Sözcü’de yer alan habere göre 2026 yılında vizesiz seyahat hakkı için resmi olarak devreye giren o meslekler şu şekilde;

Özel okul öğretmenlerine yeşil pasaport talebi Meclis'te

2026 yılının Mayıs ayında Meclis Başkanlığına sunulan yasa teklifiyle, özel öğretim kurumlarında çalışan öğretmenler için yeşil pasaport istendi. Kamudaki meslektaşlarıyla aynı haklara sahip olmak isteyen özel sektör eğitimcileri, uluslararası eğitim programlarına ve seminerlere katılımda vize engeli yaşadıklarını belirterek bu yıl resmi olarak hak arayışına dahil oldu.

Diş hekimi, veteriner ve mimarlar için vizesiz seyahat talebi

Şubat 2026'da diş hekimleri, veteriner hekimler ve mimarlar için tek bir çatı altında düzenleme talep edildi. Kendi odalarına kayıtlı olan ve mesleğinde 15 yılı dolduran bu üç meslek grubunun, dünyadaki bilimsel ve teknik gelişmeleri yerinde takip edebilmesi amacıyla vizesiz seyahat hakkı kazanması istendi. Teklif, bu yıl komisyon gündemine girdi.

2026'nın ilk çeyreğinde Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’ne (TMMOB) bağlı çalışan mühendisler için de somut bir adım atıldı. Uluslararası projelerde görev alan mühendislerin vize süreçleri yüzünden küresel ihaleleri ve iş fırsatlarını kaçırmasını önleyebilmek adına hazırlanan teklif, 15 yıllık mesleki kıdem şartıyla Meclis'e iletildi.

10 yılını dolduran tır şoförlerine yeşil pasaport teklifi

Bu yılın dikkat çeken bir diğer hamlesi ise lojistik sektöründen geldi. Uluslararası taşımacılık yapan tır şoförlerinin sınır kapılarında vize beklerken zaman kaybetmesini ve ihracat ürünlerinin gecikmesini engellemek amacıyla, meslekte 10 yılını dolduran şoförlere yeşil pasaport verilmesi yönündeki teklif Meclis komisyonuna teslim edildi.

Ekonomim

Varlık Barışı Kılavuz ( Vol 2)[1]

Kur tarafında da yukarı yönlü seyir dikkat çekti. Saat 11.30 itibarıyla dolar/TL 47,0552 seviyesine yükselirken, euro/TL ise 54,0532 seviyesinde işlem gördü. Her iki kurda da gün içi grafikler, jeopolitik gelişmelerin etkisiyle yükseliş eğiliminin güçlendiğini gösterdi.

Açıklanan veriler de etkili oldu

Öte yandan, ABD'de açıklanan makroekonomik veriler de piyasaların yönünü etkileyen önemli başlıklar arasında yer aldı. Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) ardından Üretici Fiyat Endeksi'nin (ÜFE) de beklentilerin altında gelmesi, enflasyon baskılarının zayıfladığına yönelik beklentileri güçlendirdi.

Bununla birlikte ABD Merkez Bankası'nın (Fed) para politikasına ilişkin beklentileri yeniden şekillendirirken, para piyasalarında Fed'in eylül ayında faiz artırımı yapma ihtimali zayıfladı. Buna karşın, Banka'nın yıl sonuna kadar bir kez daha faiz artırabileceğine yönelik beklentiler ise varlığını koruyor.

Dünya

2026 yılının ikinci çeyrek bilanço dönemi öncesinde tahminlerini güncelleyen Citi, Alphabet, Meta ve Amazon'un yatırım harcamalarına ilişkin beklentilerini belirgin biçimde yükseltti. Banka, şirketlerin ikinci çeyrek sonuçlarının gelir ve kârlılık açısından piyasa öngörülerini aşacağını da düşünüyor.

Citi'nin değerlendirmesinde, "Sermaye harcaması tahminlerimizi önemli ölçüde artırıyoruz. Bunun sonucunda üç şirketin de 2027 ve 2028 yıllarında negatif serbest nakit akışı kaydetmesini bekliyoruz" ifadelerine yer verildi.

En yüksek yatırım Alphabet'ten bekleniyor

Banka, Alphabet'in 2027 yılı sermaye harcaması tahminini yaklaşık yüzde 21 artırarak 308 milyar dolara yükseltti. Meta için öngörü yüzde 22 artışla 205 milyar dolara, Amazon için ise yaklaşık yüzde 12 yükselişle 288 milyar dolara çıkarıldı.

Yıllık gelirleri yüz milyarlarca doları bulan üç şirketin aynı dönemde negatif serbest nakit akışına geçme ihtimali, yapay zekâ altyapısının gerektirdiği yatırım büyüklüğünü ortaya koyuyor.

Citi ise bu tabloyu şirketlerin finansal açıdan zorlandığına dair bir işaret olarak değil, uzun vadeli ve bilinçli bir stratejik tercih şeklinde değerlendiriyor. Banka, "Güçlü talep eğilimlerinin devam etmesi nedeniyle odak noktası, her şirketin yapay zekâ işlem gücü ve altyapısına yaptığı yatırımlar olmaya devam ediyor" açıklamasını yaptı.

Meta 14 gigavatlık kapasite hedefliyor

Meta'nın artan yatırım bütçesinde, yaklaşık 14 gigavatlık bilgi işlem kapasitesine ulaşma hedefinin önemli rol oynadığı belirtiliyor.

Söz konusu hedef, dünyanın en büyük teknoloji şirketleri arasında süren yapay zekâ rekabetinin yalnızca yazılım ve çiplerle sınırlı kalmadığını; veri merkezleri, enerji ve işlem kapasitesi açısından da büyük bir fiziksel altyapıya dönüştüğünü gösteriyor.

Google Cloud gelirlerinde sert artış bekleniyor

Citi, Google Cloud Platform'un 2026 yılının ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 68,5 büyüyeceğini tahmin ediyor. Platformun 2027 gelirinin ise yüzde 93,5 artışla 190 milyar dolara ulaşması bekleniyor.

Banka, ilk kez Google'ın Tensor Processing Unit satışlarını da bulut gelirlerine ilişkin hesaplamasına dahil etti. Citi'nin 2027 yılı tahmininde TPU satışlarından yaklaşık 62 milyar dolarlık gelir elde edilmesi öngörülüyor.

Bu adım, Google'ın kendi geliştirdiği yapay zekâ çiplerinin artık yalnızca şirket içi bir maliyet unsuru değil, takip edilebilir ve önemli bir gelir kaynağı olarak görüldüğüne işaret ediyor.

AWS büyümesinde yapay zeka etkisi

Amazon Web Services'ın 2026 yılının ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 32,5 büyüyeceğini tahmin eden Citi, yılın tamamı için yüzde 33,5'lik artış öngörüyor. AWS'nin 2027'deki büyüme beklentisi ise yüzde 40 seviyesinde bulunuyor.

Citi, AWS'de beklenen hızlanmayı yapay zekâ kullanımının yaygınlaşmasına ve şirketin bilgi işlem kapasitesini artırmasına bağlıyor.

Banka, "Yapay zekâ kullanımının hızlanması ve daha fazla bilgi işlem kapasitesi, AWS'nin büyümesini destekliyor" ifadelerini kullanırken, bilanço dönemi öncesinde yatırımcıların en yakından izleyeceği konulardan birinin altyapı harcamaları olacağını belirtti.

Reklam ve e-ticaret tarafında olumlu sinyaller

Citi'ye göre teknoloji şirketlerinin kısa vadeli performansını yalnızca bulut hizmetleri ve yapay zekâ yatırımları desteklemeyecek. Dijital reklamcılık ve e-ticaret pazarındaki iyileşmenin de gelir ve kârlılığa olumlu yansıması bekleniyor.

Banka, "Çevrim içi reklamcılık ve e-ticaret eğilimlerindeki iyileşme, kontrollerimize göre 2026'nın ikinci çeyreğinde ve muhtemelen üçüncü çeyrek beklentilerinde tahminlerin üzerinde gelir ve kârlılık performansı sağlayabilir" değerlendirmesinde bulundu.

Bu beklentinin, Cannes reklam festivalinde gerçekleştirilen sektör görüşmeleri ile reklam uzmanlarıyla yapılan temaslardan elde edilen bulgulara dayandığı aktarıldı. Veriler, yaz dönemi öncesinde dijital reklam harcamalarının güç kazandığını gösteriyor.

Yatırımcıların odağında yatırımların geri dönüşü var

Citi'nin tahminleri, yatırımcılar açısından iki yönlü bir tablo ortaya koyuyor. İkinci çeyrek bilançolarının beklentileri aşması ve yapay zekâ talebinin güçlü kalması olumlu unsurlar olarak öne çıkıyor.

Buna karşılık dünyanın en yüksek kârlılığa sahip şirketlerinden üçünün aynı anda negatif serbest nakit akışına geçme ihtimali, teknoloji devlerinin finansal yapısında önemli bir değişime işaret ediyor.

Alphabet, Meta ve Amazon'un 2026 yılı ikinci çeyrek sonuçlarını önümüzdeki haftalarda açıklaması bekleniyor. Bilanço rakamlarının ardından yatırımcıların asıl odağında, yıllık yüz milyarlarca doları bulan yapay zekâ ve altyapı yatırımlarının ne zaman gelir ve kâra dönüşeceği sorusu bulunacak.

Damla Kaya-Dünya

Günlük harcamalarda en yüksek maliyet grubunu 432,46 lirayla süt ve süt ürünleri oluştururken onu 275,04 lira ile sebze ve meyveler takip etti.

Et ve süt harcamaları ilk sırada

Kırmızı et, balık ve tavuk 198,06 lira ile öne çıkarken yumurta için yapılması gereken harcama tutarı 24,70 lira, kurubaklagiller için 26,81 lira, pirinç, bulgur, makarna ve un grubu için 18,83 lira, ekmek için 86,67 lira, yağ için 78,42 lira, şeker, bal reçel, pekmez içinse 37,76 lira olarak hesaplandı. Kuruyemiş için ise bu tutar 32,05 TL.

