- e-Defter uygulamasına dâhil olanların, www.edefter.gov.tr adresinde format ve standardı belirlenen envanter defterini isteğe bağlı olarak e-Defter olarak tutabileceği,

Envanter defterinin hesap dönemi (özel hesap dönemi dâhil) itibarıyla e-Defter olarak tutulabileceği,

Hesap döneminin ilk gününe ilişkin olarak alınan envanter defteri ve envanter defteri berat dosyalarının açılış onayı yerine; hesap döneminin son gününe ilişkin olarak alınan envanter defteri ve envanter defteri berat dosyalarının ise kapanış onayı yerine geçeceği,

Açılış onayı yerine geçen hesap döneminin ilk gününe ait envanter defteri ve envanter defteri berat dosyalarının gelir vergisi mükelleflerinde hesap döneminin ilk ayını takip eden dördüncü ayın 10 uncu günü sonuna kadar, diğer mükelleflerde hesap döneminin ilk ayını takip eden dördüncü ayın 14 üncü günü sonuna kadar oluşturulması Nitelikli Elektronik Sertifika (NES) veya Mali Mühürle zaman damgalı imzalanması/onaylanması ve bu defter ve berat dosyalarının e-Defter uygulamasına yüklenmesi suretiyle berat dosyalarının Gelir İdaresi Başkanlığınca onaylı halinin alınması gerektiği,

Kapanış onayı yerine geçen hesap döneminin son gününe ait envanter defteri ve envanter defteri berat dosyalarının gelir vergisi mükelleflerinde gelir vergisi beyannamesinin verileceği ayı takip eden ayın 10 uncu günü sonuna kadar, diğer mükelleflerde kurumlar vergisi beyannamesinin verileceği ayı takip eden ayın 14 üncü günü sonu kadar oluşturulması, NES veya Mali Mühürle zaman damgalı imzalanması/onaylanması ve bu defter ve berat dosyalarının e-Defter uygulamasına yüklenmesi suretiyle berat dosyalarının Gelir İdaresi Başkanlığınca onaylı halinin alınması gerektiği,

düzenlenmiştir.

Anılan düzenlemeler kapsamında aşağıdaki açıklamaların yapılmasında fayda görülmüştür:

1. e-Defter uygulaması kapsamında envanter defteri için “Aylık veya Geçici Vergi Dönemleri Bazında Yükleme Tercihi” şeklinde bir yükleme seçeneği bulunmamakta olup, yükleme süreleri envanter defterini e-Defter olarak tutan tüm mükellefler için yukarıda belirtildiği şekildedir.

2. e-Defter uygulamasında; yevmiye ve kebir defterinin ve ilgili defter berat dosyalarının oluşturulması ve yüklenmesi işlemi ile envanter defteri ve envanter defteri berat dosyalarının oluşturulması ve yüklenmesi işlemi sistemsel olarak birbirinden bağımsızdır. Envanter defterinin ve beratının yüklenebilmesi için hesap döneminin ilk ayına ait yevmiye ve/veya kebir beratının yüklü olması gerektiği şeklinde bir zorunluluk bulunmamaktadır.

3. Envanter defterinin oluşturulması, imzalanması/onaylanması ve e-Defter uygulamasına yüklenmesi işleminde kullanılacak uyumlu yazılım programının, yevmiye ve kebir defterlerinin oluşturulmasında kullanılan uyumlu yazılım programı ile aynı olması gerekmektedir.

4. e-Defter uygulamasında yevmiye ve kebir defterlerinin ve berat dosyalarının imzalanabilmesi amacıyla aracılık sorumluluk sözleşmesi imzalanan serbest muhasebeci mali müşavir ya da uyumlu yazılım için verilen muvafakatname, envanter defterinin ve ilgili beratlarının imzalanabilmesi için de geçerli olup, ayrıca envanter defteri için yeni bir muvafakatname verilmesine gerek bulunmamaktadır.

5. Envanter defterini, e-Defter olarak tutanların hesap dönemlerinin ilk gününe ilişkin envanter defteri ve envanter defteri berat dosyalarını yükleyebilmeleri için Başkanlığımız sistemleri hazır hale getirilmiş olup, mükelleflerin webservis veya eDefter uygulaması üzerinden yükleme yapabilmeleri mümkün bulunmaktadır.

Duyurulur.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, konuya ilişkin açıklamasında ikramiye tutarının değişmeyeceğini ancak erken yatırılması için çalışma yürüteceklerini bildirdi.

Işıkhan, "Ramazan Bayramı'nda verdiğimiz ikramiye tutarını Kurban Bayramı'nda kıymetli emeklilerimize vereceğiz. Erken verilmesi konusunda bir çalışma yaparız, SGK Başkanlığımızla görüştükten sonra" ifadelerini kullandı.

Buna göre, bayram ikramiyelerinin 18-22 Mayıs tarihleri arasında yatırılması bekleniyor.

Kurban Bayramı bu yıl 27-28-29-30 Mayıs tarihleri arasına denk geliyor.

Ekonomim

Claude’un geliştiricisi, müşteri toplantıları için sunumlar hazırlayabilen, mali tabloları inceleyebilen ve uyum incelemesi için vakaları üst yönetime iletebilen yapay zeka ajanlarını piyasaya sürecek.

Bu gelişme ise bazı finansal hizmet şirketlerinin hisselerini düşürdü.

FactSet Research Systems hisseleri yüzde 8,1’e varan bir düşüş yaşarken, Morningstar hisseleri ise önceki kazançlarını silip yüzde 3’ün üzerinde değer kaybetti. S&P Global ve Moody’s hisseleri de aynı şekilde keskin bir satış baskısı altında kaldı.

Bloomberg HT

Tarihi zirvesini 15.020 puana taşıyan BIST 100 endeksi, saat 12.54 itibarıyla yüzde 3,26 primle 14.970 puanda hareket ediyor.

Yeni güne bankacılık endeksi yüzde 2,01, holding endeksi yüzde 0,97 değer kazancıyla başlarken; şu dakikalarda sırasıyla yüzde 4,53 ve yüzde 3,01 primli seyrediyor.

Sektör endekslerinin tümü yükselirken en çok yükselen yüzde 5,34 ile spor oldu.

Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 15.100 ve 15.200 puan direnç, 14.900 ve 14.800 puan destek konumunda bulunuyor.

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,88 değer kazanarak 14.495 puandan tamamlamıştı.

Küresel piyasalarda risk iştahı canlandı

ABD Başkanı Donald Trump'ın, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan gemilerin geçişine yönelik yardım girişimi olarak nitelendirilen Özgürlük Projesi'nin kısa süreliğine durdurulmasına yönelik kararının ardından İran ile nihai bir anlaşmaya varılması yönünde büyük ilerleme kaydedildiğini bildirmesi, piyasalarda risk iştahını canlandırdı.

Güçlü gelen şirket bilançoları da teknoloji hisseleriyle desteklenen piyasalara ilave bir ivme kazandırdı.

Jeopolitik risklerin kısa vadede tamamen ortadan kalktığını söylemek için erken olsa da jeopolitik azalması ve petrol fiyatlarındaki olası geri çekilmenin piyasalar açısından rahatlatıcı olabileceği tahmin ediliyor. Bu nedenle bugün risk iştahının korunup korunmayacağı açısından ABD-İran hattından gelecek yeni açıklamalar, petrol fiyatlarının seyri ve bilanço sezonunda özellikle teknoloji şirketlerine yönelik beklentilerin belirleyici olması öngörülüyor.

Ekonomim

GİB'in açıklamasına göre, jeopolitik gelişmelerden kaynaklanan petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon üzerindeki etkisini sınırlandırmak ve vatandaşların bütçesine olan yansımayı azaltmak amacıyla 10995 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 5 Mart 2026 tarihinden itibaren eşel mobil sistemi devreye alındı. Eşel mobil sistemi kapsamındaki ürünlerin toplam ÖTV'ye tabi ürünler içindeki payının yüzde 96'nın üzerinde olduğu bildirildi.

Petrol ürünlerine ilişkin ÖTV tahsilatı rakamlarına bakıldığında, şubat ayında 44,3 milyar TL olan tahsilatın mart ayında yüzde 18 azalışla 36,3 milyar TL'ye gerilediği açıklandı. GİB, mart ayındaki tahsilatın esas itibarıyla krizin henüz başlamadığı 16 Şubat ile 4 Mart tarihleri arasındaki dönemi kapsadığını belirtti. Kalan 5-15 Mart döneminde ise kriz henüz derinleşmediğinden akaryakıt ürünleri üzerindeki maktu ÖTV tutarlarının bir kısmının alınmaya devam ettiği ifade edildi.

Krizin ana etkisi ne zaman görülecek?

Açıklamada, krizin esas etkisinin 16-31 Mart ile 1-15 Nisan dönemlerini kapsayan nisan ayı tahsilatında görüleceği bildirildi. Nisan ayına ilişkin tahsilatın 6,9 milyar TL olduğu belirtilirken bu rakamın henüz kamuoyuyla paylaşılmadığı ve 15 Mayıs 2026 tarihinde ilan edileceği hatırlatıldı.

GİB, 4 aylık kümülatif tahsilatın 136,8 milyar TL olduğunu açıkladı. 2026 yılı akaryakıt ürünlerine ilişkin ÖTV tahmin rakamının 656,5 milyar TL olduğu göz önünde bulundurulduğunda, bütçe hedefine ulaşmak için yılın geri kalanında 519,7 milyar TL'lik ek tahsilat yapılması gerektiği vurgulandı.

Toplam kayıp ne kadar?

Eşel mobil sistemi kapsamında vazgeçilen ÖTV'nin KDV'sinin de tahsil edilemediğine dikkat çekilen açıklamada, yılın geri kalanı için yaklaşık 104 milyar TL'lik KDV'nin tahsil edilemeyeceği ifade edildi. Mevcut petrol fiyatları ve maktu ÖTV tutarlarının yıl sonuna kadar sürmesi durumunda toplam kaybın 600 milyar TL'yi geçeceği de bildirildi.

GİB ayrıca bugün itibarıyla motorin ve LPG'de maktu ÖTV'nin sıfır, benzinde ise 3,0206 TL olarak uygulandığını açıkladı. 5 Mart 2026 tarihinden itibaren günlük tüketim tahminleri dikkate alındığında 86 milyar TL ÖTV ve bu tutar üzerinden alınamayan 17 milyar TL KDV ile birlikte toplam vergi kaybının 100 milyar TL'yi aştığı hesaplandığı belirtildi.

Ekonomim

Uzun süredir üzerinde çalışılan ve AK Parti’nin genç milletvekillerinin saha araştırmaları ile şekillenen, 18-25 yaş arası işsiz gençlerin istihdamına yönelik olarak, “Genç İstihdam Hamlesi” kapsamında hazırlanan kanun teklifi Mayıs ayı içerisinde Meclis’e sunulacak.

