Enflasyonu, büyüyen ekonominin motor ısısı diye tanımlayanlar var. Fakat toplumun enerjisi, enflasyon ile ziyan olup gidiyorsa, sürdürülebilir büyümeden, istikrarlı kalkınmadan söz edilemez
Büyüyemeyiz tabii ki… Zira sürdürülebilirlik, büyümeye dair her ne yapıyorsan onun biteviye tekrarından gelir. Ata biner atayı unutur, attan iner atı unutur zihin yapısıyla büyümeniz, taşikardi kalp kardiyo kaydı gibi bir yukarı bir aşağı zıplayıp durur; orta gelir tuzağında patinaj yaparsın.
Sürdürülebilir büyümek tüm toplumların dilinde ancak herkesin harcı değil. Zira sürdürülebilirlik, söylemle değil, eylemle mümkün. Birbiriyle tutarlı, bütüncül yaklaşımla hazırlanmış, siyaset ve partiler üstü anlayışı benimsemiş toplumların harcı… Bizde ise içi boşaltılmış bir slogan yalnızca…
SÜRDÜRÜLEBİLİR BÜYÜME NE İŞİMİZE YARAYACAK?
1- Öncelikle fiyat istikrarın olur. Enflasyonun kontrol altındadır. Merkez bankası paranın dümenindedir. 2- Büyüme sürdürülebildiği oranda refaha yansır. Kalıcı refahın birincil şartı da büyümenin sürmesidir. 3- İşsizliğin düşüktür ve mesleki derinlikler, uzmanlıklar oluşmaya başlar. 4- Özgürlükler artar. Piyasa ekonomisi içinde daha az yasaya ihtiyaç duyarsın. İktisadi düşünce özgürleşir. 5- Cari fazla verirsin, altyapı yatırımlarına özkaynak temin eder, ithalata bağımlılığını azaltırsın. 6- Yapay zekâ daha etkin kullanılır, yeni işler üretilir, katma değerli farklı alanlar geliştirilir.
İKİ SORU İKİ CEVAP / Sürdürülebilir büyümeye dair…
Mutluluk endeksi yükselir mi?
Evet. Bu da seni göç veren ülke olmaktan çıkarır, daha fazla milletlerin cazibe merkezi haline gelirsin. Eğitim kurumların küresel markalar üretir, kültürel unsurların senin yumuşak gücün haline gelir.
Toplumda hoşgörü artar mı?
Refah artışı daha fazla bireyin uygarlık talebini tetikler. Bu da iş birliği kültürünü yüceltir. Ardından hoşgörü ortamında toplumsal barışın çimentosu oluşur. Çatışmalar yerini işbölümüne bırakır.
NOT
BİZİM BÜYÜME MODELİMİZ CON AHMET’İN DEVRİDAİM MAKİNESİ
Con Ahmet’in devridaim makinesi; ürettiği enerjiden başka kaynak olmadan tükettiği enerjiyle sürgit hareket edebileceğini sanmanın sembolik ifadesidir. Dinamonun ürettiği elektrikle çalışan motorun aynı dinamoyu çevirmesi hali… Milyonlarca devridaim modeli denenmiş fakat hiç biri çalışmamıştır.
BÜYÜME LÛGATI
Fiktif büyüme: Reelde katma değerin artmayışı fakat rakamların, hacimlerin, metriklerin yükselmesi
Şişme: Hamile kadının karnı, gerçek büyümedir. Ancak gaz birikmiş bir karın da büyümüş denilebilir.
İthal ikameci büyüme: Daha önce ithal edilen malların korumacı politikalarla içeride üretilmesi
İstihdam dostu büyüme: İşsizlik oranlarını düşüren, yeni iş alanları yaratan, kalkındıran büyüme
Şeref OĞUZ-Ekonomim