banner79

banner80

Türkiye'nin En Eski Okulu Hakkında...

Bu hafta 14 Mayıs.2022 Cumartesi günü saat 15'de okulun 554. Yıl kutlamaları okul bahçesinde yapılacaktır. Davetiye aşağıdadır. Okulumuzun bütün mezunlarını gururla beklediğimi ben de belirtmek isterim.....

YAŞAM 13.05.2022, 08:56 13.05.2022, 10:55
Türkiye'nin En Eski Okulu Hakkında...

Bilir misiniz ki şehrimizde Türkiye’nin en eski okulu yani Hocailyas okulu bulunmaktadır.  

Ben de bu okulun mezunlarındanım. Meğer biz Bursa’da tarihle iç içe yaşadığımızın farkında değilmişiz. Bu hafta 14 Mayıs.2022 Cumartesi günü saat 15'de okulun 554. Yıl kutlamaları okul bahçesinde yapılacaktır. Davetiye aşağıdadır. Okulumuzun bütün mezunlarını gururla beklediğimi ben de belirtmek isterim.

Fırsattan istifade 1957 yılında mezun olduğum okulumun tarihçesini yazımda paylaşmak isterim. Ama tarihçeyi incelerken bir başka özel durumla karşılaştım.

Okul müdürleri arasında bir tanesi dikkatimi çekti. Mustafa Necati Ebcim, benim zamanımda da okulun müdürü idi ve 1943 yılından 1964 yılına kadar okul müdürü imiş, yani tam 21 yıl. Bu bir rekordur. Ne mutlu bana ki bu okulda okumuşum ve bu okuldan mezun olmuşum.

Benim sınıfımda olan bazı arkadaşlarımı da burada saymak isterim.

Dr. Nevzat Pehlivan, İrfan Karanfiller, Şakir ve Mahir Soyer (ikizler) Erkan Şen, hemen ilk aklıma gelenler, tabii kardeşim Yaşar (Yaser) Akçakoca da mezunlarımız arasındadır.

Okul, Zafer Plaza'nın hemen yanında, öğretmen evi ile yan yana bulunmakta ve yüzyıllardır devam eden eğitim faaliyetini sürdürmektedir.

Fazla bir şeyler yazmadan hemen tarihçeye geçmek istiyorum.

Okulun kurulduğu tarihlerde geçen Hoca ismi bugünkü manada Hoca değil de tüccar manasına gelmekte olduğunu düşünmekteyim.

TÜRKİYE'NİN EN ESKİ OKULU OLAN HOCAİLYAS ORTAOKULU

Bursa Vakıf Defterinde 1468  tarihli  Hocailyaszade  Mehmet Efendi Vakfı  adına kayıtlı olup, okulun ismi Müdafaâ-i Milliye Hocailyaszade Vakıf Mektebi olarak geçmektedir. Tapusu Hocailyaszade Mehmet Efendi Vakfı adına Kayıtlıdır.

Okulumuzun Banisi (Kurucusu) Hoca Mehmet Çelebi Bin Hoca İlyas (Öl. Cemaziyelevvel 915/1510) tarafından 1468 yılında vakfedilmiştir. 1468 yılından beri aralıksız (1855 yılındaki büyük depremde kısmen yıkılmış ve yeniden yapılmıştır) aynı mekanda ismi değişmeden eğitim öğretime devam eden TÜRKİYE'NİN EN ESKİ OKULUDUR.

Ekrem Hakkı AYVERDİ'nin Osmanlı Mimarisinde Çelebi ve II.Sultan Murad Devri kitabında "Hoca İlyas II.Murad devri ricalinden" olduğu kaydedilmektedir.

Kamil KEPECİOĞLU'nun Bursa Kütüğü Kitabının 2. cildinde kurucumuz hakkında şu bilgiler verilmektedir:

Hoca İlyas'ın oğludur. 1523'ten evvel ölmüştür. Hayatta iken Bursa'nın en zenginlerinden idi. Şehzade Şehinşah Çelebi ve diğer sultanlar şehriyelerini (aylıklarını) bundan alırlardı. II. Bayezid'in oğlu Şehinşah Çelebi1504 yılında Hoca llyas oğlu Hoca Mehmed Celebi'den 34.000 akçeyi asan bir miktarı borç olarak almıştı. Şehreküstü mahallesindeki Hoca İlyas Mektebi ve oradaki Mescidi bu zat yaptırmıştır.

