Hazine ve Maliye Bakanlığı Bakan Yardımcılığına, Gelir İdaresi Başkanı Bekir Bayrakdar atandı.

Dışişleri Bakanlığı Dış Politika Plan ve Eşgüdüm Genel Müdürlüğüne, Türkiye'nin Kosova Cumhuriyeti nezdindeki Büyükelçisi Sabri Tunç Angılı getirildi.

Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Emeklilik Hizmetleri Genel Müdür Yardımcılığına Adnan Yılmaz atanırken, Millî Savunma Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğüne Cüneyt Epcim getirildi.

Kültür ve Turizm Bakanlığı Yaşayan Miras ve Kültürel Etkinlikler Genel Müdür Yardımcısı Vildan Satık görevden alındı. Bu göreve Pervin Oymak atandı.

Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğüne Can Atilla, Vakıflar Genel Müdürlüğü Genel Müdür Yardımcılığına ise Suat Faruk Giray getirildi.

KİT'lerde ve bölge müdürlüklerinde atamalar

Kamu iktisadi teşebbüsleri ve bölge müdürlüklerinde de çeşitli görev değişiklikleri yapıldı.

Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü Yönetim Kurulu Üyesi Yener Yıldırım görevden alınırken, kalan süreyi tamamlamak üzere bu göreve Göktuğ Bağlı atandı. Et ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğü Yönetim Kurulu Üyeliğine Kutluhan Taşkın getirildi.

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün 6. Bölge Müdürlüğüne Mehmet Akif Kaygusuz, 9. Bölge Müdürlüğüne ise Ömer Açıkgöz atandı.

Ticaret Bakanlığında İthalat Genel Müdür Yardımcılığına Tuba Hatipoğlu, Uluslararası Anlaşmalar ve Avrupa Birliği Genel Müdür Yardımcılığına Ayşegül Şahinoğlu Yerdeş getirildi.

Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Yönetim Kurulu Üyeliğine Selami Yapıcı, Genel Müdür Yardımcılığına Ertuğrul Karatay atandı.

SELDE HASAR GÖREN ARACIN İÇİ GÖRÜNTÜLENDİ

Sabah saatlerinde ise söz konusu araçların içler hali acısı ortaya çıktı. Çamurla kaplanmış bir aracın içini görenler şaştı kaldı.Aracı sel sularından zarar gören araç sahipleri ise masraflarını sigortadan karşılayıp karşılayamayacaklarını merak ediyor. İşte, selde zarar gören aracın hasarını kasko öder mi sorusunun yanıtı...

SEL HASARINI KASKO KARŞILAR MI?

Nefes'te yer alan habere göre; sel ve su baskını sebebiyle araçta oluşan hasarın karşılanması, öncelikle poliçenin kapsamına bağlı. Standart kasko poliçelerinde sel ve su baskını teminatı genellikle bulunmakla beraber sürücülerin kendi sözleşmelerindeki teminatları ve istisnaları kontrol etmesinin gerektiği kaydedildi.Kasko kapsamında sel teminatı olan araçlarda, sigorta şirketinin hasarı inceleyip poliçe şartları doğrultusunda ödeme yapabileceği aktarılırken buna karşın her olayda otomatik ödeme yapılacağının düşünülmemesi gerektiği vurgulandı. Belirleyici olan detaylar; hasarın niteliği, poliçe kapsamı ve eksper değerlendirmesi.

SELDE ARAÇ İÇİN NE YAPMAK GEREKİR?

Su altında kalan araçlarda ilk yapılması gereken, güvenliği sağlamak olurken araç çalışır durumda görünse dahi motoru tekrar çalıştırmanın elektrik ve mekanik sistemlerdeki hasarı artırabileceği kaydedildi. Dolayısıyla aracın güvenli bir noktaya alınmadan çalıştırılmaması, mümkünse çekici yardımı istenmesi gerektiği işaret edildi.Sürücülerin hasarın fotoğraf ve videolarını çekmesinin, olayın gerçekleştiği yeri kaydetmesinin ve vakit kaybetmeden sigorta şirketine bildirimde bulunmasının önemi vurgulanırken şirketin yönlendirmesi olmadan kapsamlı onarım yaptırmamanın da hasar tespit sürecini kolaylaştırabileceği aktarıldı.

HASAR ÖDEMESİ NASIL BELİRLENİR?

Sigorta şirketi, bildirim sonrası gerekli incelemeleri ve eksper değerlendirmesini yapar. Ödenecek tutarın da hasarın boyutuna, poliçedeki teminat limitlerine, muafiyetlere ve sözleşme koşullarına göre değişebildiği kaydedildi. Öte yandan araç ağır hasar almışsa farklı bir değerlendirme sürecinin de uygulanabileceği aktarıldı.

TRAFİK SİGORTASI SEL HASARINI ÖDER Mİ?

Zorunlu trafik sigortasının, temel olarak üçüncü kişilere verilen zararları karşılamaya yönelik olduğu belirtilirken dolayısıyla araç sahibinin kendi otomobilinde oluşan sel hasarını normal şartlarda karşılamadığı, sürücülerin kasko poliçelerini kontrol edip sel ve su baskını teminatlarının olup olmadığını öğrenmesi gerektiği kaydedildi.

İşletmelerin vergi borçlarını zamanında ödeyememesinin nedenlerinden biri, yaptıkları satışların bedelini tahsil edememeleridir. Mal teslim edilmiş veya hizmet tamamlanmış, fatura düzenlenmiş ve ödeme vadesi gelmiş olmasına rağmen para müşteride kalır. İşletme, alacağının tahsilini beklerken vergi borcunun vadesi geçer ve bu borca gecikme zammı eklenmeye başlar. Bilançoda alacak bulunması, ödeme günü geldiğinde ihtiyaç duyulan nakdin de hazır olduğu anlamına gelmez.

Böyle bir durumda işletmenin değerlendirebileceği yollardan biri, müşterisinden olan alacağını vergi dairesine bildirerek bu alacağa haciz uygulanmasını talep etmektir. Vergi dairesinin müşteriden tahsil edeceği tutar, işletmenin kamu borcunun ödenmesinde kullanılır. Uzun süredir mevzuatta bulunan bu yöntem, tahsilat sorunu yaşayan ve ödenmemiş vergi borcu bulunan işletmelerin ödeme planlarında dikkate alınabilir.

Uygulamanın dayanağı ve şartları

Yöntemin hukuki dayanağını, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 62 ve 79. maddeleri oluşturur. Kanunun 62. maddesi, kamu borçlusunun malları yanında alacak ve haklarının da borcu karşılayacak miktarda haczedilebilmesine imkân verirken, 79. maddesi üçüncü kişilerde bulunan alacakların haczine ilişkin usulü düzenler.

Bu yazıda ele aldığımız uygulamada, işletmenin kesinleşmiş, vadesi geçmiş ve ödenmemiş bir kamu borcu bulunmalıdır. İşletme, müşterisinden olan alacağını bu borcun tahsilinde kullanılmak üzere bildirir. Vergi borcu bulunmayan bir işletmenin, yalnızca müşterisinden para alamadığı için vergi dairesinden özel alacağının tahsilini istemesi bu yöntemin konusu değildir. Çünkü vergi dairesi, işletmenin ticari alacağını takip etmek için değil, kendi kamu alacağını tahsil etmek için işlem yapar.

İşletmenin müşterisinden olan alacağı da malvarlığının bir parçası olduğundan, kamu borcunun tahsili amacıyla bu alacağa yönelinmesi mümkündür. İşletme, alacağın kaynağını, tutarını ve vadesini gösteren belgelerle bağlı olduğu vergi dairesine başvurabilir. Tahsil dairesi, kamu borcunun takip durumunu ve bildirilen alacağı değerlendirerek haciz işlemlerini yürütür. Başvurunun yapılmış olması, talebin otomatik olarak yerine getirileceği veya vergi borcunun ödenmiş sayılacağı anlamına gelmez.

Müşterinin ödeme yapacağı yer değişir

Vergi dairesi tarafından düzenlenen haciz bildirisi müşteriye tebliğ edildiğinde, haczedilen alacak için ödemenin işletmeye değil, ilgili tahsil dairesine yapılması gerekir. Müşterinin vergi dairesine yaptığı ödeme, aynı tutarda işletmeye olan borcunun karşılanmasını sağlar; tahsil edilen para da işletmenin kamu borcuna işlenir.

Burada devlet, işletmenin alacağını satın almadığı gibi tahsil edilemeyen faturanın bedelini de üstlenmez. İşlem, işletmenin malvarlığında bulunan bir alacağın haczedilerek tahsil edilmesinden ibarettir. Bu nedenle uygulamayı, ticari alacağın vergi borcundan doğrudan düşülmesi şeklinde anlamamak gerekir. Vergi borcunu azaltan, alacağın bildirilmesi veya haczedilmesi değil, müşteriden fiilen yapılan tahsilattır.

Başvuru ile tahsilat arasındaki süre de hesaba katılmalı

Bir işletmenin başvuru tarihinde vergi dairesine toplam 1 milyon lira borcu ve müşterisinden vadesi geçmiş 600 bin lira alacağı bulunduğunu düşünelim. Vergi dairesi bu alacağa haciz uygular ve müşteri 600 bin lirayı tahsil dairesine öderse, yapılan ödeme işletmenin kamu borcuna işlenir.

Ancak başvuru ile ödeme arasında geçen sürede gecikme zammı işlemeye devam edeceğinden, kalan borç her durumda 400 bin lira olmayacaktır. Örneğin tahsilat yapılıncaya kadar toplam kamu borcunun 1 milyon 40 bin liraya yükseldiğini varsayarsak, 600 bin liralık ödeme sonrasında 440 bin lira borç kalır. Bu örnekteki 40 bin lira, belirli bir oran veya süre üzerinden hesaplanmış olmayıp gecikmenin borç tutarına etkisini göstermek için kullanılmıştır.

Müşterinin yalnızca 200 bin lira ödeme yapması hâlinde kamu borcu da bu ödeme kadar azalır. Hiç ödeme yapılmazsa, bildirilen alacak vergi borcundan kendiliğinden düşülmez ve işletmenin borcu devam eder.

Alacağın vergi dairesine bildirilmesi, haciz bildirisinin müşteriye gönderilmesi ve alacağa haciz konulması, tek başına kamu borcunun takibini veya gecikme zammını durdurmaz. Gecikme zammına tabi borçta, tahsil tarihine kadar gecikme zammı işlemeyi sürdürür. Kısmi tahsilat yapılırsa ödenmeyen kısım için takip ve gecikme zammı uygulaması devam eder. İşletmenin ödeme planını, başvuru tarihini değil, beklenen tahsilat tarihini dikkate alarak hazırlaması gerekir.

Alacağın belgeleri ve müşterinin itirazı

Başvuruda müşterinin unvanı, vergi kimlik numarası ve adresiyle birlikte alacağın hangi işlemden doğduğu, tutarı ve ödeme vadesi açıkça belirtilmelidir. Faturanın sözleşme, teslim veya hizmet belgeleri, cari hesap ekstresi ve varsa mutabakat yazısıyla desteklenmesi, alacağın değerlendirilmesini kolaylaştırır.

Başvuru öncesinde kayıtların kontrol edilmesi de gerekir. Faturanın düzenlenmiş olması, müşterinin aynı tutarda borcu bulunduğunu kabul ettiği anlamına gelmeyebilir. İade, eksik teslim, ayıplı mal, daha önce yapılmış ödeme veya karşılıklı alacak iddiaları nedeniyle tarafların kayıtları farklı olabilir.

Haciz bildirisi alan müşteri, borcu bulunmadığı veya borcun haciz bildirisinin tebliğinden önce ödendiği gibi itirazlarını, tebliğden itibaren yedi gün içinde tahsil dairesine yazılı olarak bildirmelidir. Süresinde itiraz edilmemesi, bildirilen borcun müşterinin zimmetinde sayılmasına ve hakkında kamu borçlusu olarak takip yapılmasına yol açabilir.

Müşterinin süresinde itiraz etmesi hâlinde ise alacaklı kamu idaresi, bir yıl içinde genel mahkemelerde dava açarak itirazın aksini ispat edebilir ve borçlu olunan tutarın ödenmesine hükmedilmesini isteyebilir. Alacağın ihtilaflı olması, tahsilatın dava sürecine bağlı hâle gelmesine neden olabilir.

Bu yöntem, müşterinin ödeme gücünün bulunmadığı bir durumda tahsilatı garanti etmez. Buna karşılık, belgeleri tamamlanmış ve tahsil kabiliyeti bulunan alacakların kamu borcunun ödenmesine yönlendirilmesi, işletmenin ayrıca finansman bulma ihtiyacını azaltabilir. Kesinleşmiş ve ödenmemiş vergi borcu bulunan işletmeler, ödeme planlarını hazırlarken müşterilerde bekleyen bu tür alacaklarını da değerlendirmeli; başvurunun borcu kapatmadığını ve tahsilata kadar gecikme zammının sürdüğünü hesaba katmalıdır.

Ekonomigazetesi.com | Yaşar ÇATALKAYA

16 Ekim 2026 CUMA

Resmî Gazete

Sayı : 33402

TEBLİĞ

Kamu İhale Kurumundan:

KAMU İHALE GENEL TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK

YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ

MADDE 1- 22/8/2009 tarihli ve 27327 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinin 17.3.2 nci maddesinde yer alan “5.000 TL’yi” ibareleri “50.000 TL’yi” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 2- Aynı Tebliğin 17.4.1 inci maddesinde yer alan “5.000 TL’yi” ibaresi “50.000 TL’yi” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 3- Aynı Tebliğe aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

“Başlamış olan ihaleler

GEÇİCİ MADDE 24- (1) Bu maddeyi yürürlüğe koyan Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı veya yazılı olarak duyurusu yapılmış olan ihaleler, ilanın veya duyurunun yapıldığı tarihte yürürlükte olan Tebliğ hükümlerine göre sonuçlandırılır.”

MADDE 4- Bu Tebliğ yayımı tarihinden 30 gün sonra yürürlüğe girer.

MADDE 5- Bu Tebliğ hükümlerini Kamu İhale Kurumu Başkanı yürütür.

Kısmi süreli çalışma

4857 sayılı İş Kanunu’na göre, işçinin normal haftalık çalışma süresinin tam süreli emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlenmesi halinde kısmi süreli iş sözleşmesi söz konusudur.

İş Kanunu’na İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliği, bu ölçütü emsal çalışmanın üçte ikisi oranına kadar yapılan çalışma olarak açıklamaktadır. İşyerinde tam süreli emsal çalışma haftada 45 saat ise 30 saate kadar olan çalışma iş hukuku bakımından kısmi süreli sayılmaktadır.

Kısmi süreli çalışan işçi, sırf çalışma süresi daha kısa olduğu için tam süreli emsal işçiye göre farklı işleme tabi tutulamaz. Bölünebilir nitelikteki ücret ve diğer menfaatler, çalışılan süreyle orantılı olarak hesaplanır. Bu ilke işçilik haklarının hesabı bakımından önem taşımakla birlikte, SGK prim gün sayısının belirlenmesi ayrı ve teknik bir kurala tabidir. Başka bir ifadeyle işçinin haftada kaç gün işyerine geldiği, tek başına bildirilecek prim gün sayısını belirlemez; sözleşmenin niteliği, ücretin belirlenme biçimi ve ay içindeki toplam çalışma saati birlikte dikkate alınır.