Süt ve süt ürünleri günlük harcamanın yüzde 35,7’ini oluştururken meyve ve sebze grubunun payı yüzde 22,7, et, yumurta ve kurubaklagil grubunun payı yüzde 23,3, ekmek ve tahıl grubunun payı ise yüzde 8,7 oldu.

Açlık sınırındaki artışı yağ ve kuruyemiş fiyatları tetikledi

Rapora göre açlık sınırındaki sınırlı artış ağırlıkla katı ve sıvı yağ ile kuruyemiş fiyat artışlarından kaynaklandı. Peynir ile et, tavuk ve balık gruplarındaki fiyat gerilemeleri ise bu artışı sınırladı.

Ekonomim

Yüksek Mahkeme, incelemesi sonucu söz konusu kanunla, Noterlik Kanunu'nun 52. maddesine eklenen, "noterlerin tatil gün ve saatlerinde çalışmasının yönetmelikle düzenleneceğine" ilişkin hükmü iptal etti. İptal hükmünün, 9 ay sonra yürürlüğe girmesine karar verildi.

AYM'nin kararında, Anayasa'nın 50. maddesinde çalışanların dinlenme hakkına sahip olduğu, bu kapsamda hafta tatili ve izin hakkına ilişkin düzenlemelerin kanunla yapılması gerektiği kaydedildi.

Noterliğin serbest meslek olarak icra edildiği ancak bir kamu görevi olduğu vurgulanan kararda, izin günlerinde çalışmalarının çıkarılacak yönetmelikle düzenlenmesinin dinlenme hakkına sınırlama getirdiği ifade edildi.

Temel hak ve özgürlüklere getirilecek sınırlamaların Anayasa'ya aykırı olamayacağına işaret edilen kararda, noterlerin izin günlerinde çalışmasına ilişkin temel ilke ve esaslar ile genel çerçevenin söz konusu düzenlemede yer almadığı bildirildi.

Sanık avukatına bildirimin yeterli olması düzenlemesi iptal edildi

Ayrıca, AYM, ilgili kanunla 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 226. maddesine eklenen, "Sanığın dosyada var olan son adresine bildirim yapılamaması veya bildirime rağmen duruşmaya gelmemesi halinde müdafine yapılan bildirimler yeterli kabul edilir." hükmünü de iptal etti.

Kararda, ceza yargılamasında hakkaniyete uygun bir yargılamanın gerçekleştirilebilmesi için savunma hakkının kişiye bizzat sağlanması gerektiği vurgulandı. Suç isnadındaki kişiye bizzat savunma hakkı tanınmasının, hakkaniyete uygunluğun bir gereği olduğuna işaret edildi.

AA

Yeni düzenlemeye göre YTM'nin mal varlığı amacı dışında kullanılamayacak, teminat olarak gösterilemeyecek, kamu alacakları dahil haczedilemeyecek, rehnedilemeyecek ve iflas masasına dahil edilemeyecek. Ayrıca YTM varlıkları hakkında ihtiyati tedbir kararı da uygulanamayacak.

SPK'dan YTM için koruma kalkanı

Değişikliklere göre, YTM'nin malvarlığı amacı dışında kullanılamayacak, teminat gösterilemeyecek, kamu alacakları için olsa dahi haczedilemeyecek, rehnedilemeyecek, iflas masasına dâhil edilemeyecek ve üzerine ihtiyati tedbir konulamayacak.

YTM'ye emaneten devrolunan tüm emanet ve alacaklara ilişkin her türlü idari ve adli taleplerin Takasbank tarafından yerine getirilmesi kararlaştırıldı. Takasbank, bu işlemlerle ilgili aylık olarak YTM'ye bilgi verecek.

Başvurular e-Devlet'ten yapılacak

Zamanaşımına uğrayan emanet ve alacakların iadesi noktasında da yeni esaslar belirlendi. NTV'nin haberine göre, iade başvurularının e-Devlet üzerinden elektronik ortamda yapılması esas haline getirildi. Elektronik ortamda yapılamayan başvurular ile ilgili esaslar ise Kurul Bülteni ve YTM'nin kurumsal internet sitesinde ilan edilecek.

Yönetmelik ile yatırım kuruluşlarının zamanaşımına uğrayan emanet ve alacaklara ilişkin listeleri, Şubat ayı sonuna kadar YTM ve Takasbank'a gönderme yükümlülüğü yeniden düzenlendi. Ayrıca, faaliyetleri sürekli durdurulan ancak hesapları devredilmeyen yatırım kuruluşlarına ait emanetlerin zamanaşımı süresinin tespiti için faaliyet durdurma veya tasfiye kararlarından en eskisinin tarihinin esas alınması kuralı getirildi.

Yönetmeliğin 28'inci maddesinde yer alan başvuru usullerine ilişkin geçiş hükümleri de düzenlenerek, yeni usul ve esaslar yürürlüğe girene kadar önceki uygulamaların devam edeceği belirtildi.

Yatırımcıların haklarını güçlendiren düzenleme Resmî Gazete'de

Yatırımcı Tazmin Merkezi, aracı kurum ve banka gibi yatırım kuruluşlarının müşterilerine karşı nakit ödeme veya sermaye piyasası aracı teslim yükümlülüklerini yerine getirememesi durumunda, yatırımcıların zararlarını belirli limitler dâhilinde karşılayan ve bu kuruluşların tasfiye süreçlerini yürüten kamu tüzel kişiliğine sahip bir kurum olarak öne çıkıyor.

Yapılan düzenlemeyle birlikte yatırımcıların kendi hisse, fon, bono, tahvil gibi yatırım araçları üzerine gelecek olan işlemler için değil, yatırımcıların bağlı oldukları kurumların zor duruma düşmesi halinde kurumlara karşı uygulanacak kurallar düzenlenmiş oldu. Örnekle ilerlemek gerekirse bir aracı kurumun zor duruma düşüp iflas etmesi halinde alacaklıların YTM'ye dava açıp bireysel yatırımcıların mülkiyetindeki hisse, fon, bono, tahvil gibi varlıklara haciz, tedbir koyduramayacak.

Ekonomim

200 TL’ler tedavüldeki banknot tutarının yüzde 90’ına dayanmışken 200 TL ile alınabilenler ise gerilemeye devam ediyor. Ocak 2009'daki 200 TL ile alınabilen mal hizmetler bugün 5.143 TL'ye, yani tek bir 200 TL ile alınabilenler artık neredeyse 26 tane 200 TL ile alınabiliyor. 2009'daki 200 TL'nin bugünkü alım gücü 7,78 TL'ye düştü.

Tek başına tedavüldekileri karşılıyor

2021 sonrası uygulanan ekonomik politikalarla değer kaybeden TL, yüksek enflasyon gerileyen alım gücüyle en büyük banknot 200 TL’nin tedavüldeki payının artmasına da neden oldu. 2023 Haziran ile birlikte değişen ekonomi yönetimi sıkı para politikası ve değerli TL ile yüksek enflasyon ile mücadele programını devreye alsalar da 200 TL’nin hükümdarlığı hızla gelişti. TCMB verileri mayıstaki bayramda artan tedavüldeki banknot tutarının haziranda 928.4 milyar liraya geldiğini gösteriyor. Toplam emisyon tutarının 823.6 milyar lirasını ise 200 TL'lik banknotlar oluşturuyor. Bu toplam banknot tutarının yüzde 88,72'sinin 200 TL'lik banknotlardan oluştuğunu gösteriyor. Mayısta bayram nedeniyle olan yükseliş göz ardı edildiğinde bu oran tarihi en yüksek seviyeye işaret ediyor.

200 TL’nin payı 3.42 puan arttı

TCMB verilerine göre geçen yıl hazirana göre 200 TL'lik banknotların toplam banknot tutarı içindeki oranı 3.42 puan arttı diğer tüm kupürlerin payı azaldı. 100 TL'lik banknotların payı haziranda yüzde 8,16'ya gerilerken geçen yıl haziranda bu oran yüzde 11,17 idi. Yani tam 3 puan birden düştü. 50 TL ise artık sadece yüzde 1,4'lük bir paya sahip toplam banknot tutarı içinde. Geçen yıl haziranda yüzde 1,79 seviyesindeydi. 20, 10 ve 5 TL'lik kupürlerin oranında ise çok büyük bir değişim yaşanmadı. Bu yıl haziranda 20 TL'lik banknotların toplam banknot tutarı içindeki payı yüzde 0,73 idi geçen yıl da yüzde 0,7 seviyesindeydi. 10 TL'lik kupürlerin oranı da yüzde 0,69 seviyesinde geçen yıl haziranda yüzde 0,72 civarındaydı. 5 TL'lik kupürlerin oranı da yüzde 0,31 bu yıl haziranda, geçen yıl haziranda da yüzde 0,33 idi.

Küçük kupürlüler piyasadan siliniyor

200 ve 100 TL kupürlü banknotların toplam banknot tutarı içindeki payı bu yıl haziran itibariyle yüzde 96,88’e yükseldi. 200 TL’lik banknotların 100 TL’den aldığı payla birlikte bu oran son bir yılda çok değişmemiş oldu. Geçen yıl haziranda da 100 ve 200 TL’lik banknotların toplam banknot tutarı içindeki payı yüzde 96,47 seviyesindeydi. Bir yılda 0.5 puanlık bir yükseliş gerçekleşmiş oldu. Küçük kupürlü banknotların piyasadan hızla silinmesi devam etti. Geçen yıl haziranda 50 TL ve altı kupürlü banknotların toplam tutar içindeki payı yüzde 3,53 iken bu yıl haziranda oran yüzde 3,13'e geriledi. Bu düşüş 100 ve 200 TL'lik kupürlerdeki güçlenmeye aktarılmış oldu.

