Uzun yıllar boyunca işletmelerin başarısı bilanço ve gelir tabloları üzerinden değerlendirildi. Elbette bugün de finansal göstergeler önemini koruyor. Ancak yatırımcılar, finans kuruluşları ve diğer paydaşlar artık şirketlerin sadece ne kadar kazandığıyla değil, “bu kazancı nasıl elde ettiğiyle” de ilgileniyor. Enerji verimliliği, karbon emisyonları, çalışan politikaları ve kurumsal yönetim uygulamaları giderek daha fazla sorgulanan konular arasında yer alıyor.

Bu gelişmeler, sürdürülebilirlik raporlamasını işletmeler açısından önemli bir yönetim aracı haline getirirken, denetim ve güvence hizmetlerine olan ihtiyacı da artırıyor. Çünkü raporlanan bilgilerin güvenilir olması, paydaşların doğru karar verebilmesi açısından büyük önem taşıyor. Açıklanan verilerin doğruluğunun ve tutarlılığının bağımsız bir göz tarafından değerlendirilmesi, kurumsal güvenin temel unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.

İşletmelerin finansal kayıtlarını, raporlama süreçlerini ve iç kontrol yapılarını yakından takip ediyoruz. Bu nedenle sürdürülebilirlik alanındaki dönüşümün muhasebe mesleğini de doğrudan etkileyeceğini düşünüyorum. Önümüzdeki yıllarda şirketlerin yalnızca finansal verilerini değil, sürdürülebilirlik performanslarını da ölçebilen ve raporlayabilen sistemlere ihtiyaç duyacağı açıktır.

Sürdürülebilirlik raporlaması artık büyük şirketlere özgü bir konu olmaktan çıkmaktadır. İşletmelerin şeffaflığını artıran, kurumsal itibarını güçlendiren ve geleceğe yönelik risklerini daha iyi yönetmesini sağlayan bu yaklaşım, iş dünyasının yeni normaline dönüşmektedir. Meslek mensupları olarak bizlere düşen görev ise bu dönüşümü doğru okumak ve işletmeleri geleceğe hazırlamaktır.

Sayı:E-84974990-130[KDV-2//İ/29-2025/25]-186553

27.03.2026

Konu:2 No.lu KDV Beyannamesiyle beyan edilerek tahakkuk eden KDV'nin süresinden sonra ödenmesi halinde indirim konusu yapılacağı dönem

İlgi:…tarih ve … sayılı özelge talep formunuz.

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, Şirketiniz tarafından 2 No.lu Katma Değer Vergisi (KDV) Beyannamesiyle beyan edilerek tahakkuk eden ve birden fazla beyan dönemine ait olan KDV'nin süresinden sonra ödendiği belirtilerek, söz konusu KDV'nin ödendiği dönemleri kapsayan 1 No.lu KDV Beyannamelerinde indirim konusu yapılmayarak cari dönem 1 No.lu KDV Beyannamesinde indirim konusu yapılmasının mümkün olup olmadığı hususunda Defterdarlığımız görüşü talep edilmektedir.

3065 sayılı KDV Kanununun;

- 9/1 inci maddesinde, mükellefin Türkiye içinde ikametgahının, işyerinin, kanuni merkezi ve iş merkezinin bulunmaması hallerinde ve gerekli görülen diğer hallerde Hazine ve Maliye Bakanlığının, vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla, vergiye tabi işlemlere taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutabileceği,

- 29/1 inci maddesinde, mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan KDV'den vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulanlar tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilerek ödenen KDV'yi indirebilecekleri,

hüküm altına alınmıştır.

KDV Genel Uygulama Tebliğinin;

- "Sorumlu Sıfatıyla Beyan Edilerek Ödenen KDV'nin İndirimi" başlıklı (III/C-1.1.) bölümünde;

"28/12/2023 tarihli ve 32413 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 27/12/2023 tarihli ve 7491 sayılı Kanun ile 3065 sayılı Kanunun (29/1) maddesinde değişiklik yapılarak vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulanlar tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilerek ödenen KDV'nin indirim konusu yapılabileceği hüküm altına alınmıştır.

Buna göre, Ocak/2024 vergilendirme döneminden itibaren vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulanlar tarafından tevkif edilen ve 2 No.lu KDV Beyannamesiyle beyan edilen KDV'nin ödendiği vergilendirme dönemine ilişkin 1 No.lu KDV Beyannamesinde indirim konusu yapılması gerekmektedir.

Ancak, 3065 sayılı Kanunun (29/5) maddesinde Bakanlığımıza verilen yetki çerçevesinde, vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulanlar tarafından tevkif edilen ve tevkifatın yapıldığı döneme ait 1 No.lu KDV Beyannamesinden önce verilen aynı döneme ait 2 No.lu KDV Beyannamesiyle süresinde beyan edilerek süresinde ödenen KDV'nin, 2 No.lu KDV Beyannamesinin ait olduğu dönemin 1 No.lu KDV Beyannamesinde indirim konusu yapılması uygun bulunmuştur.

Vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulanlar tarafından tevkif edilerek beyan edilen ancak kısmen ödenen KDV'nin ödendiği kısım itibarıyla indirim konusu yapılması mümkündür.

Ayrıca kısmi tevkifata tabi işlemlerde, işlem bedeli üzerinden hesaplanan KDV'nin satıcı tarafından beyan edilecek kısmı, alıcı tarafından takvim yılını takip eden takvim yılı aşılmamak şartıyla işleme ait fatura veya benzeri belgenin defterlere kaydedildiği döneme ilişkin olarak verilmesi gereken 1 No.lu KDV Beyannamesinde indirim konusu yapılır.

Örnek 1: (D) A.Ş. 8/1/2024 tarihinde 100.000 TL karşılığında ağaç ve orman ürünleri teslim almıştır. Şirket tarafından bu alımla ilgili olarak tevkif edilen 10.000 TL KDV'nin 2 No.lu KDV Beyannamesiyle süresinde beyan edilmesi ve tahakkuk eden 10.000 TL KDV'nin 23/2/2024 tarihine kadar ödenmesi halinde, bu tutar mükellef tarafından Ocak/2024 dönemine ilişkin 1 No.lu KDV Beyannamesinde indirim konusu yapılacaktır.

Örnek 2: (S) Ltd. Şti. (G) güvenlik şirketinden Temmuz/2024 ayı içerisinde özel güvenlik hizmeti satın almıştır. Bu hizmet alımı ile ilgili vergi (S) Ltd. Şti. tarafından sorumlu sıfatıyla 2 No.lu KDV Beyannamesiyle süresinde beyan edilmiş ve tahakkuk eden 50.000 TL KDV 28/8/2024 tarihinde ödenmiştir. (S) Ltd. Şti. tarafından süresinden sonra ödenen KDV, ödemenin yapıldığı tarihi kapsayan dönem olan Ağustos/2024 dönemi 1 No.lu KDV Beyannamesinde indirim konusu yapılacaktır.

Örnek 3: (D) Yapı İnşaat A.Ş. 24/4/2024 tarihindeki inşaat demiri alımı nedeniyle tevkif ettiği vergiye ilişkin 2 No.lu KDV Beyannamesini süresinden sonra 20/6/2024 tarihinde vermiş ve tahakkuk eden 125.000 TL KDV'nin 25.000 TL'sini 21/6/2024 tarihinde, kalan 100.000 TL'lik kısmını 2/7/2024 tarihinde ödemiştir. (D) Yapı İnşaat A.Ş. tarafından ödenen KDV'nin 25.000 TL'si Haziran/2024 dönemine ilişkin 1 No.lu KDV Beyannamesinde, 100.000 TL'si de Temmuz/2024 dönemine ilişkin 1 No.lu KDV Beyannamesinde indirim konusu yapılacaktır.