“Ne eğitimde, ne istihdamda” (NEET) diye tanımlanan “ev gençlerinin” istihdama kazandırılması ve eğitimlerine devam etmelerini amaçlayan proje hayata geçiyor. İşsizlik Sigortası Kanunu’nda yapılacak değişiklikle gençlerin erken yaşta iş gücü piyasasına dahil edilmesi, istihdamın artırılması ve kayıtlı, kalıcı çalışma imkanlarının güçlendirilmesi hedefleniyor...

Hazırlanan taslak yasa teklifine göre; İşsizlik Fonu’ndan karşılanması planlanan prim desteğinin 18 ay olarak karşılanması tartışılıyor. İŞKUR’a kayıtlı 18-25 yaş arası gençlerin işe alımında işverenlere ücret ve prim desteği sağlanacak. İşsizlik Fonu’ndan karşılanacak desteklerin süresi, modele göre 6 ila 18 ay arasında değişecek. Bu durumda devlet işe giren gençlerin 6 aylık maaşını karşılarken, 18 ay da prim desteği verecek.

İstihdam şartları ne olacak?

“Ev gençleri” olarak bilinen gençlerin istihdam şartları şöyle belirlendi:

• İŞKUR kaydının bulunması,
• 18 yaşını doldurmuş ancak 25 yaşını geçmemiş olması,
• Uzun vadeli sigorta kollarından 90 günden fazla sigortalılığı bulunmamak,
• Yükseköğretim öğrencisi olmamak,
• Yabancılar ve yurt dışında çalışanlar bu destekten faydalanamayacak,
• Destekler, imalat sektöründe faaliyet gösteren özel sektör iş yerleri için uygulanacak.

Besti Karalar-Ekonomim

Dünya genelinde 710 binden fazla kişi en az 30 milyon dolar net serveti elinde bulunduruyor. Bu kişilerin neredeyse dörtte biri, yani yüzde 25,8'i Avrupa kıtasında yaşıyor. Kıtadaki ultra zengin nüfusu 2021 yılında 146 bin 525 kişi seviyesinde gerçekleşmişti. Bu rakam 2026 yılında 183 bin 953 kişiye ulaştı.

Almanya ultra zengin sayısı açısından zirvede yer aldı

Almanya, 38 bin 215 kişi ile Avrupa'da en fazla ultra zengine ev sahipliği yapan ülke oldu. Birleşik Krallık 27 bin 876 kişi ile ikinci sırada yer alırken, onu 21 bin 528 kişi ile Fransa izledi. Avrupa'da başka hiçbir ülke 20 bin sınırını aşamadı. İsviçre 17 bin 692, İtalya ise 15 bin 433 ultra zengin ile listede kendilerine yer buldu.

İlk beş ülkenin ardından rakamlar belirgin bir şekilde düşüş gösterdi. Avrupa'nın en büyük ekonomilerinden biri olan İspanya'da 9 bin 186 ultra zengin yaşıyor. İsveç 6 bin 845, Hollanda 5 bin 077, Danimarka 4 bin 657 ve Türkiye 4 bin 208 kişi barındırıyor. Avusturya 4 bin 188 ve Polonya 3 bin 17 kişi ile bu ülkeleri takip etti.

Avrupa ülkelerinde rakamlar ve mutlak artışlar açıklandı

Diğer Avrupa ülkelerinde ultra zengin nüfusu 3 binin altında kaldı. Norveç 2 bin 460, Çekya 2 bin 270, İrlanda 2 bin 196, Portekiz 2 bin 187 ve Finlandiya bin 317 kişi kaydetti. Avrupa Birliği ve EFTA dışında yer alan Rusya'da ise 8 bin 399 ultra zengin bulunuyor.

Almanya, 2021 ile 2026 yılları arasında kulübe 9 bin 273 yeni üye ekleyerek mutlak değerde en yüksek artışı yaşadı. İsviçre 4 bin 968, Fransa 3 bin 781 ve Birleşik Krallık 3 bin 5 kişi ile önemli artışlar kaydetti. Türkiye'de ise bu gruba 2 bin 34 yeni kişi eklendi.

Polonya ve Türkiye büyüme oranlarında öne çıktı

Sadece mutlak sayılar tablonun tamamını yansıtmıyor. Yüzdesel olarak bakıldığında farklı bir manzara ortaya çıkıyor. Polonya'nın ultra zengin nüfusu yüzde 109 artarak iki katından fazla büyüme sergiledi. Türkiye yüzde 94 ve Romanya yüzde 93 oranlarıyla bu seviyeye yaklaştı.

Yunanistan, Çekya ve Portekiz en az yüzde 50 büyüme kaydetti. İspanya'da bu oran yüzde 42 artış gösterirken, Almanya yüzde 32, İtalya yüzde 23 ve Fransa yüzde 21 oranında büyüme bildirdi. Birleşik Krallık büyük ekonomiler arasında yüzde 12 ile en düşük artışı sağladı. İsveç ise yüzde 8 ile bu gruptaki ülkeler arasında en düşük yükselişi yaşadı.

Knight Frank Küresel Araştırma Başkanı Liam Bailey, dünyanın modern tarihteki en önemli servet dağılımı değişimlerinden birine tanık olduğunu belirtti. ABD'nin 387 bin 422 kişi ile dünyada ultra zengin sayısında açık ara liderliğini koruduğunu vurguladı. Bailey, ABD'nin baskın motor olmaya devam ettiğini ancak Hindistan ve hızla olgunlaşan diğer ekonomilerin de küresel manzarayı şekillendirdiğini ifade etti.

Artan vergi oranları ve büyüyen düzenleyici baskılar, servetin küresel hareketliliğini hızlandırdı. Aile ofisleri riskleri aktif olarak yönetirken, zenginler hayatlarını giderek daha fazla farklı bölgelerde organize ediyor. Bu beş yıllık dönemde Avrupa'daki ultra zengin nüfusu sadece sayısal bir değişim değil, aynı zamanda kıta genelinde sınır ötesi bölgesel bir servet yayılımı trendi oluşturdu.

Murat Ali Oral-Dünya

Başta General Motors, Ford ve Stellantis olmak üzere üreticiler, ilk çeyrek bilançolarında hammadde, lojistik ve yarı iletken maliyetlerindeki artışa dikkat çekti. GM artan emtia, lojistik ve bellek çipi maliyetlerinin faaliyet karını 2 milyar dolara kadar aşağı çekebileceğini açıkladı. Ford, tedarik zinciri kaynaklı maliyet artışını 2 milyar dolar olarak hesaplıyor. Stellantis ise etkinin 2026’da 1 milyar euroya ulaşmasını bekliyor. Kar marjlarının zaten dar olduğu bir dönemde gelen bu baskı, sektörün fiyatlama gücünü test ediyor.

Alüminyum alarmı: Araç başına 1.500 dolar risk

En kritik kalemlerin başında alüminyum geliyor. Londra Metal Borsası’nda fiyatların savaş sonrası yüzde 16’ya varan artış göstermesi, maliyet hesaplarını altüst etti. Uzmanlara göre bu artışın kalıcı olması halinde araç başına maliyet 500 ila 1.500 dolar arasında yükselebilir. Benzer baskı, plastik ve kimyasallarda da hissediliyor. Nafta arzındaki daralma; iç, kaplama ve lastik üretiminde zincirleme fiyat artışına yol açıyor.

Yarı iletken tarafında da yeni bir risk oluşuyor. DRAM üreticilerinin kapasiteyi yapay zeka veri merkezlerine kaydırması, otomotivde kullanılan daha düşük segment çiplerin maliyetini yukarı çekiyor. Bu durum, pandemi sonrası hafifleyen çip krizinin farklı bir formda geri dönme ihtimalini artırıyor. Mercedes-Benz yönetimi, yılın geri kalanında hammadde maliyetlerinin başlangıç tahminlerinin de üzerine çıkabileceği uyarısında bulunuyor.

Baskı aşağıdan yukarıya domino etkisiyle aşınıyor

Emtia fiyatlarındaki artışın etkisi, otomotiv tedarik zincirinin çok katmanlı yapısı nedeniyle büyüyerek ilerliyor:

• Çelik, alüminyum, kauçuk ve plastik üreticileri doğrudan fiyat artışını yansıtıyor
• Piston, dişli, cam, elektronik ve lastik üreticileri maliyet baskısını hissediyor
• Koltuk, güç aktarma organları ve elektronik sistem sağlayıcıları maliyetleri konsolide ediyor
• Nihai maliyet baskısı araç üreticilerinde toplanıyor

Bu yapı nedeniyle emtia fiyatlarındaki her artış, zincir boyunca büyüyerek nihai araç fiyatlarına kadar ulaşıyor.

Fiyatlamada kritik 6 ay

Financial Times’ın haberine göre, sektör şu an sabit fiyatlı tedarik sözleşmeleri sayesinde geçici bir koruma altında. Ancak analistlere göre çatışmanın 2-3 ay daha sürmesi halinde tedarikçiler yeni fiyatlarla masaya oturacak ve bu artışlar 6 ay içinde tam anlamıyla bilançolara yansıyacak. Bu noktada üreticilerin önünde zor bir denge var. Pandemi sonrası zaten yükselen araç fiyatları nedeniyle talep hassas. Ancak maliyetlerin kalıcı hale gelmesi durumunda fiyat artışı kaçınılmaz görünüyor.

Benzin fiyatlarındaki artış BEV satışlarını artırıyor

Ortadoğu gerilimiyle birlikte petrol fiyatlarının mart ayında yüzde 63 yükselmesi benzin pompalarına yansıyınca, elektrikli araçlara geçişin hızlanıp hızlanmayacağı sorusunu gündeme taşıdı. Avrupa’da 2026 ilk çeyreğinde bataryalı elektrikli araçların (BEV) pazar payı yüzde 19,4’e yükselip yaklaşık 547 bin araca çıktı. Hibrit araçlar yüzde 38,6 ile en büyük payı alırken, içten yanmalı motorlu araçların payı yüzde 30,3’e geriledi. Almanya, Fransa, İtalya ve İspanya’da BEV payı artarken, İngiltere’de düşüş dikkat çekti. ABD’de vergi teşviklerinin kaldırılması satışları baskılarken, Çin’de zayıf iç talep belirleyici oldu. Buna karşılık Brezilya’da artan yakıt fiyatları BEV satışlarını rekor seviyeye taşıdı. Genel eğilim yukarı yönlü olsa da, uzmanlara göre petrol fiyatlarındaki artışın tek başına belirleyici olup olmadığı henüz net değil. Teşvikler, gelir seviyesi ve model erişilebilirliği hâlâ ana belirleyiciler konumunda.