2009’daki alım gücü 7.78 liraya indi

2009 Ocak ayında dolaşıma sürülen 200 TL’lik banknot o dönem diğer kupürlü banknotların yüksek payının da etkisiyle toplam banknot tutarının sadece yüzde 5,5'ine denk geliyordu. Diğer banknotların tedavülden kalktığı 2020 Ocak ayıyla birlikte toplam banknot tutarının yüzde 32'sine yakını 200 TL'lik kupürlerden oluştu. İki yıl içinde 200 TL'lik banknotların gücü hızla arttı ve 2021 Ocak ayına gelindiğinde toplam banknot tutarı içindeki payı yüzde 40,55'e çıktı. O dönemde uygulanan para ve ekonomi politikalarının bu dönüşümde etkisi büyük oldu. 2024 Ocak ayına gelindiğinde 200 TL'lik banknotların toplam tutar içindeki payı yüzde 70,2'ye kadar yükseldi ve hiç hız kaybetmeden yükseliş devam etti. Bu yıl haziranda da yüzde 90'a yaklaştı. Hesaplamalar 2009 Ocak’ta ilk tedavüle sürüldüğünde 200 TL ile alınabilen mal ve hizmetlerin bu yıl haziranda ancak 5.143 lira ile alınabildiğini ortaya koyuyor. Bu 26 tane 200 TL ile 2009 Ocak ayında 1 tane 200 TL ile alınabilenlere ulaşılabildiğini gösteriyor. 2009'daki 200 TL'nin bugünkü alım gücü 7.78 TL'ye düştü.

TCMB’nin daha büyük bir kupür planı yok

TCMB; 200 TL’lik banknotların gücünün artmasına karşılık yeni daha büyük kupürlü bir banknot çıkarmayı planlamıyor. TCMB Başkanı Fatih Karahan sık sık bu durumun nakit kullanımının azalmasına kayıt içine geçişte önemli bir rol oynadığını dile getiriyor. Geçen yıl kasım ayında Başkan Karahan, “Kayıt dışı ekonominin kayıt içine geçişi için önemli bir unsur oluşturduğundan biz mevcut durumdan memnunuz. Nakit kullanımına yönelik bir taraftan teknik ihtiyaca bakıyoruz ama bir taraftan da şu anki mevcut durumun sebep olduğu kayıt dışılıktan kayıt içiliğe geçişten de aslında mutluluk duyuyoruz” demişti.

Şebnem Turhan-Ekonomim

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca hazırlanan "Hurdaya Ayrılan Türk Bayraklı Gemilerin Yerlerine Yeni Gemi İnşa Edilmesinin Teşvikine Dair Yönetmelik'te Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmelik" Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Söz konusu değişiklikle ilgili yönetmeliğin genel kurallarında düzenlemeye gidildi.

Buna göre hurdaya ayrılacak geminin başvuru tarihi itibarıyla en az üç ay yararlanıcının adına milli gemi sicili veya Türk uluslararası gemi siciline kayıtlı olması gerekecek.

Serbest Bölgeler Kanunu kapsamında faaliyet ruhsatı alan gerçek veya tüzel kişilere ait yüklenicilerden kıyı tesisi işletme izni aranmayacak.

Ayrıca, hurda teşvikinden yararlanmak için başvurulan ticari gemi, deniz ve iç su aracının yerine inşa edilecek yeni taşıt, hurdaya verilen 12 bin groston ve üzeri ise en az yarısı, 12 bin grostondan küçük ise en az üçte birine sahip olacak şekilde yapılacak.

Düzenlemeyle Serbest Bölgeler Kanunu kapsamında faaliyet ruhsatı alan gerçek veya tüzel kişilere ait kıyı tesisleri de yüklenici tanımına eklendi.

AA

Spot altının ons fiyatı yüzde 0,6 değer kaybederek 4.034,42 dolara geriledi.

Gram altın ne kadar?

Gram altın da ons altındaki düşüşü takip ederek yüzde 0,6 değer kaybetti ve 6 bin 100 liranın hemen üzerinde işlem gördü.

Ortadoğu'da tansiyon yükseldi: Petrol fiyatları dördüncü günde de tırmanıyor

Cnbc-E'de yer alan habere göre IndusInd Securities Kıdemli Araştırma Analisti Jigar Trivedi, Ortadoğu'da devam eden saldırıların petrol fiyatlarını hafta boyunca sert şekilde yukarı taşıdığını, bunun da küresel enflasyona yönelik endişeleri güçlendirdiğini belirtti.

Petrol fiyatları, ABD'nin İran'ın kıyı savunma sistemleri ile füze mevzilerine yönelik iki ayrı saldırı düzenlemesinin ardından üst üste dördüncü işlem gününde de yükselişini sürdürdü. ABD'nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasını yeniden devreye almasıyla gerilim daha da tırmanırken, İran da komşu ülkelerde bulunan ABD askeri üslerini hedef aldı. Tahran yönetimi ise yaşanan gelişmeleri "ABD ile varoluş savaşı" olarak değerlendirdi.

Jeopolitik gerilim enflasyon riskini yeniden gündeme taşıdı

IndusInd Securities Kıdemli Araştırma Analisti Jigar Trivedi, haziran ayına ilişkin enflasyon verilerinin Ortadoğu'da son dönemde tırmanan jeopolitik gerilimin etkilerini henüz yansıtmadığını belirtti. Trivedi, geçen ay sağlanan geçici ateşkesin fiilen sona erdiğini ve bunun enerji fiyatları üzerinden enflasyon baskısını yeniden artırabileceğini söyledi.

ABD'de haziran ayında tüketici ve üretici enflasyonu, enerji maliyetlerindeki düşüşün etkisiyle yavaşlama kaydetti. Ancak açıklanan veriler, Ortadoğu'da yeniden yükselen çatışmaların petrol ve enerji fiyatlarına etkisini henüz içermiyor.

Fed'in faiz artırımı beklentisi güçleniyor: Piyasalar aralık ayını işaret ediyor

ABD'de enflasyondaki yavaşlama, piyasaların ABD Merkez Bankası'nın (Fed) bu yıl faiz artırabileceği beklentisini ortadan kaldırmaya yetmedi.

Vadeli işlem piyasalarında yatırımcılar, Fed'in aralık ayında faiz artırma ihtimalini yaklaşık yüzde 73 seviyesinde fiyatlamayı sürdürüyor.

Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook, enflasyonun kısa vadede yeniden gerilememesi halinde gerekli adımları atmaya hazır olduklarını belirtirken, Fed Başkanı Kevin Warsh da enflasyonu kontrol altına alma konusundaki kararlılıklarını yineledi. Warsh, para politikasının gelecek seyrine ilişkin ise yeni bir yönlendirmede bulunmadı.

Ekonomim

Ül­kemiz tarafından da transit ticaretin önemi an­laşılmış ve bu modeli geliştirme ve teşvik etme yönünde bir takım yasal ve idari düzenlemeler yapılmaya başlanmıştır. Bu yönde yapılan ilk düzenleme 2022 yılında yapılmış ve İstanbul Finans Merkezinde faaliyette bulunan kurum­ların transit ticaretten elde ettikleri kazançlara vergi indirimi sağlanmıştır. Bu defa 7582 sayılı kanunla transit ticarette vergi indirimi tüm ku­rumlar vergisi mükelleflerine sağlanmış, İstan­bul Finans Merkezinde faaliyette bulunan ku­rumlarda ise bu gelirin tamamının kurum ka­zancından indirilmesi düzenlemesi yapılmıştır.

Transit ticarette yüzde 100 vergi indirimi

7582 sayılı Kanunla Kurumlar Vergisi Kanu­nunun 10. maddesinde yapılan düzenleme uya­rınca kurumların;

1 Yurt dışından satın aldıkları malları Türki­ye’ye getirmeksizin yurt dışında satmaların­dan veya

2 Yurt dışında gerçekleşen mal alım satımla­rına aracılık etmelerinden elde ettikleri ka­zançların %95’i kurum kazancından indirilebi­lecektir.

Ayrıca, Endüstri Bölgeleri Kanunu kapsamın­da Cumhurbaşkanınca uygun bulunan alanlarda faaliyet gösteren kurumlar ile İstanbul Finans Merkezi Kanunu uyarınca katılımcı belgesi ala­rak İstanbul Finans Merkezi Bölgesinde faali­yette bulunan kurumlar için bu oran %100 ola­rak uygulanacaktır.

Vergi indiriminin şartları

Transit ticarette vergi indiriminden faydala­nabilmek için aşağıdaki şartların sağlanması ge­rekmektedir.

1 Kazancın, yurt dışından satın alınan mal­ların Türkiye’ye getirilmeksizin yurt dışın­da satılmasından veya yurt dışında gerçekleşen mal alım satımlarına aracılık edilmesinden elde edilmesi,

2 Aracılık faaliyetine ilişkin malların satıcısı ve alıcısının Türkiye’de bulunmaması,

3 Kazancın, elde edildiği hesap dönemine iliş­kin yıllık kurumlar vergisi beyannamesi­nin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmiş olması, Kurumlar vergisi be­yannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilmeyen kazançların son­raki yıllarda Türkiye’ye transfer edilmesi ha­linde indirimden yararlanma imkânı bulunma­maktadır.

4 İstanbul Finans Merkezi Bölgesinde faali­yette bulunan kurumların 7412 sayılı Kanun kapsamında katılımcı belgesine sahip olması,

5 Endüstri bölgelerinde faaliyette bulunan ku­rumlar için bölgenin yabancı yatırım yoğun­luğuna göre Cumhurbaşkanınca uygun bulun­muş endüstri bölgesi olması.

Muhasebe ve defter kayıtları

Kurumlar vergisi matrahının tespiti ve mu­hasebe kayıtları bakımından indirim kapsa­mında olan ve olmayan hasılat, maliyet ve gi­derlerin ayrı ayrı izlenmesi; indirim kapsa­mındaki faaliyetlere ilişkin hasılat, maliyet ve gider unsurlarının diğer faaliyetlerle ilişki­lendirilmemesi gerekmektedir.