Ayrıca 2 No.lu KDV Beyannamesiyle beyan edilen ve tahakkuk eden KDV'nin mükellefin iade alacağından mahsubu suretiyle ödenmesi mümkündür. Bu durumda iade talebine ilişkin standart iade talep dilekçesi ve iade için aranan belgelerin eksiksiz ve tam olarak verilmiş (mahsuben iade talepleri YMM Raporu sonucuna göre yerine getirilen iadelerde YMM Raporu dahil) ve hangi vergilendirme dönemine ilişkin tahakkuk eden 2 No.lu KDV Beyannamesinden kaynaklanan borca mahsubunun talep edildiğinin belirtilmiş olması gerekir. Söz konusu mahsup talebinin bu şekilde yapılmış olması halinde, mahsuba konu edilen KDV tutarının 1 No.lu KDV Beyannamesinde indirim konusu yapılacağı dönem yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde tespit edilir."

açıklamaları yer almaktadır.

Buna göre, Şirketiniz tarafından birden fazla beyan döneminde tevkifata tabi tutulan ve 2 No.lu KDV Beyannamelerinde beyan edilerek tahakkuk eden KDV tutarlarının ödendiği vergilendirme dönemine ilişkin 1 No.lu KDV Beyannamesinde indirim konusu yapılması gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

Sayı:E-45404237-130[26/74]-152712

16.04.2026

Konu:Basit usulde vergilendirilmekte iken gerçek usule geçen mükellefin KDV indirimi.

İlgi:… tarihli ve … sayılı Özelge Talep Formunuz.

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden; 15/10/2019 tarihinde mükellefiyet tesis ettirerek servis taşımacılığı faaliyetine başladığınızı, 15/12/2023 tarihinde bir ticari araç satın aldığınızı, 31/12/2025 tarihinde ticari aracınızı kiraya vererek bu faaliyetinize ve basit usul mükellefiyetinize son verdiğinizi ayrıca 31/1/2026 tarihinde kira sözleşmenizi feshederek 1/2/2026 tarihinde gerçek usulde servis taşımacılığı faaliyetine başladığınızı belirterek, söz konusu ticari aracınıza ilişkin katma değer vergisinin (KDV) indirim konusu yapılıp yapılamayacağı hususunda Defterdarlığımızdan görüş talep edildiği anlaşılmaktadır.

3065 sayılı KDV Kanununun;

-1/1 inci maddesinde, Türkiye'de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin KDV'ye tabi olduğu,

-29/1-a maddesinde, mükelleflerin yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan KDV'den, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça, faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen KDV'nin indirilebileceği,

-34/1 inci maddesinde, yurt içinden sağlanan veya ithal olunan mal ve hizmetlere ait KDV'nin, alış faturası veya benzeri vesikalar ve gümrük makbuzu üzerinden ayrıca gösterilmek ve bu vesikalar kanuni defterlere kaydedilmek şartıyla indirilebileceği

hüküm altına alınmıştır.

KDV Genel Uygulama Tebliğinin (III/C.) bölümünde KDV'nin indirimine ilişkin açıklamalara yer verilmiştir.

Buna göre, servis taşımacılığı faaliyeti dolayısıyla basit usulde mükellef iken 31/12/2025 tarihinde faaliyetinize son verdiğiniz, 1/2/2026 tarihinde yeniden faaliyete başlayarak gerçek usulde mükellefiyet tesis ettirdiğiniz anlaşılmakta olup 2023 yılında satın aldığınız araç için yüklenmiş olduğunuz KDV'nin indirim konusu yapılması mümkün değildir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

"İndirim hakkı, vergiyi doğuran olayın vuku bulduğu takvim yılını takip eden takvim yılı aşılmamak şartıyla, ilgili vesikaların kanuni defterlere kaydedildiği vergilendirme döneminde kullanılabilir."

• 2019 Öncesi Dönem: KDV indirimi yalnızca faturanın düzenlendiği aynı takvim yılı içinde yapılabilirdi. Örneğin; 31 Aralık tarihli bir fatura ocak ayında firmaya ulaştığında, o faturanın KDV'si yasal olarak indirilemiyor, işletmeler mağdur oluyordu.
• 2019 ve Sonrası (Güncel Dönem): Süre kısıtlaması esnetilerek metne "takvim yılını takip eden" ifadesi eklenmiştir. Böylece işletmelere fatura tarihindeki yılı izleyen yılın sonuna kadar geniş bir hareket alanı tanınmıştır.

• Belgenin Varlığı: İndirilecek KDV'nin mutlaka fatura, serbest meslek makbuzu, gümrük makbuzu gibi yasal bir vesikaya dayanması gerekir.
• Yasal Defterlere Kayıt: KDV indirim hakkı, faturanın düzenlendiği ayda değil, faturanın resmi defterlere işlendiği vergilendirme döneminde doğar. Deftere kaydedilmemiş hiçbir belgenin KDV'si beyannamede indirilemez.
• Hak Düşürücü Süre: Takip eden yılın son günü (31 Aralık) geçildiği andan itibaren o faturaya ait KDV indirim hakkı tamamen kaybolur. Bu süre bir zamanaşımı değil, hak düşürücü süredir; dolayısıyla uzatılması veya ertelenmesi mümkün değildir.

• KDV Açısından: Takip eden yılda gelen geçmiş yıl faturasının KDV'si yasal olarak indirilebilir.
• Gider/Maliyet Açısından: Geçmiş yıla ait bir harcama, dönemsellik ilkesi gereği cari yılın matrahından doğrudan "gider" olarak düşülemez. Bu nedenle, faturanın matrah kısmı (gider tutarı) muhasebe kayıtlarına Kanunen Kabul Edilmeyen Gider (KKEG) olarak işlenirken, KDV kısmı normal şekilde indirim konusu yapılır. KDV Kanunu 30/d maddesi, indirimi kabul edilmeyen giderlerin KDV'sinin de indirilemeyeceğini hükmetse de, bu hüküm dönemsellikten kaynaklanan KKEG'leri değil, sadece yasaklanmış harcamaları kapsamaktadır.

Eğilmez, geçmişte "kötü paranın iyi parayı piyasadan kovması" şeklinde tanımlanan mekanizmanın günümüzde bilgi, liyakat ve dürüstlük gibi değerler açısından da geçerli hale geldiğini savunarak, niteliksiz görünümün arttığı ortamlarda kaliteli olanın geri plana itildiğine dikkat çekti. Eğilmez'e göre, toplumların gerçek zenginliği yalnızca ekonomik büyüklükleriyle değil, iyi olanı kamusal alanda görünür ve değerli kılabilme kapasitesiyle ölçülüyor.

İşte Eğilmez’in değerlendirmesi:

“Kötü paranın iyi parayı piyasa dışına itmesi eski çağlardan beri bilinen bir olgudur. Bu olguyu tanımlayarak ekonomik bir yasa haline getiren kişi, 16’ncı yüzyılda İngiltere Kraliçesi I. Elizabeth'in mali danışmanı olan Sir Thomas Gresham'dır. Gresham, nominal (yazılı) değeri aynı olan iki paradan, maden değeri daha yüksek olanın dolaşımdan çekildiğini gözlemledikten sonra, kendi adıyla anılan yasayı ortaya koymuştur.

Her ikisi de 1 lira değerinde iki madeni para düşünelim. Biri altından, diğeri gümüşten yapılmış olsun. Devlet her ikisine de aynı nominal değeri vermiş olsa bile insanlar daha değerli olan altın parayı harcamak istemez; onu saklar, biriktirir ya da eritip satar. Günlük alışverişlerde ise daha az değerli olan gümüş para kullanılır. Sonuçta altın para dolaşımdan çekilir ve piyasada yalnızca gümüş para kalır. Gresham Yasası'nın anlattığı mekanizma budur: Kötü para iyi parayı piyasadan kovar.

