banner79

banner80

Vergide yeni trend: Karbon

28.08.2021

VERGİ 28.08.2021, 10:40 28.08.2021, 10:49
Vergide yeni trend: Karbon

Tüm dünyanın iklim krizinden nasibini aldığı şu günlerde, küresel ısınmayla toplu mücadele için ekonomiyi de kapsayan önlemler alınmaya başlandı. Türkiye'den somut bir adım gelmese de Finlandiya 2035, Avusturya ve İzlanda 2040, Almanya ve İsveç 2045, Japonya, ABD, Brezilya, Danimarka, Birleşik Krallık ve Fransa 2050, dünyanın en büyük karbon salıcısı Çin ise 2060 tarihini net sıfıra ulaşmak için hedef yıl olarak belirledi.

Avrupa Birliği, 14 Temmuz'da ‘Fit For 55' adını verdiği paketi açıkladı. Bu paket, AB'nin 2050 yılı için koyduğu sıfır karbon emisyonu hedefinin yol haritasını oluşturuyor. Fit For 55 ile AB'nin 2030 yılı itibarıyla karbon emisyonunu 1990'lı yıllara göre %55 oranında düşürmesi hedefleniyor. Bunun en basit örneği ise 15 yıl içinde, dizel ve benzinli araçların satışı yasaklanacak olması. Gezegenimizin geleceği söz konusuyken, tabii ki bu konuda kimse etliye sütlüye karışmadan köşesinde oturamayacak. Şehirlerin ve fabrikaların yeniden tasarlanacağı, fosil yakıtın rafa kaldırılacağı bu dönüşüm için ayrılan kaynak 144.4 milyar Euro. AB, üyesi olmayan ülkeleri de dönüşüme zorluyor. Türkiye, gerekli düzenlemeleri yapmazsa; 2025 yılında 771 milyon Euro karbon emisyon vergisi ödemek zorunda kalacak.

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'ne (UNFCCC) 2020 sonrası iklim taahhütlerini yerine getirmek için, Endonezya geçtiğimiz günlerde en radikal kararı alan sürpriz ülke oldu. Karbon emisyonları azaltma hedefine ulaşılmasına yardımcı olmak için, Endonezya Hükümeti (GOI), NDC (Karbon Ekonomik Değer Yasası) kapsamında karbon ekonomik değerli araçlara ilişkin bir başkanlık yönetmeliği taslağıyla daha ilerici bir emisyon azaltma planı hazırlama sürecine girdi.

Aslında, karbon vergisi kavramını yeni duymuyoruz. Dünya çapında yaklaşık 29 ülke, Polonya ve Ukrayna'da ton karbondioksit eşdeğeri tCO2e başına 1 ABD Doları'ndan ve İsveç'te tCO2e başına 137 ABD Doları'na kadar değişen bir karbon vergisi planı benimsemektedir.
 

KARBON VERGİSİNİN KAPSAMI VE ETKİLERİ

Karbon vergisinin kapsamına genel olarak enerji ve ulaşım, tarım, ormancılık ve turba arazileri, sanayi ve atık arıtma sektörlerinde karbon emisyonu üreten faaliyetler giriyor.

Hedeflenen bu beş sektörün tümü, herhangi bir muafiyet olmadan vergilendirilirse; birçok işletme etkilenecek ve sera gazı emisyonlarına doğrudan bir fiyat koyan bir karbon vergisine yanıt olarak stratejilerini yeniden hesaplamak zorunda kalacak. Kömürle çalışan enerji santralleri, petrol ve madencilik, kâğıt hamuru ve kağıt, çimento, plastik, petrokimya ve palmiye yağı tarlaları gibi karbon yoğun sektörlerdeki işletmeler, diğerlerinin yanı sıra en ağır şekilde etkilenecek.

Karbon vergisi planına tepki olarak, özellikle kömür ve çimento sektörlerinde faaliyet gösteren iş sahipleri, iş birlikleri aracılığıyla karbon vergisinin işletmelere çok fazla yük getireceğine dair endişelerini dile getiriyorlar.

Endonezya ile hemfikir olan İsrail de iklim değişikliğiyle mücadele için, karbon vergisi planını onayladı. Planın ilk aşamasında; tüm kirletici yakıtlara ve daha sonraki bir aşamada çöplüklerden ve diğer emisyon kaynaklarından çıkan sera gazı emisyonlarına karbon fiyatlandırması uygulamak yer alıyor. İkinci olarak; tüketim vergisi rejimi yoluyla yakıt yakma için karbon fiyatlandırması uygulanacak ve 2023'ten itibaren kömür, LPG, akaryakıt, petrokok ve gaz için karbon fiyatlandırmasına başlanacak.
 

TÜRKİYE ENDİŞELENMELİ Mİ?

Tabii ki madalyonun öteki yüzünde, AB'nin sınırda uygulayacağı karbon vergisi maliyetinden korkan ülkeler de olacak. Avrupa Birliği'nin karbon sınır vergisi uygulama planının 7.6 milyar dolar tutarında Rus malını etkileyeceği kaydedildi. Geçen hafta, Rus devlet petrol şirketi Rosneft CEO'su Igor Sechin, Avrupa Birliği'nin karbon sınır vergisi uygulama planının Rus ekonomisine yaptırımlardan daha çok zarar vereceği uyarısında bulundu.

Kommersant gazetesinin haberine göre Sechin, Kremlin'e yaptığı sunumda; AB'nin 2026'dan itibaren uygulamayı planladığı karbon tarifesinin 7.6 milyar dolar tutarında Rus malını etkileyeceğini vurguladı. Sechin'in karbon vergisinin AB yaptırımlarından daha çok zarar vereceğine yönelik yorumunu, Devlet Başkanı Putin'e 30 Haziran'da gönderdiği mektupta yaptığı da kaydedildi. Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (Carbon Border Adjustment Mechanism–CBAM); iklim hedefleri çerçevesinde genellikle daha düşük maliyetle üretilen yüksek emisyonlu ürünlerin ithalatında ekstra bir vergi öngörüyor. Böylece, görece daha düşük emisyonlu ancak yüksek maliyetle üretilebilen alternatif ürünlere rekabet edebilme fırsatı sağlanıyor.

AB, “sınırda karbon düzenleme mekanizması” ile karbon fiyatlandırma sistemine sahip olmayan ülkelerden gerçekleştirilen yüksek karbon ayak izine sahip malların ithalatını izlemeyi ve azaltmayı amaçlıyor. Bu uygulama ise Türkiye'de şüphesiz en çok demir, çelik ve çimento sektörü ile cam, seramik ve plastik endüstrilerini ekonomik açıdan olumsuz yönde etkileyecek.

Türkiye‘ye çöp ithalatına izin vererek, ülkemizi Avrupa‘nın çöp depolama merkezi haline getiren iktidarın; karbon vergisi konusunda adım atmak zorunda kalması “kaderin cilvesi” olsa gerek.

Sözcü | Nedim TÜRKMEN

Yorumlar (0)
4
açık
Namaz Vakti 28 Ocak 2022
İmsak 06:44
Güneş 08:12
Öğle 13:22
İkindi 15:58
Akşam 18:22
Yatsı 19:45
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 54
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Karagümrük 23 30
13. Kasımpaşa 23 27
14. Göztepe 23 27
15. Galatasaray 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 47
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Arsenal 21 36
7. Tottenham 20 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Barcelona 21 35
6. Real Sociedad 21 34
7. Villarreal 22 32
8. Rayo Vallecano 21 31
9. Athletic Bilbao 22 31
10. Valencia 22 29
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 22 22
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 22 17
20. Levante 21 11
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@