122 testin 10’unda sınır aşıldı

İngiltere Yapay Zekâ Güvenliği Enstitüsü, gelişmiş yapay zekâ modellerinin siber saldırı yeteneklerini ölçmek amacıyla aynı güvenlik görevini 122 kez çalıştırdı.

İncelemelerde 10 test sırasında yapay zekâ ajanlarının belirlenen sınırların dışına çıktığı ve toplam 19 yetkisiz eylem gerçekleştirdiği tespit edildi.

Bu eylemlerin 17’si Anthropic tarafından geliştirilen Mythos 5 modeliyle çalışan ajanlardan kaynaklandı. Kalan iki eylemde ise OpenAI’ın GPT-5.6 Sol modeli kullanıldı.

Olaylar 25-28 Temmuz 2026 tarihleri arasında gerçekleşti. Enstitünün güvenlik sistemleri, 28 Temmuz sabahı test ortamından Tor ağı üzerinden olağan dışı veri çıkışı tespit edince inceleme başlattı.

Testler durduruldu, ilgili bilgisayarlar diğer sistemlerden ayrıldı ve faaliyet yaklaşık bir saat içinde kontrol altına alındı.

Sahte kimliklerle zararlı kodu kabul ettirmeye çalıştı

En ciddi olayda bir yapay zekâ ajanı, kamuya açık bir yazılım projesine zararlı kod yerleştirmeye çalıştı.

Ajan, kod değişikliğinin insan denetçiler tarafından kabul edilmesini sağlamak amacıyla projenin yöneticileri hakkında araştırma yaptı. Ardından birden fazla sahte çevrim içi kimlik oluşturdu ve bu kimlikleri kullanarak gerçek bir yazılım yöneticisini etkilemeye çalıştı.

Zararlı kodun fark edilmesi üzerine insan denetçi değişikliği kabul etmedi. Ajan ise daha önce yaptığı işlemleri zararsız görünür hâle getirmeye çalıştı ve faaliyetini başka bir kimlikle sürdürme seçeneğini değerlendirdi.

Aynı süreçte bazı ajanların gerçek kişilere mesaj ve dosya gönderdiği, başka yapay zekâ sistemlerinin çalıştırabileceği gizli talimatlar yerleştirmeyi denediği ve birbirinden bağımsız çalışan ajanlarla çevrim içi ortamda iş birliği kurmaya çalıştığı belirlendi.

Enstitü, eylemlerin bazılarının GitHub’ın kullanım koşullarını ihlal ettiğini açıkladı. Testler sırasında oluşturulan hesaplar ve bırakılan dijital izler platformla birlikte kaldırıldı.

Modeller güvenlik ortamından kaçmadı

Raporda, yapay zekâ ajanlarının kapalı bir test ortamından kendi başına kaçmadığı özellikle vurgulandı.

Araştırmacılar, modellerin en yüksek siber saldırı kapasitesini ölçebilmek için ajanlara kasıtlı olarak açık internet erişimi vermişti. Modellerin tehlikeli faaliyetleri engellemek üzere kullanılan bazı güvenlik sınıflandırıcıları da test amacıyla kapatılmıştı.

Bu koşullar, tüketicilerin veya şirketlerin günlük kullanımda erişebildiği yapay zekâ hizmetlerinden farklıydı. Test edilen modellerin aynı yapılandırmalarla ticari olarak sunulmadığı ve normal kullanımlarda benzer faaliyetler yaşandığına ilişkin bir bulgu bulunmadığı belirtildi.

Buna rağmen araştırmacılar, ajanların açık bir talimat verilmeden gerçek kişileri kandırmaya ve sistem dışındaki kaynakları kullanmaya yönelmesini önemli bir uyarı olarak değerlendirdi.

İnsan denetimi zararı önledi

İncelemeye göre en ciddi girişimlerin başarısız olmasında insan denetimi belirleyici oldu. Zararlı kodu inceleyen yazılım yöneticisi değişikliği reddederken, şüpheli bir dosyayı alan başka bir kişi de dosyayı güvenli ve dış dünyadan yalıtılmış bir ortamda açtı.

Enstitü, gerçek dünyada ortaya çıkmış kalıcı bir zarara rastlanmadığını açıkladı. Ancak bazı girişimlerin başarıya ulaşmasıyla başarısız kalması arasındaki farkın teknik engellerden çok insanların dikkati sayesinde oluştuğuna dikkat çekildi.

Kurum, bundan sonraki testlerde internet erişiminin varsayılan olarak açık olmayacağını, erişimin yalnızca gerekli durumlarda verileceğini ve ajan faaliyetlerinin gerçek zamanlı izleneceğini bildirdi.

Test koşullarına, ajanların gerçek kişilerle iletişim kurmasını ve belirlenen alan dışındaki sistemleri kullanmasını açıkça yasaklayan kurallar da eklenecek.

Şirketler için sınırsız yetki riski

Bulgular, yapay zekâ ajanlarını finans, yazılım, müşteri hizmetleri, veri analizi ve kurumsal operasyonlarda kullanmaya hazırlanan şirketler açısından da yeni bir risk alanına işaret ediyor.

Bir ajanın e-posta gönderebilmesi, kod değiştirebilmesi, hesap açabilmesi veya internette işlem yapabilmesi, yanlış yapılandırma durumunda küçük bir hatanın gerçek sistemlere taşınmasına neden olabilir.

Türkiye’de yapay zekâ ajanı kullanmayı planlayan kurumlar açısından erişim yetkilerinin görev bazında sınırlandırılması, kritik işlemlerde insan onayı aranması, ajan faaliyetlerinin kaydedilmesi ve test ortamlarının gerçek sistemlerden ayrılması önem taşıyor.

Son olay, yapay zekâ modellerinin yalnızca ürettiği yanıtların değil, hangi araçlara erişebildiğinin ve hangi işlemleri kendi başına yapabildiğinin de denetlenmesi gerektiğini gösteriyor.

Murat Ali Oral-Dünya

"Talipleri bir araya topla. Ben de geleceğim."

Telemakhos'un ilk sorusu şudur:

"Nasıl geleceksin?"

Odysseus'un cevabı ise bir liderlik manifestosudur:

"Dilenci olarak."

Ve bunun gerekçesi de;Kariyer Otopsileri'nin temel çıktılarından birini oluşturan Odysseus’un cevabında gizlidir.

"İNSANLARI TANIMANIN EN DOĞRU YOLU, ONLARA AŞAĞIDAN BAKMAKTIR."

Çünkü insanlar, güçlülerin karşısında davranışlarını kontrol eder; güçsüz gördüklerinin karşısında ise karakterlerini gösterir.

İşte bu nedenle Odysseus, sarayına kral olarak değil, görünmez biri olarak girer. Çünkü gerçeği ancak görünmez olan görebilir.

Robert Greene'in güç stratejileri tam da bunu söyler. Gücü yalnızca göstermek değil, gerektiğinde gizlemek de bir güçtür. Greene'e göre en başarılı stratejistler, niyetlerini ve kimliklerini herkesin önüne koymazlar. Bilgiyi toplar, insanları gözlemler ve doğru an gelmeden hamle yapmazlar.

Odysseus da tam bunu yapar. Önce konuşmaz; dinler. Önce hüküm vermez; gözlemler. Önce kendini tanıtmaz; insanları tanır.

John Maxwell ise liderliğin temelini güven olarak tanımlar. Bir liderin gerçek seviyesi, astlarının ona duyduğu saygıyla ölçülür. İnsanlar makamdan korktukları için değil, kişiliğe güvendikleri için takip ediyorsa gerçek liderlik başlamıştır.

Bu yüzden bir yöneticiyi değerlendirmek istiyorsanız, üstlerine değil; birlikte çalıştığı insanlara bakmalısınız.

Machiavelli ise hükümdara şu uyarıyı yapar: Bir yönetici, sarayındaki dalkavuklardan değil, gerçeği söyleyebilen insanlardan beslenmelidir. Çünkü iktidar yükseldikçe gerçek bilgi azalır; herkes duymak istediğinizi söylemeye başlar.

Bugün şirketlerde yapılan referans araştırmalarında da aynı hata tekrarlanıyor.

İnsan kaynakları çoğu zaman adayın eski yöneticisini, genel müdürünü, patronunu veya yönetim kurulu üyesini arıyor.

Oysa en değerli referanslar çoğu zaman şunlardır:

* Eski asistanı,
* Birlikte çalıştığı ekip arkadaşı,
* Kendisine bağlı çalışan ekip üyeleri,
* Operasyon çalışanları,
* İdari işler veya destek ekipleri.

Çünkü onlar performansı değil, karakteri yaşamışlardır.

Bir CEO size şunu söyleyebilir:

"Çok başarılı bir yöneticiydi."

Ama eski asistanı şöyle diyebilir:

"Toplantıya herkesten önce gelir, herkese teşekkür ederdi."

Ya da tam tersini...

"Başarıyı sahiplenir, hatayı ekibe yüklerdi."

İşte bu cümleler, CV'de yazmayan gerçek referanslardır.

Kariyer Otopsileri'nin bakış açısıyla referans araştırması, yalnızca performans doğrulaması değildir; karakter araştırmasıdır.

Çünkü bilgi öğretilebilir.

Deneyim kazanılabilir.

Yetkinlik geliştirilebilir.

Fakat karakter çok daha yavaş değişir.

Odysseus'un dilenci kılığı aslında bir mülakat tekniğidir.

Saraydakiler, karşılarında bir kral olduğunu bilmedikleri için maskelerini çıkarırlar.

Kim ekmeğini paylaşır?

Kim aşağılar?

Kim alay eder?

Kim merhamet gösterir?

Kim fırsat görünce saldırır?

Bu soruların cevapları, İthaka'nın gerçek güç haritasını ortaya çıkarır.

İş hayatında da durum farklı değildir.

Mülakatlar adayın anlattıklarını ölçmeye çalışır.

Referans araştırmaları ise adayın yaşattıklarını...

