banner79

banner80

Klasik uluslararası vergi düzenlemeleri değişimi yakalayamadı…

EKONOMİ 16.10.2020, 09:33
Klasik uluslararası vergi düzenlemeleri değişimi yakalayamadı…

4 Eylül 2020 tarihinde yayımlanan IMF çalışma raporu, küresel firmaları ve ulusal kurumlar vergisini uyuşmazlıklar bakımından inceledi.
 

KÜRESELLEŞME 420 YIL ÖNCE BAŞLADI

Rapor bizi 420 yıl öncesine götürerek, çok uluslu şirketlerin başlangıcına ışık tutan bir girizgâh yapıyor:

1600 yılı Aralık ayında, Sanayi Devrimi'nden çok önce ya da ilk uzun mesafe telefon konuşması gerçekleştiğinde, Doğu Hindistan Şirketi, Hint Adaları'ndaki İngiliz ticaretinde tekel veren bir kraliyet tüzüğü ile kuruldu. Bu şirket, kurulan ilk çok uluslu şirketlerden biridir. Tarihi veriler şirketin 18. yüzyılda dünya ticaretinin yarısını oluşturduğunu söylüyor.

Günümüzde kilit yere sahip olan önemli sayıda çok uluslu şirket, genç değil. Örneğin; 2018'de, 2000'den sonra kurulan sadece 26 şirket, ABD'deki en yüksek net ciroya sahip 500 kurumun listelendiği Fortune 500 dergisinde yer aldı ve geri kalanların yaklaşık yarısı 100 yıldan daha uzun süredir var.

Ancak bugünkü çok uluslu şirketler, önemli vergisel sonuçlarıyla önceki yüzyıllardan birçok yönden farklılar, terim olarak bile… Bugün onlara “küresel şirket” diyoruz. Bu şirketler, önemli işverenler ve ekonomiye katma değer katan üreticilerdir. 2018'de dünyanın en büyük 500 şirketi (Fortune Global 500) 67.7 milyon kişiyi istihdam etti ve dünya çapında 30 trilyon ABD Doları gelir getirdi. (yani ABD GSYİH'sinin 1.5 katı) Dahası 1.9 trilyon ABD Doları kâr getirdi ve bu şirketler 33 ülke tarafından temsil ediliyor.

 

YÜKSEK VERGİ ALAN, YABANCI YATIRIMCIYI UNUTSUN

Bu şirketlerin vergilendirmesiyle ilgili IMF bazı gözlemlerini paylaşıyor.

■ Yüksek vergiler, doğrudan yabancı yatırım akışlarını azaltır.

■ Yüksek vergiler, yeni bir doğrudan yabancı yatırıma ev sahipliği yapma eğilimini azaltır.

■ Başka önemli bir gözlem ise, çok uluslu işletmelerin, yerel şirketlere göre daha düşük efektif vergilendirme ile karşı karşıya olup, ancak birçok ülkede toplam kurumlar vergisi gelirlerine önemli katkılar sağlama eğiliminde olduğu yönündedir.

■ Uluslararası hizmet ticareti hızla artarak dünya GSYH'sinin yüzde 6'sından fazla kişiye ulaşmıştır. Hizmetlerde uluslararası ticaretin önemli bir payı, fiyatlandırması zor iş hizmetlerindeki taraf ticaretiyle ilgilidir. DTÖ'nün 2018'deki açıklamasına göre; gelişmekte olan ekonomiler, dünya ticari hizmetler ihracatının yüzde 30.6'sını ve ithalatın yüzde 38.1'ini oluşturuyordu.

■ Düşük vergili yetki alanları, küresel hizmet ticaretinde ve doğrudan yabancı yatırımda orantısız bir rol oynamaktadır.
 

