banner79

banner80

Mutlu sonla biten bir yargı öyküsü…

Serbest bölgede üretilen ürünlerin başka serbest bölgede üretim faaliyetinde bulunan üreticiye girdi olarak satılması ve onun tarafından imal edilen mamullerin bünyesinde yurt dışına çıkarılması işleminin, serbest bölge gelir vergisi istisna uygulamasında "ihracat" olarak değerlendirilmesi talebimiz Gelir İdaresi tarafından kabul görmedi. İlk davanın açılmasının üzerinden 6 yılı aşkın bir süre geçti. Nihayet geçtiğimiz iki hafta içinde tebliğ edilen Danıştay 4. Dairesi kararları ile ilk dört uyuşmazlık mükellef lehine sonuçlandı.

GÜNDEM 27.09.2021, 13:25
Mutlu sonla biten bir yargı öyküsü…

Serbest bölgede faaliyette bulunanlar için bazı istisnalar uygulanıyor. Avrupa Birliği’ne tam üyeliğin gerçekleştiği yılın sonuna kadar uygulanacak olan bu istisnalar şunlar:

  • a) Serbest bölgelerde üretim faaliyetinde bulunan mükelleflerin bu bölgelerde imal ettikleri ürünlerin satışından elde ettikleri kazançlara uygulanan gelir veya kurumlar vergisi istisnası,
  • b) Bu bölgelerde üretilen ürünlerin FOB bedelinin en az yüzde 85'ini [1] yurt dışına ihraç eden mükelleflerin personele ödedikleri ücretlere uygulanan gelir vergisi istisnası,
  • c) Bu bölgelerde gerçekleştirilen faaliyetlerle ilgili olarak yapılan işlemler ve düzenlenen kâğıtlar için uygulanan damga vergisi ve harç istisnası.

Bu istisnalara rağmen serbest bölgede üretim faaliyetinde bulunan mükellef sayısının çok düşük kaldığını gözlüyorum. Bunda sanırım kiraların yüksekliği, faaliyetin gümrük gözetiminde gerçekleştirilmesi ve serbest bölgeye Türkiye’den yapılan satışların ihracat, alışların ise ithalat prosedürüne tabi tutulması ile uygulanan bürokrasinin etkisi var.

Her ne kadar bazı serbest bölgelerde mülk edinilmesi mümkün olsa da, serbest bölgede üretim faaliyetinde bulunmanın vergisel avantajlarından yeterince yararlanılmadığını düşünüyorum. Üretimin serbest bölgede gerçekleştirilebilecek nitelikte olması da önemli tabii ki…

Bizim konumuz ücret istisnası ile ilgili. Maliye, serbest bölgelerde çalıştırılan personelin ücretlerinin gelir vergisinden istisna edilmesiyle ilgili uygulama esaslarını 1 seri no.lu 3218 Sayılı Serbest Bölgeler Kanunu Genel Tebliği ile düzenlemiş bulunuyor.

İstisnadan yararlanabilmek için serbest bölgede gerçekleşen üretim faaliyeti sonucunda üretilen ürünlerin toplam FOB bedelinin en az yüzde 85’inin yurt dışına ihraç edilmiş olduğunun yeminli mali müşavir (YMM) raporu ile tevsik edilmesi gerekiyor.

İstisnadan iki şekilde yararlanılabiliyor. İsteyen mükellefler yıl içinde personele ödedikleri ücretlerden kestikleri vergileri muhtasar beyanname ile beyan edip tarh ve tahakkuk ettirdikten sonra tecil ettiriyor. Yani vergiyi ödemiyorlar. İstisnadan bu şekilde yararlanan mükelleflerin yurt dışı ihracat tutarının toplam satış tutarına oranının, yüzde 85 veya üzerinde gerçekleştiğinin YMM faaliyet raporu ile tespit edilmesi üzerine tecil edilen bu vergiler terkin ediliyor.

İhracat şartı sağlanamazsa, yıl içinde tecil edilen gelir vergisi stopajları işverenlerden cezasız olarak ancak gecikme zammıyla birlikte tahsil ediliyor.

İstisnadan yararlanmanın ikinci şekli, yıl içinde tahakkuk eden vergileri normal sürelerinde ödemek ve yıl sonu itibariyle yüzde 85 şartının sağlandığını YMM raporu ile tevsik ettikten sonra istisnadan yararlanmak…

Bu seçenekte, yıl içinde ödenen ücretlere ait gelir vergisi stopaj tutarları, ihracat şartının gerçekleştirildiğinin YMM raporu tespit edilmesi üzerine, Vergi Usul Kanununun düzeltme hükümleri çerçevesinde mükellefe iade ediliyor.

