banner79

banner80

Sosyal güvenlikte iş kazası sayılan haller ve sağlanan haklar

24.11.2021

MEVZUAT 25.11.2021, 11:05
Sosyal güvenlikte iş kazası sayılan haller ve sağlanan haklar

İş sağlığı ve güvenliği konusu, çalışma hayatının küresel boyutta bir sorunudur. Her yıl işle ilgili kaza ve hastalıklar sonucunda dünya genelinde 3,2 milyondan fazla kişi hayatını kaybetmekte, ayrıca her yıl 160 milyon yeni meslek hastalığı vakası ile 300 milyon iş kazası meydana gelmektedir. 

ILO’nun (Uluslararası Çalışma Örgütünün) açıklamalarına göre, meydana gelen iş kazaları ve meslek hastalıklarının toplam maliyetinin o ülkenin gayri safi milli hasılalarının (GSMH) %1’i ile %3’ ü arasında değişmekte olduğuna işaret etmektedir.

Ülkemizde 2012 yılında 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu yürürlüğe konulmuş ve izleyen dönemde Kanun kapsamında çok sayıda yönetmelik yayımlanarak mevzuat güncellemesi yapılmış olmasına rağmen, iş sağlığı ve güvenliği alanında henüz istenilen seviyede gelinememiştir.

İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin performansının en dramatik değerlendirme kriteri ölümcül kaza sayı ve hızlarıdır. Ülkemizde ölümcül iş kazası sayısı ve görülme sıklığı OECD ülkeleri ile kıyaslandığında hala çok yüksek seviyededir.

Aşağıdaki tabloda SGK istatistiklerine göre 2012-2020 yılları arasında ülkemizde meydana gelen ölümcül iş kazası sayıları verilmiştir.

Yıllar

İş Kazası Sonucu Ölüm Sayısı

2012

744

2013

1.360

2014

1.626

2015

1.252

2016

1.405

2017

1.613

2018

1.541

2019

1.147

2020

1.236

Yukarıdaki rakamlar ülkemizde her gün ortalama 4 işçinin iş kazası sonucunda hayatını kaybettiğini gösteriyor.

Dolayısıyla, iş kazası olaylarının işçi, işveren ve ülke ekonomisinde yarattığı olumsuzluklar dikkate alındığında bu alanda yapılacak çalışmaların çok anlamlı olduğunu söyleyebiliriz.

Yazımızda sosyal güvenlik yönünden hangi durumların iş kazası olarak kabul edildiği, iş kazası durumunda işçinin ne tür hakları olduğuna ve işverenlerin bildirim yükümlülüğüne değinilecektir.  


Hangi olaylar iş kazası olarak kabul edilmekte?

5510 sayılı Kanununa göre;

  • Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, 
  • Yürütülmekte olan iş nedeniyle, 
  • Sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
  • 4/a’lı (SSK) emziren kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda, 
  • Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, 

meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hale getiren olaylar iş kazası sayılmaktadır. 


Kimler iş kazası sigortası kapsamında?

İş kazası sigortasından aşağıdaki kişiler yararlanmaktadır.

  • Hizmet akdi/iş sözleşmesi ile çalışanlar (4/a)
  • Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar ile köy ve mahalle muhtarları (4/b)
  • Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevlerinde çalışanlar
  • Aday çırak, çırak ve stajyerler,
  • Harp Malulleri ile Vazife Malullüğü aylığı bağlanmış malullerden Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında çalışanlar
  • Türkiye İş Kurumu kursiyerleri
  • Sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan ülkelerde iş üstlenen işverenlerce yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırılmak üzere götürülen Türk işçileri
  • İntörn öğrenciler
  • Tarım ve orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışan sigortalılar
  • Ek 9 uncu maddede belirtilen şartlarda ev hizmetlerinde çalışan sigortalılar


İş kazası halinde hangi haklar sağlanmakta?

İş kazası sigortasından aşağıdaki haklar sağlanmaktadır.

  •  Sigortalıya geçici iş göremezlik süresince günlük geçici iş göremezlik ödeneğinin
    verilmesi,
  • Sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanması,
  • İş kazası sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine gelir bağlanması,
  • Gelir bağlanmış olan kız çocuklarına evlilik durumunda evlenme ödeneği verilmesi,
  • İş kazası ve meslek hastalığı sonucu ölen sigortalı için cenaze ödeneği verilmesi,


İş kazası sigortasından hangi şartlarla yararlanılabilir?

Sosyal güvenlikte iş kazası sigortasından yararlanılabilmesi için; 

  • Kaza geçiren kişinin sigortalı olması,
  • Kaza sonucu bedence veya ruhça engelli hale gelmesi,
  • Kaza ile sonuç arasında uygun bir illiyet (nedensellik) bağının bulunması,

şartlarının bir arada bulunması gerekmektedir.

İş kazası sigortası kapsamındaki bu haklardan yararlanabilmek için herhangi bir prim günü ve yaş şartı aranmamaktadır.


İş kazası olaylarının nereye ve kim tarafından bildirilmesi gerekir?