İndirim kap­samında elde edilen faaliyetlerden elde edi­len hasılattan, bu faaliyetler nedeniyle oluşan gider ve maliyet unsurlarının düşülmesiyle bulunan kazanç; kurumlar vergisi beyanna­mesinde “Kazancın Bulunması Halinde İndi­rilecek İstisna ve İndirimler” bölümünde gös­terilerek indirilir. Diğer indirim ve istisnalar veya geçmiş yıl zararları nedeniyle indirim konusu yapılamayan tutar sonraki dönemlere devredilemez. Faaliyetin zararla sonuçlanma­sı halinde indirim söz konusu olamaz.

Mahmut Bülent Yıldırım-Dünya

Yüksek Mahkeme’nin, ek hiz­met sunulmadan yapılan kira­lamaların “ticari kazanç” de­ğil, “kira geliri” sayılması, yani geçici vergi, KDV ve konakla­ma vergisine tabi olmayacağı sonucuna vararak yürütmeyi durdurmasının arından mülk sahipleri de mahkeme yolunu tuttu. Kısa süreli kiralamacı­lar, alınan vergi ile kesilen ida­ri para cezalarının iadesi için dava yoluna başvurmaya baş­ladı. Ancak hukukçular, mas­raf ve zaman kaybına karşı uyardı: “Dava için Danıştayın kesin kararını bekleyin.”

Ticari mükellef sayılmıştı

Gelir İdaresi Başkanlığı, 24 Ocak 2025 tarihli Genel Ya­zısı ile günübirlik kiralama­ların ticari faaliyet sayıla­rak, kazançların KDV’ye tabi tutularak yüzde 20 KDV ön­görmüştü. Düzenleme sonra­sı, “Turizm Amaçlı Kiralanan Konut İzin Belgesi” alarak ev­lerini kısa süreli kiralayan­lar, ticari mükellef sayılmış ve Maliye tarafından geriye dö­nük işlemler başlatılmıştı. Da­nıştay da ticari faaliyet sayıl­ması konusunda yürütmeyi durdurmuştu. Ancak hukuk­çular, dava için Danıştay’ın kesin kararının beklenmesi uyarısında bulunuyor.

Günlük fiyat 70 bin TL’ye kadar çıkıyor

Emlak platformlarında, tu­ristik günlük kiralık konut sa­yısı 6 bin 500’ü aşarken, fi­yatlar ortalama 1.000 TL’den başlıyor 70 bin TL’ye kadar çı­kıyor. Danıştay’ın kararının sektöre yansımasını hukuk­çulara sorduk. ‘Turizm amaç­lı konut izin belgesi’ olanların 30 günün altında, 7464 sayılı Kanun kapsamında Kültür ve Turizm Bakanlığından ‘turizm amaçlı konut izin belgesi’ alan konutların da 100 güne kadar kiralama yapabileceğini söyle­yen Gayrimenkul Hukukçusu Avukat Çiğdem Kezer, “Örne­ğin 1 gece, 3 gece veya 30 gün­den kısa kiralamalar hukuken mümkün. İzin belgesi olma­dan bu tür kısa süreli kirala­malar ise idari yaptırımlara ta­bidir” dedi.

Danıştay kararı sonrasında özellikle turizm bölgelerinde vergi mahkemelerine açılan davalarda belirgin bir artış gö­rüldüğünü söyledi. Kezer, şöy­le devam etti: “Özellikle gün­lük kiralama geriye dönük tarh edilen KDV’nin iptali, vergi zi­yaı cezalarının iptali, gecik­me faizi ve gecikme zammına ilişkin işlemlerin iptali, buna bağlı olarak, ödenmiş tutarla­rın iadesi için mükellefler da­va açmaya devam ediyor. Bazı Danıştay kararları mükellef le­hine sonuçlar doğurduğu için, somut olayın özelliklerine gö­re fazla tahsil edilen KDV, faiz ve cezaların iadesi talep edile­biliyor.

Dolayısıyla amaç, yal­nızca KDV’yi değil; KDV ile birlikte kesilen vergi cezala­rı ve faizlerin de ortadan kal­dırılması veya ödenmişse ge­ri alınması. Özellikle İstanbul, Muğla, Antalya ve İzmir ver­gi mahkemelerinde bu konuda açılan davaların sayısında be­lirgin bir artış görülüyor. Ayrı­ca şunu belirtmekte fayda var. Turizm sezonunun yoğun ol­duğu bölgelerde bu dosyalar, vergi yargısının dikkat çeken uyuşmazlıklarından biri hali­ne gelmeye başladı.”

“Kesin karar beklenmeli

Gayrimenkul Hukuku Der­neği (GHD) Başkanı Avu­kat Ali Güvenç Kiraz, turizm amaçlı kısa süreli kiralamala­rın vergilendirilmesine ilişkin tartışmalar kapsamında veri­len Danıştay kararının, kesin hüküm niteliğinde olmayıp bir yürütmenin durdurulması ka­rarı olduğunun altını çizdi. Ki­raz, “Bu nedenle kararın, uyuş­mazlığı nihai olarak çözdüğü söylenemez” dedi.

Danıştay’ın esas hakkında vereceği nihai kararın, uygulamanın hukuki çerçevesini kesin olarak belir­leyeceğinin altını çizen Kiraz, sözlerini şöyle sürdürdü: “Va­tandaşların, turizm amaçlı kı­sa süreli kiralamalardan elde ettikleri gelirleri gayrimenkul sermaye iradı kapsamında be­yan etmeleri ve buna rağmen idarece konaklama vergisi, ti­cari kazanç kapsamında ver­gilendirme veya cezalı tarhi­yat işlemleriyle karşılaşmala­rı halinde, Danıştay’ın vermiş olduğu yürütmenin durdurul­ması kararını emsal göstere­rek yargı yoluna başvurmaları mümkündür.”

“Vergilerin iadesi için davaya başvuruyorlar”

Vergi Uzmanı Avukat De­niz Eresen, Danıştay 3’üncü ve 4’üncü dairelerinin, airb­nb benzeri platformlar üze­rinden gerçekleşen kısa süre­li konut kiralamalarına ilişkin önemli bir karara imza attığını anımsattı. Söz konusu karar­la, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 24 Ocak 2025 tarihli ve 7877 sayılı genel yazısının yürüt­menin durdurulmasına karar verdiğine işaret eden Eresan, şöyle devam etti: “Bahsi geçen yazda, turizm amaçlı ‘kirala­nan konut izin belgesi’ alan ko­nut sahiplerinin günlük, haf­talık, aylık eşyalı veya eşyasız evlerini kiralamalarının ticari faaliyet olarak değerlendiril­mesini ve elde edilen gelirle­rin gelir vergisi ile KDV’ye ta­bi tutulmasını ön görüyordu.

Evlerini bu şekilde kiraya ve­rip, ticari kazanç kapsamında mükellefiyet tesis ettirmeyen­lere Maliye Bakanlığı geçmi­şe dönük olarak gelir, geçici ve KDV yönünden cezalı tarhi­yatlar uyguladı. Danıştay da­irelerince alınan karara göre ise taşınmazların kiraya veril­mesinden sağlanan gelirin ti­cari kazanç olarak değerlen­direbilmesi için kiralamanın otel, apart veya pansiyon iş­letmeciliği gibi ticari bir or­ganizasyon tarafından yapıl­ması ve kahvaltı, yemek, ütü , günlük temizlik gibi bir takım hizmetleri de içermesi gerek­mektedir.

Belirtilen tür de bir ticari organizasyon dahilinde olmaksızın sadece daha faz­la gelir elde etmek amacıyla airbnb platformları üzerinden günlük, aylık, haftalık olarak kiraya verilmesi, elde edilen kazancın gayrimenkul serma­ye iradı niteliğini değiştirme­yeceğinden geçmişi dönük ke­silen cezaların yürütmesini durdurmuştur.” Karar sonrası davaların açılmaya başladığı­na işaret eden Eresen, “Her­kes ödediği vergilerin iadesi için dava yoluna başvurmaya başladı” dedi.

“30 günün altındaki kiralama için belge şart”

Turizm amaçlı günlük, haf­talık kiralamalarda ‘turizm amaçlı konut belgesi’ gerekti­ğine işaret eden Avukat Elvan Kakıcı Şimşek, “Günlük kira­lama sisteminde değilse kira­layamıyorsunuz. Diyelim ki Bodrum’da bir yazlığınız var, onun ‘turizm amaçlı konut bel­gesi’ yoksa turizm amaçlı gün­lük kiraya veremezsiniz” de­di. Danıştay’ın yürütmeyi dur­durması sonrasına değinen Şimşek, “Bu bir avantaj, çün­kü turizm vergisi de ödeniyor­du. Danıştay hükmü sonrası bu yük olmayacağı için kısa süreli kiralamalar daha avantajlı du­ruma girdi. Evlerini, ‘turizm amaçlı konut belgesi’ varsa kı­sa süreli kiraya verebilirler. Bu izin belgesinin de il turizm müdürlüklerinden alınma­sı gerekiyor. Kayıtlı, sistem (airbnb) üzerindeyse. Ancak değilse, bu belgeyi almadıysa­nız ve 30 günün altında verdi­ğiniz tespit edilirse buna ceza gelir.”

Kiranın beyan edilmemesi ciddi vergi cezaları oluşturur

Mükelleflerin, Danıştay’daki süreci yakından takip etmelerinin önem taşıdığının altını çizen Ali Güvenç Kiraz, “Nihai karar beklenirken kira gelirlerinin hiç beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi bu davaların temel konusu dışındad olup, ciddi vergi cezaları oluşturmaya devam edecektir. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın teknolojik denetim kapasitesinin artması nedeniyle, kayıt dışı bırakılan veya eksik beyan edilen kira gelirlerinin tespit edilme olasılığı geçmiş yıllara göre çok daha yüksektir” değerlendirmesinde bulundu.