Prim günü hesabında 7,5 saat kuralı

İş sözleşmesi saat ücreti karşılığı yapılmışsa, ay içinde çalışılan toplam süre 7,5 saate bölünmekte ve bulunan sonuç prim ödeme gün sayısını vermektedir. Bölme sonucunda artan süre bulunması hâlinde bu süre, 7,5 saatten az olsa da bir güne tamamlanmaktadır. Dolayısıyla hesaplama günlük giriş sayısı üzerinden değil, ay sonundaki toplam çalışma saati üzerinden yapılmalıdır.

Örneğin, bir işçi ay içinde toplam 75 saat çalışmışsa 75 saatin 7,5 saate bölünmesi sonucunda 10 prim günü bildirilecektir. Toplam çalışma 76 saat olduğunda ise sonuç 10,13 gün olmakta, kalan bir saat bir güne tamamlandığı için bildirim 11 gün üzerinden yapılmaktadır. Benzer şekilde ay içinde 13 gün, günde beş saat çalışan bir işçinin toplam çalışma süresi 65 saattir. 65 saatin 7,5 saate bölünmesiyle bulunan 8,66 günlük süre, 9 prim gününe tamamlanacaktır.

Burada önemli olan, her çalışma günündeki eksik saatin ayrı ayrı bir güne tamamlanmamasıdır. İşçi ay içinde on farklı günde üçer saat çalışmışsa on gün değil, toplam 30 saatin 7,5 saate bölünmesiyle 4 prim günü bildirilecektir.

854 sayılı Deniz İş Kanunu ile 5953 sayılı Basın İş Kanunu kapsamındaki çalışanlarda ise toplam süre 8 saate bölünmekte ve sekiz saatten az kalan süre yine bir güne tamamlanmaktadır.

Puantaj kaydı ile kısmi süreli sözleşme aynı şey değil

Uygulamada iki çalışma biçimi sıklıkla birbirine karıştırılmaktadır. Geçerli bir kısmi süreli iş sözleşmesi bulunmayan işçinin, puantaj kayıtlarında bazı günler birkaç saat çalışmış görünmesi, çalışma saatlerinin toplanarak 7,5 saate bölüneceği anlamına gelmemektedir. Sosyal güvenlik uygulamalarına göre puantaj usulü çalışmada, çalışma bulunan her gün, süre bir saat dahi olsa, bir prim günü kabul edilmektedir. Örneğin tam süreli sözleşmeyle çalışan bir işçi ay içinde sekiz ayrı günde ikişer saat çalışmışsa toplam 16 saati 7,5’a bölerek üç gün bildirim yapılamaz; çalışılan sekiz günün her biri prim günü sayılır.

Çağrı üzerine çalışmada prim gün sayısı hesabı

Çağrı üzerine çalışma da kısmi süreli çalışmanın özel bir türüdür. Sözleşmede çalışma süresi gün, hafta veya ay olarak belirlenmişse SGK bildirimi bu süre üzerinden yapılmaktadır. Çalışma süresi belirlenmemişse İş Kanunu gereğince haftalık 20 saat kararlaştırılmış sayılmaktadır. İşçinin fiilen sözleşmede belirlenen süreden daha fazla çalışması halinde ise düşük sözleşme süresine bağlı kalınmamakta, fiilî çalışma dikkate alınmaktadır. Örneğin sözleşmede ayda 60 saat öngörülmesine rağmen 68 saat çalışılmışsa, 68 saatin 7,5 saate bölünmesiyle 10 prim günü bildirilmelidir.

Belge düzeni ve fiili çalışma uyumlu olmalı

Doğru hesaplama tek başına yeterli değildir. Kısmi süreli çalışmanın yazılı sözleşme, çalışma çizelgesi, giriş-çıkış kayıtları, ücret bordrosu ve banka ödemeleriyle desteklenmesi gerekmektedir.

Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi’nde bildirilen gün sayısı ve eksik gün nedeni de bu belgelerle uyumlu olmalıdır. Sözleşmede haftalık çalışma süresinin, çalışma günlerinin, saat ücretinin ve varsa çağrı usulünün açıkça gösterilmesi, denetim ve uyuşmazlık riskini önemli ölçüde azaltacaktır.

Sonuç olarak; kısmi süreli çalışmada SGK prim gün sayısı, işçinin işyerine kaç gün geldiğine bakılarak değil, gerçek bir kısmi süreli sözleşme altında ay içinde çalışılan toplam sürenin mevzuatta belirlenen günlük süreye bölünmesiyle hesaplanmaktadır. İşverenlerin sözleşme türünü doğru belirlemesi, çalışma saatlerini eksiksiz kaydetmesi ve bordro ile SGK bildirimini aynı veriler üzerine kurması gerekmektedir. Çalışanların da hizmet dökümlerini düzenli olarak kontrol etmeleri önemlidir. Küçük görünen bir hesaplama veya belge hatası, ilerleyen dönemde prim farkı, idari para cezası ve hizmet tespiti uyuşmazlığı olarak işverenin karşısına çıkabilmektedir.

Ekonomim.com | Celal ÖZCAN

Bütçede eylül ayı gerçekleş­meleri ilk sekiz aydaki genel trendin aksi yönünde bir makas değişimi sinyali verdi. Kamu­da tasarruf ve sıkılaşma prog­ramına rağmen, vergi gelirleri­nin tıkandığı bir konjonktürde faiz dışı harcamaların agresif büyümesi mali disiplini sarsıcı bir görünüm oluşturdu. Veriler, geliri artırma kabiliyeti zayıf­layan kamunun, faiz dışı harca­malarda katı bir fren mekaniz­masını devreye sokması gere­ğini ortaya koyuyor.

Bir ayda 532 milyar TL açık

Hazine ve Maliye Bakanlı­ğı’nın açıkladığı verilere gö­re, eylül ayında, toplam bütçe gelirleri geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 22,7 ile enflas­yonun çok altında bir artışla 1 trilyon 253,1 milyar TL oldu. Bu tutarın 1 trilyon 74,1 milyar TL’sini, bütçenin ana motoru olan vergi gelirleri vergi tahsi­latı oluşturdu. Vergi gelirinde geçen yılın aynı ayına göre ar­tış yüzde 21,8 ile düşük kaldı. Enflasyonun ve nominal büyü­menin gerisinde kalan bu dü­şük artış oranı, iç talepteki dur­gunluğun ve vergi tahsilatında­ki tıkanmanın bütçe gelirlerini doğrudan baskılamaya başladı­ğını net bir şekilde gösteriyor.

Gelir cephesindeki bu iv­me kaybına karşılık, kamunun harcama iştahı hız kesmedi. Bütçe harcamaları özellikle fa­iz dışı kalemlerdeki büyüme­nin etkisiyle yüzde 34,1 artış­la 1 trilyon 785,4 milyar liraya ulaştı. Bunun sonucunda büt­çe açığı yıllık yüzde 71,9 gibi yüksek oranlı bir büyüme ile 532,2 milyar lira oldu.

Bütçenin harcamalar aya­ğında faiz ödemeleri 263 mil­yar lira ile geçen yıla göre sa­dece yüzde 11,2 artarken, faiz dışı harcamalar yüzde 39,1’le enflasyonun çok üzerinde ar­tarak 1 trilyon 522,4 milyar li­raya çıktı. Eylül ayında faiz dışı harcamalar içinde devletin tü­ketimini gösteren özellikle mal ve hizmet alımları yüzde 60,8 artışla 135,5 milyar TL’ye, cari transferler ise yüzde 48,7 arta­rak 679,4 milyar TL’ye dayandı.

Vergide reel kayıp

Vergi gelirlerinin yavaşla­ması ve faiz dışı harcamaların hızlanması bütçeyi adeta ters bir makasa aldı. Bu negatif bir­likteliğin faturası ise doğrudan faiz dışı dengeye kesildi. Geçen yılın eylül ayında 73 milyar li­ralık faiz dışı bütçe açığı veri­lirken, bu yıl aynı ayda söz ko­nusu açık yüzde 268,7’lik rekor artışla 269,2 milyar lirayı bul­du. Bu tablo, faiz yükü tama­men bir kenara bırakılsa bile bütçenin rutin yönetim harca­malarında dahi dengesini kay­bettiğini gösteriyor.

Eylüldeki yüksek tutarlı büt­çe açığında, faiz dışı harca­malardaki hızlı artışa karşılık bütçenin ana yakıtı olan vergi gelirlerinin reel olarak sert şe­kilde gerilemesinin büyük pa­yı bulunuyor. Eylül ayında top­lam vergi gelirlerini aşağı çe­ken faktörlerin başında ise iç talebin seyri açısından en kri­tik turnusol kâğıdı olan özel tü­ketim vergisinde tahsilatın ge­çen yıla göre yüzde 7,9 düşüşle 166,2 milyar liraya gerilemesi oluşturuyor. ÖTV’nin alt kırı­lımları ekonomideki yavaşla­mayı tescilliyor. Eylülde petrol ve doğalgaz ürünlerinden alı­nan ÖTV’de yüzde 74,5’lik dü­şüşün bütçe açığındaki büyü­mede büyük payı bulunuyor. Motorlu taşıt satışlarından alı­nan ÖTV’de yüzde 12,7’lik dü­şüş de otomotiv piyasasındaki durgunluğun yansıması.

Eylül ayında gelir vergisi yüzde 27,2 ile enflasyonun al­tında bir artışla 324,5 milyar lira düzeyinde gerçekleşirken, vergi performansını zayıflatan önemli dinamiklerden biri de Kurumlar Vergisi tahsilatında yaşanan yüzde 38,2’lik drama­tik çöküş oldu. Geçen yıl eylül­de 16,2 milyar TL olan tahsilat, bu yıl 10 milyar TL’ye gerile­di.

Beyana dayanan kurumlar vergisindeki negatif seyir, reel sektörün kârlılık rasyolarında yaşanan sert erimenin ve eko­nomik yavaşlamanın bütçeye vuran en net faturası. Tüketim kalemlerindeki yapısal aşınma, Konaklama Vergisinde yüzde 36,2, Dijital Hizmet Vergisin­de yüzde 29,6 düşüş şeklinde kendini gösterdi. Dahilde alı­nan KDV yüzde 34,8 artış gös­terse de ÖTV ve diğer tüketim vergilerindeki sert düşüşler nedeniyle, iç piyasadan topla­nan mal ve hizmet vergilerinin toplam büyümesi yüzde 13,4 gi­bi çok sığ bir oranda kaldı. Bu oran, mevcut enflasyon düzeyi­nin çok altında bir nominal ar­tış, yani reel olarak çok ciddi bir vergi kaybı demek.

Dokuz ayda 2,3 trilyon faiz ödendi

Vergide tahsilat ivmesindeki kayıp ve harcamalarda hızlı artışa bağlı olarak eylülde aylık bazda olumsuzlaşan tabloya karşılık, ocak-eylül döneminin birikimli verileri ilk bakışta daha dengeli bir görünüm sunsa da yapısal risklerin boyutunu gizlemeye yetmiyor. Ocak-eylül döneminde bütçe giderleri, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 36,4 oranında bir artışla 13 trilyon 948,1 milyar liraya ulaşırken, bütçe gelirleri 12 trilyon 107,8 milyar lirada ve artışı yüzde 34,5’te kaldı.

Bunun sonucunda, geçen yılın ilk dokuz ayında 1 trilyon 217,3 milyar lira olan merkezi yönetim bütçe açığı, bu yıl yüzde 51,2 büyüyerek 1 trilyon 840,3 milyar liraya yükseldi. Dokuz ayda yüzde 34,2’lik artışla 10 trilyon 402 milyar TL’ye ulaşan vergi tahsilatı bütçe gelirlerinin büyük bölümünü oluşturmaya devam etti. Bu birikimli tutarın arkasında ise eylülün aksine ilk sekiz ayda güçlü seyreden gelir ve kurumlar vergisi tahsilatları yer alıyor.

Dokuz aylık bütçe giderlerinin ise 11 trilyon 697 milyar lirasını, cari transferler, personel ödemeleri, sermaye giderleri ve transferleri, mal ve hizmet alımları ve borç verme toplamında faiz dışı harcamalar oluşturdu. Söz konusu giderler geçen yıla göre yüzde 36,7 arttı. Aynı dönemde merkezi yönetimin faiz ödemeleri ise geçen yılın eş dönemine göre yüzde 35,4 artışla 2 trilyon 251,1 milyar lira ile rekor bir düzeye ulaştı. Dokuz aylık vergi gelirlerinin yüzde yutan 21,6’sını yutan faiz ödemeleri, toplam bütçe giderlerinin yüzde 16,4’ünü oluşturdu. Eylül ayında yüksek tutarda faiz dışı bütçe açığı verilmesi, kümülatif bazda lehte olan faiz dışı dengeyi aleyhe çevirdi.

Geçen yıl ilk dokuz ayda faiz ödemeleri dışarıda tutulduğunda 445,1 milyar lira olan bütçe fazlası, bu yıl aynı dönemde 410,8 milyar lira ile bunun yüzde 7,7 altında kaldı. Bu verilere göre, bütçe eylülde vergi-harcama makasından darbe alırken, dokuz aylık büyük resim 2,3 trilyon TL’ye ulaşan faiz faturasının maliyenin elini kolunu bağlayan büyük bir yapısal pranga olmaya devam ettiğini gösteriyor. Toplanan vergilerin beşte biri faize harcandıkça, bütçe açığını kapatmak ve yatırımları fonlamak için kamunun yeniden borçlanması ve dolayısıyla yeni bir faiz sarmalına girilmesi kaçınılmaz görünüyor.

Dünya | Naki BAKIR

Buna göre, Ağustos 2025'te 16 milyon 89 bin 37 kişi olan sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında ücretli çalışan sayısı, ağustosta yüzde 2 artışla 16 milyon 409 bin 588 kişiye yükseldi.

Aynı ayda ücretli çalışan sayısı, sanayi sektöründe yıllık bazda yüzde 1 azaldı, inşaat sektöründe yüzde 3,4 ve ticaret-hizmet sektöründe yüzde 3,3 arttı.

Sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında ücretli çalışan sayısı, ağustosta temmuza göre değişim göstermedi.

Bu dönemde ücretli çalışan sayısı, sanayi sektöründe yüzde 0,2 azaldı, inşaat sektöründe değişim göstermedi ve ticaret-hizmet sektöründe yüzde 0,2 yükseldi.

Sosyal güvenlik mevzuatına göre asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kurulabilmesi için;

İşyerinde sigortalı çalıştıran asıl işverenin varlığı,

Alt işverenin yapmayı üstlendiği iş için sigortalı çalıştırması,

İşin asıl işverenin işyerinde yürütülmesi,

Alt işverenin işyerinde asıl işverenin yapmış olduğu ana işin bir bölümünde, eklentilerinde veya yardımcı işlerinde iş alması, şartlarının tamamının gerçekleşmiş olması gerekir.

Bir yapının inşasının veya tamir ve tadilat işlerinin üçüncü bir kişiye anahtar teslim suretiyle verilmesi durumunda ise “işyerinde sigortalı çalıştıran asıl işverenin varlığı” koşulunun gerçekleşmemesi nedeniyle, yapı sahibi ile yüklenici arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinden söz edilemeyecektir.

