banner79

banner80

KDV'de neler yapılabilir, neler yapılmalı?

Abdullah TOLU // YMM

GÜNDEM 29.12.2021, 08:45
KDV'de neler yapılabilir, neler yapılmalı?

Önce Sayın Cumhurbaşkanımız, hemen arkasından da Hazine ve Maliye Bakanımız Sayın Nureddin NEBATİ Bey’in “KDV'de önemli düzenlemeler yapıyoruz, güzel şeyler olacak” açıklamalarının ardından büyük bir merak başladı, hemen herkes “KDV’de ne değişiklik olacak?” diye birbirine sormaya başladı!

Bu konu, şu an en çok merak edilen ve konuşulan konular arasında yer alıyor!

KDV’de mutlaka değişmesi gereken birkaç konu var

KDV uygulamasında iş dünyasını zorlayan birkaç önemli konu var: Birincisi, yüksek KDV oranları, ikincisi çok sayıdaki istisna, üçüncüsü KDV iadeleri, dördüncüsü özel esaslar, beşincisi ise devreden KDV!

Bunların her biri başlı başına bir sorun ve karışık! Maliye, gerekli önlemleri alsa da, maalesef uygulamada yaşanan sorunları hemen çözmek mümkün olmuyor. Bu sorunların bir kısmı Maliye’nin kendi uygulamasından, diğer kısmı ise tamamen sistemden kaynaklanıyor. Maliye, kendisinden kaynaklı sorunları kolay bir şekilde çözüyor, sistemden kaynaklı sorunların çözümü ise yasa değişikliği gerektirmesi nedeniyle biraz zaman alıyor.

Ancak, artık KDV dahil vergi sistemimizde köklü değişiklik zamanı geldi. KDV doğrudan ve hızlı bir şekilde ekonomiyi ve hayatımızı etkilediğinden, KDV değişiklikleri daha öncelikli olarak görülüyor ve değerlendiriliyor. Gelir ve kurumlar vergisinde köklü değişiklikler için konjonktür olarak biraz zamana ihtiyaç var gibi görünüyor!

Yüzde 18 KDV oranı çok yüksek

Şu an uygulanmakta olan yüzde 18 genel KDV oranı, AB’ye göre normal olsa da, ülkemiz gerçekleri dikkate alındığında biraz yüksek kalıyor. Bu ise, maalesef belgesiz satışlara ve dolayısıyla kayıt dışılığa neden oluyor. Özellikle durgunluk dönemlerinde alış ve satışlarda kimse yüzde 18 KDV’yi ödemek istemiyor. İş dünyası, bu oranın yüzde 10 – 15 arasında belirlenmesini istiyor. Bütçe imkanları ve temel göstergeler dikkate alındığında bunun yapılması pek mümkün görünmüyor. Belki, bir iki puan indirilebilir.

Mevcut düzenlemeye göre, KDV oranı, vergiye tabi her bir işlem için yüzde 10 olup, Cumhurbaşkanımız bu oranı, dört katına kadar artırmaya (yüzde 40’a kadar), yüzde 1'e kadar indirmeye, bu oranlar dahilinde muhtelif mal ve hizmetler ile bazı malların perakende safhası ve inşaatın yapıldığı arsanın veya konutun vergi değeri ve bulunduğu yeri esas alarak konut teslimleri için farklı vergi oranları tespit etmeye yetkili bulunuyor (KDVK, Mad. 28).

Bize göre, KDV Kanununun 28. maddesinde değişiklik yapılarak, önceden olduğu gibi tekrar Cumhurbaşkanımıza KDV oranını sıfıra kadar indirme yetkisi verilebilir. Bu, özellikle bazı mallarda KDV yükünün kaldırılması açısından önemli!

KDV istisna sayısının azaltılması şart

KDV Kanunu’nda olması gerekenin üzerinde çok sayıda istisna düzenlemesi bulunuyor. Bu istisnaların büyük bir kısmı da, sonradan eklenen istisnalar. Kanun ilk yürürlüğe girdiğinde istisnalar son derece sade ve az sayıda idi. Ancak, gelinen son noktada torba istisna maddesi olarak kullanılan 17. maddede alfabedeki harf sayısından fazla istisna bendi oldu. Bu nedenle, 13. madde torba istisna maddesi olarak kullanılmaya başlandı.

Ayrıca, şu an bir işlemin KDV’ye tabi olup olmadığına karar verilebilmesi için, önce istisna maddelerine bakılması gerekiyor. Anlayacağınız oldukça sıkıntılı bir durum.