İyi bir işe alım uzmanı sadece CV okumaz.

İnsan okur.

Sadece başarı hikâyelerini dinlemez.

Başkalarının yaşadığı hikâyeleri de dinler.

Çünkü liderlik, yukarıya nasıl rapor verdiğinizle değil; aşağıya nasıl davrandığınızla ölçülür.

Kariyer Otopsileri'nin bu sahneden çıkardığı sonuç nettir: son sözü de yöneticilere ileterek bitirelim.

KRAL GİBİ KARŞILANMAK İSTİYORSANIZ,

ÖNCE DİLENCİ GİBİ GÖRÜNEBİLMEYİ GÖZE ALMALISINIZ!

Aslında bu teşvikler Meclise sevk edilen yasa teklifinde yer almıyordu. Bu teşvikleri getiren hükümler teklife Plan ve Bütçe komisyonunda eklendi!

Bu teşvikler hangi şirketler için getirilmiş olabilir?

Türkiye’de hâlihazırda işletmede olan, yani faaliyet gösteren herhangi bir nükleer güç santrali bulunmuyor.

Yaptığım araştırmada ülkemizde halen üç nükleer enerji santrali yatırımı söz konusu olduğunu tespit ettim.

Mersin-Akkuyu'da Rus devlet şirketi Rosatom iş birliğiyle inşası süren Akkuyu Nükleer Güç Santrali (NGS), Türkiye'nin bu alanda atılmış ilk adımı.

Türkiye'deki diğer nükleer santral projeleri ise sırasıyla Sinop Nükleer Güç Santrali ile Trakya/İğneada Nükleer Güç Santrali. Bu iki projede henüz inşaata başlanmış değil.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, İstanbul Sanayi Odası (İSO) Meclisi'nin Kasım ayı olağan toplantısında yaptığı konuşmada Türkiye’nin enerji vizyonunu anlattı.

Türkiye’nin nükleer enerji hedeflerine değinen Bakan Bayraktar, 2050’e kadar Türkiye’de 12 tane büyük konvansiyonel reaktör hedeflendiğini, bunun 4’ünün Akkuyu'da olmak üzere Sinop'ta ve Trakya ile birlikte toplam 12 reaktör yatırımı yapılacağını açıkladı. Bunlara ilaveten 5 bin megavatlık küçük modüler reaktörlerle Türkiye’nin, nükleer enerjiden tamamen istifade edebilen, elektrik üretiminin en az yüzde 10-15’ini nükleerden karşılayan bir ülke olacağını ifade etti.

Bakan Bayraktar, bugün dünyada 31 ülkede 400’ün üzerinde reaktör bulunduğunu belirterek, “15 ülkede 63 yeni reaktör yapılıyor. Bunun 4’ü ülkemizde yapılıyor” diye konuştu.

Küçük modüler reaktör (SMR) gelişimine dikkat çeken Bakan Bayraktar, “Küçük modüler reaktörlerde büyük bir fırsat var. Bu, yeni nükleer nükleer çağının en önemli unsurlarından bir tanesi. İnanıyorum ki Türkiye'deki sanayicimizin gücü ve dinamizmi, küçük modüler reaktörlerde Türkiye'yi bu teknolojiyi geliştiren ve üreten ülkelerden biri haline getirebilir. Bu alanda daha farklı fırsatlar olduğuna da inanıyoruz” dedi.

Basında yer alan bir haberden, Baykar’ın da SMR yatırımına başladığını öğrendik.

Özetlemek gerekirse, hükûmet uzun vadede 12 büyük ölçekli nükleer santral kurmayı, elektrik üretiminin yüzde 10–15’ini nükleerden elde etmeyi ve yeni nesil kompakt reaktörlerle 5 bin megavatlık SMR kapasitesi oluşturmayı hedefliyor.

Getirilen teşvikler neler?

7590 sayılı Kanun ile nükleer enerji santrali yatırımlarına yönelik olarak damga vergisi, katma değer vergisi ve örtülü sermaye uygulaması açısından önemli vergisel düzenlemeler yapıldı. Söz konusu düzenlemeler şunlar:

1. Nükleer enerji santrali yatırımlarına ilişkin düzenlenen kağıtlar damga vergisinden istisna edildi

7590 sayılı Kanunla 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa ekli (2) sayılı tablonun “IV- Ticari ve medeni işlerle ilgili kağıtlar” başlıklı bölümüne eklenen yeni bir fıkra ile, nükleer enerji santrallerinde elektrik enerjisi üretimi faaliyetinde bulunmak için önlisans ve/veya lisans alan tüzel kişilerin taraf olduğu nükleer enerji santrali yatırımlarına ilişkin düzenlenen kağıtlar damga vergisinden istisna edildi. Söz konusu düzenleme 31.7.2026 tarihinde yürürlüğe girdi.

2. Nükleer enerji santrali yatırımlarına yönelik KDV düzenlemeleri yapıldı

7590 sayılı Kanunla 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununa geçici 47 nci madde eklenerek nükleer enerji santrali yatırımlarına yönelik iki ayrı KDV düzenlemesi yapıldı. Buna göre, 31.12.2045 tarihine kadar uygulanmak üzere, nükleer enerji santrallerinde elektrik enerjisi üretimi faaliyetinde bulunmak için önlisans ve/veya lisans alan mükelleflerin yatırım teşvik belgeleri kapsamında gerçekleştirdikleri nükleer enerji santrali yatırımlarına ilişkin inşaat işleri nedeniyle yüklenilen ve indirim yoluyla telafi edilemeyen KDV'nin iade edilmesine imkân sağlandı.

Bu kapsamda, söz konusu yatırımlara ilişkin inşaat işleri nedeniyle 1.8.2026 tarihinden itibaren yüklenilen ve takvim yılının altı aylık dönemleri itibarıyla indirim yoluyla telafi edilemeyen KDV, altı aylık dönemleri izleyen bir yıl içinde talep edilmesi halinde mükelleflere iade edilecek.

Diğer taraftan, söz konusu mükelleflere yatırım teşvik belgesi kapsamında nükleer enerji santrali yatırımlarına ilişkin olarak yapılacak makine ve teçhizat teslimleri KDV'den istisna edildi.

Bu kapsamda teslimde bulunanların bu teslimler nedeniyle yüklendikleri KDV, vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan KDV'den indirilecek, indirim yoluyla telafi edilemeyen KDV ise mükellefe iade edilecek. Yatırımın tamamlanmaması halinde, zamanında alınmayan veya iade edilen vergiler, vergi ziyaı cezası uygulanarak gecikme faizi ile birlikte yatırımcıdan tahsil edilecek.

Cumhurbaşkanı, maddede yer alan 31.12.2045 tarihini 31.12.2050 tarihine kadar uzatmaya, Hazine ve Maliye Bakanlığı ise maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili bulunuyor. Söz konusu düzenleme 1.8.2026 tarihinde yürürlüğe girdi.

3. Nükleer enerji santrali yatırımları kapsamında yapılan bazı borçlanmalarda örtülü sermaye hesabında dikkate alınacak oran %50'den %25'e düşürüldü.

Kurumlar Vergisi Kanununun 12'nci maddesi uyarınca, kurumların ortaklarından veya ortaklarla ilişkili kişilerden doğrudan veya dolaylı olarak temin ederek işletmede kullandıkları borçların, hesap dönemi içinde herhangi bir tarihte kurumun öz sermayesinin üç katını aşan kısmı ilgili hesap dönemi için örtülü sermaye sayılıyor.

Aynı maddenin ikinci fıkrasında, yukarıda belirtilen karşılaştırma sırasında sadece ilişkili şirketlere finansman temin eden kredi şirketlerinden yapılan borçlanmalar hariç olmak üzere, ana faaliyet konusuna uygun olarak faaliyette bulunan ve ortak veya ortakla ilişkili kişi sayılan banka veya benzeri kredi kurumlarından yapılan borçlanmaların %50 oranında dikkate alınacağı hükme bağlanmış bulunuyor.

Örtülü sermaye sayılmanın iki sonucu var. Birincisi örtülü sermaye üzerinden ödenen veya hesaplanan faiz, kur farkları ve benzeri giderlerin kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınamaması.

İkincisi ise, örtülü sermaye üzerinden kur farkı hariç, faiz ve benzeri ödemeler veya hesaplanan tutarların, Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlarının uygulanmasında gerek borç alan gerekse borç veren nezdinde, örtülü sermaye şartlarının gerçekleştiği hesap döneminin son günü itibarıyla dağıtılmış kâr payı sayılmasıdır.

7590 sayılı Kanunla Kurumlar Vergisi Kanununa eklenen geçici 20 nci madde uyarınca, nükleer enerji santrallerinde elektrik enerjisi üretimi faaliyetinde bulunmak için önlisans ve/veya lisans alan kurumların, nükleer enerji santrali yatırımları kapsamında yaptıkları borçlanmalar bakımından, Kurumlar Vergisi Kanununun 12 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan %50 oranı 31.12.2045 tarihine kadar %25 olarak uygulanacak.

Buna göre, kapsama giren kurumların nükleer enerji santrali yatırımları kapsamında yaptıkları ve KVK'nın 12 nci maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren borçlanmalarının, örtülü sermaye hesabında %50'si yerine %25'i dikkate alınacak.

Cumhurbaşkanı, maddede yer alan 31.12.2045 tarihini beş yıla kadar uzatmaya yetkili bulunuyor. Söz konusu düzenleme, 1.1.2026 tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönemlerine (özel hesap dönemine tabi kurumlarda 1.1.2026 tarihinden itibaren başlayan hesap dönemlerine) ait kurum kazançlarına uygulanmak üzere 31.7.2026 tarihinde yürürlüğe girdi.

Muhtemelen siz de “Ben 2025 yılında çalıştım, ücretimden vergim zaten kesildi. Vergiyi işverenim vergi dairesine ödedi. Bunun benimle ne ilgisi olabilir?” diye düşünüyor olabilirsiniz.