Yeni bir vergi düzeni şart…

Raporda, uluslararası vergi düzenlemeleri kısmında ise işlerin daha karmaşık olduğu belirtilmiştir. Vergilendirmede farklılıklar olmasa bile, vergilendirme haklarının tahsisi bir sorundur. Vergi anlaşmaları, kendi boşluklarını kendi yaratır. Çifte vergi anlaşmaları; vergileri en aza indirmek için çok uluslu işletmeler tarafından kullanılabilir, fakat “Kaynak-İkamet İlkesi” küresel firma iş modeliyle temelde uyumsuzdur.

Küresel firmaların sahipleri ve müşterileri dünyanın her yerine dağılmış durumda ve üretim faaliyetleri ülkeler arasında entegredir. Fiziksel sermaye ve istihdam dışındaki kaynaklardan artan değer yaratımı, değer yaratmanın geleneksel biçimine ters düşmektedir. Grup firmaları arası ticaretin, özellikle fiyatı zor tespit edilen hizmetler ve maddi olmayan varlıklardaki artan önemi, ikamet ve kaynak arasındaki sınırları korumayı son derece kırılgan bir girişim haline getirmiştir.

Farklı gelir türleri arasında ayrım yapmak daha zor ve ülkeler arasında potansiyel vergiden kaçınma politikaları daha yaygın hale gelmiştir. Bunun sonuçları vergi rekabeti ve kâr aktarımı olarak ortaya çıkartmıştır.

Çok uluslu işletmeler, teknolojinin ve giderek modernleşen dünyanın fırsatlarının gelişmesiyle birlikte orantısız büyüdü, ancak başlangıcından bu yana temel bir zayıflık olan uluslararası vergi düzenlemeleri hızlanamadı ve gelişimi yakalayamadı.

Sözcü | Nedim TÜRKÜM

Yorumlar (0)
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 28 Ocak 2021
İmsak 06:44
Güneş 08:12
Öğle 13:22
İkindi 15:58
Akşam 18:22
Yatsı 19:45
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 20 44
2. Fenerbahçe 20 42
3. Galatasaray 20 39
4. Gaziantep FK 20 35
5. Alanyaspor 20 34
6. Trabzonspor 20 33
7. Hatayspor 20 32
8. Karagümrük 20 30
9. Malatyaspor 20 27
10. Antalyaspor 20 26
11. Göztepe 20 25
12. Kasımpaşa 20 25
13. Rizespor 20 25
14. Sivasspor 20 24
15. Başakşehir 20 24
16. Konyaspor 20 23
17. Kayserispor 20 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 20 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 20 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 18 38
2. İstanbulspor 18 37
3. Samsunspor 18 36
4. Altay 18 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Ankara Keçiörengücü 18 31
7. Bursaspor 18 30
8. Tuzlaspor 18 30
9. Altınordu 18 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 18 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 18 19
14. Menemen Belediyespor 18 19
15. Akhisar Bld.Spor 18 16
16. Balıkesirspor 18 16
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. Man City 19 41
2. M. United 20 40
3. Leicester City 20 39
4. West Ham 20 35
5. Liverpool 19 34
6. Tottenham 18 33
7. Everton 18 33
8. Chelsea 20 30
9. Arsenal 20 30
10. Aston Villa 18 29
11. Southampton 19 29
12. Leeds United 19 26
13. Wolverhampton 20 23
14. Crystal Palace 20 23
15. Burnley 19 22
16. Newcastle 20 19
17. Brighton 20 18
18. Fulham 19 13
19. West Bromwich 20 11
20. Sheffield United 20 8
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 18 47
2. Real Madrid 19 40
3. Barcelona 19 37
4. Sevilla 19 36
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 20 28
8. Real Betis 20 27
9. Athletic Bilbao 19 24
10. Celta de Vigo 20 24
11. Cádiz 20 24
12. Levante 19 23
13. Getafe 19 23
14. Valencia 20 20
15. Eibar 20 20
16. Real Valladolid 20 20
17. Osasuna 20 19
18. Deportivo Alaves 20 18
19. Elche 18 17
20. Huesca 20 13
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@