“İnsanlar yerel para birimlerinden uzaklaşabiliyor”

Günümüzde bunun tersinin yaşandığı görülüyor. İnsanlar değerini koruyacağına inandıkları rezerv paralara yönelirken, yerel para birimlerinden uzaklaşabiliyor. Buna dolarizasyon deniyor. Bu nedenle bazı iktisatçılar belirli koşullarda artık "iyi paranın kötü parayı piyasadan kovduğunu" ileri sürüyor. Para piyasalarında etkisi tartışmalı hale gelse de Gresham Yasası, insan davranışlarının belirlediği sosyal alanlarda giderek geçerli hale geliyor.

Sosyal medyada görülüyor

Düşük değerdeki paranın daha değerli olan parayı dolaşımdan itmesinde olduğu gibi toplumsal yaşamda da niteliksiz olan çoğu zaman nitelikli olanı geri plana itebiliyor. Bilginin yerini sloganların, emeğin yerini gösterişin, liyakatin yerini sadakatin aldığı ortamlarda Gresham Yasası adeta sosyal bir yasaya dönüşebiliyor.

Bunun örneklerini sosyal medyada her gün görmek mümkün. Uzun araştırmaların ürünü olan bir makale birkaç yüz kişiye ulaşırken, doğruluğu tartışmalı sansasyonel bir paylaşım milyonlarca kişiye erişebiliyor. Gürültü çoğu zaman sesi bastırıyor, gösteri içeriğin önüne geçiyor. Çünkü niteliksiz olanın yayılması için gereken çaba, nitelikli olanın üretilmesi için gereken çabadan çok daha düşük.

İş hayatında performans yerine sadakatin ödüllendirilmesi

Benzer durum kurumlarda da ortaya çıkıyor. Liyakat yerine yakınlık ilişkilerinin ödüllendirildiği yapılarda başarılı insanlar zamanla sistemin dışına itiliyor. Akademide bilimsel üretimden çok görünürlüğün değer kazandığı ortamlarda nitelikli araştırmacılar geri çekiliyor. İş hayatında performans yerine sadakatin ödüllendirildiği yerlerde ise vasatlık istisna olmaktan çıkıp kural haline geliyor.

Kuralların zayıfladığı ve hesap verilebilirliğin azaldığı ortamlarda bu süreç hızlanıyor. Vasatlık kendi benzerlerini çoğaltırken, nitelikli insanlar ya sistemin dışına itiliyor ya da sessiz kalmayı tercih ediyor. Sonuçta iyi olan ortadan kaybolmuyor; tıpkı eski altın paralar gibi dolaşımdan çekiliyor. Değerini koruyor, ancak görünürlüğünü kaybediyor.

Gerçek zenginlik, servette değil

İlerlemek isteyen toplumların önündeki temel sorun yalnızca ekonomik istikrarı sağlamak değildir. Onun yanında iyi olanın görünür, değerli ve ödüllendirilebilir olduğu kurumlar yaratabilmektir. Ekonomide güvenilir para nasıl dolaşımı ve güveni sağlıyorsa, sosyal yaşamda da liyakat, dürüstlük ve bilgi ancak desteklendikleri ölçüde kamusal alanda varlık gösterebilir.

Bir toplumun gerçek zenginliği yalnızca ürettiği servette değil, iyi olanı dolaşımda tutabilme kapasitesinde ölçülür. Altının kasalara çekildiği bir ekonomi nasıl yoksullaşırsa, liyakatin, bilginin ve dürüstlüğün görünmez hale geldiği toplumlar da aynı şekilde güç kaybeder.”

Ekonomim

Soruşturmayla birlikte Meta’ya, rakip yapay zekâ sohbet robotlarının WhatsApp üzerinden hizmet sunabilmesini fiilen ve ekonomik olarak zorlaştırmaması yönünde geçici tedbir kararı verildi. Meta’nın bu koşulları sağlamak için bir ay süresi var; aksi halde şirkete idari para cezası uygulanacak.

Karar, WhatsApp kullanıcılarının yalnızca Meta AI ile sınırlı kalmaması açısından önem taşıyor. Sürecin sonunda kullanıcıların farklı yapay zekâ asistanlarına WhatsApp üzerinden erişebilmesinin önü açılacak.

Bloomberg HT

Şirket, İstanbul Optimum Premium Outlet Alışveriş Merkezi'ni işleten Feriköy Gayrimenkul Yatırım İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş.'de sahip olmadığı yüzde 50'lik payın satın alınmasına yönelik sözleşme imzaladığını duyurdu.

Kamuyu Aydınlatma Platformu'na (KAP) yapılan açıklamaya göre, söz konusu hisseler Euro Crescent Private Limited'den devralınacak.

İşlemin tamamlanmasıyla birlikte Rönesans Gayrimenkul'ün Feriköy Gayrimenkul'deki payı yüzde 100'e ulaşacak ve İstanbul Optimum Premium Outlet AVM'nin dolaylı tek sahibi haline gelecek.

Satın alma işleminin yürürlüğe girmesi için Rekabet Kurulu'nun onay vermesi gerekiyor.

Portföy ve gelir büyümesine katkı sağlayacak

Şirket açıklamasında satın alma işleminin stratejik önemine vurgu yapıldı.

Açıklamada, alışveriş merkezinin tamamının şirket bünyesine katılmasının hem portföy büyüklüğüne hem de gelir artışına önemli katkı sağlayacağının değerlendirildiği belirtildi.

Ekonomim

Bakan Şimşek'in değerlendirmesindeki detaylar şöyle:

"Enflasyon mayısta aylık yüzde 1,7, yıllık yüzde 32,6 gerçekleşti.

Olumlu seyreden hava koşullarının da desteğiyle gıda fiyatları aylık yüzde 0,5 azaldı.

Eğitimde kural bazlı fiyatlama ve kira enflasyonundaki düşüş ile yıllık hizmetler enflasyonu geçtiğimiz senenin aynı dönemine göre 10,1 puan iyileşerek yüzde 41,1 oldu.

Jeopolitik riskler ve enerji fiyatlarındaki oynaklık enflasyon görünümü üzerinde baskı oluşturmaya devam etse de attığımız adımlarla bu etkileri sınırladık. Kalıcı fiyat istikrarı hedefimiz doğrultusunda politikalarımızı sürdüreceğiz."

Ekonomim

Enflasyon verilerinin ardından konut ve işyerlerine uygulanacak kira artış oranı da netleşti. Buna göre haziran ayında kira sözleşmelerinde uygulanabilecek tavan zam oranı on iki aylık ortalamalara göre yüzde 32,24 olarak hesaplandı.

Haziran 2026 kira artış oranı örnek hesaplama

Örnek konut kirası: 40.000 TL

Kira artış oranı: Yüzde 32,24

Haziran 2026 kira artış tutarı: 12.896 TL

Haziran 2026 kira artış oranı dahil zamlı kira tutarı: 52.896 TL

Açıklanan rakamlara göre kirası 40.000 TL olan bir kiracının haziran ayında ödeyeceği kira zammı 12.896 TL olarak hesaplandı. Buna göre zamlı kira tutarı ise 52.896 TL olarak gerçekleşecek.

Ekonomim

Kuruluş, enflasyon tahminini yukarı çekerken, sıkı para politikasının bu yıl da devam edeceğine işaret etti.

Dolar/TL için yıl sonu beklentisi belli oldu

Fitch'in güncellenen projeksiyonlarında dolar/TL kurunun 2026 yılını 51 seviyesinde tamamlayacağı öngörüldü.

Kuruluş, 2027 yıl sonu için 59, 2028 yıl sonu için ise 67 seviyesinde dolar/TL tahmininde bulundu.

Enflasyon tahmininde yukarı yönlü revizyon

Enflasyon görünümüne ilişkin beklentilerini güncelleyen Fitch, 2026 yıl sonu tahminini yüzde 25'ten yüzde 29,5'e yükseltti.

Raporda, enflasyonun 2027 sonunda yüzde 22,5'e, 2028 sonunda ise yüzde 18'e gerileyeceği öngörüldü.

Politika faizinde düşüş beklentisi

Para politikasına yönelik tahminlerde de güncellemeye giden kuruluş, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) politika faizinin 2026 sonunda yüzde 35 seviyesinde olacağını tahmin etti.

