GÜNDEM

Enflasyon düzeltmesinin çalışmadığı kabul edildi ya şimdi? (I)

2025, vergi adaletsizliklerinin devam et­tiği bir yıl oldu. Vergi denetimi konu­sunda artan dijitalleşme, genişletilen harç uygulamaları, taşınmaz sahipleri üzerinde­ki yükün farklı açılardan artırılması ve tüm bunların Anayasa karşısındaki tartışma­lı durumu 2025’e damgasını vurdu.

Abone Ol

Ancak, belki de en kritik düzenleme son anda ya­pıldı: 25 Aralık 2025 tarih ve 7571 sayılı Ka­nun’un 34’üncü maddesiyle Vergi Usul Ka­nunu’na eklenen geçici madde 37 ile, 2025, 2026 ve 2027 (özel hesap dönemine sahip işletmelerde 2026, 2027 ve 2028 yılında bi­ten) hesap dönemleri bakımından “şartlar oluşsa dahi” enflasyon düzeltmesinin uygu­lanmaması kabul edildi.

Dünya Gazetesi’ndeki 14 Mart 2025 ta­rihli yazımda (https://www.dunya.com/ko­se-yazisi/enflasyon-duzeltmesi-bilancolar­da-dikenli-gul-bahcesi/719945) Vergi Usul Kanunu mük. md.298/A’daki enflasyon dü­zeltmesine temel bir eleştiri yönelterek, gerçekleşmemiş kazanç üzerinden vergi alınmasına yol açtığını ve uygulanmaması gerektiğini savunmuştum. 7571 sayılı Ka­nun ile enflasyon düzeltmesinin çalışmadı­ğı yasa koyucu tarafından da kabul edilmiş oldu. Ancak, düzenleme hem eksik hem de geçici. Enflasyonun vergilendirme üzerin­deki bozucu etkisinin nasıl giderileceği so­rusu cevapsız.

Enflasyonun mali tablolar üzerindeki tahribatı

Vergi Usul Kanunu (mük. md.298/A, f.1 ve f.2, b.f ) gereğince, kazançlarını bilanço esasına göre tespit eden gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri fiyat endeksindeki ar­tışın, içinde bulunulan dönem dahil son üç hesap döneminde %100’den ve içinde bulu­nulan hesap döneminde % 10’dan fazla ol­ması halinde mali tablolarını enflasyon dü­zeltmesine tabi tutarlar. Burada esas alınan fiyat endeksi, Türkiye İstatistik Kurumun­ca Türkiye geneli için hesaplanan Üretici Fiyatları Genel Endeksidir.

Bu yüksek oranlar nedeniyle 2023 hesap döneminde yıl sonu itibarıyla enflasyon dü­zeltmesi uygulanmış, ancak 2024 ve izleyen dönemler bakımından bu uygulama yasa yo­luyla ertelenmiştir. 2021 hesap dönemi için uygulanmasını engelleyen düzenleme ise, Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edil­miştir (E.2023/105). Enflasyonu dikkate al­mayan bilanço ile kar-zarar cetvelinin ger­çek durumu yansıtmadığı açıktır. Enflasyon etkisinden arındırılmamış mali tablolar, ka­çınılmaz olarak kağıt üzerinde kar üretir.