Aslında bu düşüncenizde büyük ölçüde haklısınız. Çünkü ücret gelirlerinde verginin kesilmesi ve vergi idaresine ödenmesi kural olarak işverenin sorumluluğundadır.

Ancak Vergi Usul Kanunu ve Gelir Vergisi Kanunu’ndaki bazı düzenlemeler nedeniyle, belirli şartların gerçekleşmesi hâlinde ücret geliri elde eden kişilerin de ertesi yıl ayrıca yıllık gelir vergisi beyannamesi vermesi ve ilave vergi ödemesi gerekebilmektedir.

İşte son günlerde gönderilmeye başlanan cezalı ihbarnamelerin temel nedeni de budur.

Hangi ücretliler beyanname vermek zorunda?

İlk durum, tek işverenden ücret geliri elde edenler bakımındandır. Gelir Vergisi Kanunu’nun 103. maddesinde yer alan tarifenin dördüncü gelir dilimindeki tutarın (2025 yılı için 4 milyon 300 bin TL) aşılması hâlinde, ücret gelirinin yıllık gelir vergisi beyannamesi ile ayrıca beyan edilmesi zorunludur.

Örneğin İstanbul’da bir restoranda garson olarak çalışan Ahmet Bey’in 2025 yılında aylık ücretinin 40 bin TL olduğunu varsayalım. Bu durumda yıllık ücret geliri 480 bin TL (40 bin TL × 12 ay) olacaktır. Bu tutar, 2025 yılı için belirlenen 4 milyon 300 bin TL’lik beyan sınırının oldukça altında kaldığından, Ahmet Bey’in ücret geliri nedeniyle ayrıca yıllık gelir vergisi beyannamesi vermesine gerek bulunmamaktadır.

İkinci durum ise birden fazla işverenden ücret geliri elde edenlerdir. Bu kişiler de belirli şartların gerçekleşmesi hâlinde yıllık gelir vergisi beyannamesi vermeleri gerekmektedir. Ücret gelirlerinin toplamının, Gelir Vergisi Kanunu’nun 103. maddesinde yer alan tarifenin dördüncü gelir dilimindeki tutarı (2025 yılı için 4 milyon 300 bin TL) aşması durumunda ayrıca beyan yükümlülüğü doğabilmektedir.

Örneğin İstanbul’da bir şirkette çalışan Kemal Bey, 2025 yılında bu işverenden aylık 40 bin TL olmak üzere yıllık 480 bin TL ücret geliri elde etmiştir. Bunun yanında, bir eğitim kurumunda kısmi zamanlı çalışması karşılığında yıllık 120 bin TL ücret almıştır. Bu durumda Kemal Bey’in yıllık toplam ücret geliri 600 bin TL (480 bin + 120 bin TL) olmaktadır. Bu tutar, 2025 yılı için geçerli olan 4 milyon 300 bin TL’lik sınırı aşmadığından, ayrıca yıllık gelir vergisi beyannamesi vermesine gerek bulunmamaktadır.

Üçüncü durum ise birden fazla işverenden ücret geliri elde edenlere ilişkindir. Bu kişilerde, birinci işverenden sonraki işverenlerden elde edilen ücretlerin toplamının, Gelir Vergisi Kanunu’nun 103. maddesinde yer alan tarifenin ikinci gelir dilimindeki tutarı (2025 yılı için 330 bin TL) aşması hâlinde yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmesi zorunludur.

Örneğin İstanbul’da bir şirkette çalışan Erdal Bey, 2025 yılında bu işverenden aylık 40 bin TL, yani yıllık 480 bin TL ücret elde etmiştir. Bunun yanında, bir eğitim kurumunda kısmi zamanlı çalışması karşılığında yıllık 120 bin TL ücret almıştır. Bu durumda Erdal Bey’in birinci işverenden sonraki işverenden elde ettiği ücret 120 bin TL’dir. Bu tutar, 2025 yılı için geçerli olan 330 bin TL’lik beyan sınırını aşmadığından, ayrıca yıllık gelir vergisi beyannamesi vermesine gerek bulunmamaktadır.

Dördüncü durum ise yıl içinde iş değiştirenlerdir. Birçok kişi bunun farkında olmasa da yıl içinde iş değiştirenler de vergi hukuku bakımından birden fazla işverenden ücret geliri elde etmiş sayılmaktadır. Bu nedenle, ikinci işverenden alınan ücretin Gelir Vergisi Kanunu’nun 103. maddesindeki tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı (2025 yılı için 330 bin TL) aşması hâlinde yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmesi gerekmektedir.

Örneğin Sertuğ Bey, 1 Ocak-30 Temmuz 2025 tarihleri arasında çalıştığı iş yerinden aylık 100 bin TL olmak üzere toplam 700 bin TL ücret elde etmiş ve daha sonra iş değiştirerek 1 Ağustos’tan itibaren başka bir iş yerinde aylık 120 bin TL ücretle çalışmaya başlamıştır. Bu ikinci iş yerinden de yıl sonuna kadar toplam 600 bin TL ücret almıştır.

İkinci işveren, gelir vergisi kesintisini yaparken Sertuğ Bey’in önceki işverenden elde ettiği ücretleri genel olarak dikkate almaz; kendi ödediği ücret üzerinden gelir vergisi tarifesini ilk dilimden başlatarak stopaj yapar. Ancak yıllık gelir vergisi bakımından durum farklıdır.

Sertuğ Bey’in iki işverenden elde ettiği toplam ücret 1 milyon 300 bin TL olup, bu tutar tek başına beyan sınırını aşmamaktadır. Buna karşılık, ikinci işverenden elde ettiği 600 bin TL’lik ücret, 2025 yılı için geçerli olan 330 bin TL’lik sınırı aştığından, Sertuğ Bey’in iki işverenden elde ettiği toplam 1 milyon 300 bin TL’lik ücretini yıllık gelir vergisi beyannamesi ile 2026 Mart’ta beyan etmesi gerekmektedir. Yıl içinde her iki işveren tarafından kesilen gelir vergileri ise, beyanname üzerinden hesaplanan vergiden mahsup edilecektir.

Son olarak, ücretinden stopaj (gelir vergisi kesintisi) yapılmayan kişiler bulunmaktadır. Bu durumda elde edilen ücretin tutarına bakılmaksızın, söz konusu ücret gelirinin yıllık gelir vergisi beyannamesi ile vergi dairesine beyan edilmesi gerekmektedir.

İşte son günlerde birçok ücretliye gönderilen cezalı ihbarnamelerin önemli bir kısmı da bu beyan yükümlülüğünün yerine getirilmemesinden kaynaklanmaktadır. Özellikle yıl içinde iş değiştirenler, ikinci bir işte çalışanlar veya yüksek tutarda ücret geliri elde edenler, çoğu zaman bu yükümlülüğün farkında olmadıkları için cezalı tarhiyatla karşılaşmaktadır.

Dikkat edilmesi gereken önemli bir husus da şudur: Burada sözünü ettiğimiz ücret tutarları, SGK primi ve işsizlik sigortası primi kesildikten, ancak gelir vergisi ve damga vergisi kesilmeden önceki tutarlardır. Başka bir ifadeyle, beyan sınırları belirlenirken esas alınan tutar, vergi öncesi ücret geliridir.

Şunu da belirtmemde fayda var: aynı kurallar futbolcular için de geçerlidir. Özellikle birden fazla kulüpten ücret geliri elde eden, tek kulüpten ücret geliri elde eden veya yıl içinde kulüp değiştiren profesyonel futbolcuların da beyan yükümlülüğü bakımından bu sınırları dikkate almalarında fayda bulunmaktadır.

Ne kadar ceza geliyor?

2025 yılında ücret geliri elde ettiği hâlde yukarıda açıkladığım beyan şartlarını taşımasına rağmen 2026 yılı Mart ayında yıllık gelir vergisi beyannamesi vermeyenlere Gelir İdaresi Başkanlığı cezalı vergi ihbarnamelerini gönderme hazırlıklarına başladı

İhbarnamede öncelikle ödenmeyen gelir vergisi istenmektedir. Bunun yanında, hesaplanan verginin bir katı tutarında vergi ziyaı cezası kesilmektedir. Örneğin beyan edilmeyen ücret geliriniz nedeniyle 50 bin TL gelir vergisi hesaplanmışsa, buna ilave olarak 50 bin TL de vergi ziyaı cezası uygulanacaktır.

Ayrıca usulsüzlük cezası da söz konusu olabilmektedir. Ancak usulsüzlük cezası, vergi ziyaı cezasından düşük kaldığı durumlarda, ayrıca uygulanmamaktadır.

Bunlara ek olarak, ödenmeyen vergi aslı üzerinden 2026 yılı Mart ayının sonundan itibaren her ay için yüzde 3,7 gecikme faizi hesaplanmaktadır. Dolayısıyla beyan edilmeyen ücret gelirleri, zaman geçtikçe yalnızca vergi ve cezayı değil, gecikme faizi nedeniyle toplam borcu da önemli ölçüde artırmaktadır.

Tebligat geldiyse ne yapmalısınız?

Öncelikle şunu belirtmeliyim: Vergi/ceza ihbarnamesi size tebliğ edildikten sonra artık pişmanlık hükümlerinden yararlanmanız mümkün değildir. Bu konuda son günlerde çok soru geldiği için özellikle vurgulamak istiyorum. Ancak henüz kendisine tebligat ulaşmamış, buna rağmen beyan yükümlülüğünü yerine getirmediğini fark edenler, ihbarname düzenlenmeden önce pişmanlıkla beyanname vererek daha ağır yaptırımlarla karşılaşmaktan kurtulabilir.

Tebligat alanların ise tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde harekete geçmeleri gerekir. Bu süre içinde başvurabilecekleri iki temel yol bulunmaktadır: uzlaşma ve cezada indirim.

