banner79

banner80

Merinos Müessesesi 1971

22.11.2021

YAŞAM 22.11.2021, 09:32
Merinos Müessesesi 1971

Merinos fabrikası temeli Atatürk tarafından atılan fabrikalardan biri. 1938'de açılmış.

Ama Türkiye'nin kesinlikle ilerisinde bir fabrika.

Modern yönetim, muhasebe, finansman, bütçeleme yani o güne kadar okullarda okuduğumuz her konu, en iyi şekilde var ve uygulanıyor. Daha önce söylediğim gibi, arkadaşlarım Sami Balaban ve İbrahim Uzan sayesinde, gerek fabrikanın bütçesini ve gerekse maliyet muhasebesini birebir yaparak öğrendim. Onlar, akşamları bunları bana anlattılar. Bu sırada tekdüzen muhasebe planı çalışması yapılıyordu.

İTİA da Mehmet Yazıcı hocamızdan, tekdüzen muhasebe çerçevesi diye okuduğumuz konu, iktisadi devlet teşekküllerinde hayata geçiyordu. Tabii bunu da öğrendim. Tekdüzen muhasebe sistemi 3568 den sonra kanun olarak çıktı ve ülkede uygulanmaya başladı, biz bunu 1971 den itibaren uygulayan öncülerden olduk

İthalat servisine tayin edilir edilmez, beni çağırdılar. Ankara'ya Sümerbank genel müdürlüğüne gidiyorsun. Orada; bu işlerle uğraşan ortaokul mezunu bir arkadaşımız var, bu işin erbabı ve ustası odur. Onunla bir hafta geçir dediler. Hayret dedim, ama gittim. Geçmiş yıl , ismi Mehmet beydi zannediyorum. Aslında Gemlik Suni ipek fabrikasının elemanı imiş. ama ithalat konularında hakikaten kendini eğitmiş. Bu arada ben İTİA ya devam ederken Orman Genel Müdürlüğü satın alma komisyonunda 15-16 fabrikanın ihalesini ve ithalatını yapmıştım, bir tecrübem vardı yani.

Bu Mehmet bey, beni aldı. Ticaret Bakanlığındaki ve Odalar Birliğindeki önce bütün odacılarla, sonra da bütün sekreterlerle tanıştırdı. Daha sonra da bölüm müdürlerini tanıdık. Maalesef bizim işler bir takım hediyelerle yürür. Biz ise devlet dairesinde çalışıyoruz. Hediye veya buna benzer şeyler veremeyiz. Bizi tanıyacaklar ve işi bir takvimle halledeceğiz diyordu. Bu eğitimi bana o kadar faydalı oldu ki anlatamam. Yıllar yılı, Odalar birliği, Ticaret bakanlığı veya Devlet Planlama teşkilatında tanındım ve işlerim kolayca halloldu.

1971 yılında Floş ithalatı devletleştirildi ve ithalat görevi Merinosa ve de bizim kısma verildi. İşte o zaman Türkiye'de floş üretilmediğini gördüm ve halen de üretilmiyor. Dünya floş üretimi, Filofibra S.A. diye bir firma tarafından tekel olarak pazarlanıyor ve bu firmanın başında da Benito Danizi diye biri var. Merinosa da geldi.

Biz Merinos olarak floşun kilosunu 4 dolardan alıyoruz, ithalat gümrük masrafları 5 dolar, toplam 9 dolara mal ediyor, 10 dolara satıyoruz.

Bir de ne görelim. Firmalar, Filofibradan floşu 1 dolara alıyorlar, 1 dolar da ithalat masrafları, 2 dolara mal ediyorlar. Anlayamıyoruz. Sonra öğreniyoruz ki aslında 4 dolara alıyorlar, 1 dolar da ithalat masrafı , etti 5 dolar. 7 dolardan alıyorlar ama aradaki 5 doları gayriresmi ödüyorlar. Böylece Türkiye'de floşta kayıtdışılık başladı. Bu kayıtdışılık sayesinde bir çok tüccar zengin oldu. Bir çok tekstil iplik ve kumaş fabrikası kuruldu. Neyse üzülmeyelim, sonuçta paralar Türkiye'de üretim tesisi olarak kalmış oldu.

Daha önce söylediğim gibi Merinos, o tarihte dünyanın en gelişmiş ülkelerindeki fabrikalardan biri gibi idi. Tenis kortları, sinemaları, lojmanları, sosyal tesisleri, sendikaları ve hatta partilerde temsilcileri vardı.