Özel esaslar uygulaması iş dünyası için başka bir dert

Maliye, özel esaslar uygulaması ile; iade edilecek KDV tutarının gerçek olup olmadığının tespit edilmesi suretiyle, Hazine’ye intikal etmemiş ve/veya hayali olarak oluşturulmuş, gerçek bir yüklenime dayanmayan tutarların KDV iadesi adı altında yersiz olarak iadesini önlemeyi amaçlıyor.

Maliye’nin, hiç yüklenilmediği halde sahte belge veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belgeye dayalı olarak indirim hesaplarına alınan ve indirim yoluyla giderilemediği için de iadesi talep edilen KDV olarak gösterilen tutarların iadesini önlemek istemesi son derece normal. Ancak, bunu ticari hayata etki etkilemeyecek bir şekilde yapması lazım. Şu anki, özel esaslar uygulaması, bir kısım dürüst ve vergiye uyumlu mükellefi mağdur eden bir yapıya sahip. Bir mükellefin özel esaslar kapsamına alınması, Maliye’deki işlerini aksatmasının yanı sıra, ticari hayatını da olumsuz etkiliyor. Alıcılar, özel esaslarda olan mükelleflerden mal almıyorlar. Özel esaslar KDV iadesi alan mükelleflerde de ciddi sorunlara neden oluyor. Özel esaslara alınan mükellefler bu işleme karşı dava açıyor ve tamamına yakını (sahte fatura düzenleyenler hariç) davayı kazanarak özel esaslardan çıkıyorlar. Bu ise, her iki taraf açısından bir maliyet ve zaman kaybına neden oluyor. Yani, artık buna karşı bir önlem alınmasının zamanı geldi de geçiyor.

Mevcut uygulamada “özel esaslara alınmak kolay, çıkmak çok zor!”. Aslında bunun tam tersi olması lazım, özel esaslara alınma çok zor hale getirilmeli. Çünkü sonuçları mükellefler açısından gerçekten çok ağır!

Özel esaslar uygulamasına prensip olarak karşı olmamakla beraber, bu uygulama için yargı kararları dikkate alınarak öncelikle buna özel yasal bir düzenleme yapılması ve daha net ve somut kriterler belirlenmesi gerektiğini düşünüyorum.

Devreden KDV sorun olmaya devam ediyor

KDV sistemimiz, vergi mükelleflerinin Maliye’yi finanse ettiği bir sistem haline gelmiş durumda. Devir KDV’nin yarattığı finansman yükünü artık iş dünyası taşıyamıyor. Gerçekten taşınır gibi de değil! Çoğu işletmenin, işletme sermayesi olarak kullanacağı tutarlar, devir KDV’de bulunuyor. Devir KDV tutarının 250 - 300 Milyar TL civarında olduğu ifade ediliyor. Yani, artık devreden KDV sorununun çözülmesi bir zorunluluk haline gelmiş bulunuyor. Finansman sıkıntısı arttıkça, devir KDV’ye olan talep de artıyor. Devir KDV tutarının nasıl tasfiye edileceği konusu KONUTDER, GYODER ve İNDER’in gündeme getirmesi nedeniyle özellikle 2017 yılından bu yana kamuoyunda en çok tartışılan konular arasında yer alıyor.

KDV iadeleri hızlandı, ancak yine de sorunlar var

KDV iadeleri önceki yıllara göre oldukça hızlandı. Ancak, Maliye’nin aldığı tüm önlemlere, getirdiği yeni sistemlere, iyi niyetli, gayretli ve çözüme dönük çalışmalarına rağmen KDV iadelerinde yine de sorunlar yaşanmaya devam ediyor. Bu da, iadelerde gecikmelere ve dolayısıyla iade hakkı sahibi sektörler ve mükellefler üzerinde ciddi finansman yüküne neden oluyor. Sonuçta mükellefler daha önce ödedikleri KDV’nin iadesini alıyorlar.

Maliye bugüne kadar iade işlemlerinin hızlandırılmasına dönük olarak; YMM Raporu ile iade, KDVİRA sistemi, yüzde 100 teminat uygulaması, İTUS (indirimli teminat uygulaması), HİS (hızlandırılmış iade sistemi), ATUS (artırılmış teminat uygulaması), KDV iadesi ön kontrol raporuna dayalı iade uygulaması, ihtisas vergi dairesi kurulması sistemlerini denedi, uyguladı ve halen de uygulamaya devam ediliyor. Ancak, yine de gecikmeler önlenemiyor. Tüm bu gecikmelere ve olumsuz koşullara rağmen, iade süreçleriyle ilgili mükellefleri rahatlatacak uygulamaları hayata geçirmeye de devam ediyor.