Fitch, politika faizinin 2027 sonunda yüzde 24,5'e, 2028 sonunda ise yüzde 22'ye düşeceğini öngördü.

Büyüme beklentileri yükseldi

Büyüme tarafındaki tahminlerini de paylaşan kuruluş, Türkiye ekonomisinin 2026 yılında yüzde 2,8 büyümesini beklediğini açıkladı.

Fitch, 2027 yılı büyüme tahminini yüzde 4,4, 2028 yılı beklentisini ise yüzde 3,8 olarak belirledi.

Kuruluşun mart ayında yayımladığı önceki tahminlerde Türkiye ekonomisinin 2026'da yüzde 2,6, 2027'de ise yüzde 3,5 büyüyeceği öngörülmüştü.

Bloomberg

ENAG'ın sosyal medya hesabından paylaştığı verilere göre, E-TÜFE'de yıllık enflasyon ise yüzde 53,13 olarak gerçekleşti.

Açıklanan veriler, Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) resmi enflasyon verilerine alternatif olarak kamuoyuyla paylaşılırken, piyasalarda enflasyon görünümüne ilişkin değerlendirmelerde yakından takip ediliyor. ENAG'ın hesaplamaları bağımsız akademisyen ve ekonomistler tarafından oluşturulan fiyat endeksine dayanıyor.

Ekonomim

Gelin şu “makroihtiyati” çerçeveye biraz daha geniş açıdan bakalım. Makroihtiyati çerçevenin iki ana parçasından biri olan kredi kısıtlamalarının son üç yıldaki gelişimini bir hatırlayalım. Sonra da bu gelişim üzerine biraz düşünelim. Kredi sınırları hala ilaç düzeyinde mi yoksa biraz fazla mı kaçtı?

Krediler hep sınırlanmış: Tabloda seçilmiş kredi türleri için uygulanan kredi kısıtlarının son üç yıldaki seyrini görüyorsunuz. İlk dikkatimizi çekmesi gereken gelişme, Temmuz 2023’ten bugüne, yaklaşık üç yıldır kredilerin giderek daha çok kısıtlanması. Temmuz 2023’ten önce 8 haftada yüzde 6 büyümesine izin verilen her türlü TL kredi devamlı sıkılaştırılmış ve ticari krediler yüzde 2’ye, ihtiyaç kredileri yüzde 3’e düşürülmüş. Nispeten korunmaya çalışıldığı görülen KOBİ kredileri bile yüzde 6’dan 4,5’a ve yabancı para kredilerin büyümesi de düzenli olarak kısıtlanarak yüzde 0,5’e düşürülmüş.

Finansal riskler hiç azalmadı mı: Buradaki tuhaflığa dikkat lütfen. Kredi kısıtlamaları finansal sistemde oluşan riskleri kontrol etmek için kullanılır. Risk ortadan kalkınca kredilerin yeniden gevşetilmesi beklenir. Üç yıl boyunca kredi kısıtlarının bazen artırıldığı, bazen azaltıldığı bir seyir görmemiz gerekirken, tam tersi kredi piyasasının giderek daha çok sıkıştırıldığı bir seyir görüyoruz. Neden? Tek olası açıklama son üç yılda finansal risklerin hiç azalmadığı, tam tersine düzenli bir şekilde arttığıdır.

Yurtdışında savaş, yurtiçinde siyasi tansiyon gibi nedenlerle piyasalar etkilendiğinde kredilerin kısıtlanmasını normal karşılayabiliriz ama piyasalar normale döndüğünde krediler neden tekrar gevşememiş? Demek ki kredi kısıtlarının arkasında bir defalık şokların getirdiği tekil riskler değil, devamlı ve giderek biriken bir risk var. İşte o risk kanımca TL’nin değer kazanmasından geliyor.

TL kredi artışı en fazla yüzde 22: En son getirilen kısıtların ne kadar zorlayıcı olduğunu anlamak için kredilerin yıllık bazda ne kadar artmasına izin veriliyor, buna bir bakalım mı? Eğer kredi kuruluşları buradaki kısıtlara birebir uyarlarsa, ticari TL krediler yıllık bazda en fazla yüzde 14, KOBİ TL kredileri yüzde 33, döviz kredileri yüzde 3 ve bireysel ihtiyaç kredileri yüzde 21 artabilecek. Toplam TL krediler en fazla yüzde 22 artarken, döviz kredileri neredeyse duracak. Dikkat ederseniz KOBİ kredileri hariç her kredi türü için enflasyonun altında bir artış, yani reel olarak daralma öngörülüyor. Aslında enflasyonun yükselmesini beklediğimiz için KOBİ kredileri de reel olarak küçülecek. TL ticari krediler ve döviz kredilerde ise reel küçülme çok şiddetli olacak.

Yük ihracatçıya ve turizmciye binecek: TL’nin döviz karşısında reel bazda değer kazanması hepimiz için enflasyondan bağımsız bir pahalılık yaratıyor ama en çok etkilenen tabii ki ihracat ve turizm gibi döviz kazandırıcı sektörler. Döviz kredilerini de en çok bu sektörler kullanıyor. Riskli fakat bir o kadar da avantajlı olan döviz kredileri, döviz kazandırıcı sektörler için finansman maliyetini riskli bir yolla da olsa düşürmek, kaybını telafi etmek için bir fırsat sunuyordu. Şimdi bu fırsat büyük ölçüde azalıyor. Dolayısıyla yeni kredi kısıtlarının getirdiği yükten ihracatçı ve turizmci daha çok etkilenecek.

Son olarak şunu ekleyelim. Son getirilen kredi kısıtları o kadar zorlayıcı ki, bunların bir sene boyunca devam edebileceğini düşünmemek lazım. Yoksa zaten enflasyonda artış beklenen bir dönemde, ayrıca kredi kısıtları nedeniyle büyümenin de olumsuz etkilenmesi, çok riskli bir karışım olacaktır. Paracelcus’un dediği gibi “Zehiri ilaçtan ayıran şey, dozudur.”

Emre Alpan İnan-Ekonomim

Malul ve engelliler dahil değil

Engellilik oranı yüzde 90 veya daha fazla olan malul ve engellilerin elektronik tebligat sistemine dahil olma zorunluluğu bulunmayacak. Önergeyle, zorunlu veya isteğe bağlı olarak elektronik tebligat sistemine dahil olanların elektronik tebligat sisteminden çıkışlarına ilişkin usuller de belirlendi.

Ticaret siciline kayıtlı tüzel kişiler ticaret sicil kayıtlarının, diğer tüzel kişiler ise tabi oldukları sicil kayıtlarının silindiği tarih dikkate alınarak elektronik tebligat sisteminden çıkartılacak. Gerçek kişiler, kişinin ölüm tarihi veya gaipliğine karar verildiği tarih dikkate alınarak elektronik tebligat sisteminden çıkarılacak.

65 yaş üstüne uygulama

İsteğe bağlı olarak elektronik tebligat sistemine dahil olanlar, talep etmeleri halinde talep tarihleri dikkate alınarak, elektronik tebligat sistemine dahil olma zorunluluğu gerektiren diğer haller bulunmamak şartıyla elektronik tebligat sisteminden çıkartılacak. 65 yaşını doldurmuş kişiler, talep etmeleri halinde talep tarihleri dikkate alınarak elektronik tebligat sisteminden çıkartılacak. Elektronik ortamda tebligat, tebliğin bu sistem ile muhatabına iletildiği tarihi izleyen 5'inci günün sonunda yapılmış sayılacak.

Canan Sakarya-Ekonomim

Son 10 yılda futbolun küresel etkisinin artması ve yayın hakları bedellerindeki yükselişle beraber iki faktör daha var elbette. Birincisi bu yılki kupaya dünyanın en büyük spor pazarı ABD'yle beraber Kanada ve Meksika'nın ev sahipliği yapması. İkincisi de kupadaki ülke sayısının 32'den 48'e çıkarılması. Böylece dünyanın en büyük spor pazarı olan bölgede takım sayısı artmış bir Dünya Kupası'nın daha fazla gelir sağlaması şaşırtıcı değil. Çünkü daha fazla takım daha fazla maç anlamına geliyor.

