banner79

banner80

OECD Temelinde Grup içi Finansman İşlemleri

Türkiye, transfer fiyatlandırması düzenlemelerinde temel  olan emsallere uygunluk prensibini  OECD transfer fiyatlandırması rehberi  paralelinde benimsemiştir.  Mal alım/satım ve hizmet alım/satımında uygulanan OECD yaklaşımının grup içi finansman işlemlerinde de uygulanması gerektiği açıktır.

MEVZUAT 26.03.2021, 09:13
OECD Temelinde Grup içi Finansman İşlemleri

Türkiye’de Holding, bağlı ortak ve iştirakleri arasında ilişkinin en yoğun olduğu alan şüphesiz grup içi finansman işlemleridir. Vergi incelemelerinde ve  dava içtihatlarında  grup içi finansman en çok ele alınan konular  arasında olmaya devam etmektedir. Özellikle Covid 19 pandemisi  Grup içi fonlamaları arttırmış; Grup içinde nakit yönetimi en değerli işlevlerden biri konumuna gelmiştir.

Grup içi finansman işlemleri; Grup Şirketleri arasında krediler, kefaletler, cari hesap adatları, nakit havuzları, hazine yönetimi, hedging işlemleri olarak sınıflandırılabilmektedir. Grup Şirketlerinin birbirlerine fon sağlarken söz konusu fonu alan ve sağlayan açısından emsallere uygunluk prensibine uygun fiyatlama yapılması gerekmektedir. Türkiye, transfer fiyatlandırması düzenlemelerinde temel  olan emsallere uygunluk prensibini  OECD transfer fiyatlandırması rehberi  paralelinde benimsemiştir.  Mal alım/satım ve hizmet alım/satımında uygulanan OECD yaklaşımının grup içi finansman işlemlerinde de uygulanması gerektiği açıktır.

Türkiye’deki uygulamalara baktığımız zaman finansman işlemlerinde  genelde Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası “TCMB”  reeskont faiz oranları , TCMB mevduat faiz oranları ya da şirketin kendi finansman maliyetlerinin emsal olarak dikkate alındığını görmekteyiz. Bununla birlikte  grup içi finansmanlarda uygulanacak faiz oranlarının OECD  yaklaşımı çerçevesinde de değerlendirilmesi gerekmektedir. OECD yaklaşımı benimsenmesi özellikle yurtdışından sağlanan finansmanlar ile ilgili çifte vergilendirmenin önüne geçebilecektir.

OECD finansal işlemlerin transfer fiyatlandırması açısından değerlendirilmesine ilişkin  olarak  3 Temmuz 2018 tarihinde Taslak Rehber  yayınlanmıştır. OECD Vergi Matrahı Aşındırması ve Kar Aktarımı (BEPS) Aksiyon Planı’nın önemli parçalarından biri olan ve OECD Transfer Fiyatlandırması Rehberi’ne 10. bölüm olarak eklenen  nihai versiyon ise 11 Şubat 2020’de yayınlanmıştır.

OECD yaklaşımında ilişkili taraflar arasındaki  finansman işlemleri analiz edilirken; finansal işlemlerin niteliğinin doğru bir şekilde tespit edilmesi, borçlu ve alacaklı tarafların sahip oldukları diğer gerçekçi alternatiflerin  doğru şekilde değerlendirilmesi ve fonksiyon, risk ve varlık analizlerinin detaylı bir şekilde gerçekleştirilmesi ve finansal işlemlerin emsallere uygunluğunun değerlendirilmesinde kullanılacak yöntemlerin seçimi esastır.

Gerçekleştirilen finansal işlemlerden elde edilen faydaların, piyasa verileri, makroekonomik göstergeler, üstlenilen riskler gibi noktalar ile beraber değerlendirilmesi, Çok Uluslu İşletme (“ÇUİ”)’lerin grup içerisinde finansman politikası oluşturulması ve bunun dokümante edilmesi önemlidir.
 

Grup içi krediler

En sık karşılaşılan işlem olan Grup içi kredi işlemlerinde borç alan ve borç veren tarafların ayrı ayrı  analiz edilmesi gerekmektedir.  Grup içi kredi işlemlerinde temel olarak Karşılaştırılabilir Fiyat Yöntemi (KFY) kullanılmaktadır. KFY kullanımında iç emsal ya da dış emsal analizleri yapılmaktadır.