Evrim Küçük-Ekonomim

Bu gelişme enflasyon baskılarını azaltırken doları da zayıflattı.

Külçe altın, salı günü yüzde 0,8 yükseldikten sonra yüzde 1,6’ya kadar değer kazanarak ons başına yaklaşık 4.630 dolara ulaştı. Dolar endeksi yüzde 0,3 gerileyerek altını birçok alıcı için daha ucuz hale getirdi. Trump, sosyal medya paylaşımında İran ile “büyük ilerleme” sağlandığını belirtirken, Hürmüz Boğazı’nda mahsur kalan gemilerin çıkışına yardımcı olmayı amaçlayan ABD öncülüğündeki çabayı, anlaşmanın sonuçlanıp sonuçlanmayacağını görmek için duraklatacağını söyledi.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, yaklaşık bir ay önce başlayan ateşkesin sürdüğünü ifade ederken, Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Washington’un artık saldırı operasyonlarını sonlandırıp boğazdaki deniz taşımacılığını korumaya odaklandığını belirtti. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ise görüşmelerin “ilerleme kaydettiğini” söyledi.

ABD aktif savaşa dönüş ihtimalini düşük gösterse de, Hürmüz Boğazı’nda gemilerin karıştığı çatışmaların ertesi günü bir yük gemisinin kimliği belirsiz bir cisimle vurulduğuna dair haberler, bölgede tansiyonun hâlâ yüksek olduğunu ortaya koyuyor.

Boğazın yeniden açılmasına yönelik anlaşma yolunun belirsizliğini koruması nedeniyle altın kısa vadede baskı altında kalmaya devam ediyor. Enflasyon endişelerinin artması, Fed’in faiz artırabileceği beklentilerini güçlendirirken, bu durum faiz getirisi olmayan altın üzerinde baskı oluşturuyor. Tahvil yatırımcıları, merkez bankasının bir sonraki hamlesinin faiz indirimi yerine artırım olabileceğine yönelik beklentilerini artırıyor.

Spot altın, Singapur saatiyle 09:47 itibarıyla yüzde 1,5 artışla ons başına 4.627,32 dolara yükseldi. Gümüş yüzde 2,9 artarak 74,98 dolara çıkarken, platin ve paladyum da değer kazandı.

Bloomberg HT

Bakanlık açıklamasına göre, 4 Mayıs 2026 tarihi itibarıyla uygulamaya giren sistem sayesinde havayolu taşımacılığına ilişkin Havayolu Beyan Formu ve ek belgeler artık gümrük idarelerine elektronik ortamda iletilecek. Böylece işlemlerin uçtan uca dijital bir yapıya kavuşacağı belirtildi.

Kağıtsız işlem altyapısına geçildi

Yeni uygulamayla birlikte kağıtsız işlem altyapısına geçiş sağlanırken, manuel işlem yükünün azaltılması, uygulama birliğinin oluşturulması, veri güvenliği ile veri kalitesinin artırılması hedefleniyor.

Bakanlık, sistemin hem kamu kurumları hem de özel sektör açısından zaman ve maliyet tasarrufu sağlayacağını vurguladı. Ayrıca ticaretin kolaylaştırılması, gümrük işlemlerinde etkinlik ve güvenliğin artırılması gibi hedeflerin de destekleneceği ifade edildi.

Yıllık 10 milyon sayfa kağıt tasarrufu hedefleniyor

Açıklamada, HGBS sayesinde kağıt kullanımının büyük ölçüde ortadan kaldırılmasının amaçlandığı bildirildi.

2025 yılı dış hat uçuş sayıları dikkate alınarak yapılan hesaplamalara göre, her sefer için düzenlenen Havayolu Beyan Formu ve eki belgeler kapsamında yıllık yaklaşık 10 milyon sayfa kağıt tasarrufu sağlanmasının öngörüldüğü kaydedildi.

Bu dönüşümün çevresel sürdürülebilirliğe katkı sunacağına dikkat çeken Ticaret Bakanlığı, dijital dönüşüm çalışmalarıyla gümrük süreçlerini hızlandırmaya ve Türkiye’nin ihracat odaklı büyüme hedeflerini desteklemeye devam edeceklerini bildirdi.

Mutluhan Yıldız-Dünya

Bugün ürün ve hizmet çeşitliliğimiz 16 milyona, meslek tanımları da 12 bine çıkmış durumda. Bu sayılar ABD için 24 milyon mala karşılık 32 bin iş şeklinde… Böylesi bir dünyada çok boyutlu olmalıyız

1- SORUN: Bugünün dünyasında "itibarlı meslekler" listesi, çok hızlı değişmenin yanı sıra farklı bir yöneliş sergiliyor: Hangi eğitim düzleminden gelirse gelsin, yeni ihtiyaçlara uygun beceriler geliştirebilmek gerekiyor. Diplomaların artık pek fazla işe yaramadığı bir dünyaya hoş geldiniz.

2- ETKİSİ: Bu becerilerin en önemlisi; çabuk öğrenebilmek… Zira bir şeyin her şeyini bilerek “uzmanlaşmak” gerek şart ise, her şeyin bir şeyini bilerek “ayrışmak”, yeter şart. Buna da “T modeli insan” deniyor. T’nin dikey çizgisi gibi bir şeyin her şeyini yatay çizgisi gibi her şeyin bir şeyini bilmek...

İHTİYACA UYGUN BECERİ ZAMANI

3- ÇÖZÜM: Fütürist (gelecekçi) yazar arkadaşım Ufuk Tarhan; “T İnsan” kitabında fazlaca örnek üzerinden yola çıkarak; “başarılı olmak istiyorsanız, başka seçeneğiniz de yok zaten” diyor. Buna ben de katılıyorum. Aslında beceri açlığı çeken dünyada, kariyerin en iyisi; hezarfen (bin hünerli) olmak.

4- YÖNTEM: Bir örnek de benden; Buhûrîzâde Mustafa Itrî; kendisi mustabey armudu geliştirecek kadar botanikçi, aynı zamanda hattat, kethüda, şair, bestekârdı. 400 civarında eser üretmiş ve bunlardan 20 adedi gelmiştir. Neva Kâr, çokları tarafından klasik müzik başyapıtı bildik eseridir.

İKİ SORU İKİ CEVAP / T Modeli insana dair…

Nasıl olunur?

Merak repertuvarını olabildiğine geniş tutarak… Farklı alanlarda okuma dışında beceri geliştirici yollar izlemek. Birden fazla usta yanında çalışmak… Başarıyı, yılların gerisinden beklemek...

Neler sağlar?

T modeli insan olduğunda, bir ömre çok farklı uzmanlıklar sığdırabildiğin gibi kabiliyetin baş tacı edildiği ve ileride daha da kıymetli hale geleceği dünyada el üstünde tutulur, her yerde itibar görür.

NOT

HER ŞEYİN BİR ŞEYİNİ BİLMEK, BİR ŞEYİN HER ŞEYİNİ BİLMEK

Rahmetli Sakıp Sabancı’nın “48 öğüdü” arasında okumuştum bu ifadeyi… Sabancı, bunu kendi hayatına uyguladı, her şeye sanayici gözüyle baktı, sanayiciliğin de her şeyini bildi. Haklıydı da… Tek beceri ile hayatta kalabildiğimiz günler çoktan mazi oldu. Günümüzde, 3 farklı kariyer olabiliyor.

T MODELİ İNSAN LÛGATI

Hezarfen: Farsçada bin hüner anlamına gelir ve bir kişinin çok sayıda alanda becerisini anlatır

Rönesans insanı: Sanattan bilime, felsefeden spora dek farklı alanlarda uzmanlaşmış kişi

Çok boyutlu düşünme: Farklı alanlarda becerisi yüksek insanların geliştirdiği kabiliyet

Yetenek avcısı: Diploma değil, beceri arayanların geliştirdiği personel seçme yöntemi

Şeref OĞUZ-Ekonomim

1. a) Dört saat veya daha kısa süreli işlerde on beş dakika,
2. b) Dört saatten fazla ve yedi buçuk saate kadar (yedi buçuk saat dâhil) süreli işlerde yarım saat,
3. c) Yedi buçuk saatten fazla süreli işlerde bir saat, ara dinlenmesi verilmelidir.

Kanunda öngörülen ara dinlenme süreleri asgari olup, aralıksız verilir ve iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesi ile artırılmaları mümkündür. Ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılmaz.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 68 inci maddesinde ara din­lenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiş­tir. Kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışan işçinin, belirlenen günlük çalışma süresi dikkate alınarak ara dinlenme süresi belirlenmelidir. Sözleşmesinin türü, ara dinlenmesine hak kazanıp kazanmamada belirleyici değildir. Örne­ğin, kısmi süreli iş sözleşmesi ile haftanın üç günü günde dört saat çalışan işçiye günlük çalışmanın ortalama zamana rastlatılacak şekilde (onbeş da­kika), ara dinlenmesi kullandırılması gerekirken, haftanın 2 günü günde 7,5 saat çalışan işçiye ise (yarım saat) ara dinlenmesi kullandırılmalıdır.

Yargıtay, ara dinlenmesinde işçilerin işyerini terk etmeyeceğinin toplu iş sözleşmeleriyle geçerli olarak kabul edilebileceğini belirtmektedir. Ancak işçi işyerinde kalsa bile, ara dinlenme süresini serbestçe kullanabilir. Bu süre içinde çalışmaya zorlanamaz (Y9HD.06.06.1986/4931/5981 Legalbank).

Yargıtay’ın başka bir kararına göre, “işçi ara dinlenme saatinde tamamen serbesttir. Bu süreyi işyeri içinde ya da dışında geçirebilir. İşyerinde geçirmesi halinde bu süre içinde çalışmaya devam etmesi durumunda ara dinlenmesi verilmemiş sayılır. Ancak işçi işyerinde kalsa bile, ara dinlenmesi süresini serbestçe kullanabilir, bu süre içinde çalışmaya zorlanamaz.

Ara dinlenmesi için ücret ödenmesi gerekmez. Ancak, bu süre işçiye dinlenme zamanı olarak tanınmamışsa, işçinin normal ücretinin ödenmesi gerekir. Bu sürenin haftalık 45 saati aşan kısmını oluşturması halinde ise, zamlı ücret ödenmelidir.