İlk seçenek uzlaşmadır. Uzlaşma talebi, yetkili uzlaşma komisyonuna veya bağlı olunan vergi dairesine dilekçeyle yapılabileceği gibi İnteraktif Vergi Dairesi üzerinden elektronik ortamda da gerçekleştirilebilir. Uygulamada uzlaşma sonucunda vergi ziyaı cezalarının önemli bir bölümü -genellikle yüzde 80’i kadar- silinebilmektedir. Ancak vergi aslı ile gecikme faizinde herhangi bir indirim yapılmamaktadır.

İkinci seçenek ise cezada indirim talebidir. Bu başvuru da ihbarnamenin tebliğinden itibaren 30 gün içinde vergi dairesine veya İnteraktif Vergi Dairesi üzerinden yapılabilir. Bu yol tercih edildiğinde vergi ziyaı cezasının yarısı indirilmektedir. Ancak burada da vergi aslı ve gecikme faizi aynen ödenmektedir.

Bu nedenle cezalı ihbarname alanların 30 günlük başvuru süresini kaçırmamaları büyük önem taşımaktadır. Aksi hâlde hem uzlaşma hem de cezada indirim gibi önemli haklardan yararlanmaları mümkün olmayacaktır.

Son olarak

Ücretlilerin büyük çoğunluğu için yıllık gelir vergisi beyannamesi verme zorunluluğu bulunmasa da kanunun öngördüğü istisnai hâller sanıldığından çok daha yaygındır. Özellikle yıl içinde iş değiştirenler, birden fazla işverenden ücret alanlar ve yüksek tutarda ücret geliri elde edenler, “Vergim zaten maaşımdan kesildi” düşüncesiyle hareket etmemelidir.

Çünkü bazı durumlarda işverenin yaptığı stopaj tek başına yeterli olmamakta ve kanun, ücretlinin ayrıca yıllık gelir vergisi beyannamesi vermesini zorunlu kılmaktadır.

Vergi hukuku bazen maaş bordrosunda bitmemektedir. Bu yükümlülüğün gözden kaçırılması ise sonradan vergi, ceza ve gecikme faiziyle karşılaşılmasına neden olabilmektedir.

Oysa birkaç dakikalık bir kontrol, ileride ödenmek zorunda kalınacak ciddi tutarların önüne geçebilir. Bu nedenle, ücret gelirinizin beyan gerektirip gerektirmediğini zamanında kontrol etmeniz, sonradan pişman olmaktan çok daha kolay ve çok daha az maliyetlidir.

Son söz olarak: vergiyi ciddiye alın…

Bilinen gerçektir; diploma basarak cehaletten, para basarak sefaletten kurtulamazsın. Bir de enflasyonu çözmek yerine onu besleyen KAMUFLASYON anlayışıyla refaha ulaşamazsınız.

Yazının başlığına bakıp enflasyon lobisi teşhisi koymayın. Enflasyon düşmeyecek çünkü onu besleyen var ve Merkez Bankası'nın hünerleri de Maliye'nin makroekonomik tedbirleri de işe yaramıyor. Bizim enflasyonun da ekonomi bilimiyle ilgisi pek kalmadı, kendisi bir Türkiye sosyolojisi halini aldı.

Türkiye'deki enflasyon değil dostlar; bizdeki düpedüz

"Kamuflasyon." Zira kamunun zam yaparak enflasyonu düşüreceğine dair bir fantezisi var.

Ortaya, dünyanın bildiğinden faklı, "endemik bir enflasyon" çıkıyor. Kamuflasyon dediğim de zaten bu türün tanımı...

NELER YAPMADIK ŞU ENFLASYON İÇİN, KİMİMİZ ÖLDÜK KİMİMİZ NUTUK SÖYLEDİK

Aslında iş biraz da Nasrettin Hoca işine döndü; hoca, karanlık evde kaybedip aydınlık sokak lambası altında araması gibi. Enflasyonun sebebini, çözümünü yanlış yerde arıyoruz. Enflasyon; zihnimizdeki bir kıymık ve ekonomi yönetimi; "indi, iniyor" dedikçe derine batıyor. Lafla da düşmüyor ki meret... Emekliyi "sosyal atık" haline getirdik, düşmedi. Asgari ücreti açlık sınırına gömdük, inmedi, Çiftçiyi taban fiyattan, memuru katsayıdan ettik, Üretimi soğuttuk, ev genci ürettik, ücretleri baskıladık, önümüze gelene ceza yazdık, esnafa kan ağlattık, vatandaşa borçların üstüne yattık; yine düşmedi.

not / SURİNAM DAHİ DÜZE ÇIKTI DA BİZ ENFLASYON GİRDABINDAN ÇIKAMADIK

NBE kanalında Ekonomi Masası'na çıkan Prof. Dr. Binhan Elif Yılmaz, yürüttükleri araştırma neticesinde 2011'den bu yana Surinam'ın bile sınıf atladığını ama Türkiye'nin sürekli geri gittiğini gördüler. Biz daha heterodoks'tan geri dönemedik ve hâlâ "enflasyon düşecek" masalındayız.

BOZUK OVP LÛGATI

• OVP: Orta Vadeli Program. Aslında bir önceki yürümeyen programın kopyala yapıştırı

• Enflasyon: Hükümetin umursamadığı ama yoksul kesimi inleten yönetim beceriksizliği

• Sıkı Para Politikası: Kendilerine kurusıkı ama vatandaşa, emekliye, çalışana sımsıkı

• Kalıcı kopuş: Giderilemeyecek şekle bürünmüş yoksulluk, yoksunluk, enflasyon kurbanlığı

İKİ SORU İKİ CEVAP

Enflasyon direncine dair...

• Neden düşüremiyoruz?

Birincisi, niyetimiz yok.

İkincisi; her birimiz enflasyon değirmenine su taşıyoruz.

Üçüncüsü, kriz yok çürüme var ve fiyatlandırmada davranış bozukluğu yaygın.

Dördüncüsü de biz fakir değil; ahlaksızız.

• Peki, kim düşürebilecek?

Bu hükümet düşürmeyecek.

Merkez düşüremeyecek.

Ahlakın el etek çektiği piyasada hiç birimiz, yerine aynı fiyattan konulamayacağı saplantısıyla etiketlerini ıslah edemeyecek. Umut yok yani.

Şeref OĞUZ-Ekonomim

5 Ağustos 2026 ÇARŞAMBA

Resmî Gazete

Sayı : 33331

YÖNETMELİK

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından:

MİMARLIK VE MÜHENDİSLİK PROJELERİNİN ELEKTRONİK ORTAMDA
TESLİMİ VE YÖNETİLMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç ve kapsam

MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunu kapsamında düzenlenecek mimarlık ve mühendislik proje ve hesaplarının teslim, inceleme, onay ve saklama işlemlerinin kısmen veya tamamen Elektronik Proje Yönetim Sistemi üzerinden yürütülmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

(2) Bu Yönetmelik; bodrum katı dışında en çok iki katlı ve toplam yapı inşaat alanı 200 metrekareyi geçmeyen müstakil yapılar, entegre tesis niteliğinde olmayan tarım ve hayvancılık amaçlı yapı ve tesisler ile 3194 sayılı Kanunun 4 üncü, 26 ncı ve 27 nci maddelerinde sayılanlar hariç olmak üzere; uygulama imar planı bulunan alanlarda yeni yapılacak binaları kapsar.

Dayanak

MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunu ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 107 nci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (ç) bentlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 3- (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığını,

b) e-PYS: Dijital projelerin yönetiminin sağlandığı ve Bakanlık bünyesinde işletilen Elektronik Proje Yönetim Sistemini,

c) İlgili idare: Yapı ruhsatı vermeye yetkili idareyi,

ç) Kullanıcı: e-PYS’de belirli iş ve işlemleri yürütmek üzere yetkilendirilmiş kişiyi,

d) Platform sorumlusu: e-PYS’de gerçek veya tüzel kişiler adına kullanıcı oluşturma, silme, yetki verme işlemlerini gerçekleştirebilecek kullanıcıyı,

e) PDF/A: Belgelerin arşivlenmesi için farklı cihazlarda, işletim sistemlerinde ve yazılımlarda biçim bozulmadan görüntülenmesini sağlayan vektör tabanlı dosya formatını,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Esaslar ve e-PYS Platformu Üzerinden Proje Teslimi

Genel esaslar

MADDE 4- (1) Yapı projelerinin yapı ruhsatı süreçlerine ilişkin olarak; projelerin ve hesapların elektronik ortamda teslim edilmesi, sorumlu kuruluşlar tarafından incelenmesi, eksiklerin bildirilmesi, uygun görüş verilmesi ve onaylanması gibi her türlü işlem, onay, bildirim ve tebligatlar Bakanlık veya yetkilendirdiği idareler tarafından kurulan ve işletilen Elektronik Proje Yönetim Sistemi Platformu üzerinden gerçekleştirilir.

(2) e-PYS üzerinden yüklenecek tüm dosyaların 5/8/2026 tarihli ve 33331 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mimarlık ve Mühendislik Projelerinin Dijital Olarak Hazırlanması Hakkında Yönetmeliğe uygun olarak düzenlenmiş olması zorunludur.

(3) İlgili kamu kurumları ve idareler tarafından kullanılan yazılım platformları ile e-PYS arasında proje dosyaları ve diğer bilgilerin paylaşımı yapılır.

(4) e-PYS üzerinden proje teslimi yapılacak bina türleri ve kullanım sınıfları, yapı inşaat alanı, yapı yüksekliği gibi kriterleri; yapılacak yüklemelerin formatını, ilgili kriterlerin ve formatın uygulanmaya başlayacağı tarihleri belirlemeye Bakanlık yetkilidir.

(5) İdare; teslim edilen sayısal veriyi üçüncü kişilere devredemez, müellifin izni olmaksızın projeyi çoğaltamaz, değiştiremez veya farklı projelerde kullanamaz, verinin güvenliğini sağlamakla yükümlüdür.