***

İnşaat işlerinin veya tamir, tadilat işlerinin üçüncü bir kişiye anahtar teslim suretiyle verilmesi halinde, sözleşmenin ve varsa inşaat ruhsatının ibraz edilmesi kaydıyla işi anahtar teslim suretiyle alan yüklenici tarafından düzenlenecek işyeri bildirgesine istinaden yüklenici adına bu işe münhasıran SGK nezdinde geçici bir işyeri dosyası (4 ile başlayan sicil numaralı dosya) tescil edilmektedir. Haliyle işi anahtar teslim suretiyle alan yüklenici alt işveren değil, asıl işveren olarak kabul edilmektedir. Bu işlerde çalışan sigortalıların SGK bildirimleri ise yüklenici adına geçici mahiyette tescil edilmiş işyeri dosyasından yapılmakta, ilişkisizlik belgesi verilmesi aşamasında SGK tarafından yürütülen asgari işçilik araştırması da bu işyeri dosyasından bildirilen işçilikler dikkate alınarak yapılmaktadır.

İşi anahtar teslim suretiyle alan yüklenici; ana işin bir bölümünde veya eklentilerinde ya da yardımcı işlerde yapılacak işleri sözleşmeyle üçüncü kişi bir kişiye vermesi halinde ise yükleniciden iş alan bu kişi yüklenici adına açılmış geçici dosyanın altına alt işveren olarak kaydedilmektedir.

İşi anahtar teslim suretiyle alan yüklenici, söz konusu inşaat veya tamir/tadilat işine münhasıran SGK nezdinde ayrıca geçici işyeri dosyası tescil ettirmeyip, bu işte çalıştırdığı sigortalıları devamlı mahiyetteki işyeri dosyasından bildirmesi de mümkün bulunmakla birlikte, bu durumda devamlı işyeri dosyasının faaliyet alanının (NACE kodunun) inşaat faaliyetlerine yönelik olması gerekmektedir.

***

Asıl işveren-alt işveren ilişkisinin kurulduğu işlerde alt işverenin ödeme vadesi geçmiş prim ve idari para cezası borçlarından dolayı alt işverenle birlikte asıl işveren de sorumu tutulmakta ve 6183 sayılı Kanun uyarınca yapılan icra takip işlemleri alt işveren ve asıl işveren aleyhine birlikte yürütülmektedir.

Buna karşın anahtar teslim suretiyle iş alan yüklenicinin Sosyal Güvenlik Kurumuna olan prim ve idari para cezalarından dolayı yapı sahibinin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığından yüklenicinin SGK’ya olan borçlarının yapı sahibinden tahsili mümkün değildir. Ancak yüklenicinin SGK’ya olan borçları için icra takip işlemine geçilmesi sonrasında yapı sahibi nezdindeki hak edişlerine Kurumca 6183/79. Maddeye istinaden haciz bildirisi gönderilmek süratiyle haciz konulması halinde varsa haciz bildirisinde belirtilen borç tutarı kadar kesinti yapılarak 7 gün içinde Kuruma aktarılması gerekecektir.

Ayrıca, işin anahtar teslim suretiyle üçüncü bir kişiye verilmesi durumunda yapı sahibinin, yüklenici tarafından istihdam edilen sigortalıların kıdem ve ihbar tazminatı ile kullandırılmayan izinleri nedeniyle yahut işyerinde meydana gelecek iş kazalarından dolayı da herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

İnşaat işinin veya tamir tadilat işlerinin yapı ruhsatına tabi olması halinde, yüklenici adına geçici işyeri dosyası açılması önerilmekle birlikte bu durumda işin bitimi sonrasında Kurumca yapılacak asgari işçilik araştırması sonrasında yeterli işçilik bildiriminde bulunulmadığının tespiti halinde fark işçilikten kaynaklanan prim borcunun da yüklenici tarafından ödenmesi gerekecektir.

Ancak gerek ödeme vadesi geçmiş prim ve idari para cezası gerekse fark işçilikten kaynaklanan prim borçlarının yüklenici tarafından ödenmemesi halinde işi anahtar teslim suretiyle alan yükleniciye SGK tarafından bu borçlar ödeninceye kadar ilişkisizlik belgesi verilmeyeceği için, ilişiksizlik belgesi olmadan yapı sahibinin yapı kullanma izin belgesi alması da mümkün olamayacaktır.

Uygulamada işi anahtar teslim suretiyle alan yüklenicinin SGK nezdindeki yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda yapı sahiplerinin yapı kullanma izin belgesini alamamaları nedeniyle yüklenicinin SGK’ya olan borçlarının yapı sahipleri tarafından ödendiği durumlarla sıklıkla karşılaşılmaktadır. Bu bakımdan yapı sahiplerince işin bitimi sonrasında bu sorunlarla karşılaşılmaması amacıyla, özellikle yapı ruhsatına tabi olan işlerde, işi anahtar teslim suretiyle alan yükleniciden geçici işyeri dosyası açmalarının talep edilmesi, her hak ediş ödemesi sırasında yüklenicinin istihdam ettiği sigortalıların SGK bildirimlerinin eksiksiz yapılıp yapılmadığının kontrol edilmesi, ayrıca bu iş için tescil edilmiş işyeri dosyası özelinde e-Borcu Yoktur uygulanmasında yer alan “İhale Konusu Olmayan Tek İşyeri” seçeneğinden alınmış borcu yoktur yazısını istenilmesi yerinde olacaktır.

Karar | Eyüp Sabri DEMİRCİ

2026 yılının Ocak-Eylül döneminde toplam 2 trilyon 893 milyar TL gelir vergisi tahsil edilmiş. Bunun 2 trilyon 634 milyar TL'si stopaj yoluyla, yalnızca 199 milyar 440 milyon TL'si ise beyana dayanan gelir vergisinden elde edilmiş.

Başka bir ifadeyle gelir vergisinin yüzde 91,03'ü stopaj yoluyla, yüzde 6,89'u ise beyan üzerinden tahsil edilmiş.

Elbette stopaj yoluyla tahsil edilen gelir vergisinin tamamı ücretlilerden alınmıyor. Kira gelirleri, serbest meslek ödemeleri, mevduat faizleri ve diğer bazı gelirler de stopaja tabi. Ancak Gelir İdaresi Başkanlığının yayımladığı 2025 Yılı Faaliyet Raporu, bu tahsilatın yapısı hakkında oldukça önemli bilgiler içeriyor.

Özellikle ücret gelirleri üzerinden yapılan kesintilere baktığımızda, Türkiye'deki gelir vergisi sisteminin hangi gelir kaynaklarına ne ölçüde dayandığını daha açık görebiliyoruz.

Gelir İdaresinin 2025 yılı raporu ne söylüyor?

Gelir İdaresi Başkanlığının Şubat 2026'da yayımladığı 2025 Yılı Faaliyet Raporunun 147. sayfasında, muhtasar beyannamelerde bildirilen vergi kesintilerinin gelir türlerine göre dağılımı yer alıyor.

Bu tablo 2025 yılının tamamına ait. Dolayısıyla biraz önce verdiğim 2026 yılının ilk dokuz aylık bütçe gerçekleşmelerinden farklı bir dönemi gösteriyor.

Rapora göre 2025 yılında yalnızca “Diğer Ücretler ile Ücret Sayılan Ödemeler” üzerinden bildirilen gelir vergisi kesintisi 1 trilyon 377 milyar 851 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Bu tutar, muhtasar beyanname tablosunda yer alan toplam vergi kesintilerinin yüzde 49,06’sını oluşturmaktadır. Başka bir ifadeyle bildirilen her 100 liralık vergi kesintisinin yaklaşık 49 lirası yalnızca bu kalemden kaynaklanmaktadır.

Bu veri, ücret gelirlerinin Türkiye’de stopaj yoluyla vergilendirme sistemi içerisindeki ağırlığını açıkça ortaya koymaktadır.

Ancak burada teknik bir ayrımı yapmak gerekiyor. Faaliyet raporundaki muhtasar beyanname tablosu yalnızca ücretlerden kesilen gelir vergisini değil, başka gelir unsurlarından yapılan kesintileri ve kurumlar vergisi stopajına ilişkin bazı kalemleri de içeriyor. Dolayısıyla buradaki yüzde 49,06 oranını doğrudan toplam gelir vergisi tahsilatının ücretlilere düşen payı olarak değerlendirmek doğru olmaz.

Buna rağmen tablo önemli bir gerçeği ortaya koyuyor: Ücret gelirleri, Türkiye'de kaynakta kesinti yoluyla vergilendirmenin en önemli kaynaklarından birini oluşturuyor.

Ücretli vergisini maaşını almadan ödüyor

Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesi uyarınca ücretler üzerinden yapılan gelir vergisi kesintisi, işveren tarafından hesaplanıp vergi idaresine aktarılıyor.

Ücretli, brüt ücretini elde etmeden önce gelir vergisi kesintisiyle karşılaşıyor. Üstelik bu kesinti çoğu ücretli açısından herhangi bir beyanname verilmesine gerek kalmadan gerçekleştiriliyor.

Bu sistemin vergi idaresi bakımından önemli avantajları bulunuyor. Verginin tahsilatı düzenli, kolay ve büyük ölçüde güvence altında.

Ancak meseleye ücretli açısından bakıldığında farklı bir görünüm ortaya çıkıyor.

Ücretlinin gelirinin büyük bölümü kayıt altında. İşvereni belli, ücreti belli, bordrosu belli. Vergisi de daha ücret kendisine ödenmeden hesaplanıp kesiliyor.

Buna karşılık ticari kazanç, serbest meslek kazancı veya diğer bazı gelir unsurlarında vergilendirme; giderlerin indirilmesi, kazancın tespiti, beyan ve gerektiğinde vergi incelemesi gibi süreçlerden geçiyor.

Elbette bu durum diğer gelir sahiplerinin vergi ödemediği anlamına gelmiyor. Ancak ücretlilerin vergilendirilmesi ile diğer gelir unsurlarının vergilendirilmesi arasında hem yöntem hem de vergiye uyumun sağlanması bakımından önemli farklılıklar bulunuyor.

Ücretli açısından vergi, çoğu zaman bir beyan meselesi değil, doğrudan bordro meselesidir.

Ücretlilerin vergi matrahı neden önemli?

Gelir vergisinde adaletin sağlanabilmesi için yalnızca verginin hangi oranda alındığına değil, vergi matrahının nasıl belirlendiğine de bakmak gerekiyor.

Ticari kazanç elde eden bir mükellef, kazancın elde edilmesi ve sürdürülmesi için yaptığı ve kanunen kabul edilen giderleri gelirinden indirebiliyor. Serbest meslek erbabı da mesleki faaliyetinin yürütülmesi için yaptığı belirli harcamaları gider olarak dikkate alabiliyor.

Ücretliler bakımından ise Gelir Vergisi Kanunu'nun 63. maddesinde öngörülen indirimler çok daha sınırlı.

Ücretlinin işe gidip gelmek için yaptığı harcamalar, yaşamını sürdürebilmek için katlandığı zorunlu giderler veya ailesinin geçimi için yaptığı harcamalar genel olarak ücretin vergi matrahından indirilemiyor.

Kuşkusuz ücretliler için de bazı istisna ve indirimler bulunuyor. Özellikle asgari ücrete isabet eden ücret kısmının gelir vergisinden istisna edilmesi önemli bir düzenleme. Ancak bu düzenleme, ücret gelirlerinin vergilendirilmesinde ödeme gücünün ne ölçüde dikkate alındığı tartışmasını tamamen ortadan kaldırmıyor.

Buradaki temel sorun, farklı gelir unsurlarının vergilendirilmesinde ekonomik ve hukuki koşulların birbirinden farklı olmasıdır.

Aynı tutarda gelir elde eden iki kişinin vergisel durumu, gelirlerinin niteliğine göre önemli ölçüde değişebiliyor.

Bu farklılığın vergi adaleti bakımından ayrıca tartışılması gerekiyor.

Ücretli daha fazla kazanmasa da daha yüksek vergi dilimine girebiliyor

Ücretliler açısından bir başka önemli mesele gelir vergisi tarifesidir.

Gelir vergisi artan oranlı bir vergi. Dolayısıyla gelir arttıkça belirli dilimleri aşan gelir kısmına uygulanan vergi oranı da artıyor.

Normal koşullarda bu durum ödeme gücü ilkesinin bir gereği olarak değerlendirilebilir.

Ancak yüksek enflasyonun yaşandığı ekonomilerde mesele biraz farklılaşıyor.

Ücretlere yapılan artışların önemli bir bölümü, çoğu zaman çalışanların satın alma gücünü artırmaktan çok enflasyon karşısındaki kayıplarını telafi etmeye yönelik oluyor.

Buna karşılık ücret artışları nedeniyle çalışanların yıl içerisinde daha yüksek gelir vergisi dilimlerine girmesi mümkün.

Gelir vergisi tarifesindeki dilimlerin ücret artışları ve enflasyon karşısında yeterince güncellenmemesi hâlinde, çalışanın reel geliri artmasa bile gelirinin daha büyük bir kısmı daha yüksek oranlardan vergilendirilebiliyor.

Bu durum literatürde mali sürüklenme olarak ifade edilen sorunu gündeme getiriyor.

Dolayısıyla ücretlilerin üzerindeki vergi yükünü değerlendirirken yalnızca kanunda yazılı vergi oranlarına değil, tarifenin yıllar içerisindeki değişimine ve ücretlerin satın alma gücüne de bakmak gerekiyor.

Ücretli gelirini elde ederken, harcarken de vergi ödüyor

Mesele yalnızca gelir vergisinden ibaret değil.

2026 yılının ilk dokuz aylık bütçe gerçekleşmelerine göre toplam vergi gelirlerinin yaklaşık yüzde 59'u dolaylı vergilerden oluşuyor.

Bu vergilerin başında KDV ve ÖTV geliyor.

Ücretli, maaşını almadan önce gelir vergisi kesintisiyle karşılaşıyor. Eline geçen net ücretini harcadığında ise satın aldığı mal ve hizmetler üzerinden KDV ve bazı ürünlerde ÖTV ödüyor.

Elbette dolaylı vergileri yalnızca ücretliler ödemiyor. Gelirini tüketen herkes bu vergilerle karşılaşıyor.

Ancak düşük ve orta gelirli kesimlerin gelirlerinin daha büyük bölümünü tüketime ayırmak zorunda kalması, dolaylı vergilerin bu kesimler üzerindeki göreli yükünü artırabiliyor.

Dolayısıyla ücretliler açısından iki ayrı vergilendirme aşaması ortaya çıkıyor.

Önce gelir elde edilirken stopaj, ardından gelir harcanırken KDV ve ÖTV.

Vergi idaresi açısından tahsilatı kolay olan bu yapı, vergi adaleti açısından aynı ölçüde sorunsuz değil.

Sonuç olarak

Gelir İdaresi Başkanlığının 2025 yılı faaliyet raporu ile 2026 yılının ilk dokuz aylık bütçe gerçekleşmelerini birlikte değerlendirdiğimizde, Türkiye'de gelir vergisi tahsilatının büyük ölçüde kaynakta kesinti yöntemine dayandığı görülüyor.

2025 yılı muhtasar beyanname verileri, ücret ve ücret niteliğindeki ödemelerin bu sistem içerisindeki ağırlığını ortaya koyuyor. 2026 yılının ilk dokuz aylık bütçe verileri ise gelir vergisi tahsilatının yüzde 91'inin stopaj yoluyla gerçekleştirildiğini gösteriyor.

Ancak bu iki veri farklı dönemlere ve farklı istatistiksel kapsamlara ait olduğundan, bunlardan hareketle 2026 yılında gelir vergisinin belirli bir yüzdesinin doğrudan ücretliler tarafından ödendiği sonucuna ulaşmak mümkün değil.