Ara dinlenme süreleri kural olarak aralıksız olarak kullandırılır. Ara dinlenmesinin kullandırılması zorunlu ise de bunun kullanılacağı zamanı belirlemek işverenin yönetim hakkıyla ilgilidir, işçilerin tamamı aynı anda ara dinlenme zamanını kullanılabileceği gibi, belli bir plan dahilinde sırayla kullanmaları da mümkündür. Ancak ara dinlenme süresinin, işe, ara dinlenme süresi kadar geç başlama veya aynı süreyle erken bırakma şeklinde kullandırılması doğru olmaz. Ara dinlenme süresinin günlük çalışma içinde belli bir zamanda amaca uygun kullandırılması gerekir”. (Y9HD.18.2.2010 T., E. 2008/17161. K.2010/3983 Legalbank).

İşçi ara dinlenmesinde işyerinde kalıyor, yemek yiyor, zamanını serbestçe kullanıyorsa ve fiilen çalışmıyor ve işverenin emrinde kalmıyorsa bu süreler çalışma süresinden sayılmaz (Y9HD.6.6.1986/4931/5981 Legalbank). Buna karşılık, işçi ara dinlenmesinde işyerinde kalıyor ve çalıştırılıyorsa veya işverenin talimatı ile iş için hazır durumda bulunduruluyorsa, ara dinlenmesi süresi iş süresinden sayılır. Bu durumda işçinin o hafta içinde çalıştığı sürelere ara dinlenmelerinde çalıştığı süreler toplamı 45 saati aşıyorsa , aşan kısım kadar fazla çalışma ücreti ödenmelidir (SÜZEK, Sarper, İş Hukuku, s.836).

Sonuç itibariyle, işçi kural olarak ara dilenmesi süresini işyeri içinde ya da dışında serbestçe kullanabilir. Ancak, işin ve işyerinin özelliği işçilerin ara dinlenmesinde işyeri dışına çıkılmasını sakıncalı kılıyorsa, işçilerin bu süreyi işyerinde geçirmelerine ilişkin işyeri uygulaması yasaya aykırı sayılmaz.

www.incirogludanimanlik.com sayfasında yayımlanan blog yazıları, hakemli makale formatında olmayıp bilgi verme amaçlıdır. Kesinlikle hukuki mütalaa ya da tavsiye niteliğinde değildir.

Lütfi İNCİROĞLU

Kanun Teklifinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Kanunu’nda 1 adet; Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’nda 1 adet; Gelir Vergisi Kanunu’nda 3 adet; 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nda 4 adet; 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun’da 1; 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu’nda 1 adet ve 7412 sayılı İstanbul Finans Merkezi Kanunu’nda 2 adet madde ile değişiklik önerilmektedir.

Teklifin kapsamı dikkate alındığında, mesele yalnızca teknik değişiklikler bütünü değildir. Ortaya çıkan tablo, vergi hukukunun klasik yapısından uzaklaşarak istisna, indirim ve özel rejimlerin belirleyici olduğu parçalı bir sisteme geçiş eğilimini açık biçimde göstermektedir.

6183 sayılı Kanunda yapılacak değişiklikler

Teklifin ilk maddesi, kamu alacaklarının tahsilinde önemli bir değişiklik öngörmektedir. Buna göre tecil ve taksitlendirme süresi 36 aydan 72 aya çıkarılmakta, teminatsız tecil sınırı 50 bin TL’den 1 milyon TL’ye yükseltilmektedir. Öte yandan, 6183 sayılı Kanun’un 48. maddesi kapsamında daha önce Cumhurbaşkanı Kararı ile teminat sınırının 250 bin TL’ye çıkarıldığı da dikkate alındığında, sistemde zaten başlayan esnekleşmenin daha da derinleştiği görülmektedir.

Bu düzenleme ilk bakışta mükellef lehine bir kolaylık gibi görünse de vergi hukukunun temel sorusu farklıdır: mesele ödeme kolaylığı değil, kamu alacağının tahsil güvenliğidir. Tecil süresinin iki katına çıkarılması, kamu alacağının zamana yayılması ve tahsilatın ötelenmesi sonucunu doğurur.

Özellikle ekonomik dalgalanmaların yoğun olduğu bir ortamda bu tür düzenlemeler, tecil kurumunu istisnai bir araç olmaktan çıkarıp fiilen genel bir ödeme erteleme mekanizmasına dönüştürebilir. Teminat sınırının yükseltilmesi ise kamu alacağının güvence yapısını zayıflatma riskini artırmaktadır.

Bu noktada temel problem nettir: tahsilat kolaylaştıkça tahsilatın etkinliği azalabilir. Bu durum yalnızca idari bir tercih değil, kamu gelirlerinin zamanlaması ve bütçe öngörülebilirliği açısından yapısal bir risk alanıdır.

Gelir vergisinde değişiklikler

Gelir Vergisi Kanunu’nda yapılan en önemli değişikliklerden biri, yurt dışı kazançlara ilişkin yeni istisna düzenlemesidir. Mükerrer 20/D maddesi ile Türkiye’de yerleşmiş sayılan gerçek kişilerin, belirli şartları taşımaları halinde Türkiye dışında elde ettikleri gelirler 20 yıl süreyle gelir vergisinden istisna edilmektedir.

Buna göre Türkiye’de yerleşmiş sayılan gerçek kişilere, belirli şartlar altında önemli bir vergi avantajı tanınmaktadır. Buna göre, Türkiye’de yerleşmiş sayılmadan önceki son üç yıl içinde Türkiye’de ikametgâhı ve vergi mükellefiyeti bulunmayan kişiler, Türkiye dışında elde ettikleri kazanç ve iratları 20 yıl boyunca gelir vergisinden muaf tutabilmektedir.

Bu düzenleme, Türkiye’ye yeni dönen veya dönüş sürecindeki gerçek kişilerin yurt dışı gelirlerini belirli bir süre Türkiye’de vergilendirme dışında bırakmaktadır. Daha önce Türkiye’de bazı gelir unsurları nedeniyle vergi mükellefi olunmuş olması ise bu istisnadan yararlanmayı engellememektedir.

İstisna kapsamındaki gelirler için ayrıca yıllık beyanname verilmesi gerekmemekte, başka gelirler nedeniyle beyanname verilse dahi bu kazançlar beyana dahil edilmemektedir. Ayrıca bu gelirlerle ilgili gider ve maliyetler de Türkiye’de vergilendirilecek diğer gelirlerin tespitinde dikkate alınmamaktadır.

Önemli bir diğer husus ise, bu kazançlar üzerinden yurt dışında ödenen vergilerin Türkiye’de hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilememesidir. Yani çifte vergilendirme avantajı bu kapsamda uygulanmamaktadır.

Şartların sonradan sağlanmadığının tespit edilmesi halinde ise istisnadan yararlanılarak ödenmeyen vergiler “vergi ziyaı” kapsamında değerlendirilerek geri alınmaktadır.

Bu düzenleme, teknik olarak bir yatırım ve sermaye çekme aracı olarak gerekçelendirilse de vergi teorisi açısından önemli bir kırılmaya işaret etmektedir. Çünkü Türkiye vergi sistemi, bu düzenlemeyle birlikte “küresel gelir vergilendirmesi” yaklaşımından uzaklaşarak, belirli mükellef grupları için uzun süreli bir vergisel ayrıcalık alanı oluşturmaktadır.

Ayrıca bu kazançlara ilişkin giderlerin dikkate alınmaması ve yurt dışında ödenen vergilerin mahsup edilmemesi, istisna rejimini daha da keskinleştirmekte; gelir unsurlarının vergi sistemi içindeki bütünlüğünü zayıflatmaktadır.

Ayrıca Gelir Vergisi Kanunu’nun 17’nci maddesinde, teknogirişim şirketlerinin çalışanlarına verdikleri pay senetlerine ilişkin vergi istisnasında önemli değişiklikler öngörülüyor.

Mevcut düzenlemede, hizmet erbabına verilen pay senetlerinin yıllık brüt ücret tutarına kadar olan kısmı gelir vergisinden istisna tutuluyor. Teklif ile bu sınır iki katına çıkarılarak istisna kapsamı genişletiliyor.

Ayrıca, pay senetlerinin elde tutulma süresine bağlı olarak istisnanın geri alınmasına ilişkin süreler de yeniden düzenleniyor. Buna göre, mevcut 3, 4, 6, 7 ve 12 yıllık eşikler sırasıyla 2, 3, 4, 5 ve 6 yıl olarak kısaltılıyor.

Bu değişiklikle hem istisnanın kapsamı genişletiliyor hem de vergi avantajının korunması için öngörülen süreler daha kısa hale getiriliyor.

Veraset ve İntikal vergisindeki değişiklikler

7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’nda yapılan değişiklikle, Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 20/D maddesi kapsamında gelir vergisi istisnasından yararlanan kişiler için özel bir düzenleme getirilmiştir.

Buna göre, söz konusu istisnadan yararlanan kişilerin bu süre içinde veraset yoluyla edindikleri mallar için uygulanacak veraset ve intikal vergisi oranı %1 olarak belirlenmiştir.

Düzenleme, istisna döneminde gerçekleşen miras yoluyla intikallerde daha düşük bir vergi oranı uygulanmasını öngörmektedir.

Kurumlar Vergisi Kanunu m.10/1-i’deki değişiklik

Kurumlar Vergisi Kanunu’nda yapılan değişiklikle, yurt dışı kaynaklı bazı kazançlara uygulanan vergi avantajları genişletilmiştir.

Buna göre, yurt dışından satın alınan malların Türkiye’ye getirilmeksizin yurt dışında satılmasından veya yurt dışındaki mal alım-satımına aracılık edilmesinden elde edilen kazançların %95’i kurumlar vergisinden istisna edilmektedir. İstanbul Finans Merkezi’nde faaliyet gösteren kurumlar için bu oran %100 olarak uygulanacaktır. Bu istisnadan yararlanabilmek için kazancın Türkiye’ye belirli süre içinde transfer edilmesi ve işlemlerde tarafların Türkiye’de olmaması şarttır.

Ayrıca, nitelikli hizmet merkezi olarak faaliyet gösteren kurumların yurt dışından elde ettikleri kazançların %95’i de istisna kapsamına alınmıştır. İstanbul Finans Merkezi’ndeki nitelikli hizmet merkezleri için bu oran yine %100’dür. Bu avantaj, faaliyete geçilen yıldan itibaren 20 yıl boyunca uygulanabilecektir.

Her iki düzenlemede de Cumhurbaşkanına oranları değiştirme yetkisi verilmiştir. Bu değişiklikler, Türkiye’yi uluslararası ticaret ve finans hizmetleri açısından daha cazip hale getirmeyi hedeflemektedir.

Kurumlar Vergisi Kanunu m.32/7’deki değişiklik

Kurumlar Vergisi Kanunu’nda yapılan değişiklikle ihracat faaliyetlerine yönelik önemli bir vergi indirimi getirilmiştir.

