banner79

banner80

Merinos Müessesesi 1971

22.11.2021

YAŞAM 22.11.2021, 09:32
Merinos Müessesesi 1971

Merinos fabrikası temeli Atatürk tarafından atılan fabrikalardan biri. 1938'de açılmış.

Ama Türkiye'nin kesinlikle ilerisinde bir fabrika.

Modern yönetim, muhasebe, finansman, bütçeleme yani o güne kadar okullarda okuduğumuz her konu, en iyi şekilde var ve uygulanıyor. Daha önce söylediğim gibi, arkadaşlarım Sami Balaban ve İbrahim Uzan sayesinde, gerek fabrikanın bütçesini ve gerekse maliyet muhasebesini birebir yaparak öğrendim. Onlar, akşamları bunları bana anlattılar. Bu sırada tekdüzen muhasebe planı çalışması yapılıyordu.

İTİA da Mehmet Yazıcı hocamızdan, tekdüzen muhasebe çerçevesi diye okuduğumuz konu, iktisadi devlet teşekküllerinde hayata geçiyordu. Tabii bunu da öğrendim. Tekdüzen muhasebe sistemi 3568 den sonra kanun olarak çıktı ve ülkede uygulanmaya başladı, biz bunu 1971 den itibaren uygulayan öncülerden olduk

İthalat servisine tayin edilir edilmez, beni çağırdılar. Ankara'ya Sümerbank genel müdürlüğüne gidiyorsun. Orada; bu işlerle uğraşan ortaokul mezunu bir arkadaşımız var, bu işin erbabı ve ustası odur. Onunla bir hafta geçir dediler. Hayret dedim, ama gittim. Geçmiş yıl , ismi Mehmet beydi zannediyorum. Aslında Gemlik Suni ipek fabrikasının elemanı imiş. ama ithalat konularında hakikaten kendini eğitmiş. Bu arada ben İTİA ya devam ederken Orman Genel Müdürlüğü satın alma komisyonunda 15-16 fabrikanın ihalesini ve ithalatını yapmıştım, bir tecrübem vardı yani.

Bu Mehmet bey, beni aldı. Ticaret Bakanlığındaki ve Odalar Birliğindeki önce bütün odacılarla, sonra da bütün sekreterlerle tanıştırdı. Daha sonra da bölüm müdürlerini tanıdık. Maalesef bizim işler bir takım hediyelerle yürür. Biz ise devlet dairesinde çalışıyoruz. Hediye veya buna benzer şeyler veremeyiz. Bizi tanıyacaklar ve işi bir takvimle halledeceğiz diyordu. Bu eğitimi bana o kadar faydalı oldu ki anlatamam. Yıllar yılı, Odalar birliği, Ticaret bakanlığı veya Devlet Planlama teşkilatında tanındım ve işlerim kolayca halloldu.

1971 yılında Floş ithalatı devletleştirildi ve ithalat görevi Merinosa ve de bizim kısma verildi. İşte o zaman Türkiye'de floş üretilmediğini gördüm ve halen de üretilmiyor. Dünya floş üretimi, Filofibra S.A. diye bir firma tarafından tekel olarak pazarlanıyor ve bu firmanın başında da Benito Danizi diye biri var. Merinosa da geldi.

Biz Merinos olarak floşun kilosunu 4 dolardan alıyoruz, ithalat gümrük masrafları 5 dolar, toplam 9 dolara mal ediyor, 10 dolara satıyoruz.

Bir de ne görelim. Firmalar, Filofibradan floşu 1 dolara alıyorlar, 1 dolar da ithalat masrafları, 2 dolara mal ediyorlar. Anlayamıyoruz. Sonra öğreniyoruz ki aslında 4 dolara alıyorlar, 1 dolar da ithalat masrafı , etti 5 dolar. 7 dolardan alıyorlar ama aradaki 5 doları gayriresmi ödüyorlar. Böylece Türkiye'de floşta kayıtdışılık başladı. Bu kayıtdışılık sayesinde bir çok tüccar zengin oldu. Bir çok tekstil iplik ve kumaş fabrikası kuruldu. Neyse üzülmeyelim, sonuçta paralar Türkiye'de üretim tesisi olarak kalmış oldu.

Daha önce söylediğim gibi Merinos, o tarihte dünyanın en gelişmiş ülkelerindeki fabrikalardan biri gibi idi. Tenis kortları, sinemaları, lojmanları, sosyal tesisleri, sendikaları ve hatta partilerde temsilcileri vardı.

Biz, birkaç kişi, toplumun kenar mahallelerinden yetişmiş ve Allahın yardımı ile zor da olsa okuyabilmiş insanlardık. Bir gün ben, Sami Balaban ve de Sarı Hüseyin, lokal önünde yürüyor ve tenis sahalarındaki, basket sahalarındaki ve diğer sosyal tesislerdeki insanlara bakıyorduk. Hüseyin, gördünüz mü arkadaşlar, buradaki üst düzey çalışanlar ne rahat yaşıyorlarmış, biz de buralardan geçerken onlara gıpta ile bakıyorduk. Çok şükür biz de bu tesiste çalışıyoruz, ama dışardakiler bize , bir zamanlar bizlerin baktığı gibi bakıyorlar dedi.

Yıllar sonra Merinos, teknik gelişmelere ayak uyduramadığı ve devletin de teşvikten vazgeçmesi ile kapanmak zorunda kaldı. Ama şundan emin olun ki, Türkiye'de 1960 yılından itibaren kurulan sanayi tesislerinin yönetici ve üst düzey elemanları iktisadi devlet teşekküllerinden gelmiştir. İktisadi devlet teşekkülleri görevlerini tam olarak yapmışlardır. Herkesin her zaman söylediği gibi başta Atatürk olmak üzere bu tesisleri kuranlar sanayinin insan hammaddesini yetiştirmişlerdir.

LifeBursa | Cevdet AKÇAKOCA

Yorumlar (0)
20
açık
Namaz Vakti 17 Mayıs 2022
İmsak 03:50
Güneş 05:38
Öğle 13:05
İkindi 17:01
Akşam 20:23
Yatsı 22:03
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 37 58
7. Antalyaspor 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 37 52
10. Sivasspor 37 51
11. Galatasaray 37 51
12. Kasımpaşa 37 50
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 37 47
15. Giresunspor 37 45
16. Gaziantep FK 37 43
17. Rizespor 37 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 35 61
4. İstanbulspor 35 59
5. Erzurumspor 35 58
6. Eyüpspor 35 54
7. Manisa Futbol Kulübü 36 49
8. Tuzlaspor 35 49
9. Samsunspor 35 48
10. Gençlerbirliği 35 48
11. Keçiörengücü 35 48
12. Boluspor 35 47
13. Denizlispor 35 46
14. Altınordu 35 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 35 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 36 86
3. Chelsea 36 70
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 36 48
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 36 45
14. Aston Villa 36 44
15. Southampton 36 40
16. Everton 36 36
17. Leeds United 37 35
18. Burnley 36 34
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 85
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 37 64
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 37 42
13. Espanyol 37 41
14. Getafe 37 39
15. Elche 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 37 32
20. Deportivo Alaves 37 31
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@