amerika’da birçok kişi yaşananları 1980'lerdeki büyük tarım krizine benzetiyor.

O dönemde yüksek faizler ve düşük ürün fiyatları yüz binlerce çiftliği iflasa sürüklemiş, kırsal nüfus azalmış, okullar kapanmış ve birçok kasaba ekonomik olarak ciddi yara almıştı.

Bugünkü tablo henüz o ölçekte görülmese de benzer sinyaller dikkat çekiyor.

Arazi değerlerinin güçlü seyretmesi ve devlet destekleri şimdilik tampon görevi görüyor. Ancak uzmanlar mevcut desteklerin kalıcı çözüm üretmekten uzak olduğunu düşünüyor.

Belirsizlik en büyük maliyet haline geldi

Sektörün en önemli taleplerinden biri ise öngörülebilirlik. 2023 yılında süresi dolan ve hâlâ yenilenemeyen Tarım Yasası'nın (Farm Bill) çıkarılması yönündeki çağrılar giderek güçleniyor. Çiftçiler önümüzdeki yıllarda hangi destek mekanizmalarının devrede olacağını bilmek istiyor.

Çünkü tarım uzun vadeli planlama gerektiren bir sektör. Ürün deseninden yatırım kararlarına kadar birçok başlık yıllar öncesinden şekilleniyor.

Küresel etkileri olabilir

ABD, dünyanın en büyük tarımsal üreticilerinden ve ihracatçılarından biri. Bu nedenle ülkedeki finansal sıkışmanın yalnızca Amerikan çiftçisini değil, küresel tarım piyasalarını da etkileme potansiyeli bulunuyor.

Özellikle enerji maliyetleri, gübre fiyatları, ticaret politikaları ve iklim kaynaklı risklerin aynı anda arttığı bir dönemde, ABD tarımındaki kırılganlık küresel gıda sistemi açısından da yakından izlenmesi gereken bir gelişme olarak öne çıkıyor. Çünkü bugün çiftçinin bilançosunda başlayan sorun, yarının gıda arzı ve fiyatları üzerinde belirleyici olabilir.

Bloomberg HT

Verilere göre Türkiye'nin kısa vadeli dış borç stoku, nisanda bir önceki aya kıyasla yüzde 3 artarak 171,6 milyar dolar seviyesine çıktı.

Orijinal vadesine bakılmaksızın, vadesine 1 yıl veya daha az kalan borçları gösteren kalan vadeye göre kısa vadeli dış borç stoku ise 242 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Bankalar kaynaklı borç stoku arttı

Bankalar kaynaklı kısa vadeli dış borç stoku, nisan ayında bir önceki aya göre yüzde 5,8 artışla 75,5 milyar dolara yükseldi.

Bu dönemde yurt içi bankaların yurt dışından kullandıkları kısa vadeli kredi ve menkul kıymet yükümlülükleri yüzde 4,1 artarak 8,7 milyar dolar oldu.

Yurt dışı yerleşik bankaların yurt içindeki mevduatı yüzde 6,7 artışla 18,6 milyar dolara çıktı. Banka hariç yurt dışı yerleşiklerin döviz tevdiat hesabı yüzde 1,9 artarak 22,2 milyar dolar olurken, TL cinsinden mevduatlar yüzde 9,2 yükselişle 26 milyar dolara ulaştı.

Diğer sektörlerin borcu 71,4 milyar dolar

Diğer sektörler kaynaklı kısa vadeli dış borç stoku da nisanda yüzde 2,8 artarak 71,4 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.

Dış ticaret işlemlerinden kaynaklanan ticari kredi yükümlülükleri yüzde 1,3 artışla 64,4 milyar dolar oldu. Nakit kredi kaynaklı yükümlülükler ise yüzde 19,6 artarak 7 milyar dolara yükseldi.

Borç stokunda dolar ve Euro'nun payı azaldı

Kısa vadeli dış borç stokunun döviz kompozisyonunda ABD doları ve Euro'nun payı azalırken, Türk lirası ve diğer döviz cinslerinin payı arttı.

Buna göre stokun yüzde 34,8'i ABD doları, yüzde 26,7'si Euro, yüzde 24,5'i Türk lirası ve yüzde 14'ü diğer döviz cinslerinden oluştu.

Kalan vadeye göre stok 242 milyar dolar

Kalan vadeye göre kısa vadeli dış borç stokunda mevduat yükümlülükleri 66,8 milyar dolara yükseldi.

Aynı dönemde kredi ve menkul kıymet yükümlülükleri ise 74,9 milyar dolar seviyesine çıktı.

Dünya

Nakdi kredilerin 25.795 milyar TL'si 65 banka tarafından kullandırılırken, 423 milyar TL'si 22 finansal kiralama şirketi, 345 milyar TL'si 54 faktoring şirketi ve 320 milyar TL'si 26 finansman şirketi tarafından kullandırıldı. Bankaların toplam nakdi krediler içindeki payı yüzde 96 olarak gerçekleşti.