Karar, tahsil veya ceza işlemlerine geçici hukuki koruma sağlar

Söz konusu kararın yalnızca yürütmenin durdurulmasına ilişkin olduğunu vurgulayan Kiraz, “Bu nedenle, mevcut aşamada bu karar dayanak gösterilerek kesin bir hak elde edildiği veya ödenmiş vergilerin iadesinin talep edilebileceği söylenemez, yürütmenin durdurulması kararı, devam eden tarhiyatların, tahsil işlemlerinin veya ceza uygulamalarının geçici olarak durdurulmasına yönelik hukuki koruma sağlayabilir. Buna karşılık, ödenmiş vergilerin iadesi veya kesin hukuki sonuç doğuracak talepler bakımından Danıştay’ın esas hakkında vereceği nihai kararın beklenmesi gerekmektedir” dedi. Kararın kesinleşmesini bekleyen çoğunluk da olabileceğini bekleyen Kiraz, maliyet ve zaman kaybı yaşanmaması açısından kararın kesinleşmesinin önemli olduğunun altını çizdi.

Hamide Hangül-Dünya

Project Syndicate’te geçenlerde iki Nobel ödüllü iktisatçının söyleşisi yayımlandı. S. Jonhson soruyor, P. Aghion yanıtlıyor. Söyleşinin önemli bir kısmı genelde Avrupa’nın, özelde de Fransa’nın (Aghion Fransız ve Fransa’da çalışıyor) neden ekonomilerindeki dinamizmi yitirdiği hakkında. İşin ilginci, Fransa’da ve Avrupa’nın diğer önde gelen ülkelerinde temel bilimlerin gelişmiş olması. Sorun, bu bilimsel gelişmenin teknoloji geliştirmeye ve ürüne (yeterince) dönüşmemesi.

Öncelikle uzun dönemli kalıcı büyümenin yenilikçilikle (inovasyon dememek için yenilikçilik kullanıyorum –teknolojik gelişme ve bu gelişmenin ürüne yansıması) sağlanabileceği temel saptamasından yola çıkıyorlar. Ama yenilikçilik sürecinin bir ikilemle karşı karşıya olduğunun altını çiziyorlar. Araştırma ve geliştirmeye bir dolu para harcamış bir şirketin bu faaliyetlerini başarılı bir ürüne dönüştürmesinin garantisi yok. İşler yolunda gider de o faaliyetler bir ürüne dönüşürse, şirketin o kadar masrafı karşılayabilmesi ve araştırma-geliştirme faaliyetlerinden vazgeçmemesi için bir süre ürünün nemasını şirket içinde tutabilmesi gerekiyor. Başka şirketler o ürünü kolayca taklit edebilirlerse, araştırma ve geliştirme faaliyetleri açısından yıkıcı bir sonuç ortaya çıkar; ürünü geliştiren şirket bu durumda neden o kadar masrafa katlansın? Ama öte yandan, ürünü geliştiren şirketin yasalarla desteklenmiş bu nemalanma süreci başka yenilikçi şirketlerin oluşmasını engellememeli. Soru açık: Bu iki uç durum arasında denge nasıl sağlanacak?

“ABD ve Çin iki durum arasında denge yarattı”

Aghion, Avrupa’nın teknoloji geliştirmede geri kalmasının temel nedenlerinden biri olarak Avrupa Birliği’nin katı kurallarına işaret ediyor. Kuralların çok fazla rekabeti sağlamaya odaklandığını, bu nedenle de yenilikçi şirketleri destekleyecek sanayi politikalarına büyük engel teşkil ettiğini vurguluyor. Oysa ABD’nin ve Çin’in bu ikisi arasında bir denge yarattıklarına dikkat çekiyor. Bu çerçevede Draghi Raporu’na gönderme yapıyor. Avrupa rekabet politikasının mutlaka yenilikçiliği destekleyecek biçimde değiştirilmesi gerektiğini söylüyor. ABD için verdiği örnek kurumlardan biri Türkiye açısından da önemli. ABD Savunma Bakanlığı’na bağlı yeni teknolojiler üretmekten sorumlu DARPA’ya dikkat çekiyor. Bu çerçevede, iyi planlanmış bir sanayi politikasına ihtiyaç olduğuna, bunun da rekabet politikasını çöpe atmak anlamına gelmediğine işaret ediyor.

İyi yetişmiş öğretmen ve az öğrencili sınıf gereksinimi

Katı kurallara ilişkin bir başka örnek, şu meşhur “üye ülkelerin bütçe açıklarının GSYH’lerinin yüzde 3’ünü aşmaması” ilkesi. Aghion, peki diyor, bütçeden yapılan harcamanın nereye gittiği önemli değil mi? Ya, önemli bir kısmı büyümeyi artıracak yatırımlara ayrılmışsa? Söyleşide, eğitim üzerinde de durmuşlar. Yapay zekâ kullanmadan öğrencilerin mesela matematik problemleri çözme becerisini elde etmeleri ve ödevlerin okulda yapılması gerektiğini söylüyor. Elbette iyi yetişmiş öğretmen ve az öğrencili sınıf gereksinimine dikkat çekiyor.

Meraklısı söyleşiye şu internet adresinden ulaşabilir: https://www-project-syndicate-org.ezproxy.etu.edu.tr/onpoint/europe-economic-malaise-rooted-in-lack-of-dynamism-by-philippe-aghion-and-simon-johnson-2026-06.

Fatih Özatay-Ekonomim

13 Haziran'da Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan bilgilendirmeye göre sosyal medya platformlarında yalnızca ilan linki paylaşılabileceğini, fotoğraf, video, metrekare ve taşınmaza ilişkin bilgilerin paylaşılmasının ise yasaklandığını hatırlatan Özelmacıklı, bu durumun sektörde ciddi tedirginlik yarattığını ifade etti. Bugünün dijital dünyasında bir konutun yalnızca bağlantı linkiyle pazarlanmasının mümkün olmadığını belirten Özelmacıklı, “Fotoğraf, video, sanal tur ve yapay zekâ destekli içerikler olmadan gayrimenkul pazarlaması yapılamaz. Kayıt dışılıkla mücadele edilirken mevzuata uygun faaliyet gösteren yetki belgeli emlak işletmelerinin dijital pazarlama imkanları ortadan kaldırılmamalı” dedi.

İlan portalı maliyeti 12,5 kat arttı

Özelmacıklı, sosyal medya paylaşımlarının sınırlandırılmasıyla emlak ofislerinin ilan portallarına daha bağımlı hale geleceğini belirterek platform ücretlerindeki hızlı artışa dikkat çekti. Özelmacıklı’nın verdiği bilgiye göre 2022 yılında 200 ilanlık paket için 10 bin 133 TL ödeyen emlak işletmeleri, kullanıcı sınırı olmaksızın hizmet alabiliyordu. Aynı paketin 2026 yılında 125 bin TL'ye yükseldiğini ve 20 kullanıcı sınırı getirildiğini belirten Özelmacıklı, dört yılda ilan paketlerinin TL bazında 12,5 kat, döviz bazında ise 4,5 kat arttığına dikkat çekti. Sosyal medyanın kullanım alanının daraltılmasıyla sektörün büyük ilan platformlarına daha bağımlı hale geldiğini ifade eden Özelmacıklı, bu durumun maliyetleri artırdığını, rekabeti zayıflattığını ve emlak işletmelerinin sürdürülebilirliğini tehdit ettiğini belirtti. İlan platformlarının fiyat artışlarının belirli kurallar çerçevesinde denetlenmesi gerektiğini dile getirdi.

Satış geriledi, tapu harcı geliri arttı

Gayrimenkul piyasasındaki son verilere de değinen Özelmacıklı, yılın ilk altı ayında satışların geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 13 gerilemesine rağmen tapu harcı gelirlerinin yüzde 75 arttığını söyledi. İstanbul'un Türkiye genelindeki gayrimenkul satışlarından aldığı payın yaklaşık yüzde 14 olmasına karşın tapu harcı gelirlerinin yaklaşık yüzde 30'unu tek başına karşıladığına dikkat çeken Özelmacıklı, özellikle yüksek taşınmaz değerleri nedeniyle vergi yükünün İstanbul’da çok daha fazla hissedildiğini ifade etti. Özelmacıklı, kayıt dışılıkla mücadeleden vazgeçilmemesi gerektiğini ancak bunu yaparken yetki belgeli emlak işletmelerinin de korunmasının önem taşıdığını söyledi.

QR kod sistemi oluşturulmalı

Yetki belgeli emlak işletmelerinin paylaşımlarında kullanılmak üzere Ticaret Bakanlığı ve Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından doğrulanacak QR kod sistemi oluşturulmasını öneren Özelmacıklı, ayrıca Taşınmaz Ticareti Bilgi Sistemi üzerinden emlak işletmelerinin sosyal medya hesaplarının doğrulanabileceği bir altyapının kurulmasının sektörde güveni artıracağını ifade etti. Konuşmasını, "Kayıt dışılıkla mücadele edilmeli, tüketici korunmalı. Ancak dijital pazarlama kanalları kapatılmamalı, ilan platformları denetlenmeli ve değerleme sistemleri piyasa gerçekleriyle uyumlu hale getirilmeli" çağrısıyla tamamladı.

Algoritma 9 milyonluk evi 23 milyon hesapladı

Gelir İdaresi Başkanlığı'nın Mekânsal Veri Analiz Sistemi'ne (MEVA) ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Özelmacıklı, mevcut algoritmaların piyasa gerçeklerinden uzak sonuçlar üretebildiğini savundu. Komitelerine iletilen bir örneği paylaşan Özelmacıklı, Beylikdüzü'nde 12 milyon TL'den ilana çıkan, 9 milyon TL bedelle satılan ve resmi değerleme raporunda 8,1 milyon TL olarak belirlenen bir taşınmazın sistem tarafından 23 milyon TL değerinde kabul edildiğini söyledi. Bu nedenle taraflara düzeltme yazısı gönderildiğini belirten Özelmacıklı, internet ilanlarının gerçek satış fiyatını yansıtmadığını ve algoritmaların yanlış sonuçlar üretebildiğini ifade etti. Banka ekspertiz raporları ile tapu kayıtlarının dikkate alınmamasının sektörde ciddi tedirginlik oluşturduğunu dile getiren Özelmacıklı, güvenli ödeme sistemiyle birlikte bu tartışmaların daha da artacağını kaydetti.