Kanun kapsamındaki sigortalıların iş kazası geçirmesi halinde işverenleri tarafından;

  • Kazanın olduğu yerdeki yetkili kolluk kuvvetlerine derhal,
  • SGK’ya da kazadan sonraki, 3 iş günü içinde,

bildirilmesi gerekmektedir.

Sağlık hizmet sunucuları (kamu ve özel sağlık kuruluşları) da kendilerine intikal eden iş kazası olaylarını en geç 10 gün, içinde SGK’ya bildirmeleri gerekmektedir.


İş kazası olayını bildirmemenin herhangi bir yaptırımı var mı?

İş kazası bildirimlerin süresinde yapılıp yapılmadığı SGK tarafından kontrol edilmekte ve idari para cezası uygulamasında 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunun 26 ncı maddesinde öngörülen cezalar uygulanmaktadır.

Uygulanacak idari para cezası tutarı ise 6331 Kanunun 26 ncı maddesinde işyerinde çalışan sayısı ve işyerinin tehlike sınıfına göre farklı şekilde belirlenmiştir.

Buna göre; iş kazası ve meslek hastalığı bildirimlerinin süresinde yapılmaması halinde 2021 yılında uygulanacak olan idari para cezaları aşağıda gösterilmiştir. 

Tehlike Sınıfı

10’dan Az

Çalışanı Olan

10-49 Arası

Çalışanı Olan

50 ve Fazla

Çalışanı Olan

Az Tehlikeli

5, 115

5, 115

7, 672

Tehlikeli

6, 393

7, 672

10, 230

Çok Tehlikeli

7, 672

10, 230

15, 345

İşverenlerin iş kazası olaylarını süresinde bildirmeleri durumunda yukarıda belirtilen idari para cezalarına ilave olarak bildirimin SGK’ya yapıldığı tarihe kadar sigortalıya ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği SGK tarafından işverenlerden tahsil edilmektedir.

Yine, sağlık hizmeti sunucularının iş kazalarını, en geç 10 gün içinde SGK'ya bildirmemeleri halinde 5 bin 115 TL idari para cezası uygulanmaktadır.

PWC | Celal ÖZCAN

Yorumlar (0)
9
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 09 Aralık 2021
İmsak 06:38
Güneş 08:10
Öğle 13:01
İkindi 15:22
Akşam 17:43
Yatsı 19:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 15 39
2. Konyaspor 15 27
3. Fenerbahçe 15 27
4. Hatayspor 15 26
5. Başakşehir 15 25
6. Alanyaspor 15 24
7. Galatasaray 15 23
8. Karagümrük 15 22
9. Beşiktaş 15 21
10. Adana Demirspor 15 20
11. Sivasspor 15 19
12. Giresunspor 15 19
13. Kayserispor 15 19
14. Altay 15 18
15. Antalyaspor 15 18
16. Gaziantep FK 15 18
17. Göztepe 15 14
18. Öznur Kablo Yeni Malatya 15 14
19. Kasımpaşa 15 11
20. Rizespor 15 10
Takımlar O P
1. Ankaragücü 15 30
2. Erzurumspor 13 28
3. Ümraniye 14 27
4. Eyüpspor 14 27
5. Bandırmaspor 14 25
6. Samsunspor 14 22
7. Tuzlaspor 13 21
8. İstanbulspor 14 20
9. Kocaelispor 14 20
10. Gençlerbirliği 14 20
11. Boluspor 14 19
12. Adanaspor 15 19
13. Menemenspor 14 18
14. Bursaspor 14 17
15. Manisa FK 15 17
16. Denizlispor 14 15
17. Ankara Keçiörengücü 14 14
18. Altınordu 15 13
19. Balıkesirspor 14 7
Takımlar O P
1. Man City 15 35
2. Liverpool 15 34
3. Chelsea 15 33
4. West Ham 15 27
5. Tottenham 14 25
6. M. United 15 24
7. Arsenal 15 23
8. Wolverhampton 15 21
9. Brighton 15 20
10. Aston Villa 15 19
11. Leicester City 15 19
12. Everton 15 18
13. Brentford 15 17
14. Crystal Palace 15 16
15. Leeds United 15 16
16. Southampton 15 16
17. Watford 15 13
18. Burnley 14 10
19. Newcastle 15 10
20. Norwich City 15 10
Takımlar O P
1. Real Madrid 16 39
2. Sevilla 15 31
3. Real Betis 16 30
4. Atletico Madrid 15 29
5. Real Sociedad 16 29
6. Rayo Vallecano 16 27
7. Barcelona 15 23
8. Valencia 16 22
9. Athletic Bilbao 16 21
10. Osasuna 16 21
11. Espanyol 16 20
12. Mallorca 16 19
13. Villarreal 15 16
14. Celta de Vigo 16 16
15. Granada 15 15
16. Elche 16 15
17. Deportivo Alaves 15 14
18. Cádiz 16 12
19. Getafe 16 11
20. Levante 16 8
Günün Karikatürü Tümü

Gelişmelerden Haberdar Olun

@