 

Emsal analizlerinde gerçekleştirilecek fonksiyon, risk ve varlık analizinde kredi alan tarafın ( borçlunun) Gruptaki stratejik önemi, borcunu ödeyememesi durumunda Gruptan alacağı destek  ve borçlu tarafın faaliyet gösterdiği sektörün makro ekonomik göstergeleri grup içi kredi işleminin koşullarının emsallere uygunluğunun belirlenmesinde önem teşkil etmektedir. Grup Şirketlerinde bağımsız bankalar ile finansman işlemi olması durumunda söz konusu kredi işleminin hüküm ve koşullarının ilişkili kişileri ile gerçekleşen kredilerin hüküm ve koşulları için emsal olup olmayacağı değerlendirilmelidir.  İç emsal olmaması durumunda dış emsal analizleri yapılmaktadır. Dış emsal analizlerinde ise Thomson Reuters, Loan connector, Bloomberg gibi veri tabanları kullanılabilmekte;  kredi emsal faiz oranı belirlenirken  yalnız kredi değil işlemin mahiyetine göre bono, tahvil mevduat gibi finansal araçlara da bakılabilmektedir.

 

Grup içi kredilerde  dış emsal  faiz oranının belirlenmesi içi en önemli hususlardan birisi borcu alan tarafın kredi notudur. Emsal çalışmalarında bu bağlamda birçok çalışması bulunan kredi derecelendirme kuruluşlarının  kullandığı yöntemler izlenebilecektir.

 

Türkiye’de grup içi kredi işlemlerinin emsallere uygunluğunun tespitinde uluslararası kredi kuruluşlarının çalışmalarına pratikte çok fazla rastlanmamaktadır. Türkiye’de grup içi kredi işlemlerinde öncelikle kurumun mevduat faiz oranı ya da  mevcut Banka kredileri iç emsal olarak dikkate alınabilmekte, bunların olmaması  ya da karşılaştırılabilir olmaması durumunda, TCMB veya piyasada geçerli olan faiz oranları dikkate alınmaktadır. Bu yaklaşım piyasa hakkında bilgi sağlasa da daha analitik olan ve OECD yaklaşımına daha uygun olan ekonomik analizlerin gerçekleştirilmesi önemlidir.

 

Türkiye’de faaliyet gösteren Şirketlerin de yurtdışı Grup Şirketlerine kredi kullandırabileceği göz önüne alınırsa;  krediyi alan Şirketin kredi notu ve kredi notunu etkileyen ülke risk primi de kredi faizinin tespitinde önem kazanmaktadır. Ayrıca Türkiye’deki Şirket bu parayı Grup Şirketine kullandırmasaydı en gerçekçi ve benzer risk seviyesinde yatırım getirisi ne olacaktı (fırsat maliyeti) sorusunun cevaplanması  gerekmektedir.

 

Grup içi finansman işlemlerinde temel odak noktası faiz oranının emsallere uygunluğu olsa da; OECD rehberi paralelinde dikkate alınması gereken diğer hususlar; söz konusu finansmanın kredi mi yoksa sermaye niteliğinde mi olduğu;  krediyi veren ve krediyi alan taraflar açısından en gerçekçi ve mümkün diğer seçeneklerin neler olduğunun irdelenmesidir.  Analizlerde bağımsız taraf bu krediyi bu Şirkete  bu şartlarda verir miydi sorusunun cevabı aranmalıdır.

 

Nakit havuzu

Grup içi krediler kadar sık olmasa da ; borçlanma faizlerinin azaltılması, faiz gelirlerinin maksimize edilmesi, nakit yönetiminin merkezileşmesi amaçları ile grup içi nakit havuzu uygulamasına sıkça başvurulmaktadır. Havuzdaki mevduat ya da kredilerin borç ve alacak bakiyelerinin kısa vadeli ödenmesi gerektiği varsayılan uygulamadaki ödeme vadelerinin uzaması durumunda Grubun finansman politikalarına bakılması gerekmektedir. Grup içi nakit havuzu işlemlerinden elde edilen gelirin emsallere uygunluğunun tespiti sahip olunan işlevlere, üstlenilen risklere ve ekonomik koşullara göre belirlenmelidir.


Teminat İşlemleri

Finansal garantörlük, garantörlük edilen borçlunun borcunu ödeyememesi durumunda garantörün yerine getirmesi gereken hukuki sorumlulukları olan yükümlülüktür. Ayrıca; Grup Şirketinden birinin solo finansalları nedeniyle uygun oranlarda faizli kredi alamaması sonucu Ana Şirketin kredi notunu kullanarak daha uygun orana faiz  alması da Ana Şirket tarafından sağlanan garantörlük olarak dikkate alınabilir.