Yener Karadeniz-Ekonomim

Kurumlar Vergisindeki örtülü sermaye sınırı tespiti ise yüzde 50 yerine yüzde 25 olarak uygulanacak. 2045 yılına kadar olan desteklerde süre 5 yıl daha uzatılabilecek. Yasa teklifine eklenen diğer bir maddeyle binek otomobillerde çekiş sistemine göre de vergilendirme yetkisi alındı.

Hedef 20 bin MW nükleer güç

Komisyona bilgi veren Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan Yardımcısı Zafer Demircan, Türkiye’nin enerji arz güvenliğinin sağlanması açısından 2050 yılına kadar 20 bin megavatlık nükleer güce ulaşılmasının hedeflendiğini ve düzenlemelerin bu kapsamda getirildiğini belirtti. Bu hedef çerçevesinde yurt dışından hem teknoloji hem finans hem de yatırımcı getirilmesi gerektiğini kaydeden Demircan, Bakanlık olarak değişik ülkelerle sürekli müzakere hâlinde olduklarını, nükleer teknoloji üretebilen ülkelerin yatırımlarının Türkiye'ye taşınması için çaba gösterdiklerini anlattı. Demircan, bunun dışında, "SMR" olarak adlandırılan yeni model küçük ve orta ölçekli nükleer reaktörlerle ilgili teknoloji firmalarıyla da görüştüklerini söyledi.

Ne vergiden ne gelirden vazgeçiliyor

Komisyonda muhalefet partilerinin verilecek vergi desteklerinin maliyetinin, Akkuyu Nükleer santralini kapsayıp kapsamadığı noktasında soru ve eleştirilerini de yanıtlayan Demircan, “Bugün konuştuğumuz maddelerin hiçbiri bugün var olan projelere ilişkin değil, bugün var olan vergiden de vazgeçmiyoruz, bugün var olan herhangi bir gelirden de vazgeçmiyoruz. Bu maddelerin önemli bir kısmı bundan sonra Türkiye'de 2045 yılına kadar yapılacak olan nükleer yatırımlara şu anda var olan teşvik sisteminin sabitlenmesi anlamında düzenlediğimiz hususlar. Hâlihazırda KDV Kanunu'na göre 2023 yılına kadar zaten bu KDV iadesi vardı, 2023 yılında bitti ve teşvik belgesi olan sadece nükleer değil, tüm yatırımlar bu KDV iadesinden faydalanıyordu. Biz 2023'teki hususu tekrar kanunla 2045'e doğru taşıyoruz. Bu, Akkuyu üzerinde yapılmış bir şey değil, bu, bundan sonraki nükleer tüm santrallerle alakalı yapılan bir şey. Zaten Akkuyu'nun 2023'e kadar var olan teşvik belgesi kapsamında bu hakkı vardı Akkuyu’da KDV iadesi 2023'ün on ikinci ayının 31'inde bitti, uzatılmadığı için KDV istisnası o günden bugüne alınamıyor” dedi.

Stratejik yatırım teşvik belgesi

Makine, ekipman ve teçhizatta KDV istisnasının da yeni bir düzenleme olmadığını bugün itibarıyla stratejik yatırım teşvik belgesi olan herkese uygulandığını kaydeden Demircan, şöyle devam etti: “Biz diyoruz ki; bugünden sonra gelen nükleer santral yatırımcılarına 2045'e kadar kanun garantisiyle bunu uygulayacağız. Kanun metninde "bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren" ifadesi çok açık ve seçik göstermekte. Diğer bir düzenleme öngörülebilirliği artırmak anlamında damga vergisi. Bu tür yatırımlarda, on yıl süren inşaat, on yıl süren hafriyat, binlerce taşeron, alt taşeron ilişkisi var. Gelecek insanın bu kapsamda ödeyeceği, damga vergisi veya harç anlamında ödeyeceği hususlardan ari kılınması düzenleniyor. Var olan bir şeyden vazgeçmiyoruz, bu, bundan sonra gelecek olanlara uygulanacak” diye konuştu.

Finansman gelişi kolaylaştırılacak

Demircan, kurumlar vergisindeki örtülü sermaye sınırı tespitinin yüzde 50 yerine yüzde 25 uygulanması konusunda ise Türkiye'ye gelmesi muhtemel finansın gelişini kolaylaştırmayı amaçladıklarını söyledi. Demircan, hükümetler arası anlaşmalarla gerçekleştirilen nükleer yatırımlarda finansmanın çoğunlukla yabancı devlet şirketleri ve kamu bankaları tarafından sağlandığını belirterek, mevcut mali mevzuat nedeniyle bunun örtülü sermaye kapsamında değerlendirildiğini söyledi. İYİ Parti Samsun Milletvekili Erhan Usta'nın “Örtülü sermaye Ruslar için değil mi?” sorusu üzerine Demircan, “Ruslar, bu çıktığında bundan faydalanacak" yanıtını verdi.

Muhalefet milletvekillerinin düzenlemelerin Akkuyu’ya etkisi konusundaki soruları üzerine Demircan, “Bu maddeler bundan sonra nükleer yatırımların önünü görmesi, netleşmesi anlamında getirdiğimiz maddeler. Mevcuttaki projelerin, damga vergisi ya da örtülü sermaye gibi kısmi bir etkisi olabilir mi? Mümkündür, olabilir. Ama KDV iadesi hususu ve istisnası tümüyle 2045 yılına kadar Türkiye'ye gelecek olan yeni yatırımcıyla alakalı, bu Akkuyu üzerinde bir düzenleme değil” değerlendirmesi yaptı.

Etki analizi istendi

Muhalefet milletvekilleri nükleer enerji santrallerine ilişkin vergisel desteklerin yasa teklifine son anda önergelerle eklenmesini ve Komisyona bir etki analizi sunulmamasını eleştirdi. Sağlanacak vergisel desteklerden Akkuyu Nükleer Santralinin ne oranda yararlanacağı konusunda komisyona net bir rakam söylenmedi ancak Bakanlıktan Genel Kurul aşamasına kadar bu konuda bir çalışma yapması istendi.

Nükleer enerji santrallerine hangi destekler sağlanacak?

• Nükleer enerji santrallerinden elektrik enerjisi üretimi faaliyetinde bulunmak için ön lisans veya lisans alan tüzel kişilerin taraf olduğu nükleer enerji santrali yatırımlarına ilişkin düzenlenen kağıtlar damga vergisinden istisna tutulacak.
• 31 Aralık 2045 tarihine kadar nükleer enerji santrallerinden elektrik enerjisi üretimi faaliyetinde bulunmak için ön lisans veya lisans alan mükelleflerin yatırım teşvik belgeleri kapsamında nükleer enerji santralleri yatırımlarına ilişkin inşaat işleri nedeniyle yüklenilen ve takvim yılının altı aylık dönemleri itibarıyla indirim yoluyla telafi edilemeyen katma değer vergisi, altı aylık dönemleri izleyen bir yıl içerisinde talep edilmesi halinde mükellefe iade edilecek.
• 31 Aralık 2045 tarihine kadar nükleer enerji santrallerinden elektrik enerjisi üretimi faaliyetinde bulunmak için önlisans veya lisans alan mükelleflerin yatırım teşvik belgeleri kapsamında nükleer enerji santralleri yatırımlarına ilişkin yapılacak makine ve teçhizat teslimleri katma değer vergisinden müstesna olacak. Bu kapsamda yapılan teslimler nedeniyle yüklenilen vergiler, vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan vergiden indirilecek. Cumhurbaşkanına KDV teşviklerinin uygulanma süresini 31 Aralık 2050 tarihine kadar uzatma yetkisi verilirken, uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisi Hazine ve Maliye Bakanlığında olacak.
• Nükleer enerji santrallerinden elektrik enerjisi üretimi amacıyla ön lisans veya lisans alan kurumların yatırım kapsamında gerçekleştirdikleri borçlanmalarda, Kurumlar Vergisi Kanunu'nun örtülü sermayeye ilişkin yüzde 50 oranı, 31 Aralık 2045 tarihine kadar yüzde 25 olarak uygulanacak. Cumhurbaşkanı bu süreyi 2050 yılına kadar uzatabilecek.

Binek otomobillerde çekiş sistemine göre vergilendirme

Yasa teklifine eklenen diğer bir maddeyle binek otomobillerde çekiş sistemine göre de vergilendirme yetkisi alındı. Önergeyle Özel Tüketim Vergisi Kanunun 12’nci maddesinin (2) numaralı fıkrasının (c) bendine ‘motor silindir hacmi’ ibaresinden sonra gelmek üzere ‘çekiş sistemi’ ibaresi eklendi. Maddede yer alan oran farklılaştırma yetkisine taşıtların çekiş sistemi de eklendi.

Canan Sakarya-Ekonomim

Yapay zekânın veri toplama ve anlamlandırma becerisini kullanan bir yönetici, yeni nesil beklenti yönetimiyle kurumuna avantaj sağlar. Bunu beceremezse kurduğu sistem güvensizlik üretecektir

Yapay zekâ çağında güven; sözle değil, kodla inşa edilir. Beklenti yönetimi artık bir duygusal yetenek değil, algoritmik stratejidir. Sevgiline 3 vaat et ama 4 ver; efsanesin. Ama 10 vaat edip 8’ini yerine getirirsen (ki 4’ün iki katı olsa da) kötüsün. Neden? Çünkü mesele gerçekle değil, beklentiyle ilgilidir.

Ekonomide de aynı durumu yaşıyoruz. Enflasyonun kendisi kadar, onun algısı da piyasayı belirler. Fiyatların artacağı beklentisi, faize dövize gerek kalmadan da zam getirir. Yapay zekâ çağında bu durum daha da keskinleşti: Beklentiyi yöneten, sistemi yönetir. Beklenti bir algıdır, algı kodlanabilir.