(6) e-PYS kullanıcıları; gönderilen bilgilendirme ve uyarı mesajlarını sistem üzerinden takip etmek ile yükümlüdür.

e-PYS platformuna proje kaydedilmesi

MADDE 5- (1) Dijital ortamda hazırlanan proje dosyaları, yapının etüt ve projelerini hazırlayan proje müellifi tarafından e-PYS’ye kaydedilir.

(2) e-PYS’ye yüklenen her türlü dosyada yer alan bilgilerin doğruluğundan, kaydı yapan müellif sorumludur. e-PYS’ye yüklenen dosyaların Mimarlık ve Mühendislik Projelerinin Dijital Olarak Hazırlanması Hakkında Yönetmelikte tanımlanan esaslara ve kurallara uygun olup olmadığı incelenir ve herhangi bir eksiklik veya hata belirlenmesi halinde ilgili dosyanın tekrar yüklenmesi istenir.

(3) İlgili idareler ve yapı denetim kuruluşları ilgili projelerin yürürlükteki mevzuata uygunluğunu e-PYS üzerinden inceler. Yapılan incelemede tespit edilen eksiklikler veya yanlışlıklar e-PYS üzerinden gerekçeleri ile birlikte ilgilisine bildirilir. Tüm eksiklik ve yanlışlıkların gerekçeleri ile birlikte yazılı ve elektronik ortamda açıkça belirtilmesi suretiyle projeler tamamlatılmak üzere ilgililerine iade edilir.

(4) e-PYS üzerinden gerçekleştirilecek işlemlerde, işlem yapanlar tarafından kullanıcı adı ve şifresi veya güvenli elektronik imza ya da Bakanlıkça belirlenecek diğer kimlik doğrulaması yöntemlerinden biri kullanılır. Proje yükleme, eksiklik bildirimi, revizyon talebi gibi e-PYS süreçlerine ilişkin işlemlerde güvenli elektronik imza yerine hangi yöntemlerin kullanılacağını belirlemeye Bakanlık yetkilidir.

(5) e-PYS üzerinden yapılan erişimler, bildirimler, revizyonlara ilişkin bilgiler ve Bakanlık tarafından belirlenen işlemler, e-PYS’de kayıt altına alınır. e-PYS üzerinden verilen kabul/ret, revizyon bildirimleri ve oluşturulan dokümanlar ve kayıtlar, aksi ispat edilinceye kadar geçerli kabul edilir.

(6) e-PYS’ye yapılacak kayıtlarla ilgili yöntem, kılavuz ve rehber niteliğindeki diğer dokümanlar Bakanlık kurumsal internet sayfasında yayımlanır.

Proje teslim usulü

MADDE 6- (1) Güvenli elektronik imza kullanılmadan PDF/A veya IFC formatında teslim edilen projeler ayrıca basılı olarak teslim edilir.

(2) Güvenli elektronik imza kullanıldığı durumlarda projelerin PDF/A veya IFC formatında ve diğer dokümanların PDF/A formatında teslim edilmesi yeterlidir.

(3) Dijital olarak teslim edilen projelerin kağıda basılı olarak verilenlerle aynı olması gerekir.

(4) Kâğıda yazdırılıp taranarak oluşturulan PDF dokümanları kullanılamaz.

e-PYS kullanım koşulları

MADDE 7- (1) e-PYS’de kayıtlı gerçek ve tüzel kişiler veya projeler ile ilgili olarak sistem üzerinden elde edilen bilgiler, sadece kullanıcıların yetki ve sorumlulukları ile sınırlı olarak kullanılır ve hiçbir şekilde üçüncü kişilere aktarılamaz.

(2) e-PYS kullanıcılarının; mevzuatın uygulanması amacıyla e-PYS üzerinden Bakanlıkça veya ilgili idaresince belirlenen yönlendirmelere uymaları ve istenen her türlü veri girişini eksiksiz, doğru ve güncel olarak yapmaları gerekir. İstenen veri girişlerinin eksik veya hatalı yapıldığının anlaşılması halinde; eksiklik veya hata giderilinceye kadar, başvuru sahiplerine yönelik olarak ilgili idaresi tarafından gerekli görülen kısıtlamalar yapılabilir.

(3) Yapı ruhsatı eki proje ve hesapları hazırlayan ve inceleyenler e-PYS’ye kayıt olmak zorundadır. Kayıt sonrasında kullanıcı adı ve şifrenin muhafaza edilmesi, yetkisiz kişilere kullandırılmaması ve kullanıcıların tanımlanması işlemlerinden ilgili idareler ve e-PYS’de kayıtlı gerçek ve tüzel kişiler sorumludur.

(4) İdarelerin e-PYS’yi kullanmaları için Bakanlık ile ilgili idare arasında bir protokol düzenlenir. Düzenlenen protokolde idare adına e-PYS’de yer alan iş ve işlemleri yürütecek platform sorumluları idare tarafından belirlenir. Platform sorumlusu, e-PYS üzerinden idarenin diğer kullanıcılarını belirler, kaydeder ve yetkilendirir.

(5) e-PYS kullanıcısı gerçek ve tüzel kişiler, kendi bilgisayarlarında e-PYS’de kullanılmak üzere oluşturacakları bilgilerin güvenliğinden ve gizliliğinden sorumludur.

(6) Bu Yönetmelik kapsamındaki her türlü bildirim ve tebligat, tarafların beyan ettikleri tebligata elverişli elektronik posta adreslerine ve/veya iletişim numaralarına yapılabilir. İlgili mevzuatında aksi belirtilmediği müddetçe ayrıca yazılı bildirim yapılması şartı aranmaz.

(7) Bu Yönetmelik kapsamındaki işlemler için e-PYS dışında elektronik ortam kullanılamaz. İlgili kamu kurum ve kuruluşları ve idareler tarafından kullanılan yazılım platformlarında yapılan bu Yönetmelik kapsamındaki tüm işlemlerin, e-PYS’ye aktarılması ve e-PYS’de kayıt altına alınması zorunludur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Son Hükümler

Yürürlük

MADDE 8- (1) Bu Yönetmelik 1/9/2028 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 9- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı yürütür.

Duyurulur.

Kurum, Türkiye'de eşel mobil uygulamasının ekim ayına kadar tamamen kaldırılacak olmasının yanı sıra Orta Doğu'da devam eden çatışmalar nedeniyle küresel enerji fiyatlarında yaşanan belirsizliğin enflasyon görünümü üzerinde yukarı yönlü risk oluşturduğunu ifade etti.

Enflasyon hedefinin üzerinde kalmaya devam ediyor

Türkiye'de yıllık enflasyon temmuz ayında yüzde 31,8 ile hazirandaki yüzde 32,1 seviyesinden geriledi. Böylece yıllık enflasyon üst üste ikinci ayda da yavaşlama kaydederken, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın yıl sonu için öngördüğü yüzde 26 hedefinin üzerinde kalmayı sürdürdü.

Goldman Sachs, enflasyondaki gerilemeye rağmen enerji fiyatları ve döviz kuru kaynaklı risklerin para politikasında temkinli duruşun korunmasını gerektirdiğini vurguladı.

Yıl sonu tahminine yukarı yönlü risk

Goldman Sachs ekonomistleri Clemens Grafe ve Başak Edizgil, yayımladıkları notta yıl sonu için yüzde 29 enflasyon tahminlerini koruduklarını ancak bu tahmine yönelik yukarı yönlü risklerin arttığını belirtti.

Ekonomistler, "Yüksek enerji fiyatları ve Türk lirasındaki daha hızlı değer kaybından kaynaklanan riskler, faiz oranlarının daha uzun süre yüksek seviyelerde kalmasını gerektireceğine işaret ediyor." değerlendirmesinde bulundu.

Çekirdek enflasyonda iyileşme sürüyor

Raporda, temmuz ayında hizmet enflasyonunda bozulma görülmesine karşın daha geniş kapsamlı çekirdek enflasyon göstergelerinde iyileşmenin devam ettiği ifade edildi.

Goldman Sachs, tüm çekirdek enflasyon göstergelerinin temmuz ayında temel enflasyonda genel bir iyileşmeye işaret ettiğini belirterek, üç aylık hareketli ortalama bazında çekirdek enflasyon ivmesinin yılın ilk çeyreğinde görülen seviyelere geri döndüğünü değerlendirdi.

Ekonomim

TÜFE’nin yıllık artışında bir yılı aşkın süredir bu düzeylere takılıp kalındı. Hani yapışkan enflasyon diye tanımlanan bir durum var ya, tam olarak o yaşanıyor. Yıllık enflasyon yüzde 30-33 arasına yapıştı kaldı. Bu konuyu yakında daha detaylı olarak ele almak gerek. Bugün, temmuza ilişkin ilk açıklamaya ve hem içinde bulunduğumuz ağustos ayında, hem gelecek aylarda neler olabileceğine odaklanmakta yarar var.

Aylık enflasyonda geçen yılla bu yıl arasında çok büyük bir fark yok. 2025 temmuzunda yüzde 2,06 olan artış, bu yıl yüzde 1,78.

İlk yedi ay geçen yıldan biraz kötü. Geçen yıl yüzde 19,08 olan oran bu yıl yüzde 19,86.

Yıllık oranlar arasında ise 1,77 puanlık bir iyileşme var. Geçen yılın temmuzundaki yıllık artış yüzde 33,52 düzeyindeydi.

Bu oranların çok özet olarak söylediği şu:

“Enflasyonda yerimizde sayıyoruz, bir ilerleme, tabii ki olumlu yönde bir ilerleme, bir gelişme yok.”

Sonrası daha belirsiz

Bu yılın ilk yedi ayındaki enflasyonun geçen yıldan az da olsa yüksek oluşmasında İran savaşının ve bu savaşın yol açtığı fiyat artışlarının tabii ki büyük rolü var.

Ham petrol fiyatlarının bu yılın ortalamasında 60 dolar civarında olacağı öngörülmüş ve dengeler buna göre kurulmuşken bir ara 125 dolarların görüldüğünü biliyoruz. Şimdi dengenin 90 dolar civarında oluşması umuluyor. Daha yukarıdaki her fiyat yurt içindeki fiyat artışı baskısını daha da artıracak.

