banner79

banner80

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN FİNANASAL TABLOLARA ETKİSİ

PwC’nin 24. Küresel CEO anketine göre yöneticilerin sadece %30’u iklim değişikliğinin (climate change) şirketlerinin büyümesini etkileyeceğini düşünüyormuş.

EKONOMİ 26.03.2021, 15:25 26.03.2021, 15:46
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN FİNANASAL TABLOLARA ETKİSİ

Siz de benim gibi “İklim değişikliğiyle finansal tabloların ne alakası var.” diyenlerden misiniz? O zaman önyargılarımızı bir tarafa bırakıp, nelerin değişebileceğine beraberce göz atalım.

PwC’nin 24. Küresel CEO anketine göre yöneticilerin sadece %30’u iklim değişikliğinin (climate change) şirketlerinin büyümesini etkileyeceğini düşünüyormuş. Geçen sene bu oran %24’müş. Aynı yöneticilere “İşletme ile ilgili hangi konunun daha fazla raporlanması gerektiğini düşünüyorsunuz?” diye sorulduğunda, %43’ü “çevresel faktörler” cevabını vermiş. Başka bir yaman çelişki de son zamanlarda sık sık duyduğumuz “net zero” karbon hedefini Küresel Fortune 500’de yer alan dünyanın en büyük şirketlerinden sadece %8’inin hedef olarak koymasıdır (PwC Climate Analysis, Şubat 2021).
 

Yeşil Tahvilller rekora koşuyor

Konuyla ilgili güzel gelişmelerde var: Yeşil tahvil (green bonds/climate bonds) piyasasının giderek büyümesi. Climate Bond Initiative’in 2020 yıl sonu verileri, toplam tahvil rakamının 269.5 milyar dolara ulaştığı yönünde. Financial Times 4 Ocak 2021 tarihli yazısında 2021’de devletlerin ve şirketlerin çıkaracağı yeşil tahvillerin 500 milyar doları bulacağını belirtmiş.

Sabit getirili bu tahvillere güftekâr Mehmet Erbulan gibi “…Yalnız benim için bak yeşil yeşil” diyebilmeniz için, “yeşil projeler” diye tanımlanan iklim ve çevresel projelerin finansmanı için olmaları ve Uluslararası Sermaye Piyasaları Birliği (International Capital Market Association) tarafından tanımlanan Yeşil Tahvil Prensipleri (Green Bond Principles) ile uyumlu olmalılardır.
 

Hangi sektörleri etkiler?

Konuya yavaş yavaş ısındıysak o zaman finansal tablolara ve sektörlere etkilerine geçelim. Her ne kadar Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu (UMSK- IASB) iklim değişikleri etkilerinin standartlarda açık bir şekilde yazılmasına gerek olmadığını savunsa da, Kasım 2019 ve 2020 tarihlerinde çıkardığı finansal tablolara etkileri ve iklim değişiklikleri ile ilgili açıklamalar çalışmalarıyla yatırımcılardan gelen ricaları (veya baskıları) kıramadığını gösterdi. Çalışma Grubu raporunda (The Task Force on Climate-related Financial Disclosures), iklimle ilgili risklerden ağırlıklı olarak finans sektöründe bankalar, sigorta şirketleri, varlık yönetim şirketleri; finans dışı sektörde ise enerji, ulaşım, tarım, gıda ve orman ürünleri sektörlerinin etkilenebileceğinden bahsedilmektedir. 
 

Finansal tablolarda önemlilik

Laf aramızda, Finansal Tablolar Sunuluşu Standardı TMS 1 paragraf 112 olmasaydı, belki hayatımıza güzelce devam edecektik ama bir yandan paragraf 112, diğer yandan paragraf 31, dipnotlarda açıklanma zorunluluğu olmasa da, yatırımcılar tarafından finansal tabloların anlaşılır olması için “önemli” bilgilere (material information) yer verilmesi gerektiğini belirtiyor. Hemen köşe kapmaca oynayıp, “Bizim şirket için önemli bir rakam olmaz” diyebilirsiniz ama UMSK finansal tablolarda önemlilik kavramının rakamlardan ibaret olmadığının altını çizdi. (Meraklılar için bakınız IFRS Practice Statement 2, Making Materiality Judgements). Anlaşılan o ki, iklim değişikliği riskinin finansal tablolara olası etkilerini değerlendirmeniz gerekebilir.

