Centre for Research on Energy and Clean Air (CREA) verilerine göre, küresel enerji krizine rağmen kömürle elektrik üretiminde kayda değer bir artış görülmedi.
Mart ayında kömür üretimi dünya genelinde yatay seyrederken, Çin dışındaki ülkelerde yüzde 3,5 düşüş kaydedildi. Küresel kömür taşımacılığı da gerileyerek son yılların en düşük seviyesine indi.
Fosil yakıtlar geriliyor
Toplam fosil yakıtla elektrik üretimi geçen yıla göre yüzde 1 azalırken, doğalgaz üretiminde düşüş yüzde 4'e ulaştı. Türkiye, ABD ve Hindistan gibi büyük ekonomilerde kömür kullanımının gerilemesi dikkat çekti.
Krizin etkisini yenilenebilir enerji sınırladı
Hürmüz Boğazı’ndaki kriz, petrol ve doğalgaz fiyatlarını sert yükseltse de etkisi beklenenden sınırlı kaldı. Bunda en büyük pay yenilenebilir enerji kaynaklarının oldu. Mart ayında güneş enerjisi üretimi yüzde 14, rüzgâr enerjisi ise yüzde 8 arttı. Sadece güneş enerjisi, Avrupa’da 3 milyar euroluk maliyetin önüne geçti.
Yeni kapasite krizi dengeledi
Kriz öncesinde küresel LNG taşımacılığının yaklaşık yüzde 20’si Hürmüz Boğazı’ndan geçiyordu. Ancak 2025 yılında devreye alınan güneş ve rüzgâr kapasitesi, bu kaybı iki katından fazla telafi edecek seviyeye ulaştı.
Enerji güvenliğinde rota değişiyor
Uzmanlara göre kömür santralleri zaten yüksek kapasitede çalıştığı için üretimi artıracak alan kalmadı. Artan taşıma maliyetleri kömürü daha pahalı hale getirirken, yenilenebilir enerji yatırımları hız kazanıyor.
Fransa ve Birleşik Krallık başta olmak üzere birçok ülke, ithal fosil yakıtlara bağımlılığı azaltmak için güneş enerjisi ve elektrifikasyon yatırımlarını artırıyor.
Mutluhan Yıldız-Dünya