Tasfiye olunacak alacakların oranı yükseldi

Tasfiye olunacak alacaklar Nisan 2026 itibarıyla 880 milyar TL oldu. Bu tutarın 845 milyar TL'si bankalara, 14 milyar TL'si finansal kiralama şirketlerine, 13 milyar TL'si faktoring şirketlerine ve 7 milyar TL'si finansman şirketlerine ait bulunuyor. Tasfiye olunacak alacakların toplam kredilere oranı bir önceki yıla göre 0,7 puan artarak yüzde 3,2 seviyesine yükseldi.

Kredilerde artış

Ticari krediler yüzde 37 artarak 20,3 trilyon TL'ye ulaştı ve toplam krediler içindeki payı yüzde 76 olarak gerçekleşti. Nakdi krediler içinde TL krediler önceki yıla göre yüzde 40 artarak 10.623 milyar TL'ye çıkarken, YP krediler yüzde 33 artışla 9.712 milyar TL'ye yükseldi; YP kredilerin nakdi krediler içindeki payı yüzde 48 oldu. Toplam gayri nakdi krediler ise bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 46 artışla 10.253 milyar TL'ye ulaştı.

Kredilerde imalatın payı yüksek

Sektörel dağılımda imalat sanayi, ticari krediler içinde yüzde 31'lik payla en yüksek paya sahip sektör olurken, toptan ve perakende ticaret sektörü yüzde 19'luk payla bu sektörü takip etti. Nisan 2026 itibarıyla tasfiye olunacak alacak oranı en yüksek olan sektör yüzde 4,1 ile inşaat sektörü oldu. Yabancı para nakdi kredilerin toplam nakdi krediler içindeki payı en yüksek olan sektör ise yüzde 85 ile enerji sektörü olarak belirlendi.

Banka dışında taşıt finansmanı lider

Bankalar ve banka dışı finansal kuruluşlar tarafından kullandırılan bireysel krediler yüzde 48 artarak 6.548 milyar TL'ye yükseldi. Bireysel kredilerin yüzde 99'u bankalar tarafından kullandırılırken, finansman şirketleri tarafından kullandırılan 33 milyar TL'lik bireysel kredinin 19,1 milyar TL'si taşıt kredilerinden oluştu. Bireysel kredilerin yüzde 50'sini kredi kartları, yüzde 24'ünü ihtiyaç kredileri, yüzde 12'sini konut kredileri, yüzde 1'ini taşıt kredileri ve yüzde 13'ünü kredili mevduat hesabı oluşturdu. Bireysel kredilerde tasfiye olunacak alacak oranı yüzde 4,3 seviyesinde gerçekleşti.

Ortalama kredi 148 bin TL

Bireysel kredi kullanan kişi sayısı (takipteki krediler hariç) son bir yılda yaklaşık 1,9 milyon kişi artarak 44,2 milyon kişiye yükseldi, ortalama kredi bakiyesi ise 148 bin TL düzeyinde gerçekleşti.

Nisan ayında ilk defa kredi kullananlar arasında 203 bin kişi kredili mevduat hesabı, 182 bin kişi kredi kartı ve 123 bin kişi tüketici kredisi kullandı. İlk defa konut kredisi kullanan kişi sayısı 15 bin olurken, ilk defa taşıt kredisi kullanan kişi sayısı 9 bin oldu.

Kredi kartlarının limitleri

Bireysel kredi kartlarında 0-100.000 TL limit aralığındaki kişi sayısının oranı yüzde 38 olurken, bu aralığın tutar olarak payı yüzde 5 ile sınırlı kaldı. Nisan ayı itibarıyla bireysel kredi kartlarındaki 14,9 trilyon TL'lik toplam limitin kullanım oranı yüzde 22 olarak gerçekleşti.

İl bazında değerlendirildiğinde, İstanbul yüzde 27'lik payla bireysel kredide en yüksek paya sahip il olurken, Ankara yüzde 10 ve İzmir yüzde 7'lik payla bu ili takip etti. Adıyaman, Kahramanmaraş ve Hatay son 12 ayda bireysel kredi bakiyesi en çok artan iller olarak kayıtlara geçti. Kişi başına ortalama bireysel kredi bakiyesinde ise sırasıyla Ankara, İstanbul ve İzmir ilk üç sırayı aldı.

Ekonomim

Yeni dönemde tarımsal faaliyetlerin daha etkin bir şekilde izlenebilmesi amacıyla Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) üzerine önemli düzenlemeler yapıldı. Bu değişiklikler, çiftçilerin kayıt süreçlerini, denetim yöntemlerini ve sistemin güncellenmesine ilişkin esasları kapsıyor.