Editörlüğünü Doç. Dr. Nilüfer Alkan Günay'ın yaptığı Yavuz Sultan Selim Dönemi ve Bursa Kitabındaki makalesinde Prof.Dr. Mefail HIZLI okulu kurucusu için şunları aktarmış: "Daha şehzade (Yavuz Sultan Selim) iken 1504'te altı aylık 31.667 şehriyesini Bursa ipek mizanından almaktaydı. Trabzon valisi iken bile salyanesini (yıllık maaşı) Bursa mizanından almaktaydı. 1507 senesi Haziranında bir mektupla müteferrikalarından (hizmetinde bulan kişi)  Murad oğlu Mehmed ve sipahi oğlanları katibi Mehmet Çelebi'nin eline bir mektup vererek Bursa'da tüccar Hoca İlyas oğlu Hoca Mehmed Çelebi'den 40.000 akçe ödünç almış ve 20.000 akçesiyle kumaş aldırmıştır."

Bedri MERMUTLU ve Hasan Basri ÖCALAN'ın Tarihi Bursa Mezar Taşları -I Bursa Hazireleri kitabında okulumuzun banisi ile ilgili şunlar aktarılmaktadır:

 "Mektep Osmangazı ilçesi Şehreküstü Mahallesınde yer almakta idi. Mektep XV. yüzyılda Hoca İlyas oğlu Hoca Muhyiddin Mehmed tarafından yaptırılmıştır.

Mektebin haziresinde banisi ve yakınlarının mezarlarının bulunduğu, ancak 1933 yılında bu mezarlara ait taşların Muradiye bahçesine kaldırıldığı anlaşılmaktadır. Mektep binası günümüzde Hocailyas Ortaokulu olarak hizmet vermektedir.

Okulumuzun Haziresindeki Mezartaşları:

*Hoca Muhyiddin Mehmed Çelebi bin Hoca İlyas, Mektebin banisi, Cemaziyelevvel 915/1510 (Taşı Muradiye Cami bahçesindedir)

*Ömer Çelebi bin Mehmed Çelebi, 932/1526 (Taşı Muradiye Cami bahçesindedir)

*Seydi Hacı Ahmed bin Seydi Ali, Zilkade 942/Mayıs 1536 (Taşı Muradiye Cami bahçesindedir)

*Hoca Mehmed bin Ahmed Çelebi, Muharrem 947 /Mayıs 1540 (Taşı Muradiye Cami bahçesindedir)"

Prof.Dr. Mefail HIZLI  Bursa Sıbyan Mektebleri Kitabında okulumuzla ilgili olarak şunlardan bahseder: "Mektep, ilk yapıldığı zaman, günümüzdeki gibi kagir olarak inşa edilmiştir. Mektebin kurşun örtülü bir kubbesi, ayrıca kiremit örtülü bir bölümü de vardı. Mektep 1842 yılında "iskanı adimü'l-imkan" olması sebebiyle toplam 1.496 kuruş 5 paraya tamir edilmiştir. Bu tarihten tam 3 yıl sonra 1845'te 1.500 kuruşluk harcamaya yol açan diğer bir tamir görmüş ve hizmete hazır hale getirilmiştir."

Prof.Dr. Mefail HIZLI  Bursa Sıbyan Mektebleri Kitabından şu bilgileri aktarır: "Mektebte görev alan muallimlere XVI. yüzyıl boyunca 3 ile 4 akçe arasında değişen yevmiye ödenmişti.1550'de 3 akçe ile muallimlik görevine getirilen Siyami Efendi'nin  1576 yılına kadar 25 yılı aşkın bir süreyle bu görevi sürdürmesi oldukça enteresandır. Mektep'te Hoca İlyas ruhuna hediye edilmek üzere 1 akçe yevmiyeli cüz-hanlığın yanında, Ali Çelebi Vakfı'ndan karşılanan cüz tilaveti de mevcuttur." 

1912-1914 yılları arasında zamanın Milli Eğitim Müdürü Cumalı Beyin teşvikleriyle Özel İdare tarafından şimdiki kullandığımız bina yapılmış ve okula MÜDAFAÂ-İ MİLLİYYE HOCAİLYASZADE VAKIF MEKTEBİ ismi verilmiştir.

Okulun bahçesinde bulunan Hocailyaszade Mehmet Çelebi ailesine ait mezar taşları 1933 yılında Okul müdürü Ali Ulvi BOYSAN tarafından kaldırılmıştır.

1948-1953 yılları arasında  Türkiye genelindeki okul isimleri  numaralandırılmasında dolayı Bursa Merkez 15.MEKTEP olarak isimlendirilmiş ve sonrasında   HOCAİLYAS İLKOKULU adını almıştır.

1943-1964 yılları arasında Okul müdürü olan Osman Necati EBCİM'in gayretleriyle 3 derslikli ek bina yapılmıştır.

1970 yılında okul müdürü Necdet UNAN zamanında okulun döşemeleri ve elektrik tesisatı yenilenmiştir.

1984 yılında okula atanan ilk bayan müdür Ülker ATAMAN zamanında okul yeniden elden geçirilmiş, tuvaletlerin yerleri değiştirilmiştir ve modern hale getirilmiş, koridorlar lambri kaplanmış, alt koridor parke taşlarla kaplanmış, bilgisayar ve diğer elektronik cihazlar alınmış ve daha birçok yenilik yapılmıştır.

