Haberler.com Ankara Temsilcisi Şerife Güzel'in aktardığı bilgilere göre, İçişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Cumhurbaşkanı onayına sunulan yönetmelik, "yasakçı" anlayış yerine vatandaşın huzuru ve trafik güvenliği öncelikli olarak hazırlandı.

Multimedya ekranlar artık yasak değil!

Otomobillerde fabrika çıkışlı veya sonradan takılmış multimedya navigasyon ekranların, görüşü engelleyici bir unsur olmadığına kanaat getirildi. Sürücülerin sürüş, park veya navigasyon yardımı amacıyla kullandığı cihazlar ile araç içi/dışı kameralar, kayıt cihazları ve sistem ayarlarına ilişkin ekranların kullanımı tamamen serbest bırakıldı.

Telefon tutucuları serbest

Yeni düzenlemeyle birlikte telefon tutucuları ve ön cama takılan araç kameraları açıkça serbest bırakıldı. Ayrıca direksiyon simidi veya aracın gösterge panelinin en üst seviyesinden itibaren 5 santimetreyi aşmayan aksesuarlar serbestçe kullanılabilecek.

Amfilere 300 Watt sınırı

Daha önceki düzenlemede araca sonradan takılan tüm ses sistemleri yasaklanmıştı. Yeni düzenleme ise belirli ses seviyesini aşmayan ses sistemlerini serbest kılıyor. Yeni dönemde araçların bagaj kısmında 1 adet maksimum 300 watt amfi ve 1 adet maksimum 45 Hz subwoofer kulllanımına izin verilecek.

Dışarıyı rahatsız edenlere ceza kesilecek

Yasal olarak izin verilen şiddette hoparlöre sahip sürücülerin dışarıyı rahatsız etmemesi isteniyor. Bir araca ses sisteminden dolayı işlem yapılabilmesi için "sesin araçtan dışarıya taşarak kamunun rahat ve huzurunu bozması" ve bu durumun somut bir şekilde "kayıt altına alınması" şartına bağlandı. Bu sayede, araç içinde kendi halinde müzik dinleyen sürücülerin hakları koruma altına alındı.

Hazırlanan yeni yönetmelikte, "yasaklama ve sınırlama” yerine "alan tanımlama ve serbestlik sınırlarını çizme" ilkeleri uygulandı. Yönetmeliğin uygulama maddesine göre İçişleri Bakanlığı ile birlikte Ulaştırma Bakanlığı ve Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı da uygulamada yetkili kılındı. Yönetmelik, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın onayının ardından yürürlüğe girecek.

Sektör kaynakları; veri güvenliği ve şeffaflığın yanı sıra, bankaların dış kaynaklı sistemlere karşı "teknolojik bağımsızlığının" korunmasının düzenlemenin merkezinde yer alacağını ifade ediyor.

Bankacılık sektöründe yapay zekâ kullanımı­nın hızla yaygınlaşma­sı, düzenleme ihtiyacını da be­raberinde getiriyor. Özellikle üretken yapay zekâ (GenAI) ve gelişmiş analitik modelle­rin kullanımı hızla artarken, düzenleyici otoriteler de ha­rekete geçti. Sektör kaynakla­rından edinilen bilgilere gö­re, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (BD­DK), bankaların yapay zekâ uygulamalarına yönelik bir düzenleme çerçevesi üzerin­de çalıştığı belirtiliyor. Edini­len bilgilere göre, bankacılık süreçlerine entegre edilen ya­pay zekâ uygulamalarının de­netimi, risk yönetimi ve etik standartlarına ilişkin yeni bir mevzuat hazırlığı yürütüyor.

Bankalar, son yıllarda müşte­ri hizmetlerinin ötesine ge­çerek kredi değerlendirme süreçleri, dolandırıcılık tes­piti, portföy yönetimi ve ope­rasyonel verimlilik gibi kritik alanlarda yapay zekâ algorit­malarından yararlanıyor. An­cak bu durum, algoritmala­rın karar alma süreçlerinde­ki şeffaflığı ve "model riski" yönetimini finansal istikra­rın bir parçası haline getirdi. Sektör temsilcileri, olası dü­zenlemenin bankalarda kul­lanılan yapay zekâ sistemle­rinin denetlenebilirliği, müş­teri verilerinin korunması, karar süreçlerinde şeffaflık ve insan kontrolünün sürdürül­mesi gibi alanları kapsayabi­leceğini değerlendiriyor.

En önemli konu bağımsızlık

Düzenlemenin en kritik ve stratejik başlıklarından biri­ni ise bankaların teknolojik ve operasyonel bağımsızlığı oluşturuyor. Bankaların küre­sel teknoloji devlerinden veya üçüncü parti yazılım şirket­lerinden tedarik ettiği yapay zekâ modellerine aşırı bağım­lı hale gelmesi, sistemik bir risk olarak değerlendiriliyor.

Sektör temsilcileri ve tekno­loji yöneticileri, BDDK’nın üzerinde çalıştığı düzenleme çerçevesinin bağımsızlığın yanı sıra; algoritmik şeffaf­lık ve denetlenebilirlik üzeri­ne kurulmasını bekliyor. Ya­pay zekânın verdiği kararla­rın, özellikle de kredi reddi gibi müşteri mağduriyeti ya­ratabilecek süreçlerin gerek­çelendirilebilir olması ve "ka­ra kutu" olarak adlandırılan öngörülemez risklerin yöne­tilmesi bu kapsamda ilk sıra­da yer alıyor. Kritik finansal kararlarda nihai onay meka­nizmasının insanda kalması­nı öngören "insan kontrolü" prensibinin de yeni mevzua­tın temel taşlarından biri ola­cağı ifade ediliyor.

Diğer yandan, Kişisel Ve­rilerin Korunması Kanu­nu (KVKK) ile uyumlu ola­rak müşteri verilerinin yapay zekâ modellerinin eğitiminde kullanılma sınırlarının net­leştirilmesi, masadaki bir di­ğer kritik başlığı oluşturu­yor. Düzenlemenin sadece veri güvenliğiyle sınırlı kal­mayıp model riski yönetimi­ni de kapsayacağı; bankala­rın entegre ettiği yapay zekâ sistemlerinin düzenli olarak stres testine tabi tutulma­sı ve validasyon süreçlerinin işletilmesi gibi zorunlulukları beraberinde getireceği belirtiliyor.

BDDK'nın hazırlıklarına ilişkin resmi bir açıklama bu­lunmazken, sektör kaynakları bankacılıkta yapay zekâ kul­lanımının artmasıyla birlikte düzenleyici çerçevenin oluş­turulmasının kaçınılmaz hale geldiğini ifade ediyor. Banka­cılık sektöründe yapay zekâ­nın kullanım alanlarının önü­müzdeki dönemde daha da ge­nişlemesi beklenirken, olası düzenlemenin sektörün tek­noloji yatırımlarına yön ver­mesi ve uygulamalarda ortak standartların oluşmasına kat­kı sağlaması öngörülüyor.

Küresel finans sisteminde de yapay zekâ regülasyonları en sıcak gündem maddelerinden birini oluşturuyor. Özellikle Avrupa Birliği'nin Yapay Zekâ Yasası (AI Act), finansal kuruluşların kullandığı sistemleri "yüksek riskli" kategorisinde değerlendirerek sıkı yükümlülükler getiriyor. BDDK'nın yürüttüğü çalışmalarda da bu küresel standartlar ve iyi uygulama örneklerinin dikkate alındığı belirtiliyor.

Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, taşınmaz satışlarında alıcı ve satıcı tarafların dolandırıcılık, hırsızlık ve sahtecilik riskine maruz kalmaması, kayıt dışılığın azaltılması ve para transferinin güvenli bir ortamda gerçekleştirilmesi amacıyla, Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik'te değişiklik yapıldığı hatırlatılarak, "Yapılan değişiklikle; 1 Temmuz 2026 tarihinden itibaren taşınmaz satışlarında ödemenin bir kısmının veya tamamının nakit, havale veya elektronik fon transferi ile yapılması halinde satış bedelinin, taşınmaz mülkiyeti ile bedelin eş zamanlı el değiştirmesini sağlayan Güvenli Ödeme Sistemi üzerinden gerçekleştirilmesi zorunlu hale getirilmiştir. Bununla birlikte, söz konusu Yönetmelik ile Ticaret Bakanlığımıza sistemin devreye alınma tarihini üç aya kadar uzatma yetkisi verilmiştir. Güvenli Ödeme Sistemi'nin eksiksiz şekilde uygulamaya alınabilmesi amacıyla Ticaret Bakanlığımız, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ve diğer paydaşlarla iş birliği içerisinde teknik çalışmalarını sürdürmektedir. Bu kapsamda, Güvenli Ödeme Sistemi'ne ilişkin tüm teknik süreçlerin ve entegrasyonların tamamlanabilmesini teminen, Yönetmeliğin Bakanlığımıza verdiği yetki kullanılarak sistemin devreye alınma tarihi üç ay süreyle uzatılmış ve 1 Ekim 2026 olarak belirlenmiştir" denildi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıklamalarından öne çıkanlar şu şekilde:

Özellikle ihracat, günümüzde artık sadece mal alıp başka bir yere satmaktan ibaret bir faaliyet olmanın ötesindedir. Sizler kimi zaman bir ihracatçı, kimi zaman bir gönül elçisi, kimi zaman da Türkiye'nin önüne çıkarılan engelleri aşmak için mücadele eden birer serdengeçti olarak ülkemizin yükünü omuzluyorsunuz. Bu vesileyle TİM Başkanına, yönetim kurulu üyelerine ve bugüne kadar TİM çatısı altında hizmet etmiş tüm kardeşlerime teşekkür ediyorum. Yol, dava ve kader arkadaşlarım olarak gördüğüm ihracatçılarımızın daima yanında oldum. Bundan sonra da yanınızda olmayı sürdüreceğim.

İhracatta rekor kırıldı

Değerli arkadaşlar, ülkemizdeki 27 sektörü, 61 ihracatçı birliğini ve 140 bini aşkın ihracatçıyı çatısı altında toplayan Türkiye İhracatçılar Meclisi'nin amacı, dış ticaret fazlası veren Türkiye hedefine ulaşmaktır. Dünyanın en ücra köşelerinden en rekabetçi pazarlarına kadar üzerinde Türkiye mührü taşıyan her üründe bu devasa ailenin alın teri, dinamizmi ve küresel vizyonu vardır. Türkiye'nin yıldan yıla artan başarı grafiği ortadadır. Türkiye'nin karşılaştığı çeşitli güçlülüklere rağmen nereden nereye geldiğini dünyayı takip eden, ufku ve gözleri açık herkes görebiliyor.

Konjonktürel gerilimlerin gölgesinde 2025 yılında yüzde 3,6'lık büyüme, 2026 yılının ilk çeyreğinde ise yüzde 2,5 oranında büyüme kaydettik. Kesintisiz büyüme performansımızı son 23 çeyreğe taşıdık. Küresel pazarlarda bayrağımızın dalgalanmadığı tek bir gümrük kapısı bırakmama şiarıyla gerçekleştirdiğimiz ihracattaki başarılarımız artık milli motivasyon kaynağımız haline gelmiş durumda.

2025 yılında mal ve hizmet ihracatımız 395,9 milyar dolarla Cumhuriyet tarihimizin rekorunu kırdı. 2002 yılında yalnızca 36 milyar dolar olan mal ihracatımız, 2025 itibarıyla 273,3 milyar dolara yükseldi. Hizmet ihracatımız ise 2002 yılındaki 14 milyar dolardan geçen yıl 122,6 milyar dolara çıktı. Küresel mal ihracatındaki payımız binde 55'ten yüzde 1,04'e, hizmet ihracatımızdaki payımız da binde 89'dan yüzde 1,28'e ulaştı. İhracatta yakaladığımız ivme hamdolsun 2026 yılında da kaldığı yerden devam ediyor.

Yüksek teknoloji ihracatı öne çıktı

Mayıs ayında tatil etkisiyle dış ticaret verilerimizde geçici bir yavaşlama oldu. Ama 22 Mayıs tarihinde günlük ihracatta 2,4 milyar dolar ile tüm zamanların en yüksek değerine ulaştık. Tabii Türkiye'nin ihracatındaki artış sadece nicelik olarak değil, nitelik olarak da büyük bir gelişim gösteriyor. 2002 yılında 10 milyar dolar olan orta yüksek ve yüksek teknolojili ürün ihracatımız, 2025 yılında 112 milyar dolara yükseldi. Yıllıklandırılmış orta yüksek ve yüksek teknolojili imalat sanayi ürünleri ihracatımız ise 114,4 milyar doları buldu.

Şu rakamlara özellikle dikkatinizi çekmek isterim. Son verilere göre savunma ve havacılık ihracatı Ocak-Mayıs döneminde yüzde 29 artışla 3 milyar 863 milyon dolar olarak gerçekleşti. Böylece savunma ihracatımızda yılın ilk beş ayında yüzde 29,5 artış oldu. Yıllık 248 milyon dolar savunma sanayi ihracatından bugün aynı sektörde aylık 992 milyon dolar ihracat yapan seviyeye geldik. Yani bir yılda yaptığımız ihracatı hamdolsun artık bir haftada yapıyoruz. Bu rakamlar Türkiye'nin teknoloji yoğun ürünlere olan yöneliminin bir sonucu olarak gerçekleşti. Bu payın daha da artırılmasını hedefliyoruz.

İhracatın Anadolu'ya yayılması hedefleniyor

Bir diğer gündemimiz ihracatımızı ülke sathına yaymaktır. Bunda da hamdolsun önemli ilerlemeler kaydettik. Ocak-Mayıs döneminde 21 ilimiz 1 milyar doların üzerinde ihracat yaptı. Daha fazla ilimizi ihracatta pay sahibi kılmak için çalışmalarımız sürüyor.

Şunu bir defa herkesin bilmesini temenni ederim. Etrafındaki onca sıkıntıya, çatışmaya ve krize rağmen dünyada ülkemizin ihracattaki bu hızlı yükselişiyle mukayese edilebilecek pek az örnek vardır. Elbette buralarda durmayacağız. Mevcutla yetinmeyeceğiz. Yakın coğrafyalarda yoğunlaşan ihracat ağımızı daha uzak coğrafyalara doğru genişleterek, ihracatçımızın yeni ihtiyaçlarını karşılayacak yeni imkânlar geliştirerek, artan ihracatımızın hızına ve ihtiyaçlarına uygun finansmanı sağlayacak yeni mekanizmalarla bu başarı hikâyesini daha da ileriye taşıyacağız. İnşallah bunu da 23 yıldır olduğu gibi yine sizlerle birlikte başaracağız.

İhracatçıya finansman desteği güçleniyor

Öte yandan başta Avrupa pazarı olmak üzere küresel pazarların içinde bulunduğu olumsuz atmosfer sebebiyle yaşanan zorlukların farkındayız. Özellikle bu güçlükleri aşmanıza yardımcı olmak gayesiyle ihracatçılarımıza döviz dönüşüm desteği sunuyor, üretim ve rekabet güçlerini destekliyoruz.

Bu vesileyle sevindirici bir haberi sizlerle paylaşmak istiyorum. Biliyorsunuz daha önce 300 milyon lira olan reeskont kredilerinin günlük limitini 4,5 milyar liraya yükseltmiştik. Bu defa ilave 500 milyon lira ile bu rakamı 5 milyar liraya çıkarıyoruz. Bir diğer ifadeyle, üç yıl önce 300 milyon lira olan reeskont kredileri günlük limitini yaklaşık 17 kat artırarak 5 milyar liraya yükseltmiş oluyoruz. Tüm ihracat ailemize hayırlı olmasını diliyorum.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, emsal bir kararla işçi haklarında yeni bir kapı araladı. Karar, özellikle her ay çalışma günü ve maaşı değişen tüm kısmi zamanlı çalışanların yüreğine su serpti. Keza Yargıtay, 12 Ocak 2026 tarihli kararıyla yeni bir sayfa açtı. Karar, her ay 13, 14, 15 gün gibi değişen sürelerde çalışan, dolayısıyla her ay farklı tutarda ücret alan işçilerin uygulamada tereddüt edilen kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık ücretli izin alacaklarının nasıl hesaplanacağını açıklığa kavuşturdu.