ALGIYI OLGUYA DÖNÜŞTÜREN KAZANIYOR

Yapay zekâ sistemleri; insan beklentilerini analiz eder, tahminler üretir, karar modelleri kurar. Artık bir yöneticinin en büyük gücü; sadece vizyonu değil, veriye dayalı beklenti inşasıdır. Beklenti yönetimi 3 aşamalı yeni bir algoritmaya dönüştü: 1- Algı oluştur: Veriyle, içerikle, söylemle… 2-Tutarlılık inşa et: Her temas noktasında aynı mesaj… 3- Algıyı olguya dönüştür: Kod, eylemle buluştuğunda gerçek başlar. Bu döngüyü kurabilen, sadece siyasetçi, yönetici ya da CEO değil; sistem mimarıdır. Sistem mimarı ise geleceği inşa edebilendir zira sistemin algoritması, onun tekelindedir.

2 SORU 2 CEVAP / Verili algıya dair…

Yapay zekâ beklenti yönetimini nasıl dönüştürüyor?

YZ, duyguya değil, veriye bakar. İnsanların geçmiş tercihlerini, davranış paternlerini analiz ederek ne beklediklerini tahmin eder. Yani beklentiyi önceden sezerek yönlendirme imkânı sunar.

Algı yönetiminde yapay zekânın riski nedir?

Veri yanıltıcıysa beklenti de çarpık olur. YZ sistemleri, yanlış eğitilirse manipülatif olabilir. Bu da halkı değil, yalnızca "hedef kitleyi" yönlendirmeye odaklanan etik dışı bir yapıya dönüşebilir.

NOT

ALGI KODLA, VAAT EYLEMLE PEKİŞİR

Merkez bankalarının açıklamaları artık Twitter (şimdiki X platformu) algoritmasında değil, LLM’lerde (büyük dil modellerinde) analiz ediliyor. Piyasa, sözünüze değil, veri tutarlılığına bakıyor. Yapay zekâ, söylem ile eylem arasındaki boşluğu hızla ifşa ediyor. Güven artık bir his değil; sistem çıktısıdır.

YZ LÛGATI

Sözel Yönlendirme: Veriye değil, söyleme dayalı manipülasyon tekniği
Kodlanmış güven: Tutarlılık, şeffaflık ve veriyle inşa edilen sistemsel güven
Algı-olgu döngüsü: Söylemin veriye, verinin davranışa dönüşme süreci
Veriyle ikna: özle değil; grafikle, modelle, sonuçla karar etkileme yöntemi

Şeref OĞUZ-Ekonomim

Söz konusu teklif 53 milyar dolara karşılık gelirken Stripe ve Advent International'ın PayPal'ın eşit ortakları olacağı ifade edilen haberlerde, şirketlerin teklif için bankalardan yaklaşık 50 milyar dolarlık finansman taahhüdü aldığı kaydedildi.

PayPal yönetiminin henüz teklife yanıt vermediği ve tarafların gelecek haftalarda görüşmeleri ilerletmeyi hedeflediği aktarıldı.

Bloomberg HT

Yatırım kararında asıl belirleyici unsurun, elde edilen faiz gelirinin döviz kurundaki yükselişi ne ölçüde telafi edebildiği olduğunu ifade eden Eğilmez, tasarruf sahiplerinin getiriyi değerlendirirken kur riskini de mutlaka hesaba katması gerektiğinin altını çizdi.

TL mevduat doları geride bıraktı

Ekonomist Mahfi Eğilmez, yaptığı örnek hesaplamayla TL mevduatın dolar karşısındaki getirisini ortaya koydu. Senaryoya göre, bir yıl önce elinde 500 bin TL bulunan bir yatırımcı, parasını yıllık net yüzde 36 faizle vadeli TL mevduata yatırıyor.

Hesaplamada, yatırımın yapıldığı tarihte dolar kurunun 40 TL olduğu varsayıldığında, 500 bin TL yaklaşık 12 bin 500 dolara denk geliyor.

Bir yılın sonunda faiz getirisiyle birlikte mevduat tutarı 680 bin TL'ye yükseliyor. Aynı dönemde dolar kurunun 47 TL seviyesine çıktığı kabul edildiğinde ise bu birikimin dolar karşılığı yaklaşık 14 bin 468 dolar oluyor. Böylece yatırımcı, parasını baştan dolara çevirmek yerine TL mevduatta değerlendirerek dolar bazında yaklaşık yüzde 15,7 oranında kazanç sağlamış oluyor.

'Kur bu oranı aşarsa TL mevduat avantajını yitiriyor'

Mahfi Eğilmez'in hesaplamasına göre, yıllık net yüzde 36 faiz sunan bir TL mevduatının dolar karşısındaki başa baş noktası, işlem maliyetleri dikkate alınmadığında döviz kurunun aynı oranda artmasına denk geliyor. Bu senaryoda dolar kurunun bir yıl içinde 40 TL'den 54,40 TL seviyesine yükselmesi halinde yatırımcı, dolar bazında başlangıçtaki varlığını büyük ölçüde korumuş oluyor.

Eğilmez, ancak gerçek piyasa koşullarında döviz alım-satım makası, komisyonlar ve diğer işlem maliyetlerinin devreye girdiğine dikkat çekerek, bu nedenle fiili başa baş seviyesinin yaklaşık yüzde 34'lük kur artışına gerileyebileceğini belirtti.

Buna göre, dolar kurundaki yükseliş yüzde 34'ün altında kalırsa TL mevduatı yatırımcısına dolar bazında kazanç sağlıyor. Kur artışının yüzde 34 civarında gerçekleşmesi durumunda yatırımcı dolar cinsinden mevcut varlığını koruyabiliyor. Buna karşın kurdaki yükselişin yüzde 34'ü aşması halinde ise TL mevduatın dolar bazındaki avantajı ortadan kalkıyor ve yatırımcı döviz karşısında kayıp yaşamaya başlıyor.

Eğilmez'den kur riski uyarısı

Eğilmez, TL mevduatına para yatıran tasarruf sahibinin yalnızca faiz geliri elde etmediğine, aynı zamanda kur riski üstlendiğine dikkat çekti.

Yatırımcının yanıtlaması gereken temel sorunun, TL faizinin mi yoksa dolar kurundaki yükselişin mi daha yüksek olacağı olduğunu belirten Eğilmez’e göre, yüksek faiz dönemlerindeki gerçek kazanç faiz getirisiyle kur artışı arasındaki farktan oluşuyor.

Faiz getirisi kur artışının üzerinde kaldığı sürece TL mevduatı dolar bazında avantaj sağlayabiliyor. Kurun faizden daha hızlı yükselmesi halinde ise bu avantaj ortadan kalkıyor.

Eğilmez, daha önceki değerlendirmelerinde de yüksek faiz ve düşük kur politikasının TL mevduatını döviz karşısında avantajlı hale getirebildiğini benzer örneklerle ele almıştı.

Tek başına faize bakmayın

Eğilmez, yatırım kararında yalnızca mevcut mevduat faizinin dikkate alınmaması gerektiğini belirtti.

Enflasyon beklentileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının para politikası, döviz talebi, rezervlerin durumu, faizlerin gelecekteki seyri ve ekonomiye duyulan güvenin de değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

Finansal piyasalardaki sonuçların tek bir gösterge tarafından değil, bütün bu değişkenler arasındaki denge tarafından belirlendiğini ifade etti.

'TL mevduat kazandırıyor ama kur riski göz ardı edilmemeli'

Son yıllarda parasını TL mevduatta değerlendirenlerin kur riski üstlenerek dolar bazında önemli kazançlar elde etme fırsatı yakaladığını belirten Eğilmez, bu durumun her zaman devam edeceğinin varsayılmaması gerektiği uyarısında bulundu.

Geçmişte kur riskini doğru yönetemeyen bankaların finansal sorunlar yaşadığını ve bazı yatırımcıların önemli varlık kayıplarına uğradığını hatırlatan Eğilmez, mevcut hesabın belirli faiz ve kur varsayımlarına dayandığını vurguladı.

Mahfi Eğilmez'den yüksek faiz uyarısı

Ekonomist Mahfi Eğilmez, yüksek enflasyonla mücadelede uygulanan yüksek faiz politikasının temel amacının, tasarruf sahiplerini döviz yerine Türk lirası cinsinden yatırım araçlarına yönlendirmek olduğunu belirtti. Bu sayede dövize olan talebin azaltılması, TL'nin cazibesinin artırılması ve kur kaynaklı enflasyon baskısının hafifletilmesinin hedeflendiğini ifade etti.

Ancak bu politikanın bazı yan etkilerine de dikkat çeken Eğilmez, yüksek faiz ve kontrollü kur ortamının uzun vadeli doğrudan yatırımlardan ziyade kısa vadeli sermaye hareketlerini cazip hale getirebildiğini söyledi. Eğilmez'e göre bu durum, ekonomiye kalıcı yatırım yerine "sıcak para" olarak nitelendirilen kısa vadeli fon girişlerinin artmasına neden olabiliyor.

Kısa vadede kazanç, uzun vadede risk

Yüksek faiz politikasının kısa vadede fiyat istikrarına katkı sağlayabileceğini belirten Eğilmez, uzun vadeli sürdürülebilirliğine ilişkin iktisatçılar arasında farklı görüşler bulunduğunu aktardı.

Eğilmez’e göre söz konusu politika, kısa vadeli yabancı sermaye girişini artırırken ekonominin yüksek reel faiz maliyetine katlanmasına ve dış finansmana bağımlılığın güçlenmesine neden olabiliyor. Tasarruf sahipleri açısından kısa vadeli avantaj sağlayan bu denge, üretim, yatırım ve ekonomik büyüme üzerindeki etkileri bakımından tartışmalı sonuçlar doğurabiliyor.