Buna göre, imal ettikleri malları doğrudan ihraç eden imalatçı şirketlerin bu ihracattan elde ettikleri kazançlara %9 oranında kurumlar vergisi uygulanacaktır. Sadece ihracat faaliyeti yürüten kurumların ihracattan elde ettikleri kazançlar için ise oran %14 olarak belirlenmiştir.

Ayrıca, ihracatın aracılı ihracat sözleşmeleri kapsamında dış ticaret sermaye şirketleri veya sektörel dış ticaret şirketleri üzerinden yapılması halinde de aynı indirimli oranlar geçerli olacaktır.

Bu düzenleme ile ihracat yapan ve üretimini dış pazara yönlendiren şirketlere vergi avantajı sağlanarak ihracatın teşvik edilmesi amaçlanmaktadır.

Kurumlar Vergisi Kanunu'na geçici madde ekleniyor

Kurumlar Vergisi Kanunu’na eklenen geçici madde ile, yurt içi ve yurt dışında bulunan kayıt dışı varlıkların ekonomiye kazandırılmasına yönelik kapsamlı bir “varlık barışı” düzenlemesi ihdas edilmiştir.

Düzenleme uyarınca gerçek ve tüzel kişiler, yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarını 31.07.2027 tarihine kadar banka veya aracı kurumlara bildirebilecektir. Bildirilen varlıkların, bildirimi izleyen iki ay içinde Türkiye’deki banka veya aracı kurumlarda açılacak hesaplara transfer edilmesi veya fiziken yurda getirilerek bu hesaplara yatırılması zorunludur. Fiziki olarak getirilen varlıklar gümrük idaresine yapılacak beyanla tevsik edilecek ve bu beyanlar Gelir İdaresi Başkanlığı’na bildirilecektir.

Benzer şekilde, gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin Türkiye’de bulunmasına rağmen kanuni defter kayıtlarında yer almayan varlıkları da aynı süre içinde bildirim konusu yapılabilecektir. Bu varlıkların da banka veya aracı kurumlara yatırılarak sistem içine dahil edilmesi gerekmektedir.

Bildirilen varlıklar, mükellefler tarafından kanuni defterlere kaydedilecek; bilanço esasına göre defter tutanlar açısından pasifte özel fon hesabı açılacaktır. Bu fon hesabı iki yıl boyunca işletmeden çekilemeyecek, yalnızca sermayeye ilave edilebilecek ve bu süre sonunda vergisiz olarak kullanılabilecektir. Diğer defter türlerinde ise varlıklar kayıt altına alınmakla birlikte dönem kazancına dahil edilmeyecektir.

Gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olmayan kişiler de belirlenen süre içinde bildirim ve transfer şartlarını yerine getirmeleri halinde düzenlemeden yararlanabilecektir.

Sistemin mali boyutunda ise bildirilen varlıklar üzerinden kural olarak %5 oranında vergi alınmaktadır. Ancak bu oran, varlıkların belirli sürelerle yatırım araçlarında tutulması halinde kademeli olarak düşmekte; 5 yıl için %0’a, 1 yıl için %4’e kadar indirimli oranlar uygulanabilmektedir. 2027 yılına ilişkin bildirimlerde ise bu oranlara ilave artışlar öngörülmektedir.

Ödenen vergiler hiçbir şekilde gider yazılamamakta ve başka bir vergiden mahsup edilememektedir. Ayrıca bildirime konu varlıkların elden çıkarılmasından doğan zararlar da vergi matrahında dikkate alınmamaktadır.

Düzenlemenin en önemli sonucu, bildirilen varlıklar açısından vergi incelemesi ve tarhiyat yapılmamasıdır. Böylece geçmişe yönelik vergi riski ortadan kaldırılmaktadır. Ancak yükümlülüklere uyulmaması halinde bu korumadan yararlanılamamakta, eksik tahakkuk eden vergiler gecikme faiziyle birlikte tahsil edilmekte ve bazı durumlarda vergi ziyaı sonuçları doğmaktadır.

Genel olarak bu düzenleme hem yurt dışı hem yurt içi kayıt dışı varlıkların belirli bir vergi maliyeti karşılığında sisteme dahil edilmesini sağlayan, buna karşılık mükellefe güçlü bir vergi güvenliği ve inceleme koruması sunan kapsamlı bir vergi affı ve uyum mekanizması niteliği taşımaktadır.

İstanbul Finans Merkezi ile alakalı değişiklikler

7412 sayılı İstanbul Finans Merkezi Kanunu’nda yapılan değişiklikle, istisna kapsamı daraltılmış ve önemli bir sınırlama getirilmiştir. Buna göre, daha önce yalnızca “katılımcı belgesi almış finansal kuruluşların” yararlanabildiği bazı vergi avantajları, yapılan düzenleme ile “katılımcılar” ibaresi kullanılarak daha genel bir kapsama yayılmıştır. Ancak aynı düzenlemeye eklenen yeni cümle ile, nitelikli hizmet merkezlerinde çalışan ve bu istisnadan yararlanan personele ilişkin önemli bir vergi avantajı kaldırılmıştır.

Bu kapsamda, söz konusu personel için Gelir Vergisi Kanunu’nun 23’üncü maddesinin (20) numaralı bendinde yer alan ücret istisnasının uygulanmayacağı açıkça hükme bağlanmıştır. Böylece, İstanbul Finans Merkezi ve nitelikli hizmet merkezleri bünyesinde çalışan personelin ücret gelirlerine ilişkin vergi avantajı sınırlandırılmış ve istisna rejimi daha dar bir çerçeveye çekilmiştir.

7412 sayılı İstanbul Finans Merkezi Kanunu’nun geçici 1’inci maddesinde yapılan değişiklikle, düzenlemenin uygulama süresi ve kapsamı önemli ölçüde genişletilmiştir. Buna göre, birinci fıkrada yer alan “2031” ibaresi “2047” olarak değiştirilmek suretiyle, ilgili hükmün geçerlilik süresi 16 yıl uzatılmıştır. Aynı şekilde, ikinci fıkrada yer alan “beş” ibaresi “yirmi” şeklinde değiştirilerek, öngörülen sürelere ilişkin istisna veya uygulama süresi dört katına çıkarılmıştır. Bu değişiklikler, İstanbul Finans Merkezi rejiminin daha uzun vadeli bir teşvik ve istikrar çerçevesine kavuşturulmasını amaçlamaktadır.

Sonuç ve değerlendirme

5 Mayıs 2026 tarihinde TBMM’ye sunulan ve varlık barışı ekseninde şekillenen “Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”, vergi hukukunun yalnızca teknik bir güncelleme alanı olmaktan çıkarak, ekonomik ve mali politikaların doğrudan taşıyıcısı hâline geldiğini göstermektedir. Teklif, 6183 sayılı Kanun’dan Gelir Vergisi ve Kurumlar Vergisi düzenlemelerine, İstanbul Finans Merkezi rejiminden varlık barışı mekanizmasına kadar geniş bir normatif alanı etkilemekte ve vergi sisteminin farklı katmanlarını aynı anda yeniden kurgulamaktadır.

6183 sayılı Kanun bakımından getirilen değişiklikler, özellikle tecil süresinin uzatılması ve teminat sınırının yükseltilmesi yoluyla tahsilat hukukunda belirgin bir esnekleşme eğilimine işaret etmektedir. Bu durum, bir yandan mükellef lehine kolaylaştırıcı bir yaklaşım olarak değerlendirilebilse de diğer yandan kamu alacaklarının zamanında ve etkin tahsilini zayıflatma riski taşımaktadır. Dolayısıyla düzenleme, tahsilat güvenliği ile mali esneklik arasında yeni bir denge arayışını yansıtmaktadır.

Gelir ve kurumlar vergisi alanında getirilen istisna ve indirimler ise sistemin giderek daha fazla sektörel teşvikler ve özel rejimler üzerinden yapılandığını göstermektedir. Yurt dışı gelirlerin uzun süreli istisna kapsamına alınması, ihracat kazançlarına indirimli oran uygulanması ve finans merkezi rejimine özgü avantajlar, vergi sisteminin bütüncül yapısını parçalı ve hedef odaklı bir modele dönüştürmektedir. Bu durum, vergilemede adaleti ve yatay eşitlik ilkeleri bakımından tartışmaya açık yeni bir alan doğurmaktadır.

Öte yandan varlık barışı düzenlemesi, klasik anlamda bir vergi affı niteliğinin ötesine geçerek, kayıt dışı varlıkların belirli bir maliyet karşılığında sisteme entegrasyonunu amaçlayan yapısal bir araç olarak kurgulanmıştır. Vergi incelemesi güvencesi ve geçmişe dönük tarhiyat koruması, mükellef açısından güçlü bir hukuki güvenlik sağlarken, vergi uyumunun teşviki yönünden de önemli bir politika aracı olarak öne çıkmaktadır. Ancak bu tür düzenlemelerin süreklilik kazanması, vergi sisteminde istisna üzerinden uyum algısını güçlendirme riski taşımaktadır.

İstanbul Finans Merkezi’ne ilişkin değişiklikler ise uzun vadeli teşvik rejiminin güçlendirildiğini ve aynı zamanda bazı sosyal vergi avantajlarının sınırlandırıldığını göstermektedir. Bu yönüyle düzenleme, finansal merkez politikalarının hem genişletildiği hem de yeniden dengelendiği bir yapıyı ortaya koymaktadır.

Ezcümle teklif, Türk vergi hukukunda iki temel eğilimi birlikte görünür kılmaktadır: bir yandan tahsilat ve uyum mekanizmalarında esneklik artırılmakta, diğer yandan yatırım, ihracat ve finans merkezleri lehine yoğun istisna ve indirim rejimleri oluşturulmaktadır. Bu yapı, vergi sistemini klasik genel ve soyut normlar bütününden uzaklaştırarak, giderek daha fazla sektörel ve hedefli vergi politikalarına dayalı bir modele yaklaştırmaktadır. Bu dönüşümün orta ve uzun vadede vergilemede adaleti, sistem bütünlüğü ve öngörülebilirlik üzerinde önemli etkiler doğurması kaçınılmaz görünmektedir.

Bu yazımda yapılması öngörülen vergisel değişiklikleri kısaca açıklayacak ve bunlar hakkındaki görüşlerime yer vereceğim.

1. Yurt dışında elde edilen kazanç ve iratlar için vergi istisnası getiriliyor

Mevcut düzenlemeye göre, Türkiye’de yerleşmiş sayılan gerçek kişiler “tam mükellefiyet” kapsamında gerek Türkiye içinde ve gerekse dışında elde ettikleri kazanç ve iratların tamamı üzerinden vergilendiriliyor. (Gelir Vergi Kanunu -GVK- Madde 3/1.)