Ham petrol fiyatlarının yurt içinde akaryakıt fiyatlarına yansımasını azaltmak amacıyla devreye alınan eşel mobilin de "nefesi kesildi", zam durumunda ÖTV'den kullanılabilecek tutar motorin için kalmadı, benzinde ise çok azaldı.

Motorinde 13,90 lira ÖTV vardı ve bu tutarın tümü eşel mobil ile kullanıldı, mevcut durumda motorine gelecek tüm zamlar pompaya yansıyacak.

Benzinde kullanılabilecek tutar 4,30 lira, otogazda ise 10,96 lira.

Akaryakıtta indirim söz konusu olduğunda bu indirimin bir kısmının pompaya yansıtılması uygulaması da yok artık. Yasada yazan ÖTV tutarları tamamlanana, o ÖTV tutarına gelininceye kadar indirim pompaya yansımayacak. O tutarlar motorinde 13,90 lira, benzinde 14,82 lira, otogazda 11,38 lira.

Zam, motorinde tümüyle, benzin ve otogazda sınırlı bir şekilde pompaya yansıyacak ama indirimler eksik ÖTV'nin tamamlanmasına gidecek.

Akaryakıtta görünmeyen zam...

Gizli bir zamdan söz ediyor değilim tabii ki. Fiyat endeksinin ay ortalamasındaki fiyatlar üzerinden hesaplandığı gerçeğinin unutulmaması gerektiğini hatırlatmak için "görünmeyen zam" ifadesini kullanıyorum.

Çünkü akaryakıtta bugün geçerli olan fiyatlar ağustos ayı boyunca hiç değişmese bile enflasyona yine de önemli bir etkide bulunacak.

Bugünkü fiyatlar, ay boyunca sabit kalırsa ay ortalamasındaki fiyat haline gelir. İşte mevcut fiyatlar da temmuz ortalamasının benzinde yüzde 3,8, motorinde yüzde 13,6 üzerinde bulunuyor.

Bu zamların TÜFE'ye olabilecek doğrudan etkisi çok fazla değil. Ama dolaylı etki, özellikle motorindeki yansıma etkisi çok çok yüksek.

Ama yarın savaşla ilgili çok olumlu gelişmeler olur, petrol fiyatları hızla geriler, Maliye indirimlerle ÖTV eksiğini tamamlar ve sonrasındaki indirimler pompaya yansır, bu da genel fiyat düzeyini çok olumlu etkiler. Biraz Nasrettin Hoca'nın peşin para hikayesine benzedi biliyorum ama olur mu olur.

Peki ya tam tersi olur ve savaşın boyutuna ve petrol fiyatlarının seyrine bağlı olarak işler daha da kötü giderse?

Aylık 1,6'nın altında kalınabilir mi?

2026 için yola yüzde 16 enflasyon hedefiyle çıkılmıştı, o oranı geride bırakalı çok oldu.

Şimdi hedef yüzde 24, tahmin yüzde 26. Bu oranlarda kalmanın mümkün olmadığı da ortada.

Merkez Bankası 13 Ağustos'ta açıklayacağı yılın üçüncü enflasyon raporunda hedefi muhtemelen değiştirmez ama belki 26'lık tahmin yukarı çekilir.

İyi de kaça çekilecek ki? Yüzde 30'un altında bir oran da pek gerçekçi olmaz. Çünkü yüzde 30'un altında bir gerçekleşme sağlamak çok zor görünüyor.

Yılın kalan beş aylık döneminde her ay için ortalama yüzde 1,6'yı aşmayacak bir düzey yakalanabilirse, beş ayın toplamı yüzde 8,5 eder ve yüzde 30 aşılmaz.

Biraz önce aktardığım akaryakıt fiyatları ve gelecek zamların benzin ve otogazda kısmen, motorinde tümüyle pompaya yansıyacak olması, ancak indirimin tümüyle ÖTV'ye gideceği gerçeği karşısında en azından bu iki ay boyunca görece yüksek fiyat artışı görülmesi kaçınılmaz gibi.

Kaldı ki, eşel mobil uygulaması yeni bir düzenlemeye gidilip uzatma kararı alınmadığı takdirde ekim ayı başında bitiyor. Düşünün, bugün için yaklaşık 81 lira olan motorin, eylül sonunda da bu fiyatta olursa 1 Ekim'de yaklaşık 95 liraya çıkacak. Bu, yüzde 17 zam demek. Bu da fiyatlar düşüp ÖTV aşama aşama yerine konulamadığı takdirde eşel mobilin uzatılmasının kaçınılmaz olacağını gösteriyor.

Son altı yılın en düşük artışı!

Yüzde 30'un altı için son beş ayda yüzde 8,5'lik bir alan var. Geçen yılın son beş ayındaki artış yüzde 9,9 olmuştu. Önceki yılların son beş ayındaki artışı da hatırlatayım:

"2021 yüzde 23,25, 2022 yüzde 12,73, 2023 yüzde 25,65, 2024 yüzde 12,13."

Yani bu yıl beş ayda yüzde 8,5'te kalınabilirse, bu oran son altı yılın en düşük oranı olacak. Olabilirse!

Hani bir söz var ya, "Doluya koysan almıyor, boşa koysan dolmuyor" diye, aynı o durum yaşanıyor. Bir türlü olmuyor, 2026 enflasyonunun yüzde 30'un altına inmesi mümkün görünmüyor.

Kaldı ki hadi inildi ve gerçekleşme yüzde 29 oldu. Bu çok büyük başarı mı yani?

Şimdi biliyorum; "Ama savaş" denilecek. İyi güzel de savaş yalnızca Türkiye'yi mi etkiliyor?

Alaattin Aktaş-Ekonomim

“Bizim ürünümüz daha kaliteli. Fiyatı­mız yakın. Ekibimiz de fena değil. Peki ra­kibimiz neden bizden daha başarılı?”

Aslında bu sorunun cevabı yalnızca o şir­kete ait değil. Türkiye’de binlerce işletme­nin ortak sorusu bu.

İlk akla gelen cevaplar genellikle aynı­dır: Daha fazla reklam yapıyor, daha iyi sa­tış ekibi var, finansmana daha kolay ulaşı­yor ya da şanslı.

İşin gerçeği

Oysa uzun yıllardır farklı sektörlerde yaptığımız çalışmalar bana bambaşka bir gerçeği gösterdi.

Başarılı şirketleri başarısız şirketlerden ayıran temel fark, çoğu zaman ne ürünle­ri ne de sermayeleridir. Asıl fark, şirketin kendi içinde ne kadar uyumlu çalıştığıdır.

Ben buna Stratejik Rezonans diyorum.

Bir orkestrayı düşünün. Dünyanın en iyi kemancısını, en iyi piyanistini ve en iyi da­vulcusunu aynı sahneye çıkarabilirsiniz.

Eğer aynı eseri, aynı tempoda ve aynı amaç doğrultusunda çalmıyorlarsa ortaya müzik değil, gürültü çıkar.

Şirketler için de durum farklı değildir.

Harika bir stratejiniz olabilir.

Çok başarılı yöneticileriniz olabilir.

Güçlü bir marka oluşturmuş olabilirsi­niz. Ancak organizasyon yapınız, süreçleri­niz, performans sisteminiz, yetenekleriniz ve kültürünüz aynı hedefe hizmet etmiyor­sa şirket sürekli enerji harcar ama bekledi­ği ivmeyi yakalayamaz.

Başarıyı doğru tanımlayalım

Bugün birçok yönetici başarıyı hâlâ ci­royla ölçüyor. Oysa ciro tek başına bir ba­şarı göstergesi değildir.

Hatta bilinenin aksine, stratejik rezo­nansı zayıf olan şirketler bazı dönemlerde rakiplerinden daha yüksek satış hacmine bile ulaşabilir.

Fakat biraz daha derine indiğinizde tab­lo değişir. Kâr marjı düşüktür. Nakit akışı sürekli baskı altındadır. İşletme sermayesi yetersizdir. Çalışan devir oranı yüksektir. Müşteri sadakati zayıftır. Yeni ürün geliş­tirme yavaşlamıştır.

Yönetim sürekli günü kurtarmaya çalış­maktadır. Yani şirket büyür; fakat güçlen­mez. Asıl tehlike de budur.

Stratejik rezonansı olan şirketler neyi farklı yapıyor?

Öncelikle değişimi rakiplerinden daha erken okuyorlar.

Stratejilerini belirledikten sonra organi­zasyon yapılarını bu stratejiye göre tasarlı­yorlar. Doğru yetenekleri sisteme kazandı­rıyor, yetkinliklerini sürekli geliştiriyorlar.

Operasyonlarını yalnızca bugünü yürüt­mek için değil, yarının iş modelini taşıya­cak şekilde kurguluyorlar.

Performansı sadece ciro veya bütçe ger­çekleşmeleriyle değil; değer yaratan gös­tergelerle ölçüyorlar. Çünkü ölçtüğünüz şeyi yönetirsiniz. Yanlış şeyi ölçerseniz, yanlış davranışları ödüllendirirsiniz.

Rekabet nerede yaşanıyor?

İşte bu nedenle gerçek rekabet artık ürünler arasında değil, yönetim sistemle­ri arasında yaşanıyor. Bir şirketin stratejisi başka yöne giderken, organizasyonu farklı önceliklerle çalışıyor; prim sistemi başka davranışları ödüllendiriyor; süreçleri es­ki alışkanlıklarla devam ediyor ve tekno­loji yatırımları stratejiyi desteklemiyorsa, o şirketin rakibinden daha fazla veya daha özverili çalışması sonucu değiştirmez.

Dört kişinin farklı yönlere kürek çekti­ği bir kayığın daha hızlı gitmesini bekleye­mezsiniz.

Kendimize ne sormalıyız?

Bugün şirketlerin kendilerine sorması gereken soru aslında çok farklıdır.

“Rakibim neden aynı kaynaklarla ben­den daha fazla değer üretiyor?” sorusunu sormalıyız.