Peki, bu hukuki süreçte neler yaşandı? Gelin, yerel mahkemeden Yargıtay’ın nihai (2025/9093 ve 2026/48 no’lu) kararına kadar uzanan o ince adalet yoluna hep birlikte göz atalım.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI
Usta öğretici olarak görev yapan çalışan, 2003 ile 2019 yılları arasında tam ve yarı zamanlı olarak İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı kurslarda aralıksız emek verdi. İşine son verildiğinde ne tazminat alabildi ne de birikmiş izin haklarını. Konu, İlk Derece Mahkemesine taşındığında, mahkeme ince eleyip sık dokudu. Mahkemenin ulaştığı sonuçlar şunlardı:
asıl işveren belediyedir: Davalı İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile alt işveren şirketler arasında organik bir bağ, yani asıl işveren-alt işveren ilişkisi vardır. Bu yüzden işçinin alacaklarından tüm davalılar birlikte sorumludur.

Fesih haksızdır: İşverenin, sözleşmeyi haklı bir nedene dayanarak feshettiğini ispatlayamadığı açıkça görülmüştür. Dolayısıyla işçi, kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanmıştır.

İzin hakkı bakidir: Dosyadaki belgeler incelendiğinde, işçinin içeride tam 51 günlük yıllık ücretli izin alacağı olduğu saptanmış ve davanın kabulüne karar verilmiştir.
Daha sonra işçi vekili, bu alacakların ‘müştereken ve müteselsilen’ (birlikte) tahsil edilmesi yönünde kararın tamamlanmasını istedi. Ancak yerel mahkeme, 16 Haziran 2022 tarihli ek kararı ile bu talebi reddetti ve bu genişletmenin ancak üst mahkemede (istinafta) tartışılabileceğini belirtti.

‘SORUMLULUK MÜŞTEREKTİR’
Yerel mahkemenin kararından sonra dosya Bölge Adliye Mahkemesi’ne (İstinaf) taşındı. İstinaf dairesi, yerel mahkemenin işçiyi haklı bulan özünü tamamen yerinde ve isabetli buldu. Ancak ortada hukuki bir eksiklik vardı. İstinaf Mahkemesi şu karara vardı: “Eğer ortada bir asıl işveren ve alt işveren ilişkisi varsa, bu iki taraf işçinin haklarından müştereken ve müteselsilen sorumlu olmalı. İlk Derece Mahkemesi’nin bu ibareyi karara eklememesi hatalı.”
Bu doğrultuda işçinin istinaf başvurusu kabul edildi, yerel mahkemenin hükmü kaldırıldı ve davalıların işçiye karşı birlikte sorumlu olduğu tescillenerek davanın kabulüne yeniden karar verildi.

YARGITAY’DAN ÖNEMLİ KRİTERLER
Belediye vekili, kararı temyiz ederek dosyayı Yargıtay’a taşıdı. Belediye; husumet itirazında bulundu, işçinin mevsimlik işçi gibi değerlendirilmesi gerektiğini ve son ayki brüt ücreti üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini savundu.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi ise esasa ilişkin diğer tüm itirazları reddetti, ancak çok önemli bir ‘hesap hatası’na parmak bastı.
Bilirkişi, işçinin son yılındaki ortalama gün sayısını (13.5 gün) bulmuş ve bunu son ayın ücretine oranlayarak bir hesap çıkarmıştı. Yargıtay ise “Burada durun!” dedi. İşçinin bordrolarına bakıldığında kimi ay 13, kimi ay 14, kimi ay 15 gün çalıştığı, yani her ay aldığı ücretin aydan aya değiştiği görülüyordu.

Yargıtay’ın çizdiği altın kural şudur:
Genel olarak kıdem, ihbar ve yıllık izin alacakları iş sözleşmesinin sonundaki ücrete göre hesaplanır.
Ancak bir işçinin ücreti aydan aya sürekli değişiyorsa, son bir yılda ödenen tüm ücretlerin toplamı bulunmalı ve bunun üzerinden bir aylık ücret ortalaması hesaplanmalı.
Yargıtay’ın çarpıcı gerekçesi şöyle özetle- nebilir: Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık ücretli izin alacağı, iş sözleşmesinin sona ermesine bağlı alacaklardır. Bunlar ‘son ücret’ üzerinden hesaplanır. Fakat bu dosyada işçi, kısmi zamanlı dönemde her ay farklı gün sayısında çalışmıştı. Buna bağlı olarak her ay ödenen ücret de değişiyordu. Yargıtay açıkça belirtti: “Bu hâlde, son bir yılda ödenen ücretlerin toplamı üzerinden belirlenecek aylık ücret ortalaması esas alınarak sonuca gidilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.”
Bilirkişi, sadece son ayın (Haziran 2019) 13 günlük ücretini alıp 13.5 güne göre ayarlamıştı. Bu yöntem yanlış bulundu. Doğru yöntem: İşçinin 1 Temmuz 2018 - 30 Haziran 2019 arasındaki bir yıllık dönemde aldığı tüm ücretlerin toplamı alınacak, bu toplam 12’ye bölünerek ortalama aylık ücret bulunacak. İşte o ortalama rakam, ‘son ücret’ kabul edilecek.

KARAR NEDEN ÖNEMLİ?

Yargıtay’ın bu kararı, çalışma hayatında esnek veya kısmi zamanlı (part-time) çalışan, her ay eline geçen para değişen tüm çalışanlar için bir deniz feneri gibi emsal niteliktedir. Keza karar, ‘son ücret’ kavramını yeniden şekillendiriyor. Değişken ücretle çalışan işçilerde tek bir aya bakmak adaletsiz sonuç doğurabilir. Bazen işçi zarar eder, bazen işveren. Ortalama yöntem ise dengeyi sağlar. Yargıtay, son ücretin aydan aya değiştiği durumlarda kıdem, ihbar ve yıllık izin alacaklarının hesaplamasında işçinin en son almış olduğu ücretlerin değil, son bir yılın ortalamasının alınması kuralını öngörmüştür. İşverenlerin bu kurala uygun olarak hareket etmeleri hem gereksiz yargılama masrafları hem de zaman kaybı ve sonradan ortaya çıkacak yıllık izin ücret farkları nedeniyle SGK cezaları ve asgari ücret destek- lerinden mahrum kalmamaları açısından büyük bir önem taşıyor.

• Mali tatile tabi bulunan ve son günü mali tatile rastlayan kanuni ve idari süreler, mali tatilin son gününü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamaktadır.
• Mali tatilin sona erdiği günü izleyen beş gün içinde biten kanuni ve idari süreler, tatilin son gününü izleyen tarihten itibaren beşinci günün mesai saati bitiminde sona ermiş sayılmaktadır.

Mali tatil uygulamasına ilişkin açıklamalar, Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan 1 Sıra no.lu Mali Tatil Uygulaması Hakkında Genel Tebliğ’de yer almaktadır. Bu doğrultuda, mali tatilde devam eden iş ve işlemler ile süresi duran, işleyen işlere ilişkin dikkat edilmesi gereken bazı hususlar hakkında bilgilendirmek istedik.

1. Mali Tatil Nedeniyle Süresi Uzayan ve Duran İşlemler

Mali tatile tabi olan ve son günü mali tatile rastlayan bazı süreler, son günleri mali tatilin son gününü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılmaktadır. Bu süreler;

• Beyana dayalı tarhiyatta, beyanname verme süresinin son günü mali tatil süresi içinde kalan vergi, resim ve harçlara ilişkin beyannamelerin verilme süreleri (istisnaları aşağıda sayılacaktır),
• İkmalen, re’sen veya idarece yapılan tarhiyata ilişkin olup, vadesi mali tatile rastlayan vergi, resim ve harçlar ile vergi cezaları ve gecikme faizlerinin ödeme süreleri,
• İkmalen, re’sen veya idarece yapılmış olan tarhiyatlara ve/veya kesilen cezalara karşı uzlaşma talep etme veya cezada indirim talebinde bulunma süreleri,
• Vergilendirmeye ilişkin olaylarla ilgili olarak Maliye Bakanlığınca veya vergi dairelerince devamlı bilgi verme hükümleri kapsamında istenecek bilgilerin verilmesine ilişkin Yukarıda anılan beyannameler yönünden mali tatil süresinin sonu beklenmeksizin ilgili beyannamelerin verilmesi mümkün olduğu gibi, mali tatil süresi içinde uzlaşma veya cezada indirim talebinde bulunulması da mümkündür.