KDV iade yönteminde esaslı bir değişiklik şart

İş dünyası KDV konusunda en fazla problemi KDV iadelerinde yaşıyor. Bunun en büyük nedeni ise, yüklenilen (daha önce ödenen) KDV’nin iade edilmesi. Çünkü, iade hakkı sahibi mükelleflerin tedarikçilerinde yaşanan her sorun, örneğin özel esaslarda olmaları, doğrudan KDV iadelerini etkiliyor. KDV iadesi talep eden mükelleflerin tedarikçilerini ve onların mal ve hizmet satın aldıkları mükellefleri kontrol etmeleri veya kontrol altında tutmaları mümkün değil. Kaldı ki, bu görev esas itibariyle bunların değil, Maliye’nin görevi!

Bize göre, KDV iadelerinde, “yüklenilen verginin iadesi” yönteminden vazgeçilerek, “satış bedelinin belli bir oranı” kadar KDV iadesi yapılmalı. Bu şekilde, iadede ortaya çıkan sorunlar da kökten çözümlenmiş, iade işlemleri daha basitleştirilmiş olur.

Bu nasıl mı yapılacak?

Çok kolay, aslında bu konuda geçmişte bir adım atıldı. KDV Kanununun 32. Maddesinde 7104 sayılı Kanunla yapılan değişiklik ile, Hazine ve Maliye Bakanlığı’na; imalatçılar tarafından yapılan ihracat işlemlerinden kaynaklanan iadelerde, yüklenilen KDV yerine sektörler itibarıyla ihracat bedelinin belli bir oranına kadar iade yaptırma yetkisi verildi. Ancak, bu yetki henüz kullanılmadı. Bu yetki kullanıldığı takdirde, imalatçı ihracatçıların KDV iadelerinde yüklenilen KDV’den kaynaklanan sıkıntılarının tamamı çözümlenmiş olacak. Aynı imkanın inşaat sektörü başta olmak üzere diğer sektörlere de tanınarak, yüklenilen KDV yerine, iade kapsamına giren satış bedelinin belli bir oranına kadar KDV iadesi yapılması halinde, KDV iadesinde yaşanan sorunların büyük bir kısmı da çözümlenmiş ve iadelerdeki gecikmeler önlenmiş olur.

Sonuç olarak;

KDV’de üç konuda devrim niteliğinde düzenleme yapılabilir: KDV oranları, KDV iadeleri ve devir KDV’nin tasfiyesi.

İş dünyasının içinden gelen, reel sektörü ve yaşanan sorunları çok iyi bilen birisi olan Hazine ve Maliye Bakanımız Sayın Dr. Nureddin NEBATİ’nin bu konularda neler yapacağını hep beraber bekleyip göreceğiz.

Dünya | Abdullah TOLU

Yorumlar (0)
10
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 21 Ocak 2022
İmsak 06:48
Güneş 08:17
Öğle 13:20
İkindi 15:51
Akşam 18:14
Yatsı 19:37
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 22 51
2. Konyaspor 21 42
3. Fenerbahçe 22 36
4. Alanyaspor 22 35
5. Beşiktaş 22 35
6. Hatayspor 22 35
7. Başakşehir 21 34
8. Adana Demirspor 22 34
9. Kayserispor 22 31
10. Gaziantep FK 21 31
11. Sivasspor 22 30
12. Karagümrük 22 30
13. Galatasaray 22 27
14. Giresunspor 22 26
15. Kasımpaşa 22 24
16. Göztepe 22 24
17. Antalyaspor 22 23
18. Rizespor 22 21
19. Altay 22 18
20. Ö.K Yeni Malatya 21 15
Takımlar O P
1. Ümraniye 20 42
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 20 38
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. İstanbulspor 20 33
7. Adanaspor 20 32
8. Samsunspor 19 30
9. Tuzlaspor 20 27
10. Gençlerbirliği 20 26
11. Manisa Futbol Kulübü 20 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 20 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 20 23
16. Altınordu 20 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 23 44
4. West Ham United 22 37
5. Tottenham 19 36
6. Arsenal 20 35
7. M. United 21 35
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 21 29
10. Leicester City 19 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 22 23
15. Leeds United 20 22
16. Everton 19 19
17. Watford 19 14
18. Norwich City 21 13
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 21 45
3. Real Betis 21 37
4. Atletico Madrid 20 33
5. Real Sociedad 20 33
6. Barcelona 20 32
7. Rayo Vallecano 20 31
8. Villarreal 21 29
9. Valencia 21 29
10. Athletic Bilbao 21 28
11. Espanyol 21 27
12. Celta Vigo 21 26
13. Osasuna 21 25
14. Granada 21 24
15. Elche 21 22
16. Getafe 21 21
17. Mallorca 20 20
18. Deportivo Alaves 21 17
19. Cadiz 21 15
20. Levante 20 11
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@