Aşağıda yazılı kişiler Türkiye'de yerleşmiş sayılıyor (GVK Md.4):

* İkametgahı Türkiye'de bulunanlar,

* Bir takvim yılı içinde Türkiye'de devamlı olarak 6 aydan fazla oturanlar (Geçici ayrılmalar Türkiye'de oturma süresini kesmez.)

Bu konuda çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarının da dikkate alınması gerekir!

Her ne kadar “otomatik bilgi paylaşımı” kapsamında Türkiye’de yerleşmiş sayılan gerçek kişilerin yabancı ülkelerde elde ettikleri gelirler Türkiye ile paylaşılmakta ise de bu kişilerin yurt dışında elde ettikleri gelirlerin Türkiye’de tam anlamıyla vergilendirildiğini söylemek pek mümkün değil.

Çünkü bu durumdaki kişilerin önemli bir kısmı, Türkiye’de 6 aydan az oturarak Türkiye’de yerleşmiş sayılma pozisyonundan kurtulma yolunu seçebiliyor.

Bu sonucu gören Maliye İdaresi vergilendiremediği gelirleri istisna ederek Türkiye’ye getirmeyi amaçlıyor. Ancak öngörülen düzenleme gelirleri veya varlıkları değil kişileri Türkiye’ye getirmeyi sağlayabilir. Varlıklar, aşağıda açıklayacağım “varlık barışı” kapsamında Türkiye’ye getirilebilir.

Teklifle Gelir Vergisi Kanununa eklenmesi öngörülen mükerrer 20/D maddesi ile, Türkiye'de yerleşmiş sayılan gerçek kişilerin, Türkiye'de yerleşmiş sayılmasından önceki son 3 takvim yılında Türkiye'de ikametgahının ve vergi mükellefiyetinin bulunmaması şartıyla Türkiye dışında elde ettiği kazanç ve iratların 20 yıl boyunca (teklif metninde “boyunca” ifadesi kullanıldığı için ben de burada istemeyerek bu ifadeyi kullandım, yasal düzenlemeye uygun ifade bence “süre ile” ifadesinin kullanılmasıdır) gelir vergisinden müstesna tutulması öngörülüyor.

Bu istisnadan yararlanabilmek için önceki üç yılda Türkiye’de yerleşmiş sayılmayan kişilerin istisnadan yararlanacağı dönemde Türkiye’ye yerleşmiş olmaları gerekiyor. Yani Türkiye’de ikametgahlarının bulunması veya 6 aydan fazla oturmaları şart...

Bu kişilerin, yurt dışında elde ettiği gelirler istisna olsa da Türkiye’de elde edeceği gelirler genel hükümlere göre, belli şartlarla, Türkiye’de vergiye tabi tutulacaktır.

Türkiye’ye döviz girişini artırmak amacıyla getirildiği anlaşılan bu düzenlemenin, bazı kişileri yurt dışında elde edecekleri gelirleri 20 yıl süre ile istisna kapsamına sokmak için üç yıllık süre ile yurt dışında yerleşmeye teşvik etmesi söz konusu olabilir!

Bu hüküm kapsamında istisnadan yararlanacak gerçek kişilerin bu kapsama girmeden önce, Türkiye'de elde ettiği gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı veya değer artışı kazancı nedeniyle mükellefiyetinin bulunması bu istisnadan yararlanmasına engel teşkil etmeyecek.

İstisna kapsamındaki kazanç ve iratlar için yıllık beyanname verilmeyecek, diğer gelirler nedeniyle beyanname verilmesi halinde de bu gelirler beyannameye dahil edilmeyecek.

İstisna kazanç ve iratlara ilişkin gider ve maliyetler, vergiye tabi kazanç ve iratların tespitinde dikkate alınmayacak. (Bence bu hükme gerek yok, çünkü diğer beyana tabi gelirlerden bu gider ve maliyetlerin indirilmesi zaten söz konusu olamaz.)

Bu istisna kapsamındaki kazanç ve iratlar nedeniyle yabancı memleketlerde ödenen vergiler Türkiye'de tarh edilen gelir vergisinden mahsup edilemeyecek.

İstisnaya ilişkin şartların sağlanmadığının sonradan tespit edilmesi halinde tahakkuk ettirilmeyen vergiler, ziyaa uğramış sayılacak. (Bence bu hükme de gerek yok, genel hükümler zaten bu sonucu sağlar)

İstisna düzenlemesi, 1 Ocak 2026'dan itibaren Türkiye'ye yerleşmiş sayılanlara uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girecek (Bence bu ifade de sorunlu, çünkü 2026 için bu istisnadan yararlanabilmek için ilgili kişinin önceki 3 üç takvim yılında Türkiye'de ikametgahının ve vergi mükellefiyetinin bulunmaması şarttır. 2026 dönemi için yerleşmiş sayılma hali ancak 2026 yılı tamamlandıktan sonra belirlenebilir).

Teklifte ayrıca 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununda yapılacak değişiklikle, Gelir Vergisi Kanununa eklenen mükerrer 20/D maddesi kapsamında gelir vergisi istisnasından yararlananlardan, söz konusu istisnadan yararlanılan süre içerisinde veraset ve intikal vergisine tabi veraset yoluyla mal intikallerinde verginin yüzde 1 oranında alınması öngörülüyor.

2. Nitelikli hizmet merkezi

Teklifle 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanununa eklenen maddeyle, ülkemizin nitelikli hizmet ihracatını artırmaya, yatırımcı görünürlüğünü güçlendirmeye ve uluslararası firmalar için Türkiye'yi bölgesel bir merkez haline getirmeye yönelik olarak nitelikli hizmet merkezlerinin kurulmasına imkân sağlanması öngörülüyor.

Bu merkezlerin;

1. a) Finansal danışmanlık, stratejik yönetim danışmanlığı, risk yönetimi, nakit ve likidite yönetimi, fonlama ve borçlanma işlemleri, yatırım ve sermaye yapısı planlaması, bütçeleme, finansal raporlama ve analiz, uluslararası muhasebe ve uyum, denetim, dijital dönüşüm ve teknoloji danışmanlığı, yatırım ve veri analizi, hukuk danışmanlığı, tanıtım, marka yönetimi, insan kaynakları ve eğitim hizmetleri ile bu hizmetlere ilişkin koordinasyon ve yönetim hizmetini,

(b) Satış, satış sonrası destek, teknik destek, araştırma ve geliştirme, dış tedarik, yeni geliştirilen ürünlerin test edilmesi, laboratuvar hizmetleri gibi faaliyetlere ilişkin koordinasyon ve yönetim hizmetini, sunması öngörülüyor.

Bu kapsamda, en az 3 farklı ülkede aktif olarak faaliyet gösteren uluslararası firmalara hizmet vermek üzere kurulacak olan bu merkezlerin yıllık brüt gelirlerinin en az yüzde 80'inin yurt dışından elde edilmesi gerekiyor.

Teklifle,

- GVK’nın ücret istisnalarına ilişkin 23 üncü maddesinde yapılması öngörülen değişiklikle, nitelikli hizmet merkezlerinde istihdam edilecek nitelikli hizmet personelinin ücretlerine, tüm çalışanların yararlandığı asgari ücret istisnası ile birlikte brüt asgari ücretin dört katına kadar gelir vergisi istisnası sağlanıyor (İstanbul Finans Merkezinde faaliyet gösterecek nitelikli hizmet merkezlerinde çalışanlara ise bu istisnanın toplamda altı kat olarak uygulanacak),

Ayrıca, Gelir Vergisi Kanununun 23 üncü maddesi kapsamındaki ücretler ile ilgili kağıtlar damga vergisinden istisna olduğundan, düzenleme uyarınca damga vergisi istisnası da sağlanmış oluyor.

- Kurumlar vergisinin 10 uncu maddesinde yapılması öngörülen değişiklikle, nitelikli hizmet merkezi olarak faaliyette bulunacak kurumların, münhasıran bu faaliyetleri kapsamında yurt dışından elde ettikleri kazançların yüzde 95'inin (İstanbul Finans Merkezi Bölgesinde nitelikli hizmet merkezi olarak faaliyette bulunan kurumların kazançlarının yüzde 100’ünün) vergi matrahından indirilmesi düzenleniyor.

Bu indirim, kazancın elde edildiği hesap dönemine ilişkin yıllık kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye'ye transfer edilmesi şartıyla, nitelikli hizmet merkezinin faaliyete geçtiği hesap döneminden itibaren 20 yıl süreyle uygulanacak. Cumhurbaşkanı, bu bentte yer alan oranları yüzde 50'ye kadar indirmeye ve yüzde 100'e kadar artırmaya yetkili olacak.

3. Transit ticaretten sağlanan kazançlara ilişkin kazanç indiriminin kapsamı genişletiliyor

Teklifle transit ticaretten (yurt dışından satın alınan malların Türkiye'ye getirilmeksizin yurt dışında satılmasından veya yurt dışında gerçekleşen mal alım satımlarına aracılık edilmesinden) sağlanan kazançlara ilişkin kazanç indiriminin kapsamı genişletiliyor.

İstanbul Finans Merkezi’nde katılımcı belgesi alarak faaliyette bulunan kurumların kazanç indirim oranı yüzde 50'den yüzde 100'e çıkarılıyor. İstanbul Finans Merkezi dışında faaliyette bulunan kurumlara da yüzde 95 kazanç indirimi getiriliyor.

Teklifle getirilecek bu indirimlerin yurt içi asgari kurumlar vergisinin hesaplamasına esas olan kurum kazancından düşülmesine yönelik düzenleme yapılması da öngörülüyor.

Anlayacağınız çok ciddi bir teşvik getiriliyor!

4. Yeni varlık barışı

Teklifle, geçmiş varlık barışı düzenlemelerine benzer bir düzenleme yapılması öngörülüyor.

Yapılacak düzenleme ile, vergiye gönüllü uyumun artırılması amacıyla gerçek ve tüzel kişilerce sahip olunan para, döviz, altın, hisse senedi, tahvil ve diğer menkul kıymetlerin Türkiye'ye getirilmek suretiyle milli ekonomiye kazandırılması teşvik ediliyor.

Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin Türkiye'de bulunan ancak kanuni defter ve kayıtlarında yer almayan aynı tür varlıklarını da maddede yer alan şartlarla bildirime konu etmelerine imkân sağlanıyor.

Madde hükmünden yararlanmak için 31/7/2027 tarihine kadar bildirimde bulunulması ve bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde Türkiye'ye getirilmesi gerekiyor. Yurt içindeki varlıkların bildirim tarihi itibarıyla banka veya aracı kurumlara yatırılması şartı aranıyor.