Hangi finansal tablo kalemlerinde karşımıza çıkabilir diye sorarsanız, aklıma gelen birkaç örneği sizlerle paylaşayım:

Örneğin, şirket olarak karbon salımını azaltacak üretim yapısına geçeceğim, 2030’da hedef “net zero” dediğinizde, bu sisteme uygun makine ve ekipman düzeneğine geçmeniz gerekebilir. Bu değişim, maddi duran varlıklarınızın kalıntı değerini ve amortisman süresini belirleyen yararlı ömrü değiştirecektir. Yeni sisteme uyum için yapacağınız araştırma -geliştirme harcamaları da ancak belirli kriterleri sağladığı sürece maddi olmayan varlık olarak bilançoya kaydedilecek, geri kalan harcamalar giderleşecektir.

İklim değişikliğinin karşımıza çıkabileceği diğer bir bilanço kalemi de karşılıklardır. Şirket, Avrupa Birliği’nde faaliyet göstermekte ise, vergi ve benzeri yükümlülükler kapsamında (Yorum 21) iklim ile belirlenmiş kriterleri sağlamak üzere karşılık ayırmak durumunda kalabilir. Bunun yanı sıra maden sektöründe sıkça karşılaştığımız çevresel rehabilitasyon için ayrılan karşılıklar daha fazla sektörde karşımıza çıkabilecektir.

İklim değişikliğinden ötürü satışların düşmesi, buna bağlı olarak varlıklarda oluşabilecek değer düşüklükleri, stoklarınızın elinizde kalması ve net gerçekleşebilir değerinin altına düşmesiyle değer düşüklüğü ayırmak zorunda kalmak, hatta varlık olarak bilançoya kaydettiğiniz ertelenmiş vergi alacaklarının üzerine bir bardak su içmeniz gerekebileceği, iklim değişikliğinden etkilenecek müşterilerinizden alacaklarınıza şüpheli alacak karşılığı ayırmak durumunda kalmanız…Dahasına dilim varmıyor.

Siz en iyisi mi yol yakınken risk değerlendirmesini yapın, önemli tahmin ve varsayımlarda bulunduysanız bunu da TMS 8 Standardı gereği dipnotlarda açıklamayı unutmayın.

Yorumlar (0)
15
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 20 Nisan 2021
İmsak 04:37
Güneş 06:11
Öğle 13:08
İkindi 16:53
Akşam 19:56
Yatsı 21:23
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 33 71
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Alanyaspor 34 52
6. Gaziantep FK 33 51
7. Hatayspor 33 50
8. Sivasspor 33 50
9. Karagümrük 33 49
10. Göztepe 34 46
11. Antalyaspor 34 42
12. Konyaspor 33 41
13. Rizespor 33 39
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 34 37
17. Kayserispor 33 34
18. Başakşehir 33 33
19. Erzurumspor 34 31
20. Gençlerbirliği 33 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 31 61
4. Altay 31 57
5. İstanbulspor 31 57
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Ümraniye 31 47
9. Tuzlaspor 31 47
10. Bursaspor 31 43
11. Bandırmaspor 31 39
12. Boluspor 31 38
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 31 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 31 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 32 66
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 32 53
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 32 46
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 31 70
2. Real Madrid 31 67
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 31 64
5. Villarreal 31 49
6. Real Betis 31 48
7. Real Sociedad 31 47
8. Granada 30 39
9. Levante 31 38
10. Celta de Vigo 31 38
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Osasuna 31 37
13. Cádiz 31 36
14. Valencia 31 35
15. Getafe 31 31
16. Deportivo Alaves 31 27
17. Huesca 31 27
18. Real Valladolid 30 27
19. Elche 31 26
20. Eibar 31 23
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@