 

OECD Rehberi, garantörlük işlemi sonucunda sağlanan tespit edilebilir faydanın emsallere uygun olması gerektiğini belirtmektedir. Diğer ifadeyle  garantörlük nedeniyle alınacak teminat ücretinin sağlanan faydayı geçmemesi gerekmektedir.

 

Sadece bir Grubun üyesi olmak nedeniyle daha uygun faiz oranları elde ediliyorsa; burada alınması gereken bir teminattan söz etmek mümkün olmayabilecektir. Garantörlük faaliyeti kapsamında Ana Şirket ya da garantör olan Şirket tarafından fiilen verilen bir garanti söz konusu olduğunda ise bu garantörlük sonucunda sağlanan faydaların analizi sonucu bir teminat ücreti belirlenecektir. Türkiye’deki uygulamalarda  pratik olduğu için kullanılan Kredi Garanti Fonu teminat oranları aslında fayda analizi gibi analizleri içermediği ve çok jenerik olduğu için yanlış sonuçlar doğurabilecektir.

HAZİNE FONKSİYONU
Hazine bölümünün ÇUİ Grubu içerisinde merkezi olarak yapılanan ve rutin faaliyetler yürüten hazine bölümü ile Grup içerisinde merkezi olarak yapılanmayan ve rutin olmayan faaliyetler yürüten hazine bölümünün riskleri doğrultusunda elde ettiği gelirin emsallere uygunluğunun değerlendirilmesinde fonksiyon, risk ve varlık analizi büyük önem teşkil etmektedir.

SONUÇ

Son yıllarda ülkeler; özellikle OECD BEPS projesi kapsamında kendi ülkelerinde faiz gideri kısıtlamalarına gidiyor olsa da Şirketler arasında Grup içi finansman hacimlerinde azalma görülmemektedir. Covid 19 pandemisi de dış kaynaklardan ziyade  Grup içi fonlamaları arttıran bir trend sunmaktadır. Doğrudan nakit sağlanmasa bile nakit yönetimi de en değerli işlevlerden biri haline gelmiştir. Dolayısıyla Grup Şirketleri arasında gerçekleşen önemli finansal işlemler söz konusu olmaktadır.  Her ne kadar belirli şartları taşıyan finansman giderlerinin kurumlar vergisi matrahında gider olarak dikkate alınması mümkün olmasa da yine de faiz oranlarının emsallere uygun olarak belirlenmesi hem gider yazılan kısım hem de örtülü kazanç yoluyla kar aktarımı iddiası ve buna bağlı ortaya çıkabilecek  gelir vergisi stopajı  ve emsal bedel KDV si nedeniyle halen önemlidir.

 

Bu nedenle; Grup içi finansal işlemlerde işlemin mahiyetinin net bir şekilde belirlenmesi gerekmekte; emsallere uygunluğunun tespitinde OECD yaklaşımının kullanılması gerekmektedir. İdarenin, gerçekleşen işlemlerin emsallere uygunluğunun tespitinde grup içi finansman politikalarını da değerlendireceğini göz önüne aldığımızda, Çok Uluslu Grupların grup içi finansman politikası oluşturması ve bunu dökümante etmesinin önem taşıdığı görülmektedir.

Yorumlar (0)
15
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 20 Nisan 2021
İmsak 04:37
Güneş 06:11
Öğle 13:08
İkindi 16:53
Akşam 19:56
Yatsı 21:23
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 33 71
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Alanyaspor 34 52
6. Gaziantep FK 33 51
7. Hatayspor 33 50
8. Sivasspor 33 50
9. Karagümrük 33 49
10. Göztepe 34 46
11. Antalyaspor 34 42
12. Konyaspor 33 41
13. Rizespor 33 39
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 34 37
17. Kayserispor 33 34
18. Başakşehir 33 33
19. Erzurumspor 34 31
20. Gençlerbirliği 33 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 31 61
4. Altay 31 57
5. İstanbulspor 31 57
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Ümraniye 31 47
9. Tuzlaspor 31 47
10. Bursaspor 31 43
11. Bandırmaspor 31 39
12. Boluspor 31 38
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 31 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 31 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 32 66
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 32 53
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 32 46
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 31 70
2. Real Madrid 31 67
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 31 64
5. Villarreal 31 49
6. Real Betis 31 48
7. Real Sociedad 31 47
8. Granada 30 39
9. Levante 31 38
10. Celta de Vigo 31 38
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Osasuna 31 37
13. Cádiz 31 36
14. Valencia 31 35
15. Getafe 31 31
16. Deportivo Alaves 31 27
17. Huesca 31 27
18. Real Valladolid 30 27
19. Elche 31 26
20. Eibar 31 23
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@