Asıl belirleyici faiz değil kur riski

Mahfi Eğilmez, yüksek faiz ve görece istikrarlı kur ortamının belirli dönemlerde sürdürülebileceğini ancak tarihsel verilerin bu dengenin kalıcı olmadığını ortaya koyduğunu belirtti. Eğilmez'e göre uzun vadede ya enflasyonun gerilemesiyle faiz oranları normalleşecek ya da döviz kuru üzerindeki baskının artmasıyla kur daha hızlı yükseliş gösterecek.

Yatırım tercihine ilişkin değerlendirmede bulunan Eğilmez, TL mevduatı ile dolar arasında karar verirken yalnızca faiz oranına odaklanmanın doğru olmadığını vurguladı. Asıl belirleyici unsurun, faiz gelirinin kurdaki yükselişi ne ölçüde telafi edebildiği ve yatırımcının ne kadar kur riski üstlenmeye hazır olduğu olduğunu ifade etti.

Ekonomim

Rapora göre Fransa, İspanya ve Amerika Birleşik Devletleri'nin ardından dördüncü sırada yer alan Türkiye; İtalya, Meksika, Birleşik Krallık, Almanya, Japonya ve Yunanistan'ı geride bırakarak küresel turizmde dikkat çeken ülkeler arasındaki yerini güçlendirdi.

World Population Review verilerine göre Türkiye, 56,3 milyar doları aşan turizm geliriyle de dünyanın en güçlü turizm ekonomileri arasında gösterildi. Böylece Türkiye, yalnızca ziyaretçi sayısındaki yükselişiyle değil, turizmin ekonomiye sağladığı katma değerle de öne çıktı.

Küresel turizm liginde ilk 10

2026 "Most Visited Countries" raporuna göre dünyanın en çok ziyaret edilen ülkesi 102 milyon uluslararası ziyaretçiyle Fransa oldu.

Fransa'yı 93,8 milyon ziyaretçiyle İspanya, 73,4 milyon ziyaretçiyle Amerika Birleşik Devletleri takip etti.

Türkiye ise 60,6 milyon uluslararası ziyaretçiyle listenin dördüncü sırasında yer aldı. Türkiye'nin ardından 57,7 milyon ziyaretçiyle İtalya, 45 milyon ziyaretçiyle Meksika, 41,8 milyon ziyaretçiyle Birleşik Krallık, 37,5 milyon ziyaretçiyle Almanya, 36,9 milyon ziyaretçiyle Japonya ve 36 milyon ziyaretçiyle Yunanistan sıralandı.

Söz konusu veriler, Türkiye'nin dünyanın en güçlü ve köklü turizm destinasyonlarını geride bırakarak küresel turizmde ilk dört ülke arasındaki konumunu pekiştirdiğini ortaya koydu.

Başarının arkasında kültürel miras ve tanıtım çalışmaları var

Türkiye; tarihi mirası, kültürel zenginliği, gastronomisi, doğal güzellikleri, sürdürülebilir turizm anlayışı ve dört mevsime yayılan turizm çeşitliliğiyle uluslararası ziyaretçilerin en fazla tercih ettiği destinasyonlardan biri olmayı sürdürüyor.

Son yıllarda uygulanan tanıtım stratejileri, yeni pazarlara yönelik çalışmalar ve turizm ürünlerinin çeşitlendirilmesi de bu başarıda etkili unsurlar arasında yer aldı.

Türkiye; UNESCO Dünya Mirası alanları, müzeleri, ören yerleri, kültür rotaları ve zengin gastronomisiyle ziyaretçilerine farklı deneyimler sunarken, kültür turizmine yönelik yatırımlar da ülkenin rekabet gücünü artırdı.

Kültür turizmine yatırımlar dikkat çekiyor

Gece Müzeciliği uygulaması, Geleceğe Miras Projesi kapsamında hız kazanan arkeolojik kazılar, restorasyon çalışmaları, yeni müzeler ve kültür varlıklarının korunmasına yönelik yatırımlar sayesinde ziyaretçilerin Türkiye'de daha uzun süre konaklaması ve daha nitelikli deneyimler yaşaması hedefleniyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı öncülüğünde yürütülen uluslararası tanıtım faaliyetleri, yeni pazarlara yönelik stratejik çalışmalar ve turizmi 81 ile ve yılın 12 ayına yaymayı amaçlayan politikalar da Türkiye'nin küresel turizmdeki konumunu güçlendiren adımlar arasında yer alıyor.

Dünya

Hizmet İhracatçıları Birliği (HİB) Yönetim Kurulu Üyesi ve Sağlık Hizmetleri Komite Başkanı Mustafa Eröğüt, 2025 yılında Türkiye'ye sağlık hizmeti almak için gelen yabancı hasta sayısının 1 milyon 398 bin 580'e, sağlık turizmi gelirinin ise 3 milyar 22 milyon dolara ulaştığını hatırlattı.

Kişi başına gelir yüzde 39 arttı...

Bu yılın ilk çeyreğinde ise olumlu ivmenin devam ettiğini söyleyen Eröğüt, "Yılın ilk üç ayında 302 bin 487 uluslararası hasta ülkemizde sağlık hizmeti alırken, sağlık turizmi geliri 761 milyon 523 bin dolara ulaştı. Özellikle kişi başına düşen sağlık turizmi gelirinin önceki yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 39 artması, ülkemizin artık sadece daha fazla hasta ağırlayan değil, aynı zamanda daha yüksek katma değer üreten bir sağlık turizmi destinasyonu haline geldiğini gösteriyor." ifadelerini kullandı.

Sağlık turizminde artık sadece hasta sayısına değil, sunulan hizmetin niteliğine de odaklanıldığını vurgulayan Eröğüt, ileri teknolojiye sahip hastaneler, uzman hekim kadroları ve uluslararası standartlardaki sağlık kuruluşlarının Türkiye'yi daha cazip hale getirdiğini ifade etti.

180 ülkeden hasta geliyor

Türkiye'nin coğrafi konumu, güçlü sağlık altyapısı ve uluslararası standartlardaki sağlık hizmetleri sayesinde çok geniş bir coğrafyaya hizmet sunduğunu dile getiren Eröğüt, şunları kaydetti:

"Avrupa, Orta Doğu, Balkanlar, Türk cumhuriyetleri ve Kuzey Afrika başta olmak üzere yaklaşık 180 ülkeden sağlık turisti ağırlıyoruz. Özellikle Almanya, Birleşik Krallık, Irak, Azerbaycan, Rusya, Libya ve Körfez ülkeleri ülkemize en yoğun hasta gönderen pazarlar arasında yer alıyor. Bunun yanında Kazakistan, Özbekistan ve diğer Orta Asya ülkelerinden gelen talepte de son yıllarda dikkat çekici bir artış gözlemliyoruz.

Sektörümüz artık yalnızca mevcut pazarlarda büyümeyi değil, yeni pazarlarda kalıcı bir varlık oluşturmayı da hedefliyor. Bu kapsamda Sahra Altı Afrika ülkeleri, Körfez ülkeleri, Doğu Avrupa, Orta Asya ve Kuzey Amerika büyük potansiyel barındırmakla birlikte, yürütülen tanıtım faaliyetleriyle Türkiye'nin sağlık turizmindeki marka bilinirliğini güçlendirmeye odaklanıyoruz."

Türkiye'de en fazla tercih edilen sağlık hizmetleri

Mustafa Eröğüt, yabancı hastaların Türkiye'de en fazla tercih ettiği sağlık hizmetlerini ise şöyle sıraladı:

-Estetik ve plastik cerrahi
-Saç ekimi
-Diş tedavileri
-Göz hastalıkları
-Ortopedi ve travmatoloji
-Kardiyoloji
-Onkoloji
-Tüp bebek tedavileri
-Obezite cerrahisi

Maliyet avantajı öne çıkıyor

Türkiye, 40'tan fazla şehirde faaliyet gösteren 1.500'ün üzerinde sağlık kuruluşu ve uluslararası akreditasyona sahip hastaneleriyle dünyanın önde gelen sağlık turizmi destinasyonları arasında gösterildiğini hatırlatan Eröğüt, Avrupa'ya kıyasla yüzde 40 ila yüzde 70 arasında değişen maliyet avantajının da önemli rol oynadığını belirtti.

Bazı tedavilerde harcama 50 bin dolara çıkıyor

Eröğüt, sağlık turizminde artık yalnızca hasta sayısındaki artışı değil, kişi başına elde edilen katma değeri de önemsediklerini belirterek, şunları söyledi:

"Kişi başı ortalama sağlık harcaması yaklaşık 2 bin 500 dolara ulaştı. Ancak özellikle onkoloji, kardiyovasküler cerrahi, robotik cerrahi, organ nakli ve kompleks tedavi süreçlerinde bu rakamın 10 bin dolar ila 50 bin dolar arasında değişebildiğini görüyoruz. Bu durum, Türkiye'nin yalnızca yüksek hacimli değil, aynı zamanda yüksek katma değerli sağlık hizmetlerinde de küresel ölçekte güçlü bir konuma ulaştığını gösteriyor."

Eröğüt, "Heal in Türkiye" platformunun uluslararası hastaların güvenilir ve yetkilendirilmiş sağlık kuruluşlarına ulaşmasını sağladığını belirterek Türkiye'nin sağlık turizminde küresel marka olma hedefi doğrultusunda tanıtım ve markalaşma çalışmalarının sürdüğünü ifade etti.

AA

Yeminli Mali Müşavir Abdullah TOLU TRT HABER Ekonomi 7/24 Programında Yeni Çıkacak Olan Vergi Affı ve Yapılandırma Hakkında Detaylı Bilgiler Verdi.

Yılmaz Sezer ÜSTAT, bizzat BAĞIMSIZ DENETİMDE YERLİ VE MİLLİ HUSUSUNDA ADIMIZLA (SELAHATTİN İPEK) AÇIKLAMADA BULUNMUŞTUR. TEŞEKKÜR EDİYORUM. TRT 1 Radyoda Bağımsız Denetimde Yerli ve Milli konusundaki görüşlerini açıklamıştır.