Bununla birlikte ücretlilerin vergi sistemi içerisindeki konumu oldukça açık.

Ücretli, geliri büyük ölçüde kayıt altında olan, vergisi kaynağında kesilen ve tahsilat bakımından vergi idaresine en az sorun çıkaran mükellef gruplarından biri.

Üstelik elde ettiği geliri tüketirken dolaylı vergilerle de karşılaşıyor.

Bu nedenle vergi adaleti tartışmasını yalnızca toplam vergi gelirleri veya beyanname sayıları üzerinden yürütmek yeterli değil. Farklı gelir unsurlarının nasıl vergilendirildiğini, hangi gider ve indirimlerden yararlanabildiğini ve vergi yükünün ödeme gücüne göre nasıl dağıldığını da değerlendirmek gerekiyor.

Almanya'da Bakanlar Kurulu, artan sağlık harcamalarını dengelemek ve aşırı şeker tüketimini azaltmak amacıyla hazırlanan vergi düzenlemesinin taslağını kabul etti.

Maliye Bakanlığı, şekerli içeceklerin yol açtığı sağlık sorunlarının ülkeye yıllık yaklaşık 2,1 milyar euro maliyet getirdiğini açıkladı.

Hangi içecekten ne kadar vergi alınacak?

Taslakta başlangıçta öngörülen üç kademeli sistem yerine iki vergi dilimi belirlendi. Buna göre, 100 mililitresinde 5 ila 8 gram şeker bulunan içeceklerden litre başına 26 sent, 8 gram ve üzerinde şeker içerenlerden ise 32 sent vergi alınacak.

Düzenleme kola, gazoz, şekerli meyveli içecekler, soğuk çay, enerji içecekleri ve şekerli şurupları kapsayacak. Saf meyve ve sebze suları, tatlandırıcılı içecekler ve bazı diğer içecek grupları ise vergiden muaf tutulacak.

Vergi ne zaman başlayacak?

Düzenlemenin yasalaşması halinde 1 Temmuz 2027'de yürürlüğe girmesi planlanıyor. Vergi yükümlüsü üreticiler ve toptancılar olacak.

Yıllık üretimi 70 bin litreyi aşmayan küçük ve bağımsız üreticiler vergiden muaf tutulacak. Üretimi 1 milyon litreye kadar olan işletmeler için öngörülen ek muafiyet ise Avrupa Komisyonunun onayına bağlı olacak.

Hükümetin gelir beklentisi 890 milyon euroya yaklaşıyor

Alman hükümeti, vergiden 2027'de 690 milyon euro, 2028-2031 döneminde ise yıllık ortalama 875-890 milyon euro gelir elde etmeyi öngörüyor. Toplanan gelir, sağlık sigortası primlerindeki artışı sınırlamak amacıyla sağlık fonuna aktarılacak.

Teklifle Sermaye Piyasası Kanunu'nun ilgili hükmü uyarınca, Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararları ile tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarından bu düzenlemenin yayımı tarihinde tasfiyesi tamamlanmamış olanların adil, şeffaf ve etkin şekilde tasfiyesine, bu fonların malvarlığından hukuka aykırı olarak çıkarılan değerlerin geri kazanılmasına, fon kayıp ve zararının sorumlulardan tahsiline ve geri kazanılan değerlerin fon pay sahibine ödenmesine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesi amaçlanıyor.

Teklifin hükümleri, belirtilenler dışındaki diğer yatırım fonları bakımından genel veya sürekli bir tasfiye ve sorumluluk rejimi oluşturmayacak.Öte yandan, düzenleme kapsamındaki bazı tanımlar ve kısaltmalar da hüküm altına alınıyor.

Düzenlemenin, "Tasfiyenin yürütülmesine ilişkin genel esaslar ve fon pay sahipliğinin belirlenmesi" başlıklı hükmüne göre, fonların tasfiyesi SPK'nın gözetim ve denetiminde, tasfiye ile görevli kuruluşlar tarafından yürütülecek.

Kurul, tasfiye sürecinin aşamalarını, fon varlıklarının tespitini ve nakde çevrilmesini, değerleme esaslarını, fon pay sahipliğinin belirlenme şeklini, ara ve nihai ödemeyi, dağıtım sırasını ve tasfiyeye ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye yetkili olacak.

Tasfiye ile görevli kuruluşlar, yatırımcı menfaatini, ilgili varlığın piyasa koşullarını ve fon portföy yapılarını, fon varlıklarının korunmasını ve fon pay sahiplerinin ortak menfaatini gözeterek mümkün olan en yüksek ekonomik değerin elde edilmesi amacıyla gerekli özeni gösterecek.

Borsada oluşan fiyatın ilgili varlığın gerçek değerini yansıtmadığının veya tasfiyeyi geciktireceğinin Kurulca belirlendiği hallerde, tasfiye işlemlerinde geri alım, hakim ortağa satma hakkı, toptan satış ve özel işlem bildirimi yöntemleri ile geçici olarak farklı bir fiyat marjı uygulanmasına ve sermaye piyasası mevzuatı ile Borsa mevzuatında yer alan diğer yöntemlerin kullanılmasına Kurulca karar verilebilecek.

Kurul, tasfiye ile görevli kuruluşların talebi üzerine ilgili varlıkların Borsa dışında satışına onay verebilecek. Bu kapsamda yapılacak satış işlemleri bakımından, Kurulun yatırım fonlarına ilişkin düzenlemelerinde yer alan kısıtlamalar uygulanmayacak.

Borsada veya Borsa dışında yapılacak satış yoluyla varlıkları satın alacak yatırımcıların bu işleme konu olan varlıkları belirli bir süre Borsada satamayacağına ve bu varlıkların Borsada satılması sonucunu doğuracak şekilde herhangi bir işlemde bulunamayacağına Kurulca karar verilebilecek.

Tasfiye sürecinde tahsil edilen tutarlar, fonun yönetim ve tasfiyesi için yapılan zorunlu giderler düşüldükten sonra tasfiye malvarlığına dahil edilecek. Tasfiyenin tamamlanmasından sonra tahsil edilen tutarlar ise mükerrer ödemeye yol açmayacak şekilde geri kazanım hesabına aktarılacak.

Merkezi Kayıt Kuruluşu AŞ (MKK), Takasbank, Borsa İstanbul AŞ (Borsa), Türkiye Bankalar Birliği, tasfiye ile görevli kuruluşlar, portföy yönetim şirketleri, portföy saklama kuruluşları ile diğer sermaye piyasası kurumları ve kamu kurum ve kuruluşları, bu düzenlemenin uygulanması için gerekli bilgi ve belgeleri Kurula, Yatırımcı Tazmin Merkezine (YTM) ve/veya Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) talepleri üzerine gecikmeksizin vermekle yükümlü olacak. Bu kurum ve kuruluşlar özel mevzuatlarında yer alan gizlilik ve sır saklamaya ilişkin hükümlere dayanarak bilgi vermekten imtina edemeyecek.

Fon pay sahipliği, tasfiye ile görevli kuruluşlar tarafından MKK kayıtları ile mutabakat sağlanmak suretiyle fon ve hesap bazında tespit edilecek.

Sermaye Piyasası Kanunu'nun "piyasa bozucu eylemler", "bilgi suistimali", "piyasa dolandırıcılığı" başlıklı hükümlerinde düzenlenen fiillerin, Kurulun 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen fonlar tarafından işlenmesi veya bu fonlarla birlikte hareket edilmesi ya da fonların iştirakiyle işlenmesi halinde bu fiilleri işlediği veya bu fonlarla birlikte hareket ettiği Kurulca tespit edilen kişi ve kurumlara, Kurulun sözü edilen tarihli kararları uyarınca tasfiyesine karar verilen fonların tasfiye ve geri kazanım hesabından ödeme yapılmayacak.

"Net yatırım tutarı, ara ödeme ve nihai ödeme"

Teklifin "Net yatırım tutarı, ara ödeme ve nihai ödeme" başlıklı hükmüne göre, fon malvarlığının nakde çevrilmesi sonucunda elde edilen dağıtılabilir nakdin, tasfiye kararından bir önceki gün sonu itibarıyla geçerli fon birim pay fiyatı ile ödemeye esas katılma payı adetleri üzerinden hesaplanan toplam tutarı karşılamaya yeterli olmaması halinde, Sermaye Piyasası Kanunu'nun "piyasa bozucu eylemler", "bilgi suistimali", "piyasa dolandırıcılığı" başlıklı hükümlerinde düzenlenen fiillere yönelik hüküm saklı kalmak kaydıyla, tasfiye bakiyesinden yapılacak ödemelerde dikkate alınacak fon pay sahibinin net yatırım tutarı, fona, fon pay sahibi tarafından fiilen yapılan her bir nakit girişinin ve çıkışının tasfiye tarihine kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki değişim oranlarının aritmetik ortalaması kıstelyevm usulü uygulanarak bulunacak giriş ve çıkış tutarlarından, giriş tutarının çıkış tutarından fazla olması durumunda, fondan fon pay sahibine yapılan her bir nakit çıkışının tutarının ilk giren ilk çıkar esası ile düşülmesi suretiyle MKK tarafından hesaplanacak.

Fon pay sahiplerinin tasfiye bakiyesinden alacakları ödemelerden mahsup edilmek üzere, ilgili hüküm uyarınca hesaplanan net yatırım tutarının endeksleme uygulanmaksızın bulunan kısmını geçmemek kaydıyla, Kurulca belirlenen fonlarda, net yatırım tutarı 1 milyon Türk lirasının altında olan yatırımcılar için bu tutarda, 1 milyon Türk lirası ve üzerinde olan yatırımcılar için ise en fazla 1 milyon Türk lirası ara ödeme yapılabilecek. Fon pay sahiplerine yapılacak ara ödeme tutarı, para piyasası niteliğindeki fonlar hariç olmak üzere, ara ödeme tutarının hesaplandığı tarihten bir önceki gün sonu itibarıyla hesaplanan, ilgili fon pay sahibinin hesabında bulunan fon katılma paylarının toplam değerini aşamayacak. Fonun önceki gün sonu fiyatı, ihtiyaç duyulan bilgiler tasfiye ile görevli kuruluşlardan temin edilerek, ilgili güne dair yapılan değerleme ile Takasbank tarafından hesaplanan fiyat olacak.

Dağıtılabilir nakdin düzenlemeye göre hesaplanan net yatırım tutarlarının ve/veya düzenlemeye göre hesaplanan ara ödeme tutarlarının tamamını karşılamaya yetmemesi halinde Kurul, mevcut nakitten mümkün olan en fazla sayıda fon pay sahibinin tam yararlanması amacıyla, net yatırım tutarı en düşük olan fon pay sahibinden başlanmak suretiyle ödeme yapılmasına ve/veya tüm fon pay sahipleri bakımından uygulanacak asgari bir ara ödeme tutarı belirlenerek bu tutara kadar ödeme yapılmasına karar vermeye yetkili olacak.

Bu kapsamda yapılacak ödemelerde hiçbir fon pay sahibine net yatırım tutarını, ödeme tutarının hesaplandığı tarihten ve/veya tasfiye tarihinden önceki gün sonu itibarıyla hesaplanmış hak ve alacak tutarlarını veya düzenlemede öngörülen 1 milyon Türk lirası tutarındaki ara ödeme tavanını aşan ödeme yapılamayacak. Ara ödeme karşılığı herhangi bir katılma payı iade işlemi yapılamayacak. Söz konusu katılma payları nihai tasfiye ödemeleri sırasında iade edilecek.

Kurulun 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen fonlarda, tasfiye tarihine kadar katılma paylarını fona iade etmek suretiyle ödeme almış olan kişilerin, girişlerinin tasfiye tarihine kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki değişim oranlarının aritmetik ortalaması kıstelyevm usulü uygulanarak bulunacak miktarı aşan tutarda elde ettikleri getiri, Kurulca ilan edilen hesaplara isteğe bağlı olarak iade edilebilecek.

Bu fonların malvarlığında yer alan ve Kurulca Sermaye Piyasası Kanunu'nun ilgili maddelerine konu edilen paylardan kazanç elde eden kişilerce, söz konusu paylardan elde edilen getirinin, payın elde tutulduğu dönemde alım maliyetinin tasfiye tarihine kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki değişim oranlarının aritmetik ortalaması kıstelyevm usulü uygulanarak bulunacak tutarı aşan kısmı, Kurulca ilan edilen genel hisse iade hesabına isteğe bağlı olarak iade edilebilecek.

Hüküm kapsamında, hesaplama döneminin, iade edilecek tutarın belirlenmesinde kullanılacak yöntem ile hükmün uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esasların belirlenmesine Kurul yetkili olacak.

Nihai ödemede, fon pay sahibine tasfiye malvarlığından, geri kazanım hesabından veya diğer hukuki yollardan daha önce yapılan ödemeler mahsup edilecek.

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda kabul edilen teklifte, "Fon malvarlığından mevzuata aykırı çıkarılan değerler ve şahsi sorumluluk" başlıklı hükümle fon malvarlığından hukuka aykırı çıkarılan değerlerin kapsamı ve bu nedenle doğan zarara veya kayba yönelik sorumluluk düzenleniyor.

Buna göre, fon malvarlığından mevzuata aykırı olarak veya mevzuata şeklen uygun olsa dahi fonun menfaatine uygun gerçek bir ekonomik amacı bulunmaksızın, karşılıksız veya muvazaalı işlemlerle kredi, borç, avans, teminat, devir, temlik, alım, satım, repo, ters repo veya benzeri işlem ve sözleşmeler yoluyla ilişkili taraflar, hakim ortaklar, yöneticiler, bunların doğrudan veya dolaylı kontrol ettikleri kişiler yahut diğer üçüncü kişiler lehine çıkarılan veya aktarılan para, sermaye piyasası aracı, mal, hak ve alacaklar ile bunların yerine geçen veya değerlendirilmesi suretiyle elde edilen değerler fon malvarlığından hukuka aykırı çıkarılmış değer addedilerek fon zarara veya kayba uğratılmış sayılacak.

Zarar veya kayıptan öncelikle fonun kurucusu ve/veya yöneticisi olan portföy yönetim şirketi sorumlu olacak. Bu tutarın portföy yönetim şirketinden tamamen veya kısmen tahsil edilememesi veya edilemeyeceğinin açıkça belli olması halinde, fonun zarara veya kayba uğratılmasında sorumluluğu Kurulca belirlenen gerçek ve tüzel kişiler ile bu kişilerle birlikte hareket ettiği tespit edilenler, şahsen sorumlu olacak.

Bu hüküm kapsamındaki kişilerin görevlerinden ayrılmış olmaları, görev yaptıkları veya yönetim ya da kontrolü ellerinde bulundurdukları dönemde gerçekleştirilen işlem ve kararlardan doğan sorumluluklarını ortadan kaldırmayacak.

Düzenlemenin "Elkonulan ve müsadere edilen malvarlığı değerleri ve geri kazanım hesabı" başlıklı hükmü kapsamında bulunmayan durumlar bakımından Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), tasfiye işlemleri ile denetim ve inceleme sonuçlarını dikkate alarak her bir fon bakımından zarar veya kayıp tutarını, zarar veya kayıpta sorumluluğu bulunan gerçek ve tüzel kişileri ve sorumlu oldukları tutarları belirleyerek Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) bildirecek.