Bu ikinci yöntemi daha çok, yüzde 85 şartını dönem içinde gerçekleştirip gerçekleştirmeyeceğini net bir şekilde tahmin edemeyen ve risk almak istemeyen mükellefler tercih ediyor. Tabii ki tartışmalı durumlarda da bu yöntem uygulanabilir.

Şimdi gelelim bizim olayımıza…

İstanbul’daki serbest bölgelerin birinde otomotiv yan sanayi sektöründe üretim faaliyetinde bulunan bir mükellef, serbest bölgede ürettiği ürünlerin bir kısmını doğrudan kendisi ihraç ediyor, bir kısmını ise İzmir’de bulunan bir serbest bölgede üretim faaliyetinde bulunan mükellefe satıyor ve bu mükellefin imal ettiği ürünlerin bünyesinde yurt dışına çıkarıyor. Yani yüzde 85 ihracat şartını ancak bu şekilde sağlayabiliyor.

Tebliğde ihracatın başkaları eliyle yapılması durumu sadece ihraç kayıtlı teslimler için kabul ediliyor. Serbest bölgede üretim faaliyetinde bulunan üretici firmaların ürünlerini, aynı veya başka bir serbest bölgede faaliyette bulunan ihracatçılara, yurt dışına satılması kaydıyla teslim etmelerinin de yurt dışına satış olarak değerlendirileceği belirtiliyor.

Esasen serbest bölgelerde KDV uygulanmadığı için ihraç kayıtlı teslim uygulaması bu bölgelerde yapılmamakla birlikte, ilgili tebliğde, serbest bölgede üretilen ürünlerin aynı veya başka serbest bölgedeki ihracatçılara ihraç kaydıyla satılması halinde, normal ihraç kaydıyla teslimlerde olduğu gibi teslim tarihini takip eden ay başından itibaren üç ay içinde ihraç edilmesinin zorunlu olduğu ifade ediliyor.

İhraç kaydıyla teslimlerde malın aynen ihraç edilmesi esas olduğundan, bizim olayımızda serbest bölgede üretilen ürünlerin başka serbest bölgede üretim faaliyetinde bulunan üreticiye girdi olarak satılması ve onun tarafından imal edilen mamullerin bünyesinde yurt dışına çıkarılması işleminin, gelir vergisi istisna uygulamasında "ihracat" olarak değerlendirilmesini talep ediyoruz. Ancak bu talebimiz tebliğde düzenlenmediği gerekçesiyle Gelir İdaresi tarafından kabul görmüyor.

Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğü ve Maliye’deki temaslarımızın sonuç vermediğini görünce, diğer serbest bölgedeki mükellefin YMM’sine, bizden aldıkları ürünlerin üretimde kullanılan ve ihraç edilen kısımlarını tespit eden özel amaçlı YMM raporları yazdırıp, bu tespitleri kendi YMM raporumuza dayanak olarak alarak mükellefin yüzde 85 şartını sağladığını tespit ediyoruz. 

Mükellefin bu rapora istinaden stopaj iadesi talebi, tahmin edeceğiniz üzere vergi dairesince reddediliyor.

İlk ret işlemi 2013 yılına ilişkin olarak 2014 yılı Aralık ayında gerçekleştikten sonra her yıl aynı şekilde talepte bulunuldu ve bütün talepler reddedildi. Bütün ret işlemleri için de dava açıldı.

Tüm davalarda farklı vergi mahkemeleri “serbest bölgeye yapılan satışların ihracat olduğu, başka serbest bölgedeki üreticiye satılan ürünlerin bu üretici tarafından imal edilen mamullerin bünyesinde yurt dışına çıkmış olduğu, İdarenin bu konudaki itirazının bulunmadığı, bunun söz konusu firmaya hammadde satışı olarak değerlendirilemeyeceği, kanunlarda ve ilgili tebliğde serbest bölgelere yapılan bu nitelikteki satışların ihracat olarak kabul edilmeyeceğine ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı” gerekçeleriyle açılan davaları kabul ettiler ve ödenen stopajların talep tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte iadesine karar verdiler.

