Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın banka ve kredi kartı harcamalarına ilişkin haftalık verileri, tüketicinin harcama dağılımında dikkat çekici bir değişim olduğunu gösterdi. Toplam kart harcamaları yükselirken artışın önemli bölümü market ve akaryakıt kalemlerinden geldi.
Kart harcaması 680 milyar TL’yi aştı
Banka ve kredi kartlarıyla yapılan toplam harcama 11 Eylül haftasında yaklaşık 661,4 milyar TL seviyesindeydi.
18 Eylül haftasında bu tutar 680,1 milyar TL’ye yükseldi. Böylece kartlı harcamalarda bir haftada yaklaşık 18,7 milyar TL’lik, yüzde 2,8 düzeyinde nominal artış gerçekleşti.
Ancak toplam harcamadaki yükseliş bütün sektörlere aynı şekilde dağılmadı. Bazı temel harcama kalemlerinde güçlü artış görülürken yeme-içme tarafında geri çekilme yaşandı.
Akaryakıtta yüzde 10,6’lık artış
Haftanın en belirgin hareketlerinden biri akaryakıt harcamalarında görüldü.
Akaryakıta yönelik kart harcamaları yaklaşık 45,86 milyar TL’den 50,72 milyar TL’ye yükseldi. Böylece yalnızca bir haftada yaklaşık 4,86 milyar TL’lik artış gerçekleşti.
Akaryakıt tek başına toplam kart harcamalarındaki 18,7 milyar TL’lik haftalık yükselişin yaklaşık dörtte birini oluşturdu.
Haftalık rakamlar fiyat değişimleri, seyahat hareketliliği ve ödeme zamanlamalarından etkilenebildiği için tek başına tüketim eğiliminin kalıcı biçimde değiştiğini göstermiyor. Buna rağmen artışın büyüklüğü akaryakıt kalemini haftanın en dikkat çekici başlıklarından biri haline getirdi.
Market harcaması 7,3 milyar TL arttı
Kart kullanımındaki artışın en büyük bölümünü ise market ve alışveriş merkezi harcamaları oluşturdu.
Bu kategorideki harcamalar 137,46 milyar TL’den 144,73 milyar TL’ye yükseldi.
Bir haftalık artış yaklaşık 7,27 milyar TL, oran olarak ise yüzde 5,3 oldu.
Market ve akaryakıt harcamalarındaki toplam artış yaklaşık 12,13 milyar TL’ye ulaştı. Böylece bu iki kategori, toplam kart harcamalarındaki haftalık 18,7 milyar TL’lik yükselişin yaklaşık yüzde 65’ini tek başına oluşturdu.
Bu tablo, haftalık harcama artışının önemli bölümünün günlük yaşamla doğrudan bağlantılı iki kalemde yoğunlaştığını gösteriyor.
Yeme-içme harcamaları ters yönde hareket etti
Market ve akaryakıttaki yükselişe karşılık yeme-içme kategorisinde düşüş görüldü.
Kartla yapılan yeme-içme harcamaları 43,53 milyar TL’den 41,51 milyar TL’ye geriledi.
Bir haftalık düşüş yaklaşık 2,02 milyar TL olurken, oransal gerileme yüzde 4,6 seviyesinde gerçekleşti.
İnternet üzerinden yapılan kartlı alışverişler ise aynı dönemde 192,70 milyar TL’den 196,94 milyar TL’ye yükseldi. Buradaki haftalık artış yaklaşık yüzde 2,2 oldu.
Son veriler, toplam kart kullanımındaki artışın devam ettiğini ancak tüketicinin harcama dağılımında sektörler arasında belirgin farklılıklar oluştuğunu gösteriyor. Eğilimin kalıcı olup olmadığını görmek için önümüzdeki haftalarda özellikle market, akaryakıt ve yeme-içme kalemlerinin seyri izlenecek.
Murat Ali Oral-Dünya