SPK'nin bildirimi üzerine sorumluların malvarlığından geri kazanım sağlanması amacıyla, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında TMSF tarafından tahsil ve takip işlemleri başlatılacak. TMSF, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ve Bankacılık Kanunu'nun ilgili hükümlerini uygulama yetkisine haiz olacak. Bu hüküm kapsamında açılacak davalarla ilgili olarak İstanbul idare mahkemeleri yetkili olacak.

Elkonulan ve müsadere edilen mallar

Teklifle, ceza soruşturması ve kovuşturması kapsamında elkonulan veya müsadere edilen malvarlığı değerlerinin, fonla hukuki ve ekonomik bağlantısı bulunduğu ölçüde geri kazanım sistemine dahil edilmesi sağlanacak.

"Elkonulan ve müsadere edilen malvarlığı değerleri ve geri kazanım hesabı" başlıklı hükme göre, bu düzenleme kapsamındaki fonlarla bağlantılı fiiller nedeniyle yürütülen soruşturmalar kapsamında CMK'nin ilgili hükümleri uyarınca elkoyma kararı verilebilecek. Elkonulan malvarlığı değerleri arasında, fona doğrudan iadesi hukuken mümkün olan para ve sermaye piyasası araçları bulunması halinde bunlar, CMK'nin ilgili hükümleri uyarınca ilgili fona veya geri kazanım hesabına cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkemece iade edilecek. Bu düzenleme kapsamında SPK'nin yaptığı suç duyurularına dayanak raporlar, CMK'nin ilgili hükümlerince düzenlenen suçtan elde edilen değere ilişkin rapor sayılacak.

Doğrudan fona devredilemeyen ve sorumlulara ait gayrimenkul gibi diğer malvarlığı değerleri bakımından TMSF'nin kayyum olarak atanabilmesine ve Bankacılık Kanunu'nda tanınan yetkileri kullanarak bu değerleri dava sonucu beklenmeksizin satmasına veya tasfiye etmesine imkan sağlanıyor.

Yargılama sonucunda müsaderesine karar verilen ve suçtan zarar gören fonun malvarlığından çıktığı veya fon zararının karşılığı olduğu mahkemece belirlenen değerlerin, Hazine'ye gelir kaydedilmeksizin ilgili yatırım fonuna, tasfiyenin tamamlanmış olması halinde ise geri kazanım hesabına aktarılmasına mahkemece karar verilecek.

Bu düzenleme kapsamında tahsil ve/veya iade edilen tutarlar ile suçla bağlantılı malvarlığı değerlerinden ilgili fona veya fon pay sahiplerine aktarılmasına karar verilen tutarlar, TMSF nezdinde her bir fon için ayrı alt hesaplarda geri kazanım hesabı olarak izlenecek. Bu tutarlar TMSF'nin kendi malvarlığından ayrı olacak.

Geri kazanım hesabında bulunan tutarlar yalnızca ilgili fonun tasfiyesi ve fon pay sahiplerine yapılacak ödemeler için kullanılabilecek, başka bir amaçla kullanılamayacak, teminat gösterilemeyecek ve kamu alacakları için olsa dahi haczedilemeyecek, üzerlerine ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz konulamayacak.

Geri kazanım hesabında biriken tutarlar, yapılan zorunlu masraflar düşüldükten sonra TMSF tarafından tasfiye ile görevli kuruluşa, tasfiyenin tamamlanmış olması halinde ise SPK tarafından bildirilen fon pay sahiplerine ödenmek üzere Yatırımcı Tazmin Merkezi'ne (YTM) aktarılacak. Ödemeler YTM tarafından katılma payı sahipliği oranında yapılacak.

Nihai dağıtım hariç olmak üzere, dağıtım sonucunda bir fon pay sahibine yapılacak ödemenin, ödeme yöntemine ilişkin işlem ve aktarım maliyetleri dikkate alınarak SPK tarafından belirlenecek asgari ödeme tutarının altında kalması halinde, bu tutar fon pay sahibi adına izlenecek ve sonraki dağıtımlarda hak kazanılan tutarlara eklenecek, birikmiş tutarın asgari ödeme tutarına ulaşması halinde fon pay sahibine ödeme yapılacak.

Geri kazanım hesabına gelen veya aktarılan bir tutarın birden fazla fon ile bağlantılı olması durumunda fonlar arasında dağıtımına ilişkin usul ve esaslar fon türleri, likidite yeterlik oranı, fon katılma payı sahipliği yapısı, yatırımcının korunması, ilgili fonlardaki tasfiye oranı ve benzeri kıstaslar dikkate alınarak SPK tarafından belirlenecek.

Teklifle, düzenlemenin uygulanmasında gerekli görülen durumlarda, koşulları Kurul Karar Organı tarafından belirlenmek üzere, bu kanunun uygulanmasından doğan işler, açılacak dava ve takipler için SPK ve YTM tarafından dışarıdan avukatlık hizmeti ile muhasebe ve yazılım geliştirme hizmetleri temin edilebilecek.

Düzenlemenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar SPK tarafından, TMSF'nin görev alanına giren hususlarda TMSF'nin görüşü alınarak belirlenecek.

Düzenlemede hüküm bulunmayan hallerde Sermaye Piyasası Kanunu, CMK, Bankacılık Kanunu ve ilgili diğer mevzuatın bu düzenlemeye aykırı olmayan hükümleri uygulanacak.

Ekonomim.com

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI

Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü

Sayı : E-66454725-206.05.02-151558443

Konu : Özel Nitelikteki İnşaat İşlerinde Yapılacak Olan Araştırma İşlemleri Hk.

14.10.2026

GENEL YAZI

Bilindiği üzere, 5510 sayılı Kanunun 85 inci maddesi kapsamında yürütülen asgari işçilik araştırma süreçleri, 16.05.2026 tarihli ve 33255 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik kapsamında güncellenmiş ve bu güncellemeye uygun olarak 2026/16 sayılı Genelge ile 2011/13 sayılı "İlişiksizlik Belgesi" konulu Genelgenin ilgili bölümleri yeniden düzenlenmiştir.

Ünitelerden ve işverenlerden alınan geri bildirimlerde, gerek yapı sınıf ve grubu değişen özel nitelikteki inşaat işlerinde gerekse kısmi ilişiksizlik belgesi talebi dolayısıyla yapılan araştırma işlemlerinde bazı tereddütlerin yaşandığı anlaşılmış olup aşağıda belirtilen hususların açıklığa kavuşturulmasına ihtiyaç duyulmuştur.

1) Yapı Sınıf ve Grubunun Değişmesi veya Hesaplama Yapılan Yıllarda Bulunmaması Durumunda Yapılacak Araştırma İşlemi

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 111 inci maddesinin dördüncü fıkrasında "İş bitim tarihinde geçerli olan yapı ruhsatı esas alınarak araştırma işlemi yapılır." hükmü,

2011/13 sayılı Genelgenin 2026/16 sayılı Genelge ile değişik 6.6 numaralı bölümünde de,

"(…) Aritmetik ortalama hesabında, hesaplamada kullanılacak yıla ait birim maliyet bedeli bulunmaması durumunda, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlükleri ile yazışma yapılarak hangi birim maliyet bedelinin esas alınması gerektiği sorulacak ve gelen cevaba göre işlem yapılacaktır.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlükleri ile yapılan yazışma sonucu birim maliyet bedelinin belirlenememesi durumunda, araştırma işleminde esas alınacak yapı sınıf ve grubu, yapının kullanım amacı, niteliği ve özellikleri dikkate alınarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yayımlanan yapı yaklaşık birim maliyet listesinden ünitece belirlenecektir.

Ünitece belirlenememesi veya belirlenen birim maliyet bedeline işverence itirazda bulunulması halinde, yapının kullanım amacı, niteliği ve özelliklerinin tespiti amacıyla dosya sosyal güvenlik denetmenleri servisine sevk edilecek ve denetmen tarafından düzenlenen raporda belirtilen tespitlere istinaden araştırma işleminde esas alınması gereken yapı sınıf ve grubu, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yayımlanan yapı yaklaşık birim maliyet listesinden ünitece belirlenecektir. (…)

şeklinde düzenlemeler bulunmaktadır.

Bu düzenlemeler uyarınca aynı Genelgenin 6.6 numaralı bölümünde konu örneklerle birlikte açıklanmış olup Örnek 3'te; "IV-A yapı sınıf ve grubunda yer alan inşaat işine 15.11.2023 tarihinde başlanmıştır. 2025 yılında proje tadilat ruhsatı alınmış ve inşaatın yapı sınıf ve grubu değişerek III-C olmuştur. İnşaat 17.05.2026 tarihinde bitirilmiştir. Bu durumda;

2023 yılı IV-A birim maliyet bedeli: 10.200 TL/m² 2024 yılı IV-A birim maliyet bedeli: 15.300 TL/m² 2025 yılı III-C birim maliyet bedeli: 19.150 TL/m²

Hesaplamada kullanılacak birim maliyet bedeli: (10.200 + 15.300 + 19.150) /3 = 14.883,33 TL/m² olacaktır. (…)",

Örnek 6'da; "15.04.2023 tarihinde başlanan inşaat işi 17.05.2026 tarihinde bitirilmiştir. İnşaat işi için iş bittikten sonra 20.05.2026 tarihinde ruhsat alınmıştır. İnşaatın yapı sınıf ve grubu III-C olarak belirlenmiştir. 2023 ve 2024 yıllarında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca III-C birim maliyet bedeli belirlenmemiştir. Bu durumda;

Yapının kullanım amacı, niteliği ve özellikleri dikkate alınarak 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin hangi yapı sınıf ve grubunun esas alınması gerektiği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne sorulacak ve gelen cevaba istinaden işlem yapılacaktır.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü ile yapılan yazışma sonucu birim maliyet bedelinin belirlenememesi durumunda yapının kullanım amacı, niteliği ve özellikleri dikkate alınarak 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin ünitece belirlenecek yapı sınıf ve grubuna ait birim maliyet bedelleri hesaplamada kullanılacaktır. Ünitece birim maliyet bedelinin belirlenememesi veya belirlenen birim maliyet bedeline işverence itirazda bulunulması halinde, yapının kullanım amacı, niteliği ve özelliklerinin tespiti amacıyla dosya sosyal güvenlik denetmenleri servisine sevk edilecek ve denetmen tarafından düzenlenecek olan rapordaki tespitlere istinaden ünitece belirlenen yapı sınıf ve grubuna ait birim maliyet bedelleri hesaplamada kullanılacaktır. (…)", şeklinde açıklanmıştır.

Söz konusu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, özel nitelikteki inşaat işlerinde yapılacak olan araştırma işlemlerinde, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 111 inci maddesinin dördüncü fıkrası gereği inşaatın bittiği tarihte geçerli olan yapı ruhsatının esas alınması gerekmektedir. Hesaplamada esas alınması gereken yıla ait yapı sınıf ve grubunun (ilgili yılın) Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğde bulunmaması halinde ise, önceki yıllara ait yapı sınıf ve grubu esas alınarak araştırma işlemi yapılacaktır. Bu durum, 2026/16 sayılı Genelgenin 6.6 numaralı bölümünde yer alan üçüncü örnekte detaylandırılmıştır.

İnşaat bittikten sonra ilk defa ruhsat alınması durumunda yapılacak işlemler ise 2026/16 sayılı Genelgenin 6.6 numaralı bölümünde yer alan altıncı örnekte detaylandırılmıştır.

Proje tadilat ruhsatı alınması ve inşaatın yapı sınıf ve grubunun değişmesi durumunda hesaplamada esas alınması gereken yıla ait yapı sınıf ve grubunun ilgili yılın Tebliğinde bulunması halinde Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 111 inci maddesinin dördüncü fıkrasına göre aşağıdaki örneğe göre işlem yapılacaktır.

Örnek 1 : III-A yapı sınıf ve grubunda yer alan inşaat işine 15.11.2023 tarihinde başlanmıştır. 2025 yılında proje tadilat ruhsatı alınmış ve inşaatın yapı sınıf ve grubu değişerek IV-B olmuştur. İnşaat 17.05.2026 tarihinde bitirilmiştir. Bu durumda;

2023 yılı IV-B birim maliyet bedeli: 12.050 TL/m² 2024 yılı IV-B birim maliyet bedeli: 17.400 TL/m² 2025 yılı IV-B birim maliyet bedeli: 27.500 TL/m²

Hesaplamada kullanılacak birim maliyet bedeli: (12.050 + 17.400 + 27.500) /3 = 18.983,33 TL/m² olacaktır.

2) Kısmi İlişiksizlik Belgesi Düzenlendikten Sonra Kalan Bölümler İçin Yapılacak Araştırma İşlemi

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 111 inci maddesinin yedinci fıkrasında, araştırma işleminin inşaatın bittiği tarihten sonra yapılması gerekmekle birlikte zorunlu hallerde inşaatın herhangi bir safhasında da yapılabileceğine ilişkin düzenleme bulunmaktadır.

Sosyal Güvenlik Denetmenliği Yönetmeliğinin 24 üncü maddesinde "Denetmen ve denetmen yardımcıları, sosyal güvenlik merkez müdürlüğünden intikal eden denetim gerekçeleri de dâhil, il müdürü veya görevlendireceği il müdür yardımcısı veya merkez müdürü tarafından verilen yazılı emir üzerine;

1. Yapılacak inceleme, denetim ve kontrol sonucunda;
   • İşyerinin mevcut durumunun, gerektiğinde ruhsatsız yapılmış olanlar da dâhil olmak üzere özel bina inşaatlarının yapı, sınıf ve grubunun belirlenmesi için inşaatın niteliğinin ve yüzölçümünün, yarım kalan inşaatların yapılmış olan kısımlarının seviyelerinin, başlama ve bitiş tarihlerinin, (…) tespit edilmesi, (…) görevlerini ve bu hususlarda ilgililerin beyanlarını alarak tutanağa kaydedilmesi işlemlerini yürütür." hükmü,

2011/13 sayılı Genelge'nin 9.19.4 numaralı bölümünde ise "(…)Kısmi ilişiksizlik belgesi verildikten sonra yapılan araştırma işlemlerinde daha önce bitirilen ve kısmi ilişiksizlik belgesi verilen bölümlerin yüz ölçümleri ile Kuruma bildirilen prime esas kazanç tutarları son hesaplamada dikkate alınmaz. Dolayısıyla Kuruma bildirilmesi gereken prime esas kazançtan fazla olan tutarlar sonraki hesaplamada dikkate alınmayacaktır. (…) İşverenin kısmi ilişiksizlik belgesi talebinden sonra, ruhsat vermeye yetkili makamlarla yapılan yazışma sonucunda belirlenen inşaatın tamamlanma seviyesi ve tamamlanma tarihi üzerinden araştırma işlemi yapılır. (…) Kısmi ilişiksizlik belgesi verildikten sonra araştırma işlemi yapılmayan kısmın işe başlama tarihi, kısmi ilişiksizlik belgesi talebine istinaden yapılan araştırma işleminde esas alınan iş bitim tarihinden sonraki ilk sigortalı bildirim tarihidir. (…)", düzenlemeleri yer almaktadır.

Genelgede yer alan düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, işverenin kısmi ilişiksizlik belgesi talebinden sonra, ruhsat vermeye yetkili makamlarla yapılan yazışma sonucunda belirlenen inşaatın tamamlanma seviyesi ve tamamlanma tarihi üzerinden araştırma işlemi yapılacağı, kısmi ilişiksizlik belgesi verildikten sonra yapılacak olan araştırma işlemlerinde, daha önce hesaplama yapılan bölümlerin yüz ölçümleri ile Kuruma bildirilen prime esas kazanç tutarlarının sonraki hesaplamalarda dikkate alınmaması gerekmektedir.