Biz, birkaç kişi, toplumun kenar mahallelerinden yetişmiş ve Allahın yardımı ile zor da olsa okuyabilmiş insanlardık. Bir gün ben, Sami Balaban ve de Sarı Hüseyin, lokal önünde yürüyor ve tenis sahalarındaki, basket sahalarındaki ve diğer sosyal tesislerdeki insanlara bakıyorduk. Hüseyin, gördünüz mü arkadaşlar, buradaki üst düzey çalışanlar ne rahat yaşıyorlarmış, biz de buralardan geçerken onlara gıpta ile bakıyorduk. Çok şükür biz de bu tesiste çalışıyoruz, ama dışardakiler bize , bir zamanlar bizlerin baktığı gibi bakıyorlar dedi.

Yıllar sonra Merinos, teknik gelişmelere ayak uyduramadığı ve devletin de teşvikten vazgeçmesi ile kapanmak zorunda kaldı. Ama şundan emin olun ki, Türkiye'de 1960 yılından itibaren kurulan sanayi tesislerinin yönetici ve üst düzey elemanları iktisadi devlet teşekküllerinden gelmiştir. İktisadi devlet teşekkülleri görevlerini tam olarak yapmışlardır. Herkesin her zaman söylediği gibi başta Atatürk olmak üzere bu tesisleri kuranlar sanayinin insan hammaddesini yetiştirmişlerdir.

LifeBursa | Cevdet AKÇAKOCA

Yorumlar (0)
12
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 08 Aralık 2021
İmsak 06:38
Güneş 08:09
Öğle 13:01
İkindi 15:22
Akşam 17:43
Yatsı 19:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 15 39
2. Konyaspor 15 27
3. Fenerbahçe 15 27
4. Hatayspor 15 26
5. Başakşehir 15 25
6. Alanyaspor 15 24
7. Galatasaray 15 23
8. Karagümrük 15 22
9. Beşiktaş 15 21
10. Adana Demirspor 15 20
11. Sivasspor 15 19
12. Giresunspor 15 19
13. Kayserispor 15 19
14. Altay 15 18
15. Antalyaspor 15 18
16. Gaziantep FK 15 18
17. Göztepe 15 14
18. Öznur Kablo Yeni Malatya 15 14
19. Kasımpaşa 15 11
20. Rizespor 15 10
Takımlar O P
1. Ankaragücü 15 30
2. Erzurumspor 13 28
3. Ümraniye 14 27
4. Eyüpspor 14 27
5. Bandırmaspor 14 25
6. Samsunspor 14 22
7. Tuzlaspor 13 21
8. İstanbulspor 14 20
9. Kocaelispor 14 20
10. Gençlerbirliği 14 20
11. Boluspor 14 19
12. Adanaspor 15 19
13. Menemenspor 14 18
14. Bursaspor 14 17
15. Manisa FK 15 17
16. Denizlispor 14 15
17. Ankara Keçiörengücü 14 14
18. Altınordu 15 13
19. Balıkesirspor 14 7
Takımlar O P
1. Man City 15 35
2. Liverpool 15 34
3. Chelsea 15 33
4. West Ham 15 27
5. Tottenham 14 25
6. M. United 15 24
7. Arsenal 15 23
8. Wolverhampton 15 21
9. Brighton 15 20
10. Aston Villa 15 19
11. Leicester City 15 19
12. Everton 15 18
13. Brentford 15 17
14. Crystal Palace 15 16
15. Leeds United 15 16
16. Southampton 15 16
17. Watford 15 13
18. Burnley 14 10
19. Newcastle 15 10
20. Norwich City 15 10
Takımlar O P
1. Real Madrid 16 39
2. Sevilla 15 31
3. Real Betis 16 30
4. Atletico Madrid 15 29
5. Real Sociedad 16 29
6. Rayo Vallecano 16 27
7. Barcelona 15 23
8. Valencia 16 22
9. Athletic Bilbao 16 21
10. Osasuna 16 21
11. Espanyol 16 20
12. Mallorca 16 19
13. Villarreal 15 16
14. Celta de Vigo 16 16
15. Granada 15 15
16. Elche 16 15
17. Deportivo Alaves 15 14
18. Cádiz 16 12
19. Getafe 16 11
20. Levante 16 8
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@