1995 yılında göreve başlayan okul müdürü Selahattin AZAK 'ın gayretleriyle okula doğalgazlı kalorifer tesisatı kazandırılmış, anasınıfının tüm mefruşatı değiştirilmiş, alt sınıfların döşemeleri yenilenmiştir.

Yapılan başarılı çalışmalar sonucu 1993 yılından itibaren okul aranılır bir hale gelmiş ve mevcudu hızla artmaya başlamıştır. Buna paralel olarak okulun başarı grafiği hızla yükselmiş Anadolu liselerine büyük oranlarda öğrenci vermiştir 

1997-1998 öğretim yılında okul ilköğretim okuluna dönüşmüş ve ismi HOCAİLYAS İLKÖĞRETİM OKULU olmuştur.

2012-2013 eğitim-öğretim yılından itibaren de HOCAİLYAS ORTAOKULU olarak eğitim öğretime devam etmektedir.

2002- 2003 eğitim –öğretim yılı sonunda İl Milli Eğitim Müdürlüğü ve Zafer Plaza yönetim kurulu arasında imzalanan protokol sonucunda okulun restorasyonu yapılmış, ayrıca tuvaletler tamamı ile yenilenmiştir.

2019-2021 yılları arasında okulumuz Bursa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından restore edilmiş olup eğitim öğretim faaliyetleri devam etmektedir.

"İstanbul'un Çeşmeler" isimli 2 cilt meşhur eserin üellifi İbrahim Hilmi TANIŞIK,

Cemal Nadir GÜLER  de okulumuzda görev yapan muallimlerdendir.

Yine Türk Sümerolog Muazzez İlmiye ÇIĞ Hanımefendinin babası Hafız Zekeriya İTİL de 1924-1930 tarihlerinde muallim ve baş muallim olarak görev yapmıştır.

Buna ilave olarak  sinema ve dizi oyuncusu Mahmut Cevher annesi Havva Nevval CEVHER 1964-1968 yıllarında okulumuzda muallim olarak görev yapmıştır. 

Okulun şimdiye kadar çok seçkin insanlar yetiştirdiği bilinmektedir. Bunlardan bazıları Eski Milli Eğitim Bakanlarından Orhan Cemal FERSOY, Eski Milli Savunma Bakanlarından Ümit Haluk BAYÜLGEN , Eski Milli Güvenlik Konseyi Üyesi ve Kara Kuvvetleri Komutanlarından Nurettin ERSİN dır.

Birçok devlet adamı ve sanatçı bu okuldan yetişmişlerdir. O sanatçılardan biride Türk karikatürist, tiyatro ve sinema oyuncusu, gazeteci 1941 yılında okulumuzdan mezun olan Altan ERBULAK tır

Ayrıca  Eski Haydarpaşa GATA Başhekimlerinde  Prof.Dr. Çetin GÜRLER  1944 yılında okulumuzdan mezun olanlar arasındadır.

Halen ilimizde görev yapan birçok iş adamı doktor, avukat, öğretmen okulumuz mezunlarındandır.

Halen müdür olan Hülya Ayvaz da 2014 yılından beri müdürlük yapmaktadır.

Tarihi bir okul olan Hocailyas okulu hakkında aşağıdaki internet adresinde daha da fazla bilgi bulunmaktadır.

 https://hocailyasortaokulu.meb.k12.tr/

LifeBursa | Cevdet AKÇAKOCA

Yorumlar (0)
20
açık
Namaz Vakti 17 Mayıs 2022
İmsak 03:50
Güneş 05:38
Öğle 13:05
İkindi 17:01
Akşam 20:23
Yatsı 22:03
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 37 58
7. Antalyaspor 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 37 52
10. Sivasspor 37 51
11. Galatasaray 37 51
12. Kasımpaşa 37 50
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 37 47
15. Giresunspor 37 45
16. Gaziantep FK 37 43
17. Rizespor 37 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 35 61
4. İstanbulspor 35 59
5. Erzurumspor 35 58
6. Eyüpspor 35 54
7. Manisa Futbol Kulübü 36 49
8. Tuzlaspor 35 49
9. Samsunspor 35 48
10. Gençlerbirliği 35 48
11. Keçiörengücü 35 48
12. Boluspor 35 47
13. Denizlispor 35 46
14. Altınordu 35 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 35 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 36 86
3. Chelsea 36 70
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 36 48
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 36 45
14. Aston Villa 36 44
15. Southampton 36 40
16. Everton 36 36
17. Leeds United 37 35
18. Burnley 36 34
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 85
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 37 64
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 37 42
13. Espanyol 37 41
14. Getafe 37 39
15. Elche 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 37 32
20. Deportivo Alaves 37 31
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@