Sadece bilet ve sponsorluk gelirine bakınca bu durumu anlamak mümkün. Mesela bu kupada maç sayısı 64'ten bir anda 104'e çıktı. Özellikle ABD'deki dev stadyumları da hesaba katınca satılan bilet adedi muhtemelen 6,5 milyonu geçecek. Buna ilaveten bilet fiyatlarının da önceki turnuvalara nazaran çok daha yüksek olduğunu hatırlatayım.

Böylece bilet gelirinin 3,1 milyar doları bulması bekleniyor. Dört yıl önce Katar'da bu rakam sadece 900 milyon dolardı.

Sponsorluk gelirleri 1,8 milyar dolardan 3,5 milyar dolara yükselecek. FIFA, bu gelirin çok büyük kısmını üye ülkelere ve futbol dünyasına dağıttığını iddia ediyor. Bunun 727 milyon dolarlık kısmı da bu Dünya Kupası'na katılan ülkelere dağıtılacak. Her ülke en az 10,5 milyon dolar ödülü alacak. Şampiyon takımın ödülü 50 milyon dolar olacak.

Alp Ulagay-Dünya

Yatırımcılar, ABD ile İran arasındaki barış anlaşmasına ilişkin diplomatik gelişmeleri ve günün ilerleyen saatlerinde açıklanacak olan mayıs ayı ABD istihdam verisini yakından izliyor. Küresel piyasalarda artan jeopolitik gerilim, değerli metal fiyatlarında dalgalanmayı artırmaya devam ediyor.

Trump, ateşkes görüşmelerinin son aşamada olduğunu belirtirken, İran dışişleri bakanı müzakerelerin durma noktasına geldiğini açıkladı. Bölgedeki gerilim, ABD ordusunun İran'a giden bir petrol tankerini hedef almasının ardından tırmandı. Misilleme olarak İran, Kuveyt ve Bahreyn'e füzeler ve insansız hava araçları fırlattı. Kuveyt ana havalimanını hedef alan bu saldırılar, bir kişinin ölümüne ve onlarca kişinin yaralanmasına yol açtı.

Altın fiyatları jeopolitik belirsizlikler ve iç piyasa dinamikleriyle yön arıyor

Son haftaların en şiddetli çatışmalarının ardından ABD ile İran arasındaki görüşmelerde ilerleme sağlanamaması, enflasyon endişelerini canlı tutuyor. Yüksek enflasyon beklentileri, merkez bankalarının faiz oranlarını uzun süre yukarıda tutacağı öngörüsünü destekliyor. Faiz getirisi olmayan altın fiyatları, yüksek borçlanma maliyetlerinin baskısı altında kalmaya devam ediyor.

Küresel piyasalardaki bu makroekonomik baskı ve ons altındaki 34,50 dolarlık düşüş, yurt içinde yatırımcının yakından takip ettiği altın türlerini de etkiledi. Ekranlara yansıyan anlık verilere göre çeyrek altının alış fiyatı 10.497,20 TL, satış fiyatı ise 10.759,63 TL seviyelerine gelmiş durumda. Gram (has) altında ise alış 6.583,37 TL, satış 6.617,08 TL bantlarında seyrediyor. Finansal analistler, mevcut makroekonomik tablonun Fed'in 2026 yılı sonlarında faiz artırımına gideceğine yönelik fiyatlamaları başlattığını belirtiyor.

Yatırımcılar ABD tarım dışı istihdam verisine odaklandı

Piyasalar günün devamında ABD Çalışma Bakanlığı tarafından açıklanacak olan istihdam verilerine odaklandı. Tarım dışı istihdam verisinin mayıs ayında 85.000 kişilik bir artış göstermesi bekleniyor. Aynı dönemde işsizlik oranının ise yüzde 4,3 seviyesinde sabit kalacağı öngörülüyor. İstihdam piyasasından gelecek sinyaller, para politikasının geleceği açısından kritik önem taşıyor.

ABD iş gücü piyasasında yaşanabilecek beklenmedik bir zayıflama, dolar endeksini aşağı çekme potansiyeli barındırıyor. Doların küresel para birimleri karşısında değer kaybetmesi, dolar cinsinden fiyatlanan ons altın fiyatları ve buna bağlı olarak iç piyasadaki gram ve çeyrek altın için kısa vadeli bir destek oluşturabilir. Yatırımcılar, veri açıklanana kadar büyük montanlı pozisyonlar almaktan kaçınarak temkinli duruşunu koruyor.

Murat Ali Oral-Dünya

Darı ambarı üzerinde yayılan inekler olmayı bırakalım da kabiliyetlerimizi bilelim. Yerel kabiliyet, bizi hayata bağlayan en hayati bağdır ve onu geliştirmedikçe zenginliğimiz kalıcı olmayacaktır

1- SORUN: Başlıktaki bu kavram, yörenin, kentin; tarih sahnesinde var kalabilmesinin en kritik faktörü… Diğer ikisi, tarihi kültürel miras ve doğal kaynaklardır. Fakat bu ikisini zamanın ruhuyla yoğurup zenginliğe çeviren, yerel kabiliyettir. Tarih, doğal kaynak olsa da, yerel kabiliyet şart…

2- ETKİSİ: O kentin aklı, eşrafı, yöneticisi, lideri, insan kaynağı ve tabii ki bunları yetiştiren kurumları, okulları, üniversiteleri… Kalkınma öykümüzde “deneme yanılma” dışı yöntem kullanmadığımızdan bu modern anlayış düzlemine ulaşmamız zaman aldı. Kısaca yerel kabiliyetleri fazlaca küçümsedik.

KABİLİYET YERİNE AĞALARI DESTEKLEDİK

3- ÇÖZÜM: Önce, her kenti eşit kalkındırma sevdasıyla, yöresel kalkınma planları yaptık. İlhamımız, Sovyetler’in “büyük planı” idi. Tutmadı, zaten kıt olan kaynakları heba ettik, kalkınmış yöre yerine kalkınmış ağalar yarattık. Kabiliyeti desteklemedik, feodal düzen artıklarından medet umduk.

4- YÖNTEM: Sonra akıllandık, gördük ki her yörenin imkânı da kabiliyeti de farklı… Muş ile İzmir’i aynı dinamiklerle geliştirmem mümkün değil. Ancak her iki kenti de kendi gelişim DNA’sıyla kalkındırabilmek de mümkün… Fakat kolay değil. Zira veri, akademik bilgi, değerli gayret gerekiyor.

İKİ SORU İKİ CEVAP / Yerel kabiliyete dair…

Üniversitelerin işlevi nedir?

Her kentte üniversite var ya… Bunlar yerel kabiliyet eğitmeye odaklanmalı. Harran’da ziraat varsa ülkedeki en iyisi olsun. Gabar’da petrol varsa Şırnak Üniversitesi enerji ihtisasında yoğunlaşsın.

Teşvikin bu işte rolü?

Büyük şehirde kalifiye eleman bulamayan hazır giyimciler çareyi Doğu’da bulduysa, teşvikin de yardımıyla yörede bu insan kaynağını üretecek eğitim kurumlarını geliştirsinler ki kalkınma sürsün.

not/ Kars Üniversitesi’nde peynir üzerine doktora yapan kaç öğrenci var?

Elbette yok. Zira peynir gibi hafif(!) konularla hangi bilim insanı ilgilenir ki? Oysa kazın ayağı hiç de öyle değil. De Gaulle; “180 çeşit peyniri olan bir ülkeyi yönetmek kolay mı?” diye sitemler yağdırıyordu muhaliflerine… Bizde ise 400’e yakın peynir çeşidi var ama envanterimiz dahi yok.