Banka ve aracı kurumların, kendilerine bildirilen varlıklara ilişkin olarak bildirim sahibinden, varlıkların değeri üzerinden yüzde 5 oranında vergi kesmesi ve vergi dairesine yatırması öngörülüyor. Bu oran bugüne kadar uygulanan en yüksek oran…

Ancak vergi oranı, bildirilen varlığın vadeli hesaplarda veya devlet iç borçlanma senetleri ile kira sertifikalarında en az 5 yıl bulundurulacağının taahhüt edilmesi halinde yüzde 0, en az 4 yıl bulundurulacağının taahhüt edilmesi halinde yüzde 1, en az 3 yıl bulundurulacağının taahhüt edilmesi halinde yüzde 2, en az 2 yıl bulundurulacağının taahhüt edilmesi halinde yüzde 3 ve en az 1 yıl bulundurulacağının taahhüt edilmesi halinde ise yüzde 4 olarak uygulanacak

Bildirilen varlıklara isabet eden tutarlara ilişkin maddede yer alan şartların sağlanması halinde hiçbir suretle vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmaması öngörülüyor. Ancak gerekçede de açıklandığı üzere, bu madde uyarınca vergi tarhiyatı yapılmaması diğer mevzuat (örneğin kara para) uyarınca alınması gereken tedbirlerin uygulanmayacağı anlamına gelmiyor.

5. İhracatçı ve imalatçılara yönelik vergi oranında indirim

Teklifle, üretim ve ihracatın teşviki amacıyla yüzde 25 olan genel kurumlar vergisi oranının,

- Ürettikleri mamulleri ihraç eden imalatçıların bu ihracat işlemlerinden elde ettikleri kazançlarına 16 puan indirimli yüzde 9,

- İhracat yapan (imalatçı olmayı tedarik ettiği malları ihraç eden) kurumların ise münhasıran ihracattan elde ettikleri bu kazançlarına 11 puan indirimli yüzde 14 olarak uygulanması öngörülüyor.

Üretilen ürünlerin yurt içine satışında 1 puan indirim devam ediyor.

İhracatçılara sağlanan bu indirimi doğru bulmakla birlikte bugünlerde ihracatçıların yaşadığı sorunun vergi yükünden kaynaklanmadığı aşikardır. Asıl sorun finansmana erişim sorunudur. Kanaatimce öncelikle bu sporunun çözüme kavuşturulması isabetli olacaktır.

6. Tecil ve taksitlendirmeye ilişkin değişiklik

Teklifle, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesinde yapılması öngörülen değişiklikle, madde kapsamında yapılacak tecillerde azami taksit süresi 36 aydan 72 aya çıkarılmakta ve teminatsız tecil tutarı 50 bin TL’den 1 milyon TL’ye yükseltiliyor.

Bu değişikliği teorik bir değişiklik olarak değerlendiriyorum. Çünkü zaten pratikte hiçbir zaman 36 ay taksitlendirme yapılmıyor, 72 ay ise tam bir hayal ürünü…

7. Teknogirişim şirketlerinde personele verilen pay senetlerine ilişkin ücret istisnasında değişiklik

Hatırlanacağı üzere, 2024 yılında yapılan düzenlemeyle, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenen kriterleri haiz teknogirişim şirketlerinde çalışan personele işverenler tarafından bedelsiz veya indirimli olarak verilen ve ücret niteliğinde kabul edilen pay senetlerinin, verildiği tarihteki rayiç değerinin o yıldaki bir yıllık brüt ücret tutarını aşmayan kısmı, gelir vergisinden istisna edilmişti.

Pay senetlerinin iktisap edildiği tarihten itibaren 3 yıl içinde elden çıkarılması halinde istisna edilen verginin tamamı, 4 ila 6 yıl arasında elden çıkarılması halinde istisna edilen verginin yüzde 75'i, 7 ila 12 yıl arasında elden çıkarılması halinde istisna edilen verginin yüzde 25'i, gecikme faizi ile birlikte işverenden tahsil edilmektedir.

Teklifle, istisnaya konu edilebilecek üst sınır ilgili yıldaki brüt ücretin iki katı olarak yeniden belirleniyor.

Ayrıca, bu şekilde iktisap edilen pay senetlerinin elde tutulma süreleri kısaltılarak söz konusu pay senetlerinin iktisap tarihinden itibaren 2 yıl içinde elden çıkarılması halinde istisna edilen verginin tamamı, 3 ila 4 yıl arasında elden çıkarılması halinde istisna edilen verginin yüzde 75'i, 5 ila 6 yıl arasında elden çıkarılması halinde ise istisna edilen verginin yüzde 25'inin gecikme faizi ile işverenden tahsil edilmesi öngörülüyor.

Bu istisnanın kurgusunun hatalı olduğunu düşündüğümü her fırsatta söylüyorum. Çünkü elden çıkarma iradesi çalışana ait olup, bundan işverenin sorumlu tutulması doğru değil.

8. İstanbul Finans Merkezine ilişkin yapılan diğer değişiklikler

Teklifle, İstanbul Finans Merkezine ilişkin yukarıda bahsettiğim değişikliklerin dışında da bazı düzenlemeler yapılması öngörülüyor:

* İstanbul Finans Merkezindeki finansal kurumlara sağlanan, yurt dışı tecrübesi olan personelin çalıştırılması halinde uygulanan gelir vergisi indirimi tüm katılımcıları da kapsayacak şekilde genişletiliyor.

* İstanbul Finans Merkezinde katılımcı belgesi alarak finansal faaliyette bulunan kuruluşların kazançları için yüzde 100 olarak uygulanan kurumlar vergisi indirimi uygulamasının süresi 2047 yılına kadar uzatılıyor. Ayrıca, bu kuruluşlara, kuruluş ve izinleri için finansal faaliyet harçları yönünden 5 yıl süreyle sağlanan muafiyet 20 yıla uzatılıyor.

Yabancı sermayeli şirketlerin yıllık bildirimleri

Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu ve bu kanunun verdiği yetkiye dayanılarak çıkartılan Doğrudan Yabancı Yatırımcılar Kanunu Uygulama Yönetmeliği’nde yapılan düzenlemeler çerçevesinde, yıllık bazda ve her yılın mayıs ayı sonuna kadar;

- Kapsamdaki şirket ve şubeler, sermaye ve faaliyetlerine ilişkin olarak, Elektronik Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Bilgi Sisteminde (E-TUYS) yer alan Doğrudan Yabancı Yatırımlar İçin Faaliyet Bilgi Formundaki alanları kullanıcı vasıtasıyla elektronik ortamda doldurarak kaydedilmesini sağlamak,

- İrtibat büroları, geçmiş yıl faaliyetlerine ilişkin, yönetmelik ekinde yer alan irtibat bürolarının faaliyetlerine ilişkin bilgi formunu, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü’ne göndermek zorundalar.

Yönetmelikte, faaliyette bulunan irtibat bürolarının bildirimi yapmamaları durumunda, süre uzatma taleplerinin değerlendirmeye alınmayacağı ve faaliyet izinlerinin de re’sen iptal edilebileceği hükmü var. Önemli bir yaptırım. Diğer şirket ve şubelerin bildirim yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda uygulanacak bir müeyyideye yer verilmemiş. Ancak bu yükümlülüklerin yerine getirilmesi yine de atlanmamalı, mutlaka bir yerde etkisi görülebilir.

Yatırım indirimi stopajı beyan ve ödemesi

Yatırım indirimine son verileli çok oldu ama geçmişten gelen haklar nedeniyle, gittikçe azalan tutarda da olsa, yatırım indirimi istisnasından yararlananlar var.

Gelir Vergisi Kanunu’nun geçici 61. maddesi kapsamında, nisan ayında verilen kurumlar vergisi beyannamesinde bu istisnadan yararlanan kurumların, kâr dağıtımı yapıp yapmadıklarına bakılmaksızın, yararlandıkları tutar üzerinden %19,8 oranıyla hesapladıkları stopajı, 25 Mayıs akşamına kadar beyan etmeleri ve ödemeleri gerekiyor.

Denetim kuruluşları ve elektrik üreticilerinin yıllık harçları

Harçlar Kanunu gereği, bağımsız denetim kuruluşları yetkilendirme belgeleri, elektrik üretim faaliyetinde bulunan kurumlar ise elektrik üretim lisansı için harç ödemekteler.

Denetim kuruluşlarının yetkilendirme belgeleri ilk alındığı yıl maktu harca, sonraki yıllarda ise Kanun’la belirlenen tutardan az olmamak koşuluyla, nispi harca tabi. Nispi harcın matrahı, denetim faaliyetlerinden elde edilen gayrisafi iş hasılatı. Nispi harcın, kurumlar vergisi beyannamesi verme süresi içinde verilen bildirim üzerine tahakkuk ettirilmesi ve mayıs ayı içinde ödenmesi gerekiyor.

Elektrik üretim şirketlerinin üretim lisansı harcı ise Kanun’la tanımlanan bir önceki yıl gayri safi iş hasılatı üzerinden hesaplanıyor, kurumlar vergisi beyanname verme süresi içinde verilen bildirim üzerine tahakkuk ettiriliyor ve mayıs ayı içinde ödeniyor.

Emlak vergisi birinci taksit ödeme zamanı

Emlak vergisinin ilk taksitinin mayıs, ikinci taksitinin ise kasım ayı içinde ödenmesi gerekiyor.

İş yerleri için ödenmesi gereken çevre temizlik vergisinin ödeme zamanı da emlak vergisiyle aynı. Konutlar için çevre temizlik vergisi su faturasının içinde tahsil ediliyor. Ayrıca bir ödeme yok.

Vergi levhasının yazdırılması

Vergi Usul Kanunu’nun 5. maddesi gereği, vergi levhalarının mayıs ayı sonuna kadar yazdırılması gerekiyor.

Elektronik ortamda alınan vergi levhalarının vergi dairesine veya meslek mensuplarına onaylattırılmasına gerek yok. İnternet vergi dairesinden çıktı olarak alınması ve istendiğinde ibraz edilmek üzere işyerlerinde bulundurulması yeterli.

Vergi levhasının alınmaması ve istendiğinde ibraz edilmemesi durumunda özel usulsüzlük cezası kesiliyor. Bu tutar 2026 yılı için 3.000 lira.

Bölge bahar sezonuna hazır

Edremit Ticaret Odası (ETO) Başkanı Ahmet Çetin, tatil süresinin ekonomik canlılık açısından önemli bir fırsat sunduğunu belirtti. Kuzey Ege’nin bahar döneminde ayrı bir güzelliğe sahip olduğunu vurgulayan Çetin, "Bölgemiz, doğanın uyandığı harika bir dönemden geçiyor.