Mali tatil nedeniyle duran (işlemeyen) süreler ise şunlardır:

• Muhasebe kayıt süreleri
• Vergi Usul Kanunu’nun 153-170. maddelerinde düzenlenen bildirme süreleri (mali tatile rastlaması halinde)
• Vergilendirmeye ilişkin işlemler (ikmalen, re’sen veya idarece yapılan tarhiyatlar) bakımından dava açma süreleri (son günü mali tatile rastlaması halinde)

Belirtilen bu süreler, mali tatilin bitiminden itibaren tekrar işlemeye başlayacaktır.

Dava açma süreleri bakımından mali tatil nedeniyle uzayan dava açma süresinin son gününün 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu uyarınca çalışmaya ara verme süresine (21.07.2026 – 31.08.2026 tarihleri arasıdır) rastlaması halinde de dava açma süresi, çalışmaya ara vermenin sona erdiği günü izleyen günden itibaren yedi gün uzayacaktır.

2. Mali Tatil Süresince Defter ve Belgelerin İbrazı ile Başlatılacak Vergi İncelemeleri

Kanun’da gösterilen istisnalar saklı kalmak üzere, mali tatil süresince işyerinde incelemeye başlanılması ve inceleme amacıyla defter ve belgelerin bu süre içinde ibrazının istenmesi mümkün değildir. Mali tatil süresinden önce başlanılmış olan incelemelerin devamı mümkün olmakla birlikte, bu süre içinde ilave defter, belge ve bilgi talep edilmesi ve yetkililerin tutanak imzalamaya davet edilmesi mümkün değildir.

3. Mali Tatil Süresince Bilgi İsteme ve Tebligat İşlemleri

Mali tatil süresince, vergi ve ceza ihbarnameleri ile mahsup taleplerine yönelik olanlar hariç olmak üzere, bilgi isteme talepleri mükelleflere, vergi ve ceza sorumlularına bildirilmeyecektir. Mali tatile tabi bu bildirimler bakımından tatil süresi içinde gerçekleştirilecek tebligatlara ilişkin süre, mali tatilin son gününden itibaren işlemeye başlayacaktır. Mahsup taleplerine yönelik bilgi isteme talepleri ise mali tatil süresi içerisinde de bildirilebilecek olup, bu taleplere ilişkin tebligat işlemlerinde mali tatilden ötürü süre uzamayacaktır.

4. Beyanname Verme Süresi Uzamış Olan Vergilerde Ödeme Süresi

Beyana dayanan ve beyanname verme süresi mali tatil nedeniyle uzamış olan vergilerde ödeme süresi (aynı ay içerisinde kalmak kaydıyla), uzayan beyanname verme süresinin son gününü izleyen günün mesai saati bitimine kadar uzamaktadır.

5. Mali Tatilden Etkilenmeyen Süreler

Mali tatil nedeniyle uzamayan süreler aşağıda sayılmaktadır:

• İcra yoluyla yapılan satışlarda katma değer vergisi uygulamasına yönelik (5) no.lu katma değer vergisi beyannamesinin verilme ve ödeme süresi
• Noterlik Kanunu’nun 118. maddesine göre noterler tarafından tahsil edilen damga vergisi ve harç bedellerinin bu Kanun’un 119. Maddesi uyarınca ilgili vergi dairesine bildirilmesine ilişkin olarak verilecek beyannameler ile süreksiz yükümlülük şeklinde değerlendirilen ve 492 sayılı Harçlar Kanunu’na göre verilen (1), (2) ve (4) no.lu beyannamelerin verilme ve ödeme süreleri

Kanuna göre birtakım vergi, resim ve harçlar hakkında mali tatil hükümleri uygulanmamaktadır:

• Özel tüketim vergisi
• Banka ve sigorta muameleleri vergisi
• Özel iletişim vergisi
• Şans oyunları vergisi
• Gümrük idareleri, il özel idareleri ve belediyeler tarafından tarh ve/veya tahsil edilen (ithalde alınan katma değer vergisi, emlak vergisi, çevre temizlik vergisi gibi) vergi, resim ve harçlar
• Özel kanunlarında ödeme süreleri tespit edilmemiş amme alacaklarının ödeme sürelerinin 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre tayin edilmesi (örn. ödeme emri tebligatı) ve tayin edilen sürelerin de mali tatile rastlaması halinde, bu alacaklar için belirlenen ödeme süreleri, mali tatil nedeniyle uzamamaktadır.

İşte düzenlenmiş hali:

Son iki yıldır katıldığım toplantılarda, yatırımcı görüşmelerinde ve ekonomi programlarında en çok konuşulan konu yapay zekâ oldu. Birkaç yıl önce blockchain ve kripto paralar gündemdeydi. Bugün ise teknoloji şirketlerinden devletlere kadar herkes yapay zekâyı konuşuyor. Gerçekten de insanlık önemli bir dönüşümün eşiğinde. Ancak tarih bize, büyük teknolojik sıçramaların yalnızca fırsatlar değil, ciddi riskler de taşıdığını gösteriyor.

Bu nedenle şu soruyu sormadan edemiyorum:

Yapay zekâ insanlığın yeni aydınlanma çağı mı olacak, yoksa yeni bir karanlık çağın başlangıcı mı?

Yapay zekâ; sağlık, üretim, eğitim ve finans gibi alanlarda verimliliği artırıyor, bilgiye erişimi kolaylaştırıyor. Ancak her teknolojik devrim gibi bunun da bir bedeli olabilir.

Sanayi Devrimi insanın kas gücüyle rekabet etmişti. Yapay zekâ ise doğrudan insanın zihinsel üretimiyle rekabet ediyor. Muhasebecilerden hukukçulara, yazılımcılardan gazetecilere kadar birçok meslek dönüşüm sürecine girmiş durumda. Elbette yeni iş alanları doğacaktır. Asıl soru, bunların kaybolacak mesleklerin yerini ne kadar hızlı doldurabileceğidir.

Ekonomik tarafta ise daha önemli bir risk bulunuyor. Son kırk yılda teknoloji büyük şirketleri büyütürken orta sınıf aynı ölçüde güçlenemedi. Yapay zekâ bu farkı daha da artırabilir. Çünkü veri, işlem gücü ve sermaye büyük ölçüde birkaç küresel teknoloji şirketinin elinde bulunuyor.

Asıl mesele, yapay zekânın üreteceği değerin toplumun geneline mi yayılacağı, yoksa belirli şirketlerde mi toplanacağıdır.

Bir diğer önemli konu ise bilgi güveni. Bugün yanlış bilgiler bile piyasalarda milyarlarca dolarlık hareketlere neden olabiliyor. Yapay zekâ ile üretilen görüntü ve videolar yaygınlaştıkça gerçeği sahteden ayırmak daha da zorlaşacak. Oysa finansal sistemlerin temelinde güven vardır. Güven zedelendiğinde belirsizlik artar, yatırımlar azalır ve büyüme yavaşlar.

En çok düşündüren konu ise insanın düşünme alışkanlıkları. Artık birçok sorunun cevabını araştırmak yerine doğrudan yapay zekâya soruyoruz. Bu büyük kolaylık sağlıyor. Ancak insan zihni çoğu zaman cevabı bulurken değil, cevabı ararken gelişir. Araştırmak, sorgulamak ve hata yapmak öğrenmenin vazgeçilmez parçalarıdır.

Belki de gelecekte en büyük risk, makinelerin çok akıllı olması değil, insanların giderek daha az düşünmesidir.

Bu nedenle yapay zekâ yalnızca teknoloji değil; ekonomi, eğitim ve medeniyet meselesidir. Önümüzdeki yıllarda ülkelerin gücü yalnızca doğal kaynaklarıyla değil, veri üretme ve yapay zekâ geliştirme kapasiteleriyle de ölçülecek.

Bir dönem "veri yeni petroldür" deniliyordu. Artık görüyoruz ki veri yalnızca ekonomik değil, stratejik bir güç unsurudur. Teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin, onu hangi amaçla kullanacağımıza karar verecek olan yine insandır. Atom enerjisi nasıl hem şehirleri aydınlatabiliyor hem de yıkıma neden olabiliyorsa, yapay zekâ da insanlığın refahını artırabilir ya da eşitsizlikleri derinleştirebilir.

Bu nedenle tartışmamız gereken konu yapay zekânın ne kadar gelişeceği değil, insanlığın bu gelişime ne kadar hazır olduğudur.

