Göçü ve suç oranlarını azaltma vaadiyle göreve gelen hükümet, 2026'nın başından itibaren Avrupa Birliği (AB) dışından ikamet iznine sahip yabancılara yönelik geri dönüş teşvik programını başlattı. Program kapsamında ülkeden ayrılmayı kabul edenlere 350 bin İsveç kronuna kadar ödeme yapılması öngörülüyor.
İsveç'te geri dönüş programı başladı
Toplam 1,3 milyar İsveç kronu bütçeye sahip program, hükümet tarafından resmi internet sitelerinde farklı dillerde duyuruldu.
Başbakan Ulf Kristersson, ülkeden gönüllü geri dönüşlerin artırılmasının hükümetin öncelikleri arasında bulunduğunu açıkladı.
Hükümete dışarıdan destek veren aşırı sağcı İsveç Demokratları Partisi de programa destek verdi.
Göçmenlere otobüslerle geri dönüş çağrısı
İsveç Demokratları Partisi, temmuz ayında otobüslere astığı ilanlarla özellikle Somalili göçmenlere yönelik geri dönüş teşvikini duyurdu.
Partinin bu kampanyası, İsveç'in göç politikasında son dönemde yaşanan sertleşmenin dikkat çeken örneklerinden biri oldu.
Almanya'daki aşırı sağdan İsveç'e destek
İsveç'in geri dönüş teşviki Avrupa'nın diğer ülkelerinde de tartışma yarattı.
Almanya'da Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerinde yüksek oy alan Almanya için Alternatif (AfD) Partisi yetkilileri, İsveç'in uygulamasını olumlu karşıladıklarını açıkladı.
Avrupa'da 2015 yılından bu yana güçlenen sağ popülist söylemler, göç politikaları konusunda benzer uygulamaların tartışılmasına da zemin hazırlıyor.
Uzmanlar programın etkisini tartışıyor
Göç uzmanları ise geri dönüş için sağlanan mali teşviklerin gönüllü dönüşleri önemli ölçüde artırdığına ilişkin güçlü bir kanıt bulunmadığını belirtiyor.
Uzmanlara göre bu tür uygulamalar, geniş kapsamlı bir göç politikasından ziyade sembolik bir adım niteliği taşıyabiliyor.
Geri dönüş programına başvuranların sayısı düşük kaldı
İsveç hükümetinin yüksek bütçeli programına şu ana kadar ilgi sınırlı kaldı.
Yıl başından bu yana mali teşvikten yararlanarak İsveç'ten ayrılmayı kabul edenlerin sayısı 171 kişiyle sınırlı kaldı.
İsveç Demokratları Partisi ise programın kapsamının genişletilmesini istiyor. Parti, İsveç vatandaşlığı bulunan göçmenlerin de vatandaşlıktan vazgeçmeleri şartıyla teşvik kapsamına alınmasını önerdi.
Muhalefetten hükümete tepki
Muhalefet partileri ve insan hakları kuruluşları, hükümetin göç politikasını eleştiriyor.
Başbakan Kristersson'ın attığı adımların toplumdaki ayrışmayı artırdığı savunulurken, yaklaşan seçimler öncesinde göç konusu ülkenin en önemli siyasi gündem maddelerinden biri olmayı sürdürüyor.
İsveç'te seçim yarışı kızışıyor
13 Eylül'de yapılacak seçimler öncesinde kamuoyu araştırmaları, hükümet ile merkez sol muhalefet arasındaki yarışın başa baş geçtiğine işaret ediyor.
Yaklaşık 10,6 milyon kişinin yaşadığı İsveç'te 2 milyona yakın yabancı doğumlu kişi bulunuyor. Bu nedenle göç ve entegrasyon politikalarının seçim kampanyalarında önemli bir yer tuttuğu belirtiliyor.
Göçmenler geri dönmek istemiyor
Stockholm'ün Satra banliyösünde bir araya gelen farklı ülkelerden göçmenler ise hükümetin sunduğu mali teşviklerden haberdar olduklarını ancak İsveç'ten ayrılmayı düşünmediklerini ifade etti.
Sudan'daki baskılardan kaçarak yaklaşık 8 yıl önce İsveç'e yerleşen ve burada sanatçı olarak çalışan Elena Ibrahim, İsveç'te özgür bir yaşam kurduğunu ve ülkesine geri dönmek istemediğini belirtti.
“Bu politikalar endişe yaratıyor”
Stockholm Camisi İmamı Mahmoud Khalfi de geri dönüş politikalarının Müslüman nüfus arasında endişeye yol açtığını söyledi.
Khalfi, eğitimli kişilerin farklı ülkelere gitme imkanına sahip olabileceğini, ancak eğitim seviyesi daha düşük kişilerin aynı seçeneklere sahip olmadığını savundu. Uygulamanın göçmenlerin karşı karşıya olduğu sorunları çözmeyeceğini ifade etti.
İsveç'te göçmenlik kuralları da sıkılaştırıldı
İsveç hükümetinin göç politikası yalnızca geri dönüş teşvikleriyle sınırlı kalmadı.
Yönetim, göçmenlik kurallarını da önemli ölçüde sıkılaştırdı. Daimi ikamet izinleri kaldırılırken, izinlerin üç yılda bir yenilenmesi şartı getirildi.
Bu düzenlemeler, İsveç'in göç ve sığınmacı politikasında daha katı bir çizgiye yöneldiğinin göstergeleri arasında değerlendiriliyor.
Vatandaşlık için dil ve kültür sınavı geldi
Hükümet ağustos ayında vatandaşlık başvurularında yeni bir uygulamayı da devreye aldı.
Buna göre İsveç vatandaşlığına başvuranlar için ilk kez zorunlu dil ve genel kültür sınavı uygulanmaya başlandı.
Stockholm'deki sınav merkezinde yaklaşık 900 göçmen; İsveç tarihi, kraliyet soy ağacı ve geleneksel bayramlar gibi çeşitli konularda teste tabi tutuldu.
Hükümet: Vatandaşlık hak kadar sorumluluk da içeriyor
Göç Bakanı Johan Forssell, vatandaşlığın yalnızca haklardan ibaret olmadığını, beraberinde sorumluluklar da getirdiğini belirtti.
Forssell, yapılan düzenlemelerin makul gereklilikler olduğunu savunurken, hükümet İsveç'in göç, ikamet ve vatandaşlık politikalarında daha sıkı kurallar uygulamaya devam ediyor.
Ekonomim