İşte bu sorunun cevabı; sürdürülebilir kârlılıkta, güçlü nakit akışında, yüksek ser­maye getirisinde, düşük çalışan devrinde, yüksek müşteri memnuniyetinde, başarılı Ar-Ge projelerinde ve pazara daha hızlı su­nulan yeni ürünlerde saklıdır.

Çünkü gerçek başarı, yalnızca büyümek değildir. Büyürken güçlenebilmektir. Bü­yürken değer üretebilmektir. Büyürken ge­leceği finanse edebilmektir.

Dr. Bertan Kaya-Dünya

Akaryakıttaki indirimlerin devam etmesi bekleniyor. NTV'de yer alan habere göre motorinin litre fiyatında 6,37 TL'lik indirimin yarından itibaren pompaya yansıması öngörülüyor.

NTV

Otomotiv ‌Distribütörleri ve ⁠Mobilite Derneği (ODMD) verilerine göre, otomobil ‌satışları temmuzda ‌geçen yılın aynı ayına ‌göre yüzde 25,79 düşüşle 62 bin 478 ‌adet, hafif ticari araç pazarı yüzde 22,17 düşüşle 18 bin 308 ‌adet oldu.

Otomobil satışları ilk 7 ayda yüzde 12,1 geriledi

Otomobil ​ve hafif ticari araç pazarı ocak-temmuz döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 10,72 daralarak 638 bin 965 adet ​olarak gerçekleşti.

Otomobil ​satışları ocak-temmuz ​döneminde geçen yıla göre yüzde 12,14 ⁠düşüşle 502 bin 712 adet olurken, hafif ​ticari araç ​pazarı yüzde 5,05 daralarak 136 bin 253 ​adet oldu.

Ekonomim

Bu durum, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile ABD Başkanı Donald Trump arasında planlanan zirve öncesinde zaten yüksek olan gerilime yeni bir başlık eklemiş oldu.

Bloomberg'in haberine göre Pekin’deki yetkililer, Mythos ve diğer gelişmiş ABD yapay zeka modellerinin siber saldırı kapasitesinden kaygı duyuyor. Habere göre, yetkililer bu tür modellerin saldırı amaçlı silah olarak kullanılabileceğini düşünüyor ve Anthropic’in Çin’in bu sistemlere normal kullanım amacıyla erişimini neden engellediğini sorguluyor.

Bloomberg'e konuşan kaynaklara göre Çin, Şi’nin 24 Eylül’de ABD’ye yapması planlanan ziyaret öncesinde olumlu bir atmosferi korumak istiyor ve liderlerin görüşmesinden önce yapılması beklenen yapay zeka görüşmelerinde “kazan-kazan” yaklaşımını benimsiyor. Ancak buna rağmen iki hükümet arasındaki güvensizlik yüksek seviyede.

Henüz Anthropic'e karşı önlem düşünülmüyor

ABD, Çinli şirketlerin Amerikan yapay zeka modellerini kendi modellerini eğitmek için kullandığından endişe ediyor. Geçen ay ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Pekin merkezli Moonshot AI şirketinin önde gelen Amerikan modelleriyle rekabet edebilecek yeni bir sistem tanıtmasının ardından, fikri mülkiyet hırsızlığı tespit edilmesi halinde yapay zeka geliştiricilerine yaptırım uygulanabileceğini söyledi.

Buna karşılık Çin Ticaret Bakanlığı, ABD’nin tehditlerine karşı “gerekli tüm önlemleri” alacağını açıkladı. Kaynaklara göre Pekin şu aşamada Anthropic veya diğer Amerikan yapay zeka şirketlerine karşı acil bir adım planlamıyor.

Ancak ABD’nin Çinli şirketlere yönelik yeni önlemler alması durumunda uygulanabilecek karşılıklar üzerinde çalışılıyor. Bu seçenekler arasında yaptırımlar uygulanması veya Amerikan yapay zeka şirketlerinin Çin’in kısıtlı kuruluşlar listesine eklenmesi bulunuyor.

Bloomberg HT

Bakanlığın paylaşımına göre, ocak-haziran döneminde e-ihale sistemi üzerinden 6 bin 826 ihale başarıyla tamamlandı. Bu kapsamda 1477 araç ile 5 bin 349 eşya yeniden ekonomiye kazandırıldı.

Gelir geçen yıla göre yüzde 5 arttı

Yılın ilk altı ayında gerçekleştirilen satışlardan Hazine'ye 2,7 milyar liranın üzerinde gelir sağlandı. E-ihalelerden elde edilen tutar, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5 artış gösterdi.

4458 sayılı Gümrük Kanunu ile 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamında tasfiyelik hale gelen eşya ve araçlar, 2014'ten bu yana elektronik ortamda satışa sunuluyor.

Sistem üzerinden ticari ve binek araçların yanı sıra tekstil ve ayakkabı, çanta, kuyumculuk ürünleri, elektronik cihazlar, mutfak eşyaları, mobilya, gıda ve kozmetik ürünleri ihale ediliyor.

Satışa çıkarılacak ürünlerin insan, hayvan, bitki ve çevre sağlığı açısından değerlendirildiği; gerekli durumlarda ilgili kamu kurumlarından görüş alınarak analiz ve uygunluk testleri yaptırıldığı belirtildi. Gıda ürünlerine ilişkin uygunluk raporları da katılımcıların erişimine açılıyor.

Sistemin 1,4 milyondan fazla kullanıcısı var

Mart 2021'de altyapısı yenilenen e-ihale sistemi, 1,4 milyonu aşkın kayıtlı kullanıcıya ulaştı.

Türkiye'de yerleşik, 18 yaşını doldurmuş ve medeni hakları kullanma ehliyetine sahip kişiler ile Türkiye'de faaliyet gösteren tüzel kişiler sisteme ücretsiz üye olarak ihalelere katılabiliyor.

İhalelerde başlangıç fiyatı nasıl belirleniyor?

Satışa çıkarılan araçlarda başlangıç fiyatı satışa esas bedelin yüzde 75'i, eşyalarda ise yüzde 50'si üzerinden belirleniyor. Teklif verebilmek için satışa esas bedelin yüzde 10'u oranında teminat yatırılması gerekiyor.

İlanlar üç iş günü yayımlanırken teklif süreci de sonraki üç iş günü boyunca elektronik ortamda yürütülüyor. Katılımcılar teklifleri eş zamanlı izleyebiliyor, ürünleri yerinde inceleyebiliyor ve sistemdeki fotoğraf, video ile ekspertiz raporlarına ulaşabiliyor.

İhaleyi kazanan kişinin bedeli yedi gün içinde ödemesi, ürünü ise 10 gün içinde teslim alması gerekiyor. Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde teminat iade edilmiyor ve ihale ikinci en yüksek teklif sahibine geçebiliyor.

Dünya

1501 SANAYİ AR-GE DESTEK PROGRAMI
1501-Sanayi Ar-Ge Destek Programı kapsamında projeye uygulanacak destek oranı, firmanın desteklenen proje sayısına göre kademelendirilerek belirlenecek.

Firmanın desteklenen ilk 5 projesi için: Destek oranı yüzde 75 ve hibe destek tutarı en fazla 20 milyon TL.
Firmanın desteklenen 6’ncı projesi ve sonraki projeleri için: Destek oranı yüzde 60 ve hibe destek tutarı en fazla 20 milyon TL.

ÇAĞRI TAKVİMİ
Kuruluş bazlı ön kayıt başvurusu son tarihi: 22 Ekim 2026

Çağrı kapanış tarihi: 26 Ekim 2026

ÇAĞRI KAPSAMI
Tüm sektör ve teknoloji alanlarında yeni bir ürün tasarım ve geliştirme çalışması, mevcut bir ürünün iyileştirilmesi, ürün kalitesi veya maliyet düşürücü nitelikte yeni tekniklerin, yeni üretim teknolojilerinin geliştirilmesi konularında firmanın teknolojik rekabet gücünü artıracak Ar-Ge projeleri desteklenecek.

Çağrı kapsamında, ‘Çağrıya Özel Şartlar’ bölümündeki linkte yer alan TÜBİTAK 2026-2028 Öncelikli Ar-Ge ve Yenilik Konuları Başlıklarında sunulan projelere öncelik verilecek.

Bilgi: 1501@tubitak.gov.tr

1507-KOBİ AR-GE BAŞLANGIÇ DESTEK PROGRAMI

ÇAĞRI KAPSAMI
Tüm sektör ve teknoloji alanlarında yeni bir ürün tasarım ve geliştirme çalışması, mevcut bir ürünün iyileştirilmesi, ürün kalitesi veya maliyet düşürücü nitelikte yeni tekniklerin, yeni üretim teknolojilerinin geliştirilmesi konularında firmanın teknolojik rekabet gücünü artıracak Ar-Ge ve yenilik projeleri desteklenecek.

Çağrı kapsamında, ‘Çağrıya Özel Şartlar’ bölümündeki linkte yer alan TÜBİTAK 2026-2028 Öncelikli Ar-Ge ve Yenilik Konuları Başlıklarında sunulan projelere öncelik verilecek.

ÇAĞRI TAKVİMİ
Kuruluş bazlı ön kayıt son tarihi: 09.11.2026
Çağrı kapanış tarihi: 11.11.2026
Bilgi: 1507@tubitak.gov.tr
Başvurular PRODİS üzerinden alınacak.

“İnsanı eğitemiyorsan malzemeyi eğit der” mühendislik. Yapay zekâ eğitilmiş malzeme. Trafiği çözebilir şayet onu yazan maganda zekâ değilse… Ama embesil ise YZ sana, trafiğine ne yapsın

Bundan 133 yıl önce Benz ve Daimler; ilk otomobilleri üretmiş ve 4 tekerlekli uygarlık çağı başlamıştı. O sırada yeniliğe karşı olanlar; “atlar dururken kim bu aletleri kullanır ki?” diye söyleniyordu. Fakat Henry Ford, 1000 doların altında otomobil üretmeyi başarınca dünyada araba sevdası başlamış oldu.