Ayrıca, her biri ayrı ruhsata sahip olmak üzere birden fazla bloktan oluşan ve Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 27 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği tek iş yeri dosyası üzerinden işlemlerin yürütülmesi durumunda, işverence bir blok için kısmi ilişiksizlik başvurusunda bulunulduğunda, iş yeri dosyasında bulunan bütün bloklara ilişkin seviye tespit tutanakları ruhsat vermeye yetkili makamdan istendikten sonra iş yeri dosyasında biten toplam m² üzerinden araştırma işlemi yapılacaktır.

Dolayısıyla birden fazla blok olarak yapılan inşaatların iş ve işlemlerinin tek iş yeri dosyasından yürütülmesi ve işverence kısmi ilişiksizlik belgesi talebinde bulunulması halinde, ruhsat vermeye yetkili makam tarafından tüm bloklar için ayrı ayrı seviye tespitinin bildirildiği durumlarda yapılacak işlemler aşağıdaki örnekte açıklanmıştır.

Örnek 2 : RK İnşaat Ltd. Şti. tarafından, her biri ayrı ayrı ruhsata sahip olmak üzere üç bloktan oluşan toplam 12.000 m² inşaat işi için Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 27 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği tek iş yeri dosyası açılmıştır. İnşaata ilişkin bilgiler,

A blok 4.000 m² , yapı sınıf ve grubu III-B

B blok 4.000 m² , yapı sınıf ve grubu III-B

C blok 4.000 m² , yapı sınıf ve grubu III-B şeklindedir.

İnşaatın başlangıç tarihi 01.03.2025'dir. İşveren, 17.07.2026 tarihinde Kuruma başvurmuş ve A blok inşaatını bitirdiğini belirterek 4.000 m² olan A blok için ilişiksizlik belgesi talep etmiştir. İnşaatın tamamlanma seviyesi ve tamamlanma tarihinin tespiti amacıyla ilgili belediye ile yazışma yapılmış (her ne

kadar işveren tarafından A blok için ilişiksizlik belgesi talep edilmiş olsa da, B ve C bloklara ilişkin seviye tespit tutanakları da mutlaka istenecektir) ve belediyeden gelen cevapta 30.06.2026 tarihi itibarıyla;

A bloğun tamamen bittiği,

B bloğun tamamlanma seviyesinin %75 olduğu,

C bloğun tamamlanma seviyesinin %50 olduğu, bildirilmiştir.

01.07.2026 tarihi itibarıyla sigortalı bildirilmeye devam edilmiştir. 30.06.2026 tarihi itibarıyla Kuruma bildirilen toplam prime esas kazanç tutarı: 2025 yılı prime esas kazanç bildirimi 7.000.000 TL

2026 yılı prime esas kazanç bildirimi 5.000.000 TL

+12.000.000 TL'dir.

Bu durumda, inşaatın tamamlanma seviyesi olan:

A bloğun tamamına tekabül eden (4.000 m²)

B bloğun %75'ine tekabül eden (3.000 m²)

C bloğun %50'sine tekabül eden (2.000 m²)

+ 9.000 m² üzerinden (toplam inşaat alanının %75'i bitmiş olduğundan) araştırma işlemi yapılacaktır.

2025 yılı yapı yaklaşık birim maliyeti 18.200 TL ve bitirilen kısım 9.000 m² esas alınarak hesaplanan Kuruma bildirilmesi gereken asgari işçilik tutarı;

(9.000x18.200x6,75/100) = 11.056.500 TL'dir.

Bildirilmesi gereken tutar (11.056.500 TL) ile 30.06.2026 tarihine kadar bildirilen tutar (12.000.000 TL) karşılaştırıldığında (12.000.000-11.056.500= 943.500 TL) yeterli bildirim olduğu ve 30.06.2026 tarihi itibarıyla özel nitelikteki inşaat işyerinden de borcunun bulunmadığı tespit edildiğinden,

4.000 m² inşaat alanı (A blok) için kısmi ilişiksizlik belgesi verilecektir. Ayrıca; işverence talep edilmesi durumunda, B bloğun 3.000 metrekaresinden, C bloğun da 2.000 metrekaresinden fazla olmamak üzere ayrıca hesaplama yapılmaksızın B ve C bloklar için de (talep edilen kısımlar kadar) kısmi ilişiksizlik belgesi verilebilecektir.

İşveren, 16.09.2026 tarihinde B blok için ilişiksizlik belgesi talep etmiştir. İnşaatın tamamlanma seviyesi ve tamamlanma tarihinin tespiti amacıyla ilgili belediye ile yazışma yapılmış ve belediyeden gelen cevapta 08.09.2026 tarihi itibarıyla;

B bloğun tamamen bittiği,

C bloğun tamamlanma seviyesinin %75 olduğu, bildirilmiştir.

09.09.2026 tarihi itibarıyla sigortalı bildirilmeye devam edilmiştir.

01.07.2026 – 08.09.2026 tarihleri arasında Kuruma bildirilen prime esas kazanç tutarı 2.000.000 TL'dir.

Bu durumda;

B bloğun 3.000 m² kısmı ile C bloğun 2.000 m² kısmı ilk araştırma işleminde hesaplamaya dahil edildiğinden sonraki hesaplamada kullanılmayacaktır. Buna göre;

B bloğun tamamına tekabül eden (4.000 m²-3.000 m²=) 1.000 m²

C bloğun %75'ine tekabül eden (3.000 m²-2.000 m²=) 1.000 m²

+ 2.000 m² üzerinden araştırma işlemi

yapılacaktır.

2026 yılı yapı yaklaşık birim maliyeti 21.050 TL ve bitirilen kısım 2.000 m² esas alınarak hesaplanan Kuruma bildirilmesi gereken asgari işçilik tutarı;

(2.000x21.050x6,75/100) = 2.841.750 TL'dir.

Bildirilmesi gereken tutar (2.841.750 TL) ile Kuruma bildirilen tutar (2.000.000 TL) karşılaştırıldığında;

(2.841.750 – 2.000.000 =) 841.750 TL eksik işçilik bildirimi tespit edilmiştir.

Bildirilen eksik işçilik tutarı işin bittiği tarihin (08.09.2026) bulunduğu 2026/Eylül ayına tahakkuk ettirilmek suretiyle varsa gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte işverene tebliğ edilecektir. Tebliğ edilen tutarın işverence tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi ve söz konusu işyeri dosyasından başkaca borcunun bulunmaması halinde 4.000 m² B blok için kısmi ilişiksizlik belgesi verilecektir.

Sonraki bir tarihte C blok için işveren tarafından ilişiksizlik belgesi başvurusunda bulunulduğunda, yapılacak araştırma işleminde daha önce yapılan araştırma işleminde hesaplamaya dahil edilen 3.000 m² sonraki hesaplamada kullanılmayacağından, araştırma yapılmayan 1.000 m² üzerinden araştırma işlemi yapılacak ve fark prim borcunun çıkmaması veya çıkan fark prim borcunun ödenmesi ve söz konusu işyeri dosyasından başkaca borcunun bulunmaması halinde 4.000 m² olan C bloğun tamamı için ilişiksizlik belgesi verilecektir.

Örnek 3- DS İnşaat Ltd. Şti. tarafından, her biri ayrı ayrı ruhsata sahip olmak üzere üç bloktan oluşan inşaat işi için Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 27 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği tek iş yeri dosyası açılmıştır. İnşaata ilişkin bilgiler,

A blok 4.000 m² , yapı sınıf ve grubu III-B

B blok 4.000 m² , yapı sınıf ve grubu III-B

C blok 4.000 m² , yapı sınıf ve grubu III-B şeklindedir.

İnşaatın başlangıç tarihi 01.03.2023'dür. İşveren, 17.07.2026 tarihinde Kuruma başvurmuş ve A blok için ilişiksizlik belgesi talep etmiştir. İnşaatın tamamlanma seviyesi ve tamamlanma tarihinin tespiti amacıyla ilgili belediye ile yazışma yapılmış ve belediyeden gelen cevapta;

A bloğun 31.12.2023 tarihi itibarıyla tamamlanma seviyesinin %100 olduğu,

B bloğun 31.12.2024 tarihi itibarıyla tamamlanma seviyesinin %75 olduğu,

C bloğun 30.06.2026 tarihi itibarıyla tamamlanma seviyesinin %50 olduğu, bildirilmiştir.

01.07.2026 tarihi itibarıyla sigortalı bildirilmeye devam edilmiştir. 30.06.2026 tarihi itibarıyla Kuruma bildirilen toplam prime esas kazanç tutarı: 2023 yılı prime esas kazanç bildirimi 2.000.000 TL

2024 yılı prime esas kazanç bildirimi 3.000.000 TL 2025 yılı prime esas kazanç bildirimi 4.000.000 TL 2026 yılı prime esas kazanç bildirimi 3.000.000 TL + 12.000.000 TL'dir.

İnşaata ilişkin düzenlenen son seviye tespit tutanağı 30.06.2026 tarihi olduğundan, iş bitim tarihi 30.06.2026 tarihi esas alınarak bu tarihe kadar tamamlanan toplam seviye ile bu tarihe kadar bildirilen toplam prime esas kazanç üzerinden araştırma işlemi yapılacaktır. Hesaplamada kulla nılan yüz ölçümler ile prime esas kazançlar sonraki hesaplamalarda dikkate alınmayacaktır.

Bu durumda, inşaatın tamamlanma seviyesi olan:

A bloğun tamamına tekabül eden (4.000 m²)

B bloğun %75'ine tekabül eden (3.000 m²)

C bloğun %50'sine tekabül eden (2.000 m²)

+9.000 m² üzerinden araştırma işlemi yapılacaktır. 2023 yılı III-B birim maliyet bedeli: 9.000 TL/m²

2024 yılı III-B birim maliyet bedeli: 14.400 TL/m² 2025 yılı III-B birim maliyet bedeli: 18.200 TL/m²

Hesaplamada kullanılacak birim maliyet bedeli: (9.000 + 14.400 + 18.200) /3 = 13.866,66 TL/m² olacaktır.

Buna göre; Kuruma bildirilmesi gereken asgari işçilik tutarı (9.000x13.866,66x6,75/100) = 8.423.995,95 TL'dir.

Bildirilmesi gereken tutar (8.423.995,95 TL) ile 30.06.2026 tarihine kadar bildirilen tutar (12.000.000 TL) karşılaştırıldığında (12.000.000-8.423.995,95=) 3.576.004,05 TL yeterli bildirim olduğu ve 30.06.2026 tarihi itibarıyla özel nitelikteki inşaat işyerinden de borcunun bulunmadığı tespit edildiğinden, 4.000 m² inşaat alanı (A blok) için kısmi ilişiksizlik belgesi verilecektir. Ayrıca; işverence talep edilmesi durumunda, B bloğun 3.000 metrekaresinden, C bloğun da 2.000 metrekaresinden fazla olmamak üzere ayrıca hesaplama yapılmaksızın B ve C bloklar için de (talep edilen kısımlar kadar) kısmi ilişiksizlik belgesi verilebilecektir.

İşveren, 16.09.2026 tarihinde B blok için ilişiksizlik belgesi talep etmiştir. İnşaatın tamamlanma seviyesi ve tamamlanma tarihinin tespiti amacıyla ilgili belediye ile yazışma yapılmış ve belediyeden gelen cevapta; 08.09.2026 tarihi itibarıyla;

B bloğun 08.09.2026 tarihi itibarıyla tamamlanma seviyesinin %100 olduğu,

C bloğun 30.06.2026 tarihi itibarıyla tamamlanma seviyesinin %50 olduğu, bildirilmiştir.

09.09.2026 tarihi itibarıyla sigortalı bildirilmeye devam edilmiştir.

01.07.2026 – 08.09.2026 tarihleri arasında Kuruma bildirilen prime esas kazanç tutarı 1.000.000 TL'dir.

İnşaata ilişkin düzenlenen son seviye tespit tutanağı 08.09.2026 tarihi olduğundan, iş bitim tarihi 08.09.2026 tarihi esas alınarak araştırma işlemi yapılacaktır.

Bu durumda;

B bloğun 3.000 m² kısmı ile C bloğun 2.000 m² kısmı ilk araştırma işleminde hesaplamaya dahil edildiğinden sonraki hesaplamada kullanılmayacaktır. Buna göre;

B bloğun tamamına tekabül (4.000 m²-3.000 m²=) 1.000 m² üzerinden araştırma işlemi yapılacaktır.

2026 yılı yapı yaklaşık birim maliyeti 21.050 TL ve bitirilen kısım 1.000 m² esas alınarak hesaplanan Kuruma bildirilmesi gereken asgari işçilik tutarı;

(1.000x21.050x6,75/100) = 1.420.875 TL'dir.

Bildirilmesi gereken tutar (1.420.875 TL) ile Kuruma bildirilen tutar (1.000.000 TL) karşılaştırıldığında;

(1.420.875– 1.000.000 =) 420.875 TL eksik işçilik bildirimi tespit edilmiştir.

Bildirilen eksik işçilik tutarı işin bittiği tarihin (08.09.2026) bulunduğu 2026/Eylül ayına tahakkuk ettirilmek suretiyle varsa gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte işverene tebliğ edilecektir. Tebliğ edilen tutarın işverence tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi ve söz konusu işyeri dosyasından başkaca borcunun bulunmaması halinde 4.000 m² B blok için kısmi ilişiksizlik belgesi verilecektir.

Sonraki bir tarihte C blok için işveren tarafından ilişiksizlik belgesi başvurusunda bulunulduğunda, yapılacak araştırma işleminde daha önce yapılan araştırma işleminde hesaplamaya dahil edilen 2.000 m² sonraki hesaplamada kullanılmayacağından, araştırma yapılmayan (4.000-2.000=) 2.000 m² üzerinden araştırma işlemi yapılacak ve fark prim borcunun çıkmaması veya çıkan fark prim borcunun ödenmesi ve söz konusu işyeri dosyasından başkaca borcunun bulunmaması halinde 4.000 m² olan C bloğun tamamı için ilişiksizlik belgesi verilecektir.

Örnek 4: MÇ İnşaat Ltd. Şti. tarafından, her biri ayrı ayrı ruhsata sahip olmak üzere üç bloktan oluşan inşaat işi için Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 27 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği tek iş yeri dosyası açılmıştır. İnşaata ilişkin bilgiler,

A blok 4.000 m² , yapı sınıf ve grubu III-B

B blok 4.000 m² , yapı sınıf ve grubu III-B

C blok 4.000 m² , yapı sınıf ve grubu III-B şeklindedir.

İnşaatın başlangıç tarihi 01.03.2023'dür. İşveren, 17.07.2026 tarihinde Kuruma başvurmuş ve A blok için ilişiksizlik belgesi talep etmiştir. İnşaatın tamamlanma seviyesi ve tamamlanma tarihinin tespiti amacıyla ilgili belediye ile yazışma yapılmış ve belediyeden gelen cevapta;

A bloğun 31.12.2025 tarihi itibarıyla tamamlanma seviyesinin %100 olduğu,

bildirilmiştir. İşyeri dosyasında bulunan B ve C bloğun tamamlanma seviyesine ilişkin bilgi gelmediğinden belediye ile tekrar yazışma yapılarak B ve C bloğun tamamlanma seviyeleri sorulmuş ve belediyeden gelen cevapta;

B bloğun 31.12.2025 tarihi itibarıyla tamamlanma seviyesinin %25 olduğu,

C bloğun inşaatına henüz başlanmadığı, bildirilmiştir. Bu durumda;

A bloğun tamamına tekabül eden (4.000 m²)

B bloğun %25'ine tekabül eden (1.000 m²)

+ 5.000 m² üzerinden araştırma işlemi yapılacaktır.