Çünkü karanlık çağlar yalnızca cehaletten değil; gücün aşırı merkezileşmesinden, sorgulamayı bırakan toplumlardan ve insanların kendi ürettikleri araçları kontrol edememesinden de doğmuştur.

Yapay zekâ insanlık tarihinin en büyük fırsatlarından biri olabilir. Ama aynı zamanda en büyük sınavlarından biri olmaya da adaydır.

Asıl soru artık şudur: Yapay zekâ çağında insan kalmayı başarabilecek miyiz?

Bekir Tamer Gökalp - Dünya

Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, taşınmaz satışlarında alıcı ve satıcı tarafların dolandırıcılık, hırsızlık ve sahtecilik riskine maruz kalmaması, kayıt dışılığın azaltılması ve para transferinin güvenli bir ortamda gerçekleştirilmesi amacıyla, Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik'te değişiklik yapıldığı hatırlatılarak, "Yapılan değişiklikle; 1 Temmuz 2026 tarihinden itibaren taşınmaz satışlarında ödemenin bir kısmının veya tamamının nakit, havale veya elektronik fon transferi ile yapılması halinde satış bedelinin, taşınmaz mülkiyeti ile bedelin eş zamanlı el değiştirmesini sağlayan Güvenli Ödeme Sistemi üzerinden gerçekleştirilmesi zorunlu hale getirilmiştir. Bununla birlikte, söz konusu Yönetmelik ile Ticaret Bakanlığımıza sistemin devreye alınma tarihini üç aya kadar uzatma yetkisi verilmiştir.

Güvenli Ödeme Sistemi'nin eksiksiz şekilde uygulamaya alınabilmesi amacıyla Ticaret Bakanlığımız, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ve diğer paydaşlarla iş birliği içerisinde teknik çalışmalarını sürdürmektedir. Bu kapsamda, Güvenli Ödeme Sistemi'ne ilişkin tüm teknik süreçlerin ve entegrasyonların tamamlanabilmesini teminen, Yönetmeliğin Bakanlığımıza verdiği yetki kullanılarak sistemin devreye alınma tarihi üç ay süreyle uzatılmış ve 1 Ekim 2026 olarak belirlenmiştir" denildi.

Ekonomim

Ancak hem analistler hem de bankacılık devleri bu geri çekilmeyi yükselişin sonu olarak değil alım fırsatı olarak değerlendiriyor.

Midas Discovery Fund Portföy Yöneticisi Tom Winmill da altının temel dinamiklerinin güçlü kalmaya devam ettiğini belirterek, "Altın biraz nefes alacak, ardından yeniden koşmaya başlayacak" dedi.

Altında ikinci yükseliş ne zaman?

Winmill, altının yükselişini destekleyen temel unsurun doların küresel rezerv para statüsü olduğunu, ancak bu konumun zamanla zayıflayabileceğini ifade etti.

Dolara bağımlılığı azaltmaya yönelik eğilimlerin hız kazandığını ve merkez bankalarının rezervlerini çeşitlendirdiğini belirten Winmill'a göre altın yeni bir yükseliş dönemine girebilir.

Enflasyon ve düşük reel faiz altını destekleyebilir

Winmill, enflasyon baskılarının da tamamen ortadan kalkmadığını, merkez bankalarının da ekonomiyi durgunluğa sürükleyecek kadar sıkılaşmaya gidemeyeceğini belirterek düşük faiz ortamının altın fiyatlarını destekleyeceğini öngördü.

Öta yandan Winmill'e göre altın fiyatlarının uzun süre yüksek seyretmesinden maden şirketleri de ciddi kâr elde etti ve mevcut rezervlerini büyüttü. Bu nedenle şirketlerin yeni rezerv satın almak için agresif birleşme ve satın almalara yönelme ihtiyacı azaldı. Pek çok büyük üretici ellerinde zaten uzun yıllar yetecek kadar rezerv tutarken, piyasada daha az satın alma yarışı ve daha sakin bir büyüme stratejisi gözlemleniyor.

UBS: Mevcut düşüş alım fırsatı olabilir

Benzer görüşü paylaşan UBS de ons altının önümüzdeki 12 ay içinde 5 bin 200 dolara yükselebileceğini öngörüyor. Banka, son geri çekilmeyi uzun vadeli yatırımcılar için önemli bir alım fırsatı olarak değerlendiriyor.

UBS'nin yükseliş beklentisi üç temel faktöre dayanıyor:

Fed'in 2027 yılında faiz indirimlerine başlaması,
ABD dolarındaki yapısal zayıflığın zamanla belirginleşmesi,
Merkez bankalarının güçlü altın alımlarını sürdürmesi.

Buna karşın banka, kısa vadede yükselen reel faizler ve güçlü dolar nedeniyle ons altının 3 bin 850-4 bin dolar bandında dalgalanabileceğini de belirtiyor.

Merkez bankaları talebi sürüyor

UBS verilerine göre mayıs ayında Polonya 18 ton, Çin ise 10 ton altın alımı gerçekleştirdi.

Banka, yıllık merkez bankası alımlarının 750 ila 1.000 ton aralığında kalmasını bekliyor. Bu güçlü talebin, jeopolitik riskler ve küresel ekonomik belirsizliklerle birlikte altın fiyatları için uzun vadeli destek oluşturmaya devam edeceği değerlendiriliyor.

Analistlere göre kısa vadede dalgalanma sürse de Fed'in faiz politikasında olası değişim, doların zayıflaması ve merkez bankalarının alımlarını koruması halinde altın piyasasında yeni bir yükseliş dalgasının başlaması ihtimali güçleniyor.

Dünya

Kaynaklar, Washington yönetimi ile OpenAI'ın GPT-5.6 sürümünü, siber güvenlik alanındaki gelişmiş yetenekleri nedeniyle ihracat kontrolü uygulaması getirilen Anthropic'in modeli Mythos ile "aynı seviyede" gördüğünü belirtti.

OpenAI'ın ise modelin piyasaya sürülmesini sınırlamayı kabul ettiği ifade edildi.

ABD merkezli teknoloji haber sitesi The Information, OpenAI ve Üst Yöneticisi (CEO) Sam Altman'ın bu hususla ilgili çalışanlara gönderdiği bilgi notuna ulaştı.

Bilgi notunda, hükümetin yeni modele erişiminin "müşteri bazında" onaylandığı aktarıldı.

Ayrıca, notta "ABD hükümetine bunun uzun vadede tercih ettiğimiz model olmadığını açıkça belirttik. Gelecek sürümler için daha sürdürülebilir bir yaklaşım geliştirmek üzere onlarla ve sektördeki diğerleriyle birlikte çalışacağız." ifadelerine yer verildi.

Beyaz Saray yetkilisi ise CNN'e yaptığı açıklamada, söz konusu teknolojinin risklerine yönelik ortak yaklaşımlar geliştirmek amacıyla gelişmiş yapay zeka laboratuvarlarıyla işbirliğinin sürdürüldüğünü kaydetti.

Öte yandan OpenAI konuya ilişkin yorum yapmadı.

ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, 13 Haziran'da yapay zeka şirketi Anthropic'in en gelişmiş modelleri "Mythos" ve "Fable" için ihracat kontrolü uygulaması başlatmıştı.

Beyaz Saray, "ulusal güvenlik tehdidi" gerekçesiyle yabancı hükümetler, şirketler ve bireylerin modellere erişimini yasaklama kararı almıştı. Bunun üzerine Anthropic, gelişmiş yapay zeka modellerini tüm kullanıcılar için devre dışı bırakmıştı.

Bloomberg HT

Akaryakıt sektörü temsilcileri, indirimi ya da zammı belirleyen en temel unsurun küresel piyasalarda benzin ve motorinin metrik ton fiyatındaki değişim olduğunu belirterek, "Benzin ve motorinin ton fiyatları, indirimi gerektirecek düzeye inmedi. Bu nedenle de hafta boyunca pompada bir fiyat hareketi yaşanmadı" ifade etti.

ABD ile İran arasında varılan anlaşmanın ardından petrol fiyatları belirgin biçimde düştü. Brent petrol, 75 doların altına indi, 72 doları gördü. Brent petrol, Hürmüz Boğazı ile ilgili gelişmelere, tedarik ve arz sorunu odaklı risklere göre seyir izliyor ve halen 74 dolar düzeyinden işlem görüyor.

