Ödemede zorlanılan “yüksek vergi”nin, istismarı artırma olasılığı varsa;
Hatta istismarı (kayıtdışını,..) artırmışsa…
Alana göre, farklı uygulanan vergi oranlarının, istismarı artırma olasılığı varsa;
Hatta istismarı (kayıtdışını…) artırmışsa…
Bu yapı:
Orta/uzun vadede, “vergi gelirlerini artırabilecek kesimi” haksız rekabet ile baş başa bırakır, üretimden/geliştirmeden/verimlilikten uzaklaştırır…
***
“Kâr” varsa, ‘üretim’ yapılabilir/sürdürülebilir…
Vergi toplanabilir; vergi gelirleri reel olarak artabilir…
Bütçe açıkları kapatılabilir…
***
Son 2 yılda mükellef sayısındaki artış yüzde 15’e yaklaştı…
***
Örneğin…
Gündemde olan “kurumlar vergisi” alanındaki mükellef sayısı 1 milyon 240 bini aştı…
Ama…
Toplam vergi gelirleri içindeki payı 2025 yılı toplamında, 2024’e göre yüzde 12.2’den yüzde 11.1’e geriledi…
Ve kurumlar vergisinde geçen yıl 1 trilyon 224 milyar liralık bir tahsilat gerçekleşebildi…
***
Örneğin, KDV mükellefi…
Mal veya /hizmet satarken, faturaya KDV ekleyip, bu tutarı vergi dairesine beyan eden ve ödeyen taraf…
Bugün itibariyle sayısı 4.2 milyona yaklaştı…
Ve KDV, ÖTV gibi dolaylı vergilerin, toplam gelirler içindeki payı yüzde 62.5’i aştı…
***
Sonuç mu?
2025’te 12.8 trilyon liralık merkezi yönetim bütçe gelirinin yüzde 86’sı vergilerle karşılanabildi…
Vergi gelirleri, önceki yıla göre yüzde 53’ün üzerinde artıp, 11.5 trilyon liraya çıkmasına rağmen…
***
Gelecek için düşündüren mi?
Vergi gelirlerini artırabilecek “tek adres” olan üreten kesiminin (haksız rekabet, finansman sıkıntıları nedeniyle) üretimini/ yatırımlarını/verimliliğini düşürüyor… (veriler bunu kanıtlıyor)
VELHASIL
ATO Başkanı Gürsel Baran’da dün dikkat çekti:
“Vergide adalet ve rekabet için yedi ayrı oranda uygulanan kurumlar vergisi yüzde 15 olarak tek orana indirilmeli.”
***
Türkçesi:
Vergideki 7 farklı oran istismarı artırıyor/artırır;
Yaratacağı haksız rekabet ise gerçek/ dürüst mükellefi üretimden uzaklaştırır;
Dolayısıyla açıkları kapatmak daha da zorlaşır;
Ve döngü güçlenip; kalkınmayı ve kamuyu besleyenin değil, kamu kaynaklarını törpüleyenin önü daha da açılır...
Ferit Barış Parlak-Dünya