Örnek 5: YA İnşaat tarafından, yapı sınıf ve grubu III-B, yüz ölçümü 1.000 m² olan inşaat işine 08.05.2025 tarihinde başlanmıştır. İşveren 05.08.2026 tarihinde Kuruma başvurarak 500 m² için kısmi ilişiksizlik belgesi talep etmiştir. Belediye tarafından 02.10.2026 tarihinde gönderilen yazıda, 22.09.2026 tarihi itibarıyla inşaatın tamamlanma seviyesinin %40 olduğu bildirilmiştir. Bu durumda iş bitim tarihi 22.09.2026 esas alınarak 400 m² üzerinden araştırma işlemi yapılacaktır.

3) Diğer Hususlar

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin yayımlandığı tarih olan 16.05.2026 tarihinden önce kısmi ilişiksizlik belgesi başvurusunda bulunulmuş olmakla birlikte, 16.05.2026 tarihi ve sonrasında kısmi ilişiksizlik belgesi düzenlenmesi halinde, işverenin kısmi ilişiksizlik belgesi başvurusunda bulunduğu tarih değil, kısmi ilişiksizlik belgesi düzenlenen tarih esas alınarak 2011/13 sayılı Genelgenin 9.19.4 numaralı bölümüne göre işlem yapılacaktır.

Ayrıca, kısmi ilişiksizlik belgesi verildikten sonra araştırma işlemi yapılmayan kısmın başlangıç tarihininiş bitim tarihinden sonraki ilk sigortalı bildirim tarihi Araştırma işleminde esas alınan iş bitim tarihinden sonra hiç sigortalı bildirimi olmaması halinde;

• Sosyal Güvenlik Denetmenliği Yönetmeliğinin 24 üncü maddesi gereği, inşaatın araştırma yapılmayan kısmının başlangıç tarihinin tespiti amacıyla konu sosyal güvenlik denetmenine aktarılacak ve denetmen tarafından düzenlenen rapora istinaden işlem yapılacaktır.
• Asgari işçilik oranında %25 eksiltme yapılmaksızın araştırma işlemi yapılabilmesinin genel şartı, özel nitelikteki inşaat işi için hiç işyeri tescil edilmemiş olması veya işyeri tescil edilmiş olmakla birlikte bu işyerinden herhangi bir işçilik bildiriminde bulunulmamış olmasıdır. Kısmi ilişiksizlik belgesi verilmesi amacıyla yapılan araştırma işlemlerinde ise işin bitiş tarihi olarak kabul edilen tarihten sonraki döneme ilişkin herhangi bir işçilik bildiriminin bulunmaması halinde, işverenin işin tamamı veya bir kısmı için ilişiksizlik belgesi talep etmesi durumunda, söz konusu dönem için ayrıca araştırma yapılması gerekmektedir. Bu durumda, sigortalı bildirimi bulunmayan döneme ilişkin araştırmaya esas asgari işçilik oranının %25'i oranında eksiltme yapılması gerekmektedir.

Bilgilerini ve gereğini rica ederim.

İbrahim ÖZÇELİK

Sigorta Primleri Genel Müdür V.

GENÇLERDEN YOĞUN İLGİ

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Başkanlığı'nın İŞKUR aracılığıyla başlattığı Gençlik Programı ile gençler eğitimlerini sürdürürken çalışma hayatını tanıyor, tecrübe kazanıp geleceğe daha iyi hazırlanıyor. İŞKUR Gençlik Programı'na gençler yoğun ilgi gösteriyor. Bugüne kadar programdan istifade eden genç sayısı 220 bine ulaştı. Proje kapsamında yeni bir adım daha atılıyor. Programın 2026- 2027 dönemi kontenjanı 150 bine yükseltildi. Gençlere günlük bin 375 lira ödeme yapılacak. Ayda 14 gün katılan öğrenciler ise 19 bin 250 liraya kadar destek alabilecek. Ayrıca gençlerin sigorta primlerini devletin karşılayacak. Belirli şartlarda 1.250 liralık promosyon ve çeşitli harcamalarda özel indirim imkânları sunulacak.

37 BAŞLIKTA HİZMET

İŞKUR tarafından gençlerin istihdama katılımını artırmaya yönelik 37 ayrı başlıkta hizmet ve program sunuluyor. Eğitim, deneyim kazanımı, danışmanlık, istihdam teşvikleri ve özel hedef gruplara yönelik destekleri kapsayan bu hizmetler arasında "İşgücü Piyasası Araştırmaları, İş ve Meslek Danışmanlığı, Kariyer Rehberliği, Engelli İş Koçluğu, İş Arama Becerileri Eğitimleri, İş Kulüpleri" gibi başlıklar yer alıyor.

2026'DA 128.7 MİLYAR TL

Gençlerin istihdama katılımı arttırmak için yürüyen projelerle 2026 yılında toplam 128.7 milyar TL harcama yapılacak. 2026–2028 döneminde genç istihdamını desteklemek üzere toplam 445.1 milyar TL yani 9 bakanlığın bütçesi kadar kaynak tahsis edilecek.

"GÜÇ"LE BEŞ ANA HİZMET

Gençlerin eğitimden kopmadan işgücü piyasasına güçlü ve kalıcı biçimde katılmasını sağlamak amacıyla Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından Genç İstihdam Hamlesi açıklandı. Bu hamlenin ana çatısını ise Gençliğin Üretim Çağı (GÜÇ) oluşturuyor. GÜÇ; gençlerin erken yaşta iş deneyimi kazanmasını, sahip oldukları becerilerin işgücü piyasasının ihtiyaçlarıyla uyumlu hale getirilmesini ve sürdürülebilir istihdam olanaklarına erişimini hedefleyen bütüncül bir yaklaşım.

STAJ DESTEĞİ

Ulusal Staj Programı İŞKUR'a devredildi. Mevcut staj portalları birleştirilerek tek merkezden yönetilecek. Aktif işgücü programlarından yararlanan işverenlerin, katılımcı sayılarının en az yüzde 10'u kadar stajyer istihdam etmeleri sağlanarak staj kapasitesi artırılıyor. Başvurular İŞKUR staj portallarından yapılabiliyor. Hedef 800 bin öğrenci. 26.2 milyar TL harcanacak.

GELECEĞİM MESLEKTE

Bu programla meslek liseli ve meslek yüksekokullu gençler mezun olmadan iş hayatına hazırlanıyor. Son sınıf öğrencileri İŞKUR İş ve Meslek Danışmanları tarafından takip ediliyor. Öğrencilerle yüz yüze görüşmeler yapılıyor, ailelerin farkındalıkları artırılarak kariyer rehberliği desteği veriliyor. Meslek liselerine özgün fuarlar, toplu iş görüşmeleri, iş kulübü faaliyetleri ile öğrencilerin işe geçişi destekleniyor.Her yıl 250 bin öğrenci istihdam edilecek. Ev gençleri olarak bilinen ne eğitimde ne istihdamda yer alan gençlerin işgücüne katılımı için NEET İşgücü Uyum Programı (NİUP) devreye sokuldu. Hem istihdam hem eğitim desteği veriliyor. Kamu kurumlarıyla iş birliği içinde yarı zamanlı aktif iş gücü programı uygulanıyor. Haftada üç güne kadar sigortalı olarak çalışılabiliyor. Gençler, laboratuvarlar, enerji projeleri, bilişim altyapısı ve araştırma alanlarında görev alıyor. İş arama, yaşam becerileri ve çalışma disiplini kazandırılıyor. Her yıl 150 bin olmak üzere üç yılda 450 bin genç istihdam edilecek. 107.3 milyar TL kaynak harcanacak.

İLK 6 AYLIK MAAŞ DEVLETTEN

Bu programla özel sektör işbirliği ile 18-25 yaş arası tüm gençlerin ilk işe girişinde net asgari ücrete denk gelen ücret ve sigorta primleri İşsizlik Sigortası Fonu'ndan karşılanacak. Böylece 18-25 yaş genç işsizliği düşecek. İlk iş deneyimi kalıcı istihdama dönüştürülecek. Her yıl 250 bin olmak üzere üç yılda 750 bin genç ilk işine başlayacak. Projenin uygulanması için 215.8 milyar TL kaynak ayrıldı. Programa henüz start verilmedi.

630 BİN ÖĞRENCİYE ULAŞILDI

GÜÇ Projesi kapsamında 630 bin 618 gence hizmet sunuldu. 10 bin 873 iş birliği gerçekleştirildi. 154 bin 560 öğrenciye staj desteği, 168 bin 265 öğrenciye Geleceğim Meslekte danışmanlığı, 54 bin 347 gence NEET'lere yönelik İşgücü Uyum Programı hizmeti, 133 bin 428 öğrenciye gençlik programı 351 bin 703 öğrenciye kariyer fuarları kapsamında destek verildi.

İŞKUR GENÇLİK PROGRAMI

Programla üniversite öğrencileri hem okuyacak hem kazanacak hem de iş disiplini edinecek. Böylece mezuniyet sonrasında işsizlik riski azaltılacak ve kadın genç istihdamı artırılacak.Öğrenciler haftada 3 günü kadar çalışabilecek. Aylık 6 bin 875 TL ile 19 bin 250 TL arasında gelir elde ediyor. 30 farklı alanda görev imkânı sunuluyor. Noter huzurunda kura ile seçim yapılıyor. Tehlikeli işler ve temizlik işleri kapsam dışında tutuluyor. İlk etapta 220 bine yakın öğrenci programda yararlandırıldı. Bu programla üç yılda 1 milyon öğrenciye ulaşılacak. Bunun için 95.8 milyar TL harcama yapılacak.

Yeni dönemde taksit sayıları ve parasal limitler doğrudan Ticaret Bakanlığı kararıyla belirlenecek.

PERAKENDE TİCARETTE TAKSİT SINIRLARI SIFIRLANDI

Resmi Gazete’nin 15 Ekim tarihli sayısında yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle, tüketici alışverişlerinde uzun süredir uygulanan taksit rejiminde köklü bir adım atıldı. Perakende Ticarette Uygulanacak İlke ve Kurallar Hakkında Yönetmelik’in 12/B maddesinde yapılan revizyonla birlikte, konut haricindeki tüm ürün ve hizmet satışlarındaki sabit taksit kısıtlamaları kaldırıldı.

Daha önce temel kural olarak uygulanan azami 12 ay sınırı artık geçerli olmayacak.

SEKTÖREL TAKSİT SÜRELERİ VE FİYAT KADEMELERİ GEÇERLİLİĞİNİ YİTİRDİ

Yapılan düzenleme yalnızca genel vade sınırını değil, ürün bazlı özel kısıtlamaları da kapsıyor:

Sektörel İstisnalar Kaldırıldı: Beyaz eşya, mobilya, tüketici elektroniği, hava yolu taşımacılığı, seyahat ve konaklama harcamaları için ayrı ayrı belirlenmiş olan özel taksit süreleri yürürlükten düşürüldü.

Fiyat Kademeleri İptal Edildi: Ürünün fatura tutarına göre (örneğin telefon veya televizyon alımlarında fiyata göre değişen vade yapıları) uygulanan kademeli taksit sınırları tamamen temizlendi.

Yönetmelik Maddeleri Sadeleşti: İlgili 12/B maddesinin 1. ve 2. fıkraları yeniden düzenlenirken; tutar sınırlarını belirleyen 3, 4 ve 5. fıkralar tümüyle iptal edildi.

TAKSİT SAYISINI VE LİMİTLERİ TİCARET BAKANLIĞI BELİRLEYECEK

Değişiklikle birlikte konut dışındaki taksitli satışlara dair tüm kuralları belirleme inisiyatifi doğrudan Ticaret Bakanlığı’na devredildi. Bakanlık; piyasa şartlarını, tüketici dengesini ve finansal istikrarı gözeterek mal veya hizmet bazında yeni vadeler, tutar eşikleri ve ek sınırlandırmalar getirebilecek.

DEĞİŞİKLİK YÜRÜRLÜĞE GİRDİ: GÖZLER YENİ İLKE KARARLARINDA

15 Ekim itibarıyla resmen yürürlüğe giren kararın ardından, eski taksit baremleri ve süreleri hükümsüz kaldı. Tüketicilerin ve perakende sektörünün belirsizlik yaşamaması adına, Ticaret Bakanlığı'nın ürün gruplarına yönelik yeni taksit sürelerini ve olası üst limit kararlarını kısa süre içinde duyurması bekleniyor.

Binlerce şirketi ilgilendiriyor

Gerek Ticaret Bakanlığı, gerekse Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ta­rafından asgari sermaye yükümlülü­ğü konusunda şirketlerin hak kaybına uğramamaları, hukuki statülerini ko­ruyabilmeleri ve ticari faaliyetlerini ke­sintisiz sürdürebilmeleri amacıyla du­yurular ve bilgilendirmeler yapılmak­tadır. Ticaret Bakanlığı verilerine göre ülkemizde Haziran/2026 dönemi iti­bariyle 227.867 adet Anonim Şirket, 1.428.820 adet Limited Şirket aktif faa­liyette bulunmaktadır. Mevcut durum­da asgari sermaye sınırının altında ka­lan şirketlerin sayısına ilişkin resmi bir istatistik bulunmamaktadır. Faal şirket sayılarını da göz önüne alarak, geçmiş yıllarda düşük sermayelerle kurulmuş, bilanço yapısı uzun süredir güncellen­memiş binlerce faal şirketin hâlâ bu kri­tik eşiğin gerisinde kalmaya devam etti­ğini söyleyebiliriz.

Sermaye artırımı için 31 Aralık son tarih

7511 sayılı kanun gereğince sermaye­lerini yeni tutarlara yükseltmeyen şir­ketler için tanınan süre 31 Aralık 2026 tarihinde sona eriyor. Bu tarih itibarıy­la gerekli sermaye artırımını gerçekleş­tirip ticaret siciline tescil ettirmeyen şirketler, kanunen infisah etmiş (dağıl­mış) sayılacak. Sonuç olarak, Anonim ve Limited Şirketlerin kanunun öngör­düğü sermaye yapısını sağlamaları ka­nuni bir zorunluluk haline gelmiş bu­lunmaktadır. Belirtilen süre içerisinde sermaye artırım yükümlülüğünü yeri­ne getirmeyen Anonim ve Limited Şir­ketler Türk Ticaret Kanununun Geçici 15 inci maddesi gereğince başka işleme gerek kalmaksızın infisah etmiş (mün­fesih) sayılacak; Bu zorunluluk için 31 Aralık 2026 tarihi önemli bir dönüm noktasıdır. Bu eşiği sağlayamayan şir­ketler için bu durum, sadece bir hukuki statü kaybı değil; şirket ortakları ve yö­neticileri açısından ticari faaliyetlerin durması, tasfiye süreçlerinin zorunlu hale gelmesi ve telafisi güç mali ve hu­kuki sorumluluklar demektir.