Sektör kaynakları metrik ton verilerini açıkladı

ABD ile İran savaşı sırasında 118 dolarla zirve yapan Brent petrol fiyatının, savaş öncesindeki düzeylere inmesine karşın hafta boyunca benzin ve motorin fiyatları sabit kaldı. Akaryakıta, indirim yapılmaması tepkilere ve eleştirilere yol açtı.

Akayakıt sektörü temsilcileri, indirimi ya da zammı belirleyen en temel unsurun küresel piyasalarda benzin ve motorinin metrik ton fiyatındaki değişim olduğunu vurguladı. Kaynaklar, savaş öncesinde motorinin metrik ton fiyatının 762 dolar, benzinin 730 dolar olduğunu hatırlatarak, "Bu fiyatlar, savaşla birlikte 1400 dolarları gördü. Şu anda motorinin metrik ton fiyatı 890 dolar, benzinin metrik ton fiyatı da 900 dolar düzeyinde" diye konuştu.

Kaynaklar, Brent petrol düşmesine karşın benzin ve motorinin ton fiyatlarının, indirimi gerektirecek düzeylerde olmadığını belirterek, "Bu nedenle de hafta boyunca pompada bir fiyat hareketi yaşanmadı" dedi.

“EPDK indirim gecikmesine izin vermez, motorinde indirim beklentisi gündemde”

Sektör kaynakları, EPDK’nın verileri takip ettiğini belirterek, "İndirimin geciktirilmesi ya da pompaya yansıtılmaması gibi bir durum söz konusu olamaz. EPDK da verileri takip ediyor. Bir gecikmeye ya da ötelemeye izin vermez" dedi.

Sektör kaynakları, küresel piyasalarda ürün fiyatının düşmeye devam etmesi durumunda gelecek hafta motorine indirim beklenebileceğini vurguladı.

Ekonomim

Ghose'nın hazırladığı "TRY: Temel göstergeler olumsuz seyrederken Karahan gevşemeye göz kırpıyor" başlıklı raporda, bir hafta vadeli repo ihalelerine dönüşün bankaların efektif fonlama maliyetini yüzde 40'lık gecelik borç verme faizinden yüzde 37'lik politika faizine yaklaştıracağı kaydedildi. Karahan'ın bu adım için acele etmediği ancak zamanlamayı tartışmaya açık bıraktığı ifade edildi.

Petrol ve emtia fiyatlarındaki gerilemenin haziran enflasyonunu geçici olarak düşürebileceğini belirten banka, bu iyileşmenin sonraki aylarda tekrarlanmasının zor olduğunu vurguladı. Manşet enflasyonun yüzde 30'un üzerinde kalacağı ve temel fiyat baskılarının güçlü seyrini koruyacağı öngörüldü.

Commerzbank, TCMB'nin repo fonlamasına dönerek efektif faizi düşürmesi halinde Türk lirasında oynaklığın artabileceği ve sert değer kaybı riski oluşabileceği uyarısında bulundu.

Ekonomim

Piyasalardaki dalgalanma etkili oldu

Haberde, ChatGPT'nin geliştiricisi OpenAI'ye halka arz sürecinde danışmanlık veren bankacıların, teknoloji hisselerinde yaşanan son dalgalanmaların yatırımcı iştahını azaltabileceği yönünde uyarıda bulunduğu aktarıldı. Ayrıca, rekor büyüklükteki halka arzın ardından SpaceX hisselerinde görülen hareketliliğin de bireysel yatırımcıların OpenAI'ye yönelik ilgisini olumsuz etkileyebileceği ifade edildi.

Hedef 1 trilyon dolar değerleme

New York Times'ın haberine göre OpenAI CEO'su Sam Altman, bankacılar ve avukatlardan oluşan danışman ekibini şirketi 1 trilyon dolarlık değerlemeye ulaştıracak bir halka arz süreci için hazırlanmaya yönlendirdi.

Goldman Sachs ve Morgan Stanley ile çalışıyor

Bloomberg News'in daha önce yayımladığı habere göre ise OpenAI, en erken sonbaharda gerçekleşebilecek olası halka arz için Goldman Sachs Group ve Morgan Stanley ile çalışmalarını sürdürüyor.

Şirket, 9 Haziran'da yaptığı açıklamada ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'na (SEC) halka arz için gizli başvuruda bulunduğunu duyurmuştu.

Açıklamada, “Henüz zamanlamaya karar vermedik. Özel bir şirket olarak yapmamızın daha kolay olacağı bazı işler olduğu için bu biraz zaman alabilir. Ancak bu, karmaşık bir dizi ödün verme süreci ve bu durum, en iyisi bu olursa daha erken halka açılma seçeneğini bize sunuyor” denildi.

Dünya

Elektrik altyapısı su ve doğalgazla entegre edilecek

Türkiye gazetesindeki habere göre; EPDK uzmanları tarafından yürütülen çalışmalara göre, mevcut elektrik sayaçları gelecekte su ve doğalgaz tüketiminin de entegre edildiği ortak bir dijital altyapının merkezi haline dönüştürülecek. Gerekli mevzuat ve altyapı çalışmalarının tamamlanmasıyla birlikte, su ve doğalgaz sayaçlarının verileri de doğrudan akıllı elektrik sayaçları üzerinden okunabilecek.

Bu yenilikçi adımla kurulacak olan Millî Akıllı Sayaç Sistemi (MASS), farklı marka sayaç, modem ve haberleşme yazılımlarını ortak bir protokolde buluşturarak "millî bir ekosistem" yaratmayı hedefliyor.

Vatandaşa “tek uygulama” kolaylığı

Ortak altyapının hayata geçirilmesi, vatandaşlar için büyük bir kullanım kolaylığı sağlayacak. Aboneler; farklı kurumlar ve mobil uygulamalar arasında geçiş yapmaya gerek kalmadan elektrik, su ve doğalgaz tüketimlerini tek bir uygulama üzerinden yönetebilecek.

Yeni sistemin kullanıcılara sunacağı başlıca avantajlar şunlar olacak:

Tüketim miktarlarının tek ekrandan anlık olarak takip edilebilmesi.
Geçmiş dönem faturalarının ve kullanım verilerinin kolayca karşılaştırılabilmesi. Dağıtım şirketlerinin tek bir teknolojiye bağımlılığının ortadan kalkmasıyla operasyonel maliyetlerin düşürülmesi.

Akıllı sayaç projesinde iletişim altyapısı güçlendirilecek

Sistemin kurulum aşamasında, özellikle kırsal bölgelerdeki coğrafi ve teknolojik kısıtlamalar da göz önünde bulunduruluyor. Uzmanlar, projenin ilk etabında kırsal alanlarda bazı iletişim zorlukları yaşanabileceğine dikkat çekerek, bu bölgeler için "hibrit" bir haberleşme yapısının kurgulandığını belirtiyor.

Bu kapsamda, elektrik hattı üzerinden veri iletimi sağlayan teknolojiler ile radyo frekansı üzerinden çalışan sistemlerin bir arada kullanılması planlanıyor. Yeni nesil iletişim yöntemlerinin geliştirilmesi ve sistemin tüm yurda kesintisiz entegre edilmesi amacıyla AR-GE çalışmalarının hız kesmeden devam ettiği ifade edildi.

Ekonomim

Dijital etiket sisteminde fiyatların merkezden tek tuşla anlık olarak değiştirilebildiğine işaret eden Ağaoğlu, şu ifadeleri kullandı: “Market içinde alışveriş yapan bir tüketici kasaya geldiğinde farklı bir fiyatla karşılaşabilir. Fiyat düşmüşse sorun yok; ancak artmışsa bu durum Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 54. maddesine aykırıdır. Bu maddeye göre tüketici lehine olan fiyat uygulanmalıdır.”

“Anlık zam ve denetimden kaçış riski”

Dijital etiketlerde fiyat değişiklik tarihinin tüketici tarafından takip edilmesinin zor olduğuna dikkat çeken Ağaoğlu, şu uyarıda bulundu: “Online sistemle kasaya ‘100 lira’ talimatı gidiyor. Tüketici rafta 80 lirayı görmüş olabilir; ancak kasaya geldiğinde etiket çoktan 100 liraya dönmüş oluyor. Önceki fiyatı kanıtlamak neredeyse imkânsız, çünkü saat bilgisi zorunlu değil, aynı gün içinde yapılan değişikliklerde tarih de değişmiyor.”