YEREL KALKINMA LÛGATI

Yerel kalkınma: Bir bölgenin sosyal ve kültürel potansiyelini, o bölge kaynaklarıyla değerlendirme

Kümelenme: Aynı veya benzer alanda faaliyet gösterenlerin iş birliği ve iş bölümü ile bütünleşmesi

Yığın: Birbiriyle işi, ilişkisi, iş birliği ve iletişimi olmayanların aynı coğrafi konumda bulunmaları

Yerel kabiliyet: Bölgenin girişimci sermayesi ve kent eşrafının aynı ufka bakması durumu

Şeref OĞUZ-Ekonomim

- Yönetim kurulu üyeleri genel kurul tarafından en fazla 3 yıl müddetle görev yapmak üzere genel kurul tarafından seçilmektedirler.

- Esas sözleşmede yönetim kurulu üyelerinin görev sürelerinde sınırlandırma var ise üye seçimleri bu süre ile sınırlı olarak seçilirler.

-Yönetim kurulu üyeleri genel kurulun verdiği kararlar doğrultusunda ve şirketin menfaatini koruyacak şekilde iş/ işlemleri yürütmek üzere görevlendirilmektedirler.

-Yönetim kurulu üyeleri, yapılan iş/ işlemlerden dolayı yetki devri yapmaları halinde yetki verilen kişilerin kusurlarından kaynaklanan bu iş/işlemlerden dolayı sorumludurlar.

Yönetim kurulu üyelerinin sorumlulukları özet olarak aşağıdadır:

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na (TTK) göre anonim şirketlerde yönetim kurulu üyeleri; şirkete, pay sahiplerine ve bazı durumlarda şirket alacaklılarına karşı hukuki, idari ve cezai sorumluluklar taşıyabilirler. Sorumlulukla ilgili madde aşağıdadır.

“Kurucuların, yönetim kurulu üyelerinin, yöneticilerin ve tasfiye memurlarının sorumluluğu:

MADDE 553- (1) Kurucular, yönetim kurulu üyeleri, yöneticiler ve tasfiye memurları, kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini ihlal ettikleri takdirde, kusurlarının bulunmadığını ispatlamadıkça, hem şirkete hem pay sahiplerine hem de şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumludurlar.

(2) Kanundan veya esas sözleşmeden doğan bir görevi veya yetkiyi, kanuna dayanarak, başkasına devreden organlar veya kişiler, bu görev ve yetkileri devralan kişilerin seçiminde makul derecede özen göstermediklerinin ispat edilmesi hâli hariç, bu kişilerin fiil ve kararlarından sorumlu olmazlar.

(3) Hiç kimse kontrolü dışında kalan, kanuna veya esas sözleşmeye aykırılıklar veya yolsuzluklar sebebiyle sorumlu tutulamaz; bu sorumlu olmama durumu gözetim ve özen yükümü gerekçe gösterilerek geçersiz kılınamaz.’’

Bu maddeye göre göre yönetim kurulu üyeleri:

• Kanundan,
• Esas sözleşmeden,
• Görev ve yetkilerinden doğan yükümlülükleri

kusurlarıyla ihlal ederlerse doğan zarardan şahsen sorumlu olurlar.

Hukuki sorumluluğun şartları:

Bir yönetim kurulu üyesinin sorumlu tutulabilmesi için genellikle şu unsurlar aranır:

1. Hukuka aykırı davranış
2. Kusur (kasten veya ihmalen hareket)
3. Zarar

Yukarıda bahsedilen hususlarla ilgili olarak özet olarak şunlar gösterilebilir.

• Şirket malvarlığının kötü yönetilmesi,
• Usulsüz ödeme yapılması,
• Sermayenin korunmaması,
• Vergi ve muhasebe yükümlülüklerinin ihlali,
• Şirketin borca batık durumda olmasına rağmen gerekli önlemlerin alınmaması (TTK Madde 376/2)

Gibi hususların uygulamada göz önüne alınmaması halinde sorumluluk doğurabilir.

Yönetim kurulu üyeleri kime karşı sorumludurlar?

Yönetim kurulu üyeleri TTK’ unu 553 üncü maddesinde tadat edilen şu kişilere karşı sorumlu olabilir:

• Şirketin kendisine
• Pay sahiplerine
• Şirket alacaklılarına

Özellikle doğrudan zarar gören pay sahibi veya alacaklı, tazminat davası açabilir.

Özen ve sadakat yükümlülüğü:

TTK’ya göre yönetim kurulu üyeleri:

• “Tedbirli yönetici” gibi hareket etmek,
• Şirket menfaatini dürüstlük kuralına uygun korumak,
• Sır saklamak,
• Çıkar çatışmasından kaçınmak (TTK Madde : 393 YK üyelerinin kendi menfaatiyle ilgili alınacak kararlara katılmaması kuralını içermektedir.)

Bu kurallara uymak zorundadırlar.

Bu yükümlülüklerin ihlali kişisel sorumluluğa yol açabilir.

Yetki devri halinde sorumluluk:

TTK’ unun 367 ila 371 inci maddelerinde Yönetim kurulu bazı görevleri murahhas üyeye veya profesyonel yöneticilere devredebilir. Ancak:

• Uygun kişiyi seçme,
• Gözetim yapma,
• Makul denetim sağlama

yükümlülükleri devam eder.

Yetki verilen 3 üncü profesyonel yöneticilerin /kişilerin kusurlarından dolayı oluşacak zarar ve ziyan nedeniyle atama yapan yönetim kurulu üyelerinin sorumlulukları vardır.

TTK m. 553/2’ye göre, gerekli özen gösterilmişse yetki devredilen kişiler her işlemden otomatik olarak sorumlu olmazlar. Bu durumda sorumluluğu yönetim kurulu tahmil ediyor.

Vergi ve SGK /Amme alacaklılarına olan borçlarından sorumluluk:

Yönetim kurulu üyeleri bazı durumlarda:

• Şirketin vergi borçlarından,
• SGK prim borçlarından,
• Kamu borçlarının,

Şirketin varlıklarından tahsil edilememesi halinde, yönetim kurulu üyeleri bu borçlardan dolayı şahsen sorumlu tutulurlar. (6183 sayılı Amme Alacakları Tahsil Usulü Kanunu Mükerrer Madde 35’ e göre)

Bu sorumluluk aşağıdaki kanunlarda tadat edilen hususlara uygulanır.;

• Vergi Usul Kanunu,
• Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun,
• Sosyal Güvenlik mevzuatı
• Diğer Kamu Kurumları için Uygulanan Kabahatlar Kanunu mevzuatı

kapsamında da doğabilir.

Hürriyeti Kısıtlayıcı Cezai Sorumluluk:

Bazı fiiller hürriyeti kısıtlayıcı ceza sorumluluğu da doğurabilir.

• Sahte belge düzenlenmesi veya bilerek kullanılması,
• Gerçeğe aykırı finansal rapor,
• Ticari defterlerin usulsüz tutulması,
• Zimmet veya dolandırıcılık niteliğindeki işlemler

Hapis ( hürriyeti kısıtlayıcı) veya adli para cezasına neden olabilir.

Zamanaşımı:

TTK’ ya göre sorumluluk davası genel olarak:

• Zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren 2 yıl,
• Her hâlde fiilden itibaren 5 yıl

içinde dava açılmalıdır.

SONUÇ :

Yönetim kurulu üyeleri “sınırsız ve otomatik” şekilde değil; kusurları oranında sorumludur. Ancak görevlerini dikkatli, dürüst ve mevzuata uygun yürütmezlerse hem tazminat hem kamu borcu hem de ceza sorumluluğu ile karşılaşabilirler. Özellikle anonim şirketlerde yönetim kurulu üyeliği yalnızca temsil yetkisi değil, ciddi hukuki riskler de doğuran bir görevdir.