Planlama ve yol haritası

Şirketlerin sermaye artışını kanuni bir zorunluluk olarak değil, aynı zaman­da enflasyon karşısında eriyen serma­ye yapısını güçlendirmek ve kurumsal­laşmaya katkı sunmak olarak görmek ve bir an önce harekete geçmek gerekir. Ayrıca artırılan sermayenin finansman gideri kısıtlaması yönünden vergi avan­tajı olduğu da unutulmamalıdır. Serma­ye artırım süreci genel kurul kararıyla başlayan ve kararın ticaret siciline tes­cili ile tamamlanan bir süreçtir. Yılsonu yoğunluğu ve Ticaret Sicil Müdürlükle­rindeki olası yığılmalar göz önüne alın­dığında, şirket genel kurulların acilen toplanması ve sermaye artırım kararla­rının bir an önce alınması şarttır.

Dünya | Mahmut Bülent YILDIRIM

Bu kararın hemen ardından Danıştay Üçüncü Dairesi, 6 Nisan 2026 tarihli ve E.2024/4288, K.2026/1632 sayılı kararında, Anayasa'ya aykırı bulunan düzenlemeye dayanılarak yapılan elektronik tebligatların hukuki sonuç doğuramayacağı yönünde hüküm kurdu. Danıştay, iptal kararının yürürlüğünün ertelenmesinin, Anayasa'ya aykırı düzenlemenin görülmekte olan davalarda uygulanmasını gerektirmediğini belirtti.

Bu gelişmeler üzerine kanun koyucu harekete geçti. 1 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe giren 7587 sayılı Kanun'un 9'uncu maddesiyle VUK'un 107/A maddesi yeniden düzenlendi. Böylece daha önce Hazine ve Maliye Bakanlığının yetkisine dayanılarak 456 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile belirlenen elektronik tebligatın kapsamı, sisteme dâhil olacak kişiler ve uygulamanın temel esasları doğrudan kanunla düzenlenmiş oldu.

Son olarak 11 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 596 sayılı VUK Genel Tebliği ile elektronik tebligat uygulamasına ilişkin ikincil düzenlemelerde değişikliğe gidildi. Peki, bu tebliğ neleri değiştirdi, kimleri etkiliyor ve uygulamada ne gibi sonuçlar doğuracak?

Bu soruların yanıtlarına bakalım.

1. Elektronik tebligatın kapsamını artık kanun belirliyor

Eskiden: Elektronik tebligat sistemine kimlerin katılmak zorunda olduğu, VUK'un 107/A maddesinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye dayanılarak çıkarılan 456 Sıra No.lu Tebliğ ile belirleniyordu.

Şimdi: Elektronik tebligat sistemine katılması zorunlu olan kişiler doğrudan VUK'un 107/A maddesinde sayılıyor. Bakanlık ise elektronik tebligat sisteminin işleyişine ilişkin usul ve esasları belirliyor.

Burada önemli bir ayrım var. Bu değişiklik 596 Sıra No.lu Tebliğ'le değil, 1 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe giren 7587 sayılı Kanun'la yapıldı. Yeni Tebliğ ise söz konusu kanuni düzenlemeye uygun uygulama esaslarını belirliyor.

2. Kimlerin elektronik tebligat kullanması zorunlu?

Elektronik tebligat sistemine katılması zorunlu olan kişiler, 7587 sayılı Kanun'la yeniden düzenlenen VUK'un 107/A maddesinde belirlendi.

Buna göre kurumlar vergisi mükellefleri ile ticari, zirai veya mesleki kazançları dolayısıyla gerçek usulde vergilendirilen gelir vergisi mükelleflerinin elektronik tebligat sistemine katılma zorunluluğu devam ediyor.

Bunun yanında kolektif şirketler, adi komandit şirketler ile Özel Tüketim Vergisi Kanunu'na ekli (II) sayılı listedeki kayıt ve tescile tabi malların ilk iktisabında adına tescil yapılan gerçek ve tüzel kişiler ile tüzel kişiliği bulunmayan teşekküller de zorunluluk kapsamına alındı.

Dolayısıyla elektronik tebligatın kapsamı, 7587 sayılı Kanun'la genişletildi. Yeni tebliğ ise bu kapsamda yer alan kişilerin sisteme katılmasına ilişkin uygulama esaslarını düzenliyor.

Buna karşılık basit usulde vergilendirilenler, gelir vergisinden muaf esnaf ve gerçek usulde gelir vergisine tabi olmayan çiftçiler, başka bir nedenle zorunluluk kapsamına girmiyorlarsa elektronik tebligat sistemine katılmak zorunda değiller. Ancak isterlerse sisteme katılabilecekler.

Ayrıca engellilik oranı yüzde 90 ve üzerinde olan malul ve engelliler için kanunda öngörülen zorunluluk istisnası da dikkate alınmalı.

3. Elektronik tebligat sistemine başvuru süreleri

Elektronik tebligat sistemine katılması zorunlu olanların başvuru süreleri, mükellefiyet durumlarına göre farklılık gösteriyor.

Eskiden: Yeni mükellefiyet tesis ettiren kişiler bakımından genel olarak işe başlama tarihinden itibaren 15 günlük başvuru süresi uygulanıyordu.

Şimdi: Yeni işe başlayan ve elektronik tebligat sistemine katılması zorunlu olan mükellefler için 15 günlük süre korunuyor. Hâlihazırda faaliyette bulunup sonradan zorunluluk kapsamına girenler bakımından ise kapsama girilen tarihi izleyen ayın sonuna kadar başvuru yapılması öngörülüyor.

Bunun yanında yeni düzenlemeye uyum sağlanması amacıyla bir geçiş süreci de bulunuyor.

Geçiş hükmü kapsamına giren ve elektronik tebligat sistemine henüz dâhil olmamış kişiler bakımından 30 Kasım 2026 tarihi önem taşıyor.

Ancak burada bir hususun altını çizmek gerekiyor: Elektronik tebligat sistemine daha önce dâhil olanların yeniden başvuru yapmalarına gerek bulunmuyor. Bu kişiler mevcut kayıtları üzerinden sistemi kullanmaya devam edecekler.

Dolayısıyla 30 Kasım 2026 tarihi, elektronik tebligat sistemini kullanan bütün mükelleflerin yeniden başvuru yapması gereken bir tarih değil.

4. Başvurular nasıl yapılacak?

Eskiden: Elektronik tebligat sistemine katılım için vergi dairesine başvuru yapılması veya mevcut elektronik başvuru yöntemlerinin kullanılması gerekiyordu.

Şimdi: Dijital Vergi Dairesi üzerinden elektronik ortamda başvuru yapılmasına ilişkin usuller düzenleniyor.

Mükellefler, kendileri için öngörülen kimlik doğrulama yöntemlerini kullanarak başvuru işlemlerini elektronik ortamda gerçekleştirebilecekler.

Bu düzenleme, özellikle vergi dairesine gitmeden işlem yapmak isteyen mükellefler açısından önem taşıyor.

5. Elektronik tebligatın yapılmış sayılmasında değişiklik yok

Elektronik tebligatın yapılmış sayılmasına ilişkin beş günlük süre aynen korundu.

Eskiden: Elektronik ortamda gönderilen belge, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılıyordu.

Şimdi: Aynı uygulama devam ediyor.

Örneğin, vergi dairesi tarafından 14 Ekim 2026 tarihinde elektronik tebligat sistemine ulaştırılan bir belge, 19 Ekim 2026 gününün sonunda tebliğ edilmiş sayılacak.

Burada önemli olan, mükellefin belgeyi okuyup okumaması değil, belgenin elektronik tebligat sistemine ulaşmasıdır.

Dolayısıyla mükellefin elektronik tebligat sistemine girmemesi veya gönderilen belgeyi okumaması, tebligatın hukuki sonuç doğurmasını engellemiyor.

Bu nedenle elektronik tebligat sisteminin düzenli olarak kontrol edilmesi gerekiyor.

6. Elektronik tebligat sisteminden kimler çıkabilecek?

Elektronik tebligat sisteminden çıkış konusunda da önemli düzenlemeler bulunuyor.

Öncelikle belirtmek gerekir ki sistemden çıkışa ilişkin temel kurallar 596 Sıra No.lu Tebliğ'den önce, 7587 sayılı Kanun'la düzenlendi.

Buna göre ticaret siciline kayıtlı tüzel kişiler, ticaret sicil kayıtlarının silinmesi üzerine sistemden çıkarılıyor. Diğer tüzel kişiler bakımından ise tabi oldukları sicil kayıtlarının silinmesi esas alınıyor.

Gerçek kişiler bakımından ölüm veya gaiplik kararı sistemden çıkış nedeni olarak düzenlenmiş durumda.

Bunun yanında, elektronik tebligat sistemine zorunlu olarak dâhil edilen gerçek kişiler için ayrıca bir imkân bulunuyor.

Bu kişiler, mükellefiyetlerinin sona erdiği tarihi izleyen beşinci takvim yılının sonundan itibaren, sisteme dâhil olmayı gerektiren başka bir nedenin de bulunmaması şartıyla sistemden çıkmayı talep edebilecekler.

Örneğin, 2026 yılında mükellefiyetini sona erdiren bir gerçek kişi, diğer şartları da taşıması hâlinde 2031 yılının sonundan itibaren sistemden çıkma talebinde bulunabilecek.

Ayrıca isteğe bağlı olarak elektronik tebligat sistemine katılanlar, talepleri üzerine sistemden ayrılabilecekler.

65 yaşını dolduran kişilere de talepleri hâlinde elektronik tebligat sisteminden çıkma imkânı tanınmış durumda.

Dolayısıyla mükellefiyetin sona ermesi, her durumda elektronik tebligat sisteminden hemen çıkılabileceği anlamına gelmiyor.

7. Tasfiye ve iflas hâllerinde elektronik tebligat

Yeni tebliğde tasfiye ve iflas süreçlerinde elektronik tebligat uygulamasına ilişkin usullere de yer veriliyor.

Bu kapsamda tasfiye veya iflas sürecine giren mükellefler bakımından elektronik tebligat sisteminin nasıl kullanılacağı ve tebligat işlemlerinin nasıl yürütüleceği açıklanıyor.

Bu düzenlemeler, özellikle tasfiye ve iflas süreçlerinde tebligatın muhatabının belirlenmesi ve tebligat işlemlerinin hukuki sonuçları bakımından önem taşıyor.

8. Elektronik tebligat yükümlülüğüne uymayanlara ceza uygulanabilecek

Elektronik tebligat sistemine katılmak zorunda olduğu hâlde bu yükümlülüğünü yerine getirmeyen mükellefler bakımından özel usulsüzlük cezası gündeme gelebilecek.

Bu konuda VUK'un mükerrer 355'inci maddesinde yer alan hükümler uygulanıyor.

Ancak burada dikkat edilmesi gereken husus, elektronik tebligat sistemine katılmama nedeniyle ceza uygulanmasının yeni bir yaptırım olmadığıdır.

Yeni düzenleme, mevcut kanuni yaptırım çerçevesinde elektronik tebligat yükümlülüğünün yerine getirilmesine ilişkin usulleri ortaya koyuyor.

Sonuç olarak ne değişti?

11 Ekim 2026 tarihinde yayımlanan yeni Tebliğle elektronik tebligat sistemi tamamen değiştirilmedi. Önceki uygulamadaki pek çok kural korunurken sistemin işleyişine ilişkin usul ve esaslar yeniden düzenlendi.

Asıl önemli değişiklik, elektronik tebligatın kapsamının ve zorunluluğunun artık Bakanlığın çıkardığı Tebliğ yerine doğrudan kanunla belirlenmesidir. Ancak bu değişiklik 596 Sıra No.lu Tebliğ'le değil, 7587 sayılı Kanun'la yapıldı.

Yeni tebliğ ise başvuru süreleri, başvuru yöntemleri ve uygulamanın işleyişine ilişkin düzenlemeleri kanuni çerçeveye uyumlu hâle getiriyor.

Mükellefler açısından özellikle iki konu önem taşıyor. Bunlardan ilki, elektronik tebligat sistemine katılma zorunluluğu bulunup bulunmadığının ve varsa başvuru süresinin kontrol edilmesi. İkincisi ise elektronik tebligat sisteminin düzenli olarak takip edilmesi.

Çünkü elektronik tebligatın yapılmış sayılmasına ilişkin beş günlük kural devam ediyor. Mükellefin gönderilen belgeyi okumaması, tebligatın yapılmış sayılmasını ve buna bağlı hukuki sürelerin işlemeye başlamasını engellemiyor.

15 Ekim 2026 PERŞEMBE

Resmî Gazete

Sayı : 33401

YÖNETMELİK

Ticaret Bakanlığından:

PERAKENDE TİCARETTE UYGULANACAK İLKE VE KURALLAR
HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK
YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK

MADDE 1- 6/8/2016 tarihli ve 29793 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Perakende Ticarette Uygulanacak İlke ve Kurallar Hakkında Yönetmeliğin 12/B maddesinin birinci ve ikinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş; aynı maddenin üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkraları yürürlükten kaldırılmıştır.

“(1) Bakanlık, mal veya hizmet satışı sonrası belli bir ücret karşılığı borcun taksitlendirilmesi veya ödemenin ertelendiği dönemler dahil olmak üzere, kıymetli evrak düzenlenerek veya düzenlenmeksizin gerçekleştirilen, konut satışı haricindeki taksitli mal ve hizmet satışlarında taksitlendirme sürelerini belirlemeye veya bu konuda ilave sınırlamalar getirmeye yönelik karar almaya yetkilidir.

(2) Birinci fıkra kapsamında alınan kararlar, Bakanlığın internet sitesinde ilan edilir ve üst meslek kuruluşlarına gönderilir.”

MADDE 2- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3- Bu Yönetmelik hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.

e-Müstahsil Makbuzu uygulamasına yönelik değişikliğin e-Arşiv Raporuna uygulanması ile ilgili olarak güncellenen e-Arşiv Paketi’ne ulaşmak için tıklayınız.

İstanbul ilinde de 1 Kasım 2026 tarihinden (Ekim/2026 vergilendirme döneminden) itibaren “Katma Değer Vergisi Beyannameleri (KDV1, KDV2, KDV2B, KDV4, KDV9015)” yeni e-Beyan sisteminden alınmaya başlanacaktır.

Daha önceki dönemlere ait olmak üzere ilk kez verilecek beyannameler ile bu dönemlere ait düzeltme beyannameleri ise e-Beyanname (BDP) sisteminden alınmaya devam edilecektir.

Ayrıca meslek mensupları tarafından, pilot uygulama kapsamında bulunan illerdeki mükelleflerinin beyannamelerinin, 2026/Haziran vergilendirme döneminden itibaren, kullandıkları muhasebe programlarının e-Beyan sistemine entegre olması durumunda (entegrasyon için gerekli olan tüm bilgi ve belgeler entegrasyon talebinde bulunan muhasebe programları ile paylaşılmıştır) entegrasyon (web servis) yoluyla da “e-Beyan” sistemi üzerinden verilebilmesi mümkündür.

e-Beyan uygulaması ana sayfasının sağ üst köşesinde yer alan kullanıcı ünvanına ait simgeye basıldığında açılan “Yardım -> e-Beyanname Dokümanlar -> Hemen Başla” başlıklarına sırasıyla tıklanarak katma değer vergisi beyannamelerinin sayfalarına ilişkin ayrıntılı açıklamaların bulunduğu modüllere erişim sağlanabilecektir.

Duyurulur.

KONUŞMACI: ALİ ÇAKMAKÇI-KATKI SUNAN: SELAHATTİN İPEK MODERATÖR : ÖMER KÖKLÜCE