Bu nedenle fiyat değişikliklerinin mağazalar kapalıyken yapılması gerektiğini vurgulayan Ağaoğlu, indirim duyurularına da dikkat çekti: “Eğer bir indirim ilanı verildiyse ister mağaza içinde, ister mağaza dışında, ister sosyal mecralarda o indirimin bitiş tarihinden önce fiyat artırılamaz. Bu, satıcıyı bağlayan bir vaattir” dedi.

Ağaoğlu, şöyle devam etti; “Talep artışı ya da stok durumuna göre fiyatların uzaktan ve anlık olarak değiştirilmesi, hem tüketicinin korunması hem de fahiş fiyat ve etiket denetimleri açısından ciddi riskler barındırıyor. Denetim anında fiyatların uzaktan değiştirilmesi, kontrolleri işlevsiz kılabilir.”

Dijital etiketlerde bulunması gereken zorunlu bilgilerin de altını çizen Ağaoğlu, “İndirimli ürünlerde indirimden önceki fiyat da aynı puntoyla yazılmalıdır. Ayrıca birim fiyat zorunluluğu vardır. 600 gramlık bir ürün satılıyorsa kilogram fiyatı, 30’lu yumurta satılıyorsa adet fiyatı tüketicinin açıkça görebileceği şekilde yer almalıdır” dedi.

“Menşe bilgisi tüketicinin hakkı”

Ürünlerin menşe bilgisinin de hayati önemde olduğunu vurgulayan Ağaoğlu, tüketicinin ürünün yerli mi ithal mi olduğunu bilme hakkı bulunduğunu ifade ederek, “Ceviz Kanada’dan mı geldi, ABD’den mi ithal, yoksa yerli üretim mi? Menşe bilgisi etiket üzerinde açıkça yer almalıdır” dedi. Sebze ve meyve reyonlarında kullanılan hal kayıt künyelerinin dijital etiketlerle değiştirilmesini olumlu değerlendiren Ağaoğlu, “Sebze-meyve ürünlerinde sirkülasyon hızlıdır. Hal kayıt künyesinin rafta bulunması zorunludur. Dijital etiket bu açıdan denetimi kolaylaştırabilir.”

“Kara kutu sistemi zorunlu hale getirilmeli"

Dijital etiketlerin market çalışanlarının iş yükünü azalttığını kaydeden TÜKONFED Başkanı Aydın Ağaoğlu, ancak tüm bu avantajlara rağmen temel risklerin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtti. Geçmişte kasa–etiket farklarının çalışanlara yansıtılmasının da ciddi bir sorun olduğunu hatırlatan ve bu sistemin market çalışanları için olumlu yanlarının olduğunu kaydeden Ağaoğlu, çözüm önerisini şu sözlerle dile getirdi: “Elektronik raf etiketlerinde, fiyat değişimlerini kayıt altına alan ve sonradan müdahale edilemeyen bir ‘kara kutu’ sistemi zorunlu hale getirilmeli. Fiyat ne zaman, hangi gerekçeyle ve kaç kez değiştirilmiş, geriye dönük olarak görülebilmeli. Aksi halde tüketici güveni zedelenir.”

Araştırma, bireylerin günlük yaşam alışkanlıklarında dijital platformların ağırlığının belirgin şekilde arttığını ortaya koyarken, geleneksel medya tüketiminde ise düşüş yaşandığını gösterdi.

Araştırmaya göre son dört hafta içinde sosyal medyada vakit geçirdiğini belirten 10 yaş ve üzeri bireylerin oranı yüzde 71,7'ye yükseldi. Bu oran 2015 yılında yüzde 33,9 seviyesindeydi. Sosyal medya kullanım oranı erkeklerde yüzde 77, kadınlarda ise yüzde 66,6 olarak hesaplandı.

Buna karşılık gazete, dergi ve benzeri yayınları okuduğunu belirtenlerin oranı son 10 yılda yüzde 39,4'ten yüzde 20,1'e geriledi.

Günün en büyük bölümü uykuya ayrılıyor

Araştırmaya göre 10 yaş ve üzerindeki bireyler gün içinde en fazla zamanı uykuya ayırdı. Günlük ortalama uyku süresi 8 saat 55 dakika olarak hesaplanırken, kadınlar ortalama 9 saat, erkekler ise 8 saat 49 dakika uyudu.

Uykuyu günlük 3 saat 15 dakika ile yemek ve kişisel bakım, 2 saat 25 dakika ile istihdam faaliyetleri ve 2 saat 22 dakika ile hanehalkı ve aile bakımı izledi.

Çalışan bireyler ise günde ortalama 5 saat 41 dakikalarını işle ilgili faaliyetlere ayırdı. Çalışan erkeklerin günlük çalışma süresi ortalama 6 saat olurken, çalışan kadınlarda bu süre 4 saat 58 dakika olarak belirlendi.

Kadınlar ev işlerine erkeklerden üç saat fazla zaman ayırıyor

15 yaş ve üzerindeki bireylerde kadınların hanehalkı ve aile bakımına ayırdığı süre günlük ortalama 4 saat 3 dakika olurken, erkeklerde bu süre 58 dakika olarak ölçüldü.

Çalışan kadınlar ev işleri ve aile bakımına günde ortalama 2 saat 38 dakika ayırırken, çalışan erkeklerde bu süre 47 dakika oldu. Çalışmayan kadınlar ise bu faaliyetlere günlük ortalama 4 saat 33 dakika ayırdı.

Spor için günde sadece 12 dakika ayrılıyor

Araştırma, bireylerin gün içinde spora ayırdığı sürenin oldukça sınırlı kaldığını da ortaya koydu. Günlük ortalama spor ve doğa sporlarına ayrılan süre 12 dakika olarak hesaplandı. Erkekler spora günde ortalama 16 dakika, kadınlar ise 9 dakika ayırdı.

Son dört haftadaki sportif faaliyetlerde yürüyüş ve koşu yüzde 11,7 ile ilk sırada yer alırken, futbol oynayanların oranı 2015'teki yüzde 5,2 seviyesinden yüzde 4,1'e geriledi. Aynı dönemde voleybol oynayanların oranı ise yüzde 0,9'dan yüzde 1,4'e yükseldi.

Cihan Oruçoğlu-Dünya

Peki yeni düzenlemeden kimler yararlanabilecek, hangi borçlar kapsama giriyor ve taksit sayısı nasıl belirlenecek?

Hangi Borçlar Kapsama Giriyor?

Tebliğe göre 5 Haziran 2026 tarihi itibarıyla vadesi geldiği halde ödenmemiş bulunan ve vergi dairelerince takip edilen amme alacakları taksitlendirme kapsamına alınıyor.

Bununla birlikte tüm borçlar kapsama girmiyor. Özel Tüketim Vergisi ile 2026 yılı gelir ve kurumlar vergisine mahsup edilecek geçici vergi borçları ve bunlara bağlı bazı fer'i alacaklar düzenleme dışında bırakılmış durumda.

Dolayısıyla başvuru öncesinde hangi borçların kapsama girdiğinin dikkatle analiz edilmesi gerekiyor. Özellikle işletmelerin dijital vergi dairesinden güncel borç dökümlerini almalarında fayda bulunuyor.

Başvuru Nasıl Yapılacak?

Düzenlemeden yararlanmak isteyen borçluların 31 Ağustos 2026 tarihine kadar başvuruda bulunmaları gerekiyor.

Başvurular;

• Gelir İdaresi Başkanlığı internet sitesi üzerinden, Dijital Vergi Dairesi aracılığıyla,

• e-Devlet üzerinden,

• Doğrudan vergi dairesine yazılı olarak,

• Posta yoluyla

yapılabilecek.

Birden fazla vergi dairesine borç bulunması halinde her vergi dairesine ayrı başvuru yapılması gerekiyor. Ayrıca mükellefin yalnızca seçtiği bazı borçları için değil, ilgili vergi dairesindeki tüm borçları için tecil talebinde bulunması şartı aranıyor.

Bu noktada başvurunun son günlere bırakılmaması önemli. Çünkü eksik bilgi veya belge nedeniyle ortaya çıkabilecek gecikmeler hak kaybına yol açabilir.

Taksit Sayısı Nasıl Belirlenecek?

Yeni düzenlemenin en dikkat çekici yönü taksit sürelerinin uzatılması oldu.