Vergi mevzuatı bakımından yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu, Türk Ticaret Kanunu’ndaki genel sorumluluktan daha ağır sonuçlar doğurabilir. Özellikle anonim şirketlerde “kanuni temsilci” sıfatını taşıyan yönetim kurulu üyeleri, şirketin varlığından tahsil edilemeyen /ödenmeyen vergi ve kamu borçlarından dolayı şahsi malvarlıklarıyla sorumlu tutulabilirler.

Ayrıca vergi mevzuatına göre bilerek sahte veya yanıltıcı belge kullanımının vergi idaresi tarafından tespiti halinde incelemeyi yapan vergi müfettişinin yorumuna göre yönetim kurulu üyeleri için hapis (hürriyeti bağlayıcı) cezası talepli olarak ceza davası açılmasını Cumhuriyet Savcılarından talep edebilirler.

Ardından, 3 yıl sonra, 2016’da 6736 sayılı yasayla bir varlık barışı düzenlemesi daha yapıldı. Bu yasanın diğerlerinden en önemli farkı yurt dışından getirilen varlıklar veya işletme kayıtlarına alınan yurt içi varlıklar üzerinden herhangi bir vergi ödenmemesiydi.

Bundan sonra 2018 yılında 7143 sayılı yasayla, 2019’da 7186 sayılı yasayla ve ardından 2020 yılında 7256 sayılı yasayla yeni varlık barışı düzenlemeleri mevzuatımıza girdi. 2018 yılındaki barışta yurt içi ve yurt dışı varlıklar üzerinden %2 oranında, 2019’dakinde %1 oranında vergi ödenmesi gerekirken 2020 yılındaki varlık barışı vergisiz olarak gerçekleştirildi.

7417 sayılı yasa ile 2022 yılında bir kez daha barış yapıldı. Yurt dışı varlıkların bildiriminde, bildirim tarihine veya mevduatta tutma süresine bağlı olarak %0 ila %3 oranında, yurt içi varlıkların beyanında ise %3 oranında vergi ödenmişti.

Son uygulamanın üzerinden üç yıldan fazla bir süre geçtikten sonra 5 Mayıs’ta yeni bir yasa teklifi Meclis Başkanlığına sunuldu. Yazımızın konusunu oluşturan “Varlık Barışı”nın da içinde bulunduğu bu teklif Genel Kurulun 20 Mayıs tarihli birleşiminde küçük birkaç değişiklikle kabul edildi ve yasalaştı. Cumhurbaşkanının onaylaması durumunda yasanın önümüzdeki günlerde Resmî Gazete’de yayımlanıp yürürlüğe girmesi bekleniyor*.

Yurt dışındaki varlıkların bildirimi

Yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları yasanın kapsamına giriyor. Bu varlıklar Türkiye'deki banka veya aracı kurumlara bildirilecek. Vergi mükellefi olsun olmasın tüm gerçek ve tüzel kişiler bu yasa hükmünden yararlanabiliyorlar. Bildirimin 31 Temmuz 2027’ye kadar yapılması gerekiyor.

Bildirilen kıymetlerin bildirim tarihinden itibaren 2 ay içinde Türkiye'deki banka ya da aracı kurumlarda adlarına açılan hesaplara transfer edilmesi veya yurt dışından fiziki olarak getirilenlerin bu hesaplara yatırılması şarttır. Fiziki olarak getirilenler Gümrük İdaresine yapılacak beyana ilişkin belgelerle tevsik edilebilecektir.

Yurt içindeki varlıklar

Yurt içi varlıklarla ilgili hüküm sadece gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri için geçerli. Buna göre söz konusu mükellefler sahip oldukları ve Türkiye'de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarını, 31 Temmuz 2027 tarihine kadar banka veya aracı kurumlara bildirilebileceklerdir.

Bildirilen bu varlıkların bildirim tarihi itibarıyla banka veya aracı kurumlara yatırılmak suretiyle tevsik edilmesi zorunluluğu da bulunuyor.

Defterlere kayıt

Defter tutan mükelleflerin bildirdikleri varlıkları, bildirim tarihi itibarıyla kanuni defterlerine kaydetmeleri gerekiyor.

Bilanço esasına göre defter tutan mükellefler, defterlerine kaydettikleri kıymetler için pasifte özel fon hesabı açacaklardır. Bu fon hesabı bildirim tarihinden itibaren iki yıl geçmedikçe işletmeden çekilemez ve sermayeye ilave dışında başka bir amaçla kullanılamaz. İşletmenin tasfiye edilmesi halinde ise vergilendirilmeyecektir.

Serbest meslek kazanç defteri ile işletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler söz konusu kıymetleri defterlerinde ayrıca göstereceklerdir. Bu varlıklar dönem kazancının tespitinde dikkate alınmaz. Bildirim tarihinden itibaren iki yıl geçmesi koşuluyla vergiye tabi kazancın ve kurumlar için dağıtılabilir kazancın tespitinde dikkate alınmaksızın işletmeden çekilebilir.

Gelir ve kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunmayanlar ise bildirimde bulundukları varlıklarını bildirimin yapıldığı tarihten itibaren 2 ay içinde Türkiye'ye getirmeleri, yurt içindeki varlıklarını bildirim tarihi itibarıyla banka veya aracı kurumlara yatırmak suretiyle tevsik etmeleri durumun başka bir şart aranmaksızın madde hükümlerinden yararlanabileceklerdir.

Vergi oranı

Banka ve aracı kurumların, kendilerine bildirilen varlıklara ilişkin olarak bildirim sahibinden, varlıkların değeri üzerinden %5 oranındaki vergiyi peşin olarak tahsil etmeleri gerekiyor. Bu vergiyi, bildirimi izleyen ayın 15. günü akşamına kadar vergi sorumlusu sıfatıyla bir beyanname ile bağlı bulundukları vergi dairesine beyan edecekler ve aynı sürede ödeyeceklerdir.

DT ve mevduata yatırılırsa düşük vergi

Bildirilen varlıkların vadeli hesaplarda veya 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca ihraç edilen devlet iç borçlanma senetleri ile kira sertifikaları veya girişim sermayesi yatırım fonlarında belli sürelerde bulundurulacağının taahhüt edilmesi durumunda aşağıdaki düşük vergi oranları uygulanacak. Ayrıca bu taahhütnameler üzerinden damga vergisi de alınmayacak.

31.12.2026 tarihine kadar bildirilen varlıklar için mevduat veya belirtilen kıymetlere yatırılacağına ilişkin taahhüdün süresi; en az 5 yıl olursa %0, en az 4 yıl olursa %1, en az 3 yıl olursa %2, en az 2 yıl olursa %3 ve en az 1 yıl olursa %4 oranında vergi ödenmesi yeterli olacaktır.

01.01.2027-31.07.2027 (bu tarih dahil) döneminde yapılacak bildirimlerde bu oranlarda yarım puan artırım yapılacaktır. Cumhurbaşkanı tarafından yetki kullanılarak başvuru süresinin uzatılması durumunda ise 31.07.2027 tarihinden itibaren yapılacak bildirimlerde vergi oranı yukarıdaki oranlara bir puan ilave edilmek suretiyle uygulanacaktır.

Satış zararı ve vergilerin gider kaydı

Bildirime konu edilen varlıkların elden çıkarılmasından doğan zararlar, gelir veya kurumlar vergisi uygulaması bakımından gider veya indirim olarak kabul edilmiyor. Ayrıca bu varlıklar üzerinden ödenen vergilerin de gider yazılması ve başka bir vergiden mahsup edilmesi de mümkün bulunmuyor.

İnceleme yapılmayacak

Yasada, bu kapsamda bildirilen varlıklar nedeniyle hiçbir suretle vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmayacağı belirtiliyor. Ancak diğer mevzuat uyarınca alınması gereken tedbirler bu düzenlemeden etkilenmiyor.