Henry Ford; “pazarı dinleseydim daha hızlı atlar üretirim” diyordu. Otomobil yollarda boy gösterince insanlar onlara “atsız araba” diyordu. Haklıydılar da… Binlerce yılın arabası hep atlarla olurdu ama şimdi atlar gitmişti. Bugün önce atlarından kurtulan araba, şimdi sürücüden kurtulma sürecinde…

OTONOM ARAÇLAR TRAFİK SORUNUMUZU ÇÖZER Mİ?

“Trafik kuralları kan ve gözyaşıyla yazılmıştır” derler… Doğrudur. Misal yol ayrım çizgileri, kızını kazada kaybetmiş bir babanın önerisiydi. Trafik ışıkları da artan araçların seyrüseferini düzenlemek için icat edildi. Sonra da evrensel hale gelen kuralları öğrendik, benimsedik, kullandık ya da ihlal ettik.

Ancak trafik kuralları her kültürde aynı mıdır? Misal bizim çakarlılar emniyet şeridini ihlal eder, durur. Yapay zekâlı otonom araçlar bu durumda nasıl davranacak? Kırmızıda durmayan maganda, Otonom aracının yapay zekâsına riayet edecek mi yoksa devreden çıkarıp gaza mı basacak?

İKİ SORU İKİ CEVAP / Alaturka sürücüye dair…

Trafik magandası tarih olur mu?

Emniyet kemeri takmayınca araç sussun diye sahte aparat takan, hatalı şerit değiştiren, sinyal koluna eli gitmeyen, yayanın üstüne araç süren, yol vermeyen, hız limitine uymayana YZ ne yapsın?

Otonom araca güvenebilir miyiz?

Bir yere kadar evet. Makine öğrenme teknolojileriyle giderek gelişecekler. Otonom araçlar trafik için umut olacak. Otonom aracın yapay zekâsı sarhoş olmaz, stres yapmaz, haksız davranmaz inşallah.

NOT

YAPAY ZEKÂLININ BAGAJINDA POMPALI YAN KOLTUĞÜNDA LEVYE VARSA…

Kırmızı ışığı sokak aydınlatması sananlarımız hayli fazladır mesela. Önü boş iken gitmeyen sol şerit kenelerimiz vardır. Önerim, bizde otonom araç geliştiricilerinin yaya ve sürücü davranışlarını da araştırmasıdır. Elin yapay zekâsı burada çöker. Bizim YZ’yi bu kültürün organik zekâları yazmalıdır.

ALATURKA SÜRÜCÜ SÖZLÜĞÜ

Trafik magandası: Yolların kralı, sol şerit müdavimi, başka sürücülere aldırmayan duyarsızlar grubu

Otonom maganda: Yapay zekânın kullandığı aracının kurallarını dönüştüren, onu magandalaştıran

Çakarlı: Aracına taktığı ışıldaklarla geçiş üstünlüğü edinen, yönetenin imtiyazlı sürücüleri

Otonom denetimi: Yapay zekânın yönettiği sürücüsüz aracın evrensel kurallara uyum kontrolü

Şeref OĞUZ-Ekonomim

Sayı: E-95474873-100100-146438308

Tarih: 31.07.2026

Konu: 2017/26 Sayılı Genelge Değişikliği

GENELGE
2026/20

Bilindiği üzere 28.11.2025 tarihli ve 33091 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Geçici Koruma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” çerçevesinde 2017/26 sayılı Genel Sağlık Sigortası Sağlık Aktivasyon İşlemleri konulu Genelgenin sigortalılar veya bakmakla yükümlü olunan kişilerden talep edilen belgelere ilişkin değişiklik yapılma ihtiyacı duyulmuştur.

Buna göre 2017/26 sayılı Genelgede yapılan değişiklikler aşağıda açıklanmıştır. Söz konusu Genelgenin;

3.1.5. Geçici Kimlik Numarası ve İkamet İzni başlıklı bölümü aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“3.1.5. Yabancılardan İstenilecek Belgeler

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununa göre ülkemizde bulunan yabancı uyruklu kişilerden (geçici koruma, uluslararası koruma, mülteci, vatansız vb. yabancılar) öncelikle yabancı kimlik numarası talep edilecek olup aile yakınlık bilgisinin tespiti için ise kimlik belgesi, pasaport, ehliyet, evlilik cüzdanı, uyruğunda bulunduğu ülke konsolosluğundan alacağı aile yakınlık bilgilerini gösteren belge veya bu belgeleri temin edememesi halinde Göç İdaresi Başkanlığından alacakları başvuru sahibi ve refakatçi bilgileri (Refakatçi/Bağlı) belgesi ile işlem yapılabilecektir. Aynı zamanda bakmakla yükümlülük talep eden ana/babaları için ise bu belgelerin yanı sıra ikamet izin belgesi de istenecektir.

İkamet izin sürelerinin Sağlık Provizyon Aktivasyon Sisteminde görüntülenebilmesi halinde ikamet izin belgesi fiziksel olarak talep edilmeyecektir. Ayrıca Kimlik Paylaşım Sisteminde yer alan izin süreleri ikamet izin süresi olarak dikkate alınmayacak olup yalnızca Sağlık Provizyon Aktivasyon Sisteminde yer alan süreler doğrultusunda işlem yapılacaktır.

6458 sayılı Kanuna göre ikamet izni talebinde bulunan yabancı uyruklulardan ikamet izni verilenlere ikamet izin belgesi yerine söz konusu belgenin adreslerine gönderileceği hususunu belirten bir belge verilmesi halinde bu belge ile sağlık aktivasyon işlemi yapılacaktır.

5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 28 inci maddesi uyarınca Türk vatandaşlığından izinle çıkanlar ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşlarından ikamet izin belgesi istenmeyecektir.”

Bilgilerini ve gereğini arz/rica ederim.

Yunus ELİTAŞ

Kurum Başkanı

Spot altının ons fiyatı yüzde 0,2 artarak 4.059,81 dolara çıktı.

Piyasaların gözü kritik ABD istihdam verilerinde

Piyasalar, Fed'in faiz politikasına ilişkin ipuçları verebilecek ABD istihdam verilerine odaklandı. Gün içinde açıklanacak JOLTS açık iş pozisyonları verisinin ardından çarşamba günü ADP özel sektör istihdam raporu, cuma günü ise tarım dışı istihdam verisi yakından takip edilecek.

Uzmandan altın yorumu: Zayıf istihdam yükselişi tetikleyebilir

Bloomberg HT'de yer alan habere göre Mumbai merkezli Kedia Commodities Direktörü Ajay Kedia, “Altın şu anda bir konsolidasyon sürecinde. İş gücü piyasasında zayıflık görülmesi halinde bu durum ABD dolarını baskılayabilir ve bunun sonucunda altın fiyatlarında yükseliş yaşanabilir” dedi.

Trump "görüşmeler sürüyor" dedi, İran yalanladı

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile temasların sürdüğünü ve bunun, Tahran'ın beş aydır devam eden savaşı sona erdirecek bir anlaşmaya ulaşması için "son şansı" olduğunu söyledi. Ancak İran yönetimi, taraflar arasında herhangi bir müzakerenin yürütüldüğü ya da planlandığı yönündeki iddiaları kesin bir dille reddetti.

Jeopolitik gerilim enflasyon ve faiz endişesini büyütüyor

ABD ile İran arasındaki gerilimin tırmanması, enerji maliyetlerini artırarak enflasyon baskılarını güçlendirdi. Artan fiyat baskıları, merkez bankalarının enflasyonu kontrol altına almak için faiz artırımlarına yönelebileceği beklentilerini de kuvvetlendirdi.

Fed'de faiz artırımı masada: Gözler eylül toplantısında

Piyasalar, Fed'in son toplantısında politika faizini sabit bırakmasının ardından eylül ayında faiz artırımı ihtimalini yaklaşık yüzde 65 olarak fiyatlıyor.

New York Fed Başkanı John Williams ise enflasyon baskılarının zamanla azalacağı yönündeki iyimserliğini korurken, beklenen iyileşmenin gerçekleşmemesi durumunda Fed'in faiz artırımı konusunda gerekli adımları atmaktan çekinmeyeceğini vurguladı.

Citi'den altın tahmini: Önce duraklama, sonra 5 bin dolar

Öte yandan Citi, yayımladığı analiz raporunda altın fiyatlarının önümüzdeki bir ay boyunca yatay seyir izleyebileceğini veya sınırlı bir geri çekilme yaşayabileceğini belirtti. Banka, ardından yükseliş trendinin yeniden güç kazanacağını öngörerek ons altının yılın dördüncü çeyreğinde 4.500 dolara, gelecek yılın ilk yarısında ise 5.000 dolar seviyesine ulaşabileceğini tahmin etti.

Diğer değerli metallerde son durum ne?

Diğer değerli metallerde ise spot gümüş yüzde 1 artışla ons başına 58,74 dolara, platin yüzde 1,2 yükselişle 1.646,59 dolara ve paladyum yüzde 1,2 değer kazanarak 1.279,55 dolara çıktı.

Ekonomim

KONUŞMACI: ALİ ÇAKMAKÇI-KATKI SUNAN: SELAHATTİN İPEK MODERATÖR : ÖMER KÖKLÜCE

Yeminli Mali Müşavir Abdullah TOLU TRT HABER Ekonomi 7/24 Programında Yeni Çıkacak Olan Vergi Affı ve Yapılandırma Hakkında Detaylı Bilgiler Verdi.

Yılmaz Sezer ÜSTAT, bizzat BAĞIMSIZ DENETİMDE YERLİ VE MİLLİ HUSUSUNDA ADIMIZLA (SELAHATTİN İPEK) AÇIKLAMADA BULUNMUŞTUR. TEŞEKKÜR EDİYORUM. TRT 1 Radyoda Bağımsız Denetimde Yerli ve Milli konusundaki görüşlerini açıklamıştır.