İstinaf yolu açıldıktan sonra Bölge İdare Mahkemeleri de aynı gerekçelerle vergi mahkemelerinin kararlarını uygun buldular ve İdarenin istinaf başvurularını reddettiler.

15 Temmuz ve pandemi, yargıda yavaşlamaya neden olduğundan, ilk davanın açılmasının üzerinden 6 yılı aşkın bir süre geçmesine rağmen Danıştay İdarenin temyiz başvurularına ilişkin herhangi bir karar vermemişti. Nihayet geçtiğimiz iki hafta içinde tebliğ edilen Danıştay 4. Dairesi'nin dört kararıyla ilk dört davada temyiz incelemesi sonuçlandı. İdarenin temyiz başvurularının oybirliği ile reddi ve temyize konu vergi mahkemesi veya Bölge İdare Mahkemesi kararlarının onanmasına karar verildi. Böylece ilk dört uyuşmazlık Danıştay’da mükellef lehine karara bağlanmış oldu. Bu gelişme, sonraki dönemlere ilişkin uyuşmazlıkların da mükellef lehine sonuçlanacağına dair olan inancımızı güçlendirdi.

Bakalım bundan sonra İdare bu kararları dikkate alacak mı?

Son söz: Sözüm özellikle gençlere. İnandığınız konuda sonuna kadar mücadele edin. Hukuka güvenin…

T24 | Erdoğan SAĞLAM

[1]3516 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile FOB Bedelinin en az yüzde 85’i olarak belirlenmiş olan yurtdışına ihraç oranının, 2020 yılı için yüzde 80 olarak uygulanmasına karar verilmiştir.  

Yorumlar (0)
12
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 08 Aralık 2021
İmsak 06:38
Güneş 08:09
Öğle 13:01
İkindi 15:22
Akşam 17:43
Yatsı 19:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 15 39
2. Konyaspor 15 27
3. Fenerbahçe 15 27
4. Hatayspor 15 26
5. Başakşehir 15 25
6. Alanyaspor 15 24
7. Galatasaray 15 23
8. Karagümrük 15 22
9. Beşiktaş 15 21
10. Adana Demirspor 15 20
11. Sivasspor 15 19
12. Giresunspor 15 19
13. Kayserispor 15 19
14. Altay 15 18
15. Antalyaspor 15 18
16. Gaziantep FK 15 18
17. Göztepe 15 14
18. Öznur Kablo Yeni Malatya 15 14
19. Kasımpaşa 15 11
20. Rizespor 15 10
Takımlar O P
1. Ankaragücü 15 30
2. Erzurumspor 13 28
3. Ümraniye 14 27
4. Eyüpspor 14 27
5. Bandırmaspor 14 25
6. Samsunspor 14 22
7. Tuzlaspor 13 21
8. İstanbulspor 14 20
9. Kocaelispor 14 20
10. Gençlerbirliği 14 20
11. Boluspor 14 19
12. Adanaspor 15 19
13. Menemenspor 14 18
14. Bursaspor 14 17
15. Manisa FK 15 17
16. Denizlispor 14 15
17. Ankara Keçiörengücü 14 14
18. Altınordu 15 13
19. Balıkesirspor 14 7
Takımlar O P
1. Man City 15 35
2. Liverpool 15 34
3. Chelsea 15 33
4. West Ham 15 27
5. Tottenham 14 25
6. M. United 15 24
7. Arsenal 15 23
8. Wolverhampton 15 21
9. Brighton 15 20
10. Aston Villa 15 19
11. Leicester City 15 19
12. Everton 15 18
13. Brentford 15 17
14. Crystal Palace 15 16
15. Leeds United 15 16
16. Southampton 15 16
17. Watford 15 13
18. Burnley 14 10
19. Newcastle 15 10
20. Norwich City 15 10
Takımlar O P
1. Real Madrid 16 39
2. Sevilla 15 31
3. Real Betis 16 30
4. Atletico Madrid 15 29
5. Real Sociedad 16 29
6. Rayo Vallecano 16 27
7. Barcelona 15 23
8. Valencia 16 22
9. Athletic Bilbao 16 21
10. Osasuna 16 21
11. Espanyol 16 20
12. Mallorca 16 19
13. Villarreal 15 16
14. Celta de Vigo 16 16
15. Granada 15 15
16. Elche 16 15
17. Deportivo Alaves 15 14
18. Cádiz 16 12
19. Getafe 16 11
20. Levante 16 8
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@