banner79

banner80

Sosyal güvenlikte iş kazası sayılan haller ve sağlanan haklar

24.11.2021

MEVZUAT 25.11.2021, 11:05
Sosyal güvenlikte iş kazası sayılan haller ve sağlanan haklar

İş sağlığı ve güvenliği konusu, çalışma hayatının küresel boyutta bir sorunudur. Her yıl işle ilgili kaza ve hastalıklar sonucunda dünya genelinde 3,2 milyondan fazla kişi hayatını kaybetmekte, ayrıca her yıl 160 milyon yeni meslek hastalığı vakası ile 300 milyon iş kazası meydana gelmektedir. 

ILO’nun (Uluslararası Çalışma Örgütünün) açıklamalarına göre, meydana gelen iş kazaları ve meslek hastalıklarının toplam maliyetinin o ülkenin gayri safi milli hasılalarının (GSMH) %1’i ile %3’ ü arasında değişmekte olduğuna işaret etmektedir.

Ülkemizde 2012 yılında 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu yürürlüğe konulmuş ve izleyen dönemde Kanun kapsamında çok sayıda yönetmelik yayımlanarak mevzuat güncellemesi yapılmış olmasına rağmen, iş sağlığı ve güvenliği alanında henüz istenilen seviyede gelinememiştir.

İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin performansının en dramatik değerlendirme kriteri ölümcül kaza sayı ve hızlarıdır. Ülkemizde ölümcül iş kazası sayısı ve görülme sıklığı OECD ülkeleri ile kıyaslandığında hala çok yüksek seviyededir.

Aşağıdaki tabloda SGK istatistiklerine göre 2012-2020 yılları arasında ülkemizde meydana gelen ölümcül iş kazası sayıları verilmiştir.

Yıllar

İş Kazası Sonucu Ölüm Sayısı

2012

744

2013

1.360

2014

1.626

2015

1.252

2016

1.405

2017

1.613

2018

1.541

2019

1.147

2020

1.236

Yukarıdaki rakamlar ülkemizde her gün ortalama 4 işçinin iş kazası sonucunda hayatını kaybettiğini gösteriyor.

Dolayısıyla, iş kazası olaylarının işçi, işveren ve ülke ekonomisinde yarattığı olumsuzluklar dikkate alındığında bu alanda yapılacak çalışmaların çok anlamlı olduğunu söyleyebiliriz.

Yazımızda sosyal güvenlik yönünden hangi durumların iş kazası olarak kabul edildiği, iş kazası durumunda işçinin ne tür hakları olduğuna ve işverenlerin bildirim yükümlülüğüne değinilecektir.  


Hangi olaylar iş kazası olarak kabul edilmekte?

5510 sayılı Kanununa göre;

  • Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, 
  • Yürütülmekte olan iş nedeniyle, 
  • Sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
  • 4/a’lı (SSK) emziren kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda, 
  • Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, 

meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hale getiren olaylar iş kazası sayılmaktadır. 


Kimler iş kazası sigortası kapsamında?

İş kazası sigortasından aşağıdaki kişiler yararlanmaktadır.

  • Hizmet akdi/iş sözleşmesi ile çalışanlar (4/a)
  • Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar ile köy ve mahalle muhtarları (4/b)
  • Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevlerinde çalışanlar
  • Aday çırak, çırak ve stajyerler,
  • Harp Malulleri ile Vazife Malullüğü aylığı bağlanmış malullerden Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında çalışanlar
  • Türkiye İş Kurumu kursiyerleri
  • Sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan ülkelerde iş üstlenen işverenlerce yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırılmak üzere götürülen Türk işçileri
  • İntörn öğrenciler
  • Tarım ve orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışan sigortalılar
  • Ek 9 uncu maddede belirtilen şartlarda ev hizmetlerinde çalışan sigortalılar


İş kazası halinde hangi haklar sağlanmakta?

İş kazası sigortasından aşağıdaki haklar sağlanmaktadır.