Matrah farkından mahsup imkânı

Bu varlıklar nedeniyle inceleme yapılamayacağını söyledik. Ancak diğer nedenlerle başlayan vergi incelemeleri ve takdir komisyonu kararları sonucu bulunan matrah farkının bildirilen varlıklar nedeniyle ortaya çıktığının tespit edilmesi halinde aşağıdaki işlemler yapılacaktır:

- Bildirilen varlık tutarının, bulunan matrah farkına eşit ya da fazla olması durumunda matrah farkına ilişkin tarhiyat yapılmayacak,
- Bulunan matrah farkının bildirilen varlık tutarlarından büyük olması durumunda ise sadece aradaki fark tutar üzerinden vergi tarhiyatı yapılacaktır.

Bildirime konu edilen varlıklar dışındaki nedenlerle matrah farkı tespit edilmesi durumunda, bu madde kapsamında bildirilen tutarlar, bulunan matrah farkından mahsup edilmeksizin tarhiyat yapılacaktır.

Şartlara uyulmazsa…

- Yurt dışı varlıkların bildirildiği halde, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren iki ay içinde Türkiye'ye getirilmemesi veya Türkiye'deki banka ya da aracı kurumlarda açılacak bir hesaba transfer edilmemesi,
- Yurt içi varlıkların bildirildiği halde, 31.07.2027 tarihine kadar banka ya da aracı kurumlara yatırılmaması,
- Bildirilen tutarlara ilişkin tarh edilen vergilerin süresinde ödenmemesi,
- Taahhütlere uyulmaması ve
- Diğer şartların yerine getirilmemesi,

hallerinde inceleme ve tarhiyat yapılmaması hükmünden yararlanılamayacak. Bu durumda ayrıca, zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler, vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın gecikme faiziyle birlikte tahsil edilecektir.

Başvuru süresi uzar mı?

Cumhurbaşkanının 31 Temmuz 2027 tarihini, bitim tarihinden itibaren her defasında 6 ayı geçmeyen süreler halinde bir yıla kadar uzatma yetkisi bulunuyor. Bu yetki çerçevesinde; varlıkların bildirim süreleri ile vergilerin ödenmesine ilişkin sürelerin altışar aydan iki kez yani bir yıla kadar uzaması mümkün. Tabii ki bu kesin değil. Gerekli görülürse süre uzatımına gidilecektir.

Bu yazı, Ekonomist dergisinin 24 Mayıs 2026 tarihli 2026/11. sayısında yayınlanmıştır.

• Dört saat veya daha kısa süreli işlerde on beş dakika,
• Dört saatten fazla ve yedi buçuk saate kadar (yedi buçuk saat dahil) süreli işlerde yarım saat,
• Yedi buçuk saatten fazla süreli işlerde bir saat

olarak verilmesi gerekir. Bu süreler işçiye verilecek en az dinlenme süresi olup, iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle bu sürenin artırılması mümkündür.

2. 11 saatin üzerindeki çalışmalarda ara dinlenme süresi ne kadar olmalıdır?

4857 sayılı İş Kanunu'nun 41. maddesine göre haftalık 45 saati aşan çalışmalar fazla çalışma sayılır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 63. maddesi hükmüne göre günlük çalışma süresi 11 saati aşamayacağından, 68. maddenin belirlediği yedi buçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok 11 saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde 11 saate kadar olan çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, on bir saat ve daha fazla çalışmalarda ise en az bir buçuk saat olarak verilmelidir.

(Yargıtay 9.HD.06.10.2020 T., E.2016/25450, K.2020/1066)

3. Ara dinlenme süresi bölünerek kullanılabilir mi?

4857/68. maddeye göre ara dinlenme sürelerinin aralıksız olarak kullandırılması gerektiğinden işverenin tek taraflı olarak bu dinlenme sürelerini bölmesi mümkün değildir. Ancak, iklim, mevsim, o yerdeki gelenekler veya işin niteliği göz önünde tutularak, ara dinlenme süresinin iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle aralıklı kullandırılması da mümkündür.

4. Ara dinlenme süresinin işyerinde geçirilmesi zorunlu mu?

İşçi, ara dinlenme saatinde tamamen serbesttir. Bu süreyi işyeri içinde ya da dışında geçirebilir. İşyerinde geçirmesi ve bu süre içinde çalışmaya devam etmesi durumunda ara dinlenmesi verilmemiş sayılır. Ancak işçi işyerinde kalsa bile ara dinlenme süresini serbestçe kullanabilir, işçi bu süre içinde çalışmaya zorlanamaz. (Yargıtay 9. H.D. 16/11/2013 T. 2010/38644 E. 2013/1604K)

5. Ara dinlenme süresi işe geç başlama veya erken ayrılma şeklinde kullandırılabilir mi?

Ara dinlenme süresinin, işe, ara dinlenme süresi kadar geç başlama veya aynı süreyle erken bırakma şeklinde kullandırılması doğru olmaz. Ara dinlenme süresinin günlük çalışma içinde belli bir zamanda amaca uygun şekilde kullandırılması gerekir. (Yargıtay 9.HD. 17.11.2008T, 2007/35281 E, 2008/30985 K.)

6. Ara dinlenme süresi için ücret ödenir mi?

Ara dinlenmesi için ücret ödenmesi gerekmez. Ancak, bu süre işçiye dinlenme zamanı olarak tanınmamışsa, işçinin normal ücretinin ödenmesi gerekir. Bu sürenin haftalık 45 saati aşan kısmını oluşturması halinde ise, zamlı ücret ödenmelidir. (Yargıtay 9. H.D. 16/11/2013 T. 2010/38644 E. 2013/1604K)

7. Ara dinlenme süresi çalışma süresinden sayılır mı?

İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliğine göre ara dinlenme süresi çalışma süresinden sayılmaz. Ayrıca işçinin ara dinlenme süresi içinde çalışmaya hazır durumda bekletilmesi halinde ara dinlenme süresinin kullanılmış sayılması mümkün bulunmadığından bu durumda çalışmaya hazır halde bekletilen sürelerin ara dinlenme süresinden sayılmaması gerekir.

8. Ara dinlenme süresinin kullandırılmaması halinde işçiye haklı nedenle fesih hakkı doğar mı?

Ara dinlenme süresinin kullandırılmaması işçiye haklı nedenle fesih hakkı vermektedir.

9. Ara dinlenme süresinin kullandırıldığının ispatı kime aittir?

Ara dinlenme süresinin kullandırıldığının ispatı işverene aittir. Bu amaçla, puantaj çizelgeleri, elektronik giriş-çıkış kayıtları, vardiya çizelgeleri, tanık beyanları, kamera kayıtları ispat aracı olarak kullanılabilir.

10. Ara dinlenme süresinin kullandırılmadığının tespiti halinde ne kadar idari para cezası uygulanır?

Çalışma sürelerine göre belirlenen ara dinlenme süresinin kullandırılmadığının veya eksik kullandırıldığının Çalışma Bakanlığı İş Müfettişlerince tespiti halinde İş Kanunu’nun 104. maddesi uyarınca 2026 yılı için 26.620,00 TL idari para cezası uygulanmaktadır.

BDTURKEY.COM ve Dünya Gazetesi yazarı Yeminli Mali Müşavir Abdullah TOLU 18.05.2021 tarihinde saat 9.30 TRT HABER Ekonomi 7/24 Programına konuk olarak katılım sağlamıştır. Özellikle Pandemi dolayısıyla işletmelerin yaşadıkları sıkıntılar ve çözüm önerileri konusunda, Sayın Cumhurbaşkanı 'mızın alacağı tedbirler ile igili bilgiler vermiştir. "Matrah Arttırımı ve Yeni Borç Yapılandırması" torba şekliyle ele alınarak en kısa zamanda Meclise gelmesi bekleniyor.

Yılmaz Sezer ÜSTAT, bizzat BAĞIMSIZ DENETİMDE YERLİ VE MİLLİ HUSUSUNDA ADIMIZLA (SELAHATTİN İPEK) AÇIKLAMADA BULUNMUŞTUR. TEŞEKKÜR EDİYORUM. TRT 1 Radyoda Bağımsız Denetimde Yerli ve Milli konusundaki görüşlerini açıklamıştır.