**

HEPSİ TEK TEK İPTAL EDİLECEK
Yapılan yenilikler doğrultusunda, taahhütname kapsamında yer alan arazilerin kaydı, üretim yılına ait uydu görüntüleri veya belirlenen tespit komisyonlarının yönlendirmeleriyle gerçekleştirilecek. Eğer mirasçılar ya da hissedarlar, bu arazilere yönelik itirazda bulunurlarsa, itiraz edilen hisse oranına denk gelen alanların kayıtları iptal edilecektir.

GEÇERSİZ HALE GELECEK
Ayrıca, verasetten gelen hisselerle taahhütnameye dahil edilen araziler için de benzer bir durum söz konusu. Hissedar ya da mirasçılar itirazda bulunursa, bu arazilere ait kayıtlar, içinde bulunulan üretim yılından itibaren taahhütname süresinin sona ermesine kadar itiraz edilen alanlar için geçersiz hale gelecektir. Bu değişikliklerle tarımsal faaliyetlerin daha şeffaf ve düzenli bir şekilde yürütülmesi hedefleniyor.

15 GÜN SÜRE VERİLDİ
İstenilen belgenin temin edilmesi için 15 gün süre verildi. Veraset yoluyla iştirak edilen ve taahhütname ile başvurulan arazilere hissedarlar ya da mirasçılar tarafından yapılan itirazlar, kayıtların geçerliliğini etkileyerek, taahhütname süresinin sona ermesine kadar geçerli olacak. Mirasçılar ve hissedarlar dışındaki itirazlar ise sonraki aşamalarda dikkate alınmayacak.

BU BELGE GEREKECEK
Mirasçılık belgesinin temin edilmesi, belirli bir süre içinde sunulması gereken zorunlu bir işlem. Tapu sicilinde kayıtlı malik vefat ettiğinde, miras hakkı henüz tescil edilmemiş olan araziler, intikali yapılmamış araziler olarak değerlendirilecektir. Eğer mirasçılar, intikali henüz gerçekleştirilmemiş arazilere dair taahhütname başvurularına itiraz ederse, mirasçılık belgesi talep edilecektir.

KİRA SÖZLEŞMESİ YA DA TAAHHÜTNAME İSTENEBİLİR
Kendi hissesi olmayan kişiler için başvurulan arazilerde, hissedarlarla yapılmış kira sözleşmesi veya taahhütname talep edilecektir. Veraset yoluyla iştirak edilen arazilerde, hisse oranlarının belirsiz olduğu durumlarda ise, tüm hissedarlarla yapılmış kira sözleşmesi veya taahhütname istenecektir.

Açıklamada, yeni kuralların 2 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek Yapay Zeka Yasası'nın şeffaflık yükümlülüklerinin uygulanmasına yardımcı olacağı belirtildi.

Söz konusu tarihten itibaren deepfake içeriklerin yanı sıra kamuoyunu ilgilendiren konularda yayımlanan yapay zeka üretimi veya yapay zeka tarafından manipüle edilmiş metinlerin açık şekilde etiketlenmesinin gerekeceği kaydedilen açıklamada, vatandaşların sohbet robotları gibi yapay zeka sistemleriyle iletişim kurduklarında karşılarında bir insan olmadığı konusunda da bilgilendirileceği ifade edildi.

Açıklamada, yeni kuralların insanların internette gördükleri veya okudukları içeriklerin yapay zeka tarafından oluşturulup oluşturulmadığını daha kolay anlamalarına yardımcı olacağına işaret edildi.

Özellikle son dönemde hızla yayılan deepfake içeriklerin yanlış bilgilendirme ve manipülasyon amacıyla kullanılmasının önüne geçilmesinin hedeflendiği belirtilen açıklamada, kuralların yapay zeka sistemlerini geliştiren şirketlerin yanı sıra bu sistemlerle içerik üreten medya kuruluşları, internet siteleri ve diğer kullanıcıları da kapsadığı bildirildi.

AB'nin Yapay Zeka Yasası kapsamında, yapay zeka tarafından üretilen içeriklerin gerçek içeriklerden ayırt edilebilmesi için çeşitli şeffaflık kuralları getiriliyor.

Böylece vatandaşların özellikle sahte görüntü, video ve ses kayıtlarından kaynaklanabilecek yanıltıcı içeriklere karşı daha iyi korunması amaçlanıyor.

Söz konusu düzenleme, EU AI Act’in temel yapısını ve risk temelli yaklaşımını muhafaza etmekle birlikte, ilgili mevzuatta öngörülen yükümlülükleri sadeleştirip hukuki belirliliği arttırırken ve EU AI Act’e uymakla yükümlü aktörlere yüklenen mevzuata uyum yükünü hafifletmeyi amaçlamaktadır.

KONUŞMACI: ALİ ÇAKMAKÇI-KATKI SUNAN: SELAHATTİN İPEK MODERATÖR : ÖMER KÖKLÜCE