  •  Sigortalıya geçici iş göremezlik süresince günlük geçici iş göremezlik ödeneğinin
    verilmesi,
  • Sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanması,
  • İş kazası sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine gelir bağlanması,
  • Gelir bağlanmış olan kız çocuklarına evlilik durumunda evlenme ödeneği verilmesi,
  • İş kazası ve meslek hastalığı sonucu ölen sigortalı için cenaze ödeneği verilmesi,


İş kazası sigortasından hangi şartlarla yararlanılabilir?

Sosyal güvenlikte iş kazası sigortasından yararlanılabilmesi için; 

  • Kaza geçiren kişinin sigortalı olması,
  • Kaza sonucu bedence veya ruhça engelli hale gelmesi,
  • Kaza ile sonuç arasında uygun bir illiyet (nedensellik) bağının bulunması,

şartlarının bir arada bulunması gerekmektedir.

İş kazası sigortası kapsamındaki bu haklardan yararlanabilmek için herhangi bir prim günü ve yaş şartı aranmamaktadır.


İş kazası olaylarının nereye ve kim tarafından bildirilmesi gerekir?

Kanun kapsamındaki sigortalıların iş kazası geçirmesi halinde işverenleri tarafından;

  • Kazanın olduğu yerdeki yetkili kolluk kuvvetlerine derhal,
  • SGK’ya da kazadan sonraki, 3 iş günü içinde,

bildirilmesi gerekmektedir.

Sağlık hizmet sunucuları (kamu ve özel sağlık kuruluşları) da kendilerine intikal eden iş kazası olaylarını en geç 10 gün, içinde SGK’ya bildirmeleri gerekmektedir.


İş kazası olayını bildirmemenin herhangi bir yaptırımı var mı?

İş kazası bildirimlerin süresinde yapılıp yapılmadığı SGK tarafından kontrol edilmekte ve idari para cezası uygulamasında 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunun 26 ncı maddesinde öngörülen cezalar uygulanmaktadır.

Uygulanacak idari para cezası tutarı ise 6331 Kanunun 26 ncı maddesinde işyerinde çalışan sayısı ve işyerinin tehlike sınıfına göre farklı şekilde belirlenmiştir.

Buna göre; iş kazası ve meslek hastalığı bildirimlerinin süresinde yapılmaması halinde 2021 yılında uygulanacak olan idari para cezaları aşağıda gösterilmiştir. 

Tehlike Sınıfı

10’dan Az

Çalışanı Olan

10-49 Arası

Çalışanı Olan

50 ve Fazla

Çalışanı Olan

Az Tehlikeli

5, 115

5, 115

7, 672

Tehlikeli

6, 393

7, 672

10, 230

Çok Tehlikeli

7, 672

10, 230

15, 345

İşverenlerin iş kazası olaylarını süresinde bildirmeleri durumunda yukarıda belirtilen idari para cezalarına ilave olarak bildirimin SGK’ya yapıldığı tarihe kadar sigortalıya ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği SGK tarafından işverenlerden tahsil edilmektedir.

Yine, sağlık hizmeti sunucularının iş kazalarını, en geç 10 gün içinde SGK'ya bildirmemeleri halinde 5 bin 115 TL idari para cezası uygulanmaktadır.

PWC | Celal ÖZCAN

Yorumlar (0)
25
açık
Namaz Vakti 22 Mayıs 2022
İmsak 03:43
Güneş 05:34
Öğle 13:06
İkindi 17:03
Akşam 20:28
Yatsı 22:10
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Sivasspor 38 54
10. Kasımpaşa 38 53
11. Adana Demirspor 37 52
12. Galatasaray 38 52
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 37 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 91
2. Liverpool 38 89
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 67
6. M. United 38 59
7. West Ham United 38 57
8. Wolverhampton Wanderers 38 54
9. Leicester City 38 50
10. Brighton 38 49
11. Brentford 38 47
12. Newcastle 38 47
13. Crystal Palace 38 46
14. Aston Villa 38 46
15. Southampton 38 41
16. Everton 38 40
17. Burnley 38 36
18. Leeds United 38 36
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 37 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Espanyol 37 41
14. Elche 37 39
15. Getafe 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 37 31
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@