Gastronomi etkinliklerimiz, butik ve termal otellerimizle tüm vatandaşlarımızı bekliyoruz. Yaklaşık 20 bine yakın yatak kapasitesiyle hazırlıklar tamamlandı. İstanbul’a 3 saatlik mesafede olmamız büyük bir avantaj. 9 günlük süreçte 1 milyon kişinin Körfez bölgesine gelmesini tahmin ediyoruz. Ayrıca Almanya’nın Duesseldorf, Stuttgart ve Köln kentlerinden yapılacak uluslararası uçuşlarla yabancı turistleri de ağırlayacağız" ifadelerini kullandı.

Rezervasyonlarda artış yaşanıyor

TÜRSAB Balıkesir-Çanakkale Bölge Başkanı Fatih Ergün de kararın ardından turizmde hareketliliğin belirgin şekilde arttığını dile getirdi. Ergün, "Satışlarda, otobüs ve uçak bileti taleplerinde çok ciddi bir artış gözlemliyoruz. Otobüs firmaları şimdiden ilave seferler koymaya başladı. Bölgedeki otellerimizin hemen hemen yüzde 80-90 oranında doluluğa ulaşacağını öngörüyoruz. Doğa, termal ve kültür turları için bölgemiz büyük avantaj sunuyor. Bu bayram, bizim için sezon öncesi hazırlıklarımızı tamamlayacağımız erken bir sezon açılışı olacak" dedi.

Kuzey Ege’de tesisler hazır bekliyor

Edremit’ten başlayarak Burhaniye, Ayvalık, Gömeç ve Asos güzergahındaki tesislerde hazırlıklar sürerken, sektör temsilcileri bölgenin büyük şehirlere yakınlığı ve sunduğu uygun fiyatlı konaklama seçenekleri sayesinde tatil döneminden yüksek talep alacağını ifade ediyor.

Dünya

30 yıl süreyle satın alınacak

Yasa teklifine göre, bu kapsamda ilk aşamada, Sivas ve Karaman'da her biri 1000 MW olmak üzere toplam 2000 MW kurulu güce sahip güneş enerjisi santralinin kurulması planlanıyor. Yasa teklifinin gerekçesinde, tamamı dış finansman yoluyla gerçekleştirilecek söz konusu projelerin doğrudan yabancı yatırım niteliği taşıdığı ve uluslararası finans kuruluşları tarafından da destekleneceği belirtildi.

İnşa edilecek santrallerden üretilecek elektrik enerjisinin, 30 yıl süreyle Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EÜAŞ) tarafından satın alınacağı belirtilerek,

“Santraller için tahsis edilen alanların mülkiyeti EÜAŞ'da kalacak ve 30 yıllık sürenin sonunda EÜAŞ'ın santralleri bila bedel devralma hakkı olacaktır ” denildi. Yasa teklifinin gerekçesinde küresel enerji sektörünün iklim değişikliğinin etkileri, jeopolitik gerilimler ve tedarik zincirlerinde yaşanan aksaklıkların eş zamanlı olarak ortaya çıktığı bir dönemden geçtiğine dikkat çekilerek, şu değerlendirme yapıldı:

2053 net sıfır emisyon hedefi

“Böyle bir dönemde ülkemiz, enerji arz güvenliğinden taviz vermeden enerjide dışa bağımlılığımızı azaltacak ve 2053 net sıfır emisyon hedefine ulaşılmasını temin edecek politikalar yürütmektedir. Bu politikaların önde gelen unsurlarından birisi, yenilenebilir enerji kaynaklarından azami düzeyde faydalanılmasıdır. Başta güneş ve rüzgâr olmak üzere yenilenebilir enerji kaynaklarının ulusal enerji tüketimindeki payının artırılması ile yerli ve yenilenebilir kaynaklarımızın ekonomiye kazandırılması hedeflenmektedir. Paris Anlaşması sonrası ilan edilen 2053 net sıfır emisyon hedefi 12. Kalkınma Planında temel politika alanları arasında yer almakta olup enerji üretiminde karbon yoğunluğunun azaltılması ve yenilenebilir enerji yatırımlarının hızlandırılması stratejik öncelikleri oluşturmaktadır. Ayrıca, Türkiye Ulusal Enerji Planı ile yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılması, doğal gazın geçiş yakıtı olarak değerlendirilmesi, nükleer enerji ile enerji depolama ve hidrojen gibi ileri teknolojilerin sisteme entegrasyonu planlanmaktadır.

Tüm bu politikalar doğrultusunda, 2024 yılında Azerbaycan'da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesinin 29. Taraflar Konferansında ülkemizin güneş ve rüzgâr enerjisinde mevcut durumda yaklaşık 30 bin MW olan kurulu gücünü 2035 yılına kadar 120 bin MW'a çıkarma hedefi ilan edilmiştir. Diğer taraftan, ülkemizin 2035 yılı için belirlediği güneş ve rüzgâr kurulu güç hedeflerine ulaşmak için Yenilenebilir Kaynak Alanları yarışmalarının her yıl düzenlenmesi ve diğer ülkelerle büyük çaplı yenilenebilir enerji projelerine yönelik anlaşmalar imzalanması planlanmaktadır.”

Canan Sakarya-Dünya

Gıda güvenliği ve halk sağlığını güçlendirmeyi amaçlayan düzenlemede, özellikle okullarda sağlıklı beslenme uygulamaları öncelikli başlıklar arasında yer alıyor.

Okul kantinlerinde yeni satış kriterleri

Taslağa göre, okul öncesi eğitim kurumları ile ilkokul ve ortaokullarda yalnızca Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen beslenme kriterlerine uygun ürünlerin satışına izin verilecek. Bu kapsamda "okul gıdası" logosu bulunmayan ürünlerin kantinlerde yer almasına izin verilmeyecek.

Söz konusu uygulamayla, çocukların yüksek şeker ve yağ içeren gıdalara erişiminin sınırlandırılması ve daha dengeli beslenme alışkanlıklarının teşvik edilmesi hedefleniyor.

"Okul gıdası" logosu uygulaması ilk olarak 2019 yılında başlatılmış, ancak uygulama tarihi çeşitli nedenlerle birkaç kez ertelenmişti.

Ambalajlı ürünlerde yeni etiketleme dönemi

Düzenleme kapsamında ambalajlı gıdalarda da yeni bir etiketleme sistemine geçilmesi planlanıyor. Buna göre ürünlerin üzerinde, nişasta bazlı şeker ve toplam yağ miktarını gösteren renkli uyarı ibareleri yer alacak.

Böylece tüketicilerin ürün içeriklerini daha hızlı ve anlaşılır şekilde değerlendirebilmesi amaçlanıyor.

Un üretiminde zorunlu zenginleştirme yapılacak

Taslakta, gıda üretimine yönelik önemli bir düzenleme de yer alıyor. Buna göre tam buğday oranı yüzde 40'ın altında olan ekmeklik unlara vitamin ve mineral takviyesi yapılması zorunlu hale getirilecek. Bu adımla toplumda yaygın görülen besin eksikliklerinin azaltılması hedefleniyor.

Kurallara uymayanlara ceza kesilecek

Düzenlemeye aykırı hareket edenler için idari yaptırımlar da öngörülüyor. Un zenginleştirme yükümlülüğünü yerine getirmeyenlere 500 bin TL, ambalajlı ürünlerde uyarı ibaresi bulundurmayanlara ise 200 bin TL para cezası uygulanacak.

Ayrıca kurallara aykırı ürünlere el konulması ve mülkiyetlerinin kamuya geçirilmesi de gündeme gelebilecek.

Su güvenliğinde denetimler sıkılaşıyor

Kanun teklifiyle birlikte su güvenliği alanında da denetimlerin sıkılaştırılması planlanıyor. Sağlık Bakanlığı denetimindeki sulara ilişkin ihlallerin bir yıl içinde tekrarlanması halinde, mevcut cezalara ek yaptırımlar uygulanabilecek.

Dünya

Avrupa’nın haziran ayında faiz artırma hazırlığında olması ve ABD’de faiz indirimi beklentilerinin ortadan kalkması, altın üzerinde baskı oluşturuyor.

Altın, en son 31 Mart’taki işlemlerde 4.482 dolar seviyesini test etmişti.

Altın fiyatlarında son durum

İç ve dış piyasayı etkileyen altın ve döviz kurundaki değişimler merakla takip ediliyor. Vatandaşlar günün ilk saatlerinden itibaren “Gram altın, çeyrek altın, ons altın fiyatı bugün ne kadar?” araştırmaları yapıyor.

İşte 5 Mayıs 2026 Salı gününün ilk saatlerinde güncel altın fiyatları tablosu…

Güncel altın satış fiyatları

* Gram altın satış fiyatı: 6.594,18 TL

* Çeyrek altın satış fiyatı: 10.860,00 TL

* Yarım altın satış fiyatı: 21.720,00 TL

* Tam altın satış fiyatı: 43.202,81 TL

* Cumhuriyet altını satış fiyatı: 43.208,00 TL

* Gremse altın satış fiyatı: 108.338,34 TL

* Ons altın satış fiyatı: 4.534,76 dolar

Aleyna Harman-Dünya

Tüm türlerde tüketim düştü

Alt kalemler incelendiğinde düşüşün tüm hayvan türlerine yayıldığı görüldü. Sığır eti üretimi yüzde 11,5 azalışla 1 milyon 313 bin 7 ton olurken, koyun eti üretimi yüzde 8,1 gerileyerek 468 bin 470 ton olarak hesaplandı. Keçi eti üretimi yüzde 8,8 düşüşle 90 bin 744 ton, manda eti üretimi ise yüzde 6,3 azalarak 12 bin 909 ton seviyesinde gerçekleşti.

Üretim artış trendi sınırlı

Öte yandan uzun vadeli veriler, üretimde artış trendinin sürdüğünü ancak son yılda sert bir kırılma yaşandığını da gösterdi. Buna göre toplam kırmızı et üretimi 2016 yılında 1 milyon 303 bin 648 ton seviyesindeyken, 2025 itibarıyla 1 milyon 885 bin 130 tona ulaştı.

Üretim kompozisyonunda ise sığır eti ağırlığını korudu. 2025 yılında toplam üretimin yüzde 69,7’sini sığır eti oluştururken, koyun etinin payı yüzde 24,9, keçi etinin payı yüzde 4,8 ve manda etinin payı yüzde 0,7 olarak hesaplandı.

Mutluhan Yıldız-Dünya

KONUŞMACI: ALİ ÇAKMAKÇI-KATKI SUNAN: SELAHATTİN İPEK MODERATÖR : ÖMER KÖKLÜCE

Yeminli Mali Müşavir Abdullah TOLU TRT HABER Ekonomi 7/24 Programında Yeni Çıkacak Olan Vergi Affı ve Yapılandırma Hakkında Detaylı Bilgiler Verdi.