Ancak her mükellef otomatik olarak 72 ay taksit hakkı elde etmiyor. Taksit sayısı büyük ölçüde mükellefin mali durumuna göre belirleniyor.

Bilanço veya işletme hesabı esasına göre defter tutan faal mükelleflerde likidite oranı esas alınacak.

• Likidite oranı 0,50 ve üzerinde olanlar 36 taksit,

• 0,30 ile 0,50 arasında olanlar 48 taksit,

• 0,30 ve altında olanlar ise 72 taksit

imkânından yararlanabilecek.

Bu sistemin temel mantığı açık. Mali durumu daha güçlü olanların borçlarını daha kısa sürede, ödeme gücü daha sınırlı olanların ise daha uzun sürede ödemesi amaçlanıyor.

Faal mükellefiyet kaydı bulunmayanlar ile bu kapsam dışında kalan borçlular için ise genel olarak 48 taksit uygulanacak.

Bazı Borçlarda Süre Daha Kısa

Her borç türü için aynı taksit süresi geçerli değil.

Katma Değer Vergisi, Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi ile bunlara bağlı vergi ziyaı cezaları, gecikme faizleri ve gecikme zamları için azami süre 12 taksit olarak belirlenmiş durumda.

Bu nedenle bir mükellefin farklı türdeki borçları için aynı anda farklı taksit süreleri uygulanması mümkün olabilecek.

Meslek mensuplarının ödeme planlarını incelerken bu ayrımı özellikle dikkate almaları gerekiyor.

Tecil Faizi ve Teminat Şartı

Tebliğ kapsamında tecil edilen borçlara yıllık yüzde 29 oranında tecil faizi uygulanacak.

Teminat uygulamasında ise yeni eşik dikkat çekiyor.

10 milyon TL'ye kadar olan amme alacakları için teminat aranmayacak.

10 milyon TL'yi aşan borçlarda ise aşan kısmın yarısı kadar teminat gösterilmesi gerekecek.

Bu düzenleme özellikle orta ölçekli işletmeler açısından önemli bir kolaylık sağlıyor.

Taksitler Ödenmezse Ne Olacak?

Taksitlendirme hakkının korunabilmesi için ödeme disiplinine dikkat edilmesi gerekiyor.

Bir takvim yılı içerisinde en fazla iki taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi ihlal sebebi sayılmayacaktır. Ancak süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen her bir taksitin, takip eden taksit ödeme süresi içinde, ödeme tarihi dikkate alınarak hesaplanacak tecil faizi ile birlikte ödenmesi şarttır.

Süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen taksitin son taksit olması halinde, son taksit ödeme süresini takip eden ayın sonuna kadar, ödeme tarihi dikkate alınarak hesaplanacak tecil faiziyle birlikte bu taksitin ödenmesi gerekmektedir.

Aksi halde tecil ihlal edilmiş sayılacak ve kalan borçlar yeniden takip ve tahsil işlemlerine konu olacak.

Bu nedenle taksitlendirme kararı alınırken işletmenin nakit akışı mutlaka gerçekçi şekilde değerlendirilmelidir.

Düzenleme Ne Anlama Geliyor?

Yeni Tebliğ, vergi borçlarının ertelenmesinden çok, ödenebilir hale getirilmesini amaçlıyor. Özellikle mali yapısı bozulan işletmelere 72 aya kadar uzayabilen ödeme imkânı önemli bir nefes alanı yaratıyor. Bununla birlikte başvuru süresinin sınırlı olması, bazı vergi türlerinde 12 taksit sınırının korunması ve tecil faizinin devam etmesi nedeniyle her mükellefin durumunu ayrı değerlendirmesi gerekiyor. Önümüzdeki dönemde bu düzenlemenin başarısını belirleyecek unsur, mükelleflerin borçlarını ne kadar uzun vadeye yayabildiğinden çok, belirlenen ödeme planlarını sürdürülebilir şekilde yerine getirip getiremeyecekleri olacaktır.

Bundan 30 yıl önce sanayinin ekonomideki ağırlığı %30’a koşuyordu. Şimdi ise %15’e doğru geriliyor. Oysa sanayi olmadan ne savunma ne ihracat ne de sürdürülebilir kalkınma olmaz

1- SORUN: Üretmeden kaynak yaratmak için Merkez’in doludizgin banknot basması, filigranlı kâğıt gerektirir. Orta Vadeli Program’ın ekonomiyi yanlış yerden soğutmasıyla enflasyonu çözemediğimiz gibi üretimden de olduk. Sistemin döviz ihtiyacını ancak sanayi üretimiyle karşıladığımız bir gerçek.

2- ETKİSİ: Bizim dövize ihtiyacımız var. Döviz basamıyoruz zira kalpazanlar buna yeltendiğinde, 6’ncı Filo gelir tepene çöker. Ancak bizim 2 döviz banknot matbaamız var. Biri turizm, öteki ihracat… Hele ki ihracat, sanayi üretimiyle yürüyorsa, sanayisizleştirme yerine, sanayiciyi el üstünde tutmak gerekir.

“CİDDİ BİR ŞEKİLDE OKSİJENSİZ KALDIK”

3- ÇÖZÜM: Nasıl ki banknot matbaası filigranlı kâğıt olmadan para basamıyorsa, ihracat makinemiz sanayi de ancak hayatta tutulduğunda döviz üretebilir. Hele ki “ciddi şekilde oksijensiz kaldık” diye feryat ediyorsa… Finansa erişimini zorlaştırdığımız gibi oksijen hortumuna basıp soluğunu kesiyoruz.

4- YÖNTEM: İstanbul Sanayi Odası Başkanı Erdal Bahçıvan, soluksuz kalan sanayimiz için hayati uyarılarına devam ediyor: “Sanayicilerimiz için çok özel bir kredi paketine ivedilikle ihtiyaç duyuyoruz. Bu konuda gerekli adımların vakit kaybetmeden atılmasını tüm sanayicilerimiz adına talep ediyoruz.”

İKİ SORU İKİ CEVAP / Sanayisizleşmeye dair…

Tehlikeye kim dikkat çekiyor?

Kayahan; “odalarda ışıksız kaldım” diyordu şarkısında… İSO Başkanı da 360 oda içinde cesurca haykırıyor; odalarda nefessiz kaldıklarını… Oksijen solumayan sanayi, nasıl değer üretebilir ki…

Sanayi sektörü neden gerekli?

Şeyh Edebali; “İnsanı yaşat ki devlet yaşasın” diyordu. Erdal Bahçıvan da “Sanayiyi yaşat ki üretim sürsün, ihracat gelişsin, savunma sanayisi büyüsün, OSB’ler soluk alsın” diyor. Duyulmuyor mu?

not/ Sanayiye sahip çıkmak türkiye’ye sahip çıkmaktır

Bahçıvan’dan: “Türkiye’nin sürdürülebilir büyümesi, kalıcı refahı, nitelikli istihdamı ve küresel rekabet gücü ancak güçlü bir sanayi yapısıyla mümkündür. Üretimin zayıfladığı, yatırımların ertelendiği, teknolojik dönüşümün yavaşladığı ekonomide sağlıklı ve dengeli bir kalkınmadan söz edemeyiz.”

SANAYİ LÛGATI

İmalat sanayisi: Endüstrimizin bel kemiği, ihracatımızın dayandığı üretim kabiliyetimiz

Savunma sanayisi: 3 tarafı deniz, 4 tarafı sorunla çevrili bu coğrafyada var olma savaşımız

Sanayi teşvikleri: Hak edene ve değer üretmeye verilmesi gereken ama zombilere giden…

Yapısal reform: Kamudan beklenen ama sanayicinin de yapması gereken verimlilik reformları

Şeref OĞUZ-Ekonomim

KONUŞMACI: ALİ ÇAKMAKÇI-KATKI SUNAN: SELAHATTİN İPEK MODERATÖR : ÖMER KÖKLÜCE

Yılmaz Sezer ÜSTAT, bizzat BAĞIMSIZ DENETİMDE YERLİ VE MİLLİ HUSUSUNDA ADIMIZLA (SELAHATTİN İPEK) AÇIKLAMADA BULUNMUŞTUR. TEŞEKKÜR EDİYORUM. TRT 1 Radyoda Bağımsız Denetimde Yerli ve Milli